Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk 0 864 2686492 2675429 2026-08-24T00:28:35Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686492 wikitext text/x-wiki [[Файл:Pyramid of Capitalist System.jpg|міні|upright|справа|Публікацыя Industrial Worker (газэта IWW) 1911 года, якая прапагандуе прамысловыя прафсаюзы і паказвае крытыку капіталізму. Яна заснаваная на ўлётцы «Саюза расейскіх сацыялістаў», якая распаўсюджвалася ў 1900 і 1901 гадах]] '''Дзяржа́ва, гаспадáрства, пáнства''' — арганізацыя палітычнай улады грамадзтва, што займае пэўную тэрыторыю, мае ўласную [[сыстэма кіраваньня|сыстэму кіраваньня]], а таксама валодае ўнутраным і вонкавым [[сувэрэнітэт]]ам. На цяперашні момант уся сухапутная частка плянэты [[Зямля (плянэта)|Зямля]], за выняткам [[Антарктыда|Антарктыды]], падзеленая паміж прыкладна 200 дзяржавамі. Дзяржава ёсьць палітычнай арганізацыяй з цэнтралізаваным [[урад]]ам, які падтрымлівае [[манаполія|манаполію]] на законнае прымяненьне сілы ў межах пэўнай тэрыторыі. Некаторыя дзяржавы маюць [[фэдэрацыя|фэдэратыўны]] прынцып будовы ці ўдзельнічаюць у [[фэдэральны зьвяз|фэдэральным зьвязе]]. Таксама некаторыя краіны могуць быць суб’ектам вонкавага [[сувэрэнітэт]]у або [[гегемонія|гегемоніі]], калі канчатковы сувэрэнітэт мае іншая дзяржава. Часьцяком зьвяртаюцца да панятку «[[сувэрэнная дзяржава]]» — тып дзяржавы, які характарызуецца сувэрэнітэтам, увасабляе ў сабе сувэрэнітэт нацыянальнасьцяў і народа. Сувэрэнная дзяржава ёсьць адмысловай палітыка-тэрытарыяльнай арганізацыяй, якая валодае сувэрэнітэтам спэцыяльнага апарата кіраваньня й прымусу й здольная падаваць сваім паводзінам агульнаабавязковы характар. Тэрмін звычайна выкарыстоўваецца ў [[права]]вым, [[палітыка|палітычным]], а таксама сацыяльным кантэкстах. Адзінага й агульнапрызнанага вызначэньня панятку «дзяржава» не існуе ані ў [[навука|навуцы]], ані ў [[міжнароднае права|міжнародным праве]]. == Вызначэньне дзяржавы ў міжнародным праве == На 2005 год не існуе юрыдычнага вызначэньня дзяржавы, прызнанага ўсімі краінамі сьвету. [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў]], хоць і зьяўляецца найбуйнейшай [[міжнародная арганізацыя|міжнароднай арганізацыяй]], ня мае паўнамоцтваў сьцьвярджаць, што штосьці зьяўляецца дзяржавай. «''Прызнаньне новай дзяржавы або ўрада — акт, які могуць зьдзейсьніць або адмовіцца зьдзейсьніць толькі дзяржавы й урады. Як правіла, яно азначае гатоўнасьць усталяваць [[дыпляматычныя адносіны]]. Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў — не дзяржава й не ўрад, і таму яна не валодае ніякімі паўнамоцтвамі прызнаваць тую або іншую дзяржаву або ўрад.''»<ref>[https://web.archive.org/web/20120423231025/http://www.un.org/russian/question/faq/fs2.htm Якім чынам новая дзяржава або ўрад дамагаюцца прызнаньня з боку Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў? Якім чынам тая або іншая краіна ўступае ў ААН у якасьці дзяржавы-сяброўкі?] Неафіцыйны дакумэнт ААН для інфармацыі.</ref> Адзін зь нешматлікіх дакумэнтаў, што даюць вызначэньне тэрміну «дзяржава» ў міжнародным праве, гэта [[Канвэнцыя Мантэвідэо]], падпісаная ў 1933 годзе некалькімі амэрыканскімі дзяржавамі. [[СССР]] і [[Беларусь]] яе не падпісвалі. == Функцыі дзяржавы == Першапачаткова любая дзяржава выконвала трыадзіную задачу: * кіраваць [[гаспадарка]]й і грамадзтвам; * абараняць уладу клясы эксплюататараў і душыць супраціў эксплюатаваных; * абараняць уласную тэрыторыю і (калі маецца магчымасьць) рабаваць чужую. Зь цягам разьвіцьця грамадзкіх адносінаў зьявілася магчымасьць больш цывілізаваных паводзінаў дзяржавы. Прырода дзяржавы й ейнае становішча ў палітычнай сыстэме выклікаюць наяўнасьць шэрагу спэцыфічных функцыяў, якія адрозьніваюць яе ад іншых [[палітычны інстытут|палітычных інстытутаў]]. Функцыямі дзяржавы завуцца асноўныя кірункі ейнай дзейнасьці, зьвязаныя з [[сувэрэнітэт]]ам дзяржаўнай улады. Ад функцыяў адрозьніваюцца мэты й задачы дзяржавы, якія адлюстроўваюць асноўныя кірункі абранай тым або іншым урадам або рэжымам палітычнай стратэгіі, сродкі ейнай рэалізацыі. Функцыі дзяржавы клясыфікуюцца: * паводле сфэры грамадзкага жыцьця: на ўнутраныя й вонкавыя, * паводле працягласьці дзеяньня: на сталыя (якія ажыцьцяўляюцца на ўсіх этапах разьвіцьця дзяржавы) і часовыя (якія адлюстроўваюць вызначаны этап разьвіцьця дзяржавы), * паводле значэньня: на асноўныя й неасноўныя, * паводле ўплыву на грамадзтва: на ахавальныя й рэгулятыўныя. Асноўнай клясыфікацыяй зьяўляецца падзел функцыяў дзяржавы на ўнутраныя й вонкавыя. Да ўнутраных функцыяў дзяржавы ставяцца: * [[Права]]вая функцыя — забесьпячэньне [[правапарадак|правапарадку]], усталяваньне прававых нормаў, якія рэгулююць грамадзкія адносіны й паводзіны грамадзянаў, ахова правоў і воляў чалавека і грамадзяніна. * [[Палітыка|Палітычная]] функцыя — забесьпячэньне палітычнай стабільнасьці, выпрацоўка праграмна-стратэгічных мэтаў і задачаў разьвіцьця грамадзтва. * Арганізацыйная функцыя — парадкаваньне ўсёй уладнай дзейнасьці, ажыцьцяўленьне кантролю за выкананьнем законаў, каардынацыя дзейнасьці ўсіх суб’ектаў палітычнай сыстэмы. * [[Эканоміка|Эканамічная]] функцыя — арганізацыя, каардынацыя й рэгуляваньне эканамічных працэсаў з дапамогай [[падатак]]овай і [[крэдыт]]най палітыкі, плянаваньня, стварэньня стымулаў эканамічнай актыўнасьці, ажыцьцяўленьня санкцыяў. * Сацыяльная функцыя — забесьпячэньне салідарных адносінаў у грамадзтве, супрацоўніцтва розных плястоў грамадзтва, рэалізацыі прынцыпу сацыяльнай справядлівасьці, абарона інтэрасаў тых катэгорыяў грамадзян, якія ў сілу аб’ектыўных чыньнікаў ня могуць самастойна забясьпечыць годны ўзровень жыцьця (інваліды, пэнсіянэры, маці, дзеці), падтрымка жыльлёвага будаўніцтва, аховы здароўя, сыстэмы грамадзкага транспарта. * [[Экалёгія|Экалягічная]] функцыя — гарантаваньне чалавеку здаровага асяродзьдзя пасяленьня, усталяваньне рэжыму прыродакарыстаньня. * [[Культура|Культурная]] функцыя — стварэньне ўмоваў для задавальненьня культурных запытаў людзей, фармаваньне высокай духоўнасьці, грамадзянскасьці, гарантаваньне адчыненай інфармацыйнай прасторы. * [[Адукацыя|Адукацыйная]] функцыя — дзейнасьць па забесьпячэньні дэмакратызацыі адукацыі, ейнай бесьперапыннасьці й якаснасьці, падаваньне людзям роўных магчымасьцяў атрыманьня адукацыі. Да вонкавых функцыяў дзяржавы ставяцца: * Функцыя забесьпячэньня [[нацыянальная бясьпека|нацыянальнай бясьпекі]] — падтрыманьне дастатковага ўзроўню абараназдольнасьці грамадзтва, абарона тэрытарыяльнай цэласнасьці, [[сувэрэнітэт]]а дзяржавы. * Функцыя падтрыманьня сусьветнага парадку — удзел у разьвіцьці сыстэмы [[міжнародныя адносіны|міжнародных адносінаў]], дзейнасьць па прадухіленьні войнаў, скарачэньню ўзбраеньняў, удзел у вырашэньнях глябальных праблемаў чалавецтва. * Функцыя ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва ў эканамічнай, палітычнай, культурнай і іншых сфэрах зь іншымі дзяржавамі. Таксама праводзіцца падзел паміж дзейнасьцю па выпрацоўцы палітычных рашэньняў і дзейнасьцю па выкананьні гэтых рашэньняў, то бок [[дзяржаўнае кіраваньне|дзяржаўнаму кіраваньню]]. == Дзяржавы сьвету == [[Файл:United Nations (Member States and Territories).svg|міні|upright=1.5|справа|Дзяржавы-сяброўкі ААН, а таксама залежныя тэрыторыі, на мапе сьвету]] На ліпень 2011 году ў сьвеце існавала 194 дзяржавы, прызнаных абсалютнай большасьцю (больш за 2/3) іншых дзяржаваў. Зь іх у [[ААН]] ўваходзіць 193 дзяржавы-сяброўкі. [[Ватыкан]] як сувэрэнная тэрыторыя [[Сьвяты Пасад|Сьвятога Пасаду]] мае палітычную сыстэму, падобную дзяржаве, але дзяржавай у поўным разуменьні дадзенага тэрміна не зьяўляецца. Ён афіцыйна прызнаны большасьцю дзяржаваў як сувэрэнная тэрыторыя, але не зьяўляецца сяброўкай [[ААН]]. Сталым назіральнікам у ААН зьяўляецца Сьвяты Пасад — унікальны сувэрэнны пэрсона ({{мова-la|Persona Sui Generis|скарочана}}) у [[міжнароднае права|міжнародным праве]]. Дыпляматычныя адносіны дзяржаваў усталёўваюцца не з Ватыканам, а са Сьвятым Пасадам, і ўсе замежныя дыпляматычныя місіі акрэдытаваныя пры Дзяржаўным сакратарыяце Сьвятога Стальцу. Каля дзясятка дзяржаўных утварэньняў зьяўляюцца фактычна самастойнымі дзяржавамі, але альбо не прызнанымі іншымі дзяржавамі, альбо прызнанымі недастатковай колькасьцю іншых дзяржаваў, і іхны статут з-за гэтага спрэчны. Зь іншага боку, дзьве краіны (а таксама адно квазі-дзяржаўнае ўтварэньне) прызнаныя вельмі шматлікімі дзяржавамі, але фактычна не зьяўляюцца незалежнымі. Іхны статус не ўрэгуляваны. У шматлікіх частках сьвету існуюць і іншыя рэгіёны, насельніцтва якіх змагаецца за прызнаньне іхнай самастойнай дзяржаўнасьці. Нарэшце, асобнымі асобамі або групамі людзей абвешчаныя таксама [[віртуальныя дзяржавы]], якія ня маюць этнічнай, тэрытарыяльнай і гістарычнай легітымнасьці, а часьцяком — і тэрыторыі. Статус і катэгорыя некаторых тэрыторыяў і ўтварэньняў ня могуць быць адназначна ідэнтыфікаваныя. Таксама [[Эўразьвяз]] і [[Саюзная дзяржава Расеі і Беларусі]] маюць прыкметы дзяржавы й [[канфэдэрацыя|канфэдэрацыі]], аднак у міжнародным праве не разглядаюцца як дзяржава або [[суб'ект міжнароднага права]]. Дзяржавы, якія маюць вельмі малую тэрыторыю або колькасьць насельніцтва, мянуюць [[карлікавая дзяржава|карлікавымі дзяржавамі]]. Моцныя незалежныя дзяржавы, якія валодаюць значнай перавагай над іншымі дзяржавамі, а таксама сталых сябраў [[Савет бясьпекі ААН|Савета Бясьпекі]] ААН называюць [[вялікая дзяржава|вялікімі дзяржавамі]]. Вялікія дзяржавы, якія валодаюць значнай перавагай над іншымі дзяржавамі, мянуюць [[звышдзяржава]]мі. Дзяржавы, якія валодаюць [[ядзерная зброя|ядзернай зброяй]], мянуюць [[ядзерная дзяржава|ядзернымі дзяржавамі]]. У апошнія гады ў міжнароднай палітычнай практыцы ўжываецца тэрмін «недзеяздольныя дзяржавы» ({{мова-en|Failed States|скарочана}}), якім абазначаюцца дзяржавы, улады якіх ня здольныя кантраляваць цэласнасьць тэрыторыі, палітычную, эканамічную, крымінагенную, дэмаграфічную сытуацыю ў краіне. Да іх адносяць, у прыватнасьці, [[Самалі]], [[Зымбабвэ]], [[Чад]], [[Ірак]]. Фактычна, размова ідзе ў такіх выпадках аб адсутнасьці дзяржавы. == Глядзіце таксама == * [[Дзяржаўная закупка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://slounik.org/155384.html Дзяржава] на slounik.org * [https://web.archive.org/web/20120406072315/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=72&Itemid=1&mosmsg=%D3%F1%EF%E5%F8%ED%EE+%F1%EE%F5%F0%E0%ED%B8%ED%21 Лёгіка эвалюцыі палітычнай арганізацыі дзяржаваў] * [http://www.marxists.org/russkij/lenin/works/lenin007.htm «Дзяржава й рэвалюцыя»]. Ленін {{Тэорыя дзяржавы і права}} [[Катэгорыя:Дзяржава| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] gmi07kl0w64zmlnr4fg3rze8lio0xlg 0 2838 2686250 2604851 2026-08-23T13:07:52Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686250 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Нарымонт (неадназначнасьць)}} {{Манарх | Імя = Нарымонт | Лацінка = Narymont | Варыянт імя = | Тытул = | Жанчына = <!-- любое значэньне, калі так --> | Партрэт = Narymont. Нарымонт (1709).jpg | Памер = | Апісаньне = Нарымонт (уяўны партрэт) | Пасада = [[Князь полацкі]] | Пачатак тэрміну = 1335 | Канец тэрміну = 1345 | Каранацыя = | Папярэднік = [[Воін]] | Наступнік = [[Андрэй Альгердавіч]] | Імя пры нараджэньні = | Дата нараджэньня = | Месца нараджэньня = | Дата сьмерці = | Месца сьмерці = | Дата пахаваньня = | Месца пахаваньня = | Нашчадкі = | Каралеўскі дом = | Дынастыя = [[Гедзімінавічы]] | Каралеўскі гімн = | Каралеўскі дэвіз = | Муж = | Жонка = | Жонкі = | Сужэнец = | Бацька = | Маці = | Сайт = }} '''Нарымонт Гедзімінавіч''' (у праваслаўі '''[[Глеб]]'''; каля 1294 — {{Памёр|2|2|1348}}) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[князь полацкі]] (1335—1345). == Імя == {{Асноўны артыкул|Нарымонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Нормунд або Нормунт (Normundus<ref name="Gerchow-1988-401">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 401.</ref>, Normund, Normunt<ref>Nohr A. Versuch eines Beitrags zur Deutung von geographischen Namen Völker und Personennamen // Zeitschrift für wissenschaftliche Geographie unter Mitberücksichtigung d. höheren geographischen Unterrichts. Bd. 7. — Weimar, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vAwOC_9KFR0C&q=Normunt#v=snippet&q=Normunt&f=false S. 319].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-401"/><ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 190.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Normund Normund], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Нарымонт азначае «захаваньне палкасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Нармонт германскаму імю Nor(d)mund (*Norimund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 203.</ref>. Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Reussen könig Norman'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Norman#v=snippet&q=Norman&f=false S. 508].</ref>; ''Narmanthe rex Rutenorum'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Narmanthe#v=snippet&q=Narmanthe&f=false S. 76].</ref>; ''Narimuth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Нарамонтъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Narimunth'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Narimunth#v=snippet&q=Narimunth&f=false P. 406, 491].</ref>; ''Наримонтъ Гедиминовичь'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 53].</ref>; ''Наримонтъ Гедименовичь'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 220].</ref>; ''Наримонтъ Гедименовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 206].</ref> або ''Наримантъ Гедимановичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 216].</ref><ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 178.</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''Наримонт… Наримунт'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 32.</ref>. == Жыцьцяпіс == [[Файл:Narymont, Pahonia. Нарымонт, Пагоня (1330).jpg|значак|Пячаць Нарымонта з [[Пагоня]]й, 1330 г.]] Паводле [[Раўданскі рукапіс|Раўданскага рукапісу]], Нарымонт нарадзіўся ў 1277 годзе і быў другім сынам [[Гедзімін]]а ад першай жонкі Віды. Упершыню выступае ў гістарычных крыніцах у 1331 годзе, калі Гедзімін затрымаў на [[Валынь|Валыні]] [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкага]] архіяпіскапа Васіля, адпусьціўшы з умовай абраньня Нарымонта князем [[Наўгародзкая рэспубліка|Вялікага Ноўгараду]]. Імаверна, тады ж атрымаў [[праваслаўе|праваслаўнае]] імя Глеб. Прыбыў у [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарад]] у кастрычніку 1333 году, атрымаў у «кармленьне» гарады [[Ладага|Ладагу]], [[Арэшак]], [[Карэла|Карэлу]], палову [[Капор’е|Капор’я]]. Каля 1335 году зьехаў з [[Ноўгарад]]у, хутчэй за ўсё, каб заняць [[Полацак|полацкі]] [[сталец]] па сьмерці князя [[Воін]]а (у праваслаўі Васіля, брата [[Гедзімін]]а). Пакінуў у [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] замест сябе сына Аляксандра. У 1338 годзе адмовіўся прыехаць на дапамогу наўгародцам дзеля адбіцьця швэдзкай агрэсіі і нават адклікаў Аляксандра з Арэшка. Намесьнікі Глеба-Нарымонта, аднак, заставаліся ў Арэшку да 1348 году. Каля 1338 году Глеб-Нарымонт разам з [[Полацак|полацкім]] япіскапам Грыгорам падпісаў дамову з [[Рыга]]й (захаваўся адно дадатак, які варуе вольны гандаль [[Дзьвіна|Дзьвіной]]; раней памылкова датаваўся 1330 годам). Да дадатку прымацоўваецца пячатка з выявай [[Пагоня|Пагоні]] — адна з найранейшых вядомых выяваў гэтага гербу<ref>Юргенсон У. (Мінск) [https://web.archive.org/web/20100114132636/http://belcoins.com/numinfo.phtml?art=61 Эвалюцыя дзяржаўнага герба Вялікага княства Літоўскага па дадзеных сфрагістыкі і нумізматыкі] // Беларускі гістарычны часопіс. 2003. № 8. С. 47—52.</ref>. Ускосна ўпамінаецца як полацкі князь («кароль») у дамове [[Смаленск]]у з [[Рыга]]й (каля 1340 году). Паводле «[[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх|Летапісца вялікіх князёў літоўскіх]]», згодна з тэстамэнтам [[Гедзімін]]а атрымаў [[Пінскае княства]] «''за ўсемі акалічнасьцямі над Прыпяцю ракою аж да Дняпра''», якое заставалася за [[Нарымонтавічы|яго нашчадкамі]] да канца XIV стагодзьдзя. У час княжаньня князя [[Яўнут]]а (1341—1345) быў найбуйнейшым землеўладальнікам і, відаць, найбольш уплывовым князем у [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]. Супраць яго і Яўнута выступілі браты [[Альгерд]] і [[Кейстут]], па захопе [[Альгерд]]ам вялікакняскага стальцу ў 1345 годзе Нарымонт уцёк да цара [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Джанібек]]а, а [[Альгерд]] перадаў [[Полацкае княства]] свайму сыну [[Андрэй Полацкі|Андрэю Полацкаму]]. Нарымонт вярнуўся ў [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] каля 1346 году, у 1347 годзе браў удзел у выправе супраць [[Тэўтонскі Ордэн|Тэўтонскага Ордэна]]. Імаверна, ачольваў войска ВКЛ у [[бітва на Стрэве|бітве]] з [[крыжакі|крыжакамі]] на рацэ Стрэве (2 лютага 1348 году), у якой і загінуў. На думку гісторыка [[Юзэф Пузына|Юзэфа Пузыны]], князь Глеб быў сынам Нарымонта-Давыда (тоеснага нібы [[Давыд Гарадзенскі|Давыду Гарадзенскаму]]), сына [[Гедзімін]]а, але гэтае меркаваньне не пацьвярджаецца крыніцамі. == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} Захавалася некалькі пячацяў Нарымонта з гербам [[Пагоня]]й і [[Славянскія мовы|славянамоўным]] (рускім) надпісам на адваротным баку: «ПЕЧАТЬ КNѦЖѦ ГЛѢБОВА» («ПЕЧА/ТЬ КНЯ/ЖЯ ГЛЕ/БОВА»): асобнік пры грамаце [[Полацкае княства|Полацку]] [[Лівонскі ордэн|Лівонскаму ордэну]] і Рызе датуецца 1338—1341 гадамі і мае повязь з полацкім княжаньнем, асобнік з [[Старая Ладага|Старой Ладагі]], відаць, мае повязь з пэрыядам панаваньня ў Ноўгарадзе (1333—1335 гады) або з часам дзейнасьці ў ім Нарымонтавых намесьнікаў (да 1345 году), знойдзены каля [[Стары Капыль|Старога Капылю]] асобнік зьвязваюць з княжаньнем у [[Пінскае княства|Пінску]] і датуюць 1341—1348 гадамі<ref>Сідаровіч В., Касюк А. Пячатка князя Глеба Нарымонта XIV ст. з в. Стары Капыль // Беларуская даўніна. Вып. 3, 2016. С. 45—46.</ref>. == Галерэя == <gallery widths=225 heights=180 caption="Уяўныя партрэты Нарымонта" class="center"> Narymont. Нарымонт (1578).jpg|З кнігі Б. Папроцкага «Гняздо цноты», 1578 г.{{Заўвага|У кнізе аналягічным партрэтам ілюструюцца яшчэ некалькі гістарычных асобаў}} Narymont. Нарымонт (A. Tarasievič, 1675).jpg|З радаводу князёў [[Палубінскія|Палубінскіх]]. {{nowrap|[[Аляксандар Тарасевіч|А. Тарасевіч]], 1675 г.}} Narymont. Нарымонт (1709) (2).jpg|Праект для Коданскай галерэі, 1709 г. </gallery> <gallery widths=225 heights=180 class="center"> Narymont. Нарымонт (1709).jpg|З Коданскай галерэі, 1709 г. Narymont. Нарымонт (J. Łoski, 1855).jpg|Я. Лоскі, 1855 г. Narymont. Нарымонт (M. Barvicki, 1908).jpg|М. Барвіцкі, 1908 г. </gallery> == Глядзіце таксама == * [[Гедзімінавічы]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Алесь Белы|Белы А.]] Нарымонт // {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} — С. 349—350. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * Сідаровіч В., Касюк А. Пячатка князя Глеба Нарымонта XIV ст. з в. Стары Капыль // Беларуская даўніна. Вып. 3, 2016. — С. 45—46. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * Scriptores Rerum Prussicarum. II. — Leipzig, 1863. — S. 75, 511. * Krupa K. Książęta litewscy w Nowogrodzie Wielkim do 1430 r. // Kwartalnik historyczny. R. C. 1993. № 1. * Puzyna J. Narymunt Giedyminowicz // Miesięcznik Heraldyczny. R. 9, 1930. № 3. * Puzyna J. Potomstwo Narymunta Giedyminowicza // Miesięcznik Heraldyczny. R. 11, 1932. № 10. * Новгородская первая летопись. — М.—Л., 1950. — С. 345, 349. * Полоцкие грамоты XIII—начала XIV вв. Сост. А. Хорошкевич. Вып. 1. — М., 1977. С. 39—41; Вып. 3. — М., 1980. — С. 127—132. * ПСРЛ. Т. 25. — М.-Л., 1949. С. 170—176; Т. 32. — М., 1975. С. 41, 68, 138. Т. 35. — М., 1980. —С. 68, 85, 97 і інш. * Сапунов А. Река Западная Двина. — Витебск, 1893. — С. 276—277. == Вонкавыя спасылкі == * [[Алесь Белы]], [http://vkl.by/articles/2179 Нарымонт], Электронная энцыкляпэдыя «Вялікае Княства Літоўскае» [[Катэгорыя:Полацкія князі]] [[Катэгорыя:Нарымонтавічы]] [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Загінулі ў баі]] 47wzrxsuaedljthtvc3mp15dvbqholw 2686252 2686250 2026-08-23T13:09:01Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686252 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Нарымонт (неадназначнасьць)}} {{Манарх | Імя = Нарымонт | Лацінка = Narymont | Варыянт імя = | Тытул = | Жанчына = <!-- любое значэньне, калі так --> | Партрэт = Narymont. Нарымонт (1709).jpg | Памер = | Апісаньне = Нарымонт (уяўны партрэт) | Пасада = [[Князь полацкі]] | Пачатак тэрміну = 1335 | Канец тэрміну = 1345 | Каранацыя = | Папярэднік = [[Воін]] | Наступнік = [[Андрэй Альгердавіч]] | Імя пры нараджэньні = | Дата нараджэньня = | Месца нараджэньня = | Дата сьмерці = | Месца сьмерці = | Дата пахаваньня = | Месца пахаваньня = | Нашчадкі = | Каралеўскі дом = | Дынастыя = [[Гедзімінавічы]] | Каралеўскі гімн = | Каралеўскі дэвіз = | Муж = | Жонка = | Жонкі = | Сужэнец = | Бацька = | Маці = | Сайт = }} '''Нарымонт Гедзімінавіч''' (у праваслаўі '''[[Глеб]]'''; каля 1294 — {{Памёр|2|2|1348}}) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[князь полацкі]] (1335—1345). == Імя == {{Асноўны артыкул|Нарымонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Нормунд або Нормунт (Normundus<ref name="Gerchow-1988-401">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 401.</ref>, Normund, Normunt<ref>Nohr A. Versuch eines Beitrags zur Deutung von geographischen Namen Völker und Personennamen // Zeitschrift für wissenschaftliche Geographie unter Mitberücksichtigung d. höheren geographischen Unterrichts. Bd. 7. — Weimar, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vAwOC_9KFR0C&q=Normunt#v=snippet&q=Normunt&f=false S. 319].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-401"/><ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 190.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Normund Normund], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Нарымонт азначае «захаваньне палкасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Нармонт германскаму імю Nor(d)mund (*Norimund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 203.</ref>. Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Reussen könig Norman'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Norman#v=snippet&q=Norman&f=false S. 508].</ref>; ''Narmanthe rex Rutenorum'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Narmanthe#v=snippet&q=Narmanthe&f=false S. 76].</ref>; ''Narimuth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Нарамонтъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Narimunth'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Narimunth#v=snippet&q=Narimunth&f=false P. 406, 491].</ref>; ''Наримонтъ Гедиминовичь'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 53].</ref>; ''Наримонтъ Гедименовичь'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 220].</ref>; ''Наримонтъ Гедименовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 206].</ref> або ''Наримантъ Гедимановичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 216].</ref><ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 178.</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''Наримонт… Наримунт'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 32.</ref>. == Жыцьцяпіс == [[Файл:Narymont, Pahonia. Нарымонт, Пагоня (1330).jpg|значак|Пячаць Нарымонта з [[Пагоня]]й, 1330 г.]] Паводле [[Раўданскі рукапіс|Раўданскага рукапісу]], Нарымонт нарадзіўся ў 1277 годзе і быў другім сынам [[Гедзімін]]а ад першай жонкі Віды. Упершыню выступае ў гістарычных крыніцах у 1331 годзе, калі Гедзімін затрымаў на [[Валынь|Валыні]] [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкага]] архіяпіскапа Васіля, адпусьціўшы з умовай абраньня Нарымонта князем [[Наўгародзкая рэспубліка|Вялікага Ноўгараду]]. Імаверна, тады ж атрымаў [[праваслаўе|праваслаўнае]] імя Глеб. Прыбыў у [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарад]] у кастрычніку 1333 году, атрымаў у «кармленьне» гарады [[Ладага|Ладагу]], [[Арэшак]], [[Карэла|Карэлу]], палову [[Капор’е|Капор’я]]. Каля 1335 году зьехаў з [[Ноўгарад]]у, хутчэй за ўсё, каб заняць [[Полацак|полацкі]] [[сталец]] па сьмерці князя [[Воін]]а (у праваслаўі Васіля, брата [[Гедзімін]]а). Пакінуў у [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] замест сябе сына Аляксандра. У 1338 годзе адмовіўся прыехаць на дапамогу наўгародцам дзеля адбіцьця швэдзкай агрэсіі і нават адклікаў Аляксандра з Арэшка. Намесьнікі Глеба-Нарымонта, аднак, заставаліся ў Арэшку да 1348 году. Каля 1338 году Глеб-Нарымонт разам з [[Полацак|полацкім]] япіскапам Грыгорам падпісаў дамову з [[Рыга]]й (захаваўся адно дадатак, які варуе вольны гандаль [[Дзьвіна|Дзьвіной]]; раней памылкова датаваўся 1330 годам). Да дадатку прымацоўваецца пячатка з выявай [[Пагоня|Пагоні]] — адна з найранейшых вядомых выяваў гэтага гербу<ref>Юргенсон У. (Мінск) [https://web.archive.org/web/20100114132636/http://belcoins.com/numinfo.phtml?art=61 Эвалюцыя дзяржаўнага герба Вялікага княства Літоўскага па дадзеных сфрагістыкі і нумізматыкі] // Беларускі гістарычны часопіс. 2003. № 8. С. 47—52.</ref>. Ускосна ўпамінаецца як полацкі князь («кароль») у дамове [[Смаленск]]у з [[Рыга]]й (каля 1340 году). Паводле «[[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх|Летапісца вялікіх князёў літоўскіх]]», згодна з тэстамэнтам [[Гедзімін]]а атрымаў [[Пінскае княства]] «''за ўсемі акалічнасьцямі над Прыпяцю ракою аж да Дняпра''», якое заставалася за [[Нарымонтавічы|яго нашчадкамі]] да канца XIV стагодзьдзя. У час княжаньня князя [[Яўнут]]а (1341—1345) быў найбуйнейшым землеўладальнікам і, відаць, найбольш уплывовым князем у [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]. Супраць яго і Яўнута выступілі браты [[Альгерд]] і [[Кейстут]], па захопе [[Альгерд]]ам вялікакняскага стальцу ў 1345 годзе Нарымонт уцёк да цара [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Джанібек]]а, а [[Альгерд]] перадаў [[Полацкае княства]] свайму сыну [[Андрэй Полацкі|Андрэю Полацкаму]]. Нарымонт вярнуўся ў [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] каля 1346 году, у 1347 годзе браў удзел у выправе супраць [[Тэўтонскі Ордэн|Тэўтонскага Ордэна]]. Імаверна, ачольваў войска ВКЛ у [[бітва на Стрэве|бітве]] з [[крыжакі|крыжакамі]] на рацэ Стрэве (2 лютага 1348 году), у якой і загінуў. На думку гісторыка [[Юзэф Пузына|Юзэфа Пузыны]], князь Глеб быў сынам Нарымонта-Давыда (тоеснага нібы [[Давыд Гарадзенскі|Давыду Гарадзенскаму]]), сына [[Гедзімін]]а, але гэтае меркаваньне не пацьвярджаецца крыніцамі. == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} Захавалася некалькі пячацяў Нарымонта з гербам [[Пагоня]]й і [[Славянскія мовы|славянамоўным]] (рускім) надпісам на адваротным баку: «ПЕЧАТЬ КNѦЖѦ ГЛѢБОВА» («ПЕЧА/ТЬ КНЯ/ЖЯ ГЛЕ/БОВА»): асобнік пры грамаце [[Полацкае княства|Полацку]] [[Лівонскі ордэн|Лівонскаму ордэну]] і Рызе датуецца 1338—1341 гадамі і мае повязь з полацкім княжаньнем, асобнік з [[Старая Ладага|Старой Ладагі]], відаць, мае повязь з пэрыядам панаваньня ў Ноўгарадзе (1333—1335 гады) або з часам дзейнасьці ў ім Нарымонтавых намесьнікаў (да 1345 году), знойдзены каля [[Стары Капыль|Старога Капылю]] асобнік зьвязваюць з княжаньнем у [[Пінскае княства|Пінску]] і датуюць 1341—1348 гадамі<ref>Сідаровіч В., Касюк А. Пячатка князя Глеба Нарымонта XIV ст. з в. Стары Капыль // Беларуская даўніна. Вып. 3, 2016. С. 45—46.</ref>. == Галерэя == <gallery widths=225 heights=180 caption="Уяўныя партрэты Нарымонта" class="center"> Narymont. Нарымонт (1578).jpg|З кнігі Б. Папроцкага «Гняздо цноты», 1578 г.{{Заўвага|У кнізе аналягічным партрэтам ілюструюцца яшчэ некалькі гістарычных асобаў}} Narymont. Нарымонт (A. Tarasievič, 1675).jpg|З радаводу князёў [[Палубінскія|Палубінскіх]]. {{nowrap|[[Аляксандар Тарасевіч|А. Тарасевіч]], 1675 г.}} Narymont. Нарымонт (1709) (2).jpg|Праект для Коданскай галерэі, 1709 г. </gallery> <gallery widths=225 heights=180 class="center"> Narymont. Нарымонт (1709).jpg|З Коданскай галерэі, 1709 г. Narymont. Нарымонт (J. Łoski, 1855).jpg|Я. Лоскі, 1855 г. Narymont. Нарымонт (M. Barvicki, 1908).jpg|М. Барвіцкі, 1908 г. </gallery> == Глядзіце таксама == * [[Гедзімінавічы]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Алесь Белы|Белы А.]] Нарымонт // {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} — С. 349—350. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * Сідаровіч В., Касюк А. Пячатка князя Глеба Нарымонта XIV ст. з в. Стары Капыль // Беларуская даўніна. Вып. 3, 2016. — С. 45—46. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * Scriptores Rerum Prussicarum. II. — Leipzig, 1863. — S. 75, 511. * Krupa K. Książęta litewscy w Nowogrodzie Wielkim do 1430 r. // Kwartalnik historyczny. R. C. 1993. № 1. * Puzyna J. Narymunt Giedyminowicz // Miesięcznik Heraldyczny. R. 9, 1930. № 3. * Puzyna J. Potomstwo Narymunta Giedyminowicza // Miesięcznik Heraldyczny. R. 11, 1932. № 10. * Новгородская первая летопись. — М.—Л., 1950. — С. 345, 349. * Полоцкие грамоты XIII—начала XIV вв. Сост. А. Хорошкевич. Вып. 1. — М., 1977. С. 39—41; Вып. 3. — М., 1980. — С. 127—132. * ПСРЛ. Т. 25. — М.-Л., 1949. С. 170—176; Т. 32. — М., 1975. С. 41, 68, 138. Т. 35. — М., 1980. —С. 68, 85, 97 і інш. * Сапунов А. Река Западная Двина. — Витебск, 1893. — С. 276—277. == Вонкавыя спасылкі == * [[Алесь Белы]], [http://vkl.by/articles/2179 Нарымонт], Электронная энцыкляпэдыя «Вялікае Княства Літоўскае» [[Катэгорыя:Полацкія князі]] [[Катэгорыя:Нарымонтавічы]] [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Загінулі ў баі]] 5mz3bn538oy7cdle9goybvp82yv34xb 0 3044 2686480 2622368 2026-08-23T20:31:08Z Dzejka 92386 /* Падзеі */ [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]], дапаўненьне 2686480 wikitext text/x-wiki {{КаляндарЖнівень}} {{Дзень|30|08}} == Падзеі == * [[1481]] — у [[Вільня|Вільні]] за [[Змова князёў ВКЛ 1481 году|змову]] супраць вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] пакараныя сьмерцю князі [[Іван Юр'евіч Гальшанскі-Дубровіцкі|Іван Гальшанскі]] і [[Міхал Алелькавіч]] * [[1579]] — [[Лівонская вайна]]: войска Рэчы Паспалітай на чале са [[Стэфан Баторы|Стэфанам Баторыям]] вызвалілі [[Полацак]] ад маскоўскага войска. * [[1704]] — у [[Нарва (горад)|Нарве]] заключанае [[Нараўская дамова|пагадненьне]] паміж [[Расея]]й і [[Рэч Паспалітая|Рэччу Паспалітай]] пра ўдзел апошняй у [[Паўночная вайна|Паўночнай вайне 1700—1721 гадоў]] * [[1721]] — падпісаная [[Ніштацкая мірная дамова]], якой скончылася [[Паўночная вайна]] * [[1867]] — выяўлены [[какаін]] * [[1941]] — пачалася [[блякада Ленінграду]] * [[1955]] — заснаваны «[[Камволь|Менскі камвольны камбінат]]» * [[1980]] — у [[Польшча|Польшчы]] працоўным прадстаўлена права аб’яднаньня ў незалежныя [[прафсаюз]]ы * [[1990]] — [[Татарстан]] абвясьціў незалежнасьць ад [[РСФСР]] * [[1991]] — [[Азэрбайджан]] абвясьціў незалежнасьць ад [[СССР]] * [[2009]] — на [[Radom Air Show]] у [[Радам]]е разьбіўся беларускі зьнішчальнік [[СУ-27]], загінулі 2 пілёты з Баранавіч == Нараджэньні == * [[1797]] — [[Мэры Шэлі]], ангельская паэтка і пісьменьніца рамантычнага жанру * [[1861]] — [[Ісаак Левітан]], расейскі [[мастак]] * [[1920]] — [[Леанід Шварцман]], савецкі і расейскі рэжысэр-мультыплікатар і мастак мультыплікацыйнага кіно * [[1951]] — [[Гедымінас Кіркілас]], летувіскі палітык, з [[1992]] году засядае ў [[Сейм|Летувіскім Сейме]], быў міністрам абароны Летувы з [[2004]] да [[2006]] году * [[1954]] — [[Аляксандар Лукашэнка]], першы прэзыдэнт [[Беларусь|Беларусі]] * [[1958]] — [[Ганна Паліткоўская]], расейская журналістка і [[праваабаронцы|праваабаронца]] * [[1962]] — [[Аляксандар Літвіненка]], былы [[падпалкоўнік]] дзяржбясьпекі, крытык [[Прэзыдэнт Расейскай Фэдэрацыі|прэзыдэнта РФ]] [[Уладзімер Пуцін|Уладзімера Пуціна]] * [[1963]] — [[Пол Оўкенфолд]], брытанскі DJ * [[1972]] — [[Камэран Дыяс]], амэрыканская акторка * 1972 — [[Павал Нэдвэд]], чэскі [[футбол|футбаліст]], [[лепшы футбаліст Эўропы]] [[2003]] году * [[1975]] — [[Натальля Цылінская]], беларуская раварыстка, васьміразовая чэмпіёнка сьвету * [[1979]] — [[Зьміцер Дзьяканаў]], [[Расея|расейскі]] [[актор]] [[тэатар|тэатру]] й [[кінамастацтва|кіно]] == Сьмерці == * [[1957]] — [[Аляксей Касьцякоў]], савецкі навуковец-заснавальнік [[Мэліярацыя|мэліярацыйнай]] навукі * [[1998]] — Даг Крыстэр Воле (больш вядомы як [[Дэніз Поп]]), швэдзкі музычны прадусар * [[2009]] — [[Аляксандар Жураўлевіч]], беларускі лётчык * [[2009]] — [[Аляксандар Марфіцкі]], беларускі лётчык * [[2022]] — [[Міхаіл Гарбачоў]], савецкі палітык, прэзыдэнт СССР == Сьвяты == * [[Міжнародны дзень зьніклых людзей]] {{Месяцы}} {{Commonscat|30 August}} [[Катэгорыя:30 жніўня| ]] 2xm8vy4igcmn41ur0sem3v297mxo7aw 0 4479 2686212 2609841 2026-08-23T12:31:37Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686212 wikitext text/x-wiki {{Манарх | Імя = Альґерд | Лацінка = Algierd<ref>{{Літаратура/Слоўнік беларускай мовы (клясычны правапіс, 2001)}}</ref> | Тытул = | Партрэт = Algierd. Альгерд (A. Guagnini, 1578).jpg | Памер = | Апісаньне = Альгерд (уяўны партрэт) | Імя пры нараджэньні = | Пасада = 12-ы [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] | Пачатак тэрміну = [[1345]] | Канец тэрміну = [[1377]] | Каранацыя = | Папярэднік = [[Яўнут]] | Наступнік = [[Ягайла]] | Дата нараджэньня = [[1296]] | Месца нараджэньня = | Дата сьмерці = [[24 траўня]] [[1377]] | Месца сьмерці = | Дата пахаваньня = | Месца пахаваньня = | Нашчадкі = Ад [[Марыя Яраслаўна Віцебская|Марыі]]:<br/> [[Андрэй Альгердавіч|Андрэй Полацкі]],<br/> [[Дзьмітры Альгердавіч Старэйшы|Дзьмітры Бранскі]],<br/> [[Уладзімер Альгердавіч|Уладзімер Кіеўскі]],<br/> [[Карыгайла|Карыгайла Чартарыйскі]]<br />Ад [[Ульяна Аляксандраўна Цьвярская|Ульяніі]]:<br/> [[Ягайла]],<br/> [[Скіргайла]],<br/> [[Фёдар Альгердавіч]], <br/>[[Дзьмітры Карыбутавіч]],<br/> [[Лугвен|Лугвен Наўгародзкі]], <br/>[[Аляксандар Альгердавіч|Аляксандар]], <br/>[[Сьвідрыгайла Альгердавіч|Сьвідрыгайла]]<br />'''разам:''' 12 сыноў і 5 дачок | Каралеўскі дом = | Дынастыя = [[Гедзімінавічы]] | Каралеўскі гімн = | Каралеўскі дэвіз = | Жонка = [[Марыя Яраслаўна Віцебская|Марыя]], [[Ульяна Аляксандраўна Цьвярская|Ульяна]] | Бацька = [[Гедзімін]] | Маці = [[Еўна Полацкая|Еўна]] ([[Вольга (жонка Гедзіміна)|Вольга]]) | Сайт = }} '''Альге́рд Гедзімі́навіч'''{{Заўвага|Паводле [[Кіева-Пячэрская лаўра|Кіеўска-Пячэрскага]] [[Памяньнік|памяньніку]], у праваслаўі меў імя '''Дзьмітры'''<ref>Голубев С. Т. Древний помянник Киево-Печерской лавры (конца XV — начала XVI столетия) // Чтения в историческом обществе Нестора летописца. Кн. 6, 1892. С. 6.</ref>}} (1296 — травень 1377) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] (1345—1377), князь крэўскі і віцебскі; адзін з найбуйнейшых вайскаводаў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Пражыў больш за 80 гадоў, кіраваў дзяржавай 32 гады; бацька 12 сыноў, у тым ліку [[Ягайла|Ягайлы]], [[Андрэй Альгердавіч|Андрэя Полацкага]], [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], [[Скіргайла|Скіргайлы]], [[Уладзімер Альгердавіч|Уладзімера]]. У часы Альгерда тэрыторыя Вялікага Княства Літоўскага павялічылася больш чым у два разы, а [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускія землі]] занялі цэнтральнае месца ў дзяржаве. Гэта забясьпечыла рост іхнай эканомікі, разьвіцьцё культуры, умацаваньне [[беларуская мова|беларускай мовы]] як афіцыйнай<ref>[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Альгерд // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 223.</ref><ref>[[Мікола Ермаловіч|Ермаловіч М.]] Альгерд // {{Літаратура/ЭГБ|1к}} С. 105.</ref>. == Імя == {{Асноўны артыкул|Альгерд (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd<ref name="Seibicke-1996-80">Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+adalgard&dq=algerd+adalgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].</ref>, Algeard<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref><ref>[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name</ref><ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]</ref><ref name="Fleming-1998-74-101">Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&pg=PA101&dq=%22Algeard%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Algeard%22&f=false P. 74, 101].</ref>, Algerðr<ref>Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gvWmhGW4sFwC&q=Algerdr#v=snippet&q=Algerdr&f=false S. 97].</ref><ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.</ref>, Algerde<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Algert<ref>Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0VAJAAAAQAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 180].</ref><ref name="Brons-1877-26">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 26].</ref>, Algerth<ref name="Brons-1877-26"/>, Olgard<ref>Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&q=Olgard+gard&dq=Olgard+gard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].</ref>, Algardus<ref name="Krause-1856-39">Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bL1bAAAAcAAJ&q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&q=Algardus%2C%20Halgardus&f=false S. 39].</ref>, Algard<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>, Algardis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref><ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.</ref>, Algart<ref>Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=+Algart+#v=snippet&q=Algart&f=false S. 14, 58].</ref>, Olgart<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.</ref>, Hallgerðr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&q=Hall%20%22gerdr%22&f=false S. 38, 141].</ref>, Hallgerd<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.</ref>, Halgerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=halgerd+halgard&dq=halgerd+halgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].</ref>, Halgardus<ref name="Krause-1856-39"/>, Holgerd<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.</ref>, Algiert<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Allcard<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&q=Allcard%20Alcheard&f=false P. 218].</ref>, Allegaert<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=allegaert+adalgardis&pg=PA127&printsec=frontcover P. 127].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 167].</ref><ref name="Seibicke-1996-80"/><ref name="Fleming-1998-74-101"/><ref name="Morlet-1971-16"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref> або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')<ref name="Supieranskaja-2005-168">Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Альгерд адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Olgerd%20gard#v=snippet&q=Olgerd%20gard&f=false S. 92]</ref>. Формы імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Алкердъ'' (1330—1359 гады)<ref>Смоленские грамоты XIII — XIV вв. — М., 1963. С. 69—71.</ref>; ''Самъ Олкгердъ Божію милостью великий князь Литовьскій, Рускій, Жомоитскій и иныхъ''<ref name="Urban-2001-125">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 125.</ref> (25 жніўня 1342 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 24.</ref>; ''Господарю его милости Князю Великому Олигарду'' (30 сьнежня 1347 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 25—26.</ref>; ''Olgerdus'' (1347 і 1352 гады)<ref>Лаврецкий Г. А. Граффити храма в Сынковичах. Проблема датировки // Архитектура: сборник научных трудов. Вып. 11, 2018. С. 13.</ref>; ''а за великого князя Олькерта и за Корьята''<ref name="Urban-2001-162">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 162.</ref> (1352 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.</ref>; ''Helgerdi Suppremi principis lythwanorum'' (''Helgerdus supremus prinreps''<ref>Rowell S. C. Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295—1345. — Cambridge, 1994. [https://books.google.by/books?id=X1cHAwAAQBAJ&pg=PA61&dq=%22helgerdus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi35p6d7-6BAxWGgv0HHWpkBcgQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22helgerdus%22&f=false P. 61].</ref>; 14 жніўня 1358 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Księstwa Mazowieckiego. — Warszawa, 1863.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=2Pc4AQAAMAAJ&q=Helgerdi#v=snippet&q=Helgerdi&f=false S. 73].</ref>; ''Allexandro filio Holgerti'' (запіс пад 1366 годам)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 717.</ref>; ''Algherde'' (7 лістапада 1367 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d041.htm Договор между Тевтонским орденом в Ливонии и ВКЛ о пограничном режиме на реке Двине (1367)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Kenna uxor Kazimiri ducis Saxonie, filia Olgerti ducis Lithuanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1368 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9kkhAQAAMAAJ&q=Kenna+Olgerti#v=snippet&q=Kenna%20Olgerti&f=false S. 653].</ref>; ''ὁ βασιλεὺς, ὁ Ἄλγερδος''{{Заўвага|Тытуляваньне польскага караля [[Казімер III Вялікі|Казімера]]: ''ὁ κράλης τῆς Λαχίας, ὁ Καζίμοιρος''<ref>Svarevičiūtė K. Lietuvos didžiojo kunigaikščio Algirdo graikiškas laiškas Bizantijos epistolografijos kontekste // Literatūra. T. 53 (3), 2011. P. 96.</ref>}} (1371 год)<ref>Patrologiae cursus completus, seu bibliotheca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica omnium s.s patrum, doctorum scriptorumque ecclesiasticorum sive latinorum, sive graecorum qui ab aevo apostolico ad aetatem Innocentii III (ann.1216) pro occidentalibus, et ad Photii tempora (ann. 863) pro orientalibus. T. CLII, 1866.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=J0X56dX0k74C&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82#v=snippet&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82&f=false P. 1451].</ref><ref>Mitteilungen der Litauischen literarischen Gesellschaft. Heft 29. — Heidelberd, 1907. [https://books.google.by/books?newbks=1&hl=ru&id=0dZMAAAAYAAJ&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82+Olgerd#v=snippet&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82%20Olgerd&f=false S. 358].</ref>; ''Се язъ князь великии Олгердъ''<ref name="Urban-2001-125"/> (1372 год<ref>[https://web.archive.org/web/20250123122754/http://starbel.by/dok/d038.htm Перемирие между Великим княжеством Литовским и Великим княжеством Московским (1372)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 46.</ref>; ''Olgordi'' (29 верасьня 1377 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Algirde, quondam rex Littovie'' (1377 год, 10 кастрычніка 1385 году, 11 кастрычніка 1385 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 74, 77, 79.</ref>; ''huius pater Helgorth… Helgorth Keistuthy'' (запіс пад 1386 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBdTAAAAcAAJ&q=Helgorth#v=snippet&q=Helgorth&f=false S. 862].</ref>; ''Olcardus noster olim genitor'' (15 траўня 1390 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d039.htm Пожалование села Понары Виленскому кафедральному костелу (1390)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 31.</ref>; ''vnser feter herczog Algart''<ref>[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—264.</ref> ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год); ''Algerde''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algerde#v=snippet&q=Algerde&f=false S. 93, 103].</ref> або ''Algarde''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algarden#v=snippet&q=Algarden&f=false S. 76, 103, 113, 115]</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]); ''Algard''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=8H8OAAAAYAAJ&pg=PA533&dq=Algard&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjU0-GuxZP9AhWCuaQKHQpeD3MQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Algard&f=false S. 508, 519, 520, 522, 527, 533, 578, 587].</ref> або ''Algart''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 522, 549, 567, 577, 583, 592, 604].</ref> ([[Хроніка Віганда]]); ''Olgerth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Олкгирд''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Algardus'' (па 1409 годзе)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&pg=PA997&dq=Algardus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwit6dvz3a79AhWRtKQKHTCYCRUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Algardus&f=false S. 997].</ref>; ''ex genitoris nostri olim magni ducis Lythwanie Olgerdi'' (14 ліпеня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Olgerdi#v=snippet&q=Olgerdi&f=false P. 257].</ref>; ''avo videlicet Olgerdo olim magno duce Lithwanie'' (1440 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Olgerdo#v=snippet&q=Olgerdo&f=false С. 6].</ref>; ''Olgerdus filius Gedimini'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?id=ONvkM5EkcLYC&pg=PA472&dq=%22Olgerdus+filius+Gedimini%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj35cCcg539AhURPOwKHSFkBDY4ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%22Olgerdus%20filius%20Gedimini%22&f=false P. 472].</ref>; ''князь Олгердъ Гедиминовичь… къ Олгерду Гедиминовичю… Олигерду Гедиминовичю'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 53, 56, 187].</ref>; ''къ великому князю Олгерду Гедименовичю Литовскому'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E&f=false С. 223].</ref>; ''Олгордъ князь Литовьскыи… за Олгорда'' ([[Рагоскі летапісец]])<ref>ПСРЛ. Т. 15. — М., 2000. [https://books.google.by/books?id=YRIaAgAAQBAJ&pg=PA41&dq=%22%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8C%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjerLbkxM-BAxXXM-wKHZg-KvcQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q&f=false С. 59].</ref>; ''Olgierd… Olgierd Gidyminowicz'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 138—141.</ref>; ''князь велики Литовьскій Олгердъ Гедимановичъ''<ref name="Urban-2001-125"/><ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?id=8mBKAQAAMAAJ&pg=PA221&dq=%22%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiJzJOx_639AhUEOewKHQlpD7gQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&q&f=false С. 221].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''Олгерд… Олгерд Гидиминовичь'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 41—43, 63.</ref>. == Жыцьцяпіс == === Паходжаньне і радавод === Паводле [[Раўданскі рукапіс|Раўданскага рукапісу]], Альгерд нарадзіўся ў 1296 г. і быў першым сынам [[Гедзімін]]а ад другой жонкі Вольгі Смаленскай. Атрымаў ад бацькі Крэўскае княства<ref>[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Альгерд // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 222.</ref>. У 1318 годзе ажаніўся зь віцебскай князёўнай Марыяй Яраслаўнай і два гады пражыў ва [[Усьвяты|Ўсьвятах]]<ref>[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] Хто такі Альгерд? // {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі|к}} С. 13.</ref>, а ў 1320 годзе па сьмерці цесьця атрымаў [[Віцебскае княства]] ў спадчыну. У 1320—1330-я гады віцебск князь Альгерд Гедзімінавіч умацаваў [[Горны замак (Віцебск)|Горны]] і [[Ніжні замак (Віцебск)|Ніжні]] замкі Віцебска каменнымі сьценамі з абарончымі [[вежа]]мі. Сярод іншага, у Горным замку ўзьвёў княжацкі палац. Да 1345 году пабудаваў у [[Заручаўе|Заручаўі]] праваслаўную [[Царква Сьвятога Духа (Віцебск)|царкву Сьвятога Духа]], якая стала галоўным храмам аднайменнага жаночага [[манастыр]]а ў Віцебску<ref name="а"/>. [[Файл:Facial Chronicle - b.08, p.421 - Algierd at Moscow.jpg|значак|200пкс|Альгерд адыходзіць ад [[Масква|Масквы]], 1370 г. Мініятура летапіснага зводу XVI ст.]] У 1341 годзе вялікі князь Гедзімін падзяліў свае ўладаньні паміж сынамі. Альгерд, апроч Віцебскага княства, атрымаў славутую цьвержу [[Крэва]] і землі на рацэ [[Бярэзіна|Бярэзіне]]. У 1345 годзе ў хаўрусе з братам [[Кейстут]]ам скінуў віленскага князя — свайго малодшага брата [[Яўнут]]у і стаў вялікім князем. Яўнут атрымаў [[Заслаўе]], адкуль потым уцёк у [[Пскоў]], аднак пазьней зноў вярнуўся ў Заслаўе. === Пашырэньне межаў Вялікага Княства Літоўскага === ==== Войны з Тэўтонскім ордэнам ==== Пасьпяхова змагаўся супраць агрэсіі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]] (бітвы 1345, 1347, 1348, 1352, 1365, 1370 гадоў і інш.), у тым ліку выйграў цяжкую бітву з крыжакамі на рацэ Стрэве ў 1348 годзе. У 1341 годзе надаў дапамогу [[Пскоўскае княства|Пскоўскаму княству]] ў барацьбе супраць крыжакоў. ==== Збліжэньне ўсходнеславянскіх зямель ==== Вёў пасьпяховую палітыку, накіраваную на далейшае аб’яднаньне, эканамічнае і культурна-этнічнае збліжэньне ўсходнеславянскіх зямель у адзінай дзяржаве. Калі быў віцебскім князем, авалодаў [[Мажайск]]ам. У 1340-я гады далучыў да Вялікага Княства Літоўскага [[Чарнігава-Северскае княства|Чарнігаўска-Северскае княства]]. У палітычнай залежнасьці ад Альгерда апынулася і [[Смаленскае княства]] (1350-я гады). Каля 1355 году далучыў да ўласнай дзяржавы [[Бранскае княства]], у 1356, 1359 і 1362 гадох — гарады [[Ржэў]], [[Амсьціслаў]], [[Тарапец]]. ==== Войны з татарамі ==== З 1351 году бесьперапынна вёў барацьбу з татарамі; у 1361—1362 гадох адваяваў у [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Кіеўскае княства]], усю [[Севершчына|Севершчыну]] і іншыя землі. У канцы 1362 году ў вялікай [[Бітва на Сініх Водах|бітве Сініх Водах]] (каля ракі [[Паўднёвы Буг|Бога]]) разграміў войскі трох татарскіх князёў — васалаў Залатой Арды і далучыў да Вялікага Княства Літоўскага [[Чорнае мора|Прычарнаморскія землі]] ва ўтоцы ракі [[Серат]]а, басэйнах [[Днестар|Днястра]] і Бога, паўднёвае Падняпроўе, Падольскую, Пераяслаўскую і [[Валынь|Валынскую]] землі. Удзельным князем [[Кіеў|Кіева]] пасадзіў свайго сына Ўладзімера, [[Падольле]] аддаў у кіраваньне новагародзкім князям Карыятавічам, войскі якіх складалі галоўную сілу ў бітве на рацэ Сініх Водах; з 1342 году ягоны сын [[Андрэй Полацкі]] стаў пскоўскім князем. === Войны з Маскоўскім княствам === [[Файл:Facial Chronicle - b.09, p.119 - Death of Algirdas.jpg|міні|200пкс|Сьмерць Альгерда. Мініятура летапіснага зводу XVI ст.]] У процівагу аб’яднаўчай палітыцы [[Маскоўскае княства|маскоўскага]] князя [[Дзьмітры Данской|Дзьмітрыя Данскога]] падтрымліваў сэпаратысцкую барацьбу [[Цьвярское княства|цьвярскіх князёў]]. Каб замацаваць зьвяз зь Цьвярскім княствам, па сьмерці першай жонкі пабраўся шлюбам з князёўнай Ульлянай Аляксандраўнай Цьвярской. Намер Альгерда скласьці антымаскоўскі хаўрус з ханам Джанібэкам скончыўся няўдачай. Учыніў тры выправы на [[Масква|Маскву]] (1368, 1370, 1372). Аўтар «[[Хроніка Быхаўца|Хронікі Быхаўца]]» з захапленьнем адзначыў уменьне Альгерда паставіць свайго супраціўніка ў безвыходнае становішча і такім чынам прадыктаваць яму сваю волю. У патрэбны момант вялікі князь дзеяў сьмела і вынаходліва. Вось як летапісец апісвае завязку выправы Альгерда на Маскву. Маскоўскі князь Дзьмітры Іванавіч «''без каждое прычыны, опустошивши докончания и приязнь и прыслал до великого князя Ольгерда посла своей со отповедию, а прыслал к нему огонь и саблю''» і перадаў, што будзе ў Літве ўлетку. У адказ Альгерд перадаў маскоўскаму князю: «''Я, дасть Бог, в него буду на Велик день, а поцалую его красным яйцом через шчыт сулицою''». І сапраўды, раніцай на Вялікдзень ён нечакана зьявіўся на Паклоннай гары пад Масквой. Захоплены зьнянацку маскоўскі князь мусіў прасіць літасьці і міру. Альгерд пашкадаваў маскоўскага валадара, а сваю перамогу засьведчыў тым, што пастукаў залатой [[дзіда]]й у [[Маскоўскі Крэмль|крамлёўскія муры]]: «''Хоць я з табой і замірыўся, але хачу сабе яшчэ тую славу ўчыніць, што вялікі князь Альгерд дзіду сваю пад Масквой прыхінуў''»<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 48.</ref>. Спрабаваў падпарадкаваць Вялікаму Княства Літоўскаму [[Пскоў]] і [[Ноўгарад]] (у 1342 годзе пскавічы прынялі на княжаньне ягонага сына Андрэя — вядомага ў гісторыі як [[Андрэй Полацкі]]), вёў барацьбу з [[Польшча]]й за [[Валынь]] і [[Падляшша]] (1349—1351, 1366). Такім чынам, Альгерду давялося ваяваць на поўдні — з татарамі, на захадзе — з Польшчай, на ўсходзе — з Масквой, на паўночным захадзе — з крыжакамі, на паўночным усходзе — з Ноўгарадам, Псковам і Цьвер’ю. Гэта патрабавала тытанічнага напружаньня і ўменьня. Галоўнае было апярэдзіць супраціўніка, перамагчы яго малой сілай. === Вынікі кіраваньня === [[Файл:Algierd. Альгерд (1942) (2).jpg|200px|значак|Вялікі князь Альгерд. Беларуская марка, 1942 г.]] За час княжаньня Альгерда тэрыторыя Вялікага Княства Літоўскага павялічылася ўдвая і яно стала найбольшай і наймагутнейшай дзяржавай сярэднявечнае Эўропы. Альгерд быў ня толькі выдатным вайскаводам, але і мудрым дзяржаўным дзеячом, меў вылучныя дыпляматычныя здольнасьці, набыў славу выдатнага будаўніка дзяржавы, які дбаў ня толькі пра яе моц, але і пра росквіт. У летапісе Паўночна-Ўсходняй [[Русь|Русі]] так характарызавалі высокія маральныя якасьці і здаровы лад жыцьця Альгерда: «''… Ён, ня піў ні віна, ні піва, меў вялікі розум і падпарадкаваў многія землі, у тайне рыхтаваў свае паходы, ваюючы ня столькі колькасьцю, колькі ўменьнем''»<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 46.</ref>{{Заўвага|Апошнія словы гэтага выказваньня і ўзяў сабе на ўзбраеньне расейскі вайскавод [[Аляксандар Сувораў|Сувораў]]}}. Гісторык [[Вячаслаў Насевіч]] падлічыў, што за княжаньнем Альгерда Гедзімінавіча плошча Вялікага Княства Літоўскага дасягнула 630 000 кв.км, 1/3 якіх складалі землі сучаснай Беларусі, а 10 % — сучаснай Летувы<ref name="а"/>. == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} [[Файл:Algierd. Альгерд (1366, 1930).jpg|міні|200пкс|Прарысоўка пячаці Альгерда з рускім надпісам]] За валадараньнем Альгерда [[беларуская мова]] шырока выкарыстоўвалася ў справаваньні і пры велікакняскім двары. Яна пасьпяхова абслугоўвала ўсе сфэры грамадзкага жыцьця і ўсе клясы. Па-беларуску пісаліся шматлікія акты, граматы, статуты ды іншыя. Яна пранікла і ў царкоўна-рэлігійную сфэру. На беларускую мову перакладаліся аповесьці рэлігійнага зьместу, ствараліся жывоты і г. зв. «Хаджэньні» ў [[Палестына|Палестыну]] і [[Канстантынопаль]]. Найбольш значным жанрам беларускай літаратуры заставаліся летапісы і хронікі, якія былі люстэркам грамадзка-палітычнага жыцьця тагачаснага Вялікага Княства Літоўскага. Захавалася прарысоўка вялікакняскай пячаці Альгерда (каля 1366 году), якая мае выявы стралы і рускі надпіс<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. R. VII. Z. 3—4, 1930. S. 709—710.</ref>: {{пачатак цытаты}}ПЕЧАТЬ КН(ЯЗ)Я ВЕ(ЛИКОГ)О + ОЛГЕР(ДА){{канец цытаты}} [[Файл:Монета Ольгерда. До 1377.svg|значак|200пкс|Прарысоўка манэты з рускім надпісам «''Князь Олгердъ''» (да 1377 г.)<ref>Саввов Р. [https://www.academia.edu/28638116/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D1%88%D0%B8%D1%85_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%82_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_A_new_classification_of_most_ancient_coins_of_the_Grand_Duchy_of_Lithuania Новая классификация древнейших монет Великого княжества Литовского] // Pieniądz a propaganda : wspólne dziedzictwo Europy : studia i materiały : Białoruś, Bułgaria, Czechy, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Polska, Rosja, Rumunia, Słowacja, Ukraina / pod redakcją naukową Krzysztofa Filipowa. — Augustów: Polskie Towarzystwo Numizmatyczne. Zarząd Główny, 2015. S. 133—134.</ref>]] Умову Альгерда і смаленскага князя [[Сьвятаслаў Іванавіч|Сьвятаслава Іванавіча]] з маскоўскім князем [[Дзьмітры Іванавіч|Дзьмітрыем Іванавічам]] (1371 год<ref>[https://web.archive.org/web/20111021022139/http://www.haidamaka.org.ua/hramoty_14/23.jpg Арыгінальны тэкст умовы]</ref>) змацавалі падобнай вялікакняскай пячацьцю з выявай стралы, і імаверна, такой жа легендай (пашкоджана; у легендзе захаваліся літары Л И (імаверна, «ВЕЛИКОГО») І О)<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich. // Ateneum Wilenskie. R. VII. Z. 3—4, 1930. S. 709.</ref>. Апроч таго, захавалася апісаньне вялікакняскае пячаці, прывешанай да ўмовы Альгерда і [[Кейстут]]а з польскім каралём Казімерам у 1366 годзе. На той пячаці была выява [[Пагоня|Пагоні]] і вакол яе рускі надпіс<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. R. VII. Z. 3—4, 1930. S. 709.</ref>. Імаверна, што тая пячаць выглядала падобна да пячаці сына Альгерда — [[Лугвен|Сямёна Лугвена]]. Як і іншыя вялікія князі літоўскія ([[Гедзімін]], [[Ягайла]], [[Вітаўт]]) падаваў тытулятуру з словамі «[[Бог|Божаю]] міласьцю» («''Божью милостью Великий Князь Литовский''», 1347 год)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 78.</ref>. У 1338 годзе цалаваў крыж на знак складаньня ўмовы зь ліфлянцкімі крыжакамі. На прапанову псковічаў у 1342 годзе заняць княскі сталец і хрысьціцца ў праваслаўі адказваў: «''уже крещенъ есмь, и христианинъ есмь, второе креститися не хощу я, и на княжении у васъ сести не хощу''». У 1345 годзе заснаваў у віленскім [[Горні замак (Вільня)|Горнім замку]] царкву Сьвятога Міхала, а ў 1346 годзе — [[Прачысьценская царква (Вільня)|Віленскую саборную царкву Прачыстае]], якая пазьней стала катэдральным саборам [[Літоўская мітраполія|Літоўскай мітраполіі]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 69.</ref>. Увогуле, мусіў быць хрысьціянінам, каб ажаніцца ў 1318 годзе зь віцебскай князёўнай (шлюбы хрысьціянаў з паганцамі забараняліся [[Трульскі сабор|Трульскім саборам]] 691 году). Дасьледнік [[Зьдзіслаў Сіцька]] зьвяртае ўвагу на тое, што паводле Чудаўскага сьпісу «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Сказание о князьях Владимирских|Сказания о князьях Владимирских|ru|Сказание о князьях Владимирских}}» Альгерд спачыў у царкве, заснаванай яго жонкай<ref>Сіцька З. Утроп Літвы. — Смаленск, 2009. С. 237.</ref>{{Заўвага|Сьведчаньні пра нейкае адметнае пахаваньне Альгерда захаваліся ў сучаснай да гэтай падзеі [[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга|хроніцы Лівоніі Германа Вартбэрга]], дзе гаворыцца адно пра спаленьне каштоўных рэчаў і 18 коней (што адпавядае тэндэнцыям ордэнскіх храністаў выяўляць ліцьвінаў зь нейкімі ўласнымі абрадамі дзеля абгрунтаваньня сваёй вайсковай агрэсіі на Літву), і ў пазьнейшай (1460—1480-я) хроніцы [[Ян Длугаш|Яна Длугаша]], дзе сьцьвярджацца спаленьне самога цела вялікага князя на гэты раз толькі з адным канём, аднак Длугаш падае памылковыя біяграфічныя зьвесткі пра Альгерда, а ў сьцьверджаных ім месцах абрадавага спаленьня нябожчыкаў (на [[Сьвінтарог]]у ў [[Вільня|Вільні]], у Кукавецкім гаі каля [[Вількамір]]у або на месцы Кукавецкага фальварку каля [[Майшагола|Майшаголы]]) археолягі ня выявілі сьлядоў спаленьня. Выяўленыя буйныя могільнікі XIII ст. у [[Кернаў|Кернаве]], а таксама выяўлены ў 2009 годзе буйны могільнік XIV ст. у [[Веркі|Верках]] (у межах Вільні) зьмяшчаюць адно трупапалажэньні, гэта прыводзіць археолягаў да высновы, што ў гэты час ліцьвіны не практыкавалі спаленьне памерлых. Наогул, зьвесткі пра спаленьне ліцьвінамі памерлых сустракаюцца адно ў ордэнскіх храністаў, а ў царкоўных творах і апісаньнях веры ліцьвінаў ([[Геранім Праскі]], [[Піюс II (папа рымскі)|Сыльвіё Пікаляміні]]) спаленьне памерлых не ўпамінаецца.}}. == Ушанаваньне памяці == У 1862 годзе ў [[Ноўгарад]]зе ([[Расейская імпэрыя]]) ўзьвялі помнік «Тысячагодзьдзе Расеі», у якім увекавечылі памяць пра вялікага князя літоўскага Альгерда Гедзімінавіча сярод іншых дзяржаўных дзеячаў [[Усходнія славяне|усходняга славянства]]. 27 чэрвеня 2014 году на [[Рынкавая плошча (Віцебск)|Рынкавай плошчы]] ў [[Віцебск]]у адкрылі [[Помнік князю Альгерду (Віцебск)|помнік князю Альгерду]], аўтарам якога быў скульптар [[Сяргей Бандарэнка]]<ref name="а">{{Артыкул|аўтар=Аляксандар Пукшанскі.|загаловак=Вяртаньне князя|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20140625/1403655076-vyartanne-knyazya|гал.рэд. [[Алесь Карлюкевіч]]|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=25 чэрвеня 2014|нумар=[https://zviazda.by/be/number/117-27727 117 (27727)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/06/ZV_20140625_1.pdf 1], [https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/06/ZV_20140625_2.pdf 2]|issn=1990-763X}}</ref>. == Галерэя == <gallery widths=150 heights=150 caption="Уяўныя партрэты вялікага князя Альгерда" class="center"> Algierd. Альгерд (L. Decius, 1521).jpg|L. Decius, 1521 г. Algierd. Альгерд (A. Guagnini, 1578).jpg|З хронікі {{nowrap|[[Аляксандар Гваньіні|А. Гваньіні]]}} «[[Апісаньне Эўрапейскай Сарматыі]]», 1578 г. Algierd. Альгерд (1578).jpg|З кнігі Б. Папроцкага «Гняздо цноты», 1578 г.{{Заўвага|У кнізе аналягічным партрэтам ілюструюцца яшчэ некалькі гістарычных асобаў}} Algierd. Альгерд (A. Tarasievič, 1675).jpg|З радаводу князёў [[Палубінскія|Палубінскіх]]. [[Аляксандар Тарасевіч|А. Тарасевіч]], 1675 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Algierd. Альгерд (1831).jpg|B. Zaydler, 1831 г. Algierd. Альгерд (J. Aziambłoŭski, 1833-39).jpg|[[Юзэф Азямблоўскі|Ю. Азямблоўскі]], 1833 г. Algierd. Альгерд (A. Guagnini, 1578, 1885).jpg|Зь перавыданьня хронікі Гваньіні, 1885 г. Algierd. Альгерд (1890).jpg|З кнігі П. Бацюшкава «Беларусь і Літва», 1890 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Algierd. Альгерд (1906).jpg|Невядомы мастак, 1906 г. Algierd. Альгерд (1906) (2).jpg|Невядомы мастак, 1906 г. Algierd. Альгерд (M. Barvicki, 1908).jpg|М. Барвіцкі, 1908 г. Algierd. Альгерд (1911).jpg|Невядомы мастак, 1911 г. </gallery> == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}} * {{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Літаратура/ЭГБ|1}} * {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://asoby.belinter.net/cont.php?x=a | загаловак = Альгерд | фармат = | назва праекту = | выдавец = [http://asoby.belinter.net Гісторыя Беларусі. Асобы.] | дата = 9 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }} * {{YouTube|iqsyjm1pzq4|Гісторыя пад знакам Пагоні. Альгерд}} {{Вялікія князі літоўскія}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Альгердавічы]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1377 годзе]] iy77p2g5s55weh62eiihpconymzkg8c 0 4806 2686251 2604852 2026-08-23T13:08:24Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686251 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Нарымонтавічы |Лацінка = Narymontavičy |Назва ў родным склоне = Нарымонтавічаў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = [[Нарымонт]] |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Нарымонтавічы''' — група княскіх родаў у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]], [[Наўгародзкая рэспубліка|Наўгародзкай фэадальнай рэспубліцы]] і [[Маскоўскае княства|Маскоўскай дзяржаве]], нашчадкі [[Нарымонт]]а. Галіна [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]]. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Нарымонт (імя)}} Нормунд або Нормунт (Normundus<ref name="Gerchow-1988-401">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 401.</ref>, Normund, Normunt<ref>Nohr A. Versuch eines Beitrags zur Deutung von geographischen Namen Völker und Personennamen // Zeitschrift für wissenschaftliche Geographie unter Mitberücksichtigung d. höheren geographischen Unterrichts. Bd. 7. — Weimar, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vAwOC_9KFR0C&q=Normunt#v=snippet&q=Normunt&f=false S. 319].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-401"/><ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 190.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Normund Normund], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Нарымонт азначае «захаваньне палкасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Нармонт германскаму імю Nor(d)mund (*Norimund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 203.</ref>. == Найбольш вядомыя == * ''Міхаіл'' — старэйшы сын Нарымонта, князь пінскі (сярэдзіна XIV стагодзьдзя). Магчыма, тоесны Міхаілу, затрыманаму ханам [[Джанібек]]ам у 1348 годзе разам зь іншымі літоўскімі пасламі ў [[Арда|Арду]], а таксама Міхаілу, першаму вядомаму друцкаму князю па далучэньні [[Друцкае княства|Друцкага княства]] да ВКЛ, родапачынальніку князёў [[Друцкія (Гедзімінавічы)|Друцкіх]], вядомага паводле грэцкага Ватыканскага зборніку сярэдзіны XIV стагодзьдзя. Напаўфантастычны радавод Друцкіх, які захаваўся ў маскоўскай лініі гэтага роду і называе Міхаіла Друцкага сынам невядомага паводле іншых крыніцаў князя Рамана, нібы сына Аляксандра Ўладзімеравіча Бэлзскага, магчыма, утрымлівае інфармацыю, якая паказвае на сапраўднае паходжаньне Міхаіла: брат Міхаіла Нарымонтавіча Юры (а не Аляксандар) сапраўды княжыў у [[Бэлза|Бэлзы]] на захадзе [[Валынь|Валыні]] і меў сына Рамана. Перакручваньне радаводу маскоўскай галіной князёў Друцкіх магло адбыцца ў сярэдзіне XVI стагодзьдзя, калі паходжаньне ад [[Рурыкавічы|Рурыкавічаў]] лічылася ў Маскоўскай дзяржаве больш прэстыжным і бясьпечным, чым ад Гедзімінавічаў. * ''Аляксандар'' († да 1386) — сын Нарымонта. Некаторы час (да 1338 году) быў яго намесьнікам у [[Арэшак|Арэшку]]. Магчыма, яго сынамі былі Даніла і Юры Аляксандравічы (князі капорскія ?), якія ўпамінаюцца ў 1407 годзе. * ''Юры Нос'' († па 1398) — сын Нарымонта. У 1352 годзе княжыў у [[Бэлз|Бэлзе]], бараніў горад ад аблогі вугорскага караля [[Людвік I Вялікі|Людвіка I]]. У 1354 годзе атрымаў [[Крамянец]] як васал і ВКЛ і [[Польшча|Польшчы]]. У 1366 годзе прызнаў сюзэрэнітэт [[Казімер III Вялікі|Казімера III]] над Бэлзам, атрымаў ад яго [[Холмская зямля|Холмскую зямлю]]. У 1376 годзе выступіў супраць польска-вугорскай гегемоніі на Заходняй Украіне, разам з [[Кейстут]]ам і [[Любарт]]ам наяжджаў на [[Сандомір]], [[Тарнаў]] і [[Кракаў]]. У адказ Людвік І зладзіў у 1377 годзе карную выправу, у выніку якой Юры страціў свае ўладаньні на Валыні. У 1378—1379 гадох у [[Вугоршчына|Вугоршчыне]], з 1379 году пэўны час служылы князем у Вялікім Ноўгарадзе. У 1387 годзе дапамагаў [[Ягайла|Ягайлу]] ў выцясьненьні вугорцаў з [[Галіч]]а. У 1390—1392 гадох быў закладнікам [[Вітаўт]]а ў [[Тэўтонскі Ордэн|Ордэне]]. У 1398 годзе быў пінскім князем, падпісаў [[Салінскі дагавор|Салінскі (Залінвэрдэрскі) дагавор]]. У [[хроніка Быхаўца|хроніцы Быхаўца]] і [[Хроніка Літоўская і Жамойцкая|Хроніцы Літоўскай і Жамойцкай]] паведамляецца пра яго намесьніцтва ад імя Вітаўта ў [[Пскоўская рэспубліка|Пскове]] ў 1410-1420-х гадох, але гэта не пацьвярджаецца расейскімі крыніцамі. * ''Патрыкей'' († па 1408) — сын Нарымонта. У 1383—1386 гадох і пэўны час да 1398 году — служылы князь у Вялікім Ноўгарадзе. У 1408 годзе выехаў у Маскоўскую дзяржаву ў сьвіце [[Сьвідрыгайла Альгердавіч|Сьвідрыгайлы]]. * ''Раман'' († 1398) — сын Юрыя Носа. Упершыню ўпамінаецца ў 1379 годзе побач з бацькам як служылы князь у [[Порхаў|Порхаве]] (Вялікі Ноўгарад). У 1394 годзе ачольваў наўгародцаў у вайне супраць Пскова, у 1395 годзе — у выправе на маскоўскія краіны Клічан і Ўсьцюжню. Загінуў у [[бітва на рацэ Шалонь|бітве на рацэ Шалонь]]. * ''Іван Нос'' († 12 жніўня 1399) — сын Юрыя Носа. У 1386 годзе атрымаў ад Ягайлы [[Любачоў]] на Валыні. Загінуў у [[бітва на Воскле 1398 году|бітве на Воскле 1398 году]]. * ''Аляксандар'' († па 1410) — сын Патрыкея. Княжыў у [[Старадуб]]е, па 1407 годзе — у [[Корца|Корцы]] (Усходняя Валынь). У 1402 годзе ўдзельнічаў у бітве з разанцамі пад [[Любуцк]]ам. Заснавальнік княскага роду [[Карэцкія|Карэцкіх]] — адзінай галіны Нарымонтавічаў, якая засталася ў ВКЛ (згасла ў 1651 годзе). * ''Фёдар'' († 1426) — сын Патрыкея. Да ад’езду ў Маскву (1408 год) — князь рыльскі. У 1420 годзе — намесьнік вялікага князя маскоўскага [[Васіль I Дзьмітрыевіч|Васіля I Дзьмітрыевіча]] ў Вялікім Ноўгарадзе, у 1424—1425 гадох — у Пскове. Заснавальнік расейскага княскага роду [[Хаванскія|Хаванскіх]]. * ''Юры'' († па 1446) — сын Патрыкея. У 1418 годзе ажаніўся з дачкой вялікага князя маскоўскага Васіля I Дзьмітрыевіча (Аннай ці Марыяй). Удзельнік фэадальнай вайны ў Маскоўскай дзяржаве 1425—1453 гадоў на баку [[Васіль II Цёмны|Васіля II Цёмнага]]. Заснавальнік расейскіх княскіх родаў [[Булгакавы|Булгакавых]], [[Галіцыны|Галіцыных]], [[Куракіны|Куракіных]], [[Шчаняцевы|Шчаняцевых]], [[Патрыкеевы|Патрыкеевых]]. * ''Аляксандар Нос'' († па 1436) — сын Івана Юр’евіча. У 1418 годзе адзін з арганізатараў вызваленьня [[Сьвідрыгайла Альгердавіч|Сьвідрыгайлы]] з Крамянецкага замку. У 1431 годзе атрымаў ад апошняга [[Луцкае княства]]. Імкнучыся захаваць [[Луцак]], спачатку падтрымліваў Сьвідрыгайлу ў змаганьні з [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонтам Кейстутавічам]], з 1434 году перайшоў на бок апошняга, пазьней ізноў перайшоў да Сьвідрыгайлы. Бязьдзетны. Апроч таго, паводле няпэўных зьвестак польскага гісторыка [[Юзэф Пузына|Юзэфа Пузыны]], да Нарымонтавічаў належала дынастыя князёў Давыд-Гарадоцкага княства, заснавальнікам якой быў Дзьмітры, нібы сын Нарымонта. Да яе належалі таксама Давыд, сын Дзьмітрыя († да 1431) і Дзьмітры (Мітка, † каля 1442), сын Давыда. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Алесь Белы|Белы А.]] Нарымонтавічы // {{Літаратура/ЭГБ|5}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * Puzyna J. Narymunt Giedyminowicz // Miesięcznik Heraldyczny. R. 9, 1930. № 3. * Stadnicki K. Bracia Władysława Jagielly. Lwów, 1867. * Tenże. Kniaziowie litewsko-ruscy od konca czternastego wieku. Warszawa, 1895. * Tenże. Potomstwo Narymunta Giedyminowicza // Miesięcznik Heraldyczny. R. 11, 1932. № 10. * Wolff J. Ród Giedymina. Kraków, 1886. * Зимин А. А. Формирование боярской аристократии в России во второй половине XV — первой трети XVI в. М., 1988. * Приселков М. Д., Фасмер М. Р. Отрывки В. Н. Бенешевича по истории русской церкви XIV в. // Изв. ОРЯС, 1916, Т. 21, кн. 1. * Шабульдо Ф. М. Земли Юго-Западной Руси в составе Великого княжества Литовского. К., 1987. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20070930181236/http://www.autary.iig.pl/bely/www/encyklapedyja/n.htm#2 Выточны артыкул Алеся Белага] [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Нарымонтавічы| ]] pud4knwhstxgcgwjwwjhoixa8ep9y80 0 5467 2686447 2679912 2026-08-23T19:58:23Z ~2026-46027-40 99680 /* Імя */ 2686447 wikitext text/x-wiki {{Манарх | Імя = Міндоўг | Лацінка = Mindoŭh | Тытул = | Жанчына = | Партрэт = Mindoŭh. Міндоўг (A. Guagnini, 1578).jpg | Памер = | Апісаньне = Міндоўг (уяўны партрэт) | Імя пры нараджэньні = | Пасада = 1-ы [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] | Пачатак тэрміну = 1248 | Канец тэрміну = 1263 | Каранацыя = 6 ліпеня 1253 | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|7|1195}}<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Даты, падзеі, людзі|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=18 ліпеня 2013|нумар=[http://zviazda.by/be/number/gazeta-pdf-131-27496-ot-18072013 131 (27496)]|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/07/1374155328_8.pdf 8]|issn=1990-763x}}</ref> | Месца нараджэньня = | Дата сьмерці = 12 верасьня 1263 | Месца сьмерці = | Дата пахаваньня = | Месца пахаваньня = | Папярэднік = | Наступнік = [[Транята]] | Нашчадкі = [[Войшалк]], [[Рокіль|Рукель (Рукля)]], Рэпек | Каралеўскі дом = | Дынастыя = | Каралеўскі гімн = | Каралеўскі дэвіз = | Сужэнец = {{Просты сьпіс| *NN (дачка Ізяслава Наўгародзкага, кан 1220 - пач. 1230-х) *[[Марта (жонка Міндоўга)|Марта]] (1251 — каля 1262) *NN (сястра Марты, 1262-1263)<ref>[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Паходжанне і лёс роду Міндоўга = The Origin and the destiny of Mindoŭh gens // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. — С. 3—9. [http://kamunikat.org/download.php?item=13634-1.pdf&pubref=13634]</ref>}} | Бацька = | Маці = | Сайт = }} '''Міндо́ўг''', '''Міндаў'''<ref name="Arlou-2012-34">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 34.</ref> (1195 або каля 1200<ref>Mindoŭh // {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)|к}} P. 155.</ref> — 1263 ці 1264) — заснавальнік<ref name="Nasievic-2005">[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] Міндоўг // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 312</ref> і першы [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|гаспадар]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] (1248{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|184}}—1253), першы і апошні кароль Літвы (1253—1260). Імаверна, сын [[Рынгольд]]а (сучасная навука лічыць яго мітычнай асобай{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|40}}). Іншыя гіпотэзы высоўваюць мажлівасьць таго, што Міндоўг быў сынам [[Даўгерд]]а з княскага роду [[Літва старажытная|летапіснае Літвы]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|28}}. Узначаліў абарону жыцьцёвай прасторы [[Балты|балта]]-[[славяне|славянскага]] сымбіёзу (палітычнага хаўрусу) на [[Панямоньне|Панямоньні]]{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|175}}, утварэньне якога выклікала ваенная пагроза звонку{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|177}}. Заснаваў [[Вялікае Княства Літоўскае|новую цэнтралізаваную дзяржаву]], якая хутка аб’яднала ўсе [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускія землі]], у тым ліку [[Полацкае княства]] — першую вядомую дзяржаву на тэрыторыі сучаснай [[Беларусь|Беларусі]]. == Імя == === Паходжаньне === {{Асноўны артыкул|Міндоўг (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Мэндах або Міндах (Mendoch, Mindach<ref name="Dräger-2017-397">Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. [https://books.google.by/books?id=m34oDwAAQBAJ&pg=PA397&dq=mindach+meindag&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9s8fdmKaGAxW08gIHHbExBLkQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=mindach%20meindag&f=false S. 397].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Mendoch#v=snippet&q=Mendoch&f=false S. 66].</ref><ref name="Dräger-2017-397"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінят]], [[Альмін]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]]; германскія імёны Miniatus, Almin, Osminna) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>, а аснова [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны ліцьвінаў [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) — ад гоцкага daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Міндоўг азначае «здольны мысьленьнем»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Даўмен]]). Паводле іншага тлумачэньня<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 173.</ref><ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>, імя Міндоўг азначае «магутны дабрынёй» і складаецца з асноваў [[Мэйн|магін- (мэйн-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мэйнар]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Meinar, Meinart), якая паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] magan, стараісьляндзкага megin, [[Стараангельская мова|стараангельскага]] maegen 'сіла, магутнасьць, улада'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 165.</ref>, і [[Дака (імя)|-даг- (-дак-)]] (імёны ліцьвінаў [[Дагейка]], [[Дакель]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago), якая паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>. Адзначалася германскае імя Megindag<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Megindag#v=snippet&q=Megindag&f=false S. 122].</ref> (Meindag<ref name="Dräger-2017-397"/>, Meindac)<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. [https://books.google.by/books?id=oTg9iZySFH4C&q=megindag+Meindac&dq=megindag+Meindac&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSjrDi1dSJAxXb87sIHevXF0oQ6AF6BAgIEAI S. 132].</ref>, а таксама магчымасьць пераходу Dagh > Daw у германскіх мовах<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref>. Прозьвішча Mindach шырока бытавала ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=glowitz&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch Glowitz)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=arnshagen&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch Arnshagen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. === Формы === У большасьці арыгінальных [[лаціна|лацінскіх]] дакумэнтаў сустракаецца форма ''Mindowe'' або ''Myndowe'', дзе літара «y» і літара «i» пазначаюць адзін і той жа гук. Наяўнасьць варыянтаў ''Mindou'' і ''Mindaw'' сьведчыць пра тое, што канцавое «e», відаць, не вымаўлялася. Кірылічным адпаведнікам да ''Mindowe'' (''Myndowe'') мела быць форма ''Миндовъ''<ref name="Zlutka-2005-100">{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 100.</ref>. У дакумэнтах таксама фіксуюцца формы ''Mindowin'', ''Mindota'' і ''Mindo''. Усходнеславянскія і польскія [[наратыў]]ныя крыніцы падаюць таксама формы: ''Миндогь'', ''Mindog'', ''Мендигь'', ''Мендокь'', ''Mendog'', ''Mendok'', ''Миндовгъ'', ''Мендовгъ'', ''Mindowk''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 101.</ref>. Такім парадкам, форма імя ''Міндоўг'' трапіла ў гістарычную літаратуру з [[Усходнеславянскія мовы|усходнеславянскіх]] летапісаў, якія захаваліся ў пазьнейшых сьпісах. Тым часам у дакумэнтах, што выходзілі ў каралеўскай канцылярыі ўжывалася форма ''Міндаў'', якой карыстаюцца эўрапейскія дасьледнікі і публікатары архіўных крыніцаў<ref name="Arlou-2012-34"/>. == Жыцьцяпіс == === Паходжаньне і сям’я === Паходжаньне Міндоўга лічыцца неўсталяваным, але большасьць сучасных дасьледнікаў сыходзіцца збольшага на дынастычных вэрсіях: як правіла, сучасная гістарыяграфія намагаецца адшукаць карані Міндоўга сярод тагачасных княскіх дынастыяў дробных [[Аўкштайтыя|аўкштайцкіх]] і [[Жамойць|жамойцкіх]] воласьцяў тэрыторыі сучаснае [[Летува|Летувы]]. Сярод найбольш пашыраных гіпотэзаў — вэрсія пра паходжаньне Міндоўга як сына [[Рынгольд]]а (які, зрэшты, лічыцца цяпер мітычнай асобай) або як князя, які пры неўсталяваных акалічнасьцях быў выгнаны зь [[Літва старажытная|летапіснай Літвы]], у выніку чаго апынуўся на тэрыторыі беларускага [[Панямоньне|Панямоньня]]. Іншыя меркаваньні дапускаюць паходжаньне Міндоўга з княскай галіны, у якой існаваў прадстаўлены ў пагадненьні з [[Уладзімера-Валынскае княства|Уладзімера-Валынскім княствам]] [[Жывінбуд]] (мажліва, мог быць сынам заснавальніка дынастыі), прытым Міндоўг быў у ёй сынам аднаго з старэйшых братоў Жывінбуда. Магчыма, што першапачатковым кіраўніком дынастыі і бацькам Міндоўга быў [[Даўгерд]], па гібелі або сьмерці якога ўлада перайшла да ягонага малодшага брата, Жывінбуда. Пры гэтай схеме наступным уладу мусіў атрымаць пляменьнік Жывінбуда князь [[Даўят]], сам жа Міндоўг меўся быць пераведзеным на нейкае пляменнае княжаньне. Тым ня менш, у выніку ўсьвядомленага палітычнага змаганьня або сьмерці сваякоў у вайсковых выправах Міндоўг атрымаў літоўскае княжаньне{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|28}}. Іншыя вэрсіі прадугледжваюць выгнаньне князя пры нявысьветленых абставінах. У кожным разе, не адкідаецца, што частка літоўскае знаці магла пайсьці на падтрымку Міндоўга, бачачы ў ім добрую супрацьвагу актывізацыі дзейнасьці [[крыжакі|крыжакоў]] у [[Прыбалтыка|Балтыі]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|31}}. Увогуле, надзейныя крыніцы не зьмяшчаюць зьвестак пра паходжаньне Міндоўга. [[Лівонская старэйшая рыфмаваная хроніка]], створаная каля 1290 году, паведамляе толькі, што бацька Міндоўга быў «вялікі кароль» (''könig gros''). У пазьнейшых легендарных творах агучваюцца розныя вэрсіі пра паходжаньне Міндоўга. Паводле [[Васкрасенскі летапіс|Васкрасенскага летапісу]] (XVI ст.), Міндоўг паходзіць з роду полацкіх князёў [[Ізяслававічы (Полацкія)|Ізяславічаў (Рагвалодавічаў)]], а яго бацькам быў гіпатэтычны [[Маўкольд Расьціславіч]]. Паводле аднаго з позьніх паданьняў, Міндоўг паходзіў з старажытнарымскага роду [[Палямонавічы|Палямонавічаў]], які прыбыў на берагі [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]]. [[Хроніка Быхаўца]] (XVI ст.) называе бацькам Міндоўга мітычнага літоўскага князя з Палямонавічаў. Міндоўг тройчы браў шлюб. Надзейных зьвестак пра першую жонку не захавалася. Расейскі гісторык XVIII ст. [[Васіль Тацішчаў]], які мог карыстацца крыніцамі, што не дайшлі да нашага часу, азначаў яе як [[Цьвярское Вялікае Княства|князёўну цьвярскую]]. Другі раз Міндоўг ажаніўся з [[Марта (жонка Міндоўга)|Мартай]] (? — ~1262), якая паводле летапіснага ўпаміну, была ўдавой літоўскага князя Вышымута [[Булевічы|Булевіча]], забітага Міндоўгам. Яе сыны былі найшмат маладзейшымі за іншых дзяцей Міндоўга — Войшалка і дачку. Па сьмерці Марты Міндоўг ажаніўся з Агнай, жонкай князя гальшанскага Даўмонта, якая прыехала на пахаваньне сястры — нібы паводле тэстамэнту Марты, якая не хацела даверыць сваіх дзяцей нікому, апроч Агны. У першым шлюбе нарадзіліся: * [[Войшалк]] (~1223—1267) — вялікі князь літоўскі ў 1264—1267 гадох, які не пакінуў нашчадкаў * Дачка зь невядомым імём — з 1254 году жонка [[Шварн Данілавіч|Шварна Данілавіча]] (1230-я — 1270), князя холмскага ў 1264—1270 гадох, вялікага князя літоўскага ў 1267—1270 гадох, нашчадкаў ня мела. Сыны ў другім шлюбе: [[Рокіль|Рукля (Рукель)]] (?—1263), Рэпек{{Заўвага|У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Рэпех<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 791.</ref>}} (?—1263). === Пачатак валадараньня === Першы пісьмовы ўпамін пра Міндоўга датуецца 1219 годам, калі ў [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскім летапісе]] ён называецца чацьвертым зь пяці старэйшых літоўскіх князёў, якія разам зь іншымі 16-цю літоўскімі князямі падпісвалі [[Умова 1219 году|пагадненьне]] з [[Уладзімера-Валынскае княства|Уладзімера-Валынскім княствам]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|19}}. {{Цытата|Бж҃иимъ повелениемь . прислаша кнѧзи Литовьскии . к великои кнѧгини Романовѣ . и Данилови и Василкови . миръ дающе бѧхоу же имена Литовьскихъ кнѧзеи се старѣшеи . [[Жывінбуд|Живинъбоудъ]] . [[Даўят|Давъѧтъ]] . [[Даўспрунг|Довъспроункъ]] . братъ его Мидогъ.|[[Галіцка-Валынскі летапіс]] (у [[Іпацьеўскі сьпіс|Іпацьеўскім сьпісе]], 1420-я гады)}} Адсюль вынікае, што Міндоўг нарадзіўся дзесьці на мяжы XII—XIII стагодзьдзяў{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|190}}. Да сярэдзіне 1230-х гадоў ён дасягнуў аднаасобнай вярхоўнай улады ў землях Літвы або значнай яе часткі. Увесну 1238 году «Літва Міндоўга» знаходзілася ў хаўрусных або васальных дачыненьнях з галіцка-валынскім князем [[Даніла Раманавіч|Данілам Раманавічам]], які накіроўваў Міндоўга і князя [[Ізяслаў Наваградзкі|Ізяслава Наваградзкага]] ваяваць супраць польскага князя [[Конрад I Мазавецкі|Конрада І Мазавецкага]]<ref name="Nasievic-2005"/>{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|28-29}}. У сярэдзіне ліпеня 1245 году на запыт Данілы Раманавіча Міндоўг накіраваў войска супраць вугорцаў, але яно не пасьпела да вызначальнай [[Бітва пад Яраславам|бітвы пад Яраславам]] 17 ліпеня 1245 году. === Утварэньне і ўмацаваньне Вялікага Княства Літоўскага === Неўзабаве Міндоўг далучыў да сваіх уладаньняў [[Наваградзкае княства|Наваградзкую зямлю]], што фактычна дало пачатак утварэнню Вялікага Княства Літоўскага. Па гэтым яго дачыненьні з Данілам Раманавічам сталі варожымі. Імаверна, што знаць Панямоньня магла бачыць выгоды ў моцнай уладзе Міндоўга, які, апроч гэтага, прадстаўляў досыць вядомую мясцовым баярам літоўскую знаць{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|31, 36}}. Тым часам тэорыі пра ўтварэньне дзяржавы ў выніку заваёвы — сумнеўныя<ref>{{Кніга|аўтар = Пичета В. И.|частка = |загаловак = История сельского хозяйства и землевладения в Белоруссии|арыгінал = |спасылка = |адказны = Нар. комиссариат земледелия БССР|выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Изд. Наркомзема|год = 1927|том = |старонкі = 46|старонак = 179|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Дзейнасьць Міндоўга ў ролі кіраўніка Вялікага Княства Літоўскага можна падзяліць на чатыры храналягічныя адцінкі{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|192}}: * 1248—1254 гады — канфлікт з [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскай дзяржавай]]; * 1251—1260 гады — хаўрус Вялікага Княства Літоўскага з [[Лівонскі Ордэн|Інфлянцкім ордэнам]]; * 1254—1258 гады — залежнасьць ад Галіцка-Валынскага княства; * 1258—1263 гады — аднаўленьне і ўмацаваньне незалежнасьці Вялікага Княства Літоўскага. [[Файл:Mindoŭh, Pahonia. Міндоўг, Пагоня (1838).jpg|значак|Імаверны партрэт Міндоўга паводле [[Тэадор Нарбут|Тэадора Нарбута]], 1838 г.<ref>Narbutt T. Dzieje starożytne narodu litewskiego. T. 4. Wilno, 1838.</ref>]] Па аб’яднаньні летапіснай Літвы з Наваградзкім княствам і ўтварэньні новай дзяржавы Міндоўг мусіў прыняць усходняе [[хрысьціянства]]. Паводле [[Густынскі летапіс|Густынскага летапісу]], ужо ў 1246 годзе ва ўласнай рэзыдэнцыі ў [[Наваградак|Наваградку]] ён ахрысьціўся ў [[праваслаўе]], аднак палітычная сытуацыя змусіла Міндоўга праз пэўны час яшчэ раз зьмяніць веравызнаньне і навярнуцца ў [[каталіцтва]]. Але не адкідаецца таксама, што зьвесткі пра прыняцьце Міндоўгам праваслаўя супярэчаць інфармацыі [[Валынскі летапіс|Валынскага летапісу]] (згодна зь якім Міндоўг пазьней прыняў каталіцтва і прыняў хрысьціянства толькі фармальна), а стваральнік Густынскага летапісу мог прыдумаць зьвесткі пра хрышчэньне Міндоўга, жадаючы абгрунтаваць заняцьце ім наваградзкага стальца{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|36}}. За абяцаньне прыняць хрысьціянства рымскага абраду і аддаць у валоданьне інфлянцкім рыцарам частку [[Жамойць|Жамойці]] ў 1251 годзе Міндоўг атрымаў падтрымку магістра Інфлянцкага ордэну і перамог кааліцыю. Такім парадкам, Міндоўг першы выкарыстаў Жамойць як разьменную манэту ў палітычнай гульні з крыжакамі, даўшы пачатак і прыклад аналягічным дзеяньням наступных кіраўнікоў Вялікага Княства Літоўскага{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|206}}. Апроч таго, некалькі гістарычных крыніцаў паведамляе пра тое, што каталіцкі хрост Міндоўга ім самім успрымаўся толькі як намінальны. Каталіцкі хрост князя можа тлумачыцца як спроба адшуканьня палітычнай апоры ў змаганьні з галіцка-валынскімі і літоўскімі канкурэнтамі; па каталіцкім хросьце Міндоўг адмаўляўся ад прэтэнзіяў на Жамойць{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|41}}. Усьведамляючы небясьпеку з боку крыжакоў, Міндоўг пачаў дапамагаць [[Першае прускае паўстаньне|прускім паўстанцам]] і адначасна змагацца супраць сваіх пляменьнікаў (сыны [[Даўспрунг]]а), [[Гедзівід]]а і [[Таўцівіл]]а{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|37}}. Пры канцы 1240-х гадоў Міндоўг няўдала паспрабаваў падначаліць [[Курляндыя|Курляндыю]] і [[Зэмгалія|Зэмгалію]], па чым дапамог Данілу Галіцкаму ў змаганьні супраць сына чарнігаўскага князя{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|38}}. Дыпляматычныя дачыненьні з Галіцка-Валынскай дзяржавай былі замацаваныя шлюбам Данілы з пляменьніцай Міндоўга{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|38}}. Разам з тым, у 1249 годзе пад уплывам варожых да Міндоўга ягоных беспасярэдніх сваякоў (у прыватнасьці, полацкага князя Таўцівіла) і перасьцярогаў Данілы наконт узмацненьня Літвы складаецца варожая да дзяржавы кааліцыя Галіцка-Валынскага княства, Інфлянцкага ордэну і шэрагу літоўскіх і жамойцкіх пляменных князёў{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|40}}. Пэўная палёгка ў замежнапалітычнай сытуацыі была атрыманая праз каталіцкіх хрост князя, а таксама атрыманьне нэўтралітэту пляменных князёў Літвы, хоць Даніла ажыцьцявіў дзьве выправы на Панямоньне ў пачатку 1250-х гадоў{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|41}}. === Каранацыя === [[Файл:Mindoŭh. Міндоўг (1824).jpg|значак|Каранацыя Міндоўга. Невядомы мастак, 1824 г.]] Наступным крокам Міндоўга да збліжэньня з Заходняй Эўропай было прыняцьце каралеўскага тытулу. Літоўскія паслы прасілі ў [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]] [[Інацэнт IV|Інацэнта IV]] дазвол на каранацыю свайго князя і сустрэлі з боку першасьвятара поўнае разуменьне{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|201}}. 6 ліпеня 1253 году Міндоўг прыняў тытул караля ў рэзыдэнцыі ў Наваградку, які тады быў сталіцай Вялікага Княства Літоўскага. Наваградак як месца каранацыі Міндоўга падае [[Густынскі летапіс]], а таксама гісторык [[Альбэрт Каяловіч]], які мог абапірацца на страчаныя летапісныя крыніцы. На Наваградку як месцы каранацыі Міндава ўрэшце спыніўся і [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй галоўнай працы «[[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі]]»{{Заўвага|У раньніх паэмах «Ганец цноты» і «Аб пачатках, паходжаньні, дзейнасьці, справах рыцарскіх і хатніх слаўнага народа літоўскага, жамойцкага і рускага...» ён называў месцам каранацыі [[Кернаў]] на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]}}. {{Цытата|...Гайндрыха, які, прыехаўшы да Наваградку Літоўскага з арцыбіскупам Рыскім і з крыжакамі прускімі і інфлянцкімі, Міндоўга альбо Мяндока на каралеўства Літоўскае паводле звыклых цырымоніяў царкоўных памазаў...}} Як адзначае [[Алесь Жлутка]], спробы навукова абгрунтаваць альтэрнатыўнае месца каранацыі нельга прызнаць удалымі<ref name="Zlutka-2005-108">{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 108.</ref>. Будучы аслабленым змаганьнем з манголамі, Даніла Раманавіч мусіў пайсьці на мір зь Міндоўгам, які быў складзены ў 1254 годзе і паводле якога князь прызнаваўся кіраўніком Наваградчыны, але кіраўнком на правох васала прызнаваўся сын Данілы [[Раман Данілавіч|Раман]]. Мір змацоўваўся шлюбам міндоўгавай дачкі зь іншым сынам Данілы, [[Шварн]]ам{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|43}}. Але неўзабаве мір быў парушаны нападам на Галіцка-Валынскую дзяржаву манголаў: спазьніўшыся на падзел здабычы пераможаных манголаў, ліцьвіны і наваградзкія ваяводы пачалі рабаваць навакольлі [[Луцак|Луцку]]. Зьвесткі пра гэтую падзею прыкметныя тым, што іншыя літоўскія князі Міндоўгам зьведзеныя ўжо да ўзроўню ваяводаў, у войску выступаюць і ўсходнеславянскія ваяводы (напрыклад, разанец Астафі Канстантынавіч){{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|44}}. Па 1256 годзе больш энэргічны даводца манголаў [[Бурундай]] прымусіў брата Данілы Васільку, фармальнага васала манголаў, пайсьці на Панямоньне, па чым Раман, які знаходзіўся там, відаць, на правох фактычнага закладніка, быў скрадзены ліцьвінамі{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|46}}. Карыстаючыся вайсковымі падзеямі, уладу ў Наваградку меркавана мог атрымаць сын Міндоўга [[Войшалк]] (у якасьці паплечніка маючы Таўцівіла). Сам Міндоўг, схаваўшыся ў лясной мясцовасьці, магчыма, здолеў адбіць напад манголаў. Спрабуючы знайсьці Рамана, Даніла ўварваўся ў Панямоньне і захапіў [[Ваўкавыск]]{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|47}}. [[Файл:Mindoŭh. Міндоўг (1900).jpg|значак|Сьмерць Міндоўга. Р. Штэйн і {{nowrap|Г. Зэйфэр}}, каля 1900 г. ]] Міндоўг атрымаў ад [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]] каралеўскую карону. Афіцыйна княства рабілася каралеўствам, што стварала падставы для стабільнасьці ў зносінах з эўрапейскімі дзяржавамі. У 1255 годзе Папа Рымскі прызнаў міндоўгавага сына ягоным пераемнікам і дазволіў каранацыю, і гэта яшчэ больш умацавала пазыцыі Міндоўга ў каталіцкім сьвеце. === Па каранацыі === Міндоўг нядоўга трымаўся заходнеэўрапейскай арыентацыі. Ужо на пачатку 1260-х гадоў ён разарваў пагадненьне з Інфлянцкім ордэнам, а потым і з Папам ды пачаў адкрытую вайну супраць сваіх былых хаўрусьнікаў, карыстаючыся пасьпяховым паўстаньнем прусаў і ўдалай для іх [[бітва на Дурбэ|бітвай на Дурбэ]]. У Жамойці ў якасьці намесьніка зьявіўся пляменьнік Міндоўга [[Транята]]. У 1261 годзе разам з Транятам, сынамі [[Аляксандар Неўскі|Аляксандра Неўскага]], Таўцівілам і віцебскім князем Канстантынам Міндоўг паспрабаваў напасьці на Інфлянты, праз год разам з Шварнам напаў на [[Мазовія|Мазовію]], помсьцячы ёй за ўдзел у ранейшых выправах крыжакоў на Літву{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|49}}. У канцы жыцьця Міндоўг, паводле ўпамінаў Валынскага летапісу, карыстаўся неабмежаванай уладай у Вялікім Княстве Літоўскім{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|50}}, што выклікала супраць яго змову князёў жамойцкага [[Транята|Траняты]], полацкага [[Таўцівіл]]а і гальшанскага [[Даўмонт]]а. У выніку, Міндоўга забілі разам з сынамі Рэпікам і Руклем<ref>[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] Міндоўг // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 313.</ref>. Міндоўг быў забіты ў часы выправы на [[Бранск]], якая зьдзяйсьнялася князем як сродак супраць збліжэньня палітычных супраціўнікаў Літоўскае дзяржавы, Валынскага і Чарнігаўскага княстваў. Галоўнымі змоўнікамі, відаць, сталі Транята і Таўцівіл, сярод іншых змоўнікаў упамінаюцца гальшанскія князі [[Гердзень]], Даўмонт (які, меркавана, быў беспасярэднім забойцам і ў якога Міндоўг зьвёў жонку па сьмерці ўласнай), а таксама ваявода Астафі Канстантынавіч. Пагаршэньне дачыненьняў Міндоўга і Траняты вядомае паводле Рыфмаванае хронікі ўжо ў 1261 годзе, уласна ж забойства адбылося ў 1263 або 1264 годзе{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|51}}. == Вядомыя граматы == {{Падвойная выява|справа|Mindoŭh. Міндоўг (1255, 1907).jpg|98|Mindoŭh. Міндоўг (1255, 1930).jpg|116|[[Маестат]]авая пячаць Міндоўга, фота 1907 г. і прарысоўка 1930 г.}} [[Файл:Mindoŭh. Міндоўг (1255, 1393).jpg|значак|Рэканструкцыя маестатавай пячаці (мастак Віталь Катовіч)]] Агулам сучасныя дасьледнікі ведаюць дзесяць г. зв. «Дакумэнтаў Міндоўга», час стварэньня якіх датуецца 1253—1261 гадамі (толькі адзін фальсыфікат паходзіць з XIV ст.). Паводле зьместу названыя акты падзяляюцца на тры групы: 1-я — прывілей рыскім купцам (дак. № 1); 2-я — справа зямельных дараваньняў Інфлянцкаму ордэну (дак. № 2, 4—10) ; 3-я — надзяленьне зямлёй літоўскага біскупа Хрысьціяна (дак. № 3){{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|26—27}}. Згодна з апошняй працай, прысьвечанай праблеме аўтэнтычнасьці дакумэнтаў, шэсьць зь іх вызначаюцца як сапраўдныя (№ 1—5, 8), а астатнія чатыры (№ 6, 7, 9, 10) як фальсыфікаты, выкананыя зацікаўленым бокам — Інфлянцкім ордэнам<ref>Maleczyński K. W sprawie autentyczności dokumentów Mendoga z lat 1253—1261 // Ateneum Wileńskie. R. 11. — Wilno, 1936. S. 1—60.</ref>. Гэтыя граматы, нягледзячы на іх характар, лічацца важнай крыніцай у выяўленьні складу літоўскай княскай дынастыі таго часу{{зноска|Насевіч|1993|Насевіч|45}}. [[Файл:Mindoŭh, Pahonia. Міндоўг, Пагоня (1909).jpg|значак|Пячаць з [[Пагоня]]й, якая лічыцца падробкай пачатку XX ст.]] Сьпіс дакумэнтаў: # Дазвол рыскім купцам на бязмытны гандаль у Літве (1253); # Дараваньне Інфлянцкаму ордэну земляў у Жамойці (ліпень 1253); # Дараваньне земляў літоўскаму біскупу Хрысьціяну (1254); # Дараваньне Інфлянцкаму ордэну зямлі Сэлоніі (кастрычнік 1255); # Ліст да Папы з просьбай зацьвердзіць дараваньне Сэлоніі (кастрычнік 1255); # Паўторнае дараваньне Інфлянцкаму ордэну земляў у Жамойці (1257); # Дараваньне ордэну ўсёй Жамойці (1257); # Дараваньне ордэну Дайноўскай зямлі, Скаловіі і Жамойці (7 жніўня 1259); # Дараваньне Літвы ордэну ў выпадку беспатомнай сьмерці Міндоўга (сярэдзіна чэрвеня 1260); # Паўторнае дараваньне Сэлоніі з апісаньнем яе межаў (7 жніўня, 1261). == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскі]] ([[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскі]]) летапіс часта цытуе словы Міндоўга па-руску: «''Миндогови же прiславшю слы своя река не чини има млсти''» або «''и река'' [Міндоўг] ''се сестра твоя мртва а поеди карить по своеи сестре… и нача еи молвити сестра твоя оумираючи велела мь тя пояти за ся…''»<ref>[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Паходжанне і лёс роду Міндоўга = The Origin and the destiny of Mindoŭh gens // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. С. 3—4.</ref>. Гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Мікалай Ліхачоў||be|Мікалай Пятровіч Ліхачоў}} адшукаў у [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе]] пячаць з выявай крыжа і рускім надпісам «МЪNГДОВЬ», якая, з усяго відаць, належала Міндоўгу (у 1262 годзе гаспадар Літвы склаў хаўрус з Ноўгарадам)<ref>[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Паходжанне і лёс роду Міндоўга = The Origin and the destiny of Mindoŭh gens // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. С. 4.</ref>. У 1262 годзе [[Папа]] даручаў кракаўскаму біскупу даслаць да Міндоўга каталіцкіх сьвятароў зь веданьнем [[Славянскія мовы|славянскай мовы]], у гэты ж час адзначаецца ўжываньне [[Старабеларуская мова|старабеларускай мовы]] дзеля дыпляматычнага ліставаньня: 28 сьнежня 1264 году на ёй склалі ўмову паміж князем [[Гердзень|Гердзенем]] (стрыечным братам Міндоўга) і [[Лівонскі ордэн|Інфлянцкім ордэнам]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ў шэрагу лістоў да гаспадара Літвы, да інфлянцкіх і прускіх біскупаў і да ўладаў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] ў 1251 годзе папа [[Інакенцыюс IV (папа рымскі)|Інацэнт IV]] пісаў, што Міндоўг абвясьціў пра гатоўнасьць прыняць менавіта каталіцтва (а не хрысьціянства ўвогуле), пакінуўшы былыя «аблуды». Былая вера літоўскага гаспадара ў лістох нідзе не называецца, датычна яе папа ужывае розныя цьмяныя азначэньні — «абмылы», «аблуды» (''erroris'') і «цемра» (''tenebris''), у якой знаходзяцца «няверныя» (''infidelium''). А ліст да 26 ліпеня 1251 году удакладняе, што гэта цемра «вераадступніцтва», у якой «знаходзіцца велізарная лічба няверных», то бок падданых Міндоўга (''Mindowe, rex Lithowie, olim cum grandiosa infidelium multitudine existens in perfidie tenebris…''). У лісьце да 7 сакавіка 1255 году папа [[Аляксандар IV (папа рымскі)|Аляксандар IV]] зноў адзначаў, што Міндоўг прыняў каталіцтва, пакінуўшы «вераадступніцтва» (''…ad fidei katholice pervenisti titulum, relicta perfidia''). Азначэньне «вераадступніцтва» (''perfidia'') беспасярэдняе паказвае на хрысьціянскую [[ерась]] (напрыклад, пад 1223 годам каталіцкія крыніцы азначаюць гэтым тэрмінам францускіх [[Катары|катараў]]: «''perfidiae … haeretici Albigensis''»). Ва ўсіх лістох датычна пераходу Міндоўга на каталіцтва нідзе няма сьцьверджаньняў, што літоўскі гаспадар прыняў «хрысьціянства», — усе яны кажуць, што Міндоўг прыняў «каталіцкую веру». Напрыклад, сам Міндоўг у сваіх лістох ня піша, што з каталіцкім хростам ён прыняў «хрысьціянскую веру», — а піша, што прыняў «каталіцкую веру» (''…post suscepcionem fidei katholice''). Папа рымскі таксама прызнаваў, што Міндоўг прыняў не «хрысьціянства», а «каталіцкую веру», пакінуўшы былое «вераадступніцтва» (''…ad fidei katholice pervenisti titulum, relicta perfidia''), — што таксама выяўляе гэтае «вераадступніцтва» як некаталіцкую адмену хрысьціянства. Сваю былую веру Міндоўг не называе «[[паганства]]м», а ўмоўна азначае яе як «цемра простанароднай веры» (''tenebris gentium'') або «аблуды нявер’я» (''errores pristinum infidelitatis'') — як і папская курыя. Інфлянцкі ляндмайстар Андрых Стырлянд у 1249 годзе дасылаў Міндоўгу ліст з патрабаваньнем прыняць «агульную хрысьціянскую веру». Такія азначэньні літоўскай веры ў каталіцкіх крыніцах, як «аблуды нявер’я» (''errores infidelitatis'') або «цемра вераадступніцтва» (''perfidie tenebris''), былі такімі ж тыповымі азначэньнямі хрысьціянскага ерэтычнага вучэньня, як і эпітэты курыі датычна праваслаўя: гэта відаць, напрыклад, зь ліста папы Аляксандра IV да [[Данііл Галіцкі|Данілы Галіцкага]] з 1257 году, у якім папа пісаў, што Даніла раней быў адгорнуты «ад цемры нявер’я (''de infidelitatis tenebris'') да сьвятла каталіцкай веры і прыслуханьня рымскай царкве». Пазьнейшыя каталіцкія крыніцы кажуць, што Міндоўг «адступіўся ад веры і вярнуўся да былой аблуды» (''apostarunt a fide et in huiusmodi errore persistunt (errores pristinos reassumpsit)''). Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, усе гэтыя зьвесткі кажуць пра тое, што Міндоўг ды іншыя ліцьвіны яшчэ да каталіцкага хросту 1252 году былі хрысьціянамі<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 38.</ref>. == Ацэнкі == Паводле гісторыка [[Аляксандар Краўцэвіч|Аляксандра Краўцэвіча]], трывалым і даволі шкодным стэрэатыпам гістарычнага мысьленьня лічыцца этнічны імпэратыў у матывацыі дзейнасьці Міндоўга, калі ад пачатку прымаецца, што ён (і яго наступнікі) мелі мэтай стварыць дзяржаву абавязкова этнічна [[Балтыйскія мовы|балтыйскую]] або этнічна [[Славянскія мовы|славянскую]]{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|163—164}}. Мноства гістарычных прыкладаў, а таксама лёгіка дзеяньняў Міндоўга (як і яго наступнікаў) паказвае, што ён ня быў адэптам дзяржаўнасьці абавязкова этнічна балтыйскай або ўсходнеславянскай. Міндоўг пашыраў свае ўладаньні і ўмацоўваў сваю ўладу для сябе самога і кроўных нашчадкаў, карыстаючыся зручным выпадкам і падручным матэрыялам{{зноска|Стварэньне|1998|Краўцэвіч|43}}. З прычыны браку асабістых зьвестак пра Міндоўга існуе шэраг неразьвязаных пытаньняў датычна ягонай біяграфіі: невядомы дакладны час і месца нараджэньня, імя бацькі, дакладнае месца знаходжаньня ягонага родавага ўладаньня ў Літве, хроснае імя ў каталіцтве і г. д. == Памяць == === Беларусь === [[Файл:Pinsk, Mindoŭh. Пінск, Міндоўг (1901-14).jpg|значак|Курган Міндоўга ў [[Пінск]]у]] У 1955 годзе [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зьнішчылі]] [[Курган Міндоўга]] ў [[Пінск]]у<ref name="Arlou-2012-37">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 37.</ref>. [[Файл:Navahradak, Mindoŭh. Наваградак, Міндоўг (1901-14).jpg|значак|[[Гара Міндоўга (Наваградак)|Гара Міндоўга]] ў [[Наваградак|Наваградку]]]] На ўезьдзе ў [[Наваградак]] знаходзіцца [[Гара Міндоўга (Наваградак)|Гара Міндоўга]] ([[Вуліца Менская (Наваградак)|вуліца Менская]], гістарычная Траецкая), якую яшчэ ў XVII ст. апісвалі як месца пахаваньня першага вялікага князя і адзінага караля Літвы. У 1993 годзе з нагоды 740-годзьдзя каранацыі Міндоўга ля падножжа гары паставілі памятны знак (скульптар У. Лятун). У 2014 годзе ля гары паставілі мэталічную скульптуру Міндоўга вышынёй каля 2,5 м. У 2008 годзе афіцыйныя ўлады Наваградку выказалі намер паставіць у гістарычным цэнтры места конны помнік Міндоўгу. Над праектам коннай статуі працуе менскі скульптар Генадзь Буралкін. Ён прапануе адліць з бронзы Міндоўга зь мячом на кані і паставіць гэтую кампазыцыю на каменны пастамэнт. Ад гэтага часу ідзе збор грошай на ўсталяваньне помніка<ref>Дзядзюля А. Далучайся да рэстаўрацыі Наваградскага замка! // [[Звязда]]. № 74, 17 красавіка 2010.</ref>. На 23 траўня 2019 году было сабрана 14 тысячаў [[Беларускі рубель|рублёў]], зь якіх 10 заплацілі [[Сяргей Бандарэнка|Сяргею Бандарэнку]] за накід помніка. Сама мадэль помніка каштуе 26 тысячаў рублёў<ref>{{Артыкул|загаловак=У Наваградку зьявіцца помнік вялікаму князю Міндоўгу|год=07.06.2019|выданьне=[[Беларуская служба Польскага радыё]]|мова=be|спасылка=http://archiwum.radyjo.net/4/88/Artykul/424014}}</ref>. === Летува === З 1991 году з нагоды каранацыі Міндоўга 6 ліпеня ў Летуве адзначаецца [[Дзень дзяржавы (Летува)|Дзень дзяржавы]]. У 2003 годзе ў гэты дзень у [[Вільня|Вільні]] адбылося ўрачыстае адкрыцьцё помніка каралю Міндоўгу каля галоўнага будынка Нацыянальнага музэю Летувы і новага моста над [[Вяльля|Вяльлёй]] — моста імя караля Міндоўга. Таго ж году ў Летуве выдалі паштовыя маркі з выявай Міндоўга і яго кароны, а таксама юбілейны мэдаль «750-годзьдзе каранацыі караля літоўскага Міндоўга» (мастакі Ю. Калінаўскас, Л. Калінаўскайце). Яшчэ адзін юбілейны мэдаль з выявай Міндоўга выдалі ў гонар 1000-годзьдзя назвы Літва. [[Банк Летувы]] мае манэты «Міндоўг — кароль літоўскі» (у сэрыі «Валадары Літвы», 50 літаў, срэбра, дызайн А. Закаўскас, 1996) і «Каранацыя Міндоўга» (200 літаў, золата, срэба, дызайн П. Рэпсіс, 2003). У Вільні ёсьць [[Вуліца Міндоўга (Вільня)|вуліца Міндоўга]], у [[Коўна|Коўне]] — [[Праспэкт Міндоўга (Коўна)|праспэкт Міндоўга]]. == Галерэя == === Графічныя партрэты === <gallery widths=150 heights=150 caption="Уяўныя партрэты Міндоўга" class="center"> Mindoŭh. Міндоўг (A. Guagnini, 1578, 1581).jpg|З хронікі [[Аляксандар Гваньіні|А. Гваньіні]], 1581 г. Mindoŭh. Міндоўг (A. Guagnini, 1611).jpg|З хронікі А. Гваньіні, 1611 г. Mindoŭh. Міндоўг (XVIII).jpg|Невядомы мастак, XVIII ст. Mindoŭh. Міндоўг (1831).jpg|Невядомы мастак, 1831 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Mindoŭh. Міндоўг (1835).jpg|Невядомы мастак, 1835 г. Mindoŭh. Міндоўг (1906).jpg|Невядомы мастак, 1906 г. Mindoŭh. Міндоўг (M. Barvicki, 1908).jpg|М. Барвіцкі, 1908 г. Mindoŭh. Міндоўг (1911).jpg|Невядомы мастак, 1911 г. </gallery> === Творы малярства === <gallery widths=225 heights=180 caption="Творы [[малярства]]" class="center"> Mindoŭh, Vit. Міндоўг, Віт (XVII).jpg|Фрагмэнт карціны [[Віт (наваградзкі біскуп)|Бласлаўлёны Віт]], {{nowrap|XVII ст.}} Mindoŭh. Міндоўг (XX).jpg|Невядомы мастак, 1-я палова XX ст. Mindoŭh. Міндоўг (XIX).jpg|Я. Павісьляк, кан. XIX ст. </gallery> {{Пачатак блёку}} {{Адзінка блёку |папярэднік = — |назва = [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|Вялікі князь літоўскі]] |гады = 1245—1263 |наступнік = [[Транята]] }} {{Канец блёку}} == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}} * {{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * [[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] [https://web.archive.org/web/20110706163046/http://www.lingvo.minsk.by/skc/asveta/mindouh.htm Каранацыя Міндоўга як дзяржаўны акт] // Даклад на круглым стале «Каранацыя Міндоўга на караля і ўтварэнне новай дзяржавы на тэрыторыі Беларусі» / Скарынаўскі Цэнтр, 27 чэрвеня 2003. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Алег Дзярновіч|Дзярновіч А.]] Дзе адбылася каранацыя Міндоўга? // Фрэскі гісторыі: Артыкулы і эсэ па гісторыі і цывілізацыі Беларусі і Цэнтральна-Усходняй Еўропы. — {{Менск (Мінск)}}: РІВШ, 2011. — 246 с — С. 8—24. * Дзярновіч А. [http://pawet.net/library/history/bel_history/dziarnovich/28/Што_з'явілася_спачатку_-_вялікі_князь_літоўскі_ці_Вялікае_Княства_Літоўскае.html Што з’явілася спачатку — вялікі князь літоўскі ці Вялікае Княства Літоўскае] // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы. Вып. 2. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2010. — С. 30—43. * [[Алесь Жлутка|Жлутка А.]] [http://media.catholic.by/nv/n24/art10.htm Каранацыя Міндоўга і заснаванне першага біскупства ў дакументах ХІІІ ст.] // [[Наша Вера]]. № 2 (24), 2003. * Карнялюк В. Міндоўг у школьных падручніках Беларусі, Польшчы і Расеі = Mindoŭh in the school textbooks of Belarus, Poland and Russia // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. — С. 9—12. [http://kamunikat.org/download.php?item=13634-1.pdf&pubref=13634]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Аляксандар Краўцэвіч|Краўцэвіч А.]] Блуканне па міфах // [[Беларуская думка (1960)|Беларуская думка]]. № 5, 2013. С. 84—86. * Краўцэвіч А. [https://web.archive.org/web/20090409005111/http://kamunikat.org/download.php?item=4828-1.pdf&pubref=4828 Міндаўг. Пачатак гаспадарства = Mindauh. The Birth of the State.] — {{Менск (Мн.)}}: Мастацкая літаратура, 2005. — 163 с. — ISBN 985-02-0797-3. * {{кніга|ref = Стварэньне|аўтар = [[Аляксандар Краўцэвіч|Краўцэвіч А.]]|загаловак = Стварэнне Вялікага Княства Літоўскага|месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва =Беларуская навука|год =1998|старонак =208|isbn = 985-08-0249-9}} * [[Мікола Купава|Купава М.]] [http://media.catholic.by/nv/n25/art12.htm У гонар Міндоўга] // [[Наша Вера]]. № 3 (25), 2003. * {{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях}} * [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] [https://web.archive.org/web/20090306184659/http://vn.belinter.net/vkl/5.html Каранацыя Міндоўга ў кантэксце падзей сярэдзіны ХІІІ ст.] // Навагрудскія чытанні. Гісторыка-археалагічныя даследаванні Навагрудка — Ч. 2. — Навагрудак, 1993. — С. 10—16. [http://kamunikat.org/download.php?item=13634-1.pdf&pubref=13634]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Кніга|аўтар = [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]]|частка = |загаловак = Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: Падзеі і асобы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва = |год = 1993|том = |старонкі = |старонак =160 |сэрыя = |isbn = 5-345-00627-X|ref = Насевіч}} * [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]], [[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] [https://web.archive.org/web/20090306184112/http://vn.belinter.net/vkl/13.html Міндоўг знаёмы і незнаёмы: погляд літоўскага гісторыка (рэцэнзія)] = Mindouh familiar and unfamiliar: view of the Lithuanian historia (review) // [[Беларускі гістарычны агляд]]. Т. 6. Сш. 1—2 (10—11). — {{Менск (Мн.)}}, 1999. — С. 261—272. * [[Жанна Некрашэвіч-Кароткая|Некрашэвіч-Кароткая Ж.]] [http://media.catholic.by/nv/n39/art13.htm Кароль праз ласку хроснай купелі] // [[Наша Вера]]. № 1(39), 2007. * [[Генадзь Сагановіч|Сагановіч Г.]] [https://web.archive.org/web/20110918184928/http://old.knihi.com/10viakou/10v201.html 1253. Каранацыя Міндоўга] // {{Літаратура/Дзесяць вякоў беларускай гісторыі (1997)}} * Сіцько З. «…ясней ад перлаў і золата кароны» (да 750-годдзя каранацыі Міндоўга) // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 5, 2003. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Літаратура/Імя ў летапісе (2003)}} * [[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Баярства Міндоўга: склад і паходжанне = Noblemens of Mindoŭh: structure and the origin // Герольд Litherland. № 1—2 (9—10). — Горадня, 2003. — С. 12—23. * {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}} * [[Эдвардас Гудавічус|Gudavičius E.]] Mindaugas. — Vilnius: Žara, 1998. * Mindaugo knyga: Istorijos šaltinai apie Lietuvos karalių. — Vilnius, 2005. * Maleczyński K. W sprawie autentyczności dokumentów Mendoga z lat 1253—1261 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. * [[Аляксандар Груша|Груша А.]] Нужен ли Новогрудку памятник Миндовгу? // [[Беларуская думка (1960)|Беларуская думка]]. № 8, 2013. С. 96—103. * Пашуто В. Т. Образование Литовского государства. — Москва, 1959. * Грушевський М. Хронологія подій Галицько-Волинського літопису // Записки Наукового товариства ім. Шевченка. Т. 41, 1901. С. 1—72. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://svyatavit.iatp.by/vkn/VKL/Mindovg.html| загаловак = Міндоўг| фармат = | назва праекту = | выдавец = Сайт «Беларусь невядомая»| дата = 13 кастрычніка 2010 | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://archive.svaboda.org/programs/atlan/2003/07/20030703143507.asp| загаловак = 750-годзьдзе каранаваньня Міндоўга. Беларуская Атлянтыда| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]]| дата = 13 кастрычніка 2010 | мова = | камэнтар = }} * {{YouTube|Pw6CPbpdivo|Гісторыя пад знакам Пагоні. Міндоўг}} {{Вялікія князі літоўскія}} {{Authority control}} {{Добры артыкул}} dm37x98nd3khlbbglwf0i9ch7svu41s 0 6126 2686484 2683387 2026-08-23T20:57:49Z Rotondus 11902 + 4 катэгорыі з дапамогай [[Вікіпэдыя:Прылады/HotCat|HotCat]], вычытка 2686484 wikitext text/x-wiki {{Палітык |імя = Аляксандар Мілінкевіч |выява = Alaksandar Milinkevich.jpg |подпіс_пад_выявай = Аляксандар Мілінкевіч |пасада = Старшыня руху «[[За Свабоду]]» |пачатак_тэрміну = 21 траўня 2007 |канец_тэрміну = 16 кастрычніка 2016 |папярэднік = |наступнік = [[Юры Губарэвіч]] |пасада2 = Намесьнік старшыні [[Горадня|Гарадзенскага]] гарвыканкаму |пачатак_тэрміну2 = 1990 |канец_тэрміну2 = 1996 |месца_нараджэньня = [[Горадня]], [[БССР]] |партыя = беспартыйны |сужэнец = [[Інэса Кулей]] |прафэсія = фізык |подпіс = |узнагароды = [[Ордэн За заслугі перад польскай культурай]], [[Прэмія імя Андрэя Сахарава]] (2006), [[узнагарода імя Сержыё Віера дэ Мэла]] (2006) |камэнтар = }} '''Алякса́ндар Уладзі́меравіч Мілінке́віч''' ({{н}} 25 ліпеня 1947 году, памёр [[11 жніўня]] [[2026]] году) — беларускі палітык і навукоўца. == Біяграфія == Нарадзіўся ў [[Горадня|Горадні]]. Ягоны прадзед і прапрадзед бралі ўдзел у [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньні Кастуся Каліноўскага 1863 году]], рэпрэсаваныя царскімі ўладамі. Дзед — актывіст беларускага руху 1920-х гадоў на Гарадзеншчыне. Бацька — заслужаны настаўнік [[БССР]]. У 1965 годзе Мілінкевіч скончыў школу з залатым мэдалём, а ў 1969 годзе з адзнакай фізыка-матэматычны факультэт [[Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Янкі Купалы|Гарадзенскага пэдінстытута]]. Працаваў настаўнікам у Горадні. Пасьля сканчэньня асьпірантуры [[Інстытут фізыкі АН БССР|Інстытута фізыкі АН БССР]] у 1972 годзе працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам. Стажыраваўся ва ўнівэрсытэце Манпэлье ([[Францыя]], 1980) і Каліфарнійскім унівэрсытэце ([[ЗША]], 1998), прайшоў курс навучаньня ў эўрапейскім цэнтры дасьледаваньня праблемаў бясьпекі ў Ґарміш-Партэнкірхэне ([[ФРН]], 2000). Кандыдат фізыка-матэматычных навук. У 1980—1984 гадох загадваў катэдрай Сэтыфскага ўнівэрсытэту ([[Альжыр]]), быў дацэнтам [[Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Янкі Купалы|Гарадзенскага ўнівэрсытэту імя Янкі Купалы]] (1978—1980, 1984—1990, 1994—2000). Заснавальнік і кіраўнік Гарадзенскага абласнога грамадзкага аб’яднаньня «Ратуша» (1996—2003). У 1996—1997 гадах прэзыдэнт баскетбольнага клюбу «[[Горадня-93 (баскетбольны клюб)|Горадня-93]]» — шматразовага чэмпіёна [[Беларусь|Беларусі]]. Кіраўнік праграмаў «Фонду спрыяньня лякальнаму разьвіцьцю». Апрача роднай мовы валодае таксама [[расейская мова|расейскай]], [[польская мова|польскай]], [[ангельская мова|ангельскай]] і [[француская мова|францускай]] мовамі. Быў жанаты другім шлюбам, ад першага меў двух сыноў. 26 кастрычніка 2006 году ўзнагароджаны [[Эўрапарлямэнт]]ам [[прэмія імя Андрэя Сахарава|прэміяй імя Андрэя Сахарава]] «За свабоду думкі». Таксама ўзнагароджаны [[Мэдаль 100 гадоў БНР|мэдалём 100 гадоў БНР]] [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]<ref>{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29838254.html|title=Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100|work=[[Радыё Свабода]]}}</ref> ды ганаровым знакам «За заслугі перад польскай культурай»<ref>{{cite web |url = http://who.bdg.by/obj.php?&kod=498 |title = МИЛИНКЕВИЧ Александр Владимирович |archive-url = https://web.archive.org/web/20150406053514/http://who.bdg.by/obj.php?&kod=498 |archive-date = 2015-04-06 |work = Кто есть кто в Республике Беларусь |language = ru |access-date = 2011-09-15}}</ref>. Ягоная кандыдатура разглядаецца на пасаду рэктара [[Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт|Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту]]<ref>{{cite web|url=https://euroradio.fm/u-yakasci-magchymaga-rektara-egu-abmyarkouvaecca-kandydatura-milinkevicha|title=У якасці магчымага рэктара ЕГУ абмяркоўваецца кандыдатура Мілінкевіча?|work=[[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]}}</ref>. Памёр [[11 жніўня]] [[2026]] году<ref>{{cite web|url=https://belsat.eu/94798840/pamior-milinkievich|title=11 жніўня пайшоў з жыцця палітык Аляксандр Мілінкевіч. Пра гэта паведаміла ягоная сям'я|work=[[Белсат]]}}</ref>, пахаваны на Вайсковых Павонзках у Варшаве<ref>{{cite web|url=https://nashaniva.com/402852|title=У Варшаве развіталіся з Аляксандрам Мілінкевічам|website=[[Наша Ніва]]}}</ref>. == Палітычная дзейнасьць == На выбарах народных дэпутатаў [[БССР]] у 1990 годзе балятаваўся па Гарадзенскай-Дзяржынскай акрузе №239<ref>{{артыкул|загаловак=Человек, который завел городские часы|выданьне=Советская Белоруссия|год=1990|нумар=53 (17834)|старонкі=2|аўтар=В. Саласюк.}}</ref>. У 1990—1996 гадох быў намесьнікам старшыні гарвыканкаму Горадні, займаўся пытаньнямі адукацыі, культуры, аховы здароўя, моладзі, спорту, СМІ, рэлігіі, міжнародных зносінаў і аховы гістарычнай спадчыны. У 2001 годзе быў кіраўніком перадвыбарчага штабу кандыдата на прэзыдэнта [[Сямён Домаш|Сямёна Домаша]]. У кастрычніку 2005 году на [[Кангрэс дэмакратычных сілаў|Кангрэсе дэмакратычных сілаў]] абраны адзіным кандыдатам на [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2006 году|выбарах 2006 году ў Беларусі]]. Перад [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2010 году|выбарамі 2010 году]] заявіў пра свой намер балятавацца кандыдатам у прэзыдэнты, аднак у выніку зьняў сваю кандыдатуру й падтрымаў [[Рыгор Кастусёў|Рыгора Кастусёва]]. На [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі 2012 году|парлямэнцкіх выбарах 2012 году]] было адмоўлена ў рэгістрацыі кандыдатам у дэпутаты. Заяўляў пра свой магчымы ўдзел у прэзідэнцкіх выбарах-2015<ref>[https://web.archive.org/web/20141226174042/http://news.tut.by/politics/420546.html Выборы-2015. Кто идет в президенты?]</ref>, хаця раней казаў пра тое, што на выбары павінен пайсьці малады палітык<ref>[https://web.archive.org/web/20150705235456/http://news.tut.by/politics/373950.html Милинкевич: Конкурентом Лукашенко должен стать кто-то молодой]</ref>. == Навуковая дзейнасьць == У 1976 годзе абараніў дысэртацыю па тэме «Мэханізм генэрацыі звышмагутных лязэрных імпульсаў». Аўтар 65 навуковых працаў і манаграфіяў па [[квантавая электроніка|квантавай электроніцы]], лязэрнай тэхніцы, гісторыі, культуры, адукацыі, архітэктуры Беларусі. Краязнаўца, знайшоў пахаваньне апошняга караля [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]], рэстаўраваў найстаражытнейшы ў [[Эўропа|Эўропе]] гарадзенскі вежавы гадзіньнік (XV—XVI стагодзьдзі). == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Кандыдаты ў прэзыдэнты Беларусі на выбарах 2006 году}} {{Прэмія Сахарава}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мілінкевіч, Аляксандар}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Сахарава]] [[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь (2006)]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 25 ліпеня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1947 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 11 жніўня]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём да стагодзьдзя БНР]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя ганаровым знакам „За заслугі перад польскай культурай“]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на вайсковых могілках Павонзкі]] o6a1ymwxiffts73s0o7f4626kh1o3a5 0 10817 2686226 2466093 2026-08-23T12:51:20Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686226 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Гірмантаўцы |Лацінка = Hirmantaŭcy / Girmantaŭcy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Гірмантаўцаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]] |Раён = [[Баранавіцкі раён|Баранавіцкі]] |Сельсавет = [[Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)|Гарадзішчанскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 269 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 16 |Шырата сэкундаў = 30 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 55 |Даўгата сэкундаў = 14 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Гі́рмантаўцы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} С. 63.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ўтоку [[Мутніца|Мутніцы]] ў [[Мышанка (рака)|Мышанку]]. Уваходзяць у склад [[Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)|Гарадзішчанскага сельсавету]] [[Баранавіцкі раён|Баранавіцкага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Германт}} Гермунт, Гермунд, Гарымунд, Гірмунд або Кермунт, пазьней Герамант, Гермонт або Гірмонт (Germunt, Germund, Germundus<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Germundus#v=snippet&q=Germundus&f=false S. 569].</ref>, Garimund, Girmund, Girmunt<ref name="Morlet-1971-100">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 100.</ref>, Kermunt, Geromont<ref name="Gottschald-1982-207">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA207&dq=Geromont+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiR1cmjstCCAxVP4aQKHRezDbIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Geromont%20namenkunde&f=false S. 207].</ref>, Germont<ref name="Carnoy-1953-52">Carnoy A. Origines des noms de familles en Belgique. — Louvain, 1953. P. 52.</ref><ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Girmont<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.</ref>, Germend<ref name="Knudsen-1948-359">Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 359.</ref>, Gierminndt<ref name="Knudsen-1948-359"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Girmund#v=snippet&q=Girmund&f=false S. 583, 603].</ref><ref name="Carnoy-1953-52"/><ref name="Morlet-1971-100"/><ref name="Gottschald-1982-207"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Гервід]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Gervida, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Германт германскаму імю Germund<ref>Schmittlein R. T.J.M. van Els : The Kassel manuscript of Bede’s «Historia ecclesiastica gentis Anglorum» and its old english material, Assen 1972 // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1973. P. 305.</ref>, якое ўпамінаецца ў VIII ст. і часта сустракаецца ў дакумэнтах VIII—XIX стагодзьдзяў, сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 84.</ref>. == Гісторыя == Да 26 чэрвеня 2013 году — цэнтар [[Гірмантаўскі сельсавет|Гірмантаўскага сельсавету]]. 26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага [[Гірмантаўскі сельсавет|Гірмантаўскага]] ў [[Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)|Гарадзішчанскі сельсавет]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913b0059597 «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Барановичского района Брестской области». Решение Брестского областного Совета депутатов от 26 июня 2013 г. № 286]{{Недаступная спасылка|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == * 1909 год — 403 чалавекі<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 37.</ref> * 1999 год — 337 чалавек * 2010 год — 269 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)}} {{Баранавіцкі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну]] [[Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)]] 4dh7vknh3k5yh6s9xwranjycumoq8xi 0 12724 2686462 2669004 2026-08-23T20:07:53Z ~2026-46027-40 99680 /* Прозьвішча */ 2686462 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Радзівілы |Лацінка = Radziviły |Назва ў родным склоне = Радзівілаў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = POL COA Radziwiłł.svg |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = Герб Трубы |Дэвіз = «''Бог нам радзіць!''» |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = князі |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Сьвятая Рымская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Радзіві́лы'''{{Заўвага|У гістарычных дакумэнтах на [[Лацінская мова|лаціне]] (у адз. ліку): ''Radzivil'', ''Radziwil''; [[Польская мова|польская форма прозьвішча]]: ''Radziwiłłowie''}} — магнацкі [[род]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]], найбуйнейшы ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]. Выхадцы з роду займалі найвышэйшыя дзяржаўныя адміністрацыйныя і вайсковыя пасады. Па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] увайшлі ў лік арыстакратыі [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], [[Прусія|Прусіі]], [[Аўстра-Вугоршчына|Аўстра-Вугоршчыны]]<ref name="evkl503">[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Радзівілы // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 503.</ref>. Род Радзівілаў быў у сваяцтве з арыстакратычнымі радзінамі [[Эўропа|Эўропы]], кіроўнымі дамамі [[Прусія|Прусіі]], [[Ангальт]]а, [[Нойнбург]]у, [[Курляндыя|Курляндыі]], [[Малдова|Малдовы]]. У наш час выхадцы з роду жывуць у [[Польшча|Польшчы]], [[Францыя|Францыі]], [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і іншых краінах<ref name="evkl504">[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Радзівілы // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 504.</ref>. Большасьць Радзівілаў па Рэфармацыі засталася каталікамі<ref>Грыцкевич А. Радзівілы // {{Літаратура/ЭГБ|6-1к}} С. 216.</ref> У час перапісу 1917 году некалькі выхадцаў з роду Радзівілаў, што валодалі маёнткамі на [[Слуцкае княства|Случчыне]], назвалі сябе [[беларусы|беларусамі]] паводле нацыянальнасьці<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>. Па стварэньні ўраду [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ўладальнік [[Нясьвіж|Нясьвіжу]] [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл|Альбрэхт Радзівіл]] згадзіўся прадстаўляць яго ў розных эўрапейскіх краінах<ref name="ablamiejka"/>. Яшчэ раней у 1912 годзе [[Марыя Магдалена Радзівіл|Марыя Магдалена]] з [[Завішы|Завішаў]], жонка [[Вацлаў Мікалай Радзівіл|Вацлава Мікалая Радзівіла]], публічна абвясьціла на старонках прэсы: «''Лічу сябе беларускай, паходжаньня літоўскага. Як і муж мой, за польку сябе не лічу<ref name="bahadziaz">[[Мікола Багадзяж|Багадзяж М.]] [http://knihi.com/Mikola_Bahadziaz/Ja_-_bielaruska_Maryja_Mahdalena_Radzivil.html Я — беларуска… (Марыя Магдалена Радзівіл)] // Беларуская мінуўшчына. № 1, 1996.</ref>''». == Прозьвішча == [[Файл:Radziviły. Радзівілы (1699).jpg|міні|Генэалёгія Радзівілаў, 1699 г.]] {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. == Генэтыка == [[Дэзоксырыбануклійная кісьля|ДНК]]-тэст парэшткаў [[Мікалай Радзівіл «Руды»|Мікалая Радзівіла «Рудога»]] сьведчыць пра прыналежнасьць усяго роду Радзівілаў да [[Гаплягрупа|гаплягрупы]] [[Y-храмасома|Y-храмасомы]] [[Гаплягрупа R1a|R1a1]]<ref>Radvilų tėvonija Dubingiuose. — Vilnius, 2009.</ref><ref>Maciamo Hay, [https://www.eupedia.com/europe/Haplogroup_R1a_Y-DNA.shtml Haplogroup R1a], Eupedia, студзень 2021 г.</ref>. == Паходжаньне == [[Файл:Mikałaj Radzivił Čorny, Karl V. Мікалай Радзівіл Чорны, Карл V (XVII).jpg|міні|[[Мікалай Радзівіл «Чорны»]] атрымлівае тытул князя ад імпэратара [[Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Карла V]]]] Пра паходжаньне Радзівілаў існуе некалькі легендарных паданьняў: паводле некаторых зьвестак, род мае зьвязкі з найвышэйшым жрэцкім [[Стан (сацыяльная група)|станам]] паганскай [[Літва старажытная|Літвы]], а ягоным пачынальнікам быў [[Лізьдзейка]]. Гэтыя паданьні, а таксама характэрны канчатак слова (аднагучныя — ''Эрдзівіл'', ''Манцівіл'' і інш.) сьведчаць пра глыбокую старажытнасьць роду. У пытаньні паходжаньня Радзівілаў гісторык [[Павал Урбан]] зьвяртае на ўвагу на тое, як іх характарызаваў [[Сымон Будны]]. Адпаведную прадмову-прысьвячэньне ён зьмясьціў у выдадзеным у [[Нясьвіж]]ы [[Катэхізіс Сымона Буднага|Катэхізьме]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 17.</ref>: {{Цытата|Абы вашы княжацкія міласьці ня толька ў чужаземскіх языцах кахалі, але бы ся тэж… і таго здаўна слаўнага языка славянскага разьмілаваці і оным ся бавіці рачылі. Слушная бо рэч ёсьць, абы вашы княжацкія міласьці таго народу язык мілаваці рачылі, у каторам даўныя продкі і іх княжацкія міласьці панове атцы вашых княжацкіх міласьці слаўне праднейшыя пралажэнства нясуць.}} Сучасная навука лічыць заснавальнікам роду [[Радзівіл Осьцікавіч|Радзівіла Осьцікавіча]] (?—1477), сына [[Кашталяны віленскія|кашталяна віленскага]] [[Крысьцін Осьцік|Осьціка]]. Сын Радзівіла Осьцікавіча [[Мікалай Радзівіл «Стары»|Мікалай «Стары»]] (?—1509) меў 4 сыноў, ад якіх пайшлі 3 галіны роду: * ''Першая'' (старэйшая) з тытулам князёў на [[Гонядзь|Гонядзі]] (цяпер [[Польшча]]) і [[Мядзел]]і ([[Беларусь]]) пайшла ад [[Мікалай Радзівіл (1470—1521)|Мікалая]], згасла ў 1542 годзе * ''Другая'' (фактычна малодшая), з тытулам князёў на [[Біржы|Біржах]] і [[Дубінкі|Дубінках]] ([[Летува]]) — ад [[Юры Радзівіл (гетман вялікі літоўскі)|Юрыя «Геркулеса Літоўскага»]], згасла ў 1669 годзе * ''Трэцяя'', з тытулам князёў на [[Нясьвіж]]ы ([[Беларусь]]) і [[Алыка|Алыцы]] ([[Украіна]]) — ад [[Ян Радзівіл «Барадаты»|Яна «Барадатага»]] Упершыню тытул князя [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]] для ўласнай гонядзка-мядзельскай галіны атрымаў 25 лютага 1518 году [[Мікалай Радзівіл (1470—1521)|Мікалай]] (каля 1470—1521). Для ўсіх выхадцаў з роду імпэрскі княскі тытул 10 сьнежня 1547 году здабыў [[Мікалай Радзівіл «Чорны»|Мікалай «Чорны»]] (1515—1565). Нашчадак роду і апошні ардынат на Нясьвіжы [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл|Альбрэхт Антоні Вільгельм]] валодаў [[Палацава-замкавы комплекс у Нясьвіжы|Палацава-замкавым комплексам у Нясьвіжы]] у часы [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], а ў 1935 годзе эміграваў на Захад. У траўні 2009 ягоная дачка Альжбета Радзівіл наведала Нясьвіж<ref>{{Спасылка | аўтар = Валянціна Аксак | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25.05.2009 | url = http://www.svaboda.org/content/article/1739401.html | загаловак = Нашчадкі Радзівілаў вандруюць па былых уладаньнях | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]] | дата = 18 ліпеня 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>, дзе зрабіла наступную заяву<ref>{{Артыкул|аўтар=Глеб Лабадзенка.|загаловак=Эльжбета Радзівіл: Калі б мы жылі сёньня ў Беларусі, то размаўлялі б па-беларуску|спасылка=http://www.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=40056|выданьне=Зьвязда|тып=Газэта|год=30 ліпеня 2009|нумар=[http://www.zviazda.by/ru/archive/index.php?idate=2009-07-30 140 (26498)]|старонкі=[http://www.zviazda.by/a2ttachments/40058/30lip-4.pdf 4]|issn=1990-763x}}</ref>: {{Цытата|Ведаеце, я зараз скажу вам не зусім прыемную рэч… Гэта вялікая ганьба, што вы ў Беларусі не гаворыце па‑беларуску… Я адмыслова прыслухоўваюся ўжо колькі дзён… Ведаеце, калі б нас не пагналі адсюль у 1939‑м, я сёньня размаўляла б па‑беларуску. Бо мой бацька зь нясьвіжцамі размаўляў выняткова па‑беларуску.}} == Уладаньні == Радзівілы — буйныя [[зямяне]], якія сваім эканамічным значэньнем у сярэдзіне XVI — першай палове XVIII стагодзьдзяў займалі першае месца сярод магнатаў Вялікага Княства Літоўскага. Ужо ў другой палове XVI ст. яны валодалі на тэрыторыі сучаснай [[Беларусь|Беларусі]] местамі і мястэчкамі: [[Геранёны]], [[Давыд-Гарадок]], [[Клецак]], [[Койданаў]], [[Копысь]], [[Лахва]], [[Мір]], [[Нясьвіж]], [[Чарнаўчыцы]], [[Шчучын]], мноствам вёсак; на тэрыторыі сучаснай [[Украіна|Украіны]] — местам [[Алыка]]й зь дзясяткамі вёсак ([[Валынскае ваяводзтва]]); на тэрыторыі сучаснай [[Польшча|Польшчы]] — местам [[Шыдловец|Шыдлоўцам]] зь вёскамі ([[Сандамірскае ваяводзтва]]), на тэрыторым сучаснай [[Летува|Летувы]] — [[Біржы|Біржамі]], [[Дубінкі|Дубінкамі]] ([[Віленскае ваяводзтва]]), [[Кейданы|Кейданамі]] ([[Жамойць]]) і інш. Пэўны час у XV—XVI стагодзьдзях адна з галінаў роду мела маёнткі зь местамі [[Гонядзь|Гонядзю]] і [[Райгорад]]ам на [[Падляшша|Падляшшы]]. У XVII—XVIII стагодзьдзях мелі шэраг іншых маёнткаў. У 1612 годзе атрымалі [[Слуцкае княства]] зь местамі [[Слуцак|Слуцкам]] і [[Капыль|Капылём]]. Таксама валодалі маёнткамі ў [[Францыя|Францыі]] і [[Італія|Італіі]]. Апрача гэтых уласных спадчынных маёнткаў рэгулярна атрымлівалі ў пажыцьцёвае карыстаньне дзяржаўныя маёнткі ([[староства|староствы]]) разам з пасадамі старостаў: [[Ашмяны]], [[Барысаў]], [[Берасьце]], [[Крычаў]], [[Ліда]], [[Мазыр]] і інш. <gallery widths=150 heights=150 caption="Замкі і палацы"> Файл:Olyka brama zamkowa.jpg|[[Алыцкі замак|Алыка]] Файл:Lithuania Birże Radziwiłł Castle.jpg|[[Біржанскі замак|Біржы]] Файл:Berlin Palais Radziwill.JPG|[[Палац Радзівілаў (Бэрлін)|Бэрлін]] Файл:Palac Prezydencki w Warszawie 5.JPG|[[Вялікі палац Радзівілаў (Варшава)|Варшава (вялікі)]] Файл:7 Warszawa 221.jpg|[[Малы палац Радзівілаў (Варшава)|Варшава (малы)]] Файл:Lyubcha.jpg|[[Любчанскі замак|Любча]] Файл:Mir39.JPG|[[Мірскі замак|Мір]] Файл:Nesvizh Castle 2011.JPG|[[Палацава-замкавы комплекс у Нясьвіжы|Нясьвіж]] Файл:Vilnia, Zakret, Jezuicki. Вільня, Закрэт, Езуіцкі (M. Andriolli, 1855).jpg|Палац Радзівілаў у Вільні на [[Закрут (парк)|Закруце]] Файл:OskierkiPalac1.jpg|Малы палац Радзівілаў у Вільне (На Віленскае вуліцы) Файл:Radvila Palace in Vilnius.jpg|Вялікі палац Радзівілаў у Вільне (На Віленскае вуліцы) Файл:Vilnia, Puškarnia, Radzivił. Вільня, Пушкарня, Радзівіл (P. Rossi, M. Januševič, 1835).jpg|Палац Радзівілаў у Вільні на Пушкарні Файл:Didžioji gatvė (now Pilies gatvė) in Vilnius, 1912.jpg| Палац Радзівілаў (Кардыналія) у Вільне (На Вялікае вуліцы, належыў [[Юры Радзівіл (біскуп)|кардыналу Юрыю Радзівілу]]) </gallery> У 1586 годзе браты [[Мікалай Крыштоф Радзівіл «Сіротка»|Мікалай Крыштап]], [[Альбрэхт Радзівіл|Альбрэхт]] і [[Станіслаў Радзівіл|Станіслаў]] склалі пагадненьне пра стварэньне [[Нясьвіская ардынацыя|Нясьвіскай]], [[Клецкая ардынацыя|Клецкай]] і [[Алыцкая ардынацыя|Алыцкай]] [[ардынацыя]]ў (непадзельных уласных маёнткаў, што перадаваліся ў спадчыну толькі паводле мужчынскай лініі, пазьней — толькі старэйшаму сыну). Іншыя маёнткі Радзівілаў знаходзіліся на [[аляідальнае права|аляідальным праве]] (маглі перадавацца ў спадчыну жанчынам, свабодна адчужацца). У XIX ст. утварылася [[Давыд-Гарадоцкая ардынацыя]]. Радзівілы мелі ўласныя [[Фартэцыя|фартэцыі]] з [[залога]]мі — [[Нясьвіж]], [[Біржы]], [[Кейданы]], [[Мір]], [[Любча|Любчу]] і іншыя. За часамі росквіту ў XVII стагодзьдзі Радзівілам належалі 23 замкі, 426 местаў і [[Мястэчка|мястэчак]], 2032 [[Маёнтак|маёнткі]] і звыш 10 000 вёсак у Вялікім Княстве Літоўскім і за мяжой<ref name="а">{{Артыкул|аўтар=Ніна Шчарбачэвіч.|загаловак=Што не падзялілі Пане Каханку і барон Мюнхгаўзэн|спасылка=http://zviazda.by/be/news/20131119/1384838746-shto-ne-padzyalili-pane-kahanku-i-baron-myunhgauzen|выданьне=Ігуменскі тракт|тып=|год=19 лістапада 2013|нумар=[http://zviazda.by/wp-content/uploads/2013/11/1384838298_6.pdf 38 (53)]|старонкі=|issn=}}</ref>. == Найбольш вядомыя з роду == [[Файл:Mikałaj Radzivił Stary. Мікалай Радзівіл Стары (XVII).jpg|міні|150пкс|[[Мікалай Радзівіл «Стары»|Мікалай «Стары»]]]] Сярод выхадцаў з роду Радзівілаў былі каралева і вялікая княгіня [[Барбара Радзівіл]] (1520—1551) і віленскі кардынал [[Юры Радзівіл (біскуп)|Юры Радзівіл]] (1556—1600), 7 канцлераў і 8 [[Гетман вялікі літоўскі|гетманаў вялікіх літоўскіх]], 3 япіскапы і 27 ваяводаў<ref name="а"/>. === Пакаленьне 1 === * [[Радзівіл Осьцікавіч]] (? — 1477) — [[Кашталяны віленскія|кашталян віленскі]], пачынальнік роду === Пакаленьне 2 === * [[Мікалай Радзівіл «Стары»|Мікалай «Стары»]] (каля 1440—1509) — [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]] і [[канцлер вялікі літоўскі]]; заснаваў [[лятыфундыя|лятыфундыю]], якая забясьпечыла магутнасьць роду === Пакаленьне 3 === [[Файл:Jury Radzivił. Юры Радзівіл (XVII) (2).jpg|міні|150пкс|[[Юры Радзівіл (біскуп)|Юры (кардынал)]]]] * [[Мікалай Радзівіл (1470—1521)|Мікалай]] (1470—1521) — [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]] і [[канцлер вялікі літоўскі]]; у 1518 годзе атрымаў ад імпэратара [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]] [[Максімілян I Габсбург|Максіміляна I]] тытул князя «на [[Гонядзь|Гонядзі]] і [[Мядзел]]і». * [[Ян Радзівіл «Барадаты»|Ян «Барадаты»]] (1474—1522) — [[Маршалак вялікі літоўскі|маршалак земскі літоўскі]] і [[Кашталяны троцкія|кашталян троцкі]]. * [[Войцех Радзівіл|Войцех]] (каля 1476—1519) — першы зь літоўскіх магнатаў [[Сьпіс кіраўнікоў Віленскай дыяцэзіі|біскуп віленскі]] * [[Ганна Радзівіл (княгіня мазавецкая)|Ганна]] (1476—1522) — жонка [[Конрад III Руды|Конрада III Рудога]], апошняя княгіня мазавецкая * [[Юры Радзівіл (гетман вялікі літоўскі)|Юры Радзівіл]] (1480—1541) — [[гетман польны літоўскі]]; застаўся пераможцам у 30 бітвах, за што атрымаў мянушку «''Літоўскі Геркулес''» === Пакаленьне 4 === [[Файл:Barbara Radzivił. Барбара Радзівіл (XVIII).jpg|міні|150пкс|[[Барбара Радзівіл]]янка]] * [[Мікалай Радзівіл (жамойцкі біскуп)|Мікалай]] (каля 1492—1529/1530) — [[Жамойцкія біскупы|біскуп жамойцкі]] * [[Ян Радзівіл (сын Мікалая)|Ян]] (1492—1542) — [[Старосты жамойцкія|староста генэральны жамойцкі]]; апошні мужчына з гонядзка-мядзельскай лініі роду * [[Мікалай Радзівіл «Чорны»|Мікалай «Чорны»]] (1515—1565) — намесьнік [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]]; у 1553 годзе прыняў [[кальвінізм]] і зрабіўся ягоным апантаным прыхільнікам, у 1563 уласным коштам надрукаваў у [[Берасьце|Берасьці]] Біблію * [[Мікалай Радзівіл «Руды»|Мікалай «Руды»]] (1512—1588) — [[гетман вялікі літоўскі]]; як брат [[Барбара Радзівіл|Барбары]] наблізіўся да [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]], а па ягонай сьмерці быў амаль неабмежаваным кіраўніком дзяржавы * [[Барбара Радзівіл]] (1520—1551) — каралева польская і вялікая княгіня літоўская, другая жонка [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] === Пакаленьне 5 === [[Файл:Mikałaj Radzivił Sirotka. Мікалай Радзівіл Сіротка (1733-37).jpg|міні|150пкс|[[Мікалай Крыштоф Радзівіл «Сіротка»]]]] * [[Крыштап Мікалай Радзівіл «Пярун»|Крыштап Мікалай]] (1547—1603) — гетман вялікі літоўскі; за вайсковы талент атрымаў мянушку «''Пярун''» * [[Мікалай Крыштоф Радзівіл «Сіротка»|Мікалай Крыштап «Сіротка»]] (1549—1616) — [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]], I ардынат на [[Нясьвіж]]ы (1586); мэцэнат і пісьменьнік * [[Юры Радзівіл (біскуп)|Юры Радзівіл]] (1556—1600) — біскуп [[Сьпіс кіраўнікоў Віленскай дыяцэзіі|віленскі]] і кракаўскі, першы каталіцкі кардынал зь Літвы; памёр у [[Рым]]е * [[Альбрэхт Радзівіл|Альбрэхт]] (1558—1592) — [[маршалак дворны літоўскі]], I ардынат на [[Клецак|Клецку]] * [[Станіслаў Радзівіл|Станіслаў]] (1559—1599) — [[маршалак вялікі літоўскі]] і [[Старосты жамойцкія|староста генэральны жамойцкі]], I ардынат на [[Алыка|Алыцы]] === Пакаленьне 6 === [[Файл:Januš Radzivił. Януш Радзівіл (B. Strobel, 1634).jpg|міні|150пкс|[[Януш Радзівіл|Януш (гетман)]]]] * [[Януш Радзівіл (1579—1620)|Януш]] (1579—1620) — [[Кашталяны віленскія|кашталян віленскі]]; ажаніўся з [[Соф’я Слуцкая|Соф’яй Алелькавіч]], за якой атрымаў [[Слуцкае княства]] * [[Альжбета Сапега (Радзівіл)|Альжбета]] (1583—?) — жонка [[Леў Сапега|Льва Сапегі]] * [[Крыштап Радзівіл|Крыштап]] (1585—1640) — [[гетман вялікі літоўскі]]; за ўласны кошт фінансаваў навучаньне літоўскіх студэнатаў-кальвіністаў ўва ўнівэрсытэтах [[Нямеччына|Нямеччыны]] * [[Ян Юры Радзівіл|Ян Юры]] (1588—1625) — [[Кашталяны троцкія|кашталян троцкі]] * [[Альбрэхт Уладзіслаў Радзівіл|Альбрэхт Уладзіслаў]] (1589—1636) — [[Кашталяны віленскія|кашталян віленскі]], адзін з найбагацейшых магнатаў Літвы свайго часу * [[Жыгімонт Караль Радзівіл|Жыгімонт Караль]] (1591—1642) — [[Ваяводы наваградзкія|ваявода наваградзкі]]; кавалер [[Мальтыйскі ордэн|Мальтыйскага ордэна]], збудаваў касьцёлы ў [[Сталовічы|Сталовічах]], і [[Дзераўная|Дзераўной]] * [[Аляксандар Людвік Радзівіл|Аляксандар Людвік]] (1594—1654) — [[маршалак вялікі літоўскі]] і [[Ваяводы полацкія|ваявода полацкі]]; збудаваў замак у [[Белая (горад)|Белай]] * [[Альбрэхт Станіслаў Радзівіл|Альбрэхт Станіслаў]] (1595—1656) — [[канцлер вялікі літоўскі]], за актыўную палітычную дзейнасьць атрымаў мянушку «''Абаронца Правоў''»; заснаваў [[Пінскі езуіцкі калегіюм]] === Пакаленьне 7 === [[Файл:Bahusłaŭ Radzivił. Багуслаў Радзівіл (1677-79).jpg|міні|150пкс|[[Багуслаў Радзівіл|Багуслаў]]]] * [[Януш Радзівіл|Януш]] (1612—1655) — [[гетман вялікі літоўскі]], меў вайсковы талент; склаў [[Кейданская унія|Кейданскую унію]] з [[Швэцыя]]й * [[Багуслаў Радзівіл|Багуслаў]] (1620—1669) — [[канюшы вялікі літоўскі]], асабісты дарадца швэдзкага караля [[Карл X Густаў|Карла X Густава]] ў часе [[Паўночная вайна 1655—1660 гадоў|Паўночнай вайны 1655—1660 гадоў]]; мэцэнат, заснавальнік [[Жодзін]]а * [[Міхал Казімер Радзівіл|Міхал Казімер]] (1635—1680) — [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]] і [[гетман польны літоўскі]]; перад сьмерцю ў 1679 наведаў з каралеўскай дэлегацыяй імпэратара Леапольда ў [[Вена|Вене]] і Папу [[Інакенцыюс XI|Інакенцыюса XI]] у [[Рым]]е * [[Дамінік Мікалай Радзівіл|Дамінік Мікалай]] (1648/1653—1697) — [[канцлер вялікі літоўскі]]; заснавальнік малодшай (клецкай) лініі роду === Пакаленьне 8 === [[Файл:Karal Stanisłaŭ Radzivił Panie Kachanku. Караль Станіслаў Радзівіл Пане Каханку (1767).jpg|міні|150пкс|[[Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку»|«Пане Каханку»]]]] * [[Станіслаў Казімер Радзівіл|Станіслаў Казімер]] (1648—1690) — маршалак вялікі літоўскі; заснаваў кляштар дамініканаў у [[Клецак|Клецку]] * [[Караль Станіслаў Радзівіл (канцлер вялікі літоўскі)|Караль Станіслаў]] (1669—1719) — [[канцлер вялікі літоўскі]]; заснаваў базылянскі кляштар у [[Мір (Гарадзенская вобласьць)|Міры]], збудаваў касьцёл у [[Налібакі|Налібаках]] * [[Ганна Кацярына Радзівіл|Ганна Кацярына з Сангушкаў]] (1676—1746) — жонка Караля Станіслава, зь якім мела 13 дзяцей; гаспадарчая дзяячка і мэцэнатка * [[Ян Мікалай Радзівіл|Ян Мікалай]] (1681—1729) — [[Ваяводы наваградзкія|ваявода наваградзкі]]; першы з роду атрымаў [[Ордэн Белага арла]] * [[Мікалай Фаўстын Радзівіл|Мікалай Фаўстын]] (1688—1746) — [[Ваяводы наваградзкія|ваявода наваградзкі]]; збудаваў палац у [[Зьдзецел]]е * [[Барбара Радзівіл (Завіша)|Барбара з Завішаў]] (1690—1770) — жонка Мікалая Фаўстына, зь якім мела 14 дзяцей; актыўная палітычная дзяячка === Пакаленьне 9 === * [[Міхал Казімер Радзівіл «Рыбанька»|Міхал Казімер «Рыбанька»]] (1702—1762) — [[гетман вялікі літоўскі]] і [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]]; адбудаваў [[Палацава-замкавы комплекс у Нясьвіжы|Нясьвіскі замак]], заснаваў [[Нясьвіская друкарня|друкарню]] і [[Нясьвіскі кадэцкі корпус|кадэцкі корпус]] * [[Францішка Ўршуля Радзівіл|Францішка Ўршуля зь Вішнявецкіх;]] (1705—1753) — жонка Міхала Казімера «Рыбанькі»; першая ў Вялікім Княстве Літоўскім жанчына-драматург, стваральніца самабытнага тэатра ў [[Палацава-замкавы комплекс у Нясьвіжы|Нясьвіскай рэзыдэнцыі]] * [[Удальрык Крыштап Радзівіл|Удальрык Крыштап]] (1713—1770) — [[пісар вялікі літоўскі]]; спрабаваў увесьці ў спэктаклі прыдворных тэатраў [[беларуская мова|беларускую мову]] * [[Геранім Флярыян Радзівіл|Геранім Флярыян]] (1715—1760) — [[харунжы вялікі літоўскі]], уладальнік г.зв. «[[Нойбурскія маёнткі|Нойбурскіх маёнткаў]]», заснаваў [[Слуцкі тэатар Радзівілаў]] * [[Юры Радзівіл (ваявода наваградзкі)|Юры]] (1721—1754) — ваявода наваградзкі === Пакаленьне 10 === * [[Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку»|Караль Станіслаў «Пане Каханку»]] (1734—1790) — [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]]; найбольш заможны магнат Рэчы Паспалітай 2-й паловы XVIII стагодзьдзя і адзін з найбагацейшых арыстакратаў у Эўропе * [[Міхал Геранім Радзівіл|Міхал Геранім]] (1744—1831) — апошні [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]] * [[Мацей Радзівіл|Мацей]] (1749—1800) — апошні [[Кашталяны віленскія|кашталян віленскі]]; кампазытар і драматург * [[Геранім Вінцэнт Радзівіл|Геранім Вінцэнт]] (1759—1786) — [[падкаморы вялікі літоўскі]]; кавалер [[Ордэн Сьвятога Губэрта|Ордэна Сьвятога Губэрта]] === Пакаленьне 11 === * [[Антоні Генрых Радзівіл]] (1775—1833) — адзіны кампазытар, зь якім [[Ёган Вольфганг фон Гётэ]] супрацаваў як лібрэтыст; заснавальнік бэрлінскай лініі роду * [[Дамінік Геранім Радзівіл]] (1786—1813) — апошні мужчына зь нясьвіскай лініі; кавалер [[Ордэн Ганаровага легіёну|Ордэна Ганаровага легіёну]] * [[Канстантын Радзівіл]] (1793—1869) — мэцэнат, адзін зь першых беларускіх фальклярыстаў === Пакаленьне 15 === * [[Марыя Магдалена Радзівіл|Марыя Магдалена з Завішаў]] (1861—1945) — жонка [[Вацлаў Мікалай Радзівіл|Вацлава Мікалая]]; дзяячка беларускага культурнага руху, мэцэнатка === Пакаленьне 17 === * [[Канстанты Радзівіл (1958)|Канстанты Радзівіл]] (1958) — польскі лекар і палітык. == Галерэя == === Мужчынскі партрэт === <center><gallery widths=150 heights=150 caption="Мужчынскі партрэт" perrow="4"> Файл:Mikałaj Radzivił Amor. Мікалай Радзівіл Амор (XVII).jpg|[[Мікалай Радзівіл (1470—1521)|Мікалай Радзівіл]] Файл:Mikałaj Radzivił Rudy. Мікалай Радзівіл Руды.jpg|[[Мікалай Радзівіл «Руды»]] Файл:Stanisłaŭ Radzivił Pabožny. Станіслаў Радзівіл Пабожны (XIX).jpg|[[Станіслаў Радзівіл]] Jan Uładzisłaŭ Radzivił. Ян Уладзіслаў Радзівіл (1733-37).jpg|[[Ян Уладзіслаў Радзівіл]] Файл:Kryštap Radzivił. Крыштап Радзівіл (XVII).jpg|[[Крыштап Радзівіл]] Файл:Albrecht Stanisłaŭ Radzivił. Альбрэхт Станіслаў Радзівіл 1640.jpg|[[Альбрэхт Станіслаў Радзівіл]] Stanisłaŭ Radzivił. Станіслаў Радзівіл (1733-37).jpg|[[Станіслаў Радзівіл]] Файл:Stanisłaŭ Kazimier Radzivił. Станіслаў Казімер Радзівіл (1733).jpg|[[Станіслаў Казімер Радзівіл]] Michał Antoni Radzivił. Міхал Антоні Радзівіл (1733-37).jpg|[[Міхал Антоні Радзівіл]] Mikałaj Kryštap Radzivił. Мікалай Крыштап Радзівіл (1733-37).jpg|[[Мікалай Крыштап Радзівіл]] Файл:Karal Stanisłaŭ Radzivił. Караль Станіслаў Радзівіл (XVIII).jpg|[[Караль Станіслаў Радзівіл (канцлер вялікі літоўскі)|Караль Станіслаў Радзівіл]] Файл:Michał Kazimier Radzivił Rybańka. Міхал Казімер Радзівіл Рыбанька (XVIII).jpg|[[Міхал Казімер Радзівіл «Рыбанька»]] </gallery></center> === Жаночы партрэт === <center><gallery widths=150 heights=150 caption="Жаночы партрэт" perrow="4"> Maryja Radzivił (Gonzaga). Марыя Радзівіл (Ганзага) (1733-37).jpg|Марыя Радзівіл (з Ганзагаў) Файл:Krystyna Jaŭchimija Radzivił. Крыстына Яўхімія Радзівіл (J. Schrötter, 1640-49).jpg|Крыстына Яўхімія Радзівіл Файл:Hanna Radzivił (Kettler). Ганна Радзівіл (Кетлер) (1585-86).jpg|[[Ганна Радзівіл|Ганна Радзівіл (з Кетлераў)]] Файл:Alžbieta Sofja Radzivił (Hohenzollern). Альжбета Соф’я Радзівіл (Гогенцолерн) (1613).jpg|[[Альжбета Соф’я Гагэнцолерн|Альжбета Соф’я Радзівіл (з Гагэнцолернаў)]] Файл:Maryja Radzivił (Lupu). Марыя Радзівіл (Лупу) (1733-37).jpg|Марыя Радзівіл (з Лупаў) Alžbieta Radzivił (Šydłavieckaja). Альжбета Радзівіл (Шыдлавецкая) (1733-37).jpg|Альжбета Радзівіл (з Шыдлавецкіх) Sofja Radzivił (Batory). Соф’я Радзівіл (Баторы) (1733-37).jpg|Соф’я Радзівіл (з Баторыяў) Файл:Sofja Radzivił (Rej). Соф’я Радзівіл (Рэй) (V. Klikoŭski, 1740).jpg|Соф’я Радзівіл (з Рэяў) Файл:Antanina Radzivił (Miačynskaja). Антаніна Радзівіл (Мячынская) (1750).jpg|Антаніна Радзівіл (зь Мячынскіх) Файл:Maryja Radzivił (Lubamirskaja). Марыя Радзівіл (Любамірская).jpg|Марыя Радзівіл (зь Любамірскіх) Файл:Hanna Ludvika Radzivił (Mycielskaja). Ганна Людвіка Радзівіл (Мыцельская).jpg|[[Ганна Людвіка Радзівіл|Ганна Людвіка Радзівіл (з Мыцельскіх)]] Anžalika Marta Radzivił (Miačynskaja). Анжаліка Марта Радзівіл (Мячынская) (XVIII).jpg|Анжаліка Марта Радзівіл (зь Мячынскіх) </gallery></center> == Спадчына == У 1950 годзе ў рэчышча палітыкі [[Русіфікацыя Беларусі|русіфікацыі Беларусі]] ([[Расейцы|расейскага]] [[этнацыд|этнацыду]] [[Беларусы|беларусаў]]) савецкія ўлады падаравалі Польшчы абсалютную большасьць партрэтаў (63 адзінкі) зь Нясьвіскай галерэі<ref>Кірпа С. [http://www.tio.by/newspaper/651 Скарбы Нясвіжа: гісторыя стварэння і рабавання] // Туризм и отдых. № 39 (724), 8 кастрычніка 2009 г.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Літаратура/ЭГБ|6-1}} * {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка|аўтар = [[Уладзіслаў Вяроўкін-Шэлюта]]| url = http://www.nobility.by/families/titled/princes/radzivil.shtml | загаловак = Князь Радзівіл гэрбу ўласнага | выдавец = «[[Згуртаваньне Беларускай Шляхты|Згуртаваньня Беларускай Шляхты]]» | дата = 18 ліпеня 2011}} * {{Спасылка|url = http://www.radziwill.by/ |загаловак = Сайт, прысьвечаны гісторыі роду князёў Радзівілаў |дата = 18 ліпеня 2011 |мова = ru}} * {{Навіна|аўтар=[[Міхал Равуцкі]]|загаловак=Радзівілы. Тайны сям’і (частка 1)|спасылка=http://www.tvr.by/video/atn/projects/radzivili/radzivili_01.flv|выдавец=[[Белтэлерадыёкампанія]]|дата публікацыі=4 сьнежня 2012|дата доступу=1 сьнежня 2013}} * {{Навіна|аўтар=Міхал Равуцкі|загаловак=Радзівілы. Тайны сям’і (частка 2)|спасылка=http://www.tvr.by/video/atn/projects/radzivili/radzivili_02.flv|выдавец=Белтэлерадыёкампанія|дата публікацыі=5 сьнежня 2012|дата доступу=1 сьнежня 2013}} * {{Навіна|аўтар=Міхал Равуцкі|загаловак=Радзівілы. Тайны сям’і (частка 3)|спасылка=http://www.tvr.by/video/atn/projects/radzivili/radzivili_03.flv|выдавец=Белтэлерадыёкампанія|дата публікацыі=6 сьнежня 2012|дата доступу=1 сьнежня 2013}} [[Катэгорыя:Радзівілы| ]] oinouv2y7swov62h51qp0f9bjfk4zm9 0 14846 2686344 2669422 2026-08-23T17:41:22Z Dymitr 10914 /* Склад каманды */ абнаўленьне зьвестак 2686344 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Футбольны клюб |Назва = Барсэлёна |Лягатып = FC Barcelona.svg |ПоўнаяНазва = Futbol Club Barcelona |Горад = [[Барсэлёна]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 29 лістапада 1899 |Стадыён = [[Камп Ноў]] |Умяшчальнасьць = 99 354 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|БарсэлёнаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|БарсэлёнаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Барсэлёна}} |Сайт = https://www.fcbarcelona.com/ |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _fcbarcelona2425h | pattern_b1 = _fcbarcelona2425h | pattern_ra1 = _fcbarcelona2425h | pattern_sh1 = _fcbarcelona2425h | leftarm1 = BF0030 | body1 = 00009F | rightarm1 = BF0030 | shorts1 = 00006A | socks1 = 00006A | pattern_la2 = _fcbarcelona2425a | pattern_b2 = _fcbarcelona2425a | pattern_ra2 = _fcbarcelona2425a | pattern_sh2 = _fcbarcelona2425a | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _fcbarcelona2425t | pattern_b3 = _fcbarcelona2425t | pattern_ra3 = _fcbarcelona2425t | pattern_sh3 = _fcbarcelona2425t | leftarm3 = B8F09B | body3 = B8F09B | rightarm3 = B8F09B | shorts3 = B8F09B | socks3 = B8F09B }} «'''Барсэлёна'''» — каталёнскі спартовы клюб, які базуецца ў [[Барсэлёна|Барсэлёне]], у аўтаномнай супольнасьці [[Каталёнія]], [[Гішпанія]]. Болей за ўсё вядомы сваёй футбольнай камандай. Клюб стаў адным з сымбаляў [[Каталёнія|Каталёніі]]. «Барсэлёна» была заснавана ў 1899 годзе групоўкай швайцарскіх, ангельскіх і каталянскіх футбалістаў і стала сымбалем каталянскай культуры і каталянізму, дзякуючы чаму існуе памоўка «болей за клюб» ({{мова-ca|més que un club|скарочана}}). «Барсэлёна» была адным з клюбаў-заснавальнікаў [[Ля Ліга|Ля Лігі]] ў 1928 годзе, і, разам з [[Рэал Мадрыд|«Рэалам» з Мадрыду]] і [[Атлетык Більбао|«Атлетыкам» зь Більбао]], ніколі не пакідала яе. Клюб таксама быў першым яе пераможцам. «Барсэлёна» зьяўляецца адным з самых пасьпяховых клюбаў краіны. Клюб мае даўняе суперніцтва з мадрыдзкім клюбам «Рэал». Матчы паміж гэтымі дзьвюма камандамі называюць [[Эль-Клясыка]]. Клюб зьяўляецца адным з найбольш падтрымоўваных камандаў у сьвеце, маючы самы вялікі сярод усіх прыхільнікаў спартовых камандаў ва ўсіх асноўных [[сацыяльная сетка|сацыяльных сетках]]<ref>[http://www.marca.com/en/2014/11/13/en/football/barcelona/1415913827.html «Barça, the most loved club in the world»]. Marca.</ref>. У адрозьненьне ад многіх іншых футбольных клюбаў, «Барсэлёнай» кіруюць прыхільнікі клюбу. Гэта другі самы заможны футбольны клюб ў сьвеце з пункту гледжаньня прыбытку, з гадавым абаротам ў 613 млн даляраў і трэці самы каштоўны, з коштам у 2,6 мільярду даляраў<ref>[https://web.archive.org/web/20130730063842/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/7c19cb03a366c310VgnVCM1000003256f70aRCRD.htm Deloitte Football Money League 2013]. Deloitte UK.</ref><ref>[http://www.forbes.com/soccer-valuations/ The World's Most Valuable Soccer Teams]. Forbes.</ref>. У 2009 годзе «Барсэлёна» стала першым гішпанскім клюбам, які зрабіў кантынэнтальны «трыплет», атрымаўшы перамогі ў Ля Лізе, [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубку Гішпаніі]] і Лізе чэмпіёнаў, акрамя таго «Барсэлёна» таксама стала першым гішпанскім футбольным клюбам, які атрымаў перамогу ў шасьці з шасьці спаборніцтваў на працягу аднаго году, атрымаўшы перамогі ў [[Супэркубак Гішпані па футболе|Супэркубку Гішпані]], [[Супэркубак УЭФА|Супэркубку УЭФА]] і [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|клюбным чэмпіянаце сьвету]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120110205843/http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/club/historia/records/rec_colectius.html «FC Barcelona Records»]. FC Barcelona.</ref>. У 2011 годзе клюб стаў пераможцам Лігі чэмпіёнаў і зноў атрымаў пяць трафэяў. Гэтая каманда «Барсэлёны», якая за 4 гаты заваявала 14 трафэяў пад кіраўніцтвам [[Пэп Гвардыёля|Пэпа Гвардыёлі]], на думку некаторых, зьяўляецца найлепшай камандай усіх часоў<ref>[https://web.archive.org/web/20171030184012/http://worldsport.blogs.cnn.com/2011/12/23/is-this-barcelona-team-the-best-of-all-time/ «Is this Barcelona team the best of all time?»]. CNN.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/football/blog/2013/may/24/great-european-cup-teams-barcelona «The great European Cup teams: Barcelona 2009–2011»]. The Guardian.</ref>. Атрымаўшы пятую для сябе перамогу ў Лізе чэмпіёнаў 6 чэрвеня 2015 году, «Барсэлёна» стала першым эўрапейскім клюбам у гісторыі, які двойчы дасягнуў кантынентальнага «трыплету». «Барсэлёна» зьяўляецца самай высокааплатнай спартовай камандай у сьвеце, на лістапад 2018 году фонд заробнай платы складае больш за 13,8 млн даляраў<ref>[https://www.theguardian.com/football/2018/nov/25/barcelona-team-average-10m-year-wages-sporting-intelligence «Barcelona become first sports team to average £10m a year in wages»]. The Guardian.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20181128210706/https://www.businessinsider.in/Barcelona-tops-the-2018-list-of-the-highest-paid-sports-teams-in-the-world-with-13-8-million-average-annual-salary/articleshow/66835942.cms «Barcelona tops the 2018 list of the highest-paid sports teams in the world with $13.8 million average annual salary»]. Business Insider.</ref>. == Гісторыя == === Пачатак === [[Файл:Barça campió 1903.jpg|міні|250пкс|«Барсэлёна» ў 1903 годзе.]] Клюб быў заснаваны ў 1899 годзе згуртаваньнем швайцарскіх, ангельскіх і каталянскіх футбалістаў на чале з [[Жаан Гампэр|Гансам Гампэрам]]. Гампэр, які ў Барсэлёне стаў называцца Жаанам, пераехаў у сталіцу Каталёніі ў 1898 годзе з-за бізнэсу. 22 кастрычніка 1899 году, ён даў абвестку ў газэту «Los Deportes» і, ужо празь месяц пасьля надрукаваньня ягонай абвесткі, 29 лістапада 1899 году ён узначальваў першае паседжаньне клюбу. На паседжаньні клюб быў заснаваны, а ангелец [[Гальтэры Ўайльд]] стаў ягоным першым прэзыдэнтам. З самага пачатку гульцы пачалі апранаць цяпер сусьветна вядомую блакітна-гранатавую форму. У першай гульні «Барса» супрацьстаяла камандзе ангельскіх імігрантаў і прайграла зь лікам 0:1. «Барсэлёна» хутка зрабілася адным з наймацнейшых клюбаў Каталёніі і Гішпаніі, прымаючы ўдзел і ў [[Чэмпіянат Каталёніі па футболе|чэмпіянаце Каталёніі]], і ў [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубку Гішпаніі]]. У 1902 годзе клюб здабыў свой першы трафэй — [[Кубак Макаі]], а таксама прымаў удзел у фінале Кубка Караля, саступіўшы клюбу «[[Атлетык Більбао|Біская]]» зь лікам 1:2. === Эра Гампэра === У 1908 годзе Жаан Гампэр стаў прэзыдэнтам клюбу ў першы раз. Зрабіць гэта яго прымусіў стан справаў у клюбе. «Барсэлёна» нічога не выйгравала з часоў сваёй перамогі ў чэмпіянаце Каталёніі і з-за гэтага ў яе пачаліся фінансавыя праблемы. У далейшым Гампэр станавіўся прэзыдэнтам клюбу яшчэ чатыры разы ў пэрыяд з 1908 па 1925 гады. Адным з дасягненьняў ягоных прэзыдэнцтваў было тое, што клюб нарэшце атрымаў свой уласны стадыён. 14 сакавіка 1909 году «Барсэлёна» пераехала на стадыён «Карэр Індустрыя» ({{мова-ca|Carrer Indústria|скарочана}}), які быў у стане зьмясьціць 8 тысячаў чалавек. Гампэр пачаў кампанію па рэкрутаваньні новых сябраў клюбу і да 1922 году іх стала 10 тысячаў. Клюб быў вымушаны пераехаць зноўку, гэтым разам на «[[Ляс Кортс]]» ({{мова-ca|Les Corts|скарочана}}), які быў адчынены ў тым жа годзе. Першапачаткова стадыён умяшчаў 22 тысячы чалавек, потым быў пашыраны да 60 тысячаў. Гампэр таксама здолеў забясьпечыць пераход у «Барсэлёну» форварда [[Паўліна Алькантара|Паўліна Алькантары]], які стаў найлепшым бамбардзірам клюбу за ўсю гісторыю з 356 галамі, а ў 1917 годзе назначыў [[Джэк Грынўэл|Джэка Грынўэла]] галоўным трэнэрам каманды. Гэта палепшыла выступы каманды. За эру Гампэра «Барсэлёна» атрымала перамогу ў 11 чэмпіянатах Каталёніі, шасьці Кубкаў Караля і чатырох [[Пірэнэйскі кубак|Пірэнэйскіх кубкаў]]. Разам з Алькантарай за «Барсэлёну» ў той камандзе гулялі [[Сахібарба]], [[Рыкарда Замора]], [[Жазэп Саміт’ер]], [[Фэлікс Сэсумага]] і [[Франц Платка]]. === Перад і пасьля грамадзянскай вайны === [[Файл:Barcelona bombing (1938).jpg|міні|250пкс|зьлева|Паветранныя бамбаваньні Барсэлёны.]] 14 чэрвеня 1925 году публіка на стадыёне абсьвістала [[нацыянальны гімн Гішпаніі]], паказаўшы сваю нелюбоў да рэжыму дыктатара [[Прыма Дэ Рывэра|Прыма Дэ Рывэры]]. У выніку хатняя пляцоўка «Барсы» была зачынена на шэсьць месяцаў, а Гампэр быў вымушаны пакінуць пост прэзыдэнта клюбу. Па часе гэта супала зь пераходам да прафэсійнага футболу ў Гішпаніі, і ў 1926 годзе дырэктары «Барсы» сьцьвярджалі, што яны апэруюць прафэсійным футбольным клюбам. У 1928 годзе ў гонар перамогі ў кубку Гішпаніі [[Рафаэль Альбэрці]], сябра «Пакаленьня 27», напісаў паэму «Ода Платка», прысьвечаную гераічнаму выступу апошняга ў фінале спаборніцтва. 30 ліпеня 1930 году Жаан Гампэр учыніў самагубства праз пэрсанальныя і фінансавыя праблемы. Хаця «Барса» таго часу і мела гульцоў кшталту [[Жазэп Эсколя|Жазэпа Эсколі]], клюб увайшоў у пэрыяд крызісу па палітычных, фінансавых і спартовых прычынах. Клюб выйграў чэмпіянат Каталёніі ў 1930, 1931, 1932, 1934, 1936 і 1938 гадох, на ўзроўні краіны, акрамя выйгрышу Міжземнаморскай лігі ў 1937 годзе, посьпехаў не было. Празь месяц пасьля пачатку [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|Грамадзянскай вайны]] некалькі гульцоў клюбу разам з гульцамі з басконскага «[[Атлетык Більбао|Атлетыку]]» далучыліся да рэспубліканскага войска. У тым жа 1936 годзе прэзыдэнт клюбу [[Жазэп Суньёль]] быў забіты жаўнерамі генэрала [[Франсіска Франка|Франка]]. Улетку 1937 году каманда паехала ў тур па [[Мэксыка|Мэксыцы]] й [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|Злучаных Штатах]], дзе іх прыняў пасол [[Другая Гішпанская Рэспубліка|Другой Гішпанскай Рэспублікі]]. Тур забясьпечыў фінансавую стабільнасьць клюбу на некаторы час, але палова гульцоў вырашылі не вяртацца ў Гішпанію і засталася ў [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыцы]]. 16 сакавіка 1938 году фалянгісты разбамбілі офіс клюбу. Празь некалькі месяцаў Барсэлёна была акупаваная фалянгістамі, якімі «Барса» разглядалася як сымбаль каталянізму. Колькасьць сябраў клюбу складала ў той час толькі 3486 чалавек. Пасьля Грамадзянскай вайны каталянскі сьцяг быў забаронены, а клюбам было забаронена выкарыстоўваць негішпанскія назвы. У выніку гэтага клюб быў гвалтоўна перайменаваны ў ''Club de Fútbol Barcelona'', а каталянскі сьцяг быў выдалены з клюбнай эмблемы. У 1943 годзе «Барсэлёна» праводзіла паўфінальныя гульні супраць адвечнага суперніка — мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]». Першую гульню на «Ляс Кортс» «Барса» выйграла зь лікам 3:0. Перад другой гульнёй у пераапранальню «Барсы» зайшоў дырэктар агенцтва бясьпекі пры рэжыме Франка, які нагадаў гульцам «Барсы», што яны гуляюць толькі з-за «шчодрасьці рэжыму». «Рэал» выйграў гульню зь лікам 11:1. Але ж нягледзячы на палітычную сытуацыю ў краіне «Барсэлёна» выступала пасьпяхова на працягу 1940-х і 1950-х гадоў. У 1945 годзе пад кіраўніцтвам [[Жазэп Саміт’ер|Жазэпа Саміт’ера]] і з такімі гульцамі, як то [[Сэзар Радрыгес Альварэс|Сэзар]], [[Антоні Рамальетс|Рамальетс]] і [[Жуан Вэляска|Вэляска]], клюб выйграў сваю першую Ля Лігу з 1929 году. У 1948 і 1949 гадох каманда таксама выйгравала гэты тытул, а ў 1950 годзе каманда заваявала першы [[Лацінскі кубак]]. У 1950 годзе ў каманду перайшоў [[Ладыслаў Кубала]], які стаў адным з самых уплывовых гульцоў за гісторыю клюбу. У дажджлівую нядзелю 1951 году натоўп пакінуў стадыён «Ляс Кортс» пасьля перамогі над сантандэрскім «[[Расінг Сантандэр|Расінгам]]» пехатою ў знак салідарнасьці з бастуючымі трамвайнымі працоўнымі, зьдзівіўшы паліцыю рэжыму. Такія выпадкі зрабілі з «Барсэлёны» клюб, які для шмат каго ў Гішпаніі быў сымбалем свабодаў і правоў, якія парушаў рэжым Франка. Трэнэр [[Фэрнанда Даўчык]] і гулец Ладыслаў Кубала (які шмат кім успрымаецца як найлепшы гулец клюбу за ўсю гісторыю) прывялі «Барсу» ў 1952 годзе да перамогі ў пяці турнірах — Ля Лізе, Кубку Генэралісімуса, Лацінскім кубку, Кубку Эвы Дуартэ і Кубку Мартыні Росі. У 1953 годзе «Барса» зноўку атрымала перамогу ў Кубку Генэралісімуса і чэмпіянаце Гішпаніі. === Пераезд на «Камп Ноў» і прыбыцьцё Кройфа === [[Файл:Halve finale Uefa-cup PSV tegen Barcelona 3-0, elftal Barcelona, Bestanddeelnr 929-6484.jpg|міні|250пкс|зьлева|«Барсэлёна» ў 1978 годзе.]] Посьпехі футбольнага клюбу вызначылі неабходнасьць будаўніцтва новага стадыёну, таму што «Ляс Кортс» страціў магчымасьць задавальняць усіх жадаючых паглядзець гульні каманды. [[Франсэск Міра-Санс]], прэзыдэнт клюбу з 1953 году быў адным з арганізатараў будоўлі «[[Камп Ноў]]», які быў уведзены ў эксплюатацыю 24 верасьня 1957 году. Новы стадыён быў здольны зьмяшчаць 90 тысяч гледачоў, сярод якіх было 49 тысяч сябраў клюбу. Перамогі ў чэміянатах Гішпаніі [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1958—1959 гадоў|сэзонаў 1958—1959]] і [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1959—1960 гадоў|1959—1960 гадоў]], а таксама ў [[Кубак кірмашоў 1957—1958 гадоў|Кубках кірмашоў 1957—1958]] і [[Кубак кірмашоў 1959—1960 гадоў|1959—1960 гадоў]] шмат у чым адбаліся з-за прысутнасьці ў камандзе трэнэра [[Эленія Эрэра|Эленія Эрэры]]. За тую каманду таксама гуляла шмат таленавітых гульцоў, як то [[Шандар Кочыш]], [[Золтан Цыбар]], [[Эварысту]], Кубала, [[Эўлёхіе Мартынэс]], [[Люіс Суарэс Мірамонтэс|Люіс Суарэс]] і іншых. Але гэтая плеяда гульцоў не захавалася ў камандзе да сярэдзіны 1960-х гадоў. Пройгрыш фіналу [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]] у [[Бэрн]]е ў 1961 годзе стаў пачаткам кепскага пэрыяду для «Барсы», якая ў наступныя гады здолела выйграць толькі кубкі Гішпаніі 1963 і 1968 гадох, а таксам Кубак кірмашоў у 1966 годзе. Але нягледзячы на кепскія вынікі, колькасьць сябраў клюбу не спыняла росту. [[Нарцыс дэ Карэрас]] у 1968 годзе ў сваёй інаўгурацыйнай прамове ўпершыню прамовіў знакамітае «болей за клюб» ({{мова-ca|més que un club|скарочана}}). Прэзыдэнт [[Агусьці Монталь і Коста]] (1969—1977) у сваіх шматлікіх прамовах спрабаваў падкрэсьліць каталянскую прыналежнасьць клюбу, а таксама барацьбу за дэмакратыю на футбольнай пляцоўцы, якую ўяўляла сабой «Барсэлёна». З-за гэтага Монталь даволі часта канфліктаваў з найвышэйшымі чыноўнікамі франкісцкай Гішпаніі. У 1973 годзе пасьля доўгай затрымкі, выкліканай неадназначнымі адносінамі Гішпанскай фэдэрацыі футболу да «Барсы», у клюб пераходзіць [[Ёган Кройф]]. У першы ж свой сэзон галяндзец дапамагае «Барсе» атрымаць перамогу ў чэмпіянаце Гішпаніі. У ходзе гэтага сэзону «Барсэлёна» разграміла свайго найбольш прынцыповага суперніка, мадрыдзкі «Рэал», на ягонай пляцоўцы зь лікам 5:0, а Кройфу дапамагалі ў нападзе [[Карлес Рэшак]], [[Жуан Мануэль Асэнсі]], [[Уга Сотыл]] ды [[Марсыяль Мануэль Піна Маралес]]. Кройф адразу ж стаў лідэрам як на полі, гэтак і за ягонай мяжой. === Пасьля вяртаньня дэмакратыі === Дзякуючы пераходу Гішпаніі на дэмакратычную форму кіраваньня ў гішпанскім спорце таксама адбыліся зьмены. Спартовыя клюбы і фэдэрацыі адгэтуль павінны былі кіравацца дэмакратычна. Прэзыдэнт [[Агусьці Монталь]] кіраваў «Барсай» у час пераходу да дэмакратыі. Футбол зьмяняўся, падпісаньне кантрактаў з замежнымі гульцамі было канчаткова дазволена. З пункту гледжаньня фінансаў футбол перажываў вельмі добры пэрыяд дзякуючы «нестандартным прыбыткам», зь якіх асабліва вылучаліся тэлевізійныя правы. У 1978 годзе ў клюбе адбыліся прэзыдэнцкія выбары, на якіх перамог [[Жазэп Люіс Нуньес]]. Нуньес заставаўся прэзыдэнтам клюбу да 2000 году. У 1979 годзе «Барса» выйшла ў фінал [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], дзе перамагла нямецкую «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуну]]». Болей за 30 тысячаў заўзятараў падтрымалі «Барсу» ў [[Базэль|Базэлі]], дзе адбылася гульня. «Барса» таксама перамагла ў гэтым турніры ў 1982 і 1989 гадох. У гэты час клюб таксама павялічваўся. У 1974 годзе ў клюбе было 66 тысячаў сябраў, гэтая колькасьць павялічылася да 77 тысячаў у 1978 годзе і да 108 тысячаў у 1986 годзе. Таксама павялічвалася колькасьць арганізацыяў прыхільнікаў клюбу, гэтак званых «пэніяў» ({{мова-ca|Penya|скарочана}}). У 1979 годзе такіх «пэніяў» было 96, а ўжо ў 1993 годзе іх было амаль што 700. Да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету 1982 году]] «Камп Ноў» быў пашыраны, а ў 1982 годзе быў пабудаваны «Мініэстадзі», на якім цяпер праводзіць свае хатнія гульні [[Барсэлёна Б|другая каманда «Барсы»]]. Але да [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1984—1985 гадоў|сэзону 1984—1985 гадоў]] клюб ня здолеў заваяваць ніводнага тытулу чэмпіёнаў Гішпаніі. У 1985 годзе «Барса» заваявала чэмпіёнства дзякуючы адбітаму Ўруці пэнальці на апошніх хвілінах гульні супраць «[[Рэал Вальядалід|Вальядаліду]]». У той час у «Барсе» гулялі такія гульцы, як [[Жуліё Альбэрта]], [[Мігелі]], [[Стыў Арчыбальд]], [[Бэрнд Шустэр]] і [[Рамон Алексанка]]. У наступным годзе «Барсэлёна» прайграла фінал Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў у [[Сэвільля|Сэвільлі]] румынскай «[[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]]». Пасьля [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|кубку сьвету 1986 году]] «Барсэлёна» набыла ангельца [[Гары Лінэкэр]]а і баска [[Андоні Субісарэта|Андоні Субісарэту]], але каманда ня здолела дамагчыся значных посьпехаў. Ангелец [[Тэры Вэнэйблс]] (які давёў каманду да фінала Кубку чэмпіёнаў 1986 году) быў звольнены. Новым трэнэрам «Барсы» стаў [[Люіс Араганэс]]. Гульцы ўзбунтаваліся супраць прэзыдэнта Нуньеса, а сэзон скончыўся перамогай «Барсы» ў фінале кубку Гішпаніі над «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]» зь лікам 1:0. У 1988 годзе ў каманду прыйшоў [[Ёган Кройф]], ужо ў якасьці галоўнага трэнэра, які стварыў каманду, якая стала вядома як «Дрым-тым». Кройф выкарыстоўваў гішпанскіх гульцоў ([[Пэп Гвардыёля|Жазэп Гвардыёля]], [[Хасэ Мары Бакера]] і [[Чыкі Бэгірыстайн]]), а таксама замежных зорак, як то [[Рональд Куман]], [[Мікаэль Ляўдруп]], [[Рамарыю]] і [[Хрыста Стоічкаў]]. Пад кіраўніцтвам Кройфа «Барса» выйграла чатыры тытулы Ля Лігі з 1991 па 1994 гады. У 1989 годзе каманда перамагла ў Кубку ўладальнікаў кубкаў, а таксама выйграла свой першы Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў у 1992 годзе, адолеўшы «[[Сампдорыя Генуя|Сампдорыю]]». Таксама «Барса» здабыла кубак Гішпаніі ў 1990 годзе, Супэркубак Эўропы ў 1992 годзе і тры Супэркубкі Гішпаніі. Кройф зрабіўся найпасьпяховейшым трэнэрам у гісторыі клюбу з 11 кубкамі (Жазэп Гвардыёля абыйшоў яго ў 2011 годзе). Таксама Кройф зрабіўся трэнэрам, які правёў найбольшую колькасьць гадоў у «Барсе» (8 гадоў). === Заканьчэньне эры Кройфа === У наступныя два гады пасьля перамогі ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]] «Барса» выйграла яшчэ два тытулы чэмпіёнаў Гішпаніі, такім чынам давёўшы колькасьць перамогаў запар у чэмпіянаце да чатырох. Але ў 1994 годзе, пасьля буйной паразы ў фінале Лігі чэмпіёнаў ад італьянскага «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]» зь лікам 0:4, спартовае ды інстытуцыйнае становішча клюбу значна пагоршылася, што вылілася ў канфлікт паміж Ёганам Кройфам ды прэзыдэнтам клюбу Жазэпам Нуньесам. Траўматычная адстаўка Кройфа прывяла да сацыяльнага крызісу ў клюбе, які ўрэшце скончыўся адстаўкай Нуньеса ў 2000 годзе. Нягледзячы на ўнутраныя спрэчкі, «Барсэлёна» пад кіраўніцтвам [[Бобі Робсан]]а ў сэзоне 1996—1997 гадоў перамагла ў кубку Гішпаніі, Супэркубку Гішпаніі і Кубку ўладальнікаў кубкаў, а ў сэзонах 1997—1998 і 1998—1999 гадоў пад кіраўніцтвам [[Люі ван Гааль|Люі ван Гааля]] станавілася чэмпіёнам Гішпаніі. Таксама ў 1990-я гады баскетбольная каманда клюбу ўваходзіць у эліту эўрапейскага баскетболу, 4 разы выходзячы ў фінал [[Баскетбольная Эўраліга|Эўралігі]], а гандбольная каманда клюбу пераўтвараецца ў найлепшую каманду ў сьвеце, атрымаўшы перамогі ва ўсіх турнірах, у якіх яна брала ўдзел. === Адстаўка Нуньеса і зьяўленьне ў клюбе Ляпорты === [[Файл:Ronaldinho 11feb2007.jpg|міні|200пкс|Уладальнік залатога мяча 2005 году [[Раналдыньню]].]] 2000-я гады могуць быць падзеленыя на два этапы. Пасьля адстаўкі Нуньеса ў траўні 2000 году прэзыдэнтам клюбу быў абраны [[Жаан Гаспарт]]. На працягу трох гадоў ягонага кіраўніцтва клюбам футбольная каманда «Барсы» не выйграла аніводнага тытула, нягледзячы на вялізныя траты ў памеры 180 млн эўра на набыцьцё новых гульцоў. Баскетбольная каманда «Барсы» у 2003 годзе перамагла ў Эўралізе, але гэта не ўратавала Гаспарта ад адстаўкі. Прэзыдэнтам клюбу быў абраны [[Жаан Ляпорта]]. Клюб набыў новых гульцоў, як то [[Раналдыньню]], [[Самюэль Это’о]], [[Рафаэль Маркес]] і [[Дэку]], якія дапамаглі новай «Барсе» на чале з [[Франк Райкаард|Франкам Райкаардам]] здабыць два тытулы чэмпіёнаў Гішпаніі запар, а таксама стаць пераможцам Лігі чэмпіёнаў ў другі раз у гісторыі клюбу ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2005—2006 гадоў|сэзоне 2005—2006 гадоў]]. Колькасьць сябраў «Барсы» перавысіла 140 тысячаў асобаў. Гэты этап у жыцьці клюбу скончыўся ў канцы сэзону 2007—2008 гадоў, калі пасьля двух гадоў бяз тытулаў клюб пакінуў Франк Райкаард. === Эра Гвардыёлі === [[Файл:Lionel Messi Player of the Year 2011.jpg|міні|200пкс|зьлева|Адзін з найлепшых футбалістаў сьвету [[Ліянэль Мэсі]].]] У першы ж сэзон [[Жазэп Гвардыёля|Пэпа Гвардыёлі]] на чале каманды «Барса» увайшла ў гісторыю, здабыўшы гэтак званы «трыплет» (Ля Ліга, Кубак Гішпаніі ды Ліга чэмпіёнаў). Такім чынам Гвардыёля выйграў чэмпіянат Гішпаніі ў свой дэбютны сэзон у клюбе, зрабіўшы тое, што ня здолеў нават Франк Райкаард і Ёган Кройф. Пасьля перамогі ў фінале Лігі чэмпіёнаў у [[Рым]]е супраць «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» каманда здабыла «трыплет», такім чынам стаўшы адзіным гішпанскім клюбам, што здолеў зрабіць гэта. «Барса» паўтарыла тое, што да яе рабілі «[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]», «[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]», [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] і «Манчэстэр Юнайтэд». «Барсэлёна» здабыла тытул эўрапейскіх чэмпіёнаў, меўшы ў сваім стартавым складзе ў фінале 7 дамарослых гульцоў. Каманда Пэпа Гвардыёлі таксама пабіла шэраг рэкордаў у чэмпіянаце Гішпаніі (рэкорд па колькасьці забітых галоў, колькасьць выйграных гульняў у гасьцёх і г. д.). На пачатку [[Ля Ліга 2009—2010 гадоў|сэзону 2009—2010 гадоў]] «Барсэлёна» здабыла Супэркубак Гішпаніі, перамогшы «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]» у двух гульнях. Таксама каманда здабыла Супэркубак Эўропы, адолеўшы данецкі «[[Шахтар Данецк|Шахтар]]» зь лікам 1:0. Пасьля перамогі над «[[Эстудыянтэс дэ ля Плята|Эстудыянтэсам]]» зь лікам 2:1 у фінале чэмпіянату сьвету па футболе сярод клюбаў «Барса» ўвайшла ў гісторыю як першы клюб, які здолеў выйграць 6 тытулаў у адным календарным годзе. У траўні 2010 году каманда Гвардыёлі здабыла другі тытул чэмпіёнаў Гішпаніі запар, набраўшы 99 балаў, што дагэтуль таксама не рабіла аніводная каманда ў гісторыі. 11 ліпеня 2010 году [[зборная Гішпаніі па футболе|зборная Гішпаніі]] перамагла ў фінале чэмпіяната сьвету з 7 гульцамі «Барсэлёны» ў стартавым складзе, 6 зь якіх зьяўляліся дамарослымі гульцамі клюбу. 5 лютага 2011 году каманда пабіла новы рэкорд чэмпіянату Гішпаніі, перамогшы мадрыдзкі «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]» і такім чынам давёўшы сэрыю перамогаў запар да 16. 2 сакавіка 2011 году каманда пабіла яшчэ адзін рэкорд чэмпіянату Гішпаніі, перамогшы «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсію]]» і, такім чынам, давёўшы сэрыю бяспройгрышных гульняў запар у гасьцёх да 20. [[Ля Ліга 2010—2011 гадоў|Сэзон 2010—2011 гадоў]] скончыўся перамогай «Барсы» у Ля Лізе трэці сэзон запар, а таксама здабычай перамогі ў Лізе чэмпіёнаў. У [[Ля Ліга 2011—2012 гадоў|сэзоне 2011—2012 гадоў]], які стаў апошнім для Гвардыёлі ў «Барсе», каманда здабыла Супэркубак Гішпаніі, Супэркубак Эўропы, тытул пераможцаў чэмпіянату сьвету па футболе сярод клюбаў і кубак Гішпаніі. Такім чынам «Барса» пад кіраўніцтвам Пэпа Гвардыёлі выйграла 14 з 18 магчымых турніраў на працягу 4 гадоў. === Апошнія дасягненьні === [[Файл:Luis Suarez FCB 2014.jpg|міні|[[Люіс Суарэс]] далучыўся да клюбу ў 2014 годзе і склаў трыё нападнікаў Мэсі, Суарэс і Нэймар, ўсталяваўшы некалькі рэкордаў паводле колькасьці забітых галоў.]] Зь лета 2012 году новым трэнэрам «Барсы» быў [[Тыта Вілянова]], які дагэтуль быў першым асыстэнтам Гвардыёлі, аднак 19 ліпеня 2013 году Вілянова выйшаў у адстаўку з-за рэцыдыву [[Рак (захворваньне)|рака]]. 22 ліпеня 2013 году каманду ачоліў [[Хэрарда Мартына]]. А першым афіцыйным матчах пад ягоным кіраўніцтвам каманда правяла ў рамках Супэрбука Гішпаніі супраць мадрыдзкага «Атлетыка». Паводле вынікаў двух матчаў супрацьстаяньне скончылася перамогай каталянскага клюбу, дзякуючы голу ў гасьцёх. 23 студзеня 2014 году [[Сандра Расэль]] сушоў з пасады прэзыдэнта клюбу праз абвінавачаньні ў меркаванай незаконнасьці трансфэра [[Нэймар]]а ў «Барсэлёну». Новым прэзыдэнтам стаў [[Жазэп Бартамэў]]. Паводле выніках сэзону «Барсэлёна» была вельмі блізкая да перамогі ў чэмпіянаце, аднак у апошняй гульні, дзе «Барсэлёна» сустракалася з «Атлетыкам», сіне-гранатавым была неабходна перамога, каб узьняцца на першы радок. Не зважаючы на тое, што ў першым тайме [[Алексіс Санчэс]] забясьпечыў перавагу гаспадароў, абаронца мадрыдцаў [[Дыега Гадын]] зрабіў лік роўным, і, такім чынам, чэмпіёнам стаўся гэты мадрыдзкі клюб. Праз дрэнныя вынікі і адсутнасьць тытулаў Мартына сышоў у адстаўку, а новым трэнэрам стаў былы капітан каманды і ў мінулым сэзоне трэнэр «[[Сэльта Віга|Сэльты]]» [[Люіс Энрыке]]. У сэзоне 2014—2015 гадоў «Барсэлёна» зноўку як некалі зрабіла «трыплет», атрымаўшы перамогі ў ля Лізе, кубку Гішпаніі і Лізе чэмпіёнаў, стаўшы першай эўрапейскай камандай, якая зрабіла гэты другі раз<ref>[http://www.espnfc.com/blog/the-match/60/post/2479474/johan-cruyffs-influence-barcelona-win-champions-league «Johan Cruyff's influence endures as Barcelona complete the „double-treble“]. ESPN.</ref>. Галоўная моц «Барсэлёны» сыходзіла ад трыё гульцоў нападу [[Ліянэль Мэсі]], [[Люіс Суарэс]] і Нэймар, які разам настралялі 122 галоў ва ўсіх спаборніцтвах, што зьяўляецца абсалютным рэкордам для трыё ў гісторыі футболу Гішпаніі<ref>[https://www.theguardian.com/football/2015/jun/06/barcelona-luis-suarez-lionel-messi-juventus-champions-league-final «Barcelona's Luis Suárez, Leo Messi and Neymar too good for Juventus»]. The Guardian.</ref>. 11 жніўня «Барсэлёна» распачала сэзон 2015—2016 гадоў зь перамогі ў Супэркубку Эўропы, адолеўшы «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільлю]]» зь лікам 5:4. Каляндарны год каманда скончыла перамогай зь лікам 3:0 над аргентынскім клюбам «[[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]]» у фінале клюбнага чэмпіянату сьвету, а Суарэс, Мэсі і [[Андрэс Іньеста|Іньеста]] увайшлі ў тройку лепшых гульцоў турніру<ref>[https://web.archive.org/web/20151222193357/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/iniesta-messi-and-suarez-make-up-club-world-cup-podium «Iniesta, Messi and Suárez make up Club World Cup Podium»]. FC Barcelona.</ref>. Пасьля перамогі над «[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]» 3 сакавіка 2016 году «Барсэлёна» давяла лік матчаў без паразаў да 34 гульняў, такім чынам, усталяваўшы новы рэкорд гішпанскага футболу. У наступным лік такіх матчаў быў даведзены да 39, калі 2 красавіка ў хатнім матчы супраць мадрыдзкага «Рэалу» клюб атрымаў паразу зь лікам 1:2<ref>[https://web.archive.org/web/20160604214825/http://www.thenational.ae/sport/primera-liga/cristiano-ronaldo-fires-late-winner-as-real-madrid-end-barcelonas-39-match-unbeaten-run «Cristiano Ronaldo fires late winner as Real Madrid end Barcelona's 39 match unbeaten run»]. The National.</ref>. 14 траўня 2016 году «Барсэлёна» атрымала шосты тытул пераможцы Ля Лігі ў васьмі сэзонах. А трыё Мэсі, Суарэс і Нэймар скончыў сэзон з 131 галамі, пабіўшы рэкорд, які яны ўсталявалі ў мінулым годзе<ref>[https://www.telegraph.co.uk/football/2016/05/13/barcelona-and-real-madrid-la-liga-final-day-live/ «14 May 2016»]. The Daily Telegraph.</ref>. 29 траўня 2017 году быў абраны новы галоўны трэнэр [[Эрнэстэ Вальвэрдэ]], які замяніў на пасадзе Люіса Энрыке. Скончыўшы [[Ля Ліга 2017—2018 гадоў|сэзон 2017—2018 гадоў]] перамогай у чэмпіянаце Гішпаніі, клюб таксама пераўзышоў свой рэкорд па колькасьці матчаў без паразаў, давёўшы лік на 43, калі 9 траўня 2018 году быў перайграны «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]» зь лікам 5:1<ref>[https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/match-archive/2017-2018/la-liga/round-34/fc-barcelona-vila-real-cf «FC Barcelona 5–1 Villarreal CF: Record breakers»]. FC Barcelona.</ref>. == Тытулы == * '''[[Ля Ліга]]: 29''' ** 1929, 1945, 1948, 1949, 1952, 1953, 1959, 1960, 1974, 1985, ** 1991, 1992, 1993, 1994, 1998, 1999, 2005, 2006, [[Ля Ліга 2008—2009 гадоў|2009]], [[Ля Ліга 2009—2010 гадоў|2010]], ** [[Ля Ліга 2010—2011 гадоў|2011]], [[Ля Ліга 2012—2013 гадоў|2013]], [[Ля Ліга 2014—2015 гадоў|2015]], [[Ля Ліга 2015—2016 гадоў|2016]], [[Ля Ліга 2017—2018 гадоў|2018]], [[Ля Ліга 2018—2019 гадоў|2019]], [[Ля Ліга 2022—2023 гадоў|2023]], [[Ля Ліга 2024—2025 гадоў|2025]], [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2026]] * '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]]: 32''' ** 1910, 1912, 1913, 1920, 1922, 1925, 1926, 1928, 1942, 1951, ** 1952, 1953, 1957, 1959, 1963, 1968, 1971, 1978, 1981, 1983, ** 1988, 1990, 1997, 1998, 2009, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018 ** 2021, 2025 * '''[[Супэркубак Гішпаніі]]: 16''' ** 1983, 1991, 1992, 1994, 1996, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, ** 2013, 2016, 2018, 2023, 2025, 2026 * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]: 5''' ** 1992, 2006, 2009, 2011, 2015 * '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА]]: 4''' ** 1979, 1982, 1989, 1997 * '''[[Кубак кірмашоў]]: 3 ''' ** 1958, 1960, 1966 * '''[[Супэркубак УЭФА|Супэркубак Эўропы]]: 5''' ** 1992, 1997, 2009, 2011, 2015 * '''[[Лацінскі кубак]]: 2''' ** 1949, 1952 * '''[[Кубак Эвы Дуартэ]]''' ** 1945, 1949, 1952, 1953 * '''[[Чэмпіянат Каталёніі па футболе|Чэмпіянат Каталёніі]]: 22''' ** 1902, 1905, 1909, 1910, 1911, 1913, 1916, 1919, 1920, 1921, ** 1922, 1924, 1925, 1926, 1927, 1928, 1930, 1931, 1932, 1935, ** 1936, 1938 * '''[[Кубак Мартыні Росі]]: 2''' ** 1952, 1953 * '''[[Пірэнэйскі кубак]] : 4''' ** 1910, 1911, 1912, 1913 * '''[[Міжземнаморская ліга]]: 1''' ** 1937 * '''[[Копа дэ ля Ліга]]: 2''' ** 1982, 1986 * '''[[Кубак Барсэлёны]]: 1''' ** 1903 * '''[[Ліга Каталяна]]: 1''' ** 1938 * '''[[Кубак Каталёніі]]: 7''' ** 1991, 1993, 2000, 2004, 2005, 2007, 2013 == Склад каманды == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q110258306|Бр|}} {{Гулец1|2|Q6298063|Аб|}} {{Гулец1|3|Q105681392|Аб|}} {{Гулец1|5|Q118473161|Аб|}} {{Гулец1|6|Q108111889|ПА|}} {{Гулец1|7|Q117312887|ПА|}} {{Гулец1|8|Q66606355|ПА|}} {{Гулец1|10|Q113704154|Нап|}} {{Гулец1|11|Q28861547|Нап|капітан}} {{Гулец1|12|Q118876190|Аб|}} {{Гулец1|13|Q188997|Бр|}} {{Гулец1|14|Q56424307|Нап|}} {{Гулец1|15|Q16063229|Аб|}} {{Гулец1|16|Q20994118|ПА|}} {{Гулец1|17|Q45179405|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|18|Q121943745|Аб|}} {{Гулец1|20|Q19560313|ПА|}} {{Гулец1|21|Q19898898|ПА|}} {{Гулец1|22|Q121982284|ПА|}} {{Гулец1|23|Q47170176|Аб|}} {{Гулец1|24|Q59938996|Аб|}} {{Гулец1|26|Q121944083|Аб|}} {{Гулец1|27|Q125822693|Нап|}} {{Гулец1|28|Q122175057|ПА|}} {{Гулец1|29|Q134513932|Нап|}} {{Гулец1|36|Q136221128|Аб|}} {{Гулец1|—|Q114085673|ПА|}} {{Гулец1|—|Q123053457|ПА|}} {{Гулец1|—|Q128214524|ПА|}} {{Гулец1|—|Q109659531|Нап|}} {{Канец складу}} == Заўзятары клюбу == Клюб афіцыйна належыць сябрам клюбу, так званым «соцыс» (ад [[Каталёнская мова|кат.]] ''Socis'' — «сябры»). На пачатак 2013 году па ўсім сьвеце 180 000 соцыс, аб’яднаныя ў 1888 афіцыйных «пэніяў» — фан-суполак. Неафіцыйная «пэнья» «Барсэлёны» ёсьць і ў Беларусі — гэта ''Blaugrana Frente Belaruso'' (з [[Гішпанская мова|гішп.]] — «Блакітна-гранатавы беларускі фронт»), якія часьцей за ўсё зьбіраюцца для прагляду гульняў у менскім рэстаране «Камяніца», а таксама арганізавана падтрымлівалі клюб на стадыёнах у [[Менск]]у, [[Кіеў|Кіеве]], [[Данецк]]у ды [[Казань|Казані]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fcbarcelona.com/ Афіцыйны сайт] {{Склад ФК Барсэлёна}} {{ФК Барсэлёна}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Барсэлёна (футбольны клюб)| ]] t82jo2l17tju92sr4w6sj49skcfcbxl 0 16161 2686215 2569236 2026-08-23T12:35:29Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686215 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Сутароўшчына |Лацінка = Sutaroŭščyna |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Сутароўшчыны |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] |Сельсавет = [[Слабодкаўскі сельсавет (Браслаўскі раён)|Слабодкаўскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 5 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 39 |Шырата сэкундаў = 24.9 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 18 |Даўгата сэкундаў = 9.6 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Сутаро́ўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Лінок|Лінку]]. Уваходзіць у склад [[Слабодкаўскі сельсавет (Браслаўскі раён)|Слабодкаўскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Судар}} Судар, Судэр або Сутар (Sudarius, Suderus<ref>Die Urkunden des Bistums Münster von 1301—1325. — Münster, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bswqAQAAMAAJ&q=Suderus#v=snippet&q=Suderus&f=false S. 401].</ref><ref>Archief voor de geschiedenis van het aartsbisdom Utrecht. Vol. 60. — Utrecht, 1936. [https://books.google.by/books?id=OP7NAAAAMAAJ&q=%22suderus%22&dq=%22suderus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH_cq5wrSDAxWLiP0HHca8BXQQ6AF6BAgJEAI S. 210].</ref>, Sutari<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 154.</ref><ref>Meineke B. Ortsnamen des Kreises Herford. — Bielefeld, 2011. S. 249.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 297.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sudarius#v=snippet&q=Sudarius&f=false S. 48].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Суда|суд- (сут-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Судзіла]], [[Сударг]], [[Сутарт]]; германскія імёны Sudila, Sudergo, Sutard) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Suder<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 261.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 23 чалавекі * 2010 год — 5 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Слабодкаўскі сельсавет (Браслаўскі раён)}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] [[Катэгорыя:Слабодкаўскі сельсавет (Браслаўскі раён)]] tggweqmivrc38dpenfxp5xgvo1imo9h 0 16481 2686208 2605577 2026-08-23T12:29:17Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686208 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Альгярдова |Лацінка = Algiardova / Alhiardova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Альгярдова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] |Сельсавет = [[Ахрэмаўскі сельсавет|Ахрэмаўскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 50 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 34 |Шырата сэкундаў = 33.2 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 8 |Даўгата сэкундаў = 48.8 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Альгярдо́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Дрывяты|Дрывятаў]]. Уваходзяць у склад [[Ахрэмаўскі сельсавет|Ахрэмаўскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Альгерд (імя)}} Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd<ref name="Seibicke-1996-80">Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+adalgard&dq=algerd+adalgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].</ref>, Algeard<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref><ref>[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name</ref><ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]</ref><ref name="Fleming-1998-74-101">Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&pg=PA101&dq=%22Algeard%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Algeard%22&f=false P. 74, 101].</ref>, Algerðr<ref>Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gvWmhGW4sFwC&q=Algerdr#v=snippet&q=Algerdr&f=false S. 97].</ref><ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.</ref>, Algerde<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Algert<ref>Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0VAJAAAAQAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 180].</ref><ref name="Brons-1877-26">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 26].</ref>, Algerth<ref name="Brons-1877-26"/>, Olgard<ref>Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&q=Olgard+gard&dq=Olgard+gard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].</ref>, Algardus<ref name="Krause-1856-39">Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bL1bAAAAcAAJ&q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&q=Algardus%2C%20Halgardus&f=false S. 39].</ref>, Algard<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>, Algardis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref><ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.</ref>, Algart<ref>Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=+Algart+#v=snippet&q=Algart&f=false S. 14, 58].</ref>, Olgart<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.</ref>, Hallgerðr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&q=Hall%20%22gerdr%22&f=false S. 38, 141].</ref>, Hallgerd<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.</ref>, Halgerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=halgerd+halgard&dq=halgerd+halgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].</ref>, Halgardus<ref name="Krause-1856-39"/>, Holgerd<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.</ref>, Algiert<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Allcard<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&q=Allcard%20Alcheard&f=false P. 218].</ref>, Allegaert<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=allegaert+adalgardis&pg=PA127&printsec=frontcover P. 127].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 167].</ref><ref name="Seibicke-1996-80"/><ref name="Fleming-1998-74-101"/><ref name="Morlet-1971-16"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref> або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')<ref name="Supieranskaja-2005-168">Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Альгерд адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Olgerd%20gard#v=snippet&q=Olgerd%20gard&f=false S. 92]</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 75 чалавек * 2010 год — 50 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Ахрэмаўскі сельсавет}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Ахрэмаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] b0dioz1i0ge4eaxo3lea8fjkq8tu6h6 0 16489 2686443 2569554 2026-08-23T19:56:08Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686443 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўяты Вялікія |Лацінка = Daŭjaty Vialikija |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўят Вялікіх |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] |Сельсавет = [[Ахрэмаўскі сельсавет|Ахрэмаўскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 11 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 29 |Шырата сэкундаў = 51.4 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 9 |Даўгата сэкундаў = 34.8 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўя́ты Вялі́кія'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Корня|Корні]]. Уваходзяць у склад [[Ахрэмаўскі сельсавет|Ахрэмаўскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўят (імя)}} Даўят або Давята (Dowyatt, Daviato<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA219&dq=%22daviato%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiNqd7J5JCBAxWLhv0HHS7rB1sQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=%22daviato%22&f=false P. 219].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Damondus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Ят|-ют- (-ят-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ютэль]], [[Вілят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Wiliatus, Cariatto) — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўят азначае «здольны нашчадак»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адпаведнасьць імя Даўят германскаму імю Dowyatt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Слушнасьць супастаўленьня імя Даўят з германскім імём Dowyatt прызнае летувіскі тапаніміст [[Аляксандрас Ванагас]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 99.</ref>. == Гісторыя == У 1921—1945 гадох вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі<ref name="WMRP-6">Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 6.</ref> ([[Заходняя Беларусь]]). У 1939 годзе далучаная да [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] ([[Узьяднаньне Беларусі]]). == Насельніцтва == * 1921 год — 99 чалавек<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. VII, cz. II: Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923. S. 51.</ref> * 1931 год — 111 чалавек<ref name="WMRP-6"/> * 1999 год — 20 чалавек * 2010 год — 11 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{SgKP|XV_cz.1|434|Dowiaty, wieś, powiat dzisieński}} {{Ахрэмаўскі сельсавет}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Ахрэмаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] dc3om7r30t43rcqcw4681cjbey62j03 0 16490 2686444 2569555 2026-08-23T19:56:16Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686444 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўяты Малыя |Лацінка = Daŭjaty Małyja |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўят Малых |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] |Сельсавет = [[Ахрэмаўскі сельсавет|Ахрэмаўскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 30 |Шырата сэкундаў = 0.4 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 8 |Даўгата сэкундаў = 48 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўя́ты Малы́я'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Корня|Корні]]. Уваходзяць у склад [[Ахрэмаўскі сельсавет|Ахрэмаўскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўят (імя)}} Даўят або Давята (Dowyatt, Daviato<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA219&dq=%22daviato%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiNqd7J5JCBAxWLhv0HHS7rB1sQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=%22daviato%22&f=false P. 219].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Damondus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Ят|-ют- (-ят-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ютэль]], [[Вілят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Wiliatus, Cariatto) — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўят азначае «здольны нашчадак»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адпаведнасьць імя Даўят германскаму імю Dowyatt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Слушнасьць супастаўленьня імя Даўят з германскім імём Dowyatt прызнае летувіскі тапаніміст [[Аляксандрас Ванагас]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 99.</ref>. == Гісторыя == У 1921—1939 гадох вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі<ref name="WMRP-6">Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 6.</ref>. З 1939 году ў складзе [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] пасьля [[Узьяднаньне Беларусі|ўзьяднаньня Беларусі]]. == Насельніцтва == * 1921 год — 47 чалавек<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. VII, cz. II: Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923. S. 51.</ref> * 1931 год — 44 чалавекi<ref name="WMRP-6"/> * 1999 год — 11 чалавек * 2010 год — 6 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{SgKP|XV_cz.1|434|Dowiaty, wieś, powiat dzisieński}} {{Ахрэмаўскі сельсавет}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Ахрэмаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] i1hhw3ra9177ytk21w62lky8dumxnet 0 20589 2686329 2684425 2026-08-23T16:45:59Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686329 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Чэлсі (неадназначнасьць)}} {{Футбольны клюб |Назва = Чэлсі |Лягатып = Chelsea FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Стэмфард Брыдж (стадыён)|Стэмфард Брыдж]] |Умяшчальнасьць = 41 841<ref>[http://www.chelseafc.com/page/ClubInfo/0,,10268,00.html Інфармацыя пра клюб на афіцыйнай старонцы]{{Ref-en}}</ref> |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЧэлсіЛёндаЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЧэлсіЛёндаСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЧэлсіЛёнда}} <!-- Форма --> | pattern_la1 = _chelsea2425h | pattern_b1 = _chelsea2425h | pattern_ra1 = _chelsea2425h | pattern_sh1 = _chelsea2425h | pattern_so1 = _chelsea2425h | leftarm1 = 0040D0 | body1 = 0040D0 | rightarm1 = 0040D0 | shorts1 = 0040D0 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _chelsea2425a | pattern_b2 = _chelsea2425a | pattern_ra2 = _chelsea2425a | pattern_sh2 = _chelsea2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = FEEEEE | body2 = FEEEEE | rightarm2 = FEEEEE | shorts2 = FEEEEE | socks2 = FEEEEE | pattern_la3 = _chelsea2425t | pattern_b3 = _chelsea2425t | pattern_ra3 = _chelsea2425t | pattern_sh3 = _chelsea2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 181818 | body3 = 181818 | rightarm3 = 181818 | shorts3 = 181818 | socks3 = 181818 |Прыналежнасьць = Ангельскія |Сайт = }} «'''Чэ́лсі'''» ({{мова-en|Chelsea F.C.}}) — ангельскі [[футбольны клюб]] з гораду [[Лёндан]]у. Названы на імя лёнданскага раёну [[Чэлсі]], у якім разьмешчаны хатні стадыён каманды. Заснаваны ў 1905 годзе й быў прыняты ў другі дывізіён Футбольнай лігі 1 чэрвеня 1905 году. Хатні [[стадыён]] — «[[Стэмфард Брыдж (стадыён)|Стэмфард Брыдж]]», які адкрыўся ў 1877 годзе. Каманда «Чэлсі» стваралася адмыслова для гульні на новым стадыёне. Пераможцы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] ([[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2020—2021 гадоў|2021]]) і [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] ([[Ліга Эўропы УЭФА 2011—2012 гадоў|2013]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2018—2019 гадоў|2019]]). Асноўная форма — сінія кашулі й трусы зь белымі гетрамі, падобная камбінацыя выкарыстоўваецца з 1960-х гадоў. Клюбная эмблема некалькі разоў відазьмянялася ў спробах мадэрнізацыі клюбнай сымболікі; бягучая эмблема, цырыманіяльны сіні леў, які трымае посах, зьяўляецца мадыфікаванай вэрсіяй эмблемы, упершыню прынятай у 1953 годзе; дадзеная вэрсія эмблемы была прынятая ў 2005 годзе<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/4008257.stm Chelsea centenary crest unveiled]. BBC Sport</ref>. Клюб займае пятае месца паводле наведвальнасьці хатняга стадыёну за ўвесь час удзелу ў ангельскім футболе<ref>[https://web.archive.org/web/20110626121758/http://nufc.com/2010-11html/attendance-all-time.html All Time League Attendance Records]. Афіцыйны сайт ФК «Ньюкасл Юнайтэд»</ref>. Сярэдняя наведвальнасьць хатніх матчаў у [[Прэм’ер-Ліга 2011—2012 гадоў|сэзоне 2011—2012 гадоў]] склала 40 651 чалавек, што зьяўлялася шостым паказчыкам у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лізе]]<ref>[http://www.tonykempster.co.uk/prematt.htm?comp=1 Scroll down for more detail]. tonykempster.co.uk</ref>. == Гісторыя == 2 чэрвеня 2003 году Кен Бэйтс прадаў «Чэлсі» расейскаму мільярдэру [[Раман Абрамовіч|Раману Абрамовічу]] за амаль 140 млн фунтаў, што стала найбуйнейшым у сьвеце продажам ангельскага футбольнага клюбу<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3036838.stm Russian businessman buys Chelsea]. BBC Sport</ref>. Больш за 100 млн фунтаў стэрлінгаў было выдаткавана на новых гульцоў, але [[Кляўдыё Раньеры]] ня здолеў атрымаць якіх-небудзь трафэяў, таму быў заменены на партугальскага трэнэра [[Жузэ Маўрыньню]]. Пад кіраўніцтвам Маўрыньню «Чэлсі» стаў пятым ангельскім клюбам з часоў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], якія абаранілі свой ​​тытул у [[Прэм’ер-Ліга 2005—2006 гадоў|сэзоне 2005—2006 гадоў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070930044656/http://www.sportinglife.com/story_get.cgi?STORY_NAME=soccer%2F06%2F03%2F12%2FSOCCER_Chelsea.html&TEAMHD=soccer Terry Eyes Back-to-Back Titles]. Sporting Life</ref>. Затым былі выйграныя [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Футбольнай асацыяцыі]] (2007) і два [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубкі футбольнай лігі]] (2005 і 2007). 20 верасьня 2007 году партугальскі трэнэр лёнданскага «Чэлсі» [[Жузэ Маўрыньню]] пакінуў свой пост. Клюб афіцыйна пацьвердзіў ад’езд Маўрыньню, разьмясьціўшы афіцыйнае паведамленьне аб гэтым на сайце клюбу. Афіцыйная вэрсія: «Сёньня ФК „Чэлсі“ й Жузэ Маўрыньню разарвалі дамову аб супрацоўніцтве па ўзаемнай дамоўленасьці». Маўрыньню прыйшоў у «Чэлсі» ўлетку 2004 году. Пад ягоным кіраўніцтвам клюб у 2005 і 2006 гадох станавіўся чэмпіёнам Ангельшчыны, у 2005 і 2007 гадох атрымаў перамогу ў Кубку ангельскай лігі, у 2007 годзе стаў уладальнікам Кубка Ангельшчыны, а ў 2005 годзе — пераможцам Супэркубка Ангельшчыны. 19 студзеня 2008 году «Чэлсі» атрымаў 300-ю перамогу ў Прэм’ер-Лізе, калі на хатняй арэне быў перайграны «[[Бірмінггэм Сіці]]» зь лікам 1:0. 24 траўня 2008 году, пасьля двухдзённых перамоваў, на афіцыйным сайце «Чэлсі» зьявілася паведамленьне аб скасаваньні кантракту з [[Аўрам Грант|Аўрамам Грантам]]. Чыньнікам таму зьяўлялася параза клюбу ў фінале Лігі чэмпіёнаў. 53-гадовы ізраільскі спэцыяліст прапрацаваў у «Чэлсі» меней за год, у верасьні 2007 году зьмяніўшы на пасту галоўнага трэнэра партугальца [[Жузэ Маўрыньню]]. 12 чэрвеня 2008 году было абвешчана, што новым галоўным трэнэрам стаў бразыльскі спэцыяліст [[Луіс Фэліпэ Скалары]]<ref>[http://www.chelseafc.com/xxchelsea180706/index.html#/page/Homepage/article_1326948 Scolari is new Chlesea manager]. Афіцыйны сайт ФК «Чэлсі»</ref>, які зьяўляўся галоўным трэнэрам [[зборная Партугаліі па футболе|зборнай Партугаліі]]. У поле зроку кіраўніцтва клюбу, акрамя Скалары, знаходзіліся такія вядомыя трэнэры, як то [[Карлё Анчэлёцьці]], [[Гуўс Гідынк]] і [[Лючана Спалецьці]]. Але не выканаўшы свае задачы, пастаўленыя кіраўніцтвам клюбу, быў звольнены з пасады галоўнага трэнэра ўжо ў лютым 2009 году<ref>[https://web.archive.org/web/20140905035151/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1021097.html?cid=rssfeed&att= Chelsea sack Scolari]. Афіцыйны сайт ФІФА</ref>. «Сінія» скаціліся на 4 месца ў турнірнай табліцы ангельскай лігі, згуляўшы дома сухую нічыю з «[[Гал Сіці]]». Да канца [[Прэм’ер-Ліга 2008—2009 гадоў|сэзону 2008—2009 гадоў]] клюб часова ўзначальваў Гуўс Гідынк, які адначасова трэнэраваў у [[зборная Расеі па футболе|зборнай Расеі]]<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/7882667.stm Chelsea confirm Hiddink as coach]. BBC Sport</ref>. У 2009 годзе «Чэлсі» пад кіраўніцтвам Гідынка атрымаў перамогу ў Кубку футбольнай асацыяцыі, аказаўшыся мацней за «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]» зь лікам 2:1. == Тытулы == === Ангельшчына === * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіянат Ангельшчыны]]: 6''' ** 1955, 2005, 2006, 2010, 2015, 2017 * '''[[Другі дывізіён Футбольнай лігі|Чэмпіянат Ангельшчыны (Другі дывізіён)]]: 2''' ** 1984, 1989 * '''[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]: 8''' ** 1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2012, 2018 * '''[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак футбольнай лігі]]: 5''' ** 1965, 1998, 2005, 2007, 2015 * '''[[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубак Ангельшчыны]]: 4''' ** 1955, 2000, 2005, 2009 === Міжнародныя === * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]: 2''' ** [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2020—2021 гадоў|2021]] * '''[[Ліга Эўропы УЭФА]]: 2''' ** [[Ліга Эўропы УЭФА 2012—2013 гадоў|2013]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2018—2019 гадоў|2019]] * '''[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]]: 1''' ** [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў|2025]] * '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА]]: 2''' ** 1971, 1998 * '''[[Супэркубак УЭФА]]: 2''' ** 1998, 2021 * '''[[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|Клюбны чэмпіянат сьвету]]: 1''' ** 2025 == Стэмфард Брыдж == {{Асноўны артыкул|Стэмфард Брыдж (стадыён)}} == Эмблема == З часу ўзьнікненьня клюбу, «Чэлсі» меў чатыры асноўныя эмблемы, хоць усе зьведалі невялікія зьмены. У 1905 годзе была прынятая першая эмблема з выявай [[Пэнсіянэры Чэлсі|Пэнсіянэраў Чэлсі]], эмблема спрыяла прысваеньню клюбу мянушкі «Пэнсіянэры», і застаецца на наступныя паўстагодзьдзя, хоць гэтая эмблема ніколі не зьявілася на форме. У рамках мадэрнізацыі Тэда Дрэйка з 1952 году, ён настойваў на тым каб выдаліць пэнсіянэраў з эмблемы і прыняць новую. У якасьці часавай эмблемы на адзін год было прынята выява зь літарамі FCC. У 1953 годзе эмблема была зьмененая на вэртыкальна стаялага сіняга льва з кіем, гэтая эмблема праіснавала яшчэ 30 гадоў. == Колеры == Футбалісты «Чэлсі» заўсёды насілі блакітныя кашулі, хоць першапачаткова былі прынятыя з больш сьветлым адценьнем, чым цяпершаняя вэрсія, і ў адрозьненьне ад сёньняшніх былі апранутыя ў белыя шорты і цёмна-сінія шкарпэткі. Больш сьветлая сіняя форма была ўзятая з гоначных колераў тагачаснага прэзыдэнта клюбу, графа Кадогана. {| | {{Футбольная форма |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |leftarm = 4682A6 |body = 4682A6 |rightarm = 4682A6 |shorts = |socks = 191970 |title = 1905—1912 }} | {{Футбольная форма |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = 2007—2008 }} |} === Галоўныя трэнэры === {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * Джон Тэйт Робэртсан 1905—1907 * Дэйвід Колдэргэд 1907—1933 * Лэсьлі Найтан 1933—1939 * Білі Бырэл 1939—1952 * Тэд Дрэйк 1952—1961 * Томі Догэрці 1962—1967 * Дэйв Сэкстан 1967—1974 * Рон Ст’юарт 1974—1975 * Эдзі Макрыдзі 1975—1977 * Кен Шэліта 1977—1978 * Дэні Бланчфлаўэр 1978—1979 * Джэф Гэрст 1979—1981 * Джон Нэйл 1981—1985 * Джон Голінз 1985—1988 {{Слупок-новы}} * Бобі Кэмпбэл 1988—1991 * [[Ян Портэрфілд]] 1991—1993 * [[Дэйвід Ўэб]] 1993 * [[Глен Годл]] 1993—1996 * [[Руўд Гуліт]]{{Заўвага|Гуляючы трэнэр|назва=трэнэр}} 1996—1998 * [[Джанлюка Віяльлі]]{{Заўвага|назва=трэнэр}} 1998—2000 * [[Кляўдыё Раньеры]] 2000—2004 * [[Жузэ Маўрыньню]] 2004—2007 * [[Аўрам Грант]] 2007—2008 * [[Луіс Фэліпэ Скалары]] 2008—2009 * [[Гуўс Гідынк]] 2009 * [[Карлё Анчэлёцьці]] 2009—2011 * [[Андрэ Вілаш-Боаш]] 2009—2012 * [[Рабэрта Дзі Матэо]] 2012 {{Слупок-новы}} * [[Рафаэль Бэнітэс]] 2012—2013 * [[Жузэ Маўрыньню]] 2013—2015 * [[Гуўс Гідынк]] 2015—2016 * [[Антоніё Контэ]] 2016—2018 * [[Маўрыцыё Сары]] 2018—2019 * [[Фрэнк Лэмпард]] 2019—2021 * [[Томас Тухэль]] 2021—2022 * [[Грэм Потэр]] 2022—2023 * [[Фрэнк Лэмпард]] 2023 * [[Маўрысіё Пачэтына]] 2023—2024 * [[Энца Марэска]] 2024—2026 * [[Ліям Расэньёр]] 2026 * [[Шабі Алёнса]] з 2026 году {{Слупок-канец}} === Гулец году === {| |valign="top"| {| class="wikitable" !Год !Гулец |- |1967||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Пэтэр Банэці]] |- |1968||{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Чарлі Кук]] |- |1969||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Дэйвід Ўэб]] |- |1970||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Джон Голінз]] |- |1971||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Джон Голінз]] |- |1972||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Дэйвід Ўэб]] |- |1973||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Пітэр Осгуд]] |- |1974||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Гэры Лок]] |- |1975||{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Чарлі Кук]] |- |1976||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Рэй Ўілкінз]] |- |1977||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Рэй Ўілкінз]] |- |1978||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Мікі Дрой]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" !Год !Гулец |- |1979||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Томі Ланглей]] |- |1980||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Клайв Ўолкер]] |- |1981||{{Сьцяг Югаславіі}} [[Пэтэр Барота]] |- |1982||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Майк Філерай]] |- |1983||{{Сьцяг Валіі}} [[Джой Джонз]] |- |1984||{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Пат Нэвін]] |- |1985||{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Дэйвід Сьпідзі]] |- |1986||{{Сьцяг Валіі}} [[Эдзі Нідзьвікі]] |- |1987||{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Пат Нэвін]] |- |1988||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Тоні Дарыга]] |- |1989||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Грэм Робэртс]] |- |1990||{{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Кэн Монку]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" !Год !Гулец |- |1991||{{Сьцяг Ірляндыі}} [[Эндзі Таўнсэнд]] |- |1992||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Пол Эліат]] |- |1993||{{Сьцяг Ямайкі}} [[Фрэнк Сынклер]] |- |1994||{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Стыў Кларк]] |- |1995||{{Сьцяг Нарвэгіі}} [[Эрлянд Ёнсэн]] |- |1996||{{Сьцяг Нідэрляндаў}} [[Руўд Гуліт]] |- |1997||{{Сьцяг Валіі}} [[Марк Г’юз]] |- |1998||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Дэніс Ўайз]] |- |1999||{{Сьцяг Італіі}} [[Джанфранка Дзола]] |- |2000||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Дэніс Ўайз]] |- |2001||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Джон Тэры]] |- |2002||{{Сьцяг Італіі}} [[Карлё Кудычыні]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" !Год !Гулец |- |2003||{{Сьцяг Італіі}} [[Джанфранка Дзола]] |- |2004||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Фрэнк Лэмпард]] |- |2005||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Фрэнк Лэмпард]] |- |2006||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Джон Тэры]] |- |2007||{{Сьцяг Ганы}} [[Майкл Эсьен]] |- |2008||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Джо Коўл]] |- |2009||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Фрэнк Лэмпард]] |- |2010||{{Сьцяг Кот-д’Івуара}} [[Дыд’е Драгба]] |- |2011||{{Сьцяг Чэхіі}} [[Пэтар Чэх]] |- |2012||{{Сьцяг Гішпаніі}} [[Хуан Мата]] |- |2013||{{Сьцяг Гішпаніі}} [[Хуан Мата]] |- |2014||{{Сьцяг Бэльгіі}} [[Эдэн Азар]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" !Год !Гулец |- |2015||{{Сьцяг Бэльгіі}} [[Эдэн Азар]] |- |2016||{{Сьцяг Бразыліі}} [[Віліян Боржэс да Сылва|Віліян]] |- |2017||{{Сьцяг Бэльгіі}} [[Эдэн Азар]] |- |2018||{{Сьцяг Францыі}} [[Н’Галё Кантэ]] |- |2019||{{Сьцяг Бэльгіі}} [[Эдэн Азар]] |- |2020||{{Сьцяг Харватыі}} [[Матэо Ковачыч]] |- |2021||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Мэйсан Маўнт]] |- |2022||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Мэйсан Маўнт]] |- |2023||{{Сьцяг Бразыліі}} [[Т’ягу Сылва]] |- |2024||{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Коўл Палмэр]] |- |2025||{{Сьцяг Эквадору}} [[Майсэс Кайсэда]] |} |} == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q56043276|Бр|}} {{Гулец1|2|Q123825412|Аб|}} {{Гулец1|3|Q65029821|Аб|}} {{Гулец1|4|Q107542811|ПА|}} {{Гулец1|5|Q60286976|Аб|}} {{Гулец1|6|Q107766903|Аб|}} {{Гулец1|7|Q30036972|Нап|}} {{Гулец1|8|Q96105248|ПА|}} {{Гулец1|9|Q64005114|Нап|}} {{Гулец1|10|Q99760796|ПА|}} {{Гулец1|11|Q111627959|Нап|}} {{Гулец1|12|Q99584177|Нап|}} {{Гулец1|14|Q273715|ПА|}} {{Гулец1|15|Q100144350|Нап|}} {{Гулец1|16|Q106091717|ПА|}} {{Гулец1|17|Q61598452|ПА|}} {{Гулец1|18|Q188457|Нап|}} {{Гулец1|19|Q108187024|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q115059438|Аб|}} {{Гулец1|22|Q99352518|Нап|}} {{Гулец1|23|Q123499230|Нап|}} {{Гулец1|24|Q39076401|Аб|капітан}} {{Гулец1|25|Q87715532|ПА|}} {{Гулец1|27|Q78752401|Аб|}} {{Гулец1|28|Q98970365|Бр|}} {{Гулец1|29|Q96040600|Аб|}} {{Гулец1|30|Q123227962|Аб|}} {{Гулец1|33|Q58494476|Нап|}} {{Гулец1|34|Q123411792|Аб|}} {{Гулец1|38|Q21620666|Аб|}} {{Гулец1|39|Q113515002|Бр|}} {{Гулец1|41|Q115332579|Нап|}} {{Гулец1|44|Q86218147|Бр|}} {{Гулец1|45|Q108649714|ПА|}} {{Гулец1|—|Q118472572|Нап|}} {{Канец складу}} == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.chelseafc.com/ Афіцыйны сайт клюбу] * [https://web.archive.org/web/20070920232152/http://www.chelsea-fc.ru/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-ru}} {{Склад ФК Чэлсі}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Чэлсі (футбольны клюб)| ]] 1jh0ews4d9fkxpy3pt3ygq5i4tqrooo 10 20687 2686338 2661852 2026-08-23T17:12:57Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686338 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Чэлсі |колер фону = #001489 |колер тэксту = white |клюб_спасылка = Чэлсі Лёндан |клюб = Чэлсі }} {{СФК-гулец|1|[[Робэрт Санчэс|Санчэс]]}} {{СФК-гулец|2|[[Марка Палестра|Палестра]]}} {{СФК-гулец|3|[[Вэсьлі Фафана (футбаліст)|Фафана]]}} {{СФК-гулец|4|[[Валентын Барка|Барка]]}} {{СФК-гулец|5|[[Максанс Лякруа|Лякруа]]}} {{СФК-гулец|6|[[Леві Колўіл|Колўіл]]}} {{СФК-гулец|7|[[Пэдру Нэту|Нэту]]}} {{СФК-гулец|8|[[Энса Фэрнандэс|Фэрнандэс]]}} {{СФК-гулец|9|[[Жуан Пэдру Жункейра дэ Жэзус|Пэдру]]}} {{СФК-гулец|10|[[Коўл Палмэр|Палмэр]]}} {{СФК-гулец|11|[[Джэймі Байна-Джытэнз|Байна-Джытэнз]]}} {{СФК-гулец|12|[[Ліям Дэлап|Дэлап]]}} {{СФК-гулец|14|[[Джордан Гэндэрсан|Гэндэрсан]]}} {{СФК-гулец|15|[[Нікаля Джэксан|Джэксан]]}} {{СФК-гулец|16|[[Дарыю Эсугу|Эсугу]]}} {{СФК-гулец|17|[[Морган Роджэрз|Роджэрз]]}} {{СФК-гулец|18|[[Дэні Ўэлбэк|Ўэлбэк]]}} {{СФК-гулец|19|[[Мамаду Сар|Сар]]}} {{СФК-гулец|21|[[Ёрэль Гата|Гата]]}} {{СФК-гулец|22|[[Эмануэль Эмэга|Эмэга]]}} {{СФК-гулец|23|[[Жэавані Кенда|Кенда]]}} {{СФК-гулец|24|[[Рыс Джэймз|Джэймз]]}} {{СФК-гулец|25|[[Майсэс Кайсэда|Кайсэда]]}} {{СФК-гулец|27|[[Малё Гюсто|Гюсто]]}} {{СФК-гулец|28|[[Тэдзі Шэрман-Лоў|Шэрман-Лоў]]}} {{СФК-гулец|29|[[Пэп Чаварыя|Чаварыя]]}} {{СФК-гулец|30|[[Ааран Ансэльміна|Ансэльміна]]}} {{СФК-гулец|33|[[Міхаіл Мудрык|Мудрык]]}} {{СФК-гулец|34|[[Джош Ачымпонг|Ачымпонг]]}} {{СФК-гулец|38|[[Тосын Адарабіёо|Адарабіёо]]}} {{СФК-гулец|39|[[Міке Пэндэрс|Пэндэрс]]}} {{СФК-гулец|41|[[Эстэван Віліян|Віліян]]}} {{СФК-гулец|44|[[Гэбрыел Слоніна|Слоніна]]}} {{СФК-гулец|45|[[Рамэо Лявія|Лявія]]}} {{СФК-гулец||[[Марк Гію|Гію]]}} {{СФК-трэнэр|[[Шабі Алёнса|Алёнса]]}} <noinclude>Зьвесткі на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну|крыніца=http://www.chelseafc.com/teams/first-team.html}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Чэлсі]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Ангельшчына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Ангельскі футбол]] </noinclude> qg08ln77d12zefo81cf60zuxjv9mss3 0 20761 2686364 2342028 2026-08-23T18:02:13Z Dymitr 10914 /* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2686364 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст |імя(арыгінал) = Jose Mario dos Santos Mourinho Felix |горад = [[Сэтубал]] |краіна = [[Партугалія]] |клюб = |трэнэрскія гады = 2000<br />2001—2002<br />2002—2004<br />2004—2007<br />2008—2010<br />2010—2013<br />2013—2015<br />2016—2018 |трэнэрскія клюбы = [[Бэнфіка Лісабон]]<br />[[Уніян Лейрыя]]<br />[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]<br />[[Чэлсі Лёндан]]<br />[[Інтэрнацыянале Мілян]]<br />[[Рэал Мадрыд]]<br />[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]<br />[[Манчэстэр Юнайтэд]] }} '''Жузэ́ Маўры́нью''' ({{мова-pt|Jose Mario dos Santos Mourinho Felix}}; нарадзіўся 26 студзеня 1963 году, [[Сэтубал]]) — [[Партугалія|партугальскі]] [[футбол]]ьны [[трэнэр]], сын партугальскага [[брамнік]]а і трэнэра [[Фэлікс Маўрыньню|Фэлікса Маўрыньню]]. Працаваў з камандай ангельскага клюбу «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», зь якім расстаўся 19 верасьня 2007 годзе па ўзаемнай згодзе. 2 чэрвеня 2008 году Маўрынью падпісаў кантракт зь мілянскім «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрам]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20120512092530/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=29399&L=en Josè Mourinho joins Inter]{{Ref-en}}</ref>. 28 траўня 2010 году перайшоў у «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» з Мадрыду. З 27 траўня 2016 году да 18 сьнежня 2018 году ўзначальваў «[[Манчэстэр Юнайтэд]]»<ref>{{Спасылка|url=https://www.bbc.com/sport/football/46603018|загаловак=Jose Mourinho: Manchester United sack manager|мова=en|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=18 сьнежня 2018}}</ref>. Цяпер лічыцца адным з найлепшых трэнэраў у [[Эўропа|Эўропе]]. Здолеў за два гады заваяваць усе эўрапейскія трафэі з «[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]» і прывесьці «Чэлсі» да чэмпіёнскага тытулу пасьля 50-гадовага перапынку. == Біяграфія == [[Файл:Jose Mourinho - Inter Mailand (5).jpg|значак|Жузэ Маўрыньню (2009)]] Да 16 гадоў ён гуляў у аматарскай лізе, пакуль яго бацька Фэлікс Маўрынью (на той момант трэнэр «Віторыі», у мінулым брамнік [[Зборная Партугаліі па футболе|зборнай Партугаліі]]) не пераканаў яго ў тым, каб ён стаў яго памагатым, бо клюб быў небагаты, яму проста бракавала пэрсанала. І з 16 гадоў Жузэ стаў актыўна дапамагаць бацьку, разьяжджаючы па краіне і назіраючы за супернікамі «Віторыі», робячы запісы аб усім што магло бы дапамагчы ў дасягненьні выніку. == Дасягненьні == * Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]]: 2004, 2010 * Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]: 2003 * [[Чэмпіянат Партугаліі па футболе|Чэмпіён Партугаліі]]: 2003, 2004 * Уладальнік [[Кубак Партугаліі па футболе|Кубка Партугаліі]]: 2003 * [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]]: 2005, 2006 * Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка футбольнай лігі Ангельшчыны]]: 2005, 2007 * Уладальнік [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]]: 2005 * Уладальнік Кубка Ангельшчыны па футболе: 2007 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} {{Склад ФК Рэал Мадрыд}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Маўрынью, Жузэ}} [[Катэгорыя:Партугальскія футбольныя трэнэры]] [[Катэгорыя:Порту (футбольны клюб)]] [[Катэгорыя:Чэлсі (футбольны клюб)]] 2zv4vftmhk6mg0mprlka2fzd5lt6yns 10 22049 2686391 2661862 2026-08-23T18:37:45Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686391 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Рома |колер фону = brown |колер тэксту = #FF8040 |клюб_спасылка = Рома Рым |клюб = Рома }} {{СФК-гулец|2|[[Дэвайн Рэнч|Рэнч]]}} {{СФК-гулец|3|[[Канстантынас Кулеракіс|Кулеракіс]]}} {{СФК-гулец|4|[[Браян Крыстантэ|Крыстантэ]]}} {{СФК-гулец|5|[[Эван Н’Дыка|Н’Дыка]]}} {{СФК-гулец|7|[[Лярэнца Пэлегрыні|Пэлегрыні]]}} {{СФК-гулец|8|[[Ніль Эль-Айнаўі|Эль-Айнаўі]]}} {{СФК-гулец|9|[[Сант’яга Тамас Кастра|Кастра]]}} {{СФК-гулец|14|[[Доньель Мален|Мален]]}} {{СФК-гулец|17|[[Куадыё Канэ|Канэ]]}} {{СФК-гулец|18|[[Матыяс Саўле|Саўле]]}} {{СФК-гулец|20|[[Наўэль Маліна|Маліна]]}} {{СФК-гулец|21|[[Паўлё Дыбаля|Дыбаля]]}} {{СФК-гулец|22|[[Марыё Эрмоса|Эрмоса]]}} {{СФК-гулец|23|[[Джанлюка Манчыні|Манчыні]]}} {{СФК-гулец|24|[[Ян Зюлкоўскі|Зюлкоўскі]]}} {{СФК-гулец|34|[[Анас Саляг-Эдын|Саляг-Эдын]]}} {{СФК-гулец|43|[[Вэсьлі Франса|Франса]]}} {{СФК-гулец|61|[[Нікалё Пізыльлі|Пізыльлі]]}} {{СФК-гулец|70|[[Джорджа Дэ Марцы|Дэ Марцы]]}} {{СФК-гулец|78|[[Рабініё Ваз|Ваз]]}} {{СФК-гулец|86|[[Радрыгу Мора Карвальлю|Мора]]}} {{СФК-гулец|87|[[Даніеле Гілярдзі|Гілярдзі]]}} {{СФК-гулец|95|[[П’ерлюіджы Гальіні|Гальіні]]}} {{СФК-гулец|99|[[Міле Сьвіляр|Сьвіляр]]}} {{СФК-гулец||[[Матыя Маніні|Маніні]]}} {{СФК-гулец||[[Дэвіс Васкес|Васкес]]}} {{СФК-трэнэр|[[Джан П’ера Гаспэрыні|Гаспэрыні]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Рома Рым]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Італьянскі футбол]]</noinclude> 2uharwdnaypssvc3pknrsigilrzjcw7 0 22491 2686486 2673587 2026-08-23T22:21:49Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686486 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Няма крыніц}} [[Файл:Breakdancer - Madrid.jpg|міні|Бі-бой (выканаўца [[брэйк-данс]]у)]] '''Гіп-гоп''' ({{мова-en|hip-hop}}) — моладзевая [[субкультура]], якая зьявілася ў [[ЗША]] пры канцы 1970-х у асяродзьдзі афраамэрыканцаў. Для яе характэрны свая музыка [[рэп]], свой жаргон, свая [[мода]], танцавальныя стылі ([[брэйк-данс]] ды іншыя), графічнае мастацтва ([[графіці]]) і свой [[кінэматограф]]. Гіп-гоп дзеліцца на 4 элемэнты: самы першы, з чаго пачалася ўся культура гіп-гопу «DJing»; пазьней «RAPing»; «Graffiti Art»; i «Brack-Dance». Да пачатку 1990-х гадоў гіп-гоп стаў часткай моладзевай культуры ў шмат якіх краінах. Хоць вышэйпералічаныя элемэнты складаюць гіп-гоп як субкультуру, яны жывуць асобным жыцьцём. Сёньня [[бі-бой|бі-боі]] рэдка танчаць пад рэп, графіці малююць ужо далёка ня толькі рэпэры. == Гісторыя гіп-гопу == {{Неэнцыкляпэдычна|сэкцыя}} Назоў альбома гурта A Tribe Called Queast «Beats, Rhymes & Life» («Біты, рыфмы і жыцьцё») зьяўляецца эсэнцыянальнай дэфініцыяй гіп-гопу. Гэтыя тры вельмі істотныя для стылю атрыбуты, сумесь якіх адрозьнівае гіп-гоп ад усіх іншых музычных кірункаў сучаснай музыкі. Рыфмы — старанна складзеная сэквэнцыя складаў і дакладна абраных словаў, у стане ня толькі зацікавіць слухача тэмай песьні, але таксама ўцягваюць сваім артыстычным кшталтам. І апошняе — жыцьцё. Хоць шмат асобаў, якія наштодзень ня маюць нічога супольнага з гіп-гопам можа зьдзівіць, гэта музыка, якая мае насамрэч вельмі шмат розных гучаньняў, неаднаразова дыямэтральна зьмяняецца. Як калісьці сказаў [[Баста Раймз]]: «Кожную музыку можна перарабіць на гіп-гоп, але ўжо гіп-гоп перарабіць на іншую музыку немагчыма». Агульна прынята, што культура гіп-гопу складаецца з чатырох элемэнтаў: графіці, брэйк-дэнс, [[Дыджэй|дыджэінг]] і эМ-Сі’інг. З двух апошніх, разам узятых (плюс біт-бокс, на які часта забываюцца) складаецца музычны стыль рэп. Кліва Кампбэла, якога пазьней назвалі Кул Гэрк ({{мова-en|DJ Kool Herc}}), лічаць адным зь піянэраў гіп-гопу. З 1969 году Кул Гэрк часта зьяўляўся на моладзевых тусоўках і мерапрыемствах. Каб вылучыцца сярод сваіх знаёмых, ён вырашыў уключаць на танцах вінілавыя кружэлкі, бо раней былі толькі такія, якіх ні ў каго не было. Тады пры дапамозе свайго бацькі ён атрымаў вельмі рэдкі, на тыя часы альбом Джэймза Браўна — «Sex Machine», які быў яскравым прыкладам «фанку», які ўваходзіў тады ў моду. Зь цягам часу Кул зрабіўся тым, што пазьней атрымала назоў «Дыджэй», а сама чыннасьць пачала называцца «дыджэінгам». Існаваў і другі назоў прафэсіі таго, хто дабіраў кружэлкі для танцаў, пускаў іх і адначасова іх анансаваў — майстар цырымоніі, у арыгінале «master of ceremony», у скароце — MC — Эм-Сі. Пазьней, калі дыджэі ўжо ня проста анансавалі кружэлкі, пачалі вымаўляць пад музыку рытмічныя тэксты, гэта ўжо ператварылася ў новы від творчасьці, названы рэпам. Ёсьць дзьве расшыфроўкі гэтай абрэвіятуры. Некаторыя спэцыялісты расшыфроўваюць яе як Rhythmical American Poetry (Рытмічная Амэрыканская Паэзія), іншыя кажуць — Read and Play (Чытай і Забаўляйся). А «эм-сі» зрабілася сынонімам рэп’а, ужо тады калі рэперамі зрабіліся ня толькі дыджэі, а спэцыяльныя выканаўцы. Тое што выдумаў Кул Гэрк, можна прыблізна апісаць, як сумесь ігры дзьвюх кружэлак, з адпаведнымі выразкамі гукаў. Гэты часта ўлётны, скрыты дзесьці паміж зусім не танцавальнай какафоніяй гукаў, часта працяглы на некалькі сэкунд, фрагмэнт, пульсуючы шалёным рытмам перкусыі, запетляны (сёньня да гэтага выкарыстоўваюцца сэмплеры, але раней усё было ў руках дыджэя, каторы клаў на грамафоны дзьве копіі такога самага вініла і зьмяняў некалькі сэкундную частку песьні ў некалькі хвілінны баль для вуха й ног), стварыў з пачатку фундамэнты гіп-гоп’а, а пазьней амаль усёй сучаснай музыкі. Электра, хаўс, [[тэхна]], а таксама [[брэйкбіт]], [[драм-н-бас]] — гэта ўсё дзеці, або найменш блізкая радня гіп-гоп’а. Сам Гэрк распавядае, што калісьці ён уключыў адрывак песьні Джэймза Браўна «Give It Up Or Turn It Loose», у тым часе калі якраз грала песьня Майкла Вінэра «Bongo Rock». Маладыя людзі, якія толькі й чакалі такой, больш энэргічнай музыкі, адразу кінуліся танцаваць у стылі, якія пазьней быў названы «брэйк-дэнсам». Справа ў тым, што тая ўстаўка, якая дазваляе танцаваць хоць і ня доўга, але па-новаму й называецца «брэйк», або «брэйк-даўн». Таму брэйк і суправаджаючы яго рэп, сталі сынонімам гіп-гопу. Кул Гэрк адрозьніваўся асаблівым густам у падборы кружэлак для дыджэінга. Ён ніколі не пераігрываў поп-гіты, а наадварот адыходзіў у бок, аддаваў перавагу жорсткаму фанку, які пазьней стаўся галоўным стылявым стрыжнем гіп-гопу. Калі б вы захацелі дашукацца таго, што аб’ядноўвае ўсе гэтыя элемэнты культуры гіп-гопу — яе цэнтральнай асобы, сапраўднага яе ядра — будзе ім бездыскусійна — дыджэй. Самая галоўная частка культуры гіп-гоп’а. Такім чынам, падагульняючы, варта запамятаць, што адным з заснавальнікаў гіп-гопу быў менавіта дыджэй — Кул Гэрк. Гэта былі ўжо 1980-я і мы кажам пра музыку. Але гіп-гоп гэта перад усім філязофія, стыль жыцьця. І ягоная ідэалёгія закладалася раней. Акрамя дыджэя Кула Гэрка нельга не ўзгадаць другую, але ня менш важную асобу для гэтай культуры па мянушцы Афрыка Бамбаатаа ({{мова-en|Afrika Bambaataa}}). Вырас ён ва ўмовах Паўднёвага Бронксу й здабыў вялікі аўтарытэт сярод вулічных бандаў. Акрамя таго, што Бронкс быў адным з самых крымінагенных, небясьпечных раёнаў Амэрыкі, ён яшчэ быў месцам вялікай палітычнай актыўнасьці. Тут працавалі арганізацыі «Чорныя Пантэры», «Нацыя Іслама» і іншыя. Бамбаатаа ў 1973 годзе арганізаваў нейкую частку моладзі ў групоўку, якую назваў Zulu Nation. Яе першапачатковым ядром была брэйк-дэнсавая група Zulu Kings. Да новай арганізацыі спачатку прыходзілі толькі чорныя людзі, пазьней лацінаамэрыканцы, а яшчэ пазьней усе іншыя — незалежна ад колеру скуры. Тады гэтая арганізацыя пачала называцца Universal Zulu Nation. Тэрмін Зулу быў запазычаны з аднайменнага фільму [[Майкл Кейн|Майкла Кейна]], пасьля прагляду якога ў 1964 годзе, Бамбаатаа пачаў цікавіцца сваімі афрыканскімі каранямі й па магчымасьці ўцягваў у свае зацікаўленасьці сябраў. Згодна зь іх поглядамі, іх арганізацыя адмаўляецца ад усялякіх расавых адрозьненьняў, жадае толькі міра й раўнапраўя сярод людзей. Лічыць, што музыка гэта найлепшы сродак для пераадоленьня ўсіх бар’ераў паміж людзьмі. Наступным чалавекам, безь якога нельга казаць пра гіп-гоп, зьяўляецца Джозэф Сэдлер, больш вядомага пад мянушкай «Grandmaster Flash». Яго заслуга ў тым, што ён першы пачаў працаваць зь мікшэрам пры двух грамафонах. Такім чынам, зьявілася магчымасьць падчас ігры кружэлкі на першым грамафоне, слухаць у [[Навушнікі|навушніках]], тое што гучыць на другім і ўключаць яго гук для публікі толькі тады, калі гэта трэба, пры дапамозе рухавічка на пульце, які завецца зараз «cross-fader’ам». Рэп ня быў бы рэпам без «скрэтчаў» (што ў перакладзе з ангельскай значыць скрыжатаньне). Прыдумаў яго вучань Грандмастэра — якога звалі Grandwizard Theodore. Скрыжатаньне гэтае робіцца якраз тым рухавічком, прымяненьне якому выдумаў сам настаўнік, выразаючы адпаведныя гукі й рухам рукі іх паўтараючы. Пад канец 1970-х гіп-гоп пачаў папулярызавацца. Спачатку толькі ў Нью-Ёрку. Акрамя [[Бронкс]]у, дыджэі пачалі выступаць у суседніх кварталах — Гарлем і [[Кўінз]]. Звычайна рабілі яны гэта на адкрытых пляцоўках. Менавіта тады й пачаліся музычныя бітвы паміж дыджэямі. Кожны хацеў даказаць, што ён найлепшы. Перамагалі часьцей за ўсё тыя, у каго была найлепшая апаратура, паколькі маглі літаральна заглушыць супраціўніка. Адбываліся таксама там і спаборніцтвы паміж майстрамі брэйку. Гэта, дарэчы, прывяло да пазытыўных наступстваў. Па-першае, зьнізілася агульная агрэсіўнасьць разборак паміж вулічнымі бандамі. Нэгатыўная энэргія рэалізавалася ў іншай форме. Па-другое, моладзь, зацікаўленая гіп-гопам, была адцягнута ад наркотыкаў і алькаголю, паколькі заняткі брэйкам — рэч фізычна вельмі цяжкая. Рэп — гэта рытмічная скорагаворка, якая выконваецца, і тут увага, прадстаўнікамі гіп-гоп культуры. Гэта вельмі важна, бо нельга назваць рэперам чалавека, які выконвае рэчытатывы пад музыку, але не зьяўляецца прадстаўніком культуры. Рэп мае вельмі шмат каранёў, якія ў большасьці датычаць чорнай культуры. Перад ўсім гэта традыцыя афрыканскіх паэтаў-казальнікаў (Griots). Далей, хуткае, рытмічнае вымаўленьне тэкстаў малітваў і казаньняў характэрная для чорных пратэстанцкіх гмін у ЗША. Пазьней — скэт (scat) — зусім новы від джазавага імправізаванага сьпяваньня з выкарыстаньнем бязмысьльных складаў — быў выдуманы ў 40-х гадах «боперамі», і ў першую чаргу трубачом Дізьзі Гільлесьпі ({{мова-en|Dizzy Gillespie}}). Хоць яшчэ да зьяўленьня бопа, Кэб Каллоўэй выкарыстоўваў элемэнты тарабарскай мовы ў праграмах свайго біг-бэнда. Скорагаворка выкарыстоўвалася на чорных радыёстанцыях дыджэямі ў 1950-х й 1960-х гадах, і называлася jive-talking. Як гэта ня дзіўна, але некаторыя да вытокаў рэпу залічваюць рытмічныя выхвальна-пагражаючыя тэксты, якія вымаўляюцца баксэрамі на рынгу перад бойкай. Так як рабіў гэта вядомы баксэр [[Махамад Алі]]. Адной з рыс раньняга рэпу зьяўляецца хвальба, так званае (braggadocio, што ў перакладзе з італьянскай мовы значыць — хваліцца). А тое, што ў скорагаворках прысутнічае ня толькі жорсткая рытмічная аснова, але й рыфмы — і зрабіла рэп сапраўдным мастацтвам, адметнасьцю сучаснай паэзіі. Сучасныя спэцыялісты разьдзяляюць рэп на шэраг іншых кірункаў, зыходзячы з розных падставаў: геаграфічных, сэнсавых, музычных і г. д. Але хто б і дзе не выконваў яго, важна, які ўзровень пабудаваньня тэкстаў, наколькі рэп насамрэч набліжаецца да паэзіі. Пры тым, як у сэнсе зьместу, так і рыфмы. І таму ў асяродзьдзі прафэсіяналаў, склалася сур’ёзнае стаўленьне да тэкстаў. Адным з фактараў папулярызацыі гіп-гопу было мастацтва «[[графіці]]». Яно нагадала пра сябе, літаральна выехаўшы з чорных раёнаў на сьценках вагонаў мэтро, якое езьдзіла праз увесь [[Нью-Ёрк]]. Хлапчукі з балёнчыкамі з фарбай у руках ноччу хутка размалёўвалі цягнікі й вагоны ў сваім стылі, блізкім да поп-арту. З часам, некаторыя малюнкі самых цікавых прадстаўнікоў вулічнага малярства перавандравалі са сьцен будынкаў і вагонаў мэтро, да артыстычных галерэй [[Мангэтан]]а. Нельга распавядаць пра гіп-гоп, ня ведаючы яго каранёў. З пачатку быў Фольк (Folk). Фольк менавіта з афрыканскага кантынэнта. Паколькі перкусыя, безь якой зараз немагчыма ўявіць сабе сучасную музыку, была асаблівасьцю менавіта паганскіх, язычніцкіх плямён, якія захаваліся ў Афрыцы да нашых часоў, а не так як на Эўрапейскім кантынэнце, якія амаль цалкам зьніклі дзякуючы Крыжакам. Такім чынам, сучасную музыку дала нам менавіта чорная зямля Афрыкі. А Эўрапейская памерла разам з Шапэнам, Бахам, Моцартам і іншымі. Афрыканскія нявольнікі, якіх першыя караблі прывезьлі ў сучасную Амэрыку ў 1619 годзе, прывезьлі з сабою таксама свой фальклёр. У канцы 19 стагодзьдзя пачаў зьяўляцца [[блюз]], які карыстаў з фолька дзьвюма рукамі. Айцамі блюза былі патомкі нявольнікаў з Афрыкі. Такім чынам, усе сучасныя музычныя гатункі маюць свае карані ў Афрыцы. Амаль адначасова з блюзам пачаў разьвівацца Госпэл ({{мова-en|Gospel [godspel]}}). Від сакральнай музыкі чорных, пратэстанскіх гмін. На пачатку ХХ ст., са спалучэньня блюза й у большай частцы Госпэла нарадзіўся [[джаз]], таксама музыка чорных. Пасьля заканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]], са спалучэньня джаза й блюза нарадзіўся папулярны гатунак, які з посьпехам існуе да сёньняшняга дня. А называўся ён Rhythm and Blues, у скароце R&B. Маецца на ўвазе не папулярная сёньня субкультура R&B, абрывіатура якой расшыфроўваецца Rich and Beauty і называе клюбны гіп-гоп (так званы [[кранк]], або Баўнс [bouns]) Р’энд’Б. А менавіта тую музыку, якую выконвалі такія вядомыя яе прадстаўнікі, як Ray Charles, Ruth Brown, The Drifters i The Coasters, а сучасны Рытм анд Блюз — гэта: Ashanti, Chris Brown, Ciara, Lauryn Hill, Usher, а не 50 Cent, Paul Wall, Snoop Dogg ці Puff Daddy. Менавіта з гэтага гатунку, пры дапамозе блюзу й джазу нарадзіліся [[рок-музыка]] — [[рок-н-рол]]. Які яшчэ тады называлі белым Рытм энд Блюзам ({{мова-en|white r’n’b}}). Прэкурсорамі Рок-н-Рола былі між іншым Chuck Berry (чорны), [[Элвіс Прэсьлі]], Little Richard (чорны) і іншыя. У Р’н’Б, пры спалучэньні з Госпэл, таксама бярэ свой пачатак музыка Соўл (Soul). Гэта адбываецца ў 1960-х гадах, калі зьяўляецца таксама Блэк Рок (Black-Rock) i Jazz-Fusion, спалучэньне джаза й рок-музыкі, прадстаўніком якога быў наш зямляк, легендарны ў Польшчы музыка — [[Чэслаў Немэн]]. У 1970-я з Р’н’Б вылучыўся таксама стыль — Дыска (Disco). А першы дыска гіт выканала сьпявачка Р’н’Б — Donna Summer, песьня называлася «I Love to Love Me, Baby». Першапачаткова музыка Дыска была створана на патрэбы дыджэяў, для іх брэйкаў і вылучаў яе электранічны рытм. Вінілы гэтыя пускалі ў розных тэмпах, для хуткіх і павольных танцаў. Пазьней, пад канец 1970-х гэты стыль да пэрфекцыі давёў гурт Bee Gees. Але я хачу сканцэнтравацца на іншым музычным стылю, які таксама вылучыўся ў 1970-я, са спалучэньня Рытм энд Блюза, Соўлу й джаза, пабудаваны на характарыстычных рытмавых структурах, глыбокім басе, кароткіх, рэзаных гітарных акордах, і разбудаваных духавых сэкцыях. Неаднаразова выкарыстоўваліся ў ім элемэнты псыхадэлічных гукаў і музыкі этнічнай Афрыкі. На ўсё гэта накладаўся энэргічны й шчыры пераказ — groovi (груві). Гутарка ідзе пра фанк (Funk), а дакладна пра Funk Bomb, айцец гіп-гопу. Стваральнікам фанку лічыцца Джэймз Браўн, які памёр 25 сьнежня 2006 году. Ягоная сьмерць была моцным ўдарам для аматараў як фанку, так і гіп-гопу. Бо роўна як для маладых, так і вядомых ужо выканаўцаў ён быў інсьпірацыяй да апошніх сваіх хвілін. Гэты чалавек на працягу сваёй кар’еры выдаў, увага — 92 афіцыйных альбома, першы зь якіх выйшаў у 59 годзе, а апошні ў 2002 годзе. Фанк гэта экстраваганцыя ў модзе, у паводзінах, у жыцьці. А зараз яшчэ бясконцая бібліятэка самплаў, якія з такім замілаваньнем выкарыстоўваюць гіп-гоп дыджэі й бітмэйкеры. Выкарыстоўваюць зараз і выкарыстоўвалі раней. Менавіта таму, пад канец 1970-х — пачатку 1980-х у паўднёвым раёне Бронксу ў Нью-Ёрку, з фанку, зь лёгкай прымесьсю Р’н’Б — нарадзіўся рэп (Rap), адзін з чатырох элемэнтаў (DJing, Rap, Break-Dance, Graffiti) культуры гіп-гоп. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://city.h19.ru Зараджэньне і развіццё гіп-гоп культуры]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Катэгорыя:Гіп-гоп| ]] [[Катэгорыя:Субкультуры]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] fnqjxr24ekpo9lqh9qv4gzvse3h9fb9 0 23885 2686199 2686079 2026-08-23T12:11:04Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне спасылкі 2686199 wikitext text/x-wiki {{Мастак |Імя = Язэп Драздовіч |лацінка = Jazep Drazdovič |Партрэт = Jazep Drazdovic 1928.jpg |Апісаньне = |Імя пры нараджэньні = |Заняткі = [[жывапіс]], [[графіка]], [[маляванка]], [[разьба па дрэве]] |Вучоба = Віленская рысавальная школа Трутнева |Плынь = |Працы = |ВікіКрыніца = be:s:Аўтар:Язэп Драздовіч |Палічка = http://knihi.com/Jazep_Drazdovic/ |Камунікат = http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=10200 |Сайт = [http://drazdovich.by/ drazdovich.by] }} {{Цёзкі}} '''Язэ́п Нарцы́завіч Драздо́віч''' (13 кастрычніка 1888, [[засьценак]] [[Пунькі (Глыбоцкі раён)|Пунькі]], цяпер [[Глыбоцкі раён]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] — 15 верасьня 1954, [[мястэчка]] [[Падсьвільле]]) — беларускі мастак, археоляг, пісьменьнік, этнограф і фальклярыст першай паловы XX стагодзьдзя. Псэўданімы: ''Язэп Нарцызаў, Язэп Народнік, Язэп Забыты.'' == Біяграфія == === Дзяцінства й маладосьць === [[Файл:Jazep Drazdovic Family.jpg|значак|зьлева|242пкс|Язэп Драздовіч з маці і старэйшымі братамі. Дзісна, 1907 год.]] Язэп Драздовіч нарадзіўся 13 кастрычніка 1888 году ў засьценку Пунькі [[Дзісенскі павет (Расейская імпэрыя)|Дзісенскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] ў сям’і зьбяднелага шляхціца-арандатара. Сям’я Язэпа, у якой акрамя яго было пяцёра дзяцей, рана згубіла бацьку і была вымушана зьмяніць нямала месцаў жыхарства, арандуючы чужую зямлю. Вучобу Язэп пачаў у Дзісенскай гімназіі, а ў 1906 годзе пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе паступіў у мастацкую школу вядомага [[расейцы|расейскага]] жывапісца [[Іван Трутнеў|Івана Трутнева]]. Цягам чатырох гадоў Язэп засвойваў азы мастацтва і праходзіў курс акадэмічнага маляваньня і малярства. З-за нястачы малады Драздовіч падрабляў у мастацкіх майстэрнях, плянаваў выехаць па заробкі за мяжу. Творчае станаўленьне Язэпа Драздовіча адбывалася пад вялікім уплывам набіраўшага хаду [[Беларускае нацыянальнае адраджэньне|беларускага нацыянальнага адраджэньня]]. У гэты час Драздовіч робіць першыя крокі ў мастацтве: стварае сэрыю графічных работ з краявідамі роднай Дзісеншчыны, аздабляе вокладку «Першага беларускага календара на 1910 год», выдадзенага «[[Наша Ніва|Нашай Нівай]]», кнігу [[Канстанцыя Буйло|Канстанцыі Буйло]] «Курганная кветка» у 1914 годзе.. У 1910 годзе Язэп Драздовіч быў прызваны ў расейскае войска. Пасьля двух гадоў службы ў [[Саратаў|Саратаве]] ён скончыў курсы фэльчараў і пачаў працаваць у амбулаторыі. [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]] Драздовіч сустракае ў дзеючай арміі, пры запасным батальёне. Цяжкія варункі працы прывялі да таго, што мастак захварэў на [[брушны тыфус]] і на два месяцы трапіў ў шпіталь. Пасьля сямімесячнага адпачынку з адведваньнем радзімы Драздовіч вяртаецца ў войска. === Пасьля рэвалюцыі === [[Файл:Jazep Drazdovic 1920-1921.jpg|значак|Язэп Драздовіч на беларускіх настаўніцкіх курсах у Вільні, 1921 год.]] У 1917 годзе, пасьля сямі гадоў службы, Язэп Драздовіч вяртаецца дамоў. Ён з аптымізмам вітаў [[Першы Ўсебеларускі кангрэс]]. У лісьце да [[Антон Грыневіч|Антона Грыневіча]] Драздовіч выказаў задуму аб арганізацыі акадэміі мастацтваў. На сваёй малой радзіме мастак стварыў народную бібліятэку, аматарскі тэатар. У 1919 годзе, пасьля стварэньня [[БССР]], Драздовіч прыехаў у [[Менск]]. У гэты час ён стаў настаўнікам маляваньня ў Беларускай вышэйшай жаночай школе, працаваў ілюстратарам у літаратурных выдавецтвах і мастаком-дэкаратарам у Таварыстве беларускага мастацтва і [[Беларускі дзяржаўны тэатар|Беларускім дзяржаўным тэатры]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Янка Купала|Я. К.]]. | загаловак = Беларускі тэатр. | спасылка = https://kamunikat.org/belarus-shtadzennaya-politychna-ekonamichnaya-i-literaturnaya-gazeta-52-108-1920 | мова = | выданьне =[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]] | тып = газэта | год = 1920, 8 сакавіка| том = | нумар = 52 (108) | старонкі = 4 | issn = }}</ref>, арганізаваў культурна-асьветнае таварыства «[[Заранка (таварыства)|Заранка]]». У Менску Драздовіч стварыў сэрыю ўнікальных малюнкаў гістарычных раёнаў гораду — [[Замчышча (Менск)|Замчышча]], [[Верхні Горад|Верхняга Гораду]], [[Татарскае прадмесьце|Татарскага прадмесьця]]. Дасьледаваў рэчышча [[Няміга|Нямігі]], праводзіў раскопкі ў [[Заслаўе|Заслаўі]], [[Сьвір (гарадзкі пасёлак)|Сьвіры]]. === 1920-я гады === [[Файл:Rodnyja_Honi_1927_nr_3_s._8.jpg|значак|зьлева|350пкс|[[Віленская беларуская гімназія]]. Мастацкая майстроўня. Зь левага боку сядзіць Язэп Драздовіч. 1927 год.]] Пасьля падпісаньня ў 1921 годзе [[Рыская дамова (1920)|Рыскай дамовы]], паводле каторай [[Заходняя Беларусь]] апынулася ў межах [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчы]], Язэп Драздовіч пакінуў Савецкую Беларусь і вярнуўся на родную Дзісеншчыну. Нягледзячы на [[Палянізацыя|перашкоды польскіх уладаў]], ён разгортвае тут культурна-асьветніцкую дзейнасьць. У 1921 годзе Драздовіч арганізаваў у вёсцы Сталіца беларускую школу, якая, аднак, праіснаваўшы толькі тры месяцы, была зачыненая польскай адміністрацыяй. У гэты ж час Язэп Драздовіч спрабуе займацца літаратурнай дзейнасьцю. Бярэцца за напісаньне гістарычнага раману пра часы [[Полацкае княства|Полацкага княства]] «Гарадольская Пушча», які аздабляе ўласнымі ілюстрацыямі. У 1923 годзе была выдадзена і прыхільна сустрэта беларускай грамадзкасьцю аповесьць Драздовіча «Вялікая шышка». [[Файл:Jazep Drazdvic Autabijahrafija.jpg|значак|Аўтабіяграфія. На досьледах старажытных гарадзішчаў. 1930-47.]] Язэп Драздовіч супрацоўнічаў зь [[Беларускі музэй у Вільні|Віленскім беларускім музэем імя Івана Луцкевіча]]. Дзеля папаўненьня экспазыцыі музэю ён займаўся раскопамі гарадзішчаў, зьбіраў фальклёр, ствараў шматлікія замалёўкі прадметаў матэрыяльнай культуры, архітэктуры, тыпажоў сялянаў. З гэтай мэтай у 1926 годзе Драздовіч выправіўся ў навукова-творчую экспэдыцыю на [[Піншчына|Піншчыну]], а ў наступныя гады наведаў [[Трокі]], [[Вільня|Вільню]], [[Меднікі]], [[Крэва]], [[Гальшаны]], [[Ліда|Ліду]], [[Наваградак]], [[Любча|Любчу]], [[Мір]]. У выніку гэтых вандровак, якія ахапілі амаль усю Заходнюю Беларусь, зьявіліся ёмістыя альбомы графікі, якія зьяўляюцца непаўторнай зьявай у беларускім мастацтве. У другой палове 1920-х Язэп Драздовіч выкладаў маляваньне ў [[Глыбокае|Глыбоцкай]] школе, [[Наваградзкая беларуская гімназія|Наваградзкай]] і [[Радашкавіцкая беларуская гімназія|Радашкавіцкай]] беларускіх гімназіях. З 1926 году Драздовіч працаваў у [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]], пры якой стварыў мастацкую студыю-майстроўню. Пры студыі Язэп Драздовіч гуртаваў маладых беларускіх мастакоў, сярод якіх былі [[Васіль Сідаровіч]], [[Мікола Васілеўскі]], [[Раман Семашкевіч]].<ref>{{Артыкул| аўтар =[[Валеры Буйвал|Буйвал, В]].| загаловак =Фердынанд Рушчыц. Каля касьцёла. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва Беларусі]] | тып =часопіс | год =1985 | том = | нумар =12 | старонкі =64}}</ref> Драздовіч усталяваў шчыльныя сувязі з [[Інбелкульт|Інстытутам беларускай культуры]] ў Менску (з 1929 году — [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэмія Навук]]), дасылаў замалёўкі і абмеры драўлянай архітэктуры і прадметаў сялянскага побыту. За мастацкія і навуковыя працы неаднаразова ўзнагароджваўся прэміямі Акадэміі навук. Супрацоўнічаў з сатырычным часопісам «[[Маланка (часопіс)|Маланка]]», [[Таварыства беларускай школы|Таварыствам беларускай школы]] (ТБШ). На пачатку 1930-х Драздовіч непрацяглы час працуе на [[Беласточчына|Беласточчыне]] на запросіны ТБШ: афармляе спэктаклі на аматарскай сцэне таварыства, удзельнічае ў працы каапэратыўнага выдавецтва «Сяўба». Адметнай рысай Язэпа Драздовіча было ягонае апантанае захапленьне [[космас]]ам. У 1931 годзе Драздовіч выдаў у [[Вільня|Вільні]] першую на беларускай мове кнігу па [[астраномія|астраноміі]] «Нябесныя бегі», у якой выклаў шэраг сваіх тэорыяў, у прыватнасьці, аб паходжаньні [[плянэта|плянэт]] [[Сонечная сыстэма|Сонечнай сыстэмы]] і вярчэньні [[Зямля|Зямлі]]. Выданьне ўпрыгожылі ўласныя малюнкі аўтара. У 1931—1933 гадах Драздовіч працягнуў тэму космасу трыма сэрыямі графічных малюнкаў і жывапісных палотнаў «Жыцьцё на [[Марс (плянэта)|Марсе]]», «Жыцьцё на [[Сатурн]]е» і «Жыцьцё на [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяцы]]». === Дзісенскі пэрыяд === [[Файл:Jazep Drazdovic Autapartret 1943.jpg|значак|242пкс|Аўтапартрэт, 1943 год.]] [[Файл:Głębokie pomnik 04.jpg|значак|242пкс|Бюст на алее славутых землякоў у [[Глыбокае|Глыбокім]].]] У 1933 годзе Драздовіч вяртаецца на Дзісеншчыну да брата Канстантына. Тут, на малой радзіме, мастак стварыў вялікую колькасьць графічных і жывапісных твораў. Язэп Драздовіч працягнуў супрацоўніцтва зь Беларускім музэем імя Івана Луцкевіча, дасылаючы туды замалёўкі замчышчаў, гарадзішчаў, сялянскай архітэктуры і побыту. Разам зь [[Міхась Машара|Міхасём Машарам]] і Янкам Пачопкам Драздовіч стварыў культурны асяродак у Летніках і Германавічах. Штогод улетку мастак выпраўляўся ў вандроўкі па краі, падчас якіх вырабляў для вяскоўцаў шматлікія маляваныя дываны і партрэты. Пасьля далучэньня ў 1939 годзе Заходняй Беларусі да БССР Язэп Драздовіч вучыўся на кароткачасовых настаўніцкіх курсах і працаваў настаўнікам у [[Глыбокае|Глыбокім]] і [[Лужкі (Глыбоцкі раён)|Лужках]]. З-за нястачы настаўнікаў ён быў вымушаны выкладаць усе прадметы, у тым ліку астраномію, маляваньне і гісторыю. Пэдагагічная дзейнасьць Драздовіча перапынілася ў 1941 годзе з пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]. Тым ня менш, падчас акупацыі Драздовіч працягнуў творчую дзейнасьць і стварыў шэраг мастацкіх палотнаў. Пасьля заканчэньня вайны з-за праблем са здароўем Язэп Драздовіч мала працаваў. Асноўнай крыніцай заробку мастака былі маляваныя дываны для сялянаў. Зрэдку пісаў краявіды, партрэты. Савецкія чыноўнікі ад ідэалёгіі і культуры ставіліся да творчасьці Язэпа Драздовіча як да нявартай увагі. Прыкладам таму служыць унікальны росьпіс сталоўкі ў Лужках, які быў зафарбаваны на загад [[Полацак|полацкага]] чыноўніка. Драздовіч ніколі ня быў прыняты ў [[Саюз мастакоў Беларусі]]. Мастак трагічна памёр. Беспрытомнага «дзядзьку Язэпа» знайшлі на дарозе сяляне. Яго адвезьлі ў [[Падсьвільле|Падсьвільскі]] шпіталь, дзе празь некаторы час ён памёр. Пахаваны Язэп Драздовіч у вёсцы [[Ліпляні]] [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]]. На магіле стаіць стэла з барэльефам мастака скульптара [[Алесь Шатэрнік|Алеся Шатэрніка]]. == Творчасьць == [[Файл:Drazdovič Monument in Minsk.jpg|250px|thumb|«Вечны вандроўнік», помнік Язэпу Драздовічу ў [[Менск]]у.]] Аўтар жывапісных і графічных работаў на гістарычныя тэмы: «Трызна мінуўшчыны», «Дух зямлі», «Брамка будучыні» і іншых. У 1910—1920 гадах стварыў графічныя сэрыі «Старажытная будоўля на Беларусі», асобныя лісты «Менск. Высокае Места», «Месца ўпадзеньня Нямігі ў Сьвіслач», партрэты полацкіх і смаленскіх князёў, асобныя лісты: «Пажар гарадзішча», «Пажар у замку» і іншыя, жывапісныя эцюды. Напісаў жывапісныя палотны з жыцьця старажытнай [[Полацкае княства|Полаччыны]], а таксама карціны, прысьвечаныя [[Францішак Скарына|Францішку Скарыну]]. Працаваў як скульптар: бюст Францішка Скарыны; барэльефы: партрэт маці паэта [[Міхась Машара|Міхася Машары]], фальклярыста [[Антон Грыневіч|Антона Грыневіча]], журналіста, айца [[Баляслаў Пачопка|А. Пачопкі]]. Запісваў фальклёр, апрацоўваў для слоўнікаў народную лексыку. Дасьледаваў у Менску рэчышча [[Няміга|Нямігі]], праводзіў раскопкі ў [[Заслаўе|Заслаўі]], [[Сьвір (вёска)|Сьвіры]]. Супрацоўнічаў з [[Іван Луцкевіч|Іванам]] і [[Антон Луцкевіч|Антонам Луцкевічамі]], заснавальнікамі [[Беларускі музэй у Вільні|Беларускага музэю ў Вільні]], у які дасылаў матэрыялы, знойдзеныя ў час раскопак у [[Наваградак|Наваградку]]. == Ушанаваньне памяці == [[Файл:Jazep Drazdovič stamp.jpg|240пкс|значак|зьлева|Язэп Драздовіч. Марка [[Белпошта|Белпошты]] (1994)]] У гады савецкай улады творчая спадчына Язэпа Драздовіча ігнаравалася афіцыйнымі ўладамі, бо не стасоўвалася з камуністычнымі ўяўленьнямі аб мастацтве. Імя мастака зноў атрымала шырокую вядомасьць дзякуючы пісьменьніку [[Арсень Ліс|Арсеню Лісу]], які ў 1984 годзе выдаў кнігу «Вечны вандроўнік», прысьвечаную жыцьцю і творчасьці Драздовіча. У наш час у гонар Язэпа Драздовіча названа [[Вуліца Язэпа Драздовіча (Менск)|вуліца]] ў [[менск]]ім мікрараёне [[Лошыца (мікрараён)|Лошыца]], вуліцы ў [[Вуліца Язэпа Драздовіча (Ворша)|Воршы]], [[Маладэчна|Маладэчне]], [[Наваградак|Наваградку]], [[Глыбокае|Глыбокім]], [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыне]], [[Радашкавічы|Радашкавічах]], [[Ліпляні|Ліплянах]].<ref>[http://www.svaboda.org/content/transcript/774616.html Імёны Свабоды: Язэп Драздовіч] // [[Радыё Свабода]], 2006</ref> На магіле ў вёсцы [[Ліпляні]] [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]] пастаўленая стэла з барэльефам мастака скульптара [[Алесь Шатэрнік|Алеся Шатэрніка]], помнік Язэпу Драздовічу скульптара [[Ігар Голубеў|Ігара Голубева]] ўпрыгожвае [[Траецкае прадмесьце]] Менску. Язэп Драздовіч працаваў у [[Глыбокае|Глыбокім]] у гімназіі настаўнікам маляваньня. Бюст Язэпу Драздовічу пастаўлены на алеі славутых землякоў на гістарычным Рынку. Памятную шыльду, якую вырабіў Аляксандар Тухто, усталявалі на доме № 111 па вуліцы [[Генрык Сянкевіч|Генрыка Сянкевіча]] (сучасная вуліца [[Максім Горкі|Максіма Горкага]]).<ref>{{Навіна|аўтар= Смоткіна|імя =Тацьцяна |прозьвішча=Смоткіна|спасылка на аўтара = |аўтар 2 =|аўтар 3= |загаловак=Дошку ў гонар Язэпа Драздовіча адкрылі ў Глыбокім|спасылка=https://www.racyja.com/kultura/doshku-u-gonar-yazepa-drazdovicha-adkryl/|выдавец=[[Беларускае Радыё Рацыя]]|мова =be|дата публікацыі=23 лютага 2020 |копія = |дата копіі = |дата доступу=}}</ref> Творы Драздовіча захоўваюцца ў [[Нацыянальны музэй Летувы|Нацыянальным музэі Летувы]], [[Нацыянальны музэй гісторыі і культуры Беларусі|Нацыянальным музэі гісторыі і культуры Беларусі]], [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі]], у [[Музэй старажытнабеларускай культуры|Музэі старажытнай беларускай культуры]], у [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Якуба Коласа]], [[Дзяржаўны літаратурна-мэмарыяльны музэй Якуба Коласа|Музэі Якуба Коласа]], у некаторых рэгіянальных мухэях Беларусі і ў прыватных калекцыях. У [[Германавічы|Германавічах]], на малой радзіме мастака, дзякуючы намаганьням мясцовых жыхароў існуе грамадзкі «[[Культурна-асьветніцкі цэнтар імя Язэпа Драздовіча]]», у якім экспануецца вялікая колькасьць твораў мастака. Навукова-практычная канфэрэнцыя «Язэп Драздовіч. Асоба. Творчасьць» адбылася ў [[Віцебск]]у 20 — 22 траўня 1993 году.<ref name="ЛіМ № 25 (3695)">{{артыкул|аўтар =[[Галіна Каржанеўская]], [[Пётра Васілеўскі]]. | частка = |загаловак = «Мяне яшчэ пашукаюць…» (Пра навук.-практ. канферэнцыю: Язэп Драздовіч — асоба, творчасьць).|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Мікола Гіль]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=19 — 25 чэрвеня 1993|выпуск=|том=|нумар= 25 (3695)| старонкі=6, 7 |isbn=}}</ref> Навукова-краязнаўчая канфэрэнцыя «Шляхамі Язэпа Драздовіча» была праведзеная ў красавіку 2013 году ў [[Маладэчна|Маладэчне]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191209192959/https://rh.by/ru/2013/05/04/tvorchasts-drazdovicha-pryklad-natsyyanalnaga-mastatstva/ «Творчасць Драздовіча — прыклад нацыянальнага мастацтва»] («[[Рэгіянальная газета]]»).</ref><ref>[https://news.21.by/other-news/2013/05/04/760020.html «Творчасць Драздовіча — прыклад нацыянальнага мастацтва».] 21.by]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20191209192958/https://www.nlb.by/content/informatsionnye-resursy/elektronnye-informatsionnye-resursy/resursy-natsionalnoy-biblioteki-belarusi/virtualnye-proekty-vystavki-i-kollektsii/virtualnye-proekty-biblioteki/virtual/udivitelnyy-mir-yazepa-drozdovicha/public/311099/ «Шляхамі Язэпа Драздовіча», навукова-краязнаўчая канферэнцыя] «[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]»</ref> 29 лістапада 2019 году ў [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]] ў [[Менск]]у адкрыўся новы разьдзел пастаяннай экспазыцыі — «Сусьвет Язэпа Драздовіча» і віртуальны архіў-музэй Язэпа Драздовіча<ref>[https://novychas.by/kultura/kasmicznaja-opera-jazepa-drazdovicza Ксенія Ліцвіноўская. «Касмічная опера» Язэпа Драздовіча.] 30-11-2019. [[Новы час (газэта)|Новы час]].</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20191219124826/https://www.artmuseum.by/by/vyst/tek/novyi-razdzel-pastayannaj-ekspaz%D1%96czyi%D1%96-%E2%80%93-%E2%80%9Csusvet-yazepa-drazdov%D1%96cha%E2%80%9D.html Новы раздзел пастаяннай экспазіцыі — «Сусвет Язэпа Драздовіча».] [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь]]</ref>. == Выставы == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * 1925 — [[Менск]]. «[[Усебеларуская мастацкая выстава (1925)|Першая Ўсебеларуская мастацкая выстава]]». №№ 242—244. «Алегарычная кампазыцыя з цыклю Рэвалюцыя» — Алей. (Уласнасьць [[Браніслаў Эпімах-Шыпіла|Б. І. Эпімах-Шыпілы]]).<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Каталёг 1-й Усебеларускай мастацкай выстаўкі»|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/7/3/ba25018/ba25018.html |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =|год =1925 |том = |старонкі =13 |старонак =44|сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}</ref> * 1927 — [[Вільня]]. Вучнёўская выстаўка малюнкаў у Беларускай гімназіі. {{пачатак цытаты}}25 чэрвеня ў залі Беларускае Гімназіі ў Вільні адчынена беларуская вучнёўская выстаўка малюнкаў. Скончыцца выстаўка 5-га ліпеня. На выстаўцы ёсьць абразы вучнеў Віленскай і Радашкоўскай Беларускай Гімназіі ды апрача таго мастака Язэпа Драздовіча, каторы быў ініцыятарам і арганізатарам выстаўкі. Гэткія вучні далі свае малюнкі: А. Быхавец, М. Васілеўскі, С. Жураўлёў, Я. Казлоўскі, Л. Маргайлік, М. Сеўба, С. Сьлізьняк, В. Сідарэвіч, Я. Хвораст і М. Якімец. З паміж абразоў Драздовічавых асаблівую ўвагу на сябе зварочуюць рысункі пяром<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Вучнёўская выстаўка малюнкаў. | спасылка = http://elibrary.mab.lt/handle/1/2511 | мова = | выданьне = [[Родные гоні]] | тып = месячнік літаратуры й культуры Заходняе Беларусі| год = 1927, чэрвень | том = | нумар = 4| старонкі = 46}}</ref>.{{канец цытаты}} * 1928 — [[Менск]], красавік—травень. Першая Ўсебеларуская выстаўка краязнаўчых фатаграфій і замалёвак. 100 замалёвак «Начыньне і прылады».<ref>{{артыкул|аўтар =[[Андрэй Мрый|Шашалевіч А.]]| частка = |загаловак = Першая Усебеларуская выстаўка краязнаўчых фатаграфій і замалёвак.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/?pubid=46269|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=люты— сакавік 1928|выпуск=|том=|нумар=6—7 (33—34)| старонкі=3—10, 8|isbn=}}</ref> * 1932 — [[Вільня]]. травень. Выстава Таварыства Незалежных Артыстаў. «Вароты ідэалаў», алей.<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак =Хроніка: Працы мастакоў-беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Беларускі звон (1931)|Беларускі звон]] | тып = газэта | год = 1932, 27 траўня | том = | нумар = 15 (40)| старонкі = 4}}</ref> * 1979 — [[Менск]]. Палац Мастацтваў. * 1993 ― [[Віцебск]], травень ― ліпень. «Летуценьні Язэпа Драздовіча».<ref name="ЛіМ № 25 (3695)"/>. * 1993 — [[Менск]]. Язэп Драздовіч 1888―1954. «Шлях да сваёй зоркі…»<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак = Язэп Драздовіч 1888―1954. Шлях да сваёй зоркі…|арыгінал = |спасылка = |адказны =аўтар тэксту [[Тамара Габрусь|Т. В. Габрусь]], рэдактар Ю. І. Дзянісаў, макет і афармленьне мастака А. А. Жданоўскай|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =ДВПМП «Інфаармпрагрэс»|год =1993|том = |старонкі = |старонак =28|сэрыя = |isbn = |наклад =5000}}</ref>. * 1998 — [[Менск]]. Да 110-годзьдзя з дня нараджэньня Язэпа Драздовіча. Палац Мастацтваў і [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа]].<ref>{{артыкул|аўтар =Т. Жук. | частка = |загаловак =«Любіў сусьвет і родную зямлю.» |арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Уладзімер Някляеў]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=23 кастрычніка 1998|выпуск=|том=|нумар= 43| старонкі=4|isbn=}}</ref>. {{слупок-2}} * 1999 — [[Заслаўе]]. «Зямля й космас Язэпа Драздовіча».<ref>{{Кніга|аўтар =Юрась Малаш.|частка = |загаловак =«Зямля і космас Язэпа Драздовіча»|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Заслаўе]] |выдавецтва =|год =1999 |том = |старонкі = |старонак = 11|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> * 2008 — [[Менск]]. Да 120-годзьдзя з дня нараджэньня Язэпа Драздовіча.<ref>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. Каталёг выставы з фондаў музея старажытнабеларускай культуры, Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру імя Кандрата Крапівы, НАН Беларусі : да 120-годдзя з дня нараджэння мастака. |арыгінал = |спасылка = |адказны =складальнікі тэксту: Л. Агеева, С. Беляева, Н. Дзямідава ; пад рэдакцыяй В. І. Жука ; фота М. Мельнікава |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =|год =2008 |том = |старонкі = |старонак =21 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> * 2008 — [[Менск]]: 16 сьнежня — 26 сьнежня 2008 году «Ars incognita» — «Невядомае мастацтва» ў [[Музэй старажытнабеларускай культуры|Музэі старажытнай беларускай культуры Нацыянальнай акадэміі навук]] пры акадэмічным [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце этнаграфіі, мастацтвазнаўства і фальклёру]]. Былі прадстаўленыя творы сямі мастакоў Віленскай мастацкай школы: [[Сяргей Вішнеўскі]], Язэп Драздовіч, [[Зьміцер Крачкоўскі]], [[Пётра Сергіевіч]], [[Міхась Сеўрук]], [[Васіль Сідаровіч]], [[Павал Южык]] — 142 творы<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Валянціна Аксак]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 сьнежня 2008 | url = https://www.svaboda.org/a/1360550.html| копія = | дата копіі = | загаловак = &ldquo;Ars incognitа&rdquo; раскрывае таямніцы| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>.​ * 2009 ― [[Віцебск]], лістапад. «Язэп Драздовіч: Прыйдзе час…»<ref>[https://www.svaboda.org/a/1886885.html Язэп Драздовіч у Віцебскім краязнаўчым музэі] Радыё Свабода</ref> * 2010 ― [[Лепель]], 20 лютага ― 20 сакавіка 2010 году. Выстава «Язэп Драздовіч ― легенда зямлі беларускай» у Лепельскім краязнаўчым музэі. * 2017 — [[Магілёў]]: з 16 траўня 2017 году выстава «Космас Язэпа Драздовіча» ў музэі гісторыі Магілёва<ref>{{Спасылка | аўтар = АБ. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 траўня 2017| url = https://www.svaboda.org/a/kosmas-jazepa-drazdovica-pakazali-mahilioucam/28494019.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Космас Язэпа Драздовіча паказалі магілёўцам | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. * 2018 — [[Менск]]. 1 чэрвеня ― 30 лістапада. Выстава «Сусьвет Язэпа Драздовіча» у Нацыянальным мастацкім музэі з калекцый шасьці беларускіх музэяў і прысьвечана 130-годзьдзю з дня нараджэньня мастака. Жывапіс, скульптура, маляванкі, графіка. Гэтая выстава таксама была прысьвечана аднаму зь першых дасьледчыкаў творчасьці Язэпа Драздовіча — Арсенію Лісу (1934—2018), які ў 1984 годзе напісаў кнігу пра мастака «Вечны вандроўнік».<ref>{{артыкул|аўтар =Лія Кісялёва. | частка = |загаловак =Космас: тэксты і выявы. «Сусвет Язэпа Драздовіча»: у Нацыянальным мастацкім музеі.|арыгінал = |спасылка =http://kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=2144|адказны =[[Алена Каваленка]]|выданьне=[[Мастацтв (часопіс)|Мастацтва]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Культура і мастацтва» |год=2018|выпуск=|том=|нумар= 8 (425)| старонкі= 14―17|isbn=}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180920054041/http://www.artmuseum.by/by/vyst/tek/vystava-susvet-yazepa-drazdovcha Выстава «Сусвет Язэпа Драздовіча» ў Нацыянальным мастацкім музэі.]</ref> {{слупок-канец}} == Фільмаграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * «Сьвет Язэпа Драздовіча». Менская студыя дакумэнтальных фільмаў «Летапіс» — 1988 год. [[Кінарэжысэр|Рэжысэр]] Станіслаў Гайдук. * [https://www.youtube.com/watch?v=3ctHSY4Wbb8 «Язэп Драздовіч. Летуценьні».] Студыя «Тэлефільм». 1997 год. [[Сцэнарыст]] Ю. Шайкоў. Рэжысэр С. Агеенка. * [https://www.youtube.com/watch?v=Yg_hSxZvep4 «Язэп Драздовіч. Неба і Зямля».] Студыя [[Беларускі відэацэнтар]] — 2011 год. [[Сцэнарыст]] і рэжысэр [[Ірына Волах]] {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=IyQgUb--zBE Язэп Драздовіч мастак, летуценьнік, творца, навуковец і гістарычная асоба.] — Студыя «Экспэрымэнт». 2013 год. Аўтар Алена Сівіцкая, рэжысэр Уладзімер Сівіцкі, апэратар Аляксандар Перавецкі. * [https://web.archive.org/web/20201127154622/https://ethno.by/videateka/1277349644 Чатыры жыцьці Язэпа Драздовіча.] — 2019 год. Этнаўсё. Аўтары: Надзея Вусава, Юры Цімафееў. {{слупок-канец}} == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} === Творы === * {{Кніга|аўтар = Язэп Нарцызаў.|частка = |загаловак = Пабрацімцы і Вялікая шышка: 1-я часьць аповесьці «Вар'ят без варʼяцтва».|арыгінал = |спасылка =https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/45/Drazdovich_1923.pdf|адказны = |выданьне = |месца =[[Вільня]] |выдавецтва =Віленскае выдавецтва Б. А. Клецкага. Беларускі аддзел |год =1923|том = |старонкі = |старонак =64|сэрыя = |isbn = |наклад = }}<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Віленскае выдавецтва Б. Клецкіна. | спасылка = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2486/232915-1923-8.pdf?sequence=8&isAllowed=y | мова = | выданьне =[[Новае жыцьцё (газэта)|Новае жыцьцё]] | тып = газэта | год = 1923, 27 красавіка | том = | нумар = 8 | старонкі = 4 }}</ref> * {{Артыкул| аўтар = Я. Драздовіч. | загаловак = Малюнак. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1929-004.nlb.pdf | мова = | выданьне = [[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 4 | старонкі = 17 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =Я. Драздовіч.|частка = |загаловак =«Нябесныя Бегі»|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/drozdovich.pdf |адказны = |выданьне = |месца =[[Вільня]] |выдавецтва =Друкарня А. Дворжэца|год =1931 |том = |старонкі = |старонак = 28|сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Пажар замчышча. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Nioman.pdf.zip/1932-001.mab.pdf | мова = | выданьне = [[Нёман (1932)|Нёман]] | тып = літаратурна-мастацка-навуковы часопіс | год = 1932 | том = | нумар = 1 | старонкі = 13 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Язэп Драздовіч. Дзе мы і хто мы. Рукапіс. 1937—1938 гг. // [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа|ЦНБ РБ імя Якуба Коласа]]: ф. 2, воп. 1, аддз. зах. 10. * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Старонкі дзённіка. 1933 год. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва Беларусі]] | тып =часопіс | год = 1988| том = | нумар = 12 (72)| старонкі = 26—30 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Старонкі дзённіка. 1933 год. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва Беларусі]] | тып =часопіс | год = 1989| том = | нумар = 2 (74)| старонкі = 46—51 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/none/Historyja_bielaruskaha_mastactva_u_6_t_T4_1917-1941.html#1 |адказны =Рэдактары тома: [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]], [[Віктар Шматаў|В. Ф. Шматаў]] |выданьне = |месца =[[Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1990 |том =4. 1917 — 1941 |старонкі=16, 33, 34, 36, 39, 41, 43, 112, 116, 293, 296, 304 — 314, 318 — 328, 330, 333, 338|старонак =352 |сэрыя = |isbn = 5-343-00157-2|наклад =2450 }}. * {{артыкул|аўтар =Язэп Драздовіч.| частка = |загаловак =«Дзёньнік»|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Генрых Далідовіч]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Беларускі дом друку]]|год=1991; 1992 |выпуск=|том=|нумар=5 (459) — 11 (465); 1 (467) — 2 (468)| старонкі= |isbn= |issn= 0131-2308}} * {{Артыкул| аўтар = [[Ірына Багдановіч]].| загаловак = «Вы мне ідэёвы сваяк…». Казімір Сваяк і Язэп Драздовіч: Лісты Казіміра Сваяка да Язэпа Драздовіча. | спасылка = https://media.catholic.by/nv/n5/art11.htm | мова = | выданьне =[[Наша вера]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 2 (5)| старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. Альбом-манаграфія|арыгінал = |спасылка = |адказны =уклад. [[Мікола Купава]], уступ. арт. [[Аляксей Марачкін]]|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беллітфонд|год =2002 |том = |старонкі = |старонак =179 |сэрыя =Мастакі Беларусі |isbn =985-6576-24-5 |наклад =1200 }} * {{Артыкул| аўтар = [[Аксана Коўрык]].| загаловак = Праламленне мастацкіх традыцый у маляванках Язэпа Драздовіча. | спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-chasopis-ministerstva-kultury-respubliki-belarus-3-2003 | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2003, сакавік | том = | нумар = 3 (240)| старонкі = 19—21 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Трызна мінуўшчыны. | спасылка = https://kamunikat.org/dzeyaslow-litaraturna-mastatski-chasopis-39| мова = | выданьне =[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]] | тып =часопіс | год = 2009, сакавік—красавік | том = | нумар = 2 (39)| старонкі = 290—295 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{артыкул|аўтар =Юрась Малаш. | частка = |загаловак = «Шчыра адданы і ўдзячны…» : з ліставання Браніслава Эпімах-Шыпілы і Язэпа Драздовіча 1917―1929 гадоў |арыгінал = |спасылка =http://kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=498|адказны =[[Людміла Грамыка]]|выданьне=[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Культура і мастацтва» |год=2010|выпуск=|том=|нумар= 3 (324)| старонкі= 52―55|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =[[Марыя Грамыка|Грамыка, М. В]].|частка = |загаловак =Беларускі пейзажны жывапіс першай паловы XX стагоддзя |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2011 |том = |старонкі =11, 12, 27, 28, 54, 60. 61, 79, 82, 103, 105, 107, 109—111, 113, 114, 139, 140, 142, 143,148|старонак =167 |сэрыя = |isbn =978-985-08-1348-0 |наклад =500 }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч: альбом |арыгінал = |спасылка = |адказны =аўтар тэксту і складальнік [[Надзея Усава|Усава Н. М.]], пераклад на англійскую мову М. Б. Тарнапольскай |выданьне =|месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусь|год =2012 |том = |старонкі = |старонак =43 |сэрыя =«Славутыя мастакі зь Беларусі» |isbn =978-985-01-0976-7 |наклад =1000 }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч: альбом |арыгінал = |спасылка = |адказны =складальнікі [[Надзея Усава|Усава Н. М.]], [[Вольга Архіпава|В. А. Архіпава]] ; аўтар тэксту Н. М. Усава ; пераклад на ангельскую мову: М. Б. Тарнапольская |выданьне =2, дапоўненае|месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусь|год =2013 |том = |старонкі = |старонак =95 |сэрыя =«Славутыя мастакі зь Беларусі» |isbn =978-985-01-1011-4 |наклад =1500 }} * {{Артыкул| аўтар = Тацьцяна Гаранская.| загаловак = Пуцявінамі Драздовіча. | спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-4-361-2013 | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2013, красавік | том = | нумар = 4 (361) | старонкі = 48—49 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{артыкул|аўтар =Вячаслаў Мартысюк.| частка = |загаловак =«З неапублікаванай эпісталярнай спадчыны Язэпа Драздовіча ».|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/maladosc.html?pub_start=40&pubid=27247|адказны =Гал. рэд. [[Сьвятлана Дзянісава]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=«Выдавецкі дом «Звязда»|год=2013|выпуск=|том=|нумар=11 (720| старонкі=113―115|isbn= |issn= 0131-2308}} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = На пазахатнім свеце. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2014-08.pdf | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2014, жнівень| том = | нумар = 8 (1018)| старонкі = 127—154 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. Праз церні да зорак : Дзёньнік; Шляхамі Язэпа Драздовіча ; Вястун, паэт, мастацтва Бог ; Вялікая Шышка — аповесьць ; Трызна мінуўчшыны — паэма.|арыгінал = |спасылка = |адказны =укладаньне — Міхась Казлоўскі |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =2014 |том = |старонкі = |старонак =544 + 93 іл.|сэрыя = |isbn =978-985-02-1629-8 |наклад =1000 }} * {{артыкул|аўтар =Язэп Драздовіч.| частка = |загаловак =«Разганяючы клопат-тугу і дасаду». Вершы.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/maladosc.html?pub_start=30&pubid=32805|адказны =Гал. рэд. [[Сьвятлана Дзянісава]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=«Выдавецкі дом «Звязда»|год=2015|выпуск=|том=|нумар=5 (738)| старонкі=119—121|isbn= |issn= 0131-2308}} * {{артыкул|аўтар =Язэп Драздовіч.| частка = |загаловак = «Марсіянскія хронікі Язэпа Драздовіча»|арыгінал =Жыцьцё на Марсе. ''(Урыўкі з рукапіснай кнігі)'' |спасылка =https://novychas.online/pdf/litbiel_2016_9.pdf|адказны = |выданьне=Новы час: «Літаратурная Беларусь» № 9 (121)|тып=газэта|месца=[[Менск]]|выдавецтва= «Час навінаў»|год=23 верасьня 2016 |выпуск=|том=|нумар=36 (501) | старонкі=12, 13 |isbn=}} * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Фальклорныя скарбы Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = Падрыхтаваў да друку Вячаслаў Мартысюк. Прадмова [[ Арсень Ліс| Арсеня Ліса]]| аўтар выданьня = | выданьне = Беларускі фальклор: матэрыялы і даследаваньні. | тып = Зборнік навуковых прац| месца =[[Менск|Мінск]] | выдавецтва =«Выдавецкі дом «[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]]» | год = 2016 | выпуск = 3 | том = | нумар = | старонкі = 285—353 | isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч. | загаловак = Касмічная адысея Язэпа Драздовіча: малавядомыя тэксты. (Да 130-годдзя Язэпа Драздовіча). Падрыхтоўка публікацыі і прадмова Ліі Кісялёвай | спасылка = https://issuu.com/dziejaslou/docs/dz-95| мова = | выданьне =[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]] | тып =часопіс | год = 2018, 26 лістапада | том = | нумар = 95| старонкі = 179—193 }} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Язэп Драздовіч. Моўная і этнаграфічная спадчына: архіўныя матэрыялы. Зьмест: 1. Беларуска-руская тэрміналогія па анатоміі і фізіялогіі цела чалавека; 2. Тэмытычныя словазборы: падрыхтоўчы матэрыял для беларускага слоўніка; 3. Батанічны слоўнік вёскі Рымкі Я. Драздовіча / У. Павалковіча (?); 4. Беларускі слоўнік; 5. Краёвы слоўнік Піншчыны; 6. Пінскія словазборы; 7. Пінскія падрыхтовачныя матэрыялы; 8. Краёвы слоўнік Дзісеншчыны; 9. Этнаграфічныя малюнкі; 10. Гукаперайманні і выклічнікі; 11. Устойлівыя адзінкі Дзісеншчыны; 12. Беларускія народныя песні; 13. Лісты, запісы |арыгінал = |спасылка = |адказны = Ірына Галуза |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2022 |том = |старонкі = |старонак = 677 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2860-6|наклад = 300}} * {{Артыкул| аўтар = В. І. (Вольга Іванова). | загаловак = Архіў Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка = https://kamunikat.org/zapisy-belaruskaga-instytutu-navuki-y-mastatstva-44 | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Запісы Беларускага Інстытуту Навукі й Мастацтва]] | тып =навуковы часопіс, орган Беларускага інстытуту навукі і мастацтва | месца =[[Нью-Ёрк]]; [[Беласток]]| выдавецтва =[[Беларускі інстытут навукі і мастацтва (выдавецтва)|Беларускі інстытут навукі й мастацтва]] | год = 2024 | выпуск = | том = 44| нумар = | старонкі = 97—155 | isbn = 979-8-218-58406-1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Мікола Трус]].| загаловак = Эпісталярны канвалют Язэпа Драздовіча| спасылка = https://www.mastlit.by/gallery/maladost_2026_01_frag.pdf | мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2026| том = | нумар = 1| старонкі = 96—103 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Крытыка, рэцэнзіі === * {{артыкул|аўтар =[[Зьмітрок Бядуля|З. Бядуля]]. | частка = |загаловак = «Штрыхі аб беларускай культуры».|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/handle/1/2305|адказны =[[Францішак Аляхновіч]]|выданьне=[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьцё]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=28 студзеня 1920|выпуск=|том=|нумар=2 (23)| старонкі= |isbn=}} * {{артыкул|аўтар =Вілянец. | частка = |загаловак = «Малюнкі Я. Драздовіча.»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2451/232090-1922-2.pdf?sequence=2&isAllowed=y|адказны =рэдактар-выдавец А. Амельяновіч, рэдактар [[Леапольд Родзевіч|Л. Родзевіч]]|выданьне=[[Наша будучыня (газэта)|Наша будучына]]|тып=газэта|месца=[[Вільня ]]|выдавецтва=«Друк» |год=16 сьнежня 1922 |выпуск=|том=|нумар= 2| старонкі= 4|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Уладзімер Самойла|Суліма]]. | частка = |загаловак =З «Гаспадарства кветак васілька і пралескі» на заваяваньне места. Язэп Нарцызаў. «Пабрацімы. Вялікая шышка»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2387/226514-1923-2.pdf?sequence=2&isAllowed=y|адказны =рэдактар-выдавец[[Мікалай Шыла|М. Шыла]]|выданьне=[[Змаганьне (1923)|Змаганьне]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=друкарня Левін і сын |год=28 кастрычніка 1923|выпуск=|том=|нумар=1 | старонкі= 2, 3|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Уладзімер Самойла|Суліма]]. | частка = |загаловак =З «Гаспадарства кветак васілька і пралескі» на заваяваньне места. Язэп Нарцызаў. «Пабрацімы. Вялікая шышка»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2387/226514-1923-1.pdf?sequence=1&isAllowed=y|адказны =рэдактар-выдавец[[Мікалай Шыла|М. Шыла]]|выданьне=[[Змаганьне (1923)|Змаганьне]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=друкарня Левін і сын |год=1 лістапада 1923|выпуск=|том=|нумар=2 | старонкі= 2, 3|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар = [[Казімер Сваяк|К. Св.]] | загаловак = Зь нівы беларускага мастацтва. | спасылка = https://knihi.com/none/Studenckaja_dumka_pdf.zip.html#1925-001.nlb.pdf_1 | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]]| тып =часопіс | год = 1925 | том = | нумар = 1 (2) | старонкі = 16—18 }} * {{артыкул|аўтар =[[Янка Пачопка|Я. Башкір]]. | частка = |загаловак =З песьняў пралетара (Язэпу Нарцызаву).|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2773/235407-1926-18.pdf?sequence=21&isAllowed=y|адказны =[[Станіслаў Вольскі|Ст. Вольскі]]|выданьне=[[Сялянская ніва]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=Орган Беларускага Сялянскага Саюзу |год=20 чэрвеня 1926|выпуск=|том=|нумар=18 | старонкі=3|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Янка Шутовіч|Я. Ш.]], [[Пётра Сергіевіч|П. Сергіевіч]]. | частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. (Да 50–годзьдзя нараджэньня мастака)|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/kalosse.html?pubid=25390|адказны =[[Янка Шутовіч]]|выданьне=[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]|тып=часопіс|месца=[[Вільня]]|выдавецтва= |год=1938. Год IV|выпуск=|том=|нумар=3 (16)| старонкі=183—186|isbn=}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар =Вакар, Л. У.| загаловак =Тыпалагічны аналіз творчасці Язэпа Драздовіча | спасылка =https://lib.vsu.by/jspui/bitstream/123456789/10231/1/v96n1p86.pdf | мова = | выданьне =Весьнік Віцебскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту| тып =часопіс | год =1996 | том = | нумар =1 | старонкі =86—90 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Людміла Вакар]]. | загаловак = Усходнія матывы ў творчасці Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = навуковы рэдактар [[Надзея Усава]]| аўтар выданьня = | выданьне = Музей XXI стагоддзя: актуальныя праблемы дзейнасці | тып =навукова-практычная канферэнцыя, прысвечаная 65-годдзю з дня заснавання Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь, 9―11 лістапада 2004 года, Мінск | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = Белпрынт | год = 2008| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 296—302 | isbn = 978-985-459-108-7 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Габрусь]].| загаловак = Зорны шлях вечнага вандроўніка. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып =часопіс | год = 2008 | том = | нумар = 10 | старонкі = 98—101 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Галуза, Ірына. | загаловак =Тэрміналагічныя словазборы Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка =http://www.albaruthenica.uw.edu.pl/pl/userfiles/downloads/AA_19_Zmiest.pdf | мова =be | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Acta Albarutenica]] | тып = | месца =[[Варшава|Warszawa]]| выдавецтва =Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego | год =2019 | выпуск = | том = 19| нумар = | старонкі = 207—230| isbn = | issn =1898-8091 }} * {{Артыкул| аўтар =Грудзінава, М. В. | загаловак =Літаратурная творчасьць Язэпа Драздовіча: інтэмедыяльны асьпект.| арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Весьці Нацыянальнай акадэміі навук]]. Серыя гуманітарных навук | тып =часопіс | месца =[[Менск|Мінск]] | выдавецтва =«Беларуская навука»| год =2016 | выпуск = | том = | нумар =4 | старонкі = 93—98| isbn = | issn =0321-1649 }} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Драздовіч, Язэп.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=22991|адказны = пад рэд. [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]] ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш.|выданьне=[[Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі |год= 1993 |выпуск=|том=2: Верабей — Іваноў|нумар= | старонкі=340—350|isbn=5-85700-075-0}} * Драздовіч, Язэп Нарцызавіч.// {{Літаратура/Мысьліцелі і асьветнікі Беларусі (1995)}} С. 148—149. * Драздовіч, Язэп Нарцызавіч. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|2 }} С. 340—350. * Драздовіч, Язэп Нарцызавіч.// {{Літаратура/Этнаграфія Беларусі: Энцыкляпэдыя (1989)}} С. 177—178. * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч — асоба, творчасьць. Матэрыялы навук.-практ. канферэнцыі (20 — 22 траўня 1993 г.; [[Віцебск]], [[Менск]]). |арыгінал = |спасылка = |адказны =Уклад. В. Лабачэўскай |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Бел. ін-т праблем культуры|год =1997 |том = |старонкі = |старонак =87 |сэрыя = |isbn = |наклад =250 }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч: «Прыйдзе час…» Зборнік матэрыялаў да 120-годдзя з дня нараджэньня мастака.|арыгінал = |спасылка = |адказны =пад рэдакцыяй М. Цыбульскага |выданьне =Беларускі саюз мастакоў, Культурна-асветніцкі цэнтр імя Язэпа Драздовіча (вёска Германавічы) |месца =[[Смаленск]] |выдавецтва =Зубр|год =2008 |том = |старонкі = |старонак =229 |сэрыя = |isbn = |наклад =300 }} * [[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі, Э. М.]]. Драздовіч, Язэп Нарцызавіч. // {{Літаратура/Археалёгія і нумізматыка Беларусі}} С. 231. * {{артыкул|аўтар =Каржанеўская Галіна. | частка = |загаловак = «Ляту і аглядаю з вышыні палёту…» Пра дзёньнік Язэпа Драздовіча.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Мікола Гіль]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=13 сакавіка 1992 |выпуск=|том=|нумар= 11 (3629)| старонкі=6, 7 |isbn=}} * {{артыкул|аўтар = Каржанеўская, Галіна. Васілеўскі, Пётра. | частка = |загаловак = «Мяне яшчэ пашукаюць…» (Пра навук.-практ. канферэнцыю: Язэп Драздовіч — асоба, творчасьць).|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Мікола Гіль]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=19 — 25 чэрвеня 1993|выпуск=|том=|нумар= 25 (3695)| старонкі=6, 7 |isbn=}} * {{Кніга|аўтар =Кісялёва, Лія. Архіпава, Вольга.|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч : даследчык Бацькаўшчыны і паэт космасу.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Харвест]] |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =63 |сэрыя =«100 выдатных дзеячаў беларускай культуры» |isbn =978-985-18-3854-3 |наклад =500 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. | загаловак =Шляхі і пошукі. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1964 | том = | нумар =3 | старонкі =154—168 }} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =[[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]].|частка = |загаловак =«Вечны вандроўнік»: нарыс пра мастака Язэпа Драздовіча|арыгінал = |спасылка =https://knihi.com/Arsien_Lis/Viecny_vandrounik_narys_pra_mastaka_Jazepa_Drazdovica.html#1|адказны =прадмова [[Максім Танк|М. Танка]]; мастак [[Мікола Купава]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =«[[Юнацтва (выдавецтва)|Юнацтва]]» |год =1984 |том = |старонкі =|старонак =253|сэрыя = |isbn = |наклад =6000}} * [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. [[Андрэй Майсяёнак]]. {{Літаратура/ЭГБ|3}} — С. 275—277. * {{Кніга|аўтар = [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. |частка = |загаловак = Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Slounik/uploaded04/Ivan_Samiakin.Etnahrafija_Bielarusi._Encyklapiedyja.pdf |адказны = рэдкалегія: [[Іван Шамякін|І. П. Шамякін]] (галоўны рэдактар) і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі|Беларуская Савецкая Энцыклапедыя]] |год = 1989|том = |старонкі = 177, 178 |старонак = 578 |сэрыя = |isbn = 5-85700-014-9|наклад = 20000}} * {{Артыкул| аўтар =[[Уладзімер Ляхоўскі]]. | загаловак = Мінскі перыяд жыцця Язэпа Драздовіча (1919—1921 гг.): у адлюстрванні новых архіўных дакументаў| арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Знакамтыя мінчане ХІХ-ХХ стст. | тып = Матэрыялы беларуска-польскай навук. канферэнцыі, Мінск, 12 лістапада 2008 г.| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Польскі інстытут у Мінску| год = 2010| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 92—101| isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Юрась Малаш]].| загаловак = «Нашы прадзеды жылі словамі…» Літаратурная і даследчыцкая дзейнасць Язэпа Драздовіча. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 2 | старонкі = 173—182 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Юрась Малаш]].| загаловак = «На пакрасу жыцця…» Слова пра беларускага «небазнаўца» Язэпа Драздовіча | спасылка = https://kamunikat.org/dzeyaslow-litaraturna-mastatski-chasopis-39| мова = | выданьне =[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]] | тып =часопіс | год = 2009, сакавік—красавік | том = | нумар = 2 (39)| старонкі = 283—290 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Алесь Марціновіч]]. | загаловак = З зямлі да касмічных вышынь. | спасылка = https://zviazda.by/sites/default/files/41-2023.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 13 кастрычніка 2023| том = | нумар = 41 (5250)| старонкі = 15 | issn = 0024-4686| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Матэрыялы навукова-краязнаўчай канферэнцыі «Шляхамі Язэпа Драздовіча»: да 125-годдзя з дня нараджэння беларускага мастака, пісьменніка і грамадскага дзеяча (24 красавіка 2013 г.) |арыгінал = |спасылка = |адказны = падрыхтоўка тэксту і ўкладанне М. Казлоўскага|выданьне = |месца = [[Маладэчна]] |выдавецтва = Маладэчанская цэнтральная раённая бібліятэка імя М. Багдановіча|год = 2013 |том = |старонкі = 30|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = 20 }} * {{Літаратура/Памяць/Менск|1}} * {{Артыкул| аўтар = Пятухова Маргарыта. | загаловак = Гісторыя Беларусі ў інтэрпрэтацыі Язэпа Драздовіча : на матэрыяле рамана Язэпа Драздовіча «Гарадольская пушча». | спасылка = https://kamunikat.org/maladosts-shtomesyachny-litaraturna-mastatski-i-gramadska-palitychny-ilyustravany-chasopis-5-738-2015 | выданьне = [[Маладосць]] | тып = штомесячны літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны ілюстраваны часопіс | год = 2015 | том = | нумар = 5 | старонкі = 111—118 }} * {{Артыкул| аўтар = Петухова, Маргарыта. | загаловак = Язэп Драздовіч – пісьменнік. | спасылка = https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/4362/1/BBtom7_Petuhova_M.pdf | мова = | выданьне = [[Białorutenistyka Białostocka]] | тып =часопіс | год = 2015 | том = 7 | нумар = | старонкі = 107—130 | issn = 081–2515 }} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Плавінскі. | загаловак = Язэп Драздовіч і мінская брама. | спасылка = https://zviazda.by/sites/default/files/lim25-2013.pdf| мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва|ЛіМ]] | тып =часопіс | год = 2013, 28 чэрвеня| том = | нумар = 25 (4723)| старонкі =8 | issn = }} * [[Міхась Цыбульскі|Цыбульскі М. Л.]]. {{Літаратура/БелЭн|11}} — С. 194, 195. * {{Кніга|аўтар = [[Рыгор Шаура|Шаура, Рыгор Фёдаравіч]].|частка = |загаловак = Развіццё народнага выяўленчага і дэкаратыўнага мастацтва Беларусі ў другой палове XIX – пачатку XXI ст. |арыгінал = |спасылка =http://repository.buk.by/bitstream/handle/123456789/13746/RAZV%D0%86CCYO%20NARODNAGA%20VYIYA%D0%8ELENC.pdf?sequence=1&isAllowed=y |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва = БДУ культуры і мастацтваў|год = 2006 |том = |старонкі =9, 91, 92, 117, 118, 120—129, 202, 234, |старонак = 384 |сэрыя = |isbn =985-6579-99-6 |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар =[[Віктар Шматаў|Шматаў, Віктар]]. | загаловак = Мастацкі сусвет Язэпа Драздовіча | спасылка = | выданьне = [[ЛіМ]] | тып = часопіс | год = 1979, 8 ліпеня | том = | нумар = | старонкі = }} * {{Артыкул| аўтар = Vl. Drėma.| загаловак = Gudų dailė. ({{Мова-be|Беларускае мастацтва}})| спасылка = https://proxy.europeana.eu/media/2021803/C1B0004645304_1938_Nr_1/79e9cbd942dfe500e3cc2cdf6065a602?disposition=inline&recordApiUrl=https%3A%2F%2Fapi.europeana.eu%2Frecord | мова = lt| аўтар выданьня = redaktorius ir leidėjas Zigmas Prantkelevičius. Pagalbininkai: Prantkelevičius, Zigmas (1912-1967); Karosas, Jonas (1912-1975) | выданьне = Piūvis ({{Мова-be|Разрэз}})| тып =dailės ir literatūros vienrartinis leidinys ({{Мова-be|мастацтва і літаратуры аднаразовае выданьне}}) | месца =[[Вільня|Vilnius]]| выдавецтва = «Patria» | год = 1938| том = | старонкі = 20—21 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210112013134/https://www.artmuseum.by/by/koll/susvet-yazepa-drazdov%D1%96cha/ Новы разьдзел пастаяннай экспазыцыі «СУСЬВЕТ ЯЗЭПА ДРАЗДОВІЧА» ] [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|ў Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20111013080730/http://labadzenka.by/?p=12995 Язэп Драздовіч ва ўспамінах ягонай пляменьніцы] * [http://drazdovich.by/ Сайт, прысьвечаны творчасьці Язэпа Драздовіча] * [https://belsat.eu/programs/shto-yazep-drazdovich-rabiu-na-saturne/ «Сатурніянскія хронікі Язэпа Драздовіча».] [[БЕЛСАТ]]: Лабірынты. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Драздовіч, Язэп Нарцызавіч}} [[Катэгорыя:Беларускія археолягі]] [[Катэгорыя:Беларускія мастакі]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія фальклярысты]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Наваградзкай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Радашкавіцкай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] [[Катэгорыя:Беларускія разьбяры]] [[Катэгорыя:Асобы на беларускіх паштовых марках]] [[Катэгорыя:Пахаваныя ў Глыбоцкім раёне]] [[Катэгорыя:Язэп Драздовіч| ]] gotfqezqm2hbevowgtix8m6hbvaxv1f 2686390 2686199 2026-08-23T18:35:42Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне спасылка 2686390 wikitext text/x-wiki {{Мастак |Імя = Язэп Драздовіч |лацінка = Jazep Drazdovič |Партрэт = Jazep Drazdovic 1928.jpg |Апісаньне = |Імя пры нараджэньні = |Заняткі = [[жывапіс]], [[графіка]], [[маляванка]], [[разьба па дрэве]] |Вучоба = Віленская рысавальная школа Трутнева |Плынь = |Працы = |ВікіКрыніца = be:s:Аўтар:Язэп Драздовіч |Палічка = http://knihi.com/Jazep_Drazdovic/ |Камунікат = http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=10200 |Сайт = [http://drazdovich.by/ drazdovich.by] }} {{Цёзкі}} '''Язэ́п Нарцы́завіч Драздо́віч''' (13 кастрычніка 1888, [[засьценак]] [[Пунькі (Глыбоцкі раён)|Пунькі]], цяпер [[Глыбоцкі раён]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] — 15 верасьня 1954, [[мястэчка]] [[Падсьвільле]]) — беларускі мастак, археоляг, пісьменьнік, этнограф і фальклярыст першай паловы XX стагодзьдзя. Псэўданімы: ''Язэп Нарцызаў, Язэп Народнік, Язэп Забыты.'' == Біяграфія == === Дзяцінства й маладосьць === [[Файл:Jazep Drazdovic Family.jpg|значак|зьлева|242пкс|Язэп Драздовіч з маці і старэйшымі братамі. Дзісна, 1907 год.]] Язэп Драздовіч нарадзіўся 13 кастрычніка 1888 году ў засьценку Пунькі [[Дзісенскі павет (Расейская імпэрыя)|Дзісенскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] ў сям’і зьбяднелага шляхціца-арандатара. Сям’я Язэпа, у якой акрамя яго было пяцёра дзяцей, рана згубіла бацьку і была вымушана зьмяніць нямала месцаў жыхарства, арандуючы чужую зямлю. Вучобу Язэп пачаў у Дзісенскай гімназіі, а ў 1906 годзе пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе паступіў у мастацкую школу вядомага [[расейцы|расейскага]] жывапісца [[Іван Трутнеў|Івана Трутнева]]. Цягам чатырох гадоў Язэп засвойваў азы мастацтва і праходзіў курс акадэмічнага маляваньня і малярства. З-за нястачы малады Драздовіч падрабляў у мастацкіх майстэрнях, плянаваў выехаць па заробкі за мяжу. Творчае станаўленьне Язэпа Драздовіча адбывалася пад вялікім уплывам набіраўшага хаду [[Беларускае нацыянальнае адраджэньне|беларускага нацыянальнага адраджэньня]]. У гэты час Драздовіч робіць першыя крокі ў мастацтве: стварае сэрыю графічных работ з краявідамі роднай Дзісеншчыны, аздабляе вокладку «Першага беларускага календара на 1910 год», выдадзенага «[[Наша Ніва|Нашай Нівай]]», кнігу [[Канстанцыя Буйло|Канстанцыі Буйло]] «Курганная кветка» у 1914 годзе.. У 1910 годзе Язэп Драздовіч быў прызваны ў расейскае войска. Пасьля двух гадоў службы ў [[Саратаў|Саратаве]] ён скончыў курсы фэльчараў і пачаў працаваць у амбулаторыі. [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]] Драздовіч сустракае ў дзеючай арміі, пры запасным батальёне. Цяжкія варункі працы прывялі да таго, што мастак захварэў на [[брушны тыфус]] і на два месяцы трапіў ў шпіталь. Пасьля сямімесячнага адпачынку з адведваньнем радзімы Драздовіч вяртаецца ў войска. === Пасьля рэвалюцыі === [[Файл:Jazep Drazdovic 1920-1921.jpg|значак|Язэп Драздовіч на беларускіх настаўніцкіх курсах у Вільні, 1921 год.]] У 1917 годзе, пасьля сямі гадоў службы, Язэп Драздовіч вяртаецца дамоў. Ён з аптымізмам вітаў [[Першы Ўсебеларускі кангрэс]]. У лісьце да [[Антон Грыневіч|Антона Грыневіча]] Драздовіч выказаў задуму аб арганізацыі акадэміі мастацтваў. На сваёй малой радзіме мастак стварыў народную бібліятэку, аматарскі тэатар. У 1919 годзе, пасьля стварэньня [[БССР]], Драздовіч прыехаў у [[Менск]]. У гэты час ён стаў настаўнікам маляваньня ў Беларускай вышэйшай жаночай школе, працаваў ілюстратарам у літаратурных выдавецтвах і мастаком-дэкаратарам у Таварыстве беларускага мастацтва і [[Беларускі дзяржаўны тэатар|Беларускім дзяржаўным тэатры]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Янка Купала|Я. К.]]. | загаловак = Беларускі тэатр. | спасылка = https://kamunikat.org/belarus-shtadzennaya-politychna-ekonamichnaya-i-literaturnaya-gazeta-52-108-1920 | мова = | выданьне =[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]] | тып = газэта | год = 1920, 8 сакавіка| том = | нумар = 52 (108) | старонкі = 4 | issn = }}</ref>, арганізаваў культурна-асьветнае таварыства «[[Заранка (таварыства)|Заранка]]». У Менску Драздовіч стварыў сэрыю ўнікальных малюнкаў гістарычных раёнаў гораду — [[Замчышча (Менск)|Замчышча]], [[Верхні Горад|Верхняга Гораду]], [[Татарскае прадмесьце|Татарскага прадмесьця]]. Дасьледаваў рэчышча [[Няміга|Нямігі]], праводзіў раскопкі ў [[Заслаўе|Заслаўі]], [[Сьвір (гарадзкі пасёлак)|Сьвіры]]. === 1920-я гады === [[Файл:Rodnyja_Honi_1927_nr_3_s._8.jpg|значак|зьлева|350пкс|[[Віленская беларуская гімназія]]. Мастацкая майстроўня. Зь левага боку сядзіць Язэп Драздовіч. 1927 год.]] Пасьля падпісаньня ў 1921 годзе [[Рыская дамова (1920)|Рыскай дамовы]], паводле каторай [[Заходняя Беларусь]] апынулася ў межах [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчы]], Язэп Драздовіч пакінуў Савецкую Беларусь і вярнуўся на родную Дзісеншчыну. Нягледзячы на [[Палянізацыя|перашкоды польскіх уладаў]], ён разгортвае тут культурна-асьветніцкую дзейнасьць. У 1921 годзе Драздовіч арганізаваў у вёсцы Сталіца беларускую школу, якая, аднак, праіснаваўшы толькі тры месяцы, была зачыненая польскай адміністрацыяй. У гэты ж час Язэп Драздовіч спрабуе займацца літаратурнай дзейнасьцю. Бярэцца за напісаньне гістарычнага раману пра часы [[Полацкае княства|Полацкага княства]] «Гарадольская Пушча», які аздабляе ўласнымі ілюстрацыямі. У 1923 годзе была выдадзена і прыхільна сустрэта беларускай грамадзкасьцю аповесьць Драздовіча «Вялікая шышка». [[Файл:Jazep Drazdvic Autabijahrafija.jpg|значак|Аўтабіяграфія. На досьледах старажытных гарадзішчаў. 1930-47.]] Язэп Драздовіч супрацоўнічаў зь [[Беларускі музэй у Вільні|Віленскім беларускім музэем імя Івана Луцкевіча]]. Дзеля папаўненьня экспазыцыі музэю ён займаўся раскопамі гарадзішчаў, зьбіраў фальклёр, ствараў шматлікія замалёўкі прадметаў матэрыяльнай культуры, архітэктуры, тыпажоў сялянаў. З гэтай мэтай у 1926 годзе Драздовіч выправіўся ў навукова-творчую экспэдыцыю на [[Піншчына|Піншчыну]], а ў наступныя гады наведаў [[Трокі]], [[Вільня|Вільню]], [[Меднікі]], [[Крэва]], [[Гальшаны]], [[Ліда|Ліду]], [[Наваградак]], [[Любча|Любчу]], [[Мір]]. У выніку гэтых вандровак, якія ахапілі амаль усю Заходнюю Беларусь, зьявіліся ёмістыя альбомы графікі, якія зьяўляюцца непаўторнай зьявай у беларускім мастацтве. У другой палове 1920-х Язэп Драздовіч выкладаў маляваньне ў [[Глыбокае|Глыбоцкай]] школе, [[Наваградзкая беларуская гімназія|Наваградзкай]] і [[Радашкавіцкая беларуская гімназія|Радашкавіцкай]] беларускіх гімназіях. З 1926 году Драздовіч працаваў у [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]], пры якой стварыў мастацкую студыю-майстроўню. Пры студыі Язэп Драздовіч гуртаваў маладых беларускіх мастакоў, сярод якіх былі [[Васіль Сідаровіч]], [[Мікола Васілеўскі]], [[Раман Семашкевіч]].<ref>{{Артыкул| аўтар =[[Валеры Буйвал|Буйвал, В]].| загаловак =Фердынанд Рушчыц. Каля касьцёла. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва Беларусі]] | тып =часопіс | год =1985 | том = | нумар =12 | старонкі =64}}</ref> Драздовіч усталяваў шчыльныя сувязі з [[Інбелкульт|Інстытутам беларускай культуры]] ў Менску (з 1929 году — [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэмія Навук]]), дасылаў замалёўкі і абмеры драўлянай архітэктуры і прадметаў сялянскага побыту. За мастацкія і навуковыя працы неаднаразова ўзнагароджваўся прэміямі Акадэміі навук. Супрацоўнічаў з сатырычным часопісам «[[Маланка (часопіс)|Маланка]]», [[Таварыства беларускай школы|Таварыствам беларускай школы]] (ТБШ). На пачатку 1930-х Драздовіч непрацяглы час працуе на [[Беласточчына|Беласточчыне]] на запросіны ТБШ: афармляе спэктаклі на аматарскай сцэне таварыства, удзельнічае ў працы каапэратыўнага выдавецтва «Сяўба». Адметнай рысай Язэпа Драздовіча было ягонае апантанае захапленьне [[космас]]ам. У 1931 годзе Драздовіч выдаў у [[Вільня|Вільні]] першую на беларускай мове кнігу па [[астраномія|астраноміі]] «Нябесныя бегі», у якой выклаў шэраг сваіх тэорыяў, у прыватнасьці, аб паходжаньні [[плянэта|плянэт]] [[Сонечная сыстэма|Сонечнай сыстэмы]] і вярчэньні [[Зямля|Зямлі]]. Выданьне ўпрыгожылі ўласныя малюнкі аўтара. У 1931—1933 гадах Драздовіч працягнуў тэму космасу трыма сэрыямі графічных малюнкаў і жывапісных палотнаў «Жыцьцё на [[Марс (плянэта)|Марсе]]», «Жыцьцё на [[Сатурн]]е» і «Жыцьцё на [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяцы]]». === Дзісенскі пэрыяд === [[Файл:Jazep Drazdovic Autapartret 1943.jpg|значак|242пкс|Аўтапартрэт, 1943 год.]] [[Файл:Głębokie pomnik 04.jpg|значак|242пкс|Бюст на алее славутых землякоў у [[Глыбокае|Глыбокім]].]] У 1933 годзе Драздовіч вяртаецца на Дзісеншчыну да брата Канстантына. Тут, на малой радзіме, мастак стварыў вялікую колькасьць графічных і жывапісных твораў. Язэп Драздовіч працягнуў супрацоўніцтва зь Беларускім музэем імя Івана Луцкевіча, дасылаючы туды замалёўкі замчышчаў, гарадзішчаў, сялянскай архітэктуры і побыту. Разам зь [[Міхась Машара|Міхасём Машарам]] і Янкам Пачопкам Драздовіч стварыў культурны асяродак у Летніках і Германавічах. Штогод улетку мастак выпраўляўся ў вандроўкі па краі, падчас якіх вырабляў для вяскоўцаў шматлікія маляваныя дываны і партрэты. Пасьля далучэньня ў 1939 годзе Заходняй Беларусі да БССР Язэп Драздовіч вучыўся на кароткачасовых настаўніцкіх курсах і працаваў настаўнікам у [[Глыбокае|Глыбокім]] і [[Лужкі (Глыбоцкі раён)|Лужках]]. З-за нястачы настаўнікаў ён быў вымушаны выкладаць усе прадметы, у тым ліку астраномію, маляваньне і гісторыю. Пэдагагічная дзейнасьць Драздовіча перапынілася ў 1941 годзе з пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]. Тым ня менш, падчас акупацыі Драздовіч працягнуў творчую дзейнасьць і стварыў шэраг мастацкіх палотнаў. Пасьля заканчэньня вайны з-за праблем са здароўем Язэп Драздовіч мала працаваў. Асноўнай крыніцай заробку мастака былі маляваныя дываны для сялянаў. Зрэдку пісаў краявіды, партрэты. Савецкія чыноўнікі ад ідэалёгіі і культуры ставіліся да творчасьці Язэпа Драздовіча як да нявартай увагі. Прыкладам таму служыць унікальны росьпіс сталоўкі ў Лужках, які быў зафарбаваны на загад [[Полацак|полацкага]] чыноўніка. Драздовіч ніколі ня быў прыняты ў [[Саюз мастакоў Беларусі]]. Мастак трагічна памёр. Беспрытомнага «дзядзьку Язэпа» знайшлі на дарозе сяляне. Яго адвезьлі ў [[Падсьвільле|Падсьвільскі]] шпіталь, дзе празь некаторы час ён памёр. Пахаваны Язэп Драздовіч у вёсцы [[Ліпляні]] [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]]. На магіле стаіць стэла з барэльефам мастака скульптара [[Алесь Шатэрнік|Алеся Шатэрніка]]. == Творчасьць == [[Файл:Drazdovič Monument in Minsk.jpg|250px|thumb|«Вечны вандроўнік», помнік Язэпу Драздовічу ў [[Менск]]у.]] Аўтар жывапісных і графічных работаў на гістарычныя тэмы: «Трызна мінуўшчыны», «Дух зямлі», «Брамка будучыні» і іншых. У 1910—1920 гадах стварыў графічныя сэрыі «Старажытная будоўля на Беларусі», асобныя лісты «Менск. Высокае Места», «Месца ўпадзеньня Нямігі ў Сьвіслач», партрэты полацкіх і смаленскіх князёў, асобныя лісты: «Пажар гарадзішча», «Пажар у замку» і іншыя, жывапісныя эцюды. Напісаў жывапісныя палотны з жыцьця старажытнай [[Полацкае княства|Полаччыны]], а таксама карціны, прысьвечаныя [[Францішак Скарына|Францішку Скарыну]]. Працаваў як скульптар: бюст Францішка Скарыны; барэльефы: партрэт маці паэта [[Міхась Машара|Міхася Машары]], фальклярыста [[Антон Грыневіч|Антона Грыневіча]], журналіста, айца [[Баляслаў Пачопка|А. Пачопкі]]. Запісваў фальклёр, апрацоўваў для слоўнікаў народную лексыку. Дасьледаваў у Менску рэчышча [[Няміга|Нямігі]], праводзіў раскопкі ў [[Заслаўе|Заслаўі]], [[Сьвір (вёска)|Сьвіры]]. Супрацоўнічаў з [[Іван Луцкевіч|Іванам]] і [[Антон Луцкевіч|Антонам Луцкевічамі]], заснавальнікамі [[Беларускі музэй у Вільні|Беларускага музэю ў Вільні]], у які дасылаў матэрыялы, знойдзеныя ў час раскопак у [[Наваградак|Наваградку]]. == Ушанаваньне памяці == [[Файл:Jazep Drazdovič stamp.jpg|240пкс|значак|зьлева|Язэп Драздовіч. Марка [[Белпошта|Белпошты]] (1994)]] У гады савецкай улады творчая спадчына Язэпа Драздовіча ігнаравалася афіцыйнымі ўладамі, бо не стасоўвалася з камуністычнымі ўяўленьнямі аб мастацтве. Імя мастака зноў атрымала шырокую вядомасьць дзякуючы пісьменьніку [[Арсень Ліс|Арсеню Лісу]], які ў 1984 годзе выдаў кнігу «Вечны вандроўнік», прысьвечаную жыцьцю і творчасьці Драздовіча. У наш час у гонар Язэпа Драздовіча названа [[Вуліца Язэпа Драздовіча (Менск)|вуліца]] ў [[менск]]ім мікрараёне [[Лошыца (мікрараён)|Лошыца]], вуліцы ў [[Вуліца Язэпа Драздовіча (Ворша)|Воршы]], [[Маладэчна|Маладэчне]], [[Наваградак|Наваградку]], [[Глыбокае|Глыбокім]], [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыне]], [[Радашкавічы|Радашкавічах]], [[Ліпляні|Ліплянах]].<ref>[http://www.svaboda.org/content/transcript/774616.html Імёны Свабоды: Язэп Драздовіч] // [[Радыё Свабода]], 2006</ref> На магіле ў вёсцы [[Ліпляні]] [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]] пастаўленая стэла з барэльефам мастака скульптара [[Алесь Шатэрнік|Алеся Шатэрніка]], помнік Язэпу Драздовічу скульптара [[Ігар Голубеў|Ігара Голубева]] ўпрыгожвае [[Траецкае прадмесьце]] Менску. Язэп Драздовіч працаваў у [[Глыбокае|Глыбокім]] у гімназіі настаўнікам маляваньня. Бюст Язэпу Драздовічу пастаўлены на алеі славутых землякоў на гістарычным Рынку. Памятную шыльду, якую вырабіў Аляксандар Тухто, усталявалі на доме № 111 па вуліцы [[Генрык Сянкевіч|Генрыка Сянкевіча]] (сучасная вуліца [[Максім Горкі|Максіма Горкага]]).<ref>{{Навіна|аўтар= Смоткіна|імя =Тацьцяна |прозьвішча=Смоткіна|спасылка на аўтара = |аўтар 2 =|аўтар 3= |загаловак=Дошку ў гонар Язэпа Драздовіча адкрылі ў Глыбокім|спасылка=https://www.racyja.com/kultura/doshku-u-gonar-yazepa-drazdovicha-adkryl/|выдавец=[[Беларускае Радыё Рацыя]]|мова =be|дата публікацыі=23 лютага 2020 |копія = |дата копіі = |дата доступу=}}</ref> Творы Драздовіча захоўваюцца ў [[Нацыянальны музэй Летувы|Нацыянальным музэі Летувы]], [[Нацыянальны музэй гісторыі і культуры Беларусі|Нацыянальным музэі гісторыі і культуры Беларусі]], [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі]], у [[Музэй старажытнабеларускай культуры|Музэі старажытнай беларускай культуры]], у [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Якуба Коласа]], [[Дзяржаўны літаратурна-мэмарыяльны музэй Якуба Коласа|Музэі Якуба Коласа]], у некаторых рэгіянальных мухэях Беларусі і ў прыватных калекцыях. У [[Германавічы|Германавічах]], на малой радзіме мастака, дзякуючы намаганьням мясцовых жыхароў існуе грамадзкі «[[Культурна-асьветніцкі цэнтар імя Язэпа Драздовіча]]», у якім экспануецца вялікая колькасьць твораў мастака. Навукова-практычная канфэрэнцыя «Язэп Драздовіч. Асоба. Творчасьць» адбылася ў [[Віцебск]]у 20 — 22 траўня 1993 году.<ref name="ЛіМ № 25 (3695)">{{артыкул|аўтар =[[Галіна Каржанеўская]], [[Пётра Васілеўскі]]. | частка = |загаловак = «Мяне яшчэ пашукаюць…» (Пра навук.-практ. канферэнцыю: Язэп Драздовіч — асоба, творчасьць).|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Мікола Гіль]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=19 — 25 чэрвеня 1993|выпуск=|том=|нумар= 25 (3695)| старонкі=6, 7 |isbn=}}</ref> Навукова-краязнаўчая канфэрэнцыя «Шляхамі Язэпа Драздовіча» была праведзеная ў красавіку 2013 году ў [[Маладэчна|Маладэчне]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191209192959/https://rh.by/ru/2013/05/04/tvorchasts-drazdovicha-pryklad-natsyyanalnaga-mastatstva/ «Творчасць Драздовіча — прыклад нацыянальнага мастацтва»] («[[Рэгіянальная газета]]»).</ref><ref>[https://news.21.by/other-news/2013/05/04/760020.html «Творчасць Драздовіча — прыклад нацыянальнага мастацтва».] 21.by]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20191209192958/https://www.nlb.by/content/informatsionnye-resursy/elektronnye-informatsionnye-resursy/resursy-natsionalnoy-biblioteki-belarusi/virtualnye-proekty-vystavki-i-kollektsii/virtualnye-proekty-biblioteki/virtual/udivitelnyy-mir-yazepa-drozdovicha/public/311099/ «Шляхамі Язэпа Драздовіча», навукова-краязнаўчая канферэнцыя] «[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]»</ref> 29 лістапада 2019 году ў [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]] ў [[Менск]]у адкрыўся новы разьдзел пастаяннай экспазыцыі — «Сусьвет Язэпа Драздовіча» і віртуальны архіў-музэй Язэпа Драздовіча<ref>[https://novychas.by/kultura/kasmicznaja-opera-jazepa-drazdovicza Ксенія Ліцвіноўская. «Касмічная опера» Язэпа Драздовіча.] 30-11-2019. [[Новы час (газэта)|Новы час]].</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20191219124826/https://www.artmuseum.by/by/vyst/tek/novyi-razdzel-pastayannaj-ekspaz%D1%96czyi%D1%96-%E2%80%93-%E2%80%9Csusvet-yazepa-drazdov%D1%96cha%E2%80%9D.html Новы раздзел пастаяннай экспазіцыі — «Сусвет Язэпа Драздовіча».] [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь]]</ref>. == Выставы == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * 1925 — [[Менск]]. «[[Усебеларуская мастацкая выстава (1925)|Першая Ўсебеларуская мастацкая выстава]]». №№ 242—244. «Алегарычная кампазыцыя з цыклю Рэвалюцыя» — Алей. (Уласнасьць [[Браніслаў Эпімах-Шыпіла|Б. І. Эпімах-Шыпілы]]).<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Каталёг 1-й Усебеларускай мастацкай выстаўкі»|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/7/3/ba25018/ba25018.html |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =|год =1925 |том = |старонкі =13 |старонак =44|сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}</ref> * 1927 — [[Вільня]]. Вучнёўская выстаўка малюнкаў у Беларускай гімназіі. {{пачатак цытаты}}25 чэрвеня ў залі Беларускае Гімназіі ў Вільні адчынена беларуская вучнёўская выстаўка малюнкаў. Скончыцца выстаўка 5-га ліпеня. На выстаўцы ёсьць абразы вучнеў Віленскай і Радашкоўскай Беларускай Гімназіі ды апрача таго мастака Язэпа Драздовіча, каторы быў ініцыятарам і арганізатарам выстаўкі. Гэткія вучні далі свае малюнкі: А. Быхавец, М. Васілеўскі, С. Жураўлёў, Я. Казлоўскі, Л. Маргайлік, М. Сеўба, С. Сьлізьняк, В. Сідарэвіч, Я. Хвораст і М. Якімец. З паміж абразоў Драздовічавых асаблівую ўвагу на сябе зварочуюць рысункі пяром<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Вучнёўская выстаўка малюнкаў. | спасылка = http://elibrary.mab.lt/handle/1/2511 | мова = | выданьне = [[Родные гоні]] | тып = месячнік літаратуры й культуры Заходняе Беларусі| год = 1927, чэрвень | том = | нумар = 4| старонкі = 46}}</ref>.{{канец цытаты}} * 1928 — [[Менск]], красавік—травень. Першая Ўсебеларуская выстаўка краязнаўчых фатаграфій і замалёвак. 100 замалёвак «Начыньне і прылады».<ref>{{артыкул|аўтар =[[Андрэй Мрый|Шашалевіч А.]]| частка = |загаловак = Першая Усебеларуская выстаўка краязнаўчых фатаграфій і замалёвак.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/?pubid=46269|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=люты— сакавік 1928|выпуск=|том=|нумар=6—7 (33—34)| старонкі=3—10, 8|isbn=}}</ref> * 1932 — [[Вільня]]. травень. Выстава Таварыства Незалежных Артыстаў. «Вароты ідэалаў», алей.<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак =Хроніка: Працы мастакоў-беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Беларускі звон (1931)|Беларускі звон]] | тып = газэта | год = 1932, 27 траўня | том = | нумар = 15 (40)| старонкі = 4}}</ref> * 1979 — [[Менск]]. Палац Мастацтваў. * 1993 ― [[Віцебск]], травень ― ліпень. «Летуценьні Язэпа Драздовіча».<ref name="ЛіМ № 25 (3695)"/>. * 1993 — [[Менск]]. Язэп Драздовіч 1888―1954. «Шлях да сваёй зоркі…»<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак = Язэп Драздовіч 1888―1954. Шлях да сваёй зоркі…|арыгінал = |спасылка = |адказны =аўтар тэксту [[Тамара Габрусь|Т. В. Габрусь]], рэдактар Ю. І. Дзянісаў, макет і афармленьне мастака А. А. Жданоўскай|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =ДВПМП «Інфаармпрагрэс»|год =1993|том = |старонкі = |старонак =28|сэрыя = |isbn = |наклад =5000}}</ref>. * 1998 — [[Менск]]. Да 110-годзьдзя з дня нараджэньня Язэпа Драздовіча. Палац Мастацтваў і [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа]].<ref>{{артыкул|аўтар =Т. Жук. | частка = |загаловак =«Любіў сусьвет і родную зямлю.» |арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Уладзімер Някляеў]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=23 кастрычніка 1998|выпуск=|том=|нумар= 43| старонкі=4|isbn=}}</ref>. {{слупок-2}} * 1999 — [[Заслаўе]]. «Зямля й космас Язэпа Драздовіча».<ref>{{Кніга|аўтар =Юрась Малаш.|частка = |загаловак =«Зямля і космас Язэпа Драздовіча»|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Заслаўе]] |выдавецтва =|год =1999 |том = |старонкі = |старонак = 11|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> * 2008 — [[Менск]]. Да 120-годзьдзя з дня нараджэньня Язэпа Драздовіча.<ref>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. Каталёг выставы з фондаў музея старажытнабеларускай культуры, Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру імя Кандрата Крапівы, НАН Беларусі : да 120-годдзя з дня нараджэння мастака. |арыгінал = |спасылка = |адказны =складальнікі тэксту: Л. Агеева, С. Беляева, Н. Дзямідава ; пад рэдакцыяй В. І. Жука ; фота М. Мельнікава |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =|год =2008 |том = |старонкі = |старонак =21 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> * 2008 — [[Менск]]: 16 сьнежня — 26 сьнежня 2008 году «Ars incognita» — «Невядомае мастацтва» ў [[Музэй старажытнабеларускай культуры|Музэі старажытнай беларускай культуры Нацыянальнай акадэміі навук]] пры акадэмічным [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце этнаграфіі, мастацтвазнаўства і фальклёру]]. Былі прадстаўленыя творы сямі мастакоў Віленскай мастацкай школы: [[Сяргей Вішнеўскі]], Язэп Драздовіч, [[Зьміцер Крачкоўскі]], [[Пётра Сергіевіч]], [[Міхась Сеўрук]], [[Васіль Сідаровіч]], [[Павал Южык]] — 142 творы<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Валянціна Аксак]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 сьнежня 2008 | url = https://www.svaboda.org/a/1360550.html| копія = | дата копіі = | загаловак = &ldquo;Ars incognitа&rdquo; раскрывае таямніцы| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>.​ * 2009 ― [[Віцебск]], лістапад. «Язэп Драздовіч: Прыйдзе час…»<ref>[https://www.svaboda.org/a/1886885.html Язэп Драздовіч у Віцебскім краязнаўчым музэі] Радыё Свабода</ref> * 2010 ― [[Лепель]], 20 лютага ― 20 сакавіка 2010 году. Выстава «Язэп Драздовіч ― легенда зямлі беларускай» у Лепельскім краязнаўчым музэі. * 2017 — [[Магілёў]]: з 16 траўня 2017 году выстава «Космас Язэпа Драздовіча» ў музэі гісторыі Магілёва<ref>{{Спасылка | аўтар = АБ. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 траўня 2017| url = https://www.svaboda.org/a/kosmas-jazepa-drazdovica-pakazali-mahilioucam/28494019.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Космас Язэпа Драздовіча паказалі магілёўцам | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. * 2018 — [[Менск]]. 1 чэрвеня ― 30 лістапада. Выстава «Сусьвет Язэпа Драздовіча» у Нацыянальным мастацкім музэі з калекцый шасьці беларускіх музэяў і прысьвечана 130-годзьдзю з дня нараджэньня мастака. Жывапіс, скульптура, маляванкі, графіка. Гэтая выстава таксама была прысьвечана аднаму зь першых дасьледчыкаў творчасьці Язэпа Драздовіча — Арсенію Лісу (1934—2018), які ў 1984 годзе напісаў кнігу пра мастака «Вечны вандроўнік».<ref>{{артыкул|аўтар =Лія Кісялёва. | частка = |загаловак =Космас: тэксты і выявы. «Сусвет Язэпа Драздовіча»: у Нацыянальным мастацкім музеі.|арыгінал = |спасылка =http://kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=2144|адказны =[[Алена Каваленка]]|выданьне=[[Мастацтв (часопіс)|Мастацтва]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Культура і мастацтва» |год=2018|выпуск=|том=|нумар= 8 (425)| старонкі= 14―17|isbn=}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180920054041/http://www.artmuseum.by/by/vyst/tek/vystava-susvet-yazepa-drazdovcha Выстава «Сусвет Язэпа Драздовіча» ў Нацыянальным мастацкім музэі.]</ref> {{слупок-канец}} == Фільмаграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * «Сьвет Язэпа Драздовіча». Менская студыя дакумэнтальных фільмаў «Летапіс» — 1988 год. [[Кінарэжысэр|Рэжысэр]] Станіслаў Гайдук. * [https://www.youtube.com/watch?v=3ctHSY4Wbb8 «Язэп Драздовіч. Летуценьні».] Студыя «Тэлефільм». 1997 год. [[Сцэнарыст]] Ю. Шайкоў. Рэжысэр С. Агеенка. * [https://www.youtube.com/watch?v=Yg_hSxZvep4 «Язэп Драздовіч. Неба і Зямля».] Студыя [[Беларускі відэацэнтар]] — 2011 год. [[Сцэнарыст]] і рэжысэр [[Ірына Волах]] {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=IyQgUb--zBE Язэп Драздовіч мастак, летуценьнік, творца, навуковец і гістарычная асоба.] — Студыя «Экспэрымэнт». 2013 год. Аўтар Алена Сівіцкая, рэжысэр Уладзімер Сівіцкі, апэратар Аляксандар Перавецкі. * [https://web.archive.org/web/20201127154622/https://ethno.by/videateka/1277349644 Чатыры жыцьці Язэпа Драздовіча.] — 2019 год. Этнаўсё. Аўтары: Надзея Вусава, Юры Цімафееў. {{слупок-канец}} == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} === Творы === * {{Кніга|аўтар = Язэп Нарцызаў.|частка = |загаловак = Пабрацімцы і Вялікая шышка: 1-я часьць аповесьці «Вар'ят без варʼяцтва».|арыгінал = |спасылка =https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/45/Drazdovich_1923.pdf|адказны = |выданьне = |месца =[[Вільня]] |выдавецтва =Віленскае выдавецтва Б. А. Клецкага. Беларускі аддзел |год =1923|том = |старонкі = |старонак =64|сэрыя = |isbn = |наклад = }}<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Віленскае выдавецтва Б. Клецкіна. | спасылка = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2486/232915-1923-8.pdf?sequence=8&isAllowed=y | мова = | выданьне =[[Новае жыцьцё (газэта)|Новае жыцьцё]] | тып = газэта | год = 1923, 27 красавіка | том = | нумар = 8 | старонкі = 4 }}</ref> * {{Артыкул| аўтар = Я. Драздовіч. | загаловак = Малюнак. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1929-004.nlb.pdf | мова = | выданьне = [[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 4 | старонкі = 17 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =Я. Драздовіч.|частка = |загаловак =«Нябесныя Бегі»|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/drozdovich.pdf |адказны = |выданьне = |месца =[[Вільня]] |выдавецтва =Друкарня А. Дворжэца|год =1931 |том = |старонкі = |старонак = 28|сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Пажар замчышча. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Nioman.pdf.zip/1932-001.mab.pdf | мова = | выданьне = [[Нёман (1932)|Нёман]] | тып = літаратурна-мастацка-навуковы часопіс | год = 1932 | том = | нумар = 1 | старонкі = 13 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Язэп Драздовіч. Дзе мы і хто мы. Рукапіс. 1937—1938 гг. // [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа|ЦНБ РБ імя Якуба Коласа]]: ф. 2, воп. 1, аддз. зах. 10. * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Старонкі дзённіка. 1933 год. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва Беларусі]] | тып =часопіс | год = 1988| том = | нумар = 12 (72)| старонкі = 26—30 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Старонкі дзённіка. 1933 год. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва Беларусі]] | тып =часопіс | год = 1989| том = | нумар = 2 (74)| старонкі = 46—51 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/none/Historyja_bielaruskaha_mastactva_u_6_t_T4_1917-1941.html#1 |адказны =Рэдактары тома: [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]], [[Віктар Шматаў|В. Ф. Шматаў]] |выданьне = |месца =[[Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1990 |том =4. 1917 — 1941 |старонкі=16, 33, 34, 36, 39, 41, 43, 112, 116, 293, 296, 304 — 314, 318 — 328, 330, 333, 338|старонак =352 |сэрыя = |isbn = 5-343-00157-2|наклад =2450 }}. * {{артыкул|аўтар =Язэп Драздовіч.| частка = |загаловак =«Дзёньнік»|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Генрых Далідовіч]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Беларускі дом друку]]|год=1991; 1992 |выпуск=|том=|нумар=5 (459) — 11 (465); 1 (467) — 2 (468)| старонкі= |isbn= |issn= 0131-2308}} * {{Артыкул| аўтар = [[Ірына Багдановіч]].| загаловак = «Вы мне ідэёвы сваяк…». Казімір Сваяк і Язэп Драздовіч: Лісты Казіміра Сваяка да Язэпа Драздовіча. | спасылка = https://media.catholic.by/nv/n5/art11.htm | мова = | выданьне =[[Наша вера]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 2 (5)| старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. Альбом-манаграфія|арыгінал = |спасылка = |адказны =уклад. [[Мікола Купава]], уступ. арт. [[Аляксей Марачкін]]|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беллітфонд|год =2002 |том = |старонкі = |старонак =179 |сэрыя =Мастакі Беларусі |isbn =985-6576-24-5 |наклад =1200 }} * {{Артыкул| аўтар = [[Аксана Коўрык]].| загаловак = Праламленне мастацкіх традыцый у маляванках Язэпа Драздовіча. | спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-chasopis-ministerstva-kultury-respubliki-belarus-3-2003 | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2003, сакавік | том = | нумар = 3 (240)| старонкі = 19—21 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = Трызна мінуўшчыны. | спасылка = https://kamunikat.org/dzeyaslow-litaraturna-mastatski-chasopis-39| мова = | выданьне =[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]] | тып =часопіс | год = 2009, сакавік—красавік | том = | нумар = 2 (39)| старонкі = 290—295 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{артыкул|аўтар =Юрась Малаш. | частка = |загаловак = «Шчыра адданы і ўдзячны…» : з ліставання Браніслава Эпімах-Шыпілы і Язэпа Драздовіча 1917―1929 гадоў |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-3-324-2010 |адказны =[[Людміла Грамыка]]|выданьне=[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Культура і мастацтва» |год=2010|выпуск=|том=|нумар= 3 (324)| старонкі= 52―55|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =[[Марыя Грамыка|Грамыка, М. В]].|частка = |загаловак =Беларускі пейзажны жывапіс першай паловы XX стагоддзя |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2011 |том = |старонкі =11, 12, 27, 28, 54, 60. 61, 79, 82, 103, 105, 107, 109—111, 113, 114, 139, 140, 142, 143,148|старонак =167 |сэрыя = |isbn =978-985-08-1348-0 |наклад =500 }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч: альбом |арыгінал = |спасылка = |адказны =аўтар тэксту і складальнік [[Надзея Усава|Усава Н. М.]], пераклад на англійскую мову М. Б. Тарнапольскай |выданьне =|месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусь|год =2012 |том = |старонкі = |старонак =43 |сэрыя =«Славутыя мастакі зь Беларусі» |isbn =978-985-01-0976-7 |наклад =1000 }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч: альбом |арыгінал = |спасылка = |адказны =складальнікі [[Надзея Усава|Усава Н. М.]], [[Вольга Архіпава|В. А. Архіпава]] ; аўтар тэксту Н. М. Усава ; пераклад на ангельскую мову: М. Б. Тарнапольская |выданьне =2, дапоўненае|месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусь|год =2013 |том = |старонкі = |старонак =95 |сэрыя =«Славутыя мастакі зь Беларусі» |isbn =978-985-01-1011-4 |наклад =1500 }} * {{Артыкул| аўтар = Тацьцяна Гаранская.| загаловак = Пуцявінамі Драздовіча. | спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-4-361-2013 | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2013, красавік | том = | нумар = 4 (361) | старонкі = 48—49 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{артыкул|аўтар =Вячаслаў Мартысюк.| частка = |загаловак =«З неапублікаванай эпісталярнай спадчыны Язэпа Драздовіча ».|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/maladosc.html?pub_start=40&pubid=27247|адказны =Гал. рэд. [[Сьвятлана Дзянісава]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=«Выдавецкі дом «Звязда»|год=2013|выпуск=|том=|нумар=11 (720| старонкі=113―115|isbn= |issn= 0131-2308}} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч.| загаловак = На пазахатнім свеце. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2014-08.pdf | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2014, жнівень| том = | нумар = 8 (1018)| старонкі = 127—154 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. Праз церні да зорак : Дзёньнік; Шляхамі Язэпа Драздовіча ; Вястун, паэт, мастацтва Бог ; Вялікая Шышка — аповесьць ; Трызна мінуўчшыны — паэма.|арыгінал = |спасылка = |адказны =укладаньне — Міхась Казлоўскі |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =2014 |том = |старонкі = |старонак =544 + 93 іл.|сэрыя = |isbn =978-985-02-1629-8 |наклад =1000 }} * {{артыкул|аўтар =Язэп Драздовіч.| частка = |загаловак =«Разганяючы клопат-тугу і дасаду». Вершы.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/maladosc.html?pub_start=30&pubid=32805|адказны =Гал. рэд. [[Сьвятлана Дзянісава]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=«Выдавецкі дом «Звязда»|год=2015|выпуск=|том=|нумар=5 (738)| старонкі=119—121|isbn= |issn= 0131-2308}} * {{артыкул|аўтар =Язэп Драздовіч.| частка = |загаловак = «Марсіянскія хронікі Язэпа Драздовіча»|арыгінал =Жыцьцё на Марсе. ''(Урыўкі з рукапіснай кнігі)'' |спасылка =https://novychas.online/pdf/litbiel_2016_9.pdf|адказны = |выданьне=Новы час: «Літаратурная Беларусь» № 9 (121)|тып=газэта|месца=[[Менск]]|выдавецтва= «Час навінаў»|год=23 верасьня 2016 |выпуск=|том=|нумар=36 (501) | старонкі=12, 13 |isbn=}} * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Фальклорныя скарбы Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = Падрыхтаваў да друку Вячаслаў Мартысюк. Прадмова [[ Арсень Ліс| Арсеня Ліса]]| аўтар выданьня = | выданьне = Беларускі фальклор: матэрыялы і даследаваньні. | тып = Зборнік навуковых прац| месца =[[Менск|Мінск]] | выдавецтва =«Выдавецкі дом «[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]]» | год = 2016 | выпуск = 3 | том = | нумар = | старонкі = 285—353 | isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = Язэп Драздовіч. | загаловак = Касмічная адысея Язэпа Драздовіча: малавядомыя тэксты. (Да 130-годдзя Язэпа Драздовіча). Падрыхтоўка публікацыі і прадмова Ліі Кісялёвай | спасылка = https://issuu.com/dziejaslou/docs/dz-95| мова = | выданьне =[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]] | тып =часопіс | год = 2018, 26 лістапада | том = | нумар = 95| старонкі = 179—193 }} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Язэп Драздовіч. Моўная і этнаграфічная спадчына: архіўныя матэрыялы. Зьмест: 1. Беларуска-руская тэрміналогія па анатоміі і фізіялогіі цела чалавека; 2. Тэмытычныя словазборы: падрыхтоўчы матэрыял для беларускага слоўніка; 3. Батанічны слоўнік вёскі Рымкі Я. Драздовіча / У. Павалковіча (?); 4. Беларускі слоўнік; 5. Краёвы слоўнік Піншчыны; 6. Пінскія словазборы; 7. Пінскія падрыхтовачныя матэрыялы; 8. Краёвы слоўнік Дзісеншчыны; 9. Этнаграфічныя малюнкі; 10. Гукаперайманні і выклічнікі; 11. Устойлівыя адзінкі Дзісеншчыны; 12. Беларускія народныя песні; 13. Лісты, запісы |арыгінал = |спасылка = |адказны = Ірына Галуза |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2022 |том = |старонкі = |старонак = 677 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2860-6|наклад = 300}} * {{Артыкул| аўтар = В. І. (Вольга Іванова). | загаловак = Архіў Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка = https://kamunikat.org/zapisy-belaruskaga-instytutu-navuki-y-mastatstva-44 | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Запісы Беларускага Інстытуту Навукі й Мастацтва]] | тып =навуковы часопіс, орган Беларускага інстытуту навукі і мастацтва | месца =[[Нью-Ёрк]]; [[Беласток]]| выдавецтва =[[Беларускі інстытут навукі і мастацтва (выдавецтва)|Беларускі інстытут навукі й мастацтва]] | год = 2024 | выпуск = | том = 44| нумар = | старонкі = 97—155 | isbn = 979-8-218-58406-1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Мікола Трус]].| загаловак = Эпісталярны канвалют Язэпа Драздовіча| спасылка = https://www.mastlit.by/gallery/maladost_2026_01_frag.pdf | мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2026| том = | нумар = 1| старонкі = 96—103 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Крытыка, рэцэнзіі === * {{артыкул|аўтар =[[Зьмітрок Бядуля|З. Бядуля]]. | частка = |загаловак = «Штрыхі аб беларускай культуры».|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/handle/1/2305|адказны =[[Францішак Аляхновіч]]|выданьне=[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьцё]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=28 студзеня 1920|выпуск=|том=|нумар=2 (23)| старонкі= |isbn=}} * {{артыкул|аўтар =Вілянец. | частка = |загаловак = «Малюнкі Я. Драздовіча.»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2451/232090-1922-2.pdf?sequence=2&isAllowed=y|адказны =рэдактар-выдавец А. Амельяновіч, рэдактар [[Леапольд Родзевіч|Л. Родзевіч]]|выданьне=[[Наша будучыня (газэта)|Наша будучына]]|тып=газэта|месца=[[Вільня ]]|выдавецтва=«Друк» |год=16 сьнежня 1922 |выпуск=|том=|нумар= 2| старонкі= 4|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Уладзімер Самойла|Суліма]]. | частка = |загаловак =З «Гаспадарства кветак васілька і пралескі» на заваяваньне места. Язэп Нарцызаў. «Пабрацімы. Вялікая шышка»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2387/226514-1923-2.pdf?sequence=2&isAllowed=y|адказны =рэдактар-выдавец[[Мікалай Шыла|М. Шыла]]|выданьне=[[Змаганьне (1923)|Змаганьне]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=друкарня Левін і сын |год=28 кастрычніка 1923|выпуск=|том=|нумар=1 | старонкі= 2, 3|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Уладзімер Самойла|Суліма]]. | частка = |загаловак =З «Гаспадарства кветак васілька і пралескі» на заваяваньне места. Язэп Нарцызаў. «Пабрацімы. Вялікая шышка»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2387/226514-1923-1.pdf?sequence=1&isAllowed=y|адказны =рэдактар-выдавец[[Мікалай Шыла|М. Шыла]]|выданьне=[[Змаганьне (1923)|Змаганьне]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=друкарня Левін і сын |год=1 лістапада 1923|выпуск=|том=|нумар=2 | старонкі= 2, 3|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар = [[Казімер Сваяк|К. Св.]] | загаловак = Зь нівы беларускага мастацтва. | спасылка = https://knihi.com/none/Studenckaja_dumka_pdf.zip.html#1925-001.nlb.pdf_1 | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]]| тып =часопіс | год = 1925 | том = | нумар = 1 (2) | старонкі = 16—18 }} * {{артыкул|аўтар =[[Янка Пачопка|Я. Башкір]]. | частка = |загаловак =З песьняў пралетара (Язэпу Нарцызаву).|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2773/235407-1926-18.pdf?sequence=21&isAllowed=y|адказны =[[Станіслаў Вольскі|Ст. Вольскі]]|выданьне=[[Сялянская ніва]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=Орган Беларускага Сялянскага Саюзу |год=20 чэрвеня 1926|выпуск=|том=|нумар=18 | старонкі=3|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Янка Шутовіч|Я. Ш.]], [[Пётра Сергіевіч|П. Сергіевіч]]. | частка = |загаловак =Язэп Драздовіч. (Да 50–годзьдзя нараджэньня мастака)|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/kalosse.html?pubid=25390|адказны =[[Янка Шутовіч]]|выданьне=[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]|тып=часопіс|месца=[[Вільня]]|выдавецтва= |год=1938. Год IV|выпуск=|том=|нумар=3 (16)| старонкі=183—186|isbn=}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар =Вакар, Л. У.| загаловак =Тыпалагічны аналіз творчасці Язэпа Драздовіча | спасылка =https://lib.vsu.by/jspui/bitstream/123456789/10231/1/v96n1p86.pdf | мова = | выданьне =Весьнік Віцебскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту| тып =часопіс | год =1996 | том = | нумар =1 | старонкі =86—90 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Людміла Вакар]]. | загаловак = Усходнія матывы ў творчасці Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = навуковы рэдактар [[Надзея Усава]]| аўтар выданьня = | выданьне = Музей XXI стагоддзя: актуальныя праблемы дзейнасці | тып =навукова-практычная канферэнцыя, прысвечаная 65-годдзю з дня заснавання Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь, 9―11 лістапада 2004 года, Мінск | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = Белпрынт | год = 2008| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 296—302 | isbn = 978-985-459-108-7 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Габрусь]].| загаловак = Зорны шлях вечнага вандроўніка. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып =часопіс | год = 2008 | том = | нумар = 10 | старонкі = 98—101 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Галуза, Ірына. | загаловак =Тэрміналагічныя словазборы Язэпа Драздовіча. | арыгінал = | спасылка =http://www.albaruthenica.uw.edu.pl/pl/userfiles/downloads/AA_19_Zmiest.pdf | мова =be | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Acta Albarutenica]] | тып = | месца =[[Варшава|Warszawa]]| выдавецтва =Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego | год =2019 | выпуск = | том = 19| нумар = | старонкі = 207—230| isbn = | issn =1898-8091 }} * {{Артыкул| аўтар =Грудзінава, М. В. | загаловак =Літаратурная творчасьць Язэпа Драздовіча: інтэмедыяльны асьпект.| арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Весьці Нацыянальнай акадэміі навук]]. Серыя гуманітарных навук | тып =часопіс | месца =[[Менск|Мінск]] | выдавецтва =«Беларуская навука»| год =2016 | выпуск = | том = | нумар =4 | старонкі = 93—98| isbn = | issn =0321-1649 }} * {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Драздовіч, Язэп.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=22991|адказны = пад рэд. [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]] ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш.|выданьне=[[Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі |год= 1993 |выпуск=|том=2: Верабей — Іваноў|нумар= | старонкі=340—350|isbn=5-85700-075-0}} * Драздовіч, Язэп Нарцызавіч.// {{Літаратура/Мысьліцелі і асьветнікі Беларусі (1995)}} С. 148—149. * Драздовіч, Язэп Нарцызавіч. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|2 }} С. 340—350. * Драздовіч, Язэп Нарцызавіч.// {{Літаратура/Этнаграфія Беларусі: Энцыкляпэдыя (1989)}} С. 177—178. * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч — асоба, творчасьць. Матэрыялы навук.-практ. канферэнцыі (20 — 22 траўня 1993 г.; [[Віцебск]], [[Менск]]). |арыгінал = |спасылка = |адказны =Уклад. В. Лабачэўскай |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Бел. ін-т праблем культуры|год =1997 |том = |старонкі = |старонак =87 |сэрыя = |isbn = |наклад =250 }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч: «Прыйдзе час…» Зборнік матэрыялаў да 120-годдзя з дня нараджэньня мастака.|арыгінал = |спасылка = |адказны =пад рэдакцыяй М. Цыбульскага |выданьне =Беларускі саюз мастакоў, Культурна-асветніцкі цэнтр імя Язэпа Драздовіча (вёска Германавічы) |месца =[[Смаленск]] |выдавецтва =Зубр|год =2008 |том = |старонкі = |старонак =229 |сэрыя = |isbn = |наклад =300 }} * [[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі, Э. М.]]. Драздовіч, Язэп Нарцызавіч. // {{Літаратура/Археалёгія і нумізматыка Беларусі}} С. 231. * {{артыкул|аўтар =Каржанеўская Галіна. | частка = |загаловак = «Ляту і аглядаю з вышыні палёту…» Пра дзёньнік Язэпа Драздовіча.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Мікола Гіль]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=13 сакавіка 1992 |выпуск=|том=|нумар= 11 (3629)| старонкі=6, 7 |isbn=}} * {{артыкул|аўтар = Каржанеўская, Галіна. Васілеўскі, Пётра. | частка = |загаловак = «Мяне яшчэ пашукаюць…» (Пра навук.-практ. канферэнцыю: Язэп Драздовіч — асоба, творчасьць).|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Мікола Гіль]]|выданьне=[[Літаратура і мастацтва]]|тып=газэта|месца= [[Менск]]|выдавецтва=Беларускі дом друку |год=19 — 25 чэрвеня 1993|выпуск=|том=|нумар= 25 (3695)| старонкі=6, 7 |isbn=}} * {{Кніга|аўтар =Кісялёва, Лія. Архіпава, Вольга.|частка = |загаловак =Язэп Драздовіч : даследчык Бацькаўшчыны і паэт космасу.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Харвест]] |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =63 |сэрыя =«100 выдатных дзеячаў беларускай культуры» |isbn =978-985-18-3854-3 |наклад =500 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. | загаловак =Шляхі і пошукі. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1964 | том = | нумар =3 | старонкі =154—168 }} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =[[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]].|частка = |загаловак =«Вечны вандроўнік»: нарыс пра мастака Язэпа Драздовіча|арыгінал = |спасылка =https://knihi.com/Arsien_Lis/Viecny_vandrounik_narys_pra_mastaka_Jazepa_Drazdovica.html#1|адказны =прадмова [[Максім Танк|М. Танка]]; мастак [[Мікола Купава]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =«[[Юнацтва (выдавецтва)|Юнацтва]]» |год =1984 |том = |старонкі =|старонак =253|сэрыя = |isbn = |наклад =6000}} * [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. [[Андрэй Майсяёнак]]. {{Літаратура/ЭГБ|3}} — С. 275—277. * {{Кніга|аўтар = [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. |частка = |загаловак = Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Slounik/uploaded04/Ivan_Samiakin.Etnahrafija_Bielarusi._Encyklapiedyja.pdf |адказны = рэдкалегія: [[Іван Шамякін|І. П. Шамякін]] (галоўны рэдактар) і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі|Беларуская Савецкая Энцыклапедыя]] |год = 1989|том = |старонкі = 177, 178 |старонак = 578 |сэрыя = |isbn = 5-85700-014-9|наклад = 20000}} * {{Артыкул| аўтар =[[Уладзімер Ляхоўскі]]. | загаловак = Мінскі перыяд жыцця Язэпа Драздовіча (1919—1921 гг.): у адлюстрванні новых архіўных дакументаў| арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Знакамтыя мінчане ХІХ-ХХ стст. | тып = Матэрыялы беларуска-польскай навук. канферэнцыі, Мінск, 12 лістапада 2008 г.| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Польскі інстытут у Мінску| год = 2010| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 92—101| isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Юрась Малаш]].| загаловак = «Нашы прадзеды жылі словамі…» Літаратурная і даследчыцкая дзейнасць Язэпа Драздовіча. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 2 | старонкі = 173—182 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Юрась Малаш]].| загаловак = «На пакрасу жыцця…» Слова пра беларускага «небазнаўца» Язэпа Драздовіча | спасылка = https://kamunikat.org/dzeyaslow-litaraturna-mastatski-chasopis-39| мова = | выданьне =[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]] | тып =часопіс | год = 2009, сакавік—красавік | том = | нумар = 2 (39)| старонкі = 283—290 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Алесь Марціновіч]]. | загаловак = З зямлі да касмічных вышынь. | спасылка = https://zviazda.by/sites/default/files/41-2023.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 13 кастрычніка 2023| том = | нумар = 41 (5250)| старонкі = 15 | issn = 0024-4686| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Матэрыялы навукова-краязнаўчай канферэнцыі «Шляхамі Язэпа Драздовіча»: да 125-годдзя з дня нараджэння беларускага мастака, пісьменніка і грамадскага дзеяча (24 красавіка 2013 г.) |арыгінал = |спасылка = |адказны = падрыхтоўка тэксту і ўкладанне М. Казлоўскага|выданьне = |месца = [[Маладэчна]] |выдавецтва = Маладэчанская цэнтральная раённая бібліятэка імя М. Багдановіча|год = 2013 |том = |старонкі = 30|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = 20 }} * {{Літаратура/Памяць/Менск|1}} * {{Артыкул| аўтар = Пятухова Маргарыта. | загаловак = Гісторыя Беларусі ў інтэрпрэтацыі Язэпа Драздовіча : на матэрыяле рамана Язэпа Драздовіча «Гарадольская пушча». | спасылка = https://kamunikat.org/maladosts-shtomesyachny-litaraturna-mastatski-i-gramadska-palitychny-ilyustravany-chasopis-5-738-2015 | выданьне = [[Маладосць]] | тып = штомесячны літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны ілюстраваны часопіс | год = 2015 | том = | нумар = 5 | старонкі = 111—118 }} * {{Артыкул| аўтар = Петухова, Маргарыта. | загаловак = Язэп Драздовіч – пісьменнік. | спасылка = https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/4362/1/BBtom7_Petuhova_M.pdf | мова = | выданьне = [[Białorutenistyka Białostocka]] | тып =часопіс | год = 2015 | том = 7 | нумар = | старонкі = 107—130 | issn = 081–2515 }} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Плавінскі. | загаловак = Язэп Драздовіч і мінская брама. | спасылка = https://zviazda.by/sites/default/files/lim25-2013.pdf| мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва|ЛіМ]] | тып =часопіс | год = 2013, 28 чэрвеня| том = | нумар = 25 (4723)| старонкі =8 | issn = }} * [[Міхась Цыбульскі|Цыбульскі М. Л.]]. {{Літаратура/БелЭн|11}} — С. 194, 195. * {{Кніга|аўтар = [[Рыгор Шаура|Шаура, Рыгор Фёдаравіч]].|частка = |загаловак = Развіццё народнага выяўленчага і дэкаратыўнага мастацтва Беларусі ў другой палове XIX – пачатку XXI ст. |арыгінал = |спасылка =http://repository.buk.by/bitstream/handle/123456789/13746/RAZV%D0%86CCYO%20NARODNAGA%20VYIYA%D0%8ELENC.pdf?sequence=1&isAllowed=y |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва = БДУ культуры і мастацтваў|год = 2006 |том = |старонкі =9, 91, 92, 117, 118, 120—129, 202, 234, |старонак = 384 |сэрыя = |isbn =985-6579-99-6 |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар =[[Віктар Шматаў|Шматаў, Віктар]]. | загаловак = Мастацкі сусвет Язэпа Драздовіча | спасылка = | выданьне = [[ЛіМ]] | тып = часопіс | год = 1979, 8 ліпеня | том = | нумар = | старонкі = }} * {{Артыкул| аўтар = Vl. Drėma.| загаловак = Gudų dailė. ({{Мова-be|Беларускае мастацтва}})| спасылка = https://proxy.europeana.eu/media/2021803/C1B0004645304_1938_Nr_1/79e9cbd942dfe500e3cc2cdf6065a602?disposition=inline&recordApiUrl=https%3A%2F%2Fapi.europeana.eu%2Frecord | мова = lt| аўтар выданьня = redaktorius ir leidėjas Zigmas Prantkelevičius. Pagalbininkai: Prantkelevičius, Zigmas (1912-1967); Karosas, Jonas (1912-1975) | выданьне = Piūvis ({{Мова-be|Разрэз}})| тып =dailės ir literatūros vienrartinis leidinys ({{Мова-be|мастацтва і літаратуры аднаразовае выданьне}}) | месца =[[Вільня|Vilnius]]| выдавецтва = «Patria» | год = 1938| том = | старонкі = 20—21 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210112013134/https://www.artmuseum.by/by/koll/susvet-yazepa-drazdov%D1%96cha/ Новы разьдзел пастаяннай экспазыцыі «СУСЬВЕТ ЯЗЭПА ДРАЗДОВІЧА» ] [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|ў Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20111013080730/http://labadzenka.by/?p=12995 Язэп Драздовіч ва ўспамінах ягонай пляменьніцы] * [http://drazdovich.by/ Сайт, прысьвечаны творчасьці Язэпа Драздовіча] * [https://belsat.eu/programs/shto-yazep-drazdovich-rabiu-na-saturne/ «Сатурніянскія хронікі Язэпа Драздовіча».] [[БЕЛСАТ]]: Лабірынты. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Драздовіч, Язэп Нарцызавіч}} [[Катэгорыя:Беларускія археолягі]] [[Катэгорыя:Беларускія мастакі]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія фальклярысты]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Наваградзкай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Радашкавіцкай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] [[Катэгорыя:Беларускія разьбяры]] [[Катэгорыя:Асобы на беларускіх паштовых марках]] [[Катэгорыя:Пахаваныя ў Глыбоцкім раёне]] [[Катэгорыя:Язэп Драздовіч| ]] 413ifuznvcesxl48wpruwfdujnm7fyr 0 24261 2686310 2684765 2026-08-23T16:32:33Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686310 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Арсэнал (неадназначнасьць)}} {{Футбольны клюб |Назва = Арсэнал |Лягатып = Arsenal FC.svg |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Эмірэйтс (стадыён)|Эмірэйтс]] |Умяшчальнасьць = 59 867 |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|АрсэналЛёнЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|АрсэналЛёнСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|АрсэналЛён}} |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _arsenal2526h | pattern_b1 = _arsenal2526h | pattern_ra1 = _arsenal2526h | pattern_sh1 = _arsenal2526h | pattern_so1 = _arsenal2526hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = F00000 | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = F00000 | pattern_la2 = _arsenal2526a | pattern_b2 = _arsenal2526a | pattern_ra2 = _arsenal2526a | pattern_sh2 = _arsenal2526a | pattern_so2 = _adidasredl | leftarm2 = 192B47 | body2 = 192B47 | rightarm2 = 192B47 | shorts2 = 0c1c3e | socks2 = 0c1c3e |pattern_la3 = _arsenal2425T|pattern_b3 = _arsenal2425T|pattern_ra3 = _arsenal2425T|pattern_sh3 = _arsenal2425t|pattern_so3 = _arsenal2425tl |leftarm3 = 9adee9|body3 = 9adee9|rightarm3 = 9adee9|shorts3 = 000040|socks3 = 000040 }} «'''Арсэна́л'''» ({{мова-en|Arsenal Football Club}}) — прафэсійны ангельскі [[футбольны клюб]], разьмяшчаецца на поўначы [[Лёндан]]у. Выступае ў ангельскай [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-Лізе]] і зьяўляецца адным з самых пасьпяховых клюбаў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]]. «Арсэнал» 14 разоў рабіўся чэмпіёнам, 14 разоў здабываў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]. З штогадовым прыбыткам у памеры 340,3 млн фунтаў стэрлінгаў у [[Прэм’ер-Ліга 2019—2020 гадоў|сэзоне 2019—2020 гадоў]]<ref>[https://www2.deloitte.com/cn/en/pages/international-business-support/articles/deloitte-football-money-league-2021.html «Deloitte Football Money League 2021»]. Deloitte.</ref> «Арсэнал» быў ацэнены на суму 2,68 мільярдаў даляраў ЗША, што робіць яго восьмым самым каштоўным клюбам у сьвеце<ref>[https://www.forbes.com/soccer-valuations/list/#tab:overall «The Business of Soccer»]. Forbes.</ref>. Дэвізам клюбу ёсьць выраз «Перамога праз гармонію». Клюб быў заснаваны супрацоўнікамі [[Ўулвіцкі арсэнал|арсэналу Ўулвічу]] ў 1886 годзе пад назовам «Даял Сквэр». У 1913 годзе каманда пераехала на стадыён «[[Гайбэры (стадыён)|Гайбэры]]» ў паўночнай частцы брытанскай сталіцы. «Гайбэры» быў хатняй арэнай «Арсэналу» да жніўня 2006 году, калі клюбам быў дабудаваны новы 60-тысячны стадыён «[[Эмірэйтс (стадыён)|Эмірэйтс]]». Самым доўгатэрміновым і самым пасьпяховым трэнэрам у гісторыі клюбу стаў [[Арсэн Вэнгер]]. Зь ім «Арсэнал» заваяваў 7 Кубкаў Ангельшчыны (рэкорд краіны) і ўсталяваў рэкордную бяспройгрышную сэрыю з 49 матчаў<ref name="49unbeaten">{{Спасылка|аўтар = |імя = |прозьвішча = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 1 чэрвеня 2017|url = https://www.arsenal.com/history/club-records/the-unbeaten-record|загаловак = 49 Unbeaten|фармат = |назва праекту = |выдавец = Арсэнал|дата доступу = 24 траўня 2018|мова = en|копія = |дата копіі = |камэнтар = }}</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Herbert Chapman bust 20050922.jpg|значак|зьлева|Бюст [[Гэрбэрт Чэпман|Гэрбэрту Чэпману]], усталяваны на стадыёне «Эмірэйтс».]] Клюб «Арсэнал» быў заснаваны ў 1886 годзе працаўнікамі Каралеўскага арсэнала Ўулвічу і першапачаткова зваўся «Даял Сквэр», але неўзабаве быў пераназваны ў «Каралеўскі Арсэнал». Пасьля прыняцьця клюбам прафэсійнага статусу яго ізноў пераназвалі ва «Ўулвіч Арсэнал». Фанатам клюб быў вядомы як ''Woolwich Reds''. «Ўулвіч Арсэнал» першым з паўднёвых камандаў уступіў у [[Футбольная Ліга|Футбольную Лігу]] ў 1893 годзе. Клюб стартаваў у другім дывізіёне і ў 1904 годзе прабіўся ў першы дывізіён. Аднак геаграфічная аддаленасьць клюбу стала прычынай нізкай наведвальнасьці матчаў, што прывяло да фінансавых праблемаў. У 1913 годзе (неўзабаве пасьля вяртаньня ў другі дывізіён) клюб перасёк [[Тэмза|Тэмзу]], каб заняць новую арэну — стадыён «[[Гайбэры (стадыён)|Гайбэры]]», разьмешчаны на поўначы [[Лёндан]]у. У выніку ў наступным жа годзе каманда адкінула з назвы частку «Ўулвіч». Сэзон 1919 году «Арсэнал» скончыў на 5 месцы, але, тым ня менш, быў пераведзены ў першы дывізіён у сувязі зь фінансавымі праблемамі «[[Тотэнгэм Готспур|Тотэнгэму]]». У 1925 годзе на пост галоўнага трэнэра «Арсэналу» быў прызначаны [[Гэрбэрт Чэпман]]. Пад кіраўніцтвам Чэпмана ў 1924 годзе каманда «[[Гадэрсьфілд Таўн]]» заняла першае месца ў лізе. З гэтым чалавекам зьвязаныя першыя посьпехі «Арсэналу». Ягоныя рэвалюцыйныя [[тактыка]] і спосабы трэніроўкі ў спалучэньні з зорнымі гульцамі, такімі як [[Алекс Джэймз]] і [[Кліф Бастын]], дапамаглі клюбу стаць дамінуючым у 30-х гадах. Паміж 1930 і 1938 гадамі «Арсэнал» выйграў 5 разоў у першым дывізіёне і двойчы станавіўся ўладальнікам [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], хоць [[Гэрбэрт Чэпман|Чэпман]] так і ня ўбачыў усіх гэтых дасягненьняў, бо ў 1934 годзе памёр ад [[пнэўманія|пнэўманіі]]. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] «Арсэнал» страціў больш гульцоў, чым будзь-які іншы топавы ангельскі клюб. Ён, аднак, здолеў заваяваць чэмпіёнскі тытул у сэзоне 1947—1948 рокаў — першым для новага трэнэра [[Том Ўітакер|Тома Ўітакера]], а ў сэзоне 1952—1953 заваявалі рэкордны сёмы тытул. Тым ня меней, патрэба рэканструкцыі стадыёну і недахоп гульцоў сказаліся на выніках клюбу. Цягам наступных 18 гадоў ён не заваяваў ніводнага тытулу. [[Файл:Alan Ball and Bertie Mee.png|значак|[[Алан Бол]] і [[Бэрці Мі]] прывялі «Арсэнал» да ягонага першага дублю ў 1971 годзе. Фатаздымак зроблены налета пасьля таго.]] У 1966 року «Арсэнал» вырашыў выпрабаваць у ролі галоўнага трэнэра клюбнага фізыятэрапэўта [[Бэрці Мі]]. З дапамогай такіх набыткаў, як [[Боб Макнаб]] і [[Джордж Грэм (футбаліст)|Джордж Грэм]] Мі двойчы — у 1967—68 і 1968—69 — упершыню выводзіў клюб у фінал [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка лігі]]. У наступным сэзоне «Арсэнал» упершыню заваяваў міжнародны [[Кубак кірмашоў]], а праз год дабіўся яшчэ большага трыюмфу: стаў чэмпіёнам і ўладальнікам Кубка Ангельшчыны. Болей зь Мі падобных посьпехаў паўтарыць не давялося. Наймаладзейшым на той час трэнэрам «Арсэналу» ў 1976 року стаў 34-гадовы былы футбаліст клюбу [[Тэры Ніл]]. З новымі гульцамі — [[Малкальм Макдональд|Малкальмам Макдональдам]] і [[Пэт Джэнінгс|Пэтам Джэнінгсам]] — і пляядай дасьведчаных клюб тройчы даходзіў да фіналу Кубка (1978, 1979, 1980) і да фіналу эўрапейскага [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]]-1980, дзе саступіў па пэнальці. Адзіным трафэям «Арсэналу» ў гэты пэрыяд стала перамога 3:2 на апошняй хвіліне над «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» у фінале Кубка 1979 року. У 1986 року ў клюб вярнуўся колішні гулец Джордж Грэм, цяпер на пасаду трэнэра. У першы ж сэзон «Арсэнал» заваяваў Кубак Ангельшчыны. Новыя падпісаныя гульцы [[Найджэл Ўінтэрбэрн]], [[Лі Дыксан]] і [[Стыў Болд]] далучыліся да клюбу да 1988 года, сфармаваўшы «знакамітую чацьвёрку», якую ачоліў зорка клюбу [[Тоні Адамз]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160310083329/http://www.theguardian.com/football/blog/2009/may/08/joy-of-six-great-defences «Football: Joy of Six: Rob Smyth picks the greatest defences»]. The Guardian.</ref>. У 1988 року клюб заваяваў [[Трафэй стагодзьдзя Футбольнай лігі]], чэмпіёнскі тытул сэзону 1988—1989 і яшчэ адзін — у сэзоне 1990—1991, дзе саступіў толькі ў адным матчы. У 1993 клюб зрабіў дубль, у наступным року перамог у Кубку ўладальнікаў Кубкаў УЭФА. У 1995 року за факты хабарніцтва Джордж Грэм быў адстаўлены з пасады кіраўніка. [[Файл:Tony Adams Statue.jpg|значак|зьлева|Статуя [[Тоні Адамз]]у ля стадыёну «Арсэналу».]] У 1996 да стырна каманды прыйшоў [[Арсэн Вэнгер]]. У клюбе сталі зьяўляцца францускія зоркі. У сэзоне 1997—98 «Арсэнал» зрабіў другі дубль у гісторыі, у 2001—02 — трэці. Таксама клюб стаў фіналістам [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] 1999—2000 рокаў, пераможцам Кубка Ангельшчыны 2003 і 2005 рокаў, а за перамогу ў чэмпіянаце Ангельшчыны 2003—2004 рокаў без аніводнае паразы атрымаў мянушку «Непераможныя». У гэты пэрыяд «Арсэнал» паставіў нацыянальны рэкорд па сэрыі без паразаў — 49 матчаў<ref name="49unbeaten" />. У першыя 9 гадоў за Вэнгерам клюб у чэмпіянаце не апускаўся ніжэй за другое месца. У сэзоне 2005—2006 «Арсэнал» стаў першым лёнданскім клюбам за пяцідзесяцігадовую гісторыю [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]], які выйшаў у фінал турніру, дзе саступіў 1:2 «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёне]]». Дагэтуль найлепшым дасягненьнем «кананіраў» быў чвэрцьфінал. У 2006 року клюб пераехаў на ўласны стадыён «[[Эмірэйтс (стадыён)|Эмірэйтс]]». Наступныя гады мінулі бяз тытулаў і адзначыліся хіба выхадам у фіналы Кубка лігі-2007 і 2011. Гол [[Эманюэль Адэбаёр|Эманюэля Адэбаёра]], забіты на 52-й хвіліне ў вароты «[[Рэдынг (футбольны клюб)|Рэдынгу]]» ў матчы 13-га туру [[Прэм’ер-Ліга 2007—2008 гадоў|сэзону 2007—2008]] (3:1), стаў для «кананіраў» тысячным у ангельскай прэм’ер-лізе. Другую тысячу галоў распачаў [[Аляксандар Глеб]]. З 2014 року клюб заваяваў Кубак Ангельшчыны тройчы: у 2014, 2015 і 2017, што вывела яго ў лідэры па колькасьці гэтых тытулаў, а Арсэна Вэнгера — у першыя трэнэры ангельскіх клюбаў, якія заваёўвалі 7 кубкаў краіны. Аднак у гэтым жа сэзоне «Арсэнал» упершыню за ўсе часы з Вэнгерам апынуўся па-за першай чацьвёркай у чэмпіянаце Ангельшчыны, і пасьля наступнага невыразнага сэзону Арсэн Вэнгер абвясьціў пра свой сыход. [[Файл:Laurent Koscielny clashes with Heurelho Gomes.jpg|значак|Матч «Арсэналу» супраць «Тотэнгэму».]] 23 траўня 2018 году новым галоўным трэнэрам лёнданцаў стаў гішпанскі спэцыяліст [[Унаі Эмэры]], які стаў другім замежнікам у гісторыі клюбу на гэтае пасадзе. У першым сэзоне Эмэры «Арсэнал» спыніўся на пятым радку ў Прэм’ер-лізе, а ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]] «кананіры» дайшлі да фіналу, дзе атрымалі паразу<ref>[https://www.premierleague.com/tables?co=1&se=210&ha=-1 «Premier League Tables 2018/19»]. Premier League.</ref><ref>[https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2604835.html «Chelsea win the 2019 UEFA Europa League»]. UEFA.</ref>. 29 лістапада 2019 году гішпанец быў звольнены з пасады галоўнага трэнэра, а ягонае месца часова заняў памочнік трэнэра першай каманды [[Фрэдзі Юнгбэрг]]<ref>[https://www.arsenal.com/news/unai-emery-leaves-club «Unai Emery leaves club»]. Arsenal.</ref><ref>Sport, Telegraph (17.06.2019). [https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2019/06/17/freddie-ljungberg-replaces-steve-bould-unai-emerys-assistant/ «Freddie Ljungberg replaces Steve Bould as Unai Emery’s assistant as Arsenal shake up coaching staff»]. The Telegraph.</ref><ref>[https://www.espn.com/soccer/arsenal/story/3999924/arsenal-sack-emery-after-worst-run-for-27-years-ljungberg-named-caretaker-manager «Arsenal sack Emery after worst run in 27 years»]. ESPN.</ref>. У хуткім часе 20 сьнежня новым кіраўніком каманды быў прызначаны былы клюбны капітан [[Мікель Артэта]]<ref>[https://www.arsenal.com/news/mikel-arteta-joining-our-new-head-coach «Mikel Arteta joining as our new head coach»]. Arsenal.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/football/2019/dec/20/arsenal-appoint-mikel-arteta-as-manager-to-replace-unai-emery «Mikel Arteta asks for Arsenal patience but aims for 'top trophies' as manager»]. The Guardian.</ref>. Тым ня менш, паказчыкі клюбу ў наступныя сэзоны пагоршыліся, але клюб скіраваўся на падтрыхтоўку маладых футбалістаў. «Арсэнал» завяршыў [[Прэм’ер-Ліга 2019—2020 гадоў|сэзон 2019—2020 гадоў]] на восьмым месцы, што было найгоршым вынікам клюбу з сэзону 1994—1995 гадоў, але перамог «Чэлсі» зь лікам 2:1, чым забыў рэкордную 14-ю перамогу ў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыны]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53546100|загаловак=FA Cup final 2020: Arsenal 2–1 Chelsea|дата публікацыі=01.08.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200801202716/https://www.bbc.co.uk/sport/football/53546100|дата копіі=01.08.2020}}</ref>. Па сэзоне статус Артэты быў зьменены з галоўнага трэнэра на мэнэджара<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/arsenal/story/4178032/arsenal-change-arteta-to-manager-from-coach-as-part-of-restructuring-at-club|загаловак=Arsenal change Arteta role as part of restructure|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=10.09.2020|копія=https://web.archive.org/web/20210114085210/https://www.espn.com/soccer/arsenal/story/4178032/arsenal-change-arteta-to-manager-from-coach-as-part-of-restructuring-at-club|дата копіі=14.01.2021}}</ref>. Наступны сэзон «гарматнікі» зноў скончылі сэзон на восьмым месцы і ўпершыню за 26 гадоў не кваліфікаваліся ў эўракубкі<ref>{{спасылка|спасылка=https://indianexpress.com/article/sports/football/english-premier-league/arsenal-fails-to-qualify-for-europe-for-1st-time-in-25-years-7327569/|загаловак=Arsenal fails to qualify for Europe for 1st time in 25 years|выдавецтва=The Indian Express|дата публікацыі=24.05.2021|копія=https://web.archive.org/web/20211209191234/https://indianexpress.com/article/sports/football/english-premier-league/arsenal-fails-to-qualify-for-europe-for-1st-time-in-25-years-7327569/|дата копіі=09.12.2021}}</ref>. У сэзоне 2021—2022 гадоў Артэта згуртаваў наймаладзейшую каманду ў Прэм’ер-лізе зь сярэднім векам стартавага складу ў 24 гады і 308 дзён<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.arsenal.com/premier-league-stats-review-emirates-stadium-attendance-goals-appearances|загаловак=Our 2021/22 season in numbers|выдавецтва=Our 2021/22 season in numbers|дата публікацыі=15.09.2024|копія=https://web.archive.org/web/20221026143444/https://www.arsenal.com/premier-league-stats-review-emirates-stadium-attendance-goals-appearances|дата копіі=26.10.2022}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Smith, Adam|спасылка=https://www.skysports.com/football/news/11661/12611391/premier-league-top-trends-revealed-for-the-2021-22-season|загаловак=Premier League: Top trends revealed for the 2021/22 season|выдавецтва=Sky Sports|дата публікацыі=24.05.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221128184759/https://www.skysports.com/football/news/11661/12611391/premier-league-top-trends-revealed-for-the-2021-22-season|дата копіі=28.11.2022}}</ref>. У тым жа сэзоне яны скончылі розыгрыш лігі на пятым радку і кваліфікаваліся ў Лігу Эўропы. У [[Прэм’ер-Ліга 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] «Арсэнал» вярнуўся ў Лігу чэмпіёнаў, заняўшы другое месца за «[[Манчэстэр Сіці]]», усталяваўшы рэкорд паводле найбольшай колькасьці часу, праведзенага на вяршыні табліцы без рэальнай перамогі ў чэмпіянаце<ref>{{навіна|аўтар=Drury, Sam|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65660638|загаловак=Mikel Arteta: Arsenal 'must heal' after painful collapse in Premier League title race|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=20.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230703122149/https://www.bbc.co.uk/sport/football/65660638|дата копіі=03.07.2023}}</ref>. Праз год лёнданцы зноў былі другімі за «Манчэстэр Сіці», пры гэтым набраўшы 89 пунктаў, што было лепшым вынікам у параўнаньні з папярэднім сэзонам<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.arsenal.com/news/arsenal-analysed-9-reasons-why-we-shined-2324|загаловак=Arsenal Analysed: 9 reasons why we shined in 23/24|выдавецтва=Arsenal Analysed: 9 reasons why we shined in 23/24|дата публікацыі=15.09.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240923022749/https://www.arsenal.com/news/arsenal-analysed-9-reasons-why-we-shined-2324|дата копіі=23.09.2024}}</ref>. У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў|Лізе чэмпіёнаў 2024—2025 гадоў]] клюб прабіўся ў паўфінал, але ангельцы саступілі там францускаму [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПСЖ]] з агульным лікам 3:1<ref>{{навіна|спасылка=https://www.premierleague.com/news/4304103|загаловак=Arsenal miss out on Champions League final after defeat in Paris|выдавец=Tom Hancock}}</ref>. У трэці сэзон запар «Арсэнал» быў другім, на гэты раз саступіўшы «Лівэрпулу»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tntsports.co.uk/football/premier-league/2024-2025/standings.shtml|загаловак=Premier League Table 2024/2025|выдавецтва=TNT Sports}}</ref>. == Уласьнікі і фінансы == Найбольшай дзеляй акцыяў «Арсэналу», больш за 90%, валодае амэрыканскі спартовы магнат [[Стэн Кронке]]. Раней вялікую долю ў клюбе мелі расейскі мільярдэр [[Алішэр Усманаў]] і іранскі бізнэсовец, які жыве ў Лёндане, [[Фаргад Машыры]]. Дзеля Ўсманава была перакуплена Кронке у жніўні 2018 году. Сума ўгоды склала 550 млн фунтаў стэрлінгаў. Бацькоўская кампанія клюбу, «Arsenal Holdings plc», дзейнічае як {{Не перакладзена|Катаваньне (эканоміка)|некатаваная||Financial quote}} [[публічная кампанія з абмежаванай адказнасьцю]]. Акцыі клюбу не паступаюць на адкрытыя біржы накшталт [[FTSE]] ці [[Альтэрнатыўны інвэстыцыйны рынак|AIM]]; зрэдчас імі гандлююць на спэцыялізаванай біржы каштоўных папераў і дэрыватываў [[NEX Group|ISDX]]. У 2015 годзе кансультанты Brand Finance ацанілі клюбны брэнд і ягоныя нематэрыяльныя актывы ў 703 мільёны даляраў, таму прылічылі «Арсэнал» да глябальнага брэнду катэгорыі AAA<ref>{{спасылка|спасылка=http://brandfinance.com/images/upload/bf_football_50_for_website.pdf|загаловак=Football 50 2015|выдавецтва=Brand Finance|копія=https://web.archive.org/web/20160408143449/http://brandfinance.com/images/upload/bf_football_50_for_website.pdf|дата копіі=08.04.2016}}</ref>. У 2018 годзе бізнэсовы часопіс ''[[Forbes]]'' ацаніў «Арсэнал» агулам у 2,238 мільярдаў даляраў, што ўсунула клюб на трэці радок у сьпісе клюбаў ангельскага футболу<ref>{{навіна|аўтар=Ozanian, Mike|спасылка=https://www.forbes.com/soccer-valuations/list/#tab:overall|загаловак=The Business of Soccer|выдавец=Forbes|копія=https://web.archive.org/web/20200820010417/https://www.forbes.com/soccer-valuations/list/#tab:overall|дата копіі=20.08.2020}}</ref>. Дасьледаваньне бізнэсовай школы Гэнлі выявіла, што «Арсэнал» мусіць быць на другім месцы ангельскага футболу паводле кошту брэнду, ацаніўшы цану клюбу ў 1,118 мільярда фунтаў стэрлінгаў у 2015 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.sportingintelligence.com/2015/08/21/from-man-utd-at-1-8bn-to-cherries-at-104m-whats-your-club-worth-210803/|загаловак=WHAT'S YOUR CLUB REALLY WORTH?|выдавецтва=Sporting Intelligence|копія=https://web.archive.org/web/20160408104931/http://www.sportingintelligence.com/2015/08/21/from-man-utd-at-1-8bn-to-cherries-at-104m-whats-your-club-worth-210803/|дата копіі=08.04.2016}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Markham, Tom|загаловак=What is the Optimal Method to Value a Football Club?|выданьне=SSRN|год=2013|DOI=10.2139/ssrn.2238265}}</ref>. == Дасягненьні == [[Файл:Arsene-Wenger.jpg|значак|Арсэн Вэнгер ачольваў «Арсэнал» рэкордны тэрмін з 1996 па 2018 гады<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=142&teamTabs=managers|загаловак=Arsenal Manager History|выдавецтва=Centurycomm|копія=https://web.archive.org/web/20231216060256/https://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=142&teamTabs=managers|дата копіі=16.12.2023}}</ref> .]] * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]] (14)''': ** 1931, 1933, 1934, 1935, 1938, 1948, 1953, 1971, 1989, 1991, ** 1998, 2002, 2004, 2026 * '''Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] (14)''': ** 1930, 1936, 1950, 1971, 1979, 1993, 1998, 2002, 2003, 2005, ** 2014, 2015, 2017, 2020 * '''Уладальнік [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]] (18)''': ** 1930, 1931, 1933, 1934, 1938, 1948, 1953, 1991 (сумесны), 1998, 1999, ** 2002, 2004, 2014, 2015, 2017, 2020, 2023, 2026 * '''Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка футбольнай лігі]] (2)''': ** 1987, 1993 * '''Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]''': ** 1970 * '''Уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]''': ** 1994 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q19665907|Бр|}} {{Гулец1|2|Q56868118|Аб|}} {{Гулец1|3|Q110458872|Аб|}} {{Гулец1|4|Q27839155|Аб|}} {{Гулец1|5|Q101053044|Аб|}} {{Гулец1|6|Q25175970|Аб|}} {{Гулец1|7|Q59306386|Нап|}} {{Гулец1|8|Q16902219|ПА|капітан}} {{Гулец1|9|Q19708656|Нап|}} {{Гулец1|10|Q28445512|ПА|}} {{Гулец1|11|Q61460651|Нап|}} {{Гулец1|12|Q53952196|Аб|}} {{Гулец1|13|Q3195361|Бр|}} {{Гулец1|14|Q47075606|Нап|}} {{Гулец1|15|Q27063854|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q96182871|Нап|}} {{Гулец1|20|Q66801705|Нап|}} {{Гулец1|21|Q63032399|ПА|}} {{Гулец1|22|Q114027518|ПА|}} {{Гулец1|23|Q17612631|ПА|}} {{Гулец1|24|Q35039261|Нап|}} {{Гулец1|29|Q27310755|Нап|}} {{Гулец1|30|Q56249966|Бр|}} {{Гулец1|33|Q97999586|Аб|}} {{Гулец1|35|Q123512560|Бр|}} {{Гулец1|36|Q63384759|ПА|}} {{Гулец1|39|Q58323172|ПА|}} {{Гулец1|41|Q30007142|ПА|}} {{Гулец1|49|Q118571844|Аб|}} {{Гулец1|56|Q130442747|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.arsenal.com/ Афіцыйны сайт футбольнага клюбу «Арсэнал»] * [https://web.archive.org/web/20110906012611/http://fc-arsenal.by/ Беларускі сайт клюбу «Арсэнал»]{{ref-ru}} * [http://www.arsenalnews.co.uk/ Arsenal News]{{ref-en}} {{Склад ФК Арсэнал}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Арсэнал Лёндан| ]] 96a097oe4z9dj4pfexg432qyopx6nv6 10 24268 2686331 2673991 2026-08-23T16:51:26Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686331 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Арсэнал |колер фону = #DD0000 |колер тэксту = white |клюб_спасылка = Арсэнал Лёндан |клюб = Арсэнал }} {{СФК-гулец|1|[[Давід Рая|Рая]]}} {{СФК-гулец|2|[[Вільям Саліба|Саліба]]}} {{СФК-гулец|3|[[Крыстыян Маскера|Маскера]]}} {{СФК-гулец|4|[[Бэн Ўайт|Ўайт]]}} {{СФК-гулец|5|[[П’ера Інкап’е|Інкап’е]]}} {{СФК-гулец|6|[[Габрыел Магальяйнс|Габрыел]]}} {{СФК-гулец|7|[[Букаё Сака|Сака]]}} {{СФК-гулец|8|[[Мартын Эдэгор|Эдэгор]]}} {{СФК-гулец|9|[[Габрыел Жэзус|Жэзус]]}} {{СФК-гулец|10|[[Эбэрэчы Эзэ|Эзэ]]}} {{СФК-гулец|11|[[Габрыел Мартынэльлі|Мартынэльлі]]}} {{СФК-гулец|12|[[Юрыен Тымбэр|Тымбэр]]}} {{СФК-гулец|13|[[Кепа Арысабаляга|Арысабаляга]]}} {{СФК-гулец|14|[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]]}} {{СФК-гулец|15|[[Эзры Конса|Конса]]}} {{СФК-гулец|17|[[Хрыстас Цоліс|Цоліс]]}} {{СФК-гулец|20|[[Ноні Мадуэке|Мадуэке]]}} {{СФК-гулец|21|[[Фабію Віейра|Віейра]]}} {{СФК-гулец|22|[[Ітан Нванэры|Нванэры]]}} {{СФК-гулец|23|[[Мікель Мэрына|Мэрына]]}} {{СФК-гулец|24|[[Рыс Нэлсан|Нэлсан]]}} {{СФК-гулец|29|[[Кай Гавэрц|Гавэрц]]}} {{СФК-гулец|30|[[Ільян Мэлье|Мэлье]]}} {{СФК-гулец|33|[[Рыкарда Каляф’ёры|Каляф’ёры]]}} {{СФК-гулец|35|[[Томі Сэтфард|Сэтфард]]}} {{СФК-гулец|36|[[Мартын Субімэндзі|Субімэндзі]]}} {{СФК-гулец|39|[[Бруну Гімарайнс|Гімарайнс]]}} {{СФК-гулец|41|[[Дэклан Райс|Райс]]}} {{СФК-гулец|49|[[Майлз Льюіс-Скелі|Льюіс-Скелі]]}} {{СФК-гулец|56|[[Макс Даўман|Даўман]]}} {{СФК-трэнэр|[[Мікель Артэта|Артэта]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну|крыніца=http://www.premierleague.com/en-gb/clubs/profile.squads.html/arsenal}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Арсэнал]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Ангельшчына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Ангельскі футбол]] </noinclude> nhg0w4087n1307hhhqur3nbri931qbr 0 24317 2686323 2658509 2026-08-23T16:45:42Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686323 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Манчэстэр Юнайтэд |Лягатып = Manchester United FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Манчэстэр]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = 1878, як ''Newton Heath LYR F.C.'' |Стадыён = [[Олд Трафард]] |Умяшчальнасьць = 74 879 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|МанчэстэрЮЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|МанчэстэрЮСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|МанчэстэрЮ}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _manutd2425h | pattern_b1 = _manutd2425h | pattern_ra1 = _manutd2425h | pattern_sh1 = _manutd2425h | pattern_so1 = _manutd2425hl | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ffffff | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _manutd2425a | pattern_b2 = _manutd2425a | pattern_ra2 = _manutd2425a | pattern_sh2 = _manutd2425a | pattern_so2 = _manutd2425al | leftarm2 = 001a67 | body2 = 001a67 | rightarm2 = 001a67 | shorts2 = 001a67 | socks2 = 001a67 | pattern_la3 = _manutd2425t | pattern_b3 = _manutd2425t | pattern_ra3 = _manutd2425t | pattern_sh3 = _manutd2425t | pattern_so3 = _manutd2425tl | leftarm3 = faf9f6 | body3 = faf9f6 | rightarm3 = faf9f6 | shorts3 = faf9f6 | socks3 = faf9f6 }} «'''Манчэстэр Юнайтэд'''» ({{мова-en|Manchester United}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Манчэстэр]]. 20-разовы [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|чэмпіён Ангельшчыны]], 13-разовы ўладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]. Трохразовы пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] (1968, 1999, 2008), уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]] (1991), пераможца [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] ([[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў|2017]]). Хатні стадыён «Юнайтэд», «[[Олд Трафард]]», быў адчынены ў 1910 годзе. Ён зьяўляецца найбуйнейшым пасьля «[[Ўэмблі (стадыён)|Ўэмблі]]» футбольным стадыёнам у [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], ён здольны зьмясьціць каля 76 тысячаў заўзятараў. «Манчэстэр Юнайтэд» зьяўляецца адным з самых пасьпяховых ангельскіх клюбаў паводле колькасьці тытулаў за ўсю гісторыю, а за апошнія 20 гадоў клюб ёсьць самым пасьпяховым клюбам у [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], атрымаўшы перамогу ў 27 буйных трафэях зь лістапада 1986 году, калі каманду ўзначаліў сэр [[Алекс Фэрг’юсан]]<ref>[http://www.stretfordend.co.uk/gloryglory.html Glory, glory Man United…], StretfordEnd.co.uk.</ref>. У [[Прэм’ер-Ліга 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]] «Юнайтэд» выйграў чэмпіянат Ангельшчыны ў рэкордны 19 раз, апярэдзіўшы паводле гэтага паказчыку «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]». У 1968 годзе «Манчэстэр Юнайтэд» стаў першым ангельскім клюбам, які перамог у [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў|Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў]], перамогшы ў фінале партугальскую «[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіку]]» зь лікам 4:1<ref>[http://ru.archive.uefa.com/competitions/ucl/history/season=1967/intro.html 1967/68: Чарльтон помог «МЮ»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. UEFA.</ref>. У 1999 годзе клюб у другі раз стаў пераможцам галоўнага эўрапейскага клюбнага спаборніцтва, адолеўшы ў фінале мюнхэнскую «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыю]]» зь лікам 2:1<ref>[http://ru.archive.uefa.com/competitions/ucl/history/season=1998/intro.html 1998/99: Магия последних минут]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. UEFA.</ref>. У 2008 годзе «Юнайтэд» зноўку атрымаў перамогу ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]], абыграўшы ў фінале лёнданскі «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20110116023301/http://ru.archive.uefa.com/competitions/ucl/history/season=2008/intro.html 2007/08: Рука судьбы]. UEFA.</ref>. Акрамя таго, «Юнайтэд» зьяўляецца рэкардсмэнам паводле колькасьці пераможаных [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубкаў Ангельшчыны]] (12 перамогаў)<ref>[https://web.archive.org/web/20130521024951/http://www.cbc.ca/sports/story/2004/05/22/manchesterunited040522.html Manchester United win FA Cup]. CBCSports.ca</ref>. На цяперашні момант «Юнайтэд» уваходзіць у тройку футбольных клюбаў з самымі высокімі даходамі<ref>[http://www.guardian.co.uk/football/2010/mar/02/manchester-united-barcelona-deloitte-rich-list Manchester United fall behind Barcelona on Deloitte rich list], Guardian.co.uk</ref>. У красавіку 2012 году часопіс [[Forbes]] ацаніў клюб у 2,235 млрд даляраў<ref>[http://www.forbes.ru/sobytiya-photogallery/sport/81416-top-10-samyh-dorogih-futbolnyh-komand-mira/photo/1 10 самых дорогих футбольных команд мира], Forbes</ref>. «Манчэстэр Юнайтэд» зьяўляецца самым дарагім спартовым клюбам у сьвеце<ref>[http://www.forbes.ru/news/84311-reiting-forbes-samaya-dorogaya-sportivnaya-komanda-mira-manchester-yunaited Рейтинг Forbes: самая дорогая спортивная команда мира — «Манчестер Юнайтед»], Forbes</ref>. == Гісторыя == === Першыя сэзоны (1878—1945) === Клюб быў сфармаваны пад назвай «''Newton Heath (Lancashire & Yorkshire Railway)''» (скарочана «''Newton Heath (L&YR)''») групай працоўных-чыгуначнікаў Манчэстэру ў 1878 годзе. Затым імя было скарочанае да «''Newton Heath''», а футбалісты сталі звацца «the Heathens» (насельнікі верасовых пустак). У 1889 годзе яны заснавалі футбольны альянс, які ў 1892 годзе ўвайшоў у склад футбольнай лігі Ангельшчыны. Першым зьнятым на кінаплёнку матчам клюбу стала перамога над клюбам «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]» 6 сьнежня 1902 году. У 1902 годзе клюб збанкрутаваў, але быў выратаваны Джонам Дэвісам, які пагасіў даўгі й зьмяніў назву на «''Manchester United''», памяняўшы і колеры каманды зь зялёнага і залатога на чырвоны і белы для таго, каб пахадзіць на футбольны клюб «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]». Пад новай назвай клюб выйграў чэмпіянат Ангельшчыны ў 1908 годзе, а 26 красавіка 1909 году і Кубак Ангельшчыны, перамогшы ў фінале каманду з Брысталу. Затым у 1910 годзе пры фінансавай падтрымцы Дэвіса клюб пераехаў са старога стадыёну на Бэнк стрыт на новы «[[Олд Трафард]]». У 1911 годзе «Манчэстэр Юнайтэд» зноў выйграў чэмпіянат Ангельшчыны. === Час Басьбі (1945—1969) === [[Файл:Busby babes last match.jpg|міні|200пкс|«Малышы Басьбі» ў апошнім матчы перад трагедыяй]] [[Файл:Munich memorial plaque.JPG|міні|220пкс|зьлева|Мэмарыяльная дошка ў памяць аб загінулых у [[Мюнхэнская авіякатастрофа|авіякатастрофе 1958 году]]]] [[Мэт Басьбі]] быў прызначаны галоўным эрам каманды ў 1945 годзе. Справы ён вёў нечуваным тады спосабам, зьяўляючыся мэнэджарам і эрам адначасова. Посьпех прыйшоў да яго практычна адразу: у 1948 годзе «Манчэстэр Юнайтэд» выйграў Кубак Ангельшчыны. Басьбі ўвёў практыку пошуку маладых адораных футбалістаў, і ў 1956 годзе каманда са сярэднім векам 22 гады выйграла чэмпіянат Ангельшчыны. У наступным сэзоне «Манчэстэр Юнайтэд» ізноў выйграў чэмпіянат і дайшоў да фіналу кубка, прайграўшы ў ім клюбу «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]». «Манчэстэр Юнайтэд» першым з ангельскіх клюбаў прыняў удзел у эўракубках, адразу ж дайшоўшы да паўфіналу. 6 лютага 1958 году каманда трапіла ў [[Мюнхэнская авіякатастрофа|авіякатастрофу]], вяртаючыся з эўракубкавай гульні, у небе над [[Мюнхэн]]ам. Трагедыя ўнясла жыцьці васьмі футбалістаў і пятнаццаці іншых пасажыраў. Нягледзячы на трагедыю, клюб працягнуў выступы ва ўсіх турнірах і ў гэтым жа сэзоне дайшоў да фіналу Кубка Ангельшчыны, саступіўшы ў ім клюбу «[[Болтан Ўандэрэрз]]». У пачатку 60-х гг. Басьбі перабудаваў каманду, запрасіўшы такіх гульцоў, як [[Дэніс Лоў]] і [[Пэт Крэранд]]. Каманда выйграла кубак у 1963, затым у 1965 і 1967 чэмпіянат Ангельшчыны, а ў 1968 годзе, першай з ангельскіх камандаў, [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак чэмпіёнаў]]. У той камандзе гулялі тры футбалісты, якіх прызналі найлепшымі ў Эўропе па выніках году: [[Бобі Чарлтан]], [[Дэніс Лоў]] і [[Джордж Бэст]]. У 1969 годзе на пасту кіраўніка Басьбі зьмяніў былы гулец і эр каманды Ўілф Макгінэс. === 1969—1986 === [[Файл:Bryan Robson at the cliff -march 92.JPG|міні|140пкс|Браян Робсан быў капітанам «Манчэстэр Юнайтэд» на працягу 12 гадоў]] У канцы 1972 году галоўным эрам стаў Томі Догэрці. Догэрці, або проста «Док», выратаваў каманду ад вылету з найвышэйшага дывізіёну, зрэшты гэтага не атрымалася пазьбегнуць у 1974 годзе. Зь першай спробы каманда вярнулася ў найвышэйшую лігу і ўжо ў 1976 годзе дайшла да фіналу Кубка Ангельшчыны, дзе прайграла «Саўтгэмптану». У 1977 годзе каманда была ў фінале зноў, гэтым разам ёй спадарожнічаў посьпех, і футбольны клюб «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]» быў пераможаны. Нягледзячы на гэты посьпех і папулярнасьць сярод заўзятараў, Догэрці пакінуў клюб неўзабаве пасьля фіналу, пасьля таго, як выявілася яго сувязь з жонкай фізыятэрапэўта. На вакантны пост у 1977 годзе ўступіў [[Дэйв Сэкстан]]. Ён прышчапіў камандзе больш абарончы стыль, выклікаўшы незадаволенасьць сярод заўзятараў, якія аддаюць перавагу атакаваламу футболу Басьбі і Догэрці. Пасьля шэрагу няўдалых сэзонаў Сэкстан пакінуў клюб у 1981 годзе. Яго пераемнікам стаў [[Рон Аткінсан]], які адразу ж паставіў трансфэрны рэкорд, падпісаўшы кантракт з [[Браян Робсан|Браянам Робсанам]] з клюбу «[[Ўэст Бромўіч Альбіён|Ўэст Бромўіч]]». У камандзе Аткінсана таксама гулялі такія футбалісты як [[Эспэр Ольсэн]], [[Гордан Стрэчан]], [[Норман Вайтсайд]] і [[Марк Г’юз]]. Клюб выйграў кубак у 1983 і 1985 гадах, і Кубак чэмпіёнаў у сэзоне 1985—1986. Аднак у чэмпіянаце Ангельшчыны ў той год каманда заняла толькі чацьвертае месца. Дрэнная форма захавалася і ў наступным сэзоне, калі каманда была на грані вылету з Прэм’ер-Лігі. Пасьля гэтага Аткінсан быў зьняты з паста. === Эпоха Алекса Фэрг’юсана (1986—2013) === [[Файл:Alex Ferguson.jpg|міні|180пкс|зьлева|Алекс Фэрг’юсан эраваў клюб у 1986—2013 гадах]] [[Алекс Фэрг’юсан]] зьмяніў Аткінсана на пасту галоўнага эра каманды і вывеў яе на 11 месца па выніках чэмпіянату Ангельшчыны. Наступны сэзон (1987—1988), МЮ скончыў другім, а [[Браян Маклэйр]] стаў першым пасьля Джорджа Бэста бамбардзірам клюбу, забіўшым дваццаць галоў у чэмпіянаце. Аднак у сэзоне 1989 году каманда ізноў апынулася на грані вылету з Прэм’ер-Лігі, а Фэрг’юсан на грані адстаўкі. Аднак перамога ў трэцім крузе Кубка Ангельшчыны над «[[Нотынггэм Форэст]]» дазволіла яму працягнуць працу з камандай, што прывяло да перамогі над «[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]» у фінале. У сэзоне 1990—1991 гадоў «Манчэстэр Юнайтэд» выйграў [[Кубак уладальнікаў кубкаў]], перамогшы ў фінале гішпанскую «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]». Аднак у наступным годзе каманда выляцела з розыгрышу Кубка Ангельшчыны на раньняй стадыі, прайграўшы клюбу «[[Лідс Юнайтэд]]». У 1991 годзе клюб выпусьціў свае акцыі на [[Лёнданская біржа|Лёнданскую біржу]]. Прыезд у каманду [[Эрык Кантана|Эрыка Кантаны]] ў лістападзе 1992 году аказаў добры ўплыў на вынікі, і ўжо ў сэзоне 1992—1993 гадоў «Манчэстэр Юнайтэд» стаў чэмпіёнам Ангельшчыны, упершыню пасьля 1967 году. Акрамя таго, у наступным сэзоне каманда зрабіла дубль, выйграўшы як чэмпіянат так і кубак краіны. У сэзоне 1994—1995 Кантана атрымаў васьмімесячную дыскваліфікацыю за зьбіцьцё, нанесенае заўзятару клюбу «[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]» Мэт’ю Сымансу падчас гульні. Згуляўшы ўнічыю апошні матч чэмпіянату і саступіўшы ў фінале кубка «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртану]]», каманда засталася без узнагарод. Пасьля гэтага Фэрг’юсан прадаў частку ключавых гульцоў і запрасіў у каманду шэраг маладых таленавітых футбалістаў, уключаючы [[Дэйвід Бэкгэм|Дэйвіда Бэкгэма]] і [[Пол Скоўлз|Пола Скоўлза]]. Новыя гульцы ўдала ўліліся ў склад і ў сэзоне 1995—1996 «Манчэстэр Юнайтэд» зноў аформіў дубль. У 1997 годзе каманда зноў выйграла чэмпіянат, а Эрык Кантана завяршыў кар’еру ва ўзросьце 30 гадоў. Пачатак наступнага сэзону таксама складалася ўдала для каманды, але фінал не атрымаўся, і «Манчэстэр Юнайтэд» саступіў чэмпіёнства «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналу]]». Сэзон 1998—1999 стаў найболей удалым для клюбу — ён выйграў чэмпіянат і Кубак Ангельшчыны, а таксама [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігу чэмпіёнаў]], стаўшы першым эўрапейскім клюбам, якому скараўся падобны хэт-трык у адным сэзоне. Каманда выйграла чэмпіянат у 2000 і 2001 гадах, але на эўрапейскай арэне выступала няўдала. Сэзон 2002 быў скончаны на трэцім месцы, аднак у наступным годзе каманда ізноў выйграла чэмпіянат Ангельшчыны. У наступных сэзонах каманда выступала ня так удала. Наступнае чэмпіёнства каманда выйграла ў 2007 годзе. 13 траўня 2005 году бізнэсовец [[Малкалм Глэйзэр]] атрымаў кантрольны пакет акцыяў у клюбе коштам каля 1,47 мільярду амэрыканскіх даляраў. 16 траўня ён павялічыў сваю дзель да 75 адсоткаў, неабходных для атрыманьня права зьняць акцыі клюбу з гандлю Лёнданскай біржы. Клюб зноў стаў прыватным. 8 траўня 2013 году Алекс Фэрг’юсан абвясьціў аб рашэньні завяршыць трэнерскую кар’еру па заканчэньні сэзону 2012/13, пры гэтым застаўшыся ў клюбе ў якасьці сябра рады дырэктараў, а таксама амбасадара клюбу. 9 траўня было абвешчана, што новым галоўным трэнерам клюбу стане Дэвід Моэс, які да гэтага кіраваў «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]». Моэс падпісаў з клюбам шасьцігадовы кантракт. == Заўзятары == Пасьля таго, як клюб выйграў чэмпіянат у 1956 годзе, ён стаў найболей наведвальным у лізе, пабіўшы папярэднія дасягненьні клюбу «[[Ньюкасл Юнайтэд]]». Пасьля авіякатастрофы ў Мюнхэне ў 1958 годзе ў клюбу значна дадалося заўзятараў. На мяжы стагодзьдзяў у клюбу ёсьць некалькі груп актыўных заўзятараў, сярод іх: Independent Manchester United Supporters' Association, Manchester United Supporters Trust. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q98100512|Бр|}} {{Гулец1|2|Q26255506|Аб|}} {{Гулец1|3|Q26266244|Аб|}} {{Гулец1|4|Q26259982|Аб|}} {{Гулец1|5|Q165772|Аб|}} {{Гулец1|6|Q30881092|Аб|}} {{Гулец1|7|Q38000669|ПА|}} {{Гулец1|8|Q4979316|ПА|капітан}} {{Гулец1|9|Q22951255|Нап|}} {{Гулец1|10|Q35831063|Нап|}} {{Гулец1|11|Q65675442|Нап|}} {{Гулец1|12|Q1730695|Бр|}} {{Гулец1|13|Q121903982|Нап|}} {{Гулец1|15|Q112039295|Аб|}} {{Гулец1|16|Q72603655|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q106171073|ПА|}} {{Гулец1|18|Q14327453|ПА|}} {{Гулец1|19|Q49561427|Нап|}} {{Гулец1|22|Q357912|Бр|}} {{Гулец1|23|Q93563|Аб|}} {{Гулец1|25|Q27960175|ПА|}} {{Гулец1|26|Q130319703|Аб|}} {{Гулец1|30|Q65950315|Нап|}} {{Гулец1|31|Q117207006|Нап|}} {{Гулец1|37|Q114703020|ПА|}} {{Гулец1|38|Q129631946|ПА|}} {{Гулец1|39|Q137384640|ПА|}} {{Гулец1|41|Q119971486|Аб|}} {{Гулец1|43|Q121437419|ПА|}} {{Гулец1|45|Q134080600|Бр|}} {{Канец складу}} == Галоўныя трэнэры == {| |valign="top"| * 1892—1900 [[Э. Г. Олбат]] * 1900—1903 [[Джэймз Ўэст]] * 1903—1912 [[Эрнэст Мэнгнал]] * 1912 [[Т. Дж. Ўолварт]] * 1912—1914 [[Джон Бэнтлі]] * 1914—1921 [[Джон Робсан]] * 1921—1926 [[Джон Чэпман]] * 1926—1927 [[Лал Гілдытч]] * 1927—1931 [[Гэрбэрт Бэмлэт]] * 1931—1932 [[Ўолтэр Крыкмэр]] * 1932—1937 [[Скот Данкан]] * 1938—1944 [[Джымі Портэр]] * 1944—1945 [[Ўолтэр Крыкмэр]] |width="50"| |valign="top"| * 1945—1969 [[Сэр]] [[Мэт Басьбі]] * 1958 [[Джэймз Мэрфі]] * 1970 [[Ўілф Макгінэс]] * 1970—1971 [[Сэр]] [[Мэт Басьбі]] * 1971—1972 [[Фрэнк О’Фарэл]] * 1972—1977 [[Томі Догэрці]] * 1977—1981 [[Дэйв Сэкстан]] * 1981—1986 [[Рон Эткінсан]] * 1986—2013 [[Сэр]] [[Алекс Фэрг’юсан]] * 2013—2014 [[Дэйвід Моес]] * 2014—2016 [[Люі ван Гааль]] * 2016—2018 [[Жузэ Маўрыньню]] * 2018—2021 [[Уле Гунар Сульшэр]] |width="50"| |valign="top"| * 2021—2022 [[Ральф Рангнік]] * 2022—2024 [[Эрык тэн Гаг]] * 2024—2026 [[Рубэн Амарым]] * з 2026 [[Майкл Кэрык]] |} == Трафэі == [[Файл:PalmaresManU.jpg|міні|200пкс|Пераможаныя трафэі клюбу]] * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]]: 20''' ** '''Чэмпіён:''' 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965, 1967, 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013 * '''Першы дывізіён: 2''' ** '''Пераможца:''' 1936, 1975 * '''[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]: 12''' ** '''Пераможца:''' 1909, 1948, 1963, 1977, 1983, 1985, 1990, 1994, 1996, 1999, 2004, 2016, 2024 * '''[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак футбольнай лігі]]: 6''' ** '''Пераможца:''' 1992, 2006, 2009, 2010, 2017, 2023 * '''[[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубак Ангельшчыны]]: 21''' ** 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965*, 1967*, 1977*, 1983, 1990, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011, 2013, 2016 (* — сумесны) * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак чэмпіёнаў / Ліга чэмпіёнаў]]: 3''' ** '''Пераможца:''' 1968, 1999, 2008 * '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубак кубкаў]]: 1''' ** '''Пераможца:''' 1991 * '''[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]: 1''' ** '''Пераможца:''' [[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў|2017]] * '''[[Міжкантынэнтальны кубак (футбол)|Міжкантынэнтальны кубак]]: 1''' ** '''Пераможца:''' 1999 * '''[[Супэркубак УЭФА|Супэркубак Эўропы]]: 1''' ** '''Пераможца:''' 1991 === Іншыя ўзнагароды === * '''Найлепшая абарона чэмпіянату Ангельшчыны: 16''' ** '''Пераможца ў:''' 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965*, 1967*, 1977*, 1983, 1990*, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007 (* — некалькі пераможцаў) * '''Каманда году па вэрсіі канала BBC Sports: 2''' ** '''Пераможца ў:''' 1968, 1999 == Рэкорды == * Буйная перамога ў чэмпіянаце: 10-1 у матчы з «[[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз|Ўулвэргэмптанам]]», 1-ы дывізіён, 15 кастрычніка 1892 году. * Буйная перамога ў Прэм’ер-лізе: 9-0 у матчы зь «[[Іпсўіч Таўн]]» 4 сакавіка 1995 году * Буйная перамога ў кубках: 10-0 у матчы з «[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлэхтам]]», Ліга чэмпіёнаў, папярэдні этап 26 верасьня 1956 году * Буйная выязная перамога: 8-1 у матчы з «[[Нотынггэм Форэст]]», люты 1999 * Буйная параза: 0-7 у матчы з «[[Блэкбэрн Ровэрз]]», 1-ы дывізіён, 10 красавіка 1926 году * Буйная параза ў кубках: 1-7 у матчы з «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]», Кубак Ангельшчыны, 1-ы этап, 13 лютага 1901 году * Больш за ўсё матчаў: [[Бобі Чарлтан]] 754 * Больш за ўсё галоў: 247 [[Бобі Чарлтан]] * Больш за ўсё галоў у чэмпіянаце Ангельшчыне: 199 [[Бобі Чарлтан]], 1956-73 * Больш за ўсё матчаў у рангу капітана: [[Бобі Чарлтан]], 106 * Больш за ўсё матчаў у чэмпіянаце Ангельшчыне: 606 [[Бобі Чарлтан]], 1956-73 * Больш за ўсё галоў у сэзоне: 32 Дэніс Вайёлэт, 1-ы дывізіён, 1959-60 * Больш за ўсё галоў у сэзоне ва ўсіх спаборніцтвах: 46 — [[Дэніс Лоў]], 1963-64 * Больш за ўсё галоў у матчы: 6 Джордж Бэст у матчы з «[[Нортгэмптан Таўн]]», 7 лютага 1970 году * Рэкорд наведвальнасьці ў матчах Прэм’ер-лігі: Олд Трафард 76 098 — «[[Блэкбэрн Ровэрз]]», 31 сакавіка 2007 году * Рэкорд хатняй наведвальнасьці ў матчах Прэм’ер-лігі: Мэйн Роад 83 250 у матчы з «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналам]]», 1-ы дывізіён, 7 студзеня 1948 году * Рэкорд наведвальнасьці на Олд Трафард: 76 962, «[[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]]» супраць «[[Грымсьбі Таўн]]», Кубак Ангельшчыны, паўфінал, 25 сакавіка 1939 году * Бяспройгрышная сэрыя (усе турніры): 45, 24 сьнежня 1998 году — 3 кастрычніка 1999 году * Больш за ўсё галоў у сэзоне; 103 1956/57, 1958/59 * Больш за ўсё ачкоў у сэзоне: 92 у 42 гульнях 1993/94; 91 у 38 гульнях 2000/01 == Статыстыка ў найвышэйшым дывізіёне == «Манчэстэр Юнайтэд» правёў у Прэм’ер-лізе 79 сэзонаў (больш толькі «Эвэртан», «Астан Віла», «Лівэрпул» і «Арсэнал») сканчаючы чэмпіянат на наступных месцах: {| class="wikitable" style="width: 10em;" |'''1'''||16||'''12'''||2 |- |'''2'''||12||'''13'''||4 |- |'''3'''||6||'''14'''||2 |- |'''4'''||7||'''15'''||2 |- |'''5'''||2||'''16'''||2 |- |'''6'''||2||'''17'''||1 |- |'''7'''||2||'''18'''||3 |- |'''8'''||6||'''19'''||1 |- |'''9'''||3||'''20'''||0 |- |'''10'''||1||'''21'''||2 |- |'''11'''||3||'''22'''||2 |} «Манчэстэр Юнайтэд» зьяўляецца адным з трох клюбаў (нароўні зь «Лівэрпулем» і «Арсэналам»), якія сканчалі чэмпіянат на першым месцы часьцей чым на якім-небудзь іншым. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://manutd.com/ Афіцыйны сайт] * [http://premiership.ru/tags/%CC%E0%ED%F7%E5%F1%F2%E5%F0%20%DE%ED%E0%E9%F2%E5%E4/ Усе клюбныя навіны «Манчэстэр Юнайтэд»]{{Недаступная спасылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}} * [http://manchester-united.ru/ Сайт пра МЮ]{{ref-ru}} * [http://www.manutd.ru/ Сайт расейскіх заўзятараў МЮ]{{ref-ru}} {{Склад ФК Манчэстэр Юнайтэд}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Манчэстэр Юнайтэд| ]] abos8s20qptcxwszxjvdfwjrecbx49x 10 24318 2686334 2661848 2026-08-23T16:58:32Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686334 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Манчэстэр Юнайтэд |колер фону = #FF0000 |колер тэксту = white |клюб = Манчэстэр Юнайтэд }} {{СФК-гулец|1|[[Зэнэ Лямэнс|Лямэнс]]}} {{СФК-гулец|2|[[Дыёгу Дало|Дало]]}} {{СФК-гулец|3|[[Нусаір Мазраўі|Мазраўі]]}} {{СФК-гулец|4|[[Матэйс дэ Ліхт|дэ Ліхт]]}} {{СФК-гулец|5|[[Гары Магуайр|Магуайр]]}} {{СФК-гулец|6|[[Лісандра Мартынэс|Мартынэс]]}} {{СФК-гулец|7|[[Мэйсан Маўнт|Маўнт]]}} {{СФК-гулец|8|[[Бруну Фэрнандыш|Фэрнандыш]]}} {{СФК-гулец|9|[[Маркус Рашфард|Рашфард]]}} {{СФК-гулец|10|[[Матэўс Куньня|Куньня]]}} {{СФК-гулец|11|[[Ёшуа Зыркзээ|Зыркзээ]]}} {{СФК-гулец|12|[[Карл Дарлаў|Дарлаў]]}} {{СФК-гулец|13|[[Патрык Доргу|Доргу]]}} {{СФК-гулец|15|[[Лені Яро|Яро]]}} {{СФК-гулец|16|[[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]]}} {{СФК-гулец|17|[[Андрэй Сантус|Сантус]]}} {{СФК-гулец|18|[[Юры Тылеманс|Тылеманс]]}} {{СФК-гулец|19|[[Брыян Мбэюмо|Мбэюмо]]}} {{СФК-гулец|22|[[Том Гітан|Гітан]]}} {{СФК-гулец|23|[[Люк Шоў|Шоў]]}} {{СФК-гулец|25|[[Мануэль Угартэ Рыбэйра|Угартэ]]}} {{СФК-гулец|26|[[Эйдэн Гэвэн|Гэвэн]]}} {{СФК-гулец|30|[[Бэньямін Шэшка|Шэшка]]}} {{СФК-гулец|31|[[Шы Лэйсі|Лэйсі]]}} {{СФК-гулец|37|[[Кобі Мэйну|Мэйну]]}} {{СФК-гулец|38|[[Джэк Флэтчэр|Флэтчэр]]}} {{СФК-гулец|39|[[Тайлер Флэтчэр|Флэтчэр]]}} {{СФК-гулец|41|[[Гары Амас|Амас]]}} {{СФК-гулец|43|[[Тобі Кольер|Кольер]]}} {{СФК-гулец|45|[[Дэрмат Мі|Мі]]}} {{СФК-трэнэр|[[Майкл Кэрык|Кэрык]]}}<noinclude> Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Манчэстэр Юнайтэд]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Ангельшчына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Ангельскі футбол]] </noinclude> n25et4fvh6zw6b3i7jvsb8hszp64ote 0 24324 2686319 2684999 2026-08-23T16:33:22Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686319 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Лівэрпул |Лягатып = Liverpool FC.svg |Мянушкі = {{мова-en|The Reds|скарочана}} (Чырвоныя) |Горад = [[Лівэрпул]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Энфілд Роўд|Энфілд]] |Умяшчальнасьць = {{лік|53394}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ЛівэрпулЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ЛівэрпулСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|Лівэрпул}} | pattern_la1 = _liverpool2425h | pattern_b1 = _liverpool2425h | pattern_ra1 = _liverpool2425h | pattern_sh1 = _liverpool2425h | pattern_so1 = _liverpool2425hl | leftarm1 = E00000 | body1 = E00000 | rightarm1 = E00000 | shorts1 = E00000 | socks1 = E00000 | pattern_la2 = _liverpool2425a | pattern_b2 = _liverpool2425a | pattern_ra2 = _liverpool2425a | pattern_sh2 = _liverpool2425a | pattern_so2 = _liverpool2425al | leftarm2 = 141414 | body2 = 141414 | rightarm2 = 141414 | shorts2 = 141414 | socks2 = 141414 | pattern_la3 = _liverpool2425t | pattern_b3 = _liverpool2425t | pattern_ra3 = _liverpool2425t | pattern_sh3 = _liverpool2425t | pattern_so3 = _liverpool2425tl | leftarm3 = ffffff | body3 = ffffff | rightarm3 = ffffff | shorts3 = 000000 | socks3 = ffffff |Прыналежнасьць = Ангельскія }} «'''Лівэрпу́л'''» ({{мова-en|Liverpool Football Club}}) — [[Ангельшчына|ангельскі]] футбольны клюб, які базуецца ў [[Лівэрпул]]і, графства [[Ланкашыр]]. «Лівэрпул» зьяўляецца самым пасьпяховым ангельскім футбольным клюбам на міжнароднай арэне — ён 6 разоў дамагаўся перамогі ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]]. 20 разоў выйгравалі чэмпіянат Ангельшчыны (сумесны рэкорд па гэтым паказчыку з «[[Манчэстэр Юнайтэд]]»), таксама ім належыць ангельскі рэкорд па колькасьці выйграных унутраных і эўрапейскіх тытулаў. Хатні стадыён «Лівэрпулу» — [[Энфілд Роўд|Энфілд]], які зьмяшчае {{лік|54074}} чалавек<ref>{{спасылка|url=https://www.transfermarkt.co.uk/-/startseite/verein/31|загаловак=Liverpool FC - Club profile|мова=en|выдавец=Transfermarkt|дата=16 сьнежня 2021}}</ref>, разьмешчаны за тры мілі ад цэнтру [[Лівэрпул]]у. Зь імем клюбу зьвязаныя дзьве найвялікшыя трагедыі ў эўрапейскім футболе: на стадыёне [[Эйзэльская трагедыя|Эйзэль]] 29 траўня 1985 году (загінулі 39 гледачоў) і на стадыёне [[Трагедыя на Гілзбара|Гілзбара]] 15 красавіка 1989 году (загінулі 96 чалавек, 766 атрымалі траўмы). Пасьля Эйзэлю ангельскім клюбам забаранілі ўдзел у эўрапейскіх турнірах на пяць гадоў, а «Лівэрпулу» на шэсьць. Гімнам клюбу з 1960-х гадоў зьяўляецца песьня «[[You’ll Never Walk Alone (песьня)|You’ll Never Walk Alone]]», назву якой можна ўбачыць на гербе клюбу і на браме Шэнклі, якія вядуць на стадыён Энфілд. == Гісторыя == [[Файл:John Houlding.jpg|значак|зьлева|Фундатар клюбу [[Джон Гоўлдынг]].]] Футбольны клюб «Лівэрпул» быў заснаваны пасьля спрэчкі наконт арэнднай платы паміж камітэтам кіраваньня іншага лівэрпульскага клюбу «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]» і [[Джон Гоўлдынг|Джонам Гоўлдынгам]], прэзыдэнтам клюбу і ўладальнікам хатняга стадыёну [[Энфілд Роўд]]. 15 сакавіка 1892 году Джон Гоўлдынг сышоў з рады «Эвэртану». Гоўлдынг вырашыў стварыць уласную каманду пасьля таго, як папярэдні арандатар арэны, «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]», пакінуў яе. Пасьля васьмі гадоў (ад 1884 да 1892), якія «Эвэртан» правёў на стадыёне, яны былі вымушаныя пераехаць на стадыён [[Гудысан Парк]]. 3 чэрвеня 1892 году зьявіўся футбольны клюб «Лівэрпул». У выніку ён заснаваў свой клюб «Лівэрпул», які пачаў гуляць на Энфілдзе<ref>{{Спасылка|url=http://www.liverpoolfc.tv/history/timeline/1892-1917/liverpool-football-club-is-formed|дата копіі=12 ліпеня 2010|копія=https://web.archive.org/web/20100712112221/http://www.liverpoolfc.tv/history/timeline/1892-1917/liverpool-football-club-is-formed|загаловак=Liverpool Football Club is formed|выдавец=Liverpool F.C|мова=en}}</ref>. Першапачаткова клюб быў названы як «Эвэртан Атлетык» ({{мова-en|Everton F.C. and Athletic Grounds Ltd}}), аднак футбольная асацыяцыя адмовілася прызнаць і рэгістраваць новую каманду ў якасьці «Эвэртану». У чэрвені 1892 году клюб быў пераназваны ў гонар гораду — «Лівэрпул»{{Зноска|Graham|1985|Graham|14}} і атрымаў афіцыйнае прызнаньне. Ужо праз два гады клюб быў у ангельскай футбольнай лізе. У дэбютным сэзоне каманда атрымала перамогу ў розыгрышу [[Ліга Ланкашыра па футболе|Лігі Ланкашыра]] і ўвайшла ў Другі дывізіён футбольнае лігі ў пачатку [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1893—1894 гадоў|сэзону 1893—1894 гадоў]]. Пасля фінішу на першым месцы клюб узняўся да Першага дывізіёну, у якім атрымаў перамогу ў 1901 годзе і зноўку у 1906 годзе. Першага фіналу Кубка Ангельшчыны Лівэрпул дасягнуў у 1914 годзе, але саступілі «Бэрнлі»<ref name="Timeline">{{Спасылка|url=https://www.liverpoolfc.com/history/timeline|загаловак=Timeline|мова=en|выдавец=The Liverpool Football Club and Athletic Grounds Limited|дата=16 сьнежня 2021}}</ref>. Клюб здабываў перамогу ў чэмпіянатах Лігі два разы запар у 1922 і 1923 гадах. Наступную перамогу давялося чакаць да [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1946—1947 гадоў|сэзону 1946—1947 гадоў]], калі клюб выйграў розыгрыш у Першым дывізіёне ў пяты раз пад кіраўніцтвам былога цэнтральнага паўабаронцы «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]» і трэнэра [[Джордж Кей|Джорджа Кея]]{{Зноска|Graham|1985|Graham|20}}. «Лівэрпул» зазнаў другую паразу ў фінале Кубка ў 1950 годзе, гуляючы супраць «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналу]]»<ref>Liversedge, Stan (1991). «Liverpool:The Official Centenary History». Hamlyn Publishing Group. — С. 14. — ISBN 0-600-57308-7.</ref>. У сэзоне 1953—1954 гадоў каманда вылецела ў другі дывізіён{{Зноска|Kelly1988|1988|Kelly|50—51}}. Неўзабаве пасьля таго, як «Лівэрпул» атрымаў паразу зь лікам 2:1 ад «[[Ўустэр Сіці]]», які не ўваходзіў у лігу, у Кубку Ангельшчыны 1958—1959 гадоў, [[Біл Шэнклі]] быў прызначаны новым трэнэрам каманды. Пасьля свайго прызначэньня ён адразу звольніў 24 гульца і пераабсталяваў памяшканьне дзеля захоўваньня буцаў на Энфілдзе ў пакой, дзе трэнэры маглі абмяркоўваць стратэгію. Тут Шэнклі і іншыя сябры гэтак званага [[Бутрум]]у, як то [[Джо Фэган]], [[Рубэн Бэнэт]] і [[Боб Пэйсьлі]], пачалі зьмяняць склад каманды{{Зноска|Kelly1988|1988|Kelly|57}}. [[Файл:Shankly statue out front.jpg|значак|зьлева|Статуя [[Білі Шэнклі]], які вярнуў клюб у найвышэйшы дывізіён і здабыў шмат трафэяў.]] Клюб вярнуўся ў Першы дывізіён у 1962 годзе і выйграў яго ў 1964 годзе, упершыню за 17 гадоў. У 1965 годзе «Лівэрпул» стаў уладальнікам свайго першага [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]. У 1966 годзе клюб яшчэ раз стаў пераможцам ангельскага першынства, але зазнаў паразу ад дортмундзкай «[[Барусія Дортмунд|Барусіі]]» ў фінале [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140510160346/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season%3D1965/intro.html «1965/66: Stan the man for Dortmund»]. Union of European Football Associations.</ref>. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1972—1973 гадоў|сэзоне 1972—1973 гадоў]] «Лівэрпул» атрымаў перамогу ў лізе і стаў уладальнікам [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]], а праз год зноў здабыў кубак краіны. Неўзабаве пасьля гэтага Шэнклі сышоў у адстаўку і быў заменены сваім памочнікам Бобам Пэйсьлі{{Зноска|Kelly1999|1999|Kelly|86}}. У 1976 годзе, у другі сэзон Пэйсьлі ў якасьці галоўнага трэнэра, клюб яшчэ раз стаў чэмпіёнам краіны і ўладальнікам Кубка УЭФА. У наступным сэзоне клюб захаваў чэмпіёнскі тытул і ўпершыню выйграў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў, але ў фінале Кубка Ангельшчыны 1977 году саступіў. «Лівэрпул» захаваў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў у 1978 годзе і вярнуў сабе тытул чэмпіёна Першага дывізіёну ў 1979 годзе<ref>Pead, Brian (1986). «Liverpool A Complete Record». Breedon Books. — С. 414. — ISBN 0-907969-15-1.</ref>. За дзевяць сэзонаў Пэйсьлі ў якасьці галоўнага трэнэра «Лівэрпул» стаў уладальнікам 20 тытулаў, здабыўшы ў тым ліку тры Кубкі эўрапейскіх чэмпіёнаў, Кубак УЭФА, шэсьць тытулаў чэмпіёна краіны і тры [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубкі лігі]] запар. Адзіным нутраным трафэем, які ня здолеў скарыцца адмыслоўцу, быў Кубак Ангельшчыны{{Зноска|Kelly1988|1988|Kelly|157}}. [[Файл:Bob Paisley statue, Anfield 2.jpg|значак|Статуя [[Боб Пэйсьлі|Бобу Пэйсьлі]], які нясе траўмаванага былога капітана каманды [[Эмлін Г’юз|Эмліна Г’юза]] ля [[Энфілд Роўд|Энфілд]]у.]] Пэйсьлі сышоў у адстаўку ў 1983 годзе і быў заменены сваім памочнікам Джо Фэганам{{Зноска|Kelly1988|1988|Kelly|158}}. «Лівэрпул» тым часам стаў чэмпіёнам краіны, здабыў Кубак лігі і Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў у першым сэзоне новага трэнэра, стаўшы першай ангельскай камандай, якая здабыла тры трафэі цягам сэзону<ref>Cox, Richard; Russell, Dave; Vamplew, Wray (2002). «Encyclopedia of British football». Routledge. — С. 90. — ISBN 0-7146-5249-0.</ref>. Каманда зноў прабілася ў фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў у 1985 годзе, дзе змагалася супраць «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]» на стадыёне [[Эйзэль]]. Перад пачаткам гульні заўзятары «Лівэрпула» зламалі агароджу, якая падзяляла дзьве групы заўзятараў, і напалі на заўзятараў італьянскага клюбу. Маса людзей абрынула падпорную сьцяну, у выніку чаго загінулі 39 заўзятараў, пераважна італьянцаў. Інцыдэнт стаў вядомы як [[катастрофа на стадыёне Эйзэль]]. Матч быў згуляны, не зважаючы на пратэсты з боку прадстаўнікоў абодвух клюбаў. «Лівэрпул» саступіў «Ювэнтусу» зь лікам 1:0. У выніку трагедыі ангельскія клюбы былі адхіленыя ад удзелу ў эўрапейскіх спаборніцтвах цягам пяці гадоў. Сам «Лівэрпул» атрымаў дзесяцігадовую дыскваліфікацыю, якую пазьней скарацілі да шасьці гадоў. Чатырнаццаць заўзятараў «Лівэрпула» былі асуджаныя за ненаўмыснае забойства<ref>[https://web.archive.org/web/20180112173524/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_2733000/2733979.stm «On This Day — 29 May 1985: Fans die in Heysel rioting»]. BBC.</ref>. Фэган абвесьціў аб сваім сыходзе на пэнсію беспасярэдне перад катастрофай, і [[Кені Далгліш]] быў прызначаны гульцом-трэнэрам{{Зноска|Kelly1988|1988|Kelly|172}}. За часам ягонага кіраваньня клюб выйграў яшчэ тры чэмпіёнскія тытулы і два Кубкі Ангельшчыны, у тым ліку каманда зрабіла «дубль» у Кубку лігі і Кубку Ангельшчыны ў сэзоне 1985—1986 гадоў. Посьпех «Лівэрпула» быў азмрочаны катастрофай на [[Гілзбара]]. То бок у паўфінале кубка краіны супраць «[[Нотынггэм Форэст]]» 15 красавіка 1989 году сотні фанатаў «Лівэрпула» былі здушаныя агароджай, якая аддзяляла трыбуны ад пляцоўкі<ref>[https://web.archive.org/web/20210923011026/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/15/newsid_2491000/2491195.stm «On This Day — 15 April 1989: Soccer fans crushed at Hillsborough»]. BBC.</ref>. Дзевяноста чатыры заўзятары загінулі ў той дзень. 95-ы пацярпелы памёр у шпіталі ад атрыманых траўмаў праз чатыры дні, а 96-ы памёр амаль праз чатыры гады, не прыходзячы ў прытомнасьць. 97-й ахвярай стаў Эндру Дэвайн, які памёр у 2021 годзе ад траўмаў, атрыманых у выніку той катастрофы<ref>Pithers, Malcolm (22.12.1993). [https://web.archive.org/web/20180612143117/https://www.independent.co.uk/news/uk/hillsborough-victim-died-accidentally-coroner-says-withdrawal-of-treatment-not-to-blame-1469037.html «Hillsborough victim died 'accidentally': Coroner says withdrawal of treatment not to blame»]. The Independent.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210919235728/https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-merseyside-58005871 «Hillsborough: Fan injured in stadium disaster dies 32 years later»]. BBC News.</ref>. Пасьля катастрофы на Гілзбара быў праведзены ўрадавы агляд бясьпекі стадыёна. Выніковая справаздача праклала шлях да зьмены заканадаўства, якое запатрабавала ад клюбаў вышэйшага дывізіёну мець стадыёны, адсталяваныя месцамі для сядзеньня. Паводле справаздачы галоўнай прычынай катастрофы была перапоўненасьць трыбунаў праз брак кантролю з боку паліцыі<ref>[https://web.archive.org/web/20160113022126/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/318497.stm «A hard lesson to learn»]. BBC.</ref>. == Трафэі == * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіянат Ангельшчыны]]: 20''' ** 1901, 1906, 1922, 1923, 1947, 1964, 1966, 1973, 1976, 1977, ** 1979, 1980, 1982, 1983, 1984, 1986, 1988, 1990, 2020, 2025 * '''[[Другі дывізіён Футбольнай лігі|Чэмпіянат Ангельшчыны (другі дывізіён)]]: 4''' ** 1894, 1896, 1905, 1962 * '''[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]: 8''' ** 1965, 1974, 1986, 1989, 1992, 2001, 2006, 2022 * '''[[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубак Ангельшчыны]]: 15''' ** 1964, 1965, 1966, 1974, 1976, 1977, 1979, 1980, 1982, 1986, ** 1988, 1989, 1990, 2001, 2006 * '''[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак ангельскай лігі]]: 10'''¹ ** 1981, 1982, 1983, 1984, 1995, 2001, 2003, 2012, 2022, 2024 * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў / Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]: 6'''¹ ** 1977, 1978, 1981, 1984, 2005, [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2018—2019 гадоў|2019]] * '''[[Кубак УЭФА]]: 3'''¹ ** 1973, 1976, 2001 * '''[[Супэркубак УЭФА]]: 4''' ** 1977, 2001, 2005, 2019 * '''[[Ланкашырская ліга]]: 1''' ** 1893 * '''[[Моладзевы Кубак Ангельшчыны па футболе|Моладзевы Кубак Ангельшчыны]]: 3''' ** 1996, 2006, 2007 ¹ Больш, чым любы іншы ангельскі клюб == Клюбная статыстыка == * Першы свой афіцыйны матч «Лівэрпул» правёў у Ланкашырскай лізе супраць клюбу «Гаер Ўолтан». «Лівэрпул» перамог 8:0. У іхнім складзе не было ніводнага [[ангельцы|ангельскага]] гульца, у асноўным гулялі [[шатляндцы]]. * Дэбют у [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыны]]: верасень 1892 году 4:0 супраць «Нантвучу». * Дэбют у ангельскай лізе: 2 верасьня 1893 году 2:0 супраць «[[Мідлзбра (футбольны клюб)|Мідлзбра]]» (другая ангельская ліга). * Першы трафэй: у сэзоне 1893/94 «Лівэрпул» стаў чэмпіёнам другой лігі. * 5 верасьня 1896 году «Лівэрпул» сустракаўся з «[[Блэкбэрн Ровэрз]]». «Ровэрз» перамаглі 1:0, але шэсьць галоў падчас матчу былі адмененыя. * У сьнежні 1909 году «[[Ньюкасл Юнайтэд|Ньюкасл]]» выйграваў на «Энфілдзе» зь лікам 2:5, але «Лівэрпул» здолеў вырваць перамогу 6:5. * У 1910 годзе «Лівэрпул» выйграў свой першы матч на стадыёне «[[Олд Трафард]]», абгуляўшы «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» зь лікам 4:3. * Рэкорд па колькасьці хет-трыкаў прыналежыць [[Гордан Годжсан|Гордану Годжсану]], які за пэрыяд паміж 11 верасьня 1926 і 2 лютага 1935 гады зрабіў 17 хет-трыкаў. * Найбуйнейшая параза: 0:8 ад «[[Гадэрсьфілд Таўн]]» у 1935 годзе і 1:9 ад «[[Бірмінггэм Сіці]]» 11 сьнежня 1954 году ў другой футбольнай лізе. * Тры запар хет-трыкі: [[Джэк Балмэр]] 1946/47 (больш хет-трыкаў ён не рабіў). * [[Роджэр Гант]] забіў больш за ўсё галоў за адзін сэзон — у сэзоне 1961/62 ён адзначыўся 41 раз. * Першы эўрапейскі матч: 17 жніўня 1964 году ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў «Лівэрпул» выйграў ісьляндзкі «[[Рэйк’явік (футбольны клюб)|Рэйк’явік]]» зь лікам 5:0. * У сэзоне 1965/66 «Лівэрпул» выйграў чэмпіянат Ангельшчыны, выкарыстаўшы толькі 14 гульцоў за ўвесь сэзон. * Найбуйнейшая перамога: 11:0 супраць «[[Стрэмсгадсэт Драмэн|Стрэмсгадсэта]]» 17 верасьня 1974 году. Дзевяць зь дзесяці палявых гульцоў адзначыліся забітымі галамі. * [[Ян Раш|Яну Рашу]] прыналежыць рэкорд «Лівэрпулу» па забітых галах ва ўсіх турнірах за адзін сэзон — у сэзоне 1983/84 ён забіў 47 галоў. * Найбуйнейшая перамога ў чэмпіянаце: 9:0 супраць «[[Крыстал Пэлас]]» 12 верасьня 1989. * Чатыры гульца забівалі 5 галоў у адным матчы: ** [[Эндзі Макгайган]], 1901/02 ** [[Джон Эванз]], 1954/55 ** [[Ян Раш]], 1983/84 ** [[Робі Фаўлер]], 1993/94 * Самы хуткі хет-трык: Робі Фаўлеру ў матчы супраць «Арсэналу» ў сэзоне 1994/95 спатрэбілася ўсяго 4 хвіліны і 32 сэкунды, каб забіць 3 галы * Самы далёкі гол «Лівэрпуля» забіў [[Шабі Алёнса]], запусьціўшы мяч у браму «[[Лутан Таўн|Лутану]]» з 65 [[ярд]]аў 7 студзеня 2006 году ў матчы Кубка Ангельшчыны * «Лівэрпул» — першая каманда, якая прайшла ўсе тры раўнды кваліфікацыі, і што дайшла да плэй-оф [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі Чэмпіёнаў]] (2005/06) == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q18237361|Бр|}} {{Гулец1|2|Q17505113|Аб|}} {{Гулец1|3|Q10526787|ПА|}} {{Гулец1|4|Q133903|Аб|капітан}} {{Гулец1|5|Q124283398|Аб|}} {{Гулец1|6|Q110874376|Аб|}} {{Гулец1|7|Q94699949|ПА|}} {{Гулец1|8|Q30134278|ПА|}} {{Гулец1|9|Q23759917|Нап|}} {{Гулец1|10|Q33297140|ПА|}} {{Гулец1|12|Q107031318|Аб|}} {{Гулец1|14|Q26704703|Нап|}} {{Гулец1|15|Q126361834|Аб|}} {{Гулец1|18|Q28801927|Нап|}} {{Гулец1|19|Q56752774|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q22005877|Аб|}} {{Гулец1|22|Q100602910|Нап|}} {{Гулец1|23|Q121422889|Нап|}} {{Гулец1|25|Q99529077|Бр|}} {{Гулец1|28|Q20127322|Бр|}} {{Гулец1|30|Q67198835|Аб|}} {{Гулец1|33|Q56332606|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]}} {{Гулец1|38|Q56257870|ПА|}} {{Гулец1|42|Q123367931|ПА|}} {{Гулец1|43|Q113433814|ПА|}} {{Гулец1|47|Q94696146|Аб|}} {{Гулец1|56|Q112503285|Бр|}} {{Гулец1|73|Q131466230|Нап|}} {{Гулец1|95|Q115145113|Бр|}} {{Канец складу}} == Трэнэры == {| |- style="vertical-align: top;" | * [[У. Э. Барклай]] і [[Джон Макена]] (1892—1896) * [[Том Ўотсан]] (1896—1915) * [[Дэйвід Эшўарт]] (1920—1923) * [[Мэт Макуін]] (1923—1928) * [[Джордж Патэрсан]] (1928—1936) * [[Джордж Кэй]] (1936—1951) * [[Дон Ўэлш]] (1951—1956) * [[Філ Тэйлар]] (1956—1959) * [[Біл Шэнклі]] (1959—1974) * [[Боб Пэйсьлі]] (1974—1983) | | * [[Джо Фэган]] (1983—1985) * [[Кені Далгліш]] (1985—1991) * [[Роні Моран]] (1991) * [[Грэм Сунэс]] (1991—1994) * [[Рой Эванз]] (1994—1998) * [[Рой Эванз]] і [[Жэрар Улье]] (1998) * [[Жэрар Улье]] (1998—2004) * [[Рафаэль Бэнітэс]] (2004—2010) * [[Рой Годжсан]] (2010—2011) * [[Кені Далгліш]] (2011—2012) | | * [[Брэндан Роджэрз]] (2012—2015) * [[Юрген Клёп]] (2015—2024) * [[Арнэ Сьлёт]] (2024—2026) * [[Андоні Іраоля]] (з 2026 году) |} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Graham, Matthew |частка = |загаловак = Liverpool |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Hamlyn Publishing Group |год = 1985 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0-600-50254-6 |ref = Graham }} * {{Кніга |аўтар = Kelly, Stephen F. |частка = |загаловак = You’ll Never Walk Alone |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Queen Anne Press |год = 1988 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0-356-19594-5 |ref = Kelly1988 }} * {{Кніга |аўтар = Kelly, Stephen F. |частка = |загаловак = The Boot Room Boys: Inside the Anfield Boot Room |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = HarperCollins |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0-00-218907-0 |ref = Kelly1999 }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.liverpoolfc.com/ Афіцыйны сайт Liverpool FC]{{ref-en}} {{Склад ФК Лівэрпул}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Лівэрпул (футбольны клюб)| ]] [[Катэгорыя:1892 год у спорце]] n30hpmo216hr59e2s0h7onrc4k1l3n5 10 24326 2686332 2661847 2026-08-23T16:54:58Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686332 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Лівэрпул |колер фону = #DD0000; |колер тэксту = White |клюб_спасылка = Лівэрпул (футбольны клюб) |клюб = Лівэрпул }} {{СФК-гулец|1|[[Алісан Бэкер|Алісан]]}} {{СФК-гулец|2|[[Джо Гомэс|Гомэс]]}} {{СФК-гулец|3|[[Ватару Энда|Энда]]}} {{СФК-гулец|4|[[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]]}} {{СФК-гулец|5|[[Жэрэмі Жаке|Жаке]]}} {{СФК-гулец|6|[[Мілаш Керкез|Керкез]]}} {{СФК-гулец|7|[[Флёрыян Вірц|Вірц]]}} {{СФК-гулец|8|[[Домінік Собаслаі|Собаслаі]]}} {{СФК-гулец|9|[[Аляксандар Ісак|Ісак]]}} {{СФК-гулец|10|[[Алексіс Мак Алістэр|Мак Алістэр]]}} {{СФК-гулец|12|[[Конар Брэдлі|Брэдлі]]}} {{СФК-гулец|14|[[Фэдэрыка К’еза|К’еза]]}} {{СФК-гулец|15|[[Джаваньні Леоні|Леоні]]}} {{СФК-гулец|18|[[Кодзі Гакпа|Гакпа]]}} {{СФК-гулец|19|[[Гарві Эліят|Эліят]]}} {{СФК-гулец|21|[[Костас Цымікас|Цымікас]]}} {{СФК-гулец|22|[[Юго Экітыке|Экітыке]]}} {{СФК-гулец|23|[[Віктар Муньяс|Муньяс]]}} {{СФК-гулец|25|[[Георгі Мамардашвілі|Мамардашвілі]]}} {{СФК-гулец|28|[[Фрэдзі Ўудман|Ўудман]]}} {{СФК-гулец|30|[[Джэрэмі Фрымпонг|Фрымпонг]]}} {{СФК-гулец|33|[[Рональд Арауха|Арауха]]}} {{СФК-гулец|38|[[Раян Гравэнбэрх|Гравэнбэрх]]}} {{СФК-гулец|42|[[Трэй Ньёні|Ньёні]]}} {{СФК-гулец|43|[[Стэфан Байчатыч|Байчатыч]]}} {{СФК-гулец|47|[[Кэлвін Рэмзі|Рэмзі]]}} {{СФК-гулец|56|[[Віцязслаў Яраш|Яраш]]}} {{СФК-гулец|73|[[Рыё Нгумоа|Нгумоа]]}} {{СФК-гулец|95|[[Гарві Дэйвіс|Дэйвіс]]}} {{СФК-трэнэр|[[Андоні Іраоля|Іраоля]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Лівэрпул]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Ангельшчына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Ангельскі футбол]] </noinclude> a27r29nf4dgrtzxn47o1szp4kwxpa0c 0 24332 2686382 2658562 2026-08-23T18:28:19Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686382 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Рома |Лягатып = AS Roma Logo 2017.png |ПоўнаяНазва = Associazione Sportiva Roma (A.S. Roma) |Горад = [[Рым]], [[Італія]] |Заснаваны = 22 ліпеня 1927 |Стадыён = [[Стадыё Алімпіка]] |Умяшчальнасьць = 70 634 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|РомаРымЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|РомаРымСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|РомаРым}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _roma2425h | pattern_b1 = _roma2425h | pattern_ra1 = _roma2425h | pattern_sh1 = _roma2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = 8E1111 | body1 = 8E1111 | rightarm1 = 8E1111 | shorts1 = 8E1111 | socks1 = 8E1111 | pattern_la2 = _roma2425a | pattern_b2 = _roma2425a | pattern_ra2 = _roma2425a | pattern_sh2 = _roma2425a | pattern_so2 = _roma2425al | leftarm2 = EAE9E7 | body2 = EAE9E7 | rightarm2 = EAE9E7 | shorts2 = EAE9E7 | socks2 = EAE9E7 | pattern_la3 = _roma2425t | pattern_b3 = _roma2425t | pattern_ra3 = _roma2425t | pattern_sh3 = _roma2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 2b4375 | body3 = 2b4375 | rightarm3 = 2b4375 | shorts3 = 2b4375 | socks3 = 2b4375 }} «'''Ро́ма'''» ({{мова-it|Associazione Sportiva Roma}}) — [[Італія|італьянскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Рым]]. Клюб быў заснаваны ў выніку зьліцьця некалькіх футбольных клюбаў гораду ў 1927 годзе. «Рома» гуляе ў [[Сэрыя A|Сэрыі A]] з часоў свайго заснаваньня, але толькі адзін сэзон у пачатку 1950-х яны вымушаны былі прапусьціць, бо вылецелі ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]]. «Рома» перамагала ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе|італьянскім чэмпіянаце]] тройчы, у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1941—1942 гадоў|сэзонах 1941—1942]], [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1982—1983 гадоў|1982—1983]] і [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2000—2001 гадоў|2000—2001 гадоў]], а таксама дзевяць разоў станавілася ўладальнікам [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] й двойчы [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка краіны]]. Пераможцы [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2022—2023 гадоў|Лігі Канфэрэнцыяў УЕФА 2022—2023 гадоў]]. Клюб двойчы «Рома» выходзіла ў фіналы эўрапейскіх кубкаў: [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]] у [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў 1983—1984 гадоў|1984 годзе]], але там яна атрымала паразу ў [[сэрыя пэнальці|сэрыі пэнальці]] ад «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]», і [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] ў [[Кубак УЭФА 1990—1991 гадоў|1991 годзе]], саступіўшы «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэру]]». Хатнія гульні ў цяперашні час клюб праводзіць на «[[Стадыё Алімпіка]]», які яны падзяляюць са сваім асноўным супернікам клюбам «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]». Маючы ўмяшчальнасьць большую за 72 тысячы гледачоў, стадыён зьяўляецца другім па велічыні ў Італіі, саступаючы толькі [[мілян]]скаму «[[Сан-Сыра]]». У верасьні 2009 году кіраўніцтва клюбу абвесьціцла пра пляны будаўніцтва новага стадыёну ў заходнім прыгарадзе Рыму. Ягоны дызайн быў складзены па ўзоры [[Ангельшчына|ангельскіх]] футбольных стадыёнаў<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20121019185905/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=680854&cc=3888|загаловак=Roma stadium to be inspired by English Model|праект=soccernet.com|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=680854&cc=3888|дата копіі=19 кастрычніка 2012|мова=en}}</ref>. == Гісторыя == === Раньнія часы === Футбольны клюб «Рома» быў утвораны 22 ліпеня 1927 году ў выніку аб’яднаньня трох рымскіх камандаў: «Роман», «Альба-Аўдачэ» й «Фартытуда-Про Рома» (першапачаткова камандаў было пяць — «Роман», «Альба», «Аўдачэ», «Фартытуда» й «Про Рома»). Гэта было зроблена па ініцыятыве аднаго зь лідэраў [[Нацыянальная фашысцкая партыя|фашысцкай партыі]] [[Італа Фоскі]] з мэтай зьяўленьня ў Вечным горадзе клюбу, здольнага пазмагацца з гегемоніяй паўночнаітальянскіх камандаў — «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]», «[[Тарына Турын|Тарына]]», «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусам]]», «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» й «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньняй]]». Толькі адна рымская каманда змагла пазьбегнуць зьліцьця — «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]», дзякуючы намаганьням віцэ-прэзыдэнта клюбу генэрала міліцыі [[Джорджыё Вакара]]. «Рома» стала ўдзельнікам італьянскай [[Сэрыя A|Сэрыі A]] ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1929—1930 гадоў|сэзоне 1929—1930 гадоў]]. А ўжо ў наступным сэзоне «джаляросі» фінішавалі на другім месцы, прапусьціўшы наперад толькі «Ювэнтус». Найлепшымі гульцамі гэтага пэрыяду ў «Роме» былі капітан [[Атыліё Фэрарыс]], а таксама [[Гвіда Мазэцьці]], [[Фульвіё Бэрнардыні]] й [[Радольфа Воўк]]. [[Файл:Associazione Sportiva Roma - Coppa delle Fiere 1960-1961.jpg|міні|Капітан [[Джакама Лёсі]] з кубкам кірмашоў у 1961 годзе.]] Пасьля пэрыяду рэзкага зьніжэньня вынікаў і страты некалькіх асноўных гульцоў, у рэшце рэшт, «Рома» аднавіла склад і нават запрасіла ў каманду шэраг бамбардзіраў, як то аргентынскі форўард [[Энрыке Гуаіта]]<ref>[http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php?a=calciatoriG.htm «Tutti i calciatori dell’A.S. Roma»]. Viva la Roma.</ref>. Пад кіраўніцтвам [[Люіджы Барбэзына]], рымскі клюб быў блізкі да свайго першага тытулу ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1935—1936 гадоў|сэзоне 1935—1936 гадоў]], аднак, толькі на адзін пункт адстаў ад чэмпіяна таго сэзону клюбу «Балёньня»<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20071022183327/http://www.asromaultras.it/35-36.html|загаловак=1935-'36: Io Faccio I Gol Non La Guerra!|праект=ASRomaUltras.it|мова=it|дата копіі=22 кастрычніка 2007|url=http://www.asromaultras.it/35-36.html}}</ref>. «Рома» сталася моцным калектывам напрыканцы 1930-х гадоў. Аднак, першы трыюмф у нацыянальным першынстве [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1941—1942 гадоў|сэзону 1941—1942 гадоў]] быў даволі нечаканым<ref>[http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php?a=campionato4142.htm «Campionato 1941-42 — Roma campione d’Italia»]. ASRTalenti.</ref>. Важную ролю ў перамозе адыграў бамбрадзір [[Амэдэо Амадэй]], які забіў у браму супернікаў 18 галоў. Акрамя таго, галоўны трэнэр [[Альфрэд Шафэр]] зрабіў вялікі ўнёсак у атрыманьне першага чэмпіёнскага тытулу. На той час Італія была ўцягнутая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]], і «Рома» праводзіла свае хатнія матчы на стадыёне «[[Стадыён нацыянальнай фашыскай партыі|Нацыянальнай фашыскай партыі]]»<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20070807000057/http://www.asromaultras.it/soprannomi.html|загаловак=I Campi da Gioco|праект=ASRomaUltras.it|мова=it|дата копіі=7 жніўня 2007|url=http://www.asromaultras.it/soprannomi.html}}</ref>. У наступныя гады пасьля вайны рымскі клюб ня здолеў захаваць свае пазыцыі ў лізе й скончыў пяць чэмпіянатаў запар у ніжняй палове выніковай табліцы Сэрыі А. У рэшце рэшт у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1950—1951 гадоў|сэзоне 1950—1951 гадоў]] «Рома» нават не ўтрымалася ў найвышэйшым дывізіёне й патрапіла ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]]<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20070509181203/http://www.rsssf.com/tablesi/ital52.html|загаловак=Italy 1951-52 — Serie B|праект=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|мова=en|дата копіі=9 мая 2007|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ital52.html}}</ref>, прыкладна празь дзесяць гадоў пасьля свайго трыюмфу. Пад кіраўніцтвам трэнэра [[Джузэпэ Віяні]], які ў будучыні ачоліў [[Зборная Італіі па футболе|нацыянальную зборную Італіі]], «Рома» здолела вярнуцца ў Сэрыю А<ref>[http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php?a=allenatori.htm «Gli Allenatori dell’A.S. Roma dal 1927 al Oggi»]. Viva la Roma.</ref>. Пасьля вяртаньня ў Сэрыю А «Рома» здолела ня толькі захаваць сваё месца ў эліце, але нават увайсьці да ліку клюбаў зь верхняй паловы табліцы, дзякуючы гэткім гульцамі, як то [[Эджыста Пандальфіні]], [[Дына Да Коста]] й [[Гэльге Бранэ]]<ref name="panini">Panini Edizioni. ''«Almanacco Illustrato del Calcio — La Storia 1898—2004»''. Modena. 2005.</ref>. Іхны лепшы сэзон адбыўся за пэрыядам, калі каманду ачольваў ангельскі спэцыяліст [[Джэс Карвэр]], у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1954—1955 гадоў|сэзоне 1954—1955 гадоў]]. Каманда скончыла той сэзон на другім радку, прапусьціўшы наперад толькі «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» і «[[Удынэзэ Ўдынэ|Ўдынэзэ]]», аднак, апошні зь іх быў дыскваліфікаваны за карупцыю<ref name="panini"/>. Хоць «Рома» ня здолела прабіцца ў першую чацьвёрку на працягу наступнага дзесяцігодзьдзя, яны дасягнулі пэўных посьпехаў у кубкавых розыгрышах. У [[Кубак кірмашоў 1960—1961 гадоў|сэзоне 1960—1961 гадоў]] «Рома» ўпершыню ў гісторыі атрымала перамогу ў міжнародным кубку, атрымаўшы перамогу ў фінале [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку кірмашоў]] над «[[Бірмінггэм Сіці]]» зь лікам 4:2<ref>[http://www.rsssf.com/ec/ec196061.html#icfc «Inter-Cities Fairs Cup 1960-61»]. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.</ref>. Празь некалькі гадоў пасьля гэтага «Рома» атрымала Кубак Італіі сэзону 1963—1964 гадоў, забіўшы адзіны гол фіналу ў матчы супраць «[[Тарына Турын|Тарына]]»<ref name="vilacom">{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20110927161909/http://www.vilacom.net/football/coppa.php|загаловак=TIM Cup — Coppa Italia|праект=Vilacom Sports|мова=it|дата копіі=27 верасьня 2011|url=http://www.vilacom.net/football/coppa.php}}</ref>. Аднак, ужо ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1964—1965 гадоў|сэзоне 1964—1965 гадоў]] клюб чакала няўдача, калі галоўны трэнэр [[Хуан Карляс Лярэнса]] абвесьціў, што каманда ня можа заплаціць сваім гульцам і наўрад ці змогуць дазволіць сабе паехаць да «[[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнца]]» на чарговы матч чэмпіянату. Заўзятары клюбу аб’явілі аб зборы грошай на ўтрыманьне клюбу ў [[Сыкстынскі тэатар|Сыкстынскім тэатры]], а банкруцтва ўдалося пазьбегнуць праз выбраньне новага прэзыдэнта клюба [[Франка Эванджэлісьці]]. Свой другі Кубак Італіі «Рома» атрымала ў сэзоне 1968—1969 гадоў<ref name="vilacom"/>. Менавіта ў 1969 годзе [[Джакама Лёсі]] ўсталяваў рэкорд клюбу, правёўшы 450 матч за клюб ва ўсіх спаборніцтвах. Гэты рэкорд трымаўся наступныя 38 гадоў<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20071011093920/http://asroma.hunsport.hu/?us=23 |загаловак=Rekordok, statisztikák|праект=AS Roma Hunsports|мова=hu|дата копіі=11 кастрычніка 2007|url=http://asroma.hunsport.hu/?us=23}}</ref>. === Другі тытул === 1970-я — адны з самых сумных у гісторыі «джаляросі»: з капітанам Джакама Лёсі не працягнулі кантракт з-за рознагалосьсяў з галоўным трэнэрам [[Эленіё Эрэра]], а пад час прэзыдэнцтва Альвара Марчыні тры каштоўных гульца былі перададзеныя Ювэнтусу: [[Лючана Сьпінозі]], [[Фабіё Капэльлё]] і [[Фаўста Ляндыні]]<ref name="Romano">Manuela Romano (a cura di), La storia della A.S. Roma (10 DVD-Video), Corriere dello Sport, Rai Trade, 2006.</ref>. Рома была з-за гэтага перайменаваная ў Рамэту ({{мова-it|Rometta}}) і была крэпкім сярэдняком чэмпіянату. Толькі ў сэзоне 1974—1975 гадоў яна заняла трэцяе месца, а ў 1978—1979 яна пазьбегла вылету ў Сэрыю Б у перадапошнім туры. Нягледзячы на незадавальняючыя вынікі, каманда заваявала англа-італьянскі кубак 1972 году<ref name="Romano"/>. Напрыканцы дзесяцігодзьдзя ўладальнікам клюба стаў Дына Віёла, які цалкам ператварыў яго тэхнічны ўзровень, а потым перадаў кіраўніцтва швэду [[Нільс Лідгальм|Нільсу Лідгальму]]<ref>{{Кніга|аўтар=Tonino Cagnucci, Luca Pelosi|загаловак=Dimmi cos'è|месца=Roma|выдавецтва=Skira|год=2017|isbn=88-572-3675-7|pages=159}}</ref>. Лідгальм адразу дабіўся добрых вынікаў, паслядоўна заваяваў два Кубкі Італіі, абодва разы ў фінале сустракаўся з Тарына і абодва разы перамог па пэнальці. У сэзоне 1982—1983 гадоў Лідгальм выіграў другі чэмпіёнскі тытул ў гісторыі рымлян. 8 мая 1983 году на стадыёне [[Люіджы Фэрарыс (стадыён)|Люіджы Фэрарыс]] адбыўся матч з [[Джэноа Генуя|Джэноа]]<ref name="Romano"/>. У наступным годзе клюб заваяваў свой пяты Кубак Італіі, у фінале перамаглі Вэрону. Выйшаў у фінал Кубка Эўрапэйскіх чэмпіёнаў, які з гэтай нагоды праходзіў прама на «[[Стадыё Алімпіка]]» ў Рыме. Нягледзячы на перавагу гульні дома, каманда не змагла навязаць барацьбу «Лівэрпулу»: пасьля дадатковага часу лік быў 1:1, і каманда пацярпела паразу з-за двух памылак на пэнальці Бруна Конці і Франчэска Грацыяні. Канчатковы лік быў 4:2<ref name="Romano"/>. Пазьней Дына Віёла зноў даверыў каманду швэдзкаму трэнэру [[Свэн-Ёран Эрыксан|Свэну-Ёрану Эрыксану]]<ref name="Romano"/>. У 1991 годзе каманда заваявала сёмы Кубак Італіі, у фінале перамаглі Сампдорыю. Таксама выйшлі ў фінал Кубка УЭФА, але саступілі ў фінальных гульнях [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэру]]<ref name="Romano"/>. У 1993 годзе каманду набыў Франка Сэнсі, які ўмацаваў яе, але гэта не дапамагло адразу дабіцца значных вынікаў<ref>{{Кніга|аўтар=Massimo Izzi, Francesco Valitutti|загаловак=Cronologia della grande Roma|месца=Roma|выдавецтва=Newton Compton|год=2001|isbn=88-8289-599-8|pages=212-224}}</ref>. Улетку 1999 году кіраўніцтва даверыла клюб трэнэру [[Фабіё Капэльлё]], у наступным годзе клюб набыў шмат гульцоў і заваяваў трэці чэмпіёнскі тытул. Праз два месяцы пасьля перамогі ў чэмпіянаце клюб таксама заваяваў свой першы Супэркубак Італіі пасьля перамогі над Фіярэнтынай<ref name="Romano"/>. [[Файл:Coppa Italia 2008 premiazione.jpg|значак|Франчэска Тоці з кубкам Італіі 2008]] У 2000-я гады Рома шэсьць разоў займала другое месца ў лізе, а пад кіраўніцтвам [[Лючана Спалецьці]] заваявала пасьлядоўна два Кубкі Італіі (2006—2007 і 2007—2008), абодва разы пасьля перамогі над Інтэрам і Супэркубак Італіі 2007 ізноў пасьля перамогі над Інтэрам<ref name="Storia">{{Спасылка|url=http://www.asroma.com/it/club/storia|загаловак=Storia|праект=asroma.com|мова=it|дата=27 сакавіка 2018}}</ref><ref name="Romano"/>. Пасьля сэзона 2010—2011 клюб быў перададзены групе амэрыканскіх прадпрымальнікаў на чале з Томасам Дыбэнэдэта, потым з Джэймзам Палотам. Яны прывялі каманду да трох другіх месцаў і паўфінала Лігі чэмпіёнаў<ref name="Storia"/>. 17 жніўня 2020 году міжнародная гандлёвая група з ЗША «The Friedkin Group» набыла клюб, прэзыдэнтам стаў [[Дэн Фрыдкін]], прадстаўнік дыстрыбутараў Toyota у краінах Пэрсыдзкай затокі<ref>{{Спасылка|url=https://asroma2-cloudinary.corebine.com/asroma2-production/image/upload/v1597679858/asroma2-prod/assets/2020-08-17_Joint_Press_Release_FINAL_pdf.pdf|загаловак=Joint press release - Closing of the acquisition of the controlling stake of AS Roma S.p.A. board members appointment and resignation|мова=en|праект=asroma.com|дата=17 жніўня 2020|тып=PDF}}</ref>. У другі год кіраўніцтва [[Жузэ Маўрыньню]] каманда зваявала Кубак Канфэрэнцыяў УЭФА, адразу калі гэтая ўзнагарода зьявілася<ref>{{Спасылка|url=https://it.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/news/0275-153b4d27fbe8-313df83d233f-1000--zaniolo-illumina-tirana-la-coppa-e-giallorossa/|загаловак=Roma-Feyenoord 1-0: Zaniolo illumina Tirana, la coppa è giallorossa|мова=it|праект=it.uefa.com|дата=26 мая 2022}}</ref>. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (3)''': ** 1942, 1983, 2001 * '''Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (9)''': ** 1964, 1969, 1980, 1981, 1984, 1986, 1991, 2007, 2008 * '''Уладальнік [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]] (2)''': ** 2001, 2007 * '''Пераможца [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Лігі канфэрэнцыяў]] (1)''': ** 2022 * '''Уладальнік [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] (1)''': ** 1961 == Стадыёны == * З 1927 г. на «Мотавэлядрома Апія» * З 1929 г. на «Кампа Тэстачыя» * З 1941 г. на Стадыёне Нацыянальнае фашысцкае партыі (пазьней [[Стадыё Фляміньё]]) * З 1953 г. на «[[Стадыё Алімпіка]]» * У 1989 г. на «Стадыё Фляміньё» (у сувязі з рамонтнымі работамі на «Стадыё Алімпіка» па прычыне [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|чэмпіянату сьвету па футболе 1990 году]]) * З 1990 г. на «Стадыё Алімпіка» == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q63966349|Аб|}} {{Гулец1|3|Q109605287|Аб|}} {{Гулец1|4|Q4241246|ПА|капітан}} {{Гулец1|5|Q28971436|Аб|}} {{Гулец1|7|Q19773058|ПА|}} {{Гулец1|8|Q107745867|ПА|}} {{Гулец1|9|Q108114747|Нап|}} {{Гулец1|14|Q24084301|Нап|}} {{Гулец1|17|Q64029237|ПА|}} {{Гулец1|18|Q107075915|Нап|}} {{Гулец1|20|Q22082590|Аб|}} {{Гулец1|21|Q166317|Нап|}} {{Гулец1|22|Q20719582|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q28973528|Аб|}} {{Гулец1|24|Q122114003|Аб|}} {{Гулец1|34|Q65131685|Аб|}} {{Гулец1|43|Q110882542|Аб|}} {{Гулец1|61|Q118188838|ПА|}} {{Гулец1|70|Q131905664|Бр|}} {{Гулец1|78|Q131826846|Нап|}} {{Гулец1|86|Q122733082|ПА|}} {{Гулец1|87|Q119292800|Аб|}} {{Гулец1|95|Q18156147|Бр|}} {{Гулец1|99|Q38245742|Бр|}} {{Гулец1|—|Q118641566|Аб|}} {{Гулец1|—|Q112658054|Бр|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20110315052147/http://www.asroma.it/ Афіцыйная старонка]{{ref-it}} * [http://www.asroma.pl/ Польскі фан-сайт]{{ref-pl}} * [http://www.as-roma.ru Расейскі фан-сайт]{{ref-ru}} {{Склад ФК Рома}} {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Рома Рым| ]] f2lpdvakho6mw6kr9i1lhi8ox3474sk 0 24340 2686432 2677762 2026-08-23T19:45:00Z Dymitr 10914 + склад 2686432 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Шальке-04 |Лягатып = FC Schalke 04 Logo.svg |ПоўнаяНазва = FC Gelsenkirchen-Schalke 04 e.V |Горад = [[Гельзэнкірхэн]], [[Нямеччына]] |Заснаваны = 4 траўня 1904 |Стадыён = [[Вэльтынс-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 62 271 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Шальке04ГеЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Шальке04ГеСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Шальке04Ге}} |Прыналежнасьць = Нямецкія |Сайт = |pattern_la1 = _adidaswhite2002 |pattern_b1 = _SCHALKE04_1213h |pattern_ra1 = _adidaswhite2002 |pattern_sh1 = _adidasstripesonwhite2 |leftarm1 = 0000FF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = 0000FF |shorts1 = 0000FF |socks1 = 0000FF |pattern_la2 = _adidasonwhite2002 |pattern_b2 = _SCHALKE04_1314a |pattern_ra2 = _adidasonwhite2002 |pattern_sh2 = _adidaswhite2013 |pattern_so2 = |leftarm2 = 000040 |body2 = FFFFFF |rightarm2 = 000040 |shorts2 = 000040 |socks2 = FFFFFF }} «'''Ша́льке-04'''» ({{мова-de|FC Schalke 04}}) — нямецкі футбольны клюб з раёну [[Шальке]] ў [[Гельзэнкірхэн]]е, які месьціца ў фэдэральнай зямлі [[Паўночны Райн — Вэстфалія]]. Сяміразовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]], чатырохразовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] (1997). Назва раёну меркавана азначае маленькае паселішча й перакладаецца прыкладна як «паселішча вакол чэрапа» ({{мова-de|«Gegend um den Schädel»|скарочана}}), «паселішча на чэрапападобнай мясцовасьці» ({{мова-de|«Siedlung an schädelförmiger Gegend»|скарочана}}). Адзін з самых папулярных футбольных клюбаў у [[Нямеччына|Нямеччыне]]. 9 жніўня 2011 году колькасьць сябраў клюбу перасягнула адзнаку ў 100 тысячаў чалавек, і па гэтым паказчыку «Шальке-04» займае другое месца ў Нямеччыне<ref>[http://www.schalke04.ru/novosti/odinochnyi-vzgljad/artikel/fk-shalke-04-nas-uzhe-100-000.html ФК «Шальке 04»: Нас уже 100 000!]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. schalke04.ru</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120126124031/http://www.schalke04.de/aktuell/news/einzelansicht/artikel/wir-sind-100000-schalke-04-durchbricht-schallmauer.html Wir sind 100.000! Schalke 04 durchbricht Schallmauer]. schalke04.de</ref>. Найлепшага выніку ў эўракубках клюб дамогся ў 1997 годзе, выйграўшы [[Кубак УЭФА]]. Самы закляты вораг «Шальке-04» — [[дортмунд]]зкая «[[Барусія Дортмунд|Барусія]]». Дэрбі гэтых дзьвюх камандаў называецца [[Рурскае дэрбі|Рурскім дэрбі]]. Гельзэнкірхэнскі клюб падтрымлівае сяброўскія адносіны з клюбам «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэрг]]». Талісмана клюбу клічуць Эрвін ({{мова-de|Ährwin|скарочана}})<ref>[http://www.schalke04.de/museumtouren/event-auf-schalke/erwin.html Erwin — FC Schalke 04]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. schalke04.de</ref>. == Гісторыя == === Раньнія гады === Клюб «Шальке-04» быў заснаваны 4 траўня 1904 году. Першае імя клюбу — «Вэстфалія Шальке». Першымі клюбнымі колерамі былі чырвоны й жоўты. [[Заходненямецкі гульнявы зьвяз]] (WSV) прызнаць новы клюб адмовіўся, але да канца году ў клюбе ўжо налічвалася 16 сябраў. 13 лютага 1912 году адбыўлася зьліцьцё «Вэстфаліі Шальке» й гімнастычнага таварыства «1877 Шальке». Таварыства ўжо было на той час сябрам WSV і «Вэстфалія» ўвайшла ў «1877 Шальке» на правах футбольнай сэкцыі. Загадчыкам сэкцыяй стаў [[Гергард Клёп]]. Галоўныя заўзятары «Шальке-04» таго часу галоўным чынам — шахтары. Шахта «Кансоль» дапамагла абсталяваць пляцоўку на Грэнцштрасэ. Менавіта адсюль і першая мянушка клюбу — «гарнякі» ({{мова-de|«Die Knappen»|скарочана}}). 20 траўня 1923 году «Шальке-04» перамог у групавым турніры раённай лігі. 5 студзеня 1924 году футбалісты выйшлі з гімнастычнага грамадзтва й абралі клюбу новае імя «''FC Schalke 04''». Новымі клюбнымі колерамі сталі белы й сіні, таму ў клюбу зьяўвілася яшчэ адна мянушка — «кобальтавыя» ({{мова-de|«Die Königsblauen»|скарочана}}). На працягу наступных гадоў «Шальке-04» стаў дамінуючым клюбам у [[Паўночны Райн — Вэстфалія|Паўночным Райне — Вэстфаліі]]. Клюб гуляў у хуткі футбол з мноствам кароткіх пасоў. Гэтая сыстэма атрымала велізарную папулярнасьць і назву «ваўчок Шальке» ({{мова-de|«Schalker Kreisel»|скарочана}}). У 1928 годзе «Шальке-04» атрымаў новы стадыён «[[Глюкаўф-Кампфбан]]». У тым жа годзе «Шальке-04» быў перайменаваны ў «''FC Gelsenkirchen-Schalke 04''». У 1929 годзе клюб упершыню перамог у чэмпіянаце Заходняй Нямеччыны. === Перад і па вайне === [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-2004-1001-503, Berlin, Zuschauer beim Fußball-Endspiel.jpg|значак|зьлева|Заўзятары «Шальке» ў 1941 годзе.]] У 1933 годзе «Шальке-04» выступаў у [[Гаўліга Вэстфаліі|Гаўлізе Вэстфалія]]. Пэрыяд з 1934 па 1942 гады быў самым пасьпяховым у гісторыі клюбу. Клюб 10 разоў выходзіў у фінал Гаўлігі й 8 раз у фінал [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Першы нацыянальны тытул «Шальке-04» выйграў у 1934 годзе, абыграўшы «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэрг]]». На наступны год яны абаранілі тытул. Клюб прапусьціў фінал 1936 году, аднак у 1937, 1939, 1940 і 1942 гадох клюб перамагаў у фіналах. «Кобальтавыя» таксама ўдзельнічалі ў фіналах Кубка Нямеччыны, але не карысталіся такім посьпехам. Усяго аднойчы, у 1937 годзе, клюб перамог у кубку. Таксама «Шальке» ўдзельнічаў у фіналах кубку ў 1935, 1936, 1941 і 1942 гадох. Праз [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]], якая прыйшла ў межы Нямеччыны, «Шальке» ў 1945 годзе згуляў усяго толькі два матчы. Клюб аднавіў рэгулярныя выступы па вайне й цягам некалькіх гадоў заставаўся моцным калектывам. У матчы нацыянальнага чэмпіянату «Шальке» ўсталяваў рэкорд, перамогшы «Гэртэн» зь лікам 20:0. Гельзэнкірхэнцам спатрэбіўся час да сярэдзіны 1950-х гадоў, каб аднавіць форму. Клюб фінішаваў трэцім у напружанай барацьбе трох камандаў за тытул Обэрлігі 1954 году, калі лёс вырашаўся толькі ў апошні дзень сэзону. У наступным годзе «Шальке» прабіўся ў фінал Кубка Нямеччыне, дзе саступіў «Карльсруэ» зь лікам 2:3. У 1958 годзе клюб стаў чэмпіёнам краіны, адолеўшы ў фінале «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]» зь лікам 3:0. === Па стварэньні Бундэсьлігі === [[Файл:Freiburg im Breisgau- Freiburger FC gegen Schalke 04 - LABW - Staatsarchiv Freiburg W 140 Nr. 00086.jpeg|значак|Матч «Фрайбургу» і «Шальке-04» у сакавіку 1982 году.]] «Шальке» працягваў добра выступаць, займаючы некалькі разоў месцы ў першай чацьверцы ў гады, што папярэднічалі стварэньню [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]] ў 1963 годзе. Дзякуючы такім вынікам гельзэнкірхэнцы атрымалі месца ў ліку 16-ці камандаў, якія распачалі дэбютны сэзон новага нямецкага першынства. Першыя гады ў Бундэсьлізе былі складанымі. У [[Бундэсьліга чэмпіянату ФРН па футболе 1964—1965 гадоў|сэзоне 1964—1965 гадоў]] «Шальке» пазьбег паніжэньня толькі дзякуючы пашырэньню лігі да 18 клюбаў. Затым рушыў шэраг фінішаў у ніжняй частцы табліцы, пакуль у [[Бундэсьліга чэмпіянату ФРН па футболе 1971—1972 гадоў|сэзоне 1971—1972 гадоў]] не адбылося выразнае паляпшэньне. У той розыгрыш каманда скончыла выступы на другім радку, саступіўшы толькі «Баварыі», пры гэтым ладную частку сэзону гельзэнкірхэнцы ачольвалі табліцу. У тым самым сэзоне «Шальке» здабыў Кубак Нямеччыны. Не зважаючы на паляпшэньне вынікаў, падмурак для вялікага крызісу ўжо быў закладзены. Шэраг гульцоў і афіцыйных асобаў клюбу былі абвінавачаныя ў атрыманьні хабару ў межах вялікага скандалу ў Бундэсьлізе 1971 году. Расьсьледваньне выявіла, што «Шальке» наўмысна саступіў у матчы 28-га туру 17 траўня білефэльдзкай «[[Армінія Білефэльд|Армініі]]» зь лікам 0:1. У выніку некалькі гульцоў «Шальке» былі дыскваліфікаваныя пажыцьцёва. Сярод іх былі таксама [[Кляўс Фішэр]], [[Райнгард Лібуда]] й [[Кляўс Фіхтэль]], якія на той час рэгулярна выступалі за нацыянальную [[зборная Нямеччыны па футболе|зборную ФРН]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.reviersport.de/fussball/1bundesliga/a158343---freundschaftsdienst-40-jahre-bundesliga-skandal.html|загаловак=Fischer: "Es war ein Freundschaftsdienst"|выдавецтва=reviersport.de|дата публікацыі=06.06.2011}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ndr.de/sport/fussball/Der-Bundesliga-Skandal-Ein-Tonband-erschuettert-die-Liga,skandal117.html|загаловак=Der Bundesliga-Skandal: Ein Tonband erschüttert die Liga|выдавецтва=ndr.de|дата публікацыі=15.08.2023}}</ref>. Хоць пазьней пакараньні былі зьмякчаныя да забаронаў ад шасьці месяцаў да двух гадоў, скандал меў глыбокі ўплыў на каманду. У 1973 годзе клюб пераехаў на [[Паркштадыён]], пабудаваны дзеля чэмпіянату сьвету 1974 году й разьлічаны на 70 тысячаў гледачоў. У [[Бундэсьліга чэмпіянату ФРН па футболе 1976—1977 гадоў|сэзоне 1976—1977 гадоў]] «Шальке» спыніўся на другім радку, саступіўшы мёнхэнглядбаскай «Барусіі» адзін пункт. [[Файл:Schalke 04 Fans 664.jpg|значак|зьлева|Заўзятары клюбу на [[Вэльтынс-Арэна|Вэльтынс-Арэне]].]] У пачатку 1980-х гадоў «гарнякі» былі паніжаныя ў [[Бундэсьліга 2|Бундэсьлігу 2]] у сэзоне 1981—1982 гадоў, а па хуткім вяртаньні да эліты яны зноў вылецелі ў дывізіён ніжэй у 1983—1984 гадах. Гэта жа паўтарылася ў наступныя гад. На сталай аснове «Шальке» пачаў выступаць у Бундэсьлізе ў [[Бундэсьліга чэмпіянату ФРН па футболе 1991—1992 гадоў|сэзоне 1991—1992 гадоў]], застаючыся там да 2021 году. Буйным посьпехам у гэты час стала перамога ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку УЭФА]], выгуляўшы ў фінале італьянскі «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» ў сэрыі пэнальці. Пад кіраўніцтвам нідэрляндзкага трэнэра [[Гуўб Стэвэнс|Гуўба Стэвэнса]] «Шальке» атрымаў мянушку «Эўрапейскія байцы». Стэвэнс быў мала вядомы ў Нямеччыне на той час, але вельмі хутка стаў культовай фігурай сярод заўзятараў каманды. Ён пасьпяхова ўкараняў сыстэму жорсткай дысцыпліны, асабліва ў абароне. Ягоны дэвіз «Мусіць быць нуль» ({{мова-de|Die Null muß stehen|скарочана}}), які падкрэсьліваў важнасьць таго, каб каманда не прапускала галы. У 1990-я й на пачатку 2000-х гадоў клюб прайшоў трансфармацыю ў сучасную камэрцыйную спартовую арганізацыю й замацаваўся як адзін з наймацнейшых клюбаў Бундэсьлігі. «Шальке» двойчы запар узяў кубак краіны ў 2001 і 2002 гадах, а таксама заняў другое месца ў Бундэсьлізе ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2000—2001 гадоў|сэзонах 2000—2001]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2004—2005 гадоў|2004—2005]] і [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2006—2007 гадоў|2006—2007]] гадоў. Завяршэньне сэзону 2000—2001 гадоў было найбольш драматычным для заўзятараў вэстфальцаў, бо толькі гол «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]» на выезьдзе ў браму «Гамбургу» на чацьвертай хвіліне дададзенага часу пазбавіў «гарнякоў» чэмпіёнскага тытулу<ref>{{спасылка|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/1339965.stm|загаловак=Late equaliser hands Bayern title|выдавецтва=BBC Sport|дата публікацыі=19.05.2001}}</ref>. == Дасягненьні == * '''[[Бундэсьліга|Чэмпіён Нямеччыны]]''': 7 ** 1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942, 1958 * '''Уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]''': 5 ** 1938, 1972, 2001, 2002, 2011 * '''Уладальнік [[Супэркубак Нямеччыны па футболе|Супэркубка Нямеччыны]]''': ** 2011 * '''Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]''': ** 1997 * '''Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': ** 2003, 2004 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q339252|Бр|}} {{Гулец1|3|Q135678948|Аб|}} {{Гулец1|4|Q47003664|Аб|}} {{Гулец1|5|Q77080530|Аб|}} {{Гулец1|6|Q97344688|ПА|}} {{Гулец1|7|Q132906887|Нап|}} {{Гулец1|8|Q15644548|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|9|Q52765781|Нап|}} {{Гулец1|10|Q153786|Нап|}} {{Гулец1|11|Q45162869|Нап|}} {{Гулец1|13|Q77670479|ПА|}} {{Гулец1|14|Q40785106|ПА|}} {{Гулец1|15|Q120802868|Нап|}} {{Гулец1|17|Q113371053|Аб|}} {{Гулец1|19|Q15901932|ПА|капітан}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q58170823|Нап|}} {{Гулец1|21|Q33131174|ПА|}} {{Гулец1|22|Q1740225|Бр|}} {{Гулец1|23|Q128523160|ПА|}} {{Гулец1|24|Q63636233|ПА|}} {{Гулец1|25|Q27957334|Аб|}} {{Гулец1|27|Q26212027|ПА|}} {{Гулец1|29|Q65951999|ПА|}} {{Гулец1|30|Q55820143|Аб|}} {{Гулец1|33|Q135554272|Аб|}} {{Гулец1|36|Q140855125|Бр|}} {{Гулец1|37|Q130381655|ПА|}} {{Гулец1|38|Q140855128|ПА|}} {{Гулец1|39|Q22951388|Аб|}} {{Гулец1|43|Q135563356|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://schalke04.de/ Афіцыйная старонка]{{ref-de}} {{Склад ФК «Шальке-04» Гельзэнкірхэн}} {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} cgz5nymojwtsm3uzobmjbcnc3qgs7s7 0 24372 2686311 2684430 2026-08-23T16:32:38Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686311 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Лягатып = Aston Villa FC.svg |Горад = [[Бірмінггэм]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Віла Парк]] |Умяшчальнасьць = {{лік|42788}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|АстанВілаБЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|АстанВілаБСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|АстанВілаБ}} |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _astonvilla2425h | pattern_b1 = _astonvilla2425h | pattern_ra1 = _astonvilla2425h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _astonvilla2425hl | leftarm1 = BBD5F2 | body1 = 69091C | rightarm1 = BBD5F2 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = BBD5F2 | pattern_la2 = _astonvilla2425a | pattern_b2 = _astonvilla2425a | pattern_ra2 = _astonvilla2425a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _astonvilla2425al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = BBD5F2 | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _astonvilla2425t | pattern_b3 = _astonvilla2425t | pattern_ra3 = _astonvilla2425t | pattern_sh3 = _astonvilla2425t | pattern_so3 = _astonvilla2425tl | leftarm3 = 0c1f3e | body3 = 0c1f3e | rightarm3 = 0c1f3e | shorts3 = 0c1f3e | socks3 = 000000 }} «'''А́стан Ві́ла'''» ({{мова-en|Aston Villa F.C.}}) — [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Бірмінггэм]]у. Клюб разьмяшчаецца ў [[Астан (Бірмінггэм)|Астане]] — цэнтральным раёне гораду, ад імя якога й пайшоў назоў каманды. Клюб зьявіўся на сьвет у 1874 годзе. У 1888 годзе ён быў адным з заснавальнікаў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай Лігі]], у 1897 годзе зьмяніў футбольную пляцоўку на «[[Віла Парк]]», а ў 1992 годзе клюб стаў адным з заснавальнікаў [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-Лігі]]. «Віла» — адзін з самых сталых і пасьпяховых клюбаў у [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], маючы на сваім рахунку 7 перамогаў у чэмпіянаце й столькі ж разоў становячыся ўладальнікамі кубка краіны. Таксама клюб зьяўляецца адным з чатырох ангельскіх калектываў, што змаглі заваяваць самы прэстыжны трафэй Старога Сьвету — [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў]] у [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1981—1982 гадоў|сэзоне 1981—1982 гадоў]]. «Віла» мае працяглае супрацьстаяньне са сваім сталым ворагам «[[Бірмінггэм Сіці|Бірмінггэмам Сіці]]», якое яшчэ мае назоў «дэрбі другога гораду» й цягнецца з 1879 году. Традыцыйныя колеры экіпіроўкі — бардовыя кашулі з блакітнымі рукавамі, белыя трусы й блакітныя гэтры. Традыцыйны лягатып зьмяшчае залатога ільва на блакітным фоне. Апошнім разам лягатып быў мадыфікаваны ў 2016 годзе<ref>{{Спасылка|url=https://www.avfc.co.uk/history/club-crest/|загаловак=Club Crest | выдавец=AVFC|мова=en|дата=16 сьнежня 2021}}</ref>. == Гісторыя == === Заснаваньне === [[Файл:FACupFinal1905NewcastleVilla.jpg|значак|зьлева|[[Гэры Гэмптан]] забівае адзін са сваіх двух галоў у фінале [[Кубка Ангельшчыны па футболе 1904—1905 гадоў|Кубка Ангельшчыны 1905 году]].]] Клюб быў заснаваны ў сакавіку 1874 году гульцамі ў [[крыкет]] для таго, каб зімой падтрымліваць фізычную форму. Да канца 1870-х гадоў «Астан Віла» стала адной з наймацнейшых камандаў у [[Мідлэндс]]е. У 1880 годзе клюб перамог у кубку Бірмінггэму, які стаўся першым трафэем у гісторыі клюбу, у тым жа сэзоне каманда пачала выступы ў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыны]], дзе дайшла да трэцяга раўнду. Таксама ў 1879 годзе быў згуляны першы матч са сваім гістарычным супернікам «[[Бірмінггэм Сіці]]», які зваўся тады «Смол Гіл». Матч скончыўся перамогай «Смол Гілу» зь лікам 1:0. Гэтая падзея паклала пачатак дэрбі другога гораду. У 1878 годзе ў [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборную Ангельшчыны]] ўпершыню быў выкліканы гулец «Астан Вілы» [[Артур Браўн]]. У першай палове 1880-х гадоў «Астан Віла» працягвала заставацца наймацнейшай камандай Мідлэндсу, выйграўшы Кубак Бірмінггэму 5 разоў у 6 розыгрышах, аднак у Кубку Ангельшчыны справы ішлі ня гэтак добра, найлепшым вынікам у Кубку была стадыя чвэрцьфіналу. Першы вялікі посьпех прыйшоў да клюбу ў 1887 годзе, калі ўпершыню быў выйграны Кубак Ангельшчыны. Тады ў камандзе гулялі вядомыя гульцы свайго часу, як то [[Арчы Гантэр]] і Артур Браўн, а «Астан Віла» заваявала сабе рэпутацыю аднаго з найлепшых клюбаў краіны. У 1888 годзе з ініцыятывы мэнэджара «Астан Вілы» [[Ўільям Макгрэгар|Ўільяма Макгрэгара]] была заснавана першая [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольная ліга]] ў сьвеце. Макгрэгар зьвярнуўся з прапановай да 11 вядучых клюбаў краіны. Гэтак з 12 клюбаў утварылася ліга, і «Астан Віла» стала ініцыятарам ейнага заснаваньня. У першым сэзоне каманда заняла 2 месца. Аднак, затым наступіў спад, «Астан Віла» заняла ў двух наступных сэзонах 8 і 9 месца адпаведна. Затым справы пайшлі крыху лепей, і ў 1892 годзе клюб дабраўся да фіналу Кубка Ангельшчыны, дзе зь лікам 3:0 атрымаў паразу ад клюбу «[[Ўэст Бромўіч Альбіён]]». Аднак, да 1893 году «Астан Віла» заставалася серадняком чэмпіянату. === Залаты час === [[Файл:Aston villa 1895.jpg|значак|Каманда [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1894—1895 гадоў|1894—1895 гадоў]] з кубкам Ангельшчыны й прызам пераможцу чэмпіянату.]] У 1894 годзе «Астан Віла» першы раз у сваёй гісторыі стала [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|чэмпіёнам Ангельшчыны]]. Аднак, гэта быў толькі пачатак безумоўнага дамінаваньня клюбу ў краіне. За 7 сэзонаў «Астан Віла» перамагла ў чэмпіянаце 5 разоў (1894, 1896, 1897, 1899, 1900) і 2 разы стала ўладальнікам [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] (1895, 1897). Таксама было занятае трэцяе месца ў 1895 годзе. У 1898 годзе клюб застаўся без трафэяў. У 1897 годзе каманда пераехала на стадыён «[[Віла Парк]]», на якім гуляе й па сёньняшні дзень. У 1897 годзе быў зроблены залаты дубль, гэта значыць перамога ў Кубку Ангельшчыны (у фінале быў абыграны «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]» зь лікам 3:2) і чэмпіянаце. У 1898 годзе, паслабіўшыся пасьля дублю, каманда заняла 6 месца — адзінае не прызавое за гэтыя гады. Дарэчы, залаты дубль ніхто ня здолеў паўтарыць да 1961 году. У наступныя два сэзоны «Астан Віла» станавілася чэмпіёнам. Да пачатку XX стагодзьдзя клюб падышоў самым тытулаваным у краіне. У гэты пэрыяд былі выйграныя ўсе матчы супраць «[[Бірмінггэм Сіці|Бірмінггэму Сіці]]». Многія футбалісты тагачаснай «Астан Вілы» былі асноўнымі гульцамі [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]], як то абаронцы [[Гаўард Спэнсэр]], які быў капітанам зборнай Ангельшчыны й «Астан Вілы», і былы гулец «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]» [[Джымі Кабтры]], нападнікі [[Джон Дэйві]], [[Фрэд Ўэлдэн]], [[Білі Гараці]], [[Джо Бэч]] і [[Джон Кэмпбэл]]. Да гэтага часу гэты пэрыяд застаецца лепшым у гісторыі клюбу. З пачаткам новага стагодзьдзя гегемонія ў Ангельшчыне прыйшла да заканчэньня. Пасьля чэмпіёнства 1900 году пачаўся наймацнейшы спад, клюб заняў толькі 15 месца ў 1901 годзе, а пасьля гэтага восьмае. Нягледзячы на ​​тое, што ў 1905 годзе быў выйграны Кубак Ангельшчыны, дзе ў фінале быў абыграны «[[Ньюкасл Юнайтэд]]» да 1910 году каманда была серадняком чэмпіянату. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1909—1910 гадоў|сэзоне 1909—1910 гадоў]] «Астан Віла» досыць нечакана стала чэмпіёнам Ангельшчыны. Пачаўся новы ўздым, які працягваўся да [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. З 1910 па 1914 гады «Астан Віла» яшчэ раз была чэмпіёнам, 3 разы срэбраным прызээрам і раз у 1913 годзе перамагла ў кубку краіны. Гэтыя посьпехі сталі магчымымі дзякуючы ўсё яшчэ выступалых за клюб гульцоў Джо Бэча й Білі Гараці, а таксама маладых гульцоў, як то [[Гэры Гэмптан]]а й [[Клем Стэфэнсан|Клема Стэфэнсана]], які славіўся сваімі дакладнымі перадачамі. === Павольны заняпад === У студзені 1920 году [[Білі Ўокер]] двойчы правёў галы ў сваім дэбютным матчы за «Вілу» ў пераможнай сустрэчы 1/8 фіналу Кубка Ангельшчыны супраць сталічнага «[[Кўінз Парк Рэйнджарз Лёндан|Кўінз Парк Рэйнджарз]]» зь лікам 2:1. У тым сэзоне клюб у шосты раз здабыў Кубак Ангельшчыны, а Ўокер стаў галоўнай зоркай «Вілы» 1920-х гадоў, улучыўшы рэкордныя 244 галы ў 531 матчы, а таксама быў капітанам каманды й [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]]. [[Джордж Рэмзі]] сышоў на пэнсію ў 1926 годзе ў веку 71 году, а ягоны пераемнік [[Ў. Дж. Сьміт|Білі Сьміт]] ня здолеў працягнуць посьпех папярэдніка. Насамрэч, некалькі іншых футбольных клюбаў наблізіліся да «Астан Вілы», у першую чаргу «Арсэнал», якому клюб саступіў чэмпіёнства ў сэзонах 1930—1931 і 1932—1933 гадоў. Не зважаючы на тое, што клюбу бракавала тытулаў, гледачы на «Віла Парку» , між тым, атрымлівалі асалоду ад атакуючага футболу. 128 праведзеных галоў у сэзоне 1930—1931 гадоў застаюцца рэкордам найвышэйшай лігі за ўсю гісторыю. У 1934 годзе клюб прызначыў [[Джымі Макмалан]]а галоўным трэнэрам, аднак гэты крок аказаўся катастрафічным і прывёў да першай у гісторыі «Вілы» страты месца ў элітным дывізіёне пасьля 48 гадоў у найвышэйшай лізе. У першую чаргу на гэта паўплывала жахлівая гульня ў абароне. [[Файл:Billy Walker Footballer.png|значак|зьлева|[[Білі Ўокер]] усю кар’еру бараніў колеры «Астан Вілы», стаўшы найлепшым бамбардзірам клюбу ўсіх часоў.]] Па вылеце ў Другую лігу кіраўніцтва «Вілы» вярнула старога былога старшыню клюбу [[Фрэдэрык Рындэр|Фрэда Рындэра]]. Ён адкрыта крытыкаваў кіроўную раду за ейную «амаль цалкавітае занядбананьне дублёрскай камандай, у той жа час разьлічваючы на выплату вялікіх трансфэрных сумаў за падрыхтаваных гульцоў». Ён лічыў, што гэты пераход у палітыцы ад скаўтынгу й разьвіцьця маладых талентаў уласнай школы прывёў да заняпаду клюбнай культуры й стылю гульні, што разам з паблажлівасьцю да парушэньняў дысцыпліны з боку гульцоў і прывяло да вылету. Першым крокам Рындэра стала выправа ў [[Аўстрыя|Аўстрыю]], каб запрасіць на пасаду трэнэра прагрэсіўнага трэнэра [[Джымі Гоган]]а. Аднак [[Другая сусьветная вайна]] перакрэсьліла праект амбітнага трэнэра. Як і ўсе ангельскія клюбы, «Віла» страціла сем сэзонаў праз трываньне Другой сусьветнай вайны{{Зноска|WardGriffin|2002|Ward & Griffin|75}}. Па вайне на «Віла Парку» фіксавалася вялікая колькасьць гледачоў. Гэтак матч чвэрцьфіналу Кубка Ангельшчыны паміж «Вілай» і «[[Дэрбі Каўнці]]» ў сакавіку 1946 году паведалі {{Лік|76588}} чалавек, што ёсьць рэкорднай наведвальнасьцю стадыёну. Цягам апошняй часткі 1940-х гадоў каманда аднаўлялася пад кіраўніцтвам былога гульца [[Алекс Мэсі|Алекса Мэсі]]. Зоркамі той эпохі былі Гары Паркс, валійскі цэнтральны нападнік [[Трэвар Форд]] і ўінгер [[Джоні Дыксан]], аднак як у 1940-х, гэтак і ўсьцяж 1950-х гадоў клюб меў пасярэднія паказьнікі, ніколі не займаючы ў чэмпіянаце месца вышэй за шостае. Акцыянэры й заўзятары крытыкавалі клюб за адсутнасьць разьвіцьця маладых талентаў, а таксама за мэтады скаўтынгу й трэнаваньняў. Першы трафэй «Астан Вілы» за 37 гадоў быў заваяваны ў [[Кубак Ангельшчыны па футболе 1956—1957 гадоў|сэзоне 1956—1957 гадоў]], калі яшчэ адзін былы гулец клюбу [[Эрык Гаўтан]] у якасьці трэнэра прывёў каманду да перамогі ў фінале Кубка Ангельшчы, выгуляўшы выбітную каманду «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» зь лікам 2:1{{Зноска|WardGriffin|2002|Ward & Griffin|86—87}}. Тым ня менш, каманда працягвала мець цяжкасьці з вынікамі ў чэмпіянаце, што прывяло да звальненьня Гаўтана ў сьнежні 1958 году. Ягоны пераемнік [[Джо Мэрсэр]] ня змог прадухіліць вылет клюбу з эліты ў сэзоне 1958—1959 гадоў. На шчасьце заўзятараў ужо 1960 годзе «Віла» вярнулася ў найвышэйшую лігу. Вымушаны сыход Мэрсэра ў ліпені 1964 году па інсульце, выкліканага стрэсам, быў часам глыбокіх узрушэньняў і заняпаду. Самы пасьпяховы клюб Ангельшчыны не даваў рады сучасным пераменам у футболе. Тры зь пяці сябраў кіроўнай рады былі старэйшыя за 70 гадоў, клюб занядбаў усласную скаўцкую сетку й трэнэрскую структуру, а фінансавы стан клюбу быў жахлівым. У кастрычніку 1966 году клюб быў вымушаны прадаць «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» свайго галоўнага нападніка [[Тоні Гэйтлі]], а ў ягоную адсутнасьць «Віла» ў 1967 годзе зноў вылецела з найвышэйшай лігі. Кіраўніцтва бірмінггэмцаў нават прадало трэнавальную базу пад будаўніцтва жыльля, пакінуўшы каманду без магчымасьці трэнавацца й вымусіўшы яе пазычаць палі мясцовых заводзкіх камандаў<ref>{{кніга|аўтар=James, Gary|загаловак=Joe Mercer Football with a Smile|выдавецтва=James Ward|isbn=978-0-9558127-4-3}}</ref>. == Тытулы == [[Файл:AstonVilla1896-97.jpg|значак|«Астан Віла» ў сэзоне 1896—1897 гадоў.]] * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]]''': 7 ** 1894, 1896, 1897, 1899, 1900, 1910, 1981 * '''Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]''': 7 ** 1887, 1895, 1897, 1905, 1913, 1920, 1957 * '''Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка лігі]]''': 5 ** 1961, 1975, 1977, 1994, 1996 * '''Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]''': ** 1982 * '''Пераможца [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]]''': ** 2026 * '''Уладальнік [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка Эўропы]]''': ** 1982 * '''Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': ** 2001 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q67498669|Бр|}} {{Гулец1|2|Q23041943|Аб|}} {{Гулец1|3|Q4125587|Аб|}} {{Гулец1|5|Q16235643|Аб|}} {{Гулец1|6|Q326240|ПА|}} {{Гулец1|7|Q10547335|ПА|капітан}} {{Гулец1|8|Q29962926|ПА|}} {{Гулец1|10|Q18637343|Нап|}} {{Гулец1|11|Q16911979|Нап|}} {{Гулец1|13|Q97365426|Аб|}} {{Гулец1|14|Q43384100|Аб|}} {{Гулец1|17|Q111366053|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]}} {{Гулец1|18|Q24050378|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q69495231|Аб|}} {{Гулец1|23|Q3275904|Бр|}} {{Гулец1|24|Q99328435|ПА|}} {{Гулец1|26|Q104737263|ПА|}} {{Гулец1|29|Q50137347|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд|Ўэст Гэм]]}} {{Гулец1|31|Q20890178|Нап|}} {{Гулец1|35|Q103312425|ПА|}} {{Гулец1|39|Q133462797|Нап|}} {{Гулец1|40|Q218937|Бр|}} {{Гулец1|44|Q125376751|ПА|}} {{Гулец1|47|Q127257240|Нап|}} {{Гулец1|48|Q132719377|Аб|}} {{Гулец1|53|Q137570377|ПА|}} {{Канец складу}} == Мэнэджары == {| |valign="top"| {| class="toccolours" |- !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Джордж Рэмзі]]||08.1884—05.1926 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Ў. Дж. Сьміт]]||08.1926—05.1934 |- |style="text-align:left;"|[[Джымі Макмалан]]||06.1934—10.1935 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Джымі Гоган]]||11.1936—09.1939 |- |style="text-align:left;"|[[Алекс Мэсі]]||08.1945—08.1950 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Джордж Мартын (футбаліст)|Джордж Мартын]]||12.1950—08.1953 |- |style="text-align:left;"|[[Эрык Гаўтан]]||09.1953—11.1958 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Джо Мэрсэр]]||12.1958—07.1964 |- |style="text-align:left;"|[[Дык Тэйлар]]||07.1964—05.1967 |-bgcolor=#eeeeee |- |-bgcolor=#eeeeee |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Томі Камінгс]]||07.1967—11.1968 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Томі Доэрці]]||12.1968—01.1970 |- |style="text-align:left;"|[[Вік Кроў]]||01.1970—05.1974 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Рон Сандэрз]]||06.1974—02.1982 |- |style="text-align:left;"|[[Тоні Бартан]]||02.1982—06.1984 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Грэм Тэрнэр]]||07.1984—09.1986 |- |style="text-align:left;"|[[Білі Макніл]]||09.1986—05.1987 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Грэм Тэйлар]]||05.1987—07.1990 |- |style="text-align:left;"|[[Ёзэф Вэнглаш]]||07.1990—05.1991 |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Рон Аткінсан]]||07.1991—11.1994 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Браян Літл]]||11.1994—02.1998 |- |style="text-align:left;"|[[Джон Грэгары]]||02.1998—01.2002 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Грэм Тэйлар]]||02.2002—05.2003 |- |style="text-align:left;"|[[Дэйвід О’Ліры]]||05.2003—07.2006 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Мартын О’Ніл]]||08.2006—08.2010 |- |style="text-align:left;"|[[Жэрар Улье]]||08.2010—06.2011 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Алекс Макліш]]||06.2011—05.2012 |- |style="text-align:left;"|[[Пол Ламбэрт]]||06.2012—02.2015 |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Тым Шэрўуд]]||02.2015—10.2015 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Рэмі Гард]]||11.2015—03.2016 |- |style="text-align:left;"|[[Рабэрта Дзі Матэо]]||06.2016—10.2016 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Стыў Брус]]||10.2016—10.2018 |- |style="text-align:left;"|[[Дын Сьміт]]||10.2018—11.2021 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Стывэн Джэрард]]||11.2021—10.2022 |- |style="text-align:left;"|[[Унаі Эмэры]]||з 11.2022 |} |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == {{кніга|аўтар=Ward, Adam; Griffin, Jeremy|загаловак=The essential history of Aston Villa|выдавецтва=Headline book publishing|год=2002|isbn=0-7553-1140-X|ref=WardGriffin}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.avfc.co.uk/ Афіцыйны сайт «Астан Вілы»]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20200218224741/http://www.astonvilla.ru/ Неафіцыйны сайт заўзятараў «Астан Вілы»]{{ref-ru}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Астан Віла Бірмінггэм| ]] roedx8glrpf4fcnlzgp63bxoyfik32u 0 24378 2686327 2684432 2026-08-23T16:45:53Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686327 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Тотэнгэм Готспур |Лягатып = Tottenham Hotspur.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Тотэнгэм Готспур (стадыён)|Тотэнгэм Готспур]] |Умяшчальнасьць = 62 214 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ТотэнгэмГоЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ТотэнгэмГоСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ТотэнгэмГо}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _tottenham2324h | pattern_b1 = _tottenham2324h | pattern_ra1 = _tottenham2324h | pattern_sh1 = _tottenham2324h | pattern_so1 = _tottenham2324hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _tottenham2324a | pattern_b2 = _tottenham2324a | pattern_ra2 = _tottenham2324a | pattern_sh2 = _tottenham2324a | pattern_so2 = _tottenham2324al | leftarm2 = 1D2637 | body2 = 1D2637 | rightarm2 = 1D2637 | shorts2 = 1D2637 | socks2 = 1D2637 | pattern_la3 = _tottenham2324t | pattern_b3 = _tottenham2324t | pattern_ra3 = _tottenham2324t | pattern_sh3 = _tottenham2324t | pattern_so3 = _tottenham2324tl | leftarm3 = C8ABA7 | body3 = C8ABA7 | rightarm3 = C8ABA7 | shorts3 = C8ABA7 | socks3 = C8ABA7 }} «'''Тотэнгэм Готспур'''» ({{мова-en|Tottenham Hotspur FC}}) — ангельскі [[футбол]]ьны клюб. Штаб-кватэра і стадыён знаходзяцца ў паўночнай частцы [[Лёндан]]у. За сваю больш чым стогадовую гісторыю клюб стаў адным з самых тытулаваных на імглістым [[Альбіён]]е. Дата заснаваньня клюбу — 1882 год. Дэвіз клюбу — ''Audere est Facere'' («Адважыцца — значыць зрабіць»). «Тотэнгэм Готспур» першым у XX стагодзьдзі зрабіў залаты дубль, выйграўшы й чэмпіянат, і [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]] ў [[Кубак Ангельшчыны 1961 году|сэзоне 1960—1961 гадоў]]. У 1963 годзе «Шпоры» сталі першым брытанскім клюбам, які стаў уладальнікам эўрапейскага кубка, [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў УЭФА]]. У 1980-я гады «Шпоры» выйгралі некалькі трафэяў: двойчы Кубак Ангельшчыны, [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубак Ангельшчыны]], [[Кубак УЭФА]] ў сэзоне 1983—1984 гадоў. У 2008 годзе клюб выйграў [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак футбольнай лігі]], перайграўшы ў фінале «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» зь лікам 2:1 у дадатковы час, такім чынам, «Тотэнгэм» атрымоўвае тытул хоць бы адзін раз на дэкаду на працягу апошніх 60 гадоў, як і «[[Манчэстэр Юнайтэд]]». «Тотэнгэм» мае даўняе суперніцтва з найбліжэйшым суседам «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналам]]»: матчы паміж гэтымі дзьвюма камандамі называюць «[[Паўночналёнданскае дэрбі|Паўночналёнданскім дэрбі]]». == Гісторыя == === Заснаваньне === Гісторыя клюбу «Тотэнгэм Готспур» пачалася 5 верасьня 1882 году, калі некалькі вучняў адной зь мясцовых школ вырашылі заснаваць сваю футбольную каманду. Яны былі сябрамі [[крыкет]]нага клюбу, але крыкетны сэзон ужо скончыўся, а хацелася пагуляць яшчэ ў што-небудзь. Першапачаткова каманда звалася «Готспур» у гонар сэра [[Гэнры Пэрсі]] па мянушцы Готспур, якую ён атрымаў за запальчывы нораў. Першапачатковы офіс маладога клюбу знаходзіўся ў Асацыяцыі маладых хрысьціян. З 1884 году клюб атрымаў сваю сёньняшнюю назву, каб клюб ня блыталі зь іншай камандай — «[[Лёндан Готспур]]». === 1887—1920 гады === [[Файл:Facupfinal1901-A.jpg|значак|зьлева|Фінальная сустрэча на [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]] 1901 году]] Першы афіцыйна зарэгістраваны матч «Тотэнгэм» правёў супраць клюбу «[[Даян Сквэр]]» — продка будучага «Арсэналу». Гульня так і ня скончылася з-за зьмярканьня, але на момант заканчэньня гульні лік быў 2:1 на карысьць «Тотэнгэму». А першы афіцыйны матч на першынство Ангельшчыны адбыўся 24 верасьня 1892 году ў першынстве Паўднёвага альянсу. Быў пераможаны «Політэхнік» зь лікам 2:1. У 1899 годзе «шпоры» пераехалі да «[[Гай Роўд]]». У далейшым гэта месца стала называцца «[[Уайт Гарт Лэйн]]». У 1900 годзе каманда атрымала перамогу ў турніры на Кубак Паўднёвай лігі, які дазволіў «Тотэнгэму» згуляць у [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыны]], дзе «шпоры» здолелі прасунуцца да фіналу. Іхным супернікам быў «[[Шэфілд Юнайтэд]]», на стадыёне «Крыстал Пэлас» было прададзена 114 815 квіткоў. На 11-й хвіліне матчу «Шэфілд» адкрыў лік, але нападнік «шпораў» [[Аляксандар Браўн]] яго зрабіў роўным. На 50-й хвіліне той жа Браўн вывеў лёнданскі клюб наперад, але праз хвіліну «Шэфілд» забіў вельмі спрэчны гол: пасьля пракіду мяча ў штрафную пляцоўку брамнік «шпораў» выпусьціў мяч з рук. Судзьдзя на лініі палічыў, што трэба прызначыць кутні, але галоўны арбітар сустрэчы залічыў гол, які стаўся апошнім у матчы. У выніку была прызначына яшчэ адна гульня, якая прайшла на гэты раз у [[Болтан]]е. «Тотэнгэм» прапусьціў першым, але здолеў адыграцца й перамог зь лікам 3:1. У парыве пачуцьцяў, калі капітану каманды Джонзу ўручалі кубак, жонка дырэктара клюбу павязала на кубак некалькі рознакаляровых стужачак. З тых часоў гэта стала традыцыяй. [[Файл:Facupfinal1901-D.jpg|значак|Перагуляны фінал Кубка Ангельшчыны 1901 году.]] У 1908 годзе «Тотэнгэм» трапіў у другі дывізіён замест «[[Сток Сіці]]» й адразу заняў другое месца, выйшаўшы ў першы дывізіён. Там ён заняў 15 месца. У 1912 годзе мэнэджарам каманды стаў [[Пітэр Макўільям]]. У 1915 годзе «Тотэнгэм» заняў апошняе месца й адправіўся ў другой дывізіён, але з-за [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] футбольныя спаборніцтвы былі перапыненыя. У 1919 годзе па сканчэньні вайны найвышэйшую лігу сфармавалі зноўку й пастанавілі павялічыць колькасьць сябраў да 22, аднак «шпоры» трапілі ў другі дывізіён. У сэзон 1919—1920 гадоў «Тотэнгэм» стаў пераможцам другога дывізіёну, што дало клюбу мажлівасьць вярнуцца ў эліту. === 1920—1974 === [[Файл:ArthurGrimsdell.jpg|значак|зьлева|Капітан клюбу [[Артур Грымздэл]] з Кубкам Ангельшчыны ў руках пасьля фіналу 1921 году.]] 23 красавіка 1921 году Макўільям прывёў «Тотэнгэм» да іхняга другога трыюмфу ў Кубку Ангельшчыны, у фінале якога лёнданцы перамаглі «[[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]]» зь мінімальным лікам 1:0. Пасьля другога месца ў лізе ў 1922 годзе каманда фінішавала ў сярэдзіне табліцы ў наступныя пяць сэзонаў і была паніжаная ў рангу ў сэзоне 1927—1928 гадоў ужо па сыходзе Макўільяма. Большую частку 1930-х і 1940-х гадоў каманда спаборнічала ў другім дывізіёне, за выключэньнем кароткага часу вяртаньня ў найвышэйшы дывізіён у сэзонах 1933—1934 і 1934—1935 гадоў. Былы гулец каманды [[Артур Роў]] быў прызначаны галоўным трэнэрам у 1949 годзе. Роў распрацаваў стыль гульні, вядомы як «[[аддай і бяжы]]», які аказаўся пасьпяховым у раньнія гады працы трэнэра. Роў вярнуў каманду ў элітную лігу, дзякуючы першаму радку паводле вынікаў сэзону другога дывізіёну 1949—1950 гадоў<ref>{{навіна|аўтар=Drury, Reg|спасылка=https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-arthur-rowe-1503440.html|загаловак=Obituary: Arthur Rowe|выдавец=The Independent|дата публікацыі=11.11.1993|копія=https://web.archive.org/web/20160315120859/http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-arthur-rowe-1503440.html|дата копіі=15.03.2016}}</ref>. Ужо ў наступным сэзоне па вяртаньні «Тотэнгэм» стаў чэмпіёнам краіны<ref>{{спасылка|спасылка=https://theguardian.com/sport/blog/2011/jan/21/joy-of-six-promoted-success-stories|загаловак=The Joy of Six: Newly promoted success stories|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=21.01.2011|дата доступу=03.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20181004021253/https://theguardian.com/sport/blog/2011/jan/21/joy-of-six-promoted-success-stories|дата копіі=04.10.2018}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Stokkermans, Karel|спасылка=https://www.rsssf.org/miscellaneous/eedd.html|загаловак=English Energy and Nordic Nonsense|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=17.06.2018|дата доступу=03.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20181004021416/http://www.rsssf.com/miscellaneous/eedd.html|дата копіі=04.10.2018}}</ref>. Роў пайшоў у адстаўку ў красавіку 1955 году праз хваробу, выкліканую стрэсам ад кіраўніцтва клюбам<ref>{{кніга|імя=Tim|прозьвішча=Harris|загаловак=Players: 250 Men, Women and Animals Who Created Modern Sport|выдавецтва=Vintage Digital|isbn=9781409086918}}</ref>. Перад сыходам ён падпісаў аднаго з футбалістаў, які пазьней стаў найбольш вядомым гульцом каманды, то бок [[Дэні Бланчфлаўэр]]а, які двойчы атрымліваў узнагароду [[найлепшы футбаліст паводле вэрсіі Асацыяцыі футбольных журналістаў|найлепшага футбаліста паводле вэрсіі Асацыяцыі футбольных журналістаў]], у час калі бараніў колеры лёнданскага клюбу<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.tottenhamhotspur.com/news/special-feature-on-danny-blanchflower-90th-birthday-100216/|загаловак=Danny Blanchflower – Captain, leader, All-Time Great|выдавецтва=Tottenham Hotspur Football Club|дата публікацыі=10.02.2016|дата доступу=30.06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180629235846/http://www.tottenhamhotspur.com/news/special-feature-on-danny-blanchflower-90th-birthday-100216/|дата копіі=29.06.2018}}</ref>. [[Файл:Spurs team with the Cup Winners' Cup trophy 1963.jpg|значак|[[Дэні Бланчфлаўэр]] з Кубкам уладальнікаў кубкаў у 1963 годзе.]] [[Біл Нікалсан]] заняў пасаду галоўнага трэнэра ў кастрычніку 1958 году. Ён стаў найбольш пасьпяховым трэнэрам у гісторыі клюбу, прывёўшы каманду да буйных трафэяў тры сэзоны запар у пачатку 1960-х гадоў. У 1961 годзе нават быў зроблены дубль, у 1962 годзе каманда стала ўладальнікам Кубка Ангельшчыны, а праз год «Тотэнгэм» трыюмфаваў у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]]<ref name="nicholson" >{{спасылка|спасылка=http://www.tottenhamhotspur.com/news/bill-years-part-three-251014/|загаловак=The Bill Nicholson years – glory, glory – 1960–1974|выдавецтва=Tottenham Hotspur Football Club|дата публікацыі=25.10.2014|дата доступу=30.06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20200819075121/https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/the-bill-nicholson-years-glory-glory-1960-1974/|дата копіі=19.08.2020}}</ref>. Яшчэ ў 1959 годзе Нікалсан падпісаў [[Дэйв Макей|Дэйва Макея]] й Джона Ўайта, якія сталі ключавымі гульцамі каманды, на якіх трымаліся здабытыя посьпехі. Таксама важным футбалістам каманды стаў [[Джымі Грывэз]], які далучыўся да каманды ў 1961 годзе й стаў найбольш выніковым бамбардзірам у гісторыі найвышэйшага дывізіёну ангельскага футболу<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jeremy|спасылка=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/02/28/cristiano-ronaldo-can-match-magical-mark-set-jimmy-greaves/|загаловак=Special report: Jimmy Greaves pays tribute to Cristiano Ronaldo as Portuguese closes in on his magical mark|выдавец=The Telegraph|дата публікацыі=28.02.2017|копія=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2017/02/28/cristiano-ronaldo-can-match-magical-mark-set-jimmy-greaves/|дата копіі=10.01.2022}}</ref>. [[Файл:Tottenham Hotspur FC 1960.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 1960 годзе.]] Сэзон 1960—1961 гадоў пачаўся з сэрыі з 11 перамог, затым рушыла нічыя й яшчэ чатыры перамогі, што на той час уважалася за найлепшы старт у гісторыі найвышэйшага дывізіёну ангельскага футболу<ref>{{навіна|аўтар=Smith, Adam|спасылка=http://www.skysports.com/football/news/11679/11168764/manchester-city-will-smash-tottenham-record-with-a-win-at-swansea|загаловак=Manchester City smash all-time Football League record with win at Swansea|выдавец=Sky Sports|дата публікацыі=14.12.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220107035626/https://www.skysports.com/football/news/11679/11168764/manchester-city-will-smash-tottenham-record-with-a-win-at-swansea|дата копіі=07.01.2022}}</ref>. Тытул чэмпіёнаў быў заваяваны 17 красавіка 1961 году, калі «Тотэнгэм» перамаглі будучага віцэ‑чэмпіёна краіны «[[Шэфілд Ўэнздэй]]» удома зь лікам 2:1, маючы яшчэ тры матчы наперадзе. Дубль быў дасягнуты, калі лёнданцы выгулялі «[[Лэстэр Сіці]]» ў фінале Кубка Ангельшчыны 1960—1961 гадоў. Гэта быў першы дубль XX стагодзьдзя й першы з часу, калі «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]» зрабіла тое самае ў 1897 годзе<ref>{{навіна|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/1321969.stm|загаловак=1961 – Spurs' double year|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=10.05.2001|копія=https://web.archive.org/web/20170812064914/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/1321969.stm|дата копіі=12.08.2017}}</ref>. У наступным годзе «Тотэнгэм Готспур» узяў свой другі запар кубак краіны, перамогшы ў фінале «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.britishpathe.com/video/the-cup-final-1962|загаловак=The Cup Final 1962|выдавецтва=British Pathé|дата доступу=30.06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20220107070314/https://www.britishpathe.com/video/the-cup-final-1962|дата копіі=07.01.2022}}</ref>. 15 траўня 1963 году «Тотэнгэм» стаў першай брытанскай камандай, якая здабыла эўрапейскі трафэй, уласна ўзяўшы [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА 1962—1963 гадоў|Кубак уладальнікаў кубкаў 1962—1963 гадоў]], разграміўшы ў фінале гішпанскі «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]» зь лікам 5:1<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.tottenhamhotspur.com/news/it-was-50-years-ago-today-our-historic-win-in-europe-150513/|загаловак=It was 50 years ago today – our historic win in Europe...|выдавецтва=Tottenham Hotspur Football Club|дата публікацыі=15.05.2013|дата доступу=30.06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20170812100631/http://www.tottenhamhotspur.com/news/it-was-50-years-ago-today-our-historic-win-in-europe-150513/|дата копіі=12.08.2017}}</ref>. У 1967 годзе каманда зноў трыюмфавала ў Кубку Ангельшчыны, узяла два Кубкі лігі ў 1971 і 1973 гадах, а таксама фінішавала на другім радку ў лізе ў сэзоне 1962—1963 гадоў. У 1973—1974 гадоў ангельцы прасунуліся да фіналу Кубка УЭФА, дзе саступілі нідэрляндзкаму «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорду]]». Усяго Нікалсан заваяваў восем буйных трафэяў за свае 16 гадоў на пасадзе трэнэра<ref name="nicholson" />. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіёны Ангельшчыны]]''': 2 ** [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1950—1951 гадоў|1951]], [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1960—1961 гадоў|1961]] * '''Уладальнікі [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]''': 8 ** [[Кубак Ангельшчыны 1900—1901 гадоў|1901]], [[Кубак Ангельшчыны 1920—1921 гадоў|1921]], [[Кубак Ангельшчыны 1960—1961 гадоў|1961]], [[Кубак Ангельшчыны 1961—1962 гадоў|1962]], [[Кубак Ангельшчыны 1966—1967 гадоў|1967]], [[Кубак Ангельшчыны 1980—1981 гадоў|1981]], [[Кубак Ангельшчыны 1981—1982 гадоў|1982]], [[Кубак Ангельшчыны 1990—1991 гадоў|1991]] * '''Уладальнікі [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка ангельскай лігі]]''': 4 ** 1971, 1973, 1999, 2008 * '''Уладальнікі [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]]''': 1 ** [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА 1962—1963 гадоў|1963]] * '''Уладальнікі [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] / Лігі Эўропы''': 3 ** [[Кубак УЭФА 1971—1972 гадоў|1972]], [[Кубак УЭФА 1983—1984 гадоў|1984]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2024—2025 гадоў|2025]] == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|3|Q15915040|Аб|}} {{Гулец1|4|Q28868192|Аб|}} {{Гулец1|5|Q23413053|Аб|}} {{Гулец1|6|Q66828825|Аб|}} {{Гулец1|7|Q65925174|ПА|}} {{Гулец1|8|Q44737408|ПА|}} {{Гулец1|9|Q20806743|Нап|}} {{Гулец1|10|Q17517177|ПА|}} {{Гулец1|11|Q108106700|Нап|}} {{Гулец1|13|Q73825355|Аб|}} {{Гулец1|14|Q114826394|Аб|}} {{Гулец1|15|Q115371638|ПА|}} {{Гулец1|16|Q43402334|ПА|}} {{Гулец1|18|Q114870703|ПА|}} {{Гулец1|19|Q18336397|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q56877051|Нап|}} {{Гулец1|21|Q59914139|ПА|}} {{Гулец1|23|Q44080929|Аб|}} {{Гулец1|25|Q111113892|Аб|}} {{Гулец1|28|Q113464781|Нап|}} {{Гулец1|29|Q104877690|ПА|}} {{Гулец1|30|Q18817134|ПА|}} {{Гулец1|31|Q124647398|Бр|}} {{Гулец1|33|Q93555|Аб|}} {{Гулец1|37|Q69812902|Аб|капітан}} {{Гулец1|38|Q124661440|Аб|}} {{Гулец1|39|Q510401|Бр|}} {{Гулец1|40|Q107316392|Бр|}} {{Гулец1|44|Q102362241|Нап|}} {{Гулец1|47|Q119700600|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.tottenhamhotspur.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}} * [http://www.spurs.ru/ Сайт заўзятараў «Тотэнгэм Готспур»]{{ref-ru}} * [https://t.me/+KmudXYDfuRdhM2Ji Суполка прыхільнікаў]{{ref-ru}}{{ref-be}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Тотэнгэм Готспур| ]] rhblt781ckbctyeu3x223wksbv89m2m 0 24390 2686322 2684423 2026-08-23T16:45:38Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686322 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Манчэстэр Сіці |Лягатып = Manchester City FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Манчэстэр]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Сіці оф Манчэстэр]] |Умяшчальнасьць = 61038 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|МанчэстэрСЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|МанчэстэрССэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|МанчэстэрС}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _mancity2223h | pattern_b1 = _mancity2223h | pattern_ra1 = _mancity2223h | pattern_sh1 = _mancity2223h | pattern_so1 = _mancity2223hl | leftarm1 = 78BCFF | body1 = 78BCFF | rightarm1 = 78BCFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 78BCFF | pattern_la2 = _mancity2223a | pattern_b2 = _mancity2223a | pattern_ra2 = _mancity2223a | pattern_sh2 = _mancity2223a | pattern_so2 = _mancity2223al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _mancity2223t | pattern_b3 = _mancity2223t | pattern_ra3 = _mancity2223t | pattern_sh3 = _mancity2223t | pattern_so3 = _mancity2223tl | leftarm3 = D3FE7A | body3 = D3FE7A | rightarm3 = D3FE7A | shorts3 = 384157 | socks3 = D3FE7A }} «'''Манчэстэр Сіці'''» ({{мова-en|Manchester City Football Club}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Манчэстэр]]. Клюб выступае ў [[Прэм’ер-Ліга|ангельскай Прэм’ер-Лізе]]. Заснаваны ў 1880 годзе пад назвай «Ўэст Гордан Сэнт Маркс» ({{мова-en|Saint Marks (West Gordon)|скарочана}}), у 1887 годзе ён зьмяніў назву на «Ардўік» і пераехаў на «[[Гайд Роўд]]», а з 1894 году клюб завецца «Манчэстэр Сіці». За сваю гісторыю клюб зьмяніў тры стадыёны: з моманту свайго заснаваньня й да 1923 году каманда праводзіла свае хатнія матчы на пляцоўцы «[[Гайд Роўд]]», з 1923 па 2003 год — на «[[Мэйн Роўд]]», а ў цяперашні час выступае на пабудаваным у 2002 годзе «[[Сіці оф Манчэстэр|Этыгадзе]]», які мае ўмяшчальнасьць у 55 тысячаў гледачоў<ref>[http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/StatDoc/competitions/UCL/01/67/63/79/1676379_DOWNLOAD.pdf «Part 8: Clubs»], UEFA Champions League Statistics Handbook, UEFA, 13 Sep 2011, p. 10.</ref>. У XX стагодзьдзі «Манчэстэр Сіці» двойчы станавіўся чэмпіёнам Ангельшчыны ў 1937 і 1968 гадох, аднак у 1990-я гады «Манчэстэр Сіці» тройчы апускаўся ў ніжнія дывізіёны на працягу трох гадоў, правёўшы [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1998—1999 гадоў|сэзон 1998—1999 гадоў]] у трэцім па значнасьці дывізіёне ангельскага футболу. У 2002 годзе клюб вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён, у якім выступае дагэтуль. У 2008 годзе «Манчэстэр Сіці» быў набыты кампаніяй «[[Абу-Дабі Юнайтэд Груп]]», што забясьпечыла клюбу значны прыток інвэстыцыяў і дазволіла ажыцьцявіць трансфэры высокааплатных футбалістаў. У 2011 годзе клюб перамог у розыгрышы [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], таксама паводле вынікаў [[Прэм’ер-Ліга 2010—2011 гадоў|сэзону 2010—2011 гадоў]] «Сіці» наўпрост кваліфікаваўся ў групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]] й упершыню з 1973 году заваяваў права ўдзельнічаць у [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубку Ангельшчыны]]. Аднак 7 жніўня 2011 году на «[[Ўэмблі]]» атрымаў паразу ад чэмпіёна Ангельшчыны клюбу «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» зь лікам 2:3<ref>[http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862 Команда Фергюсона забрала Суперкубок Англии: подробности]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. radiomayak.ru</ref>. 13 траўня 2012 году, абыграўшы ў драматычным матчы апошняга туру «[[Кўінз Парк Рэйнджарз Лёндан|Кўінз Парк Рэйнджарз]]» зь лікам 3:2 і забіўшы вырашальны гол на чацьвертай дададзенай хвіліне, «Манчэстэр Сіці» праз 44 гады пасьля апошняй перамогі ў турніры стаў чэмпіёнам Ангельшчыны<ref>[http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9 Манчестерская развязка: «Манчестер Сити» чудесным образом стал чемпионом Англии]. Коммерсантъ</ref>. «Мяшчане» пры гэтым абышлі свайго галоўнага суперніка, «Манчэстэр Юнайтэд», толькі паводле лепшай розьніцы забітых і прапушчаных мячоў. == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:St Marks 1884.jpg|міні|220пкс|зьлева|Гульцы клюбу «Сьвятога Марка» ў 1884 годзе. Чыньнікі выкарыстаньня [[мальтыйскі крыж|мальтыйскага крыжа]] на кашулі ня вызначаны й па сёньня<ref>[https://web.archive.org/web/20160516024406/http://www.mcfc.co.uk/the-club/club-history «Club History – The Club – Manchester City FC»]. mcfc.co.uk.</ref>.]] Заснавальніца футбольнага клюбу нарадзілася ў 1855 годзе. [[Ганна Конэл]] была дачкой сьвятара [[Царквы Хрыста (Гарагэйт)|Царквы Хрыста]] ў Гарагэйце Артура Конэла. У 1865 годзе ейны бацька атрымаў месца рэктара англіканскай Царквы сьвятога Марка ў [[Заходні Гортан|Заходнім Гортане]] — адным з самых няшчасных раёнаў [[Манчэстэр]]а. Вялікая колькасьць беспрацоўных заахвоціла Конэла ў студзені 1879 году стварыць бясплатную сталовую пры царкве й адмысловы фонд дапамогі мясцовай бядноце. Ганна падтрымала пачынаньні бацькі ўдзелам у грамадзкіх працах. Бо на той момант Заходні Гортан уяўляў сабой перанаселены раён з жабракамі-жыхарамі й жудаснымі санітарнымі ўмовамі. Многія мяшчане злоўжывалі сьпіртнымі напоямі, што правакавала пагаршэньне крымінальнай сытуацыі<ref>Peter Lupson. «Thank God for Football!» — London: Azure, 2006. — 192 с. — {{ISBN|978-1-902694-30-6}}</ref>. Ганна Конэл шукала сродак паляпшэньня духоўнага стану грамадзтва. Таму ў лістападзе 1880 году разам з двума царкоўнымі старастамі й адначасова чальцамі Зьвязу [[мэталюргічны завод Брукса|мэталюргічнага завода Брукса]] [[Ўільям Бістаў|Ўільямам Бістаў]] і Томасам Гудбэерам яна стварыла некалькі спартовых клюбаў. У тым ліку ў 1875 годзе каманду Царквы Сьвятога Марка па [[крыкет|крыкеце]], тры гульцы якой — [[Ўолтар Чоў]], [[Эдўард Кіч]] і сам Ўільям Бістаў — пасьля сталі футбалістамі. Арцыдыякан Манчэстэра высока ацаніў працу Ганны Конэл і дабраславіў ейную далейшую дзейнасьць<ref>[https://web.archive.org/web/20111024224629/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/MANCconnell.htm The Encylopedia of British Football. Anna Connell]. spartacus.schoolnet.co.uk</ref>. Разам з тым станавілася відавочным, што ўзімку мужчыны Заходняга Гортана ня маюць магчымасьці займацца калектыўнымі відамі спорту. Таму ў лістападзе 1880 году Ганна Конэл, Бістаў і Гудбэер стварылі футбольную каманду Царквы Сьвятога Марка пад назвай «Сьвяты Марк» або «Ўэст Гортан»<ref>James Gary Manchester City - The Complete Record. — Derby: Breedon, 2006. — {{ISBN|1-85983-512-0}} p17</ref>. Артур Конэл стаў першым прэзыдэнтам калектыву, які выступаў у чорных кашулях і белых шортах. Першы зарэгістраваны матч каманда правяла 13 лістапада 1880 году супраць царкоўнай каманды [[Макелсьфілд]]у, атрымаўшы паразу зь лікам 1:2. Між іншым, у першы сэзон свайгонага існаваньня каманда здолела перамагчы толькі адзін раз — у сакавіку 1881 году быў пераможаны калектыў «Сталібрыдж Кларэнс» з усходняга Манчэстэру<ref>Murray Chris Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. — Manchester: Blackwell Publishing, 2002. — P. 1. — {{ISBN|0-9520520-9-1}}</ref>. [[Файл:ManCity1904.jpg|значак|Уладальнікі Кубка Ангельшчыны 1904 году.]] У 1884 годзе адбылося пераназваньне ў футбольны клюб Асацыяцыі Гортана. Тады жа Ўільям Бістаў прыдумаў арыгінальную форму — чорныя кашулі зь белым крыжам. У жніўні 1887 году клюб пераехаў на новую пляцоўку ў «[[Гайд Роўд]]» і атрымаў новае найменьне — «Ардўік» паводле назвы раёну Манчэстэру. Праз два гады клюб пабудаваў трыбуну на тысячу гледачоў. А ў 1891 годзе ўступіў у Альянс-лігу й два гады запар перамагаў у спаборніцтве на [[Кубак Манчэстэру]]. У красавіку 1892 году ў сувязі з фармаваньнем Другога ангельскага дывізіёну [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольная ліга]] прыняла рашэньне ўключыць «Ардўік» у гэты турнір. Паводле вынікаў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1892—1893 гадоў|сэзона 1892—1893 гадоў]] каманда заняла 5 месца сярод 12 удзельнікаў. === Далейшае разьвіцьцё === Першым трафэем у скарбонцы «Сіці» стаў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]], выйграны ў 1904 годзе, у фінале яны перамаглі «[[Болтан Ўандэрэрз]]» 1:0. У 1920 годзе пажар зьнішчыў галоўную трыбуну стадыёну Гайд Роўд, таму ў 1923 годзе «Сіці» перабраўся на Мэйн Роўд у [[Мос Сайд]]зе ў [[Манчэстэр]]ы. [[Файл:Leapfrog, West Ham vs Manchester City, Nov. 3, 1928.jpg|значак|зьлева|Матч «Манчэстэр Сіці» супраць «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]» у лістападзе 1928 году.]] У 1934 годзе манчэстэрцы ў другі раз дамагліся перамогі ў Кубку Ангельшчыне, а праз 3 гады заваявалі свой першы чэмпіёнскі тытул. Па вылеце ў другі дывізіён у 1963 годзе будучыня клюбу выглядала змрочна. У студзені 1965 году быў зафіксаваны рэкордна нізкая наведвальнасьць хатняга матчу, калі толькі {{Лік|8015}} гледачоў назіралі за матчам супраць «[[Сўіндан Таўн]]»{{Зноска|Ward|1984|Ward|57}}. Улетку 1965 году была прызначаная трэнэрская пара, якая складалася з [[Джо Мэрсэр]]а і [[Малкальм Алісан|Малкальма Алісана]]. У першым сэзоне пад кіраўніцтвам Мэрсэра «Манчэстэр Сіці» перамог у турніры другога дывізіёну ды зьдзейсьніў важныя падпісаньні, запрасіўшы да шэрагаў клюбу [[Майк Самэрбі|Майка Самэрбі]] і Коліна Бэла{{Зноска|Penney|2008|Penney|27—36}}. Праз два сэзоны, то бок у 1967—1968 гадах, «Сіці» стаў чэмпіёнам краіны ў другі раз у гісторыі, апярэдзіўшы суседзяў з «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» у апошнім туры, дзякуючы перамозе 4:3 над «[[Ньюкасл Юнайтэд]]»{{Зноска|Penney|2008|Penney|37—56}}. У канцы 1960-х і пачатку 1970-х «Манчэстэр Сіці» быў грознай сілай. На эўрапейскай арэне «Сіці» таксама выглядаў годна. Хутка былі здабытыя наступныя трафэі, бо спачатку «Манчэстэр Сіці» ўзялі Кубак Ангельшчыны ў 1969 годзе, а праз год трыюмфаваў у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], адолеўшы ў фінальным матчы ў [[Вена|Вене]] польскі «[[Гурнік Забжэ|Гурнік]]» зь лікам 2:1. Гэта быў адзіны эўрапейскі тытул клюбу ажно да перамогі ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2022—2023 гадоў|Лізе чэмпіёнаў 2022—2023 гадоў]]. У тым жа годзе манчэстэрцы здабылі [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак лігі]], стаўшы другім ангельскім клюбам, які заваяваў эўрапейскі трафэй і хатні трафэй у адзін сэзон. Клюб працягваў змагацца за тытулы цягам 1970-х гадоў, двойчы фінішуючы за адзін пункт ад чэмпіёнаў лігі і дасягнуўшы фіналу Кубку лігі 1974 году. Адзін з найбольш памятных матчаў для заўзятараў «Манчэстэр Сіці» адбыўся ў апошнім туры сэзону 1973—1974 гадоў. Тады «Сіці» сустрэліся з галоўнымі супернікамі з «Манчэстэр Юнайтэд», якім патрэбная была перамога, каб захаваць шанец пазьбегнуць вылету. Былы гулец «Юнайтэд» [[Дэніс Лоў]] правёў гол пятком, прынёсшы «Сіці» перамогу зь лікам 1:0 на [[Олд Трафард]], што зацьвердзіла вылет супернікаў{{Зноска|Ward|1984|Ward|70}}. Апошні трафэй найбольш пасьпяховага часу клюбу ў XX стагодзьдзі быў заваяваны ў 1976 годзе, калі ў фінале Кубку лігі зь лікам 2:1 быў пераможаны «Ньюкасл Юнайтэд». === Заняпад === [[Файл:Coppa UEFA 1978-79 - Milan vs Manchester City - David Watson.jpg|значак|Гульцы «Манчэстэр Сіці» выходзяць на матч [[Кубак УЭФА 1978—1979 гадоў|Кубка УЭФА 1978—1979 гадоў]] супраць італьянскага «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]».]] Доўгі час заняпаду надышоў пасьля посьпехаў 1960-х і 1970-х гадоў. Малкальм Алісан вярнуўся ў клюб і ў 1979 годзе стаў трэнэрам другі раз, але змарнаваў значныя сумы грошаў на шэраг няўдалых падпісаньняў, сярод якіх быў [[Стыў Дэйлі]]. У 1980-я гады клюб зьмяніў ажно сем трэнэраў. Пад кіраўніцтвам [[Джон Бонд|Джона Бонда]] «Манчэстэр Сіці» нават дасягнуў фіналу Кубку Ангельшчыны 1981 году, але зазнаў паразу ў перагуляным матчы супраць «[[Тотэнгэм Готспур]]». Клюб двойчы пакідаў найвышэйшы дывізіён у 1980-я гады, але вярнуўся ў эліту ў 1989 годзе пад кіраўніцтвам [[Мэл Мэчын|Мэла Мэчына]]. [[Гаўард Кендэл]] забясьпечыў камандзе захаваньне месца ў першым дывізіёне ў 1990 годзе. У 1991 і 1992 гадах манчэстэрцы фінішавалі пятымі пад кіраўніцтвам гульнёвага трэнэра [[Пітэр Рыд|Пітэра Рыда]]. [[Файл:Tottenham v man city facup 1981 01.jpg|значак|зьлева|Фінал Кубка Ангельшчыны 1981 году супраць «[[Тотэнгэм Готспур]]».]] Аднак гэта было толькі часовай палёгкай, бо пасьля сыходу Рыда справы клюбу зноў пагоршылася. «Сіці» стаў сузаснавальнікам [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]] ў 1992 годзе, але пасьля дзявятага месца ў першым сэзоне старшыня клюбу [[Пітэр Сўэйлз]], які займаў пасаду з 1973 году, быў заменены легендай клюбу Фрэнсісам Лі ў лютым 1994 году. Не зважаючы на зьмены, каманда перажыла тры гады цяжкасьцяў пад кіраўніцтвам Браяна Гортана і Алана Бола‑малодшага, перш чым драматычна выбыла ў 1996 годзе. Пасьля двух сэзонаў у Першым дывзіёне і чатырох розных трэнэраў Лі сышоў з пасады старшыні ў сярэдзіне сэзону 1998 году, але застаўся акцыянэрам. У гэты час «Сіці» дасягнуў найніжэйшага пункту ў сваёй гісторыі, стаўшы другім у гісторыі ўладальнікам эўрапейскага трафэю, які вылецеў у трэці дывізіён сваёй краіны пасьля нямецкага «[[Магдэбург (футбольны клюб)|Магдэбургу]]». Па вылеце клюб перажыў значныя перамены, то бок новы старшыня Дэйвід Бэрнстэйн прасунуў больш строгую фінансавую дысцыпліну<ref>{{кніга|аўтар=Buckley, Andy; Burgess, Richard|загаловак=Blue Moon Rising: The Fall and Rise of Manchester City|месца=Bury|выдавецтва=Milo|год=2000|isbn=0-9530847-4-4}}</ref>. Пад кіраўніцтвам трэнэра [[Джо Ройл]]а «Манчэстэр Сіці» атрымаў прасоўваньне зь першай спробы, калі ў драматычным фінале плэй‑оф перамог «[[Джылінггэм (футбольны клюб)|Джылінггэм]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/02/manchester-united-treble-city-third-tier-may-1999-late-goals|загаловак=When Manchester City escaped the third tier – as United won the treble|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=01.06.2023|дата доступу=02.06.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230602111829/https://www.theguardian.com/football/2023/jun/02/manchester-united-treble-city-third-tier-may-1999-late-goals|дата копіі=02.06.2023}}</ref>. Праз год каманда здолела прасунуцца ў Прэм’ер-лігу адразу па вяртаньні ў другі дывізіён. Аднак, гэта было занадта хуткім крокам для клюбу, які яшчэ перажываў аднаўленьне, таму ў 2001 годзе «Сіці» зноў страціў месца ў эліце. [[Кевін Кіган]] замяніў Ройла ў міжсэзоньні і адразу вярнуў клюб у найвышэйшы дывізіён, усталяваўшы клюбныя рэкорды паводле колькасьці назьбіраных пунктаў і загнаных галоў за адзін сэзон. === Стабілізацыя === У 2003 годзе клюб пераехаў на новы стадыён, які мае 48 000 глядацкіх месцаў і разьмешчаны на ўсходзе Манчэстэру. «Сіці» арандуе яго ў мясцовай рады. У сэзоне 2002—2003 гадоў «Сіці» выйшаў на дзявятае месца ў Прэм’ер-Лізе і атрымаў права на ўдзел у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]] па правіле Fair Play (яны сталі другім ангельскім клюбам, які атрымаў такое права). == Дасягненьні == * '''[[Прэм’ер-Ліга|Чэмпіён Ангельшчыны]]''': 10 ** 1937, 1968, 2012, 2014, 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024 * '''Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]''': 8 ** 1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023, 2026 * '''Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка ангельскай лігі]]''': 9 ** 1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021, 2026 * '''Уладальнік [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]]''': 7 ** 1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019, 2024 * '''Уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]''': 1 ** 1970 * '''Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]]''': 1 ** 2023 * '''Пераможца [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|Клюбнага чэмпіянату сьвету]]''': 1 ** 2023 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q20830808|Бр|}} {{Гулец1|3|Q21621168|Аб|}} {{Гулец1|5|Q104762954|ПА|}} {{Гулец1|6|Q44737396|Аб|}} {{Гулец1|7|Q28065104|Нап|}} {{Гулец1|8|Q701297|ПА|}} {{Гулец1|9|Q28967995|Нап|}} {{Гулец1|10|Q64736321|ПА|}} {{Гулец1|11|Q59209505|Нап|}} {{Гулец1|13|Q16200385|Бр|}} {{Гулец1|14|Q106625792|ПА|}} {{Гулец1|18|Q16056053|Нап|}} {{Гулец1|21|Q50825738|Аб|}} {{Гулец1|22|Q120277811|Аб|}} {{Гулец1|24|Q73400656|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|26|Q99485542|Нап|}} {{Гулец1|27|Q96211488|Аб|}} {{Гулец1|28|Q5879014|Бр|}} {{Гулец1|30|Q116463164|ПА|}} {{Гулец1|33|Q118645253|Аб|}} {{Гулец1|40|Q133832511|Нап|}} {{Гулец1|42|Q52990659|Нап|}} {{Гулец1|45|Q111479885|Аб|}} {{Гулец1|47|Q30729096|ПА|}} {{Гулец1|56|Q136668030|Нап|}} {{Гулец1|59|Q105477902|Аб|}} {{Гулец1|78|Q67175861|Аб|}} {{Гулец1|82|Q113509374|Аб|}} {{Гулец1|—|Q130457678|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|імя=Ian|прозьвішча=Penney|загаловак=Manchester City: The Mercer-Allison Years|месца=Derby|выдавецтва=Breedon|год=2008|isbn=978-1-85983-608-8|ref=Penney}} * {{кніга|імя=Andrew|прозьвішча=Ward|загаловак=The Manchester City Story|месца=Derby|выдавецтва=Breedon|год=1984|isbn=0-907969-05-4|ref=Ward}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.mcfc.co.uk Афіцыйны сайт клюбу] * [https://web.archive.org/web/20180411092020/https://www.mcfcosc.com/ Афіцыйны сайт заўзятараў клюбу] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Манчэстэр]] ryduxprvo90sbzdrwqstssz6mjwr6lc 0 24408 2686328 2674629 2026-08-23T16:45:56Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686328 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Фулгэм |Лягатып = Fulham FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Крэйвэн Катэдж]] |Умяшчальнасьць = 25 700 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ФулгэмЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ФулгэмСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Фулгэм}} |Прыналежнасьць = Ангельскія |Сайт = | pattern_la1 = _fulham2223h | pattern_b1 = _fulham2223h | pattern_ra1 = _fulham2223h | pattern_sh1 = _fulham2223h | pattern_so1 = _color_3_stripes_black | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _fulham2223a | pattern_b2 = _fulham2223a | pattern_ra2 = _fulham2223a | pattern_sh2 = _fulham2223a | pattern_so2 = _fulham2223a | leftarm2 = 80fed2 | body2 = 80fed2 | rightarm2 = 80fed2 | shorts2 = 80fed2 | socks2 = 80fed2 | pattern_la3 = _adidascondivo21bw | pattern_b3 = _adidascondivo21bw | pattern_ra3 = _adidascondivo21bw | pattern_sh3 = _fulham2223h | pattern_so3 = _rmcf1415t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Фу́лгэм'''» ці «'''Фу́лэм'''» ({{мова-en|Fulham F.C.}}) — [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] зь [[Лёндан]]у. Названы па імені лёнданскага раёну [[Фулэм]], які месьціцца ў паўднёва-захадняй частцы [[Лёндан]]у. Клюб быў заснаваны ў 1879 годзе й, такім чынам, зьяўляецца адным з самых старэйшых клюбаў Лёндану. Асноўнымі супернікамі клюба зьўляюцца іншыя клюбы з заходняга Лёндану, як то «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», «[[Кўінз Парк Рэйнджарз Лёндан|Кўінз Парк Рэйнджарз]]» і «[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]». Традыцыйна маюць чорныя й белыя колеры. Клюб правёў больш за 20 сэзонаў у найвышэйшым дывізіёне ангельскага футболу, большасьць зь якіх прыпадае на 1960-я й 2000-я гады. Апошнія посьпехі зьвязаны з старшынём клюбу [[Магамэд аль-Фаед|Магамэдам аль-Фаедам]], пасьля таго, як клюб падняўся з чацьвертага дывізіёну ў 1990-х гадох. «Фулгэм» ніколі не перамагаў у нацыянальных і міжнародных спаборніцтвах, але ўдзельнічаў у двух фіналах. У 1975 годзе клюб аспрэчваў перамогу ў фінале [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] адзіны раз у сваёй гісторыі, атрымаўшы паразу зь лікам 2:0 ад «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]». У 2010 годзе «Фулгэм» дасягнуў фіналу [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]], але там атрымаў паразу ад гішпанскага клюбу «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]» з [[Мадрыд]]у зь лікам 2:1 у дадатковы час<ref>[https://web.archive.org/web/20120101062354/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2010/overview/index.html#200910+atletico+crown+historic+campaign 2009/10: Atlético crown historic campaign]. UEFA.</ref>. За клюб у розныя часы выступалі вядомыя гульцы, як то [[Джоні Гэйнз]], [[Джордж Коэн]], [[Бобі Робсан]], [[Родні Марш]] і [[Алан Малеры]]. Свае хатнія матчы клюб праводзіць на стадыёне «[[Крэйвэн Катэдж]]», які месьціцца на беразе ракі [[Тэмза|Тэмзы]]. Пляцоўка зьяўляецца хатняй арэнай клюбу з 1896 году. Трэнавальная база клюбу знаходзіцца побач з [[Матспурскі парк|Матспурскім паркам]], дзе таксама месьціцца й клюбная акадэмія. == Гісторыя == === Канец XIX стагодзьдзя === Клюб быў заснаваны ў 1879 годзе вернікамі Царквы Сьвятога Эндру ў Фулэме, якія, аднак, гулялі перш за ўсё ў крыкет. У 1887 годзе клюб атрымаў перамогу ў аматарскім кубку Заходняга Лёндану, пасьля чаго зь першае спробы атрымалі перамогу ў Лізе Заходняга Лёндану ў 1893 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20120506183209/http://lbhf.gov.uk/Directory/News/Blogs/Sir_Leslie_Bowker.asp Sir Leslie Bowker]. London Borough of Hammersmith & Fulham.</ref>. У пачатку сваёй гісторыі «Фулгэм», як многія іншыя каманды тых гадоў, быў вымушаны здымаць для гульняў чужыя палі, бо ня мог забясьпечыць сябе ўласным стадыёнам. Свая арэна, якая атрымала назву «[[Крэйвэн Катэдж]]», зьявілася ў клюбу ў 1894 годзе, аднак як паўнавартасны стадыён яна была дабудавана толькі да 1896 году. У тым жа 1896 годзе «дачнікі» (мянушка клюбу сярод заўзятараў) атрымалі статус прафэсійнае каманды й пачалі выступаць у другім дывізіёне Лёнданскае лігі. У наступным сэзоне клюб заявіў пра сябе ўжо ў спаборніцтвах Паўднёвае лігі. === XX стагодзьдзе === Першым сур’ёзным посьпехам клюбу прынята лічыць трапленьне «Фулгэму» ў паўфінал [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў сэзоне 1907—1908 гадоў. У 1907 годзе клюб далучыўся да Футбольнае лігі, трапіўшы ў другі дывіўіён лігі. Першай гульной у гэтым спаборніцтве сталася хатняя сустрэча супраць «Гал Сіці», якая скончылася паразай зь лікам 0:1. [[Гусэйн Гэгазі]], эгіпецкі нападнік, быў адным зь першых не брытанскіх футбалістаў, якія гулялі ў футбольнай лізе, хаця ён правёў толькі адзіны матч за «Фулгэм» у 1911 годзе, адзначыўшыся голам, пасьля чаго гуляў за «[[Д’юлўіч Гамлет Лёндан|Д’юлўіч Гамлет]]», які аднак не гуляў у ангельскае лізе<ref>[https://web.archive.org/web/20120506183556/http://lbhf.gov.uk/Directory/News/Blogs/Decades_of_progress_since_Hodgson_played_in_South_Africa.asp Decades of progress since Hodgson played in South Africa]. London Borough of Hammersmith & Fulham.</ref> [[Файл:Fulham FC 1958.jpg|значак|зьлева|«Фулгэм» у 1958 годзе.]] У гэты пэрыяд старшыня клюбу бізнэсовец і палітык [[Гэнры Норыс (бізнэсовец)|Гэнры Норыс]] згуляў ускосную ролю ў заснаваньні канкурэнта клюбу «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]». Як вядома, ён адмовіўся ад прапановы іншага прадпрымальніка [[Гас Мірс|Гаса Мірса]] пераехаць на пляцоўку, дзе сёньня знаходзіцца хатні стадыён «[[Стэмфард Брыдж (стадыён)|Стэмфард Брыдж]]» клюбу «Чэлсі». У выніку Мірс вырашыў стварыць свой уласны клюб, якая заняла пляцоўку. У 1910 годзе Норыс пачаў сумяшчаць сваю пачаду ў «Фулгэме» разам са старшынствам у «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнале]]». «Фулгэм» стаў першым брытанскім клюбам, які пачаў прадаваць хот-догі на сваім стадыёне ў 1926 годзе<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=4qbHohM1rfY Fulham hot dog 1926]. YouTube.</ref>. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1927—1928 гадоў|сэзоне 1927—1928 гадоў]] клюб вылецеў з другога дывізіёну ў трэці. «Фулгэм» скончыў наступныя сэзоны на 5-м, 7-м і 9-м месцах з 22 клюбаў у свае першыя тры сэзоны ў трэцім дывізіёне. Пасьля гэтага клюб атрымаў перамогу ў дывізіёне ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1931—1932 гадоў|сэзоне 1931—1932 гадоў]]. У гэтым сэзоне яны атрымалі буйную перамогу над клюбам «[[Торкі Юнайтэд]]» зь лікам 10:2, перамаглі ў 24 гульняў з 42 і забілі 111 галоў, такім чынам перайшоўшы ў другі дывізіён. На наступны год «Фулгэм» амаль што дасягнуў месца, якое давала правы на падвышэньне да першага дывізіёну, аднак, прапусьціў наперад «[[Тотэнгэм Готспур]]» і «[[Сток Сіці]]». У сэзоне 1935—1936 гадоў клюб дасягнуў паўфіналу Кубка Ангельшчыны. 8 кастрычніка 1938 году ў матчы супраць «[[Мілўол Лёндан|Мілўолу]]» на стыдёне «Крэйвэн Катэдж» была зафіксаваная самая высокая наведвальнасьць клюб, у той дзень за матчах назіралі 49335 чалавек<ref>[http://stadiumdb.com/stadiums/eng/craven_cottage Craven Cottage]. StadiumDB.</ref>. [[Файл:Fulham v Pompey (1).JPG|значак|У матчы супраць «[[Портсмут (футбольны клюб)|Портсмуту]]».]] Правядзеньне лігі й футбольнага кубку было сарванае праз пачатак [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў 1939 годзе. Футбольная ліга часова была замененая на шматлікія рэгіянальныя спаборніцтвы й ваенныя кубкі. «Крэйвэн Катэдж» выкарыстоўваўся як і іншыя спартовыя пляцоўкі як месца для трэнаваньняў вайсковых моладзевых рэзэрваў<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=H6J5sWaLBlk Craven Cottage. 1940]. YouTube.</ref>. [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1948—1949 гадоў|Сэзон 1948—1949 гадоў]] «дачнікі» ўзьняліся на першы радок другога дывізіёну, скончыўшы сэзон з 24 перамогамі, гэтак жа як гэта было ў трэцім дывізіёне 17 гадоў таму. [[Джон Фокс Ўотсан]] стаў першым брытанскім гульцом, які перайшоў у моцны клюб па-за межамі Брытаніі, зьдзейсьніўшы трансфэр у мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]». Дэбют у першым дывізіёне быў няўдалым. Клюб пасьлядоўны займаў 17-ы й 18-ы радок, а потым скончыў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1951—1952 гадоў|сэзон 1951—1952 гадоў]] на апошнім 22-м радку, зноўку вярнуўшыся ў другі дывізіён. 20 траўня 1951 году «Фулгэм» згуляў выставачны матч супраць шатляндзкага «[[Сэлтык Глазга|Сэлтыку]]» ў канадзкім [[Манрэаль|Манрэале]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120506183406/http://lbhf.gov.uk/Directory/News/Blogs/Canada_and_the_USA.asp Canada and the USA]. London Borough of Hammersmith & Fulham.</ref>. [[Файл:Clint Dempsey, 2009.jpg|значак|зьлева|Амэрыканец [[Клінт Дэмпсі]] у час паміж 2007 і 2012 гады загнаў за клюб 50 галоў у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лізе]].]] Магчыма, адзіным самым пасьпяховым футбалістам у гісторыі «Фулгэма» зьяўляецца [[Джоні Гэйнз]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120501064123/http://www.fulhamfc.com/Club/ClubHistory/HistoryOverview.aspx History Overview]. Fulham FC.</ref>. «Містэр Фулгэм» альбо «Маэстра», як яго называлі, стаў гульцом клюбу, зьяўляючыся яшчэ школьнікам у 1950 годзе. Дэбют гульца прыпаў на гульню акурат апасьля Раства Хрыстова ў матчы супраць «[[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптану]]» ў тым самым маркотным сэзоне 1951—1952 гадоў, калі клюб апынуўся апошнім паводле вынікаў сэзону. Гэйнз гуляў за клюб яшчэ 18 гадоў, правёўшы 657 гульняў, апошняя зь якіх адбылася 17 студзеня 1970 году. Ён часта лічыцца самым выбітным гульцом у гісторыі «Фулгэма»<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/4353562.stm Fulham’s cult heroes]. BBC.</ref> й Гэйнз аніколі не выступаў за іншыя клюбы ў сваёй кар’еры<ref>[https://web.archive.org/web/20081206183009/http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2004/11/ThenAndNow_JohnnyHaynes.htm The pass master]. The FA.</ref>. Акрамя таго, гулец 56 матчаў правёў у складзе [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]], зь якіх 22 гульні быў капітанам<ref>[https://web.archive.org/web/20131113002948/http://www.thefa.com/england/All-Teams/Players/H/Johnny-Haynes Johnny Haynes]. The FA.</ref>. Цікава, што шмат гульняў за нацыянальную зборную гулец правёў, калі «Фулгэм» выступаў у другім дывізіёне. «Фулгэм» выйшаў у паўфінал Кубка Ангельшчыны ў 1957—1958 гадоў, лепшы вынік, які клюб дамогся падчас кар’еры Гэйнза. Аднак, у перайгроўцы матчу пасьля першапачатковай нічыі ў першай сустрэчы гульцы «[[Манчэстэр Юнайтэд]]», вядомыя як [[хлапчукі Басьбі]], атрымалі перамогу над лёнданцамі. Празь месяц пасьля гэтага клюб з Манчэстэру трапіў у [[Мюнхэнская авіякатастрофа|авіякатастрофу]], вылятаючы з аэрапорту [[Мюнхэн]]а. У наступным [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1958—1959 гадоў|сэзоне 1958—1959 гадоў]] «Фулгэм» нарэшце аформіў прасоўваньне назад у найвышэйшы дывізіён, фінішаваўшы другім у табліцы пасьля «[[Шэфілд Ўэнздэй]]». На працягу 1950-х і 1960-х гадоў у складзе «дачнікаў» рэгулярна зьяўляліся таленавітыя гульцы, як то сэр [[Бобі Робсан]], [[Алан Малеры]] й многія іншыя. Аднак у першым дывізіёне (найвышэйшай ангельскай лізе на той момант), які пасьля стаў [[Прэм’ер-Ліга]]й, «Фулгэм» выступаў ня вельмі ўдала, застаючыся ў сярэдзіне табліцы й пэрыядычна вылятаючы з эліты. У канцы 1960-х гадох у клюбу пачаўся заняпад. У 1968 годзе «Фулгэм» пакінуў эліту ангельскага футболу на 33 гады. На працягу гэтага пэрыяду «дачнікі» вагаліся паміж другім і трэцім дывізіёнамі, часам трапляючы ў кубкавыя спаборніцтвы. У 1975 годзе клюб дабіўся найвышэйшага дасягненьня ў сваёй кубкавай гісторыі, то бок «дачнікі» дайшлі да фіналу Кубка Ангельшчыны, дзе прайгралі «[[Ўэст Гэм Юнайтэд|Ўэст Гэму Юнайтэд]]» зь лікам 2:0. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q309966|Бр|}} {{Гулец1|2|Q14495103|Аб|}} {{Гулец1|3|Q97059010|Аб|}} {{Гулец1|4|Q28972640|Аб|}} {{Гулец1|5|Q15943423|Аб|}} {{Гулец1|6|Q15054978|ПА|}} {{Гулец1|7|Q118869601|Нап|}} {{Гулец1|8|Q117661592|ПА|}} {{Гулец1|9|Q97097982|Нап|}} {{Гулец1|10|Q1061904|ПА|капітан}} {{Гулец1|11|Q110056642|Нап|}} {{Гулец1|14|Q110466658|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q20675980|ПА|}} {{Гулец1|17|Q21091691|Нап|}} {{Гулец1|18|Q122227001|Нап|}} {{Гулец1|19|Q112214607|ПА|}} {{Гулец1|21|Q18041089|Аб|}} {{Гулец1|23|Q2070900|Бр|}} {{Гулец1|24|Q131518757|ПА|}} {{Гулец1|30|Q26250297|Аб|}} {{Гулец1|32|Q55820249|ПА|}} {{Гулец1|33|Q35778151|Аб|}} {{Гулец|36|{{Сьцяг|ЗША}}|Бр|Алекс Борта||2003}} {{Гулец1|44|Q121829403|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fulhamfc.com/ Афіцыйны сайт].{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20111122050926/http://www.premierleague.com/page/fulham-fc Fulham] на Premier League.{{ref-en}} * [https://archive.today/20130205014956/http://en.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/clubs/club=75386/profile/index.html Fulham] на UEFA.{{ref-en}} * [http://www.skysports.com/football/teams/fulham Fulham] на Sky Sports.{{ref-en}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Лёнданскія футбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Фулэм]] gr3hwv2fmbviohegegiqsskgifjczef 0 24455 2686330 2684398 2026-08-23T16:46:02Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686330 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Эвэртан |Лягатып = Everton FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Лівэрпул]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Гіл Дыкінсан Стэдыюм]] |Умяшчальнасьць = 52769 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЭвэртанЛівЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЭвэртанЛівСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЭвэртанЛів}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _evertonfc2324h | pattern_b1 = _evertonfc2324h | pattern_ra1 = _evertonfc2324h | pattern_sh1 = _evertonfc2324h | pattern_so1 = _evertonfc2324hl | leftarm1 = 0000DE | body1 = 0000DE | rightarm1 = 0000DE | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _evertonfc2324a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _evertonfc2324a | pattern_so2 = _evertonfc2324a | leftarm2 = fd5a51 | body2 = | rightarm2 = fd5a51 | shorts2 = 090040 | socks2 = 090040 | pattern_la3 = _evertonfc2324t | pattern_b3 = _evertonfc2324t | pattern_ra3 = _evertonfc2324t | pattern_sh3 = _evertonfc2324t | pattern_so3 = _evertonfc2324t | leftarm3 = 7E8588 | body3 = 7E8588 | rightarm3 = D1D6DA | shorts3 = 7E8588 | socks3 = 7E8588 }} «'''Э́вэртан'''» ({{мова-en|Everton Football Club}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Лівэрпул]]. Клюб выступае ў [[Прэм’ер-Ліга|ангельскай Прэм’ер-лізе]]. У найвышэйшай лізе краіны правёў найбольшую колькасьць сэзонаў. 9-разовы чэмпіён Ангельшчыны. «Эвэртан» гуляе ў найвышэйшым дывізіёне з 1954 году й зьяўляецца адным з заснавальнікаў Прэм’ер-лігі ў 1992 годзе. Клюб быў створаны ў 1878 годзе, стаўшы сябрам-заснавальнікам [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай лігі]] ў 1888 годзе. Сваёй першай перамогі клюб дасягнуў праз два сэзоны. Пасьля чатырох чэмпіёнскіх тытулаў і дзьвюх перамогаў у розыгрышы [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], «Эвэртан» выпрабаваў некаторае зацішша ў гады пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], зьведваючы два пэрыяды адраджэньня ў 1960-х гадох, калі клюб дамогся дзьвюх перамогаў у чэмпіянаце й адной у кубку. У сярэдзіне 1980-х клюб спадкаў апошні пэрыяд посьпеху, «Эвэртан» двойчы перамог у чэмпіянаце, стаў уладальнікам Кубка Ангельшчыны й уладальнікам у 1985 годзе свайго першага кантынэнтальнага трафэю — [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]. Апошнім пераможаным трафэем клюбу застаецца перамога ў Кубку Ангельшчыны 1995 году. Прыхільнікаў клюбу называюць «эвэртаніянамі» ({{мова-en|Evertonians|скарочана}}). «Эвэртан» мае вялікую колькасьць заўзятараў, рэгулярна прыцягваючы на стадыён у сярэднім па 36 тысячаў чалавек за гульню, што складае 95% ад агульнай ёмістасьці стадыёну<ref>[https://web.archive.org/web/20080209153538/http://www.toffeeweb.com/season/05-06/comparisons.asp «ToffeeWeb — Seasonal Comparisons, 2005-06»]. Toffeeweb.</ref>. «Эвэртан» мае прыкметнае суперніцтва з суседзямі «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулам]]», матчы паміж абодвума клюбамі называюць [[Мэрсысайдзкае дэрбі|Мэрсысайдзкім дэрбі]]. «Лівэрпул» быў сфармаваны ў 1892 годзе адрынутай групай, якая складалася з экс-прэзыдэнта «Эвэртану» й некалькіх гульцоў. Канфлікт паміж бакамі прывёў да сыходу «Эвэртану» з [[Энфілд Роўд|Энфілду]], цяперашняга стадыёну «Лівэрпулу», які на той час зьяўляўся хатняй арэнай «Эвэртану». == Гісторыя == === Заснаваньне === «Эвэртан» быў заснаваны ў 1878 годзе пры англіканскай царкве Сьвятога Дамінга ў раёне [[Лівэрпул]]у Эвэртан<ref>[https://web.archive.org/web/20070927004513/http://www.evertonfc.com/history/everton-the-begining.html The Everton Story. 1878—1930]. Афіцыйны сайт ФК «Эвэртан».</ref>. З 1876 году прыхаджане царквы летам гулялі ў [[крыкет]], але ў яго было немагчыма гуляць зімой, таму яны зьвярнулі свой ​​погляд на футбол. Першапачаткова клюб атрымаў назву «Сэнт-Дамінга» ({{мова-en|St. Domingo's Football Club|скарочана}}), але неўзабаве стаў прыцягваць цікавасьць людзей якія жывуць ня толькі каля царквы, з-за чаго ў лістападзе 1879 году на сходзе ў гатэлі «Queen’s Head» было прынята рашэньне аб перайменаваньні клюбу ў «Эвэртан». Свае першыя матчы «Эвэртан» гуляў на полі Стэнлі Парку, але калі колькасьць гледачоў, якія хадзілі на матчы клюбу, стала імкліва расьці, клюб быў вымушаны пераехаць на новы стадыён, і ў 1882 годзе ім стаў [[Праеры Роўд]]. Аднак празь нейкі час уладальнік поля, якому не падабалася, што ў дні матчаў заўзятары занадта шумяць, папрасіў каманду пакінуць яго, і прэзыдэнт клюбу [[Джон Гоўлдынг]] за невялікую суму арандаваў вучастак зямлі на [[Энфілд Роўд]] у свайго сябра Джона Орэла. Першы свой матч на Энфілдзе клюб правёў 28 верасьня 1884 году супраць клюбу «Эрлзтаўн» і атрымаў перамогу зь лікам 5:0. === Футбольная ліга === [[Файл:Evertonteam1891b.jpg|значак|«Эвэртан» у 1891 годзе.]] У 1888 годзе «Эвэртан» увайшоў у лік заснавальнікаў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай лігі]]. Першы сэзон склаўся для каманды ня вельмі ўдала й «Эвэртан» заняў толькі восьмае месца, але ўжо ў наступным годзе «Эвэртан» стаў другім, а яшчэ праз год, клюб упершыню ў сваёй гісторыі стаў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|чэмпіёнам Ангельшчыны]]. Тым часам, Гоўлдынг, які да таго часу быў ужо ўладальнікам стадыёна, стаў спрабаваць усё больш і больш нажывацца на «Эвэртане», падвысіўшы кошт арэнды клюбам стадыёну<ref>[http://www.toffeeweb.com/history/concise/1878-1888.asp Everton History — Part I]. ToffeeWeb.</ref>. У выніку аднаго з сходаў футбольнага клюбу было вырашана, што Гоўлдынг будзе звольнены, а «Эвэртан» пакіне Энфілд і перабярэцца на [[Гудысан Парк]]. Гоўлдынг і Орэл жа, застаўшыся са стадыёнам, але бяз клюбу, вырашылі стварыць новы клюб — «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]». Апошні свой матч на Энфілдзе «Эвэртан» згуляў 18 красавіка 1892 году супраць «[[Болтан Ўандэрэрз|Болтану]]». Пасьля пераезду на Гудысан Парк «Эвэртану» чатыры разы ўдалося дасягнуць фіналу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] да [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] — у 1893, 1897, 1906 і 1907 гадох. Але скарыўся «Эвэртану» трафэй толькі аднойчы. 21 красавіка 1906 году «Эвэртан» здолеў перамагчы «[[Ньюкасл Юнайтэд]]» зь лікам 1:0. Астатнія тры фіналы былі прайграныя «[[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз|Ўулвэргэмптану]]», «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віле]]» й «[[Шэфілд Ўэнздэй]]» адпаведна. [[Файл:Everton fc 1891.jpg|значак|зьлева|Каманда-пераможца Футбольнай лігі 1891 году.]] Другі тытул чэмпіёна краіны «Эвэртану» атрымалася перамагчы ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1914—1915 гадоў|сэзоне 1914—1915 гадоў]], які стаў апошнім перад Першай сусьветнай вайной. У 1925 годзе клюб падпісаў [[Дыксі Дын]]а з «[[Транмір Ровэрз Бэркенгэд|Транмір Ровэрз]]». У сэзоне 1927—1928 гадоў Дын усталяваў рэкорд у колькасьці галоў у найвышэйшай лізе за адзін сэзон. Гэтак у 39 матчах ён настраляў 60 галоў, і гэты рэкорд трымаецца дагэтуль. Гулец дапамог «Эвэртану» заваяваць трэці чэмпіёнскі тытул у тым сэзоне<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.evertonfc.com/history/everton-the-begining.html|загаловак=The Everton Story&nbsp;– 1878 to 1930|выдавецтва=Everton F.C.|дата доступу=16.11.2007|копія=https://web.archive.org/web/20070927004513/http://www.evertonfc.com/history/everton-the-begining.html|дата копіі=27.09.2007}}</ref>. Аднак праз два гады «Эвэртан» вылецеў у другі дывізіён на тле ўнутраных праблемаў у самым клюбе. Лівэрпульцы хутка аднавіліся і атрымалі прасоўваньне зь першай спробы, усталяваўшы рэкорд паводле колькасьці галоў у другім дывізіёне. Вярнуўшыся ў эліту ў сэзоне 1931—1932 гадоў, «Эвэртан» не згубіў часу і заваяваў свой чацьверты чэмпіёнскі тытул адразу жа<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/sport/blog/2011/jan/21/joy-of-six-promoted-success-stories|загаловак=The Joy of Six: Newly promoted success stories|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=21.01.2011|дата доступу=03.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20181004021253/https://amp.theguardian.com/sport/blog/2011/jan/21/joy-of-six-promoted-success-stories|дата копіі=04.10.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/miscellaneous/eedd.html|загаловак=English Energy and Nordic Nonsense|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=17.06.2018|дата доступу=03.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20181004021416/http://www.rsssf.com/miscellaneous/eedd.html|дата копіі=04.10.2018}}</ref>. «Эвэртан» таксама здабыў свой другі Кубак Ангельшчыны ў 1933 годзе, перамогшы «[[Манчэстэр Сіці]]» ў фінале зь лікам 3:0. Эпоха скончылася ў сэзоне 1938—1939 гадоў пятым чэмпіёнскім тытулам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/FWWfootball.htm|загаловак=Football and the First World War|выдавецтва=Spartacus Educational|дата доступу=05.11.2011|копія=https://web.archive.org/web/20090417080654/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/FWWfootball.htm|дата копіі=17.04.2009}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.statto.com/football/teams/everton/1938-1939|загаловак=Everton 1938–1939 : Home|выдавецтва=statto.com|дата доступу=05.11.2011|копія=https://web.archive.org/web/20130922054339/http://www.statto.com/football/teams/everton/1938-1939|дата копіі=22.09.2013}}</ref>. Пачатак [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] зноў прывёў да прыпыненьня футболу, а калі афіцыйныя спаборніцтвы аднавілася ў 1946 годзе, склад «Эвэртану» быў цалкам адноўлены, пры гэтым значна саступаючы камандзе даваеннага часу. [[Томі Лоўтан]] быў прададзены ў «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», [[Джо Мэрсэр]] не пагадзіўся з трэнэрам [[Тэо Келі]] і таму быў прададзены ў «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]», а [[Томас Джордж Джонз|Томаса Джорджа Джонза]] спрабавалі прадаць у «[[Рома Рым|Рому]]». Хутка ў камандзе застаўся толькі [[Тэд Сэйгар]]. Пад кіраўніцтвам неамбітнага і фінансава абмежаванага [[Кліф Брытан|Кліфа Брытана]] «Эвэртан» страціў месца ў першым дывізіёне ў сэзоне 1950—1951 гадоў другі раз. Каманда не давала рады ў справе вяртаньня да эліты да сэзону 1953—1954 гадоў, калі заняў другое месца ў дывізіёне. Другая пасьпяховая эпоха клюбу пачалася, калі [[Гары Катэрык]] стаў трэнэрам у 1961 годзе. У 1962—1963 гадоў, у другім сэзоне пры новым трэнэры, «Эвэртан» стаў пераможцам лігі<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.evertonfc.com/content/history/honours-and-records/championship-wins/196263-season|загаловак=1962/63 Season — Everton Football Club|выдавецтва=www.evertonfc.com|дата доступу=03.09.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150905165527/http://www.evertonfc.com/content/history/honours-and-records/championship-wins/196263-season|дата копіі=05.09.2015}}</ref>. У 1966 годзе клюб таксама здабыў Кубак Ангельшчыны, узяўшы перамогу ў вырашальным матчы супраць «Шэфілд Ўэнздэй» зь лікам 3:2<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/av/football/30804543|загаловак=A great final&nbsp;– a fantastic comeback|выдавец=BBC|копія=https://web.archive.org/web/20150525105333/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30804543|дата копіі=25.05.2015}}</ref>. «Эвэртан» зноў дасягнуў фіналу ў 1968 годзе, але гэтым разам ня даў рады ў супрацьстаяньні з «[[Ўэст Бромўіч Альбіён]]ам» на [[Ўэмблі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2015/mar/26/jeff-astle-west-brom-1968-fa-cup-final-replica-kit|загаловак=West Brom to honour Jeff Astle by wearing replica 1968 FA Cup final kit|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=26.03.2015|дата доступу=03.09.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150925144446/http://www.theguardian.com/football/2015/mar/26/jeff-astle-west-brom-1968-fa-cup-final-replica-kit|дата копіі=25.09.2015}}</ref>. Праз два сэзоны, то бок у 1969—1970 гадах, лівэрпульцы зноў сталі чэмпіёнамі краіны, фінішаваўшы зь перавагай у дзевяць пунктаў над найбліжэйшым супернікам «[[Лідс Юнайтэд|Лідсам Юнайтэд]]»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.evertonfc.com/content/history/honours-and-records/championship-wins/196970-season|загаловак=1969/70 Season — Everton Football Club|выдавецтва=www.evertonfc.com|дата доступу=03.09.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150628033316/http://www.evertonfc.com/content/history/honours-and-records/championship-wins/196970-season|дата копіі=28.06.2015}}</ref>. У гэты час «Эвэртан» стаў першым ангельскім клюбам, які пяць разоў запар спаборнічаў у эўрапейскіх турнірах з 1961 па 1967 гады<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.evertonfc.com/history/1969/70-season.html|загаловак=1969/70 SEASON|выдавецтва=Everton FC|дата доступу=08.10.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131017030617/http://www.evertonfc.com/history/1969/70-season.html|дата копіі=17.10.2013}}</ref>. Аднак посьпех скончыўся, калі каманда фінішавала чатырнаццатай, потым пятнаццатай, сямнаццатай і сёмай у наступных сэзонах. Гары Катэрык пайшоў у адстаўку, але ягоныя пераемнікі ня здолелі заваяваць аніводнага трафэю ў астатнія гады 1970‑х. Толькі за часам [[Білі Бінггэм]]а клюб быў чацьвертым у сэзоне 1974—1975 гадоў і трэцім у 1977—1978 гадах. У наступным сэзоне каманда, ачоленая Гордонам Лі, спынілася на чацьвертым радку. У 1981 годзе Лі быў звольнены з сваёй пасады<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.evertonfc.com/history/the-school-of-science.html|загаловак=The Everton Story&nbsp;– 1961 to 1980|выдавецтва=Everton F.C.|дата доступу=16.11.2007|копія=https://web.archive.org/web/20070214044058/http://www.evertonfc.com/history/the-school-of-science.html|дата копіі=14.02.2007}}</ref>. == Стадыён == [[Файл:Goodisonview1.JPG|значак|зьлева|[[Гудысан Парк]].]] Першапачаткова «Эвэртан» гуляў на полі Стэнлі Парку. Паступова колькасьць гледачоў, якія прыходзілі на матчы клюбу, расло. Да 1882 году іхны лік перавышаў 2 тысячаў чалавек, у выніку чаго «Эвэртан» пераехаў на «Праеры Роўд», аднак ужо праз год новым стадыёнам клюбу стаў [[Энфілд Роўд|Энфілд]]. На Энфілдзе «Эвэртан» гуляў да 1892 году, пакуль прэзыдэнт клюбу й уладальнік стадыёну [[Джон Гоўлдынг]] ва ўласных інтарэсах не пастанавіў павысіць арэндавы кошт поля. Неўзабаве пасьля гэтага «Эвэртан» пераехаў на новы стадыён «Міер Грын», які потым быў перайменаваны ў [[Гудысан Парк]]. Джон Гоўлдынг жа стаў ініцыятарам узьнікненьня новага клюбу — «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]». Гудысан Парк стаў першым стадыёнам у [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], прызначаным толькі для футбола<ref>[http://www.toffeeweb.com/club/goodison/gp-history.asp History of Goodison Park]. ToffeeWeb.</ref>. У 1966 годзе стадыён прыняў пяць матчаў чэмпіянату сьвету. Ні адзін іншы стадыён, за выключэньнем [[Ўэмблі]], не прымаў гэтак шмат гульняў чэмпіянату. Умяшчальнасьць Гудысан Парку складае 40 157 чалавек, а памеры поля — 112×78 [[мэтар|мэтраў]]. [[Файл:Victoria Tower and construction of the new Everton Stadium (geograph 7449307).jpg|значак|Будаўніцтва новага стадыёну ў красавіку 2023 году.]] Перамовы наконт новага стадыёну «Эвэртану» пачаліся ў 1996 годзе. Першапачатковы плян прадугледжваў стадыён на 60 тысячаў месцаў, а затым зьявілася прапанова аб пабудове стадыёна на 55 тысячаў месцаў на Кінгс-Док, але яна была адхіленая праз праблемы зь фінансаваньнем<ref>{{навіна|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/e/everton/2940481.stm|загаловак=Kings Dock proposal collapse|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=11.04.2003}}</ref>. У 2004 годзе «Эвэртан» пачаў перамовы зь «Лівэрпулам» наконт сумеснага выкарыстаньня прапанаванага стадыёну ў Стэнлі-Парк, але перамовы праваліліся, бо «Эвэртан» ня здолеў запэўніць пакрыцьцё 50% выдаткаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://icliverpool.icnetwork.co.uk/0400evertonfc/0150kingsdock/tm_objectid=15062893%26method=full%26siteid=50061%26headline=both%2dclubs%2dsay%2da%2dfinal%2dno%2dto%2djoint%2dstadium-name_page.html|загаловак=Everton and Liverpool say no to ground share|выдавецтва=icliverpool|дата доступу=22.08.2006}}</ref>. Нарэшце, «Эвэртан» атрымаў дазвол на будаўніцтва [[Гіл Дыкінсан Стэдыюм|новага стадыёна]] ў ліпені 2021 году. Будаўніцтва ўсчалася ў жніўні 2021 году пад кіраўніцтвам падрадчыка Лэйн О’Рурка. Першы этап улучаў закопваньне доку 500 тысячамі кубічных мэтраў марскога пяску і ўсталяваньне 2,5 тысячаў вэртыкальных бэтонных паляў. Стадыён займеў умяшчальнасьць крыху большую 52 тысячаў гладачоў, адкрыўшыся на пачатку сэзону 2025—2026 гадоў, замяніўшы Гудысан Парк. Агульны кошт аб’екту ацэньваўся ў 760 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.evertonfc.com/stadium|загаловак=Everton web-site - Stadium|дата доступу=26.05.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.evertonfc.com/news/3823777/interim-ceo-explains-everton-stadium-decision|загаловак=Interim CEO Explains Everton Stadium Decision|выдавецтва=www.evertonfc.com|дата доступу=15.12.2023}}</ref>. Пачынаючы з сэзону 2025—2026 гадоў, Гудысан Парк стаў хатнім стадыёнам жаночнай каманду «Эвэртану». Гэта зрабіла стары аб’ект найбуйнейшым стадыёнам у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], прызначаным выключна для жаночага футболу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c753l17rgkdo|загаловак=Goodison Park to become home of Everton's women|выдавецтва=BBC Sport|дата публікацыі=13.05.2025|дата доступу=13.05.2025}}</ref>. == Дасягненьні == * '''[[Прэм’ер-Ліга|Чэмпіён Ангельшчыны]]: 9''' ** 1891, 1915, 1928, 1932, 1939, 1963, 1970, 1985, 1987 * '''[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Уладальнік Кубка Ангельшчыны]]: 5''' ** 1906, 1933, 1966, 1984, 1995 * '''[[Супэркубак Ангельшчыны па футболе]]: 9''' ** 1928, 1932, 1963, 1970, 1984, 1985, 1986 (разам зь «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулам]]»), 1987, 1995 * '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў]]: 1''' ** 1985 * '''Першы дывізіён: 1''' ** 1931 * '''[[Малочны Кубак]]: 2''' ** 1995, 2002 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q13014035|Бр|}} {{Гулец1|2|Q83264648|Аб|}} {{Гулец1|4|Q70780349|Аб|}} {{Гулец1|5|Q80712|Аб|}} {{Гулец1|6|Q6144020|Аб|}} {{Гулец1|8|Q83632882|ПА|}} {{Гулец1|9|Q66363735|Нап|}} {{Гулец1|10|Q105956269|Нап|}} {{Гулец1|11|Q116860945|Нап|}} {{Гулец1|12|Q59913688|Бр|}} {{Гулец1|15|Q110565461|Аб|}} {{Гулец1|16|Q37875995|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q123002942|Нап|}} {{Гулец1|20|Q115973966|Нап|}} {{Гулец1|22|Q66108160|Нап|}} {{Гулец1|23|Q5109980|ПА|}} {{Гулец1|24|Q88130791|ПА|}} {{Гулец1|30|Q104764328|ПА|}} {{Гулец1|31|Q27139397|Бр|}} {{Гулец1|34|Q99752352|ПА|}} {{Гулец1|37|Q61908191|ПА|}} {{Гулец1|39|Q117288501|Аб|}} {{Гулец1|42|Q111027477|ПА|}} {{Гулец1|45|Q129702132|ПА|}} {{Канец складу}} == Рэкардсмэны == {| |valign="top"| '''Паводле колькасьці гульняў за «Эвэртан»''': * {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Нэвіл Саўтгол]] — 750 гульняў ''(1981—1998)'' * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Браян Лабоўн]] — 534 гульні ''(1958—1971)'' * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Дэйв Ўотсан]] — 528 гульняў ''(1986—2001)'' * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тэд Сагар]] — 497 гульняў ''(1929—1953)'' * {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Кевін Рэткліф]] — 423 гульні ''(1980—1992)'' |width="33"| |valign="top"| '''Паводле колькасьці загнаных галоў за «Эвэртан»''': * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Дыксі Дын]] — 383 мячы ''(1925—1937)'' * {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Грэм Шарп]] — 159 мячоў ''(1980—1991)'' * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Боб Лэтчфорд]] — 138 мячоў ''(1974—1981)'' * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Алекс Янг]] — 125 мячоў ''(1960—1968)'' * {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Джо Ройл]] — 119 мячоў ''(1966—1974)'' |} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.evertonfc.com Афіцыйны сайт клюбу] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Эвэртан Лівэрпул| ]] byo1ieehrthzlfmtk77yeo35wbsextb 0 24591 2686326 2658513 2026-08-23T16:45:51Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686326 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Сандэрлэнд |Лягатып = Sunderland AFC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Сандэрлэнд]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = 1879 |Стадыён = [[Стэдыюм оф Лайт]] |Умяшчальнасьць = 48 300 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|СандэрлэндЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|СандэрлэндСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|Сандэрлэнд}} | pattern_la1 = _sunderland2425h | pattern_b1 = _sunderland2425h | pattern_ra1 = _sunderland2425h | pattern_sh1 = _sunderland2425h | pattern_so1 = _sunderland2425hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _sunderland2425a | pattern_b2 = _sunderland2425a | pattern_ra2 = _sunderland2425a | pattern_sh2 = _sunderland2425a | pattern_so2 = _sunderland2425al | leftarm2 = 2a2f4f | body2 = ffffff | rightarm2 = 2a2f4f | shorts2 = ffffff | socks2 = ffffff |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія }} «'''Са́ндэрлэнд'''» ({{мова-en|Sunderland Association Football Club}}) — [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбол]]ьны клюб з [[Сандэрлэнд|аднайменнага гораду]], адзін з найстарэйшых клюбаў Ангельшчыны (заснаваны ў 1879 годзе). «Сандэрлэнд» зьяўляецца шасьціразовым [[Прэм’ер-Ліга|чэмпіёнам Ангельшчыны]], прычым усе гэтыя перамогі былі дасягнутыя да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], а пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай]] было выйграна толькі адно першынство Ангельшчыны: у 1892, 1893, 1895, 1902, 1913 і ў 1936. Найвышэйшае дасягненьне клюбу пасьля Другой сусьветнай вайны — перамога ў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыны]] ў 1973 годзе. У апошні час клюб нярэдка пакідаў Прэм’ер-Лігу. «Сандэрлэнд» доўгі час зьяўляўся рэкардсмэнам чэмпіянату па колькасьці праведзеных у ёй сэзонаў запар: клюб не пакідаў яе на працягу 68 сэзонаў, з 1890 па 1958 год. Гэты рэкорд быў пабіты «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналам]]» у 1992 годзе. Свае хатнія матчы з 1997 году «Сандэрлэнд» праводзіць на «[[Стэдыюм оф Лайт]]», зьмяшчальнасьць якога пасьля рэканструкцыі 2000 году складае 49 тысячаў чалавек. Да гэтага клюб выступаў на стадыёне «[[Рокер Парк]]». Найбольш прынцыповымі для «Сандэрлэнду» зьяўляюцца матчы зь «[[Ньюкасл Юнайтэд]]». Гэтыя матчы вядомыя ў Ангельшчыне пад назвай [[Тайн-Ўірскае дэрбі]], а першы матч паміж гэтымі камандамі адбыўся ў 1898 годзе. == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:John Middleton Campbell.jpg|значак|зьлева|Адзін з найлепшых нападнікам каманды [[Джон Кэмпбэл]].]] 17 кастрычніка 1879 году жыхар Сандэрлэнду школьны настаўнік [[Джэймз Элан]] заснаваў «Sunderland District & Teachers Assosiation Football Club»<ref>Paul Days, John Hudson, Bernard Callaghan. [http://www.amazon.co.uk/Sunderland-AFC-Official-History-1879-2000 «Sunderland AFC: The Official History 1879–2000»]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — Business Education Publishers Ltd, 1999. — С. 336. — ISBN 978-0-9536984-1-7.</ref>. Першую афіцыйна зарэгістраваную гульню каманда правяла 13 лістапада 1880 году супраць «[[Фэрыгіл Атлетык]]» і прайграла яе зь лікам 1:0. Першым хатнім стадыёнам для каманды стаў «Блу Гаўс Філд», недалёка ад школы Джэймза Элана ў Гэндане. Клюб зьмяніў яшчэ тры стадыёны перад тым, як хатнім у 1886 годзе стаў «Ньюкасл Роўд». У 1881 году назва клюбу была зьменена на «Sunderland Association Football Club», пасьля таго, як да яму дазволілі далучацца людзям іншых прафэсіяў, а ня толькі настаўнікам. Гэта дазволіла прыцягваць большую колькасьць гульцоў і палепшыла матэрыяльную базу клюбу. Элан быў не задаволены тым, што клюб імкнецца стаць прафэсійным. У 1888 годзе ён пакінуў клюб і заснаваў іншы — «[[Сандэрлэнд Альбіён]]». Два клюбы з Сандэрлэнду канкуравалі паміж сабой да 1892 году, калі «Альбіён» быў расфармаваны. Першым трэнэрам «Сандэрлэнду» стаў [[Том Ўотсан]], які быў прызначаны на гэтую пасаду ў жніўні 1889 году. У гэты час іхныя матчы складаліся зь мясцовых спаборніцтваў, [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] й таварыскіх матчаў з клюбамі [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай лігі]]. З прычыны росту папулярнасьці каманда падала заяўку на ўдзел у Футбольнай лізе. На сходзе лігі, які разглядаў гэтую заяўку, клюб прапанаваў аплаціць усе выдаткі іншых клюбаў зьвязаныя з дарогай у Сандэрлэнд. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1890—1891 гадоў|сэзоне 1890—1891 гадоў]] «Сандэрлэнд» дапусьцілі ў Футбольную лігу. Ён замяніў «[[Сток Сіці]]», які заняў апошняе месца ў папярэднім сэзоне й ня быў пераабраны, такім чынам «Сандэрлэнд» ёсьць першым клюбам, які ўвайшоў у лігу пасьля ейнага стварэньня ў 1888 годзе. === Росквіт === «Сандэрлэнд» выйграў чэмпіянат лігі ў сэзоне 1891—1992 гадоў, ужо праз сэзон па далучэньні да [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай лігі]]. Газэта ''[[The Times]]'' ахарактарызавала дружыну як «цудоўную каманду»{{Зноска|Days|1999|Days|29—30}}. У наступным сэзоне клюб пасьпяхова абараніў тытул, дзякуючы свайму шатляндзкаму цэнтральнаму нападніку [[Джон Кэмпбэл|Джону Кэмпбэлу]], які пераадолеў адзнаку ў 30 галоў у другі раз запар. Такім чынам, яны сталі першай камандай, якая забіла 100 галоў за сэзон, подзьвіг, які быў паўтораны толькі ў сэзоне 1919—1920 гадоў. У сэзоне 1893—1894 гадоў «Сандэрлэнд» быў блізкі да таго, каб здабыць трэці чэмпіёнскі тытул запар, заняўшы другое месца за «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Вілай]]». У сэзоне 1894—1895 гадоў каманда вярнулі сабе тытул, а Кэмпбэл зноў стаў найлепшым бамбардзірам лігі ўжо ў трэці раз<ref>Callaghan, Richard (20.07.2016). [https://rokerreport.sbnation.com/2016/7/20/12222208/sunderland-s-first-great-centre-forward «Sunderland’s First Great Centre Forward»]. Roker Report.</ref>. [[Файл:Rokerlads1937.jpg|значак|«Сандэрлэнд» з Кубкам Ангельшчыны 1937 году.]] З 1886 па 1898 гады хатні стадыён «Сандэрлэнду» месьціўся на Ньюкасл-Роўд{{Зноска|Days|1999|Days|44}}. У 1898 годзе клюб пераехаў на стадыён, які стане іхным хатнім на амаль стагодзьдзе, — Рокер Парк{{Зноска|Days|1999|Days|45—46}}. Спачатку стадыён меў зьмяшчальнасьць у {{Лік|30000}} чалавек{{Зноска|Days|1999|Days|45—46}}. Адыход Ўотсана ў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]» паклаў канец чэмпіёнскім посьпехаў клюбу. Пасьля другога месца ў 1900—1901 гадах клюб выйграў свой чацьверты тытул чэмпіёна ў сэзоне 1901—1902 гадоў{{Зноска|Days|1999|Days|55—56}}, а затым перамог у дабрачынным турніры сталічны «Шэрыф»{{Зноска|Days|1999|Days|59—60}}. У сьнежні 1902 году [[Артур Брыджэт]] далучыўся да «Сандэрлэнда» ды зь цягам часу стаў капітанам «чорных катоў» на дзесяць гадоў і правёў адзінаццаць матчаў за [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборную Ангельшчыны]]. 5 сьнежня 1908 году «Сандэрлэнд» атрымаў сваю найбуйнейшую перамогу ў лізе, разграміўшы зь лікам 9:1 сваіх суседзяў «[[Ньюкасл Юнайтэд]]»{{Зноска|Days|1999|Days|73—76}}. Пад кіраўніцтвам ірляндзкага трэнэра [[Боб Кайл|Боба Кайла]] і шатляндца Чарлза Томсана ў якасьці капітана клюб зноў здабыў перамогу ў лізе 1913 годзе{{Зноска|Days|1999|Days|85—86}}, але зазнаў паразу ў сваім першым фінале [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] супраць «Астан Вілы» зь лікам 1:0. Па аднаўленьні лігі па вайне «Сандэрлэнд» быў блізкі да перамогі ў чарговым чэмпіянаце ў сэзоне 1922—1923 гадоў, калі яны занялі другі радок пасьля «Лівэрпула»{{Зноска|Days|1999|Days|107—108}}. Яны таксама былі блізкія да гэтага ў наступным сэзоне, заняўшы трэцяе месца{{Зноска|Days|1999|Days|111—112}}. Шосты чэмпіёнскі тытул прыйшоў да клюбу ў сэзоне 1935—1936 гадоў, калі каманду трэнаваў шатляндзкі адмысловец [[Джоні Кокрэйн]]{{Зноска|Days|1999|Days|139—140}}. Каманда пацэліла 109 галоў цягам сэзону, прычым [[Райш Картэр]] і [[Бобі Гэрні]] адзначыліся 31 галамі кожны{{Зноска|Days|1999|Days|139—142}}. У наступным сэзоне дружына стала ўладальніцай Кубка Ангельшчыны пасьля перамогі зь лікам 3:1 над «[[Прэстан Норт Энд]]» на стадыёне [[Ўэмблі]]<ref>[https://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=2493&season_id=66&teamTabs=results «Sunderland Results 1936/37»]. Soccerbase.</ref>. У 1950 годзе клюб заняў трэцяе месца ў Першым дывізіёне, што было найлепшым вынікам клюбам з часоў чэмпіянату 1936 году. У канцы 1950-х гадоў посьпехі «Сандэрлэнду» рэзка пагоршыліся, а ў 1957 годзе клюб быў уцягнуты ў буйны фінансавы скандал{{Зноска|Days|1999|Days|63}}, які каштаваў пасады старшыні каманды і дырэктарам. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|5|Q56588154|Аб|}} {{Гулец1|6|Q135855436|Аб|}} {{Гулец1|7|Q113510254|Нап|}} {{Гулец1|8|Q16229852|ПА|}} {{Гулец1|9|Q57456997|Нап|}} {{Гулец1|10|Q109301509|Нап|}} {{Гулец1|11|Q116077683|ПА|}} {{Гулец1|12|Q2036160|Аб|}} {{Гулец1|13|Q16236417|Аб|}} {{Гулец1|14|Q121032499|Нап|}} {{Гулец1|15|Q41800131|Аб|}} {{Гулец1|17|Q24451748|Аб|}} {{Гулец1|18|Q58484930|Нап|}} {{Гулец1|19|Q108924143|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q20745071|Аб|}} {{Гулец1|21|Q7519380|Бр|}} {{Гулец1|22|Q122789696|Бр|}} {{Гулец1|23|Q104543610|Аб|}} {{Гулец1|24|Q107742783|Нап|}} {{Гулец1|27|Q112112992|ПА|}} {{Гулец1|28|Q64009974|ПА|}} {{Гулец1|31|Q74222613|Бр|}} {{Гулец1|32|Q110425651|Аб|}} {{Гулец1|34|Q514427|ПА|капітан}} {{Гулец1|37|Q137796970|Нап|}} {{Гулец1|42|Q67853785|Аб|}} {{Гулец1|46|Q106860208|ПА|}} {{Гулец1|—|Q110755842|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Days, Paul; Hudson, John; Hudson, Bernard |частка = |загаловак = Sunderland AFC: The Official History 1879–2000 |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Business Education Publishers Ltd |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-0-9536984-1-7 |ref = Days }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.safc.com Афіцыйны сайт]{{ref-en}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Сандэрлэнд]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1879 годзе]] ojzx7i7blx7i8543b5rkj2njbt08wma 0 24627 2686325 2684426 2026-08-23T16:45:48Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686325 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ньюкасл Юнайтэд |Лягатып = Newcastle United.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Ньюкасл-апон-Тайн]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Сэнт-Джэймз Парк]] |Умяшчальнасьць = 52769<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.premierleague.com/en/news/62625|загаловак=Premier League Handbook 2026/27|выдавецтва=premierleague.com|дата публікацыі=03.08.2026|дата доступу=03.08.2026}}</ref> |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|НьюкаслЮнаЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|НьюкаслЮнаСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|НьюкаслЮна}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _newcastle2425h | pattern_b1 = _newcastle2425h | pattern_ra1 = _newcastle2425h | pattern_sh1 = _newcastle2425h | pattern_so1 = _whitetop | leftarm1 = 000000 | body1 = FFFFFF | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _newcastle2425A | pattern_b2 = _newcastle2425A | pattern_ra2 = _newcastle2425A | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _newcastle2425Al | leftarm2 = 800000 | body2 = 800000 | rightarm2 = 800000 | shorts2 = 001053 | socks2 = 800000 | pattern_la3 = _newcastle2425a | pattern_b3 = _newcastle2425a | pattern_ra3 = _newcastle2425a | pattern_sh3 = _newcastle2425a | pattern_so3 = | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} «'''Ньюка́сл Юна́йтэд'''» ({{мова-en|Newcastle United Football Club}} — «''Аб’яднаны футбольны клюб Ньюкаслу''») — прафэсійны [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Ньюкасл-апон-Тайн]], на [[Паўночна-Ўсходняя Ангельшчына|паўночным усходзе Ангельшчыны]]. Заснаваны ў 1892 годзе. Чатырохразовы [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|чэмпіён Ангельшчыны]], шасьціразовы ўладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]. Хатні стадыён «Юнайтэд», «[[Сэнт-Джэймз Парк]]», быў адчынены ў 1880 годзе. Ён уваходзіць у чацьвёрку найбуйнейшых футбольных стадыёнаў у Ангельшчыне й умяшчае каля 52 тысячаў балельшчыкаў. Клюб мае сталага суперніка «[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]», дэрбі зь якім мае назоў [[Тайн-Ўірскае дэрбі]] і праводзіцца з 1898 году. Традыцыйнымі колерамі клюбу ёсьць чорна-белыя паласатыя кашулі, чорныя трусы й чорныя шкарпэткі. Іхная традыцыйная эмблема мае элемэнты гарадзкога гербу, які ўключае ў сябе дзьвюх [[канярыбка]]ў. == Гісторыя == === Пачатак === Першы зафіксаваны выпадак гульні ў футбол у [[Тайнсайд]]зе датуецца 3 сакавіка 1877 году. Пазьней таго ж году быў утвораны першы футбольны клюб Ньюкаслу, вядомы як «Тайн». Аднак, свае вытокі «Ньюкасл Юнайтэд» мае ад стварэньня футбольнай каманды крыкетнага клюбу «Стэнлі» з Байкера 15 лістапада 1881 году. У кастрычніку 1882 году каманда была перайменаваная ў «Ньюкасл Іст-Энд», каб пазьбегнуць блытаніны з крыкетным клюбам у Стэнлі з графства [[Дарэм (графства)|Дарэм]]. «Роўзўуд» з Байкера неўзабаве аб’яднаўся зь «Ньюкасл Іст-Энд», а ў 1886 годзе каманда неўзабаве пераехала з Байкеру ў [[Гітан]]. У траўні 1886 году клюб пераехаў на [[Сэнт-Джэймз Парк]]<ref name="formation" >{{спасылка|аўтар=Joannou, P.|спасылка=http://www.nufc.co.uk/page/Club/History/ClubHistory/0,,10278~2108980,00.html|загаловак=The Formation of Newcastle United|выдавецтва=Newcastle United F.C.|дата доступу=03.04.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110320211146/http://www.nufc.co.uk/page/Club/History/ClubHistory/0%2C%2C10278~2108980%2C00.html|дата копіі=20.03.2011}}</ref>. У той жа час у горадзе меўся клюб «Ньюкасл Ўэст-Энд», які апынуўся ў сур’ёзных фінансавых цяжкасьцях і зьвярнуўся да свайго суперніка з прапановай аб аб’яднаньні. Урэшце «Ньюкасл Ўэст-Энд» быў распушчаны, а шэраг ягоных гульцоў і супрацоўнікаў далучыліся да «Ньюкасл Іст-Энд»<ref name=formation />. [[Файл:Newcastle-1897-98-Season.jpg|значак|зьлева|Каманда сэзону 1897—1898 гадоў.]] Застаўшыся адзіным моцным клюбам у горадзе, каманда пачала разьвівацца значна хутчэй. Не зважаючы на адмову ў допуску ў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]] перад пачаткам сэзону 1892—1893 гадоў, клюб быў запрошаны ў новы Другі дывізіён. Аднак праз адсутнасьць вядомых камандаў у другім дывізіёне прапанова была адхіленая, і клюб застаўся ў Паўночнай лізе, заявіўшы, што квіткі не пакрыюць вялікіх выдаткаў на падарожжы<ref name=formation /><ref name="history" >{{спасылка|спасылка=http://www.newcastleunited-mad.co.uk/feat/edz2/newcastle_utd__the_history_325295/index.shtml|загаловак=Newcastle Utd&nbsp;– The History|выдавецтва=Newcastle United Mad|дата публікацыі=18.02.2007|дата доступу=03.04.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110103000427/http://www.newcastleunited-mad.co.uk/feat/edz2/newcastle_utd__the_history_325295/index.shtml|дата копіі=03.01.2011}}</ref>. Каб прыцягнуць больш публікі, кіраўніцтва «Ньюкасл Іст-Энд» пастанавіла ўзяць новую назву, у выніку чаго быў абраны варыянт «Ньюкасл Юнайтэд»<ref name=formation /><ref>{{навіна|аўтар=Turnbull, Simon|спасылка=http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19990516/ai_n14232962|загаловак=Football: Only one United? Why we are united in our disgust|выдавец=The Independent|дата публікацыі=16.05.1999|копія=https://web.archive.org/web/20080118070423/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19990516/ai_n14232962|дата копіі=18.01.2008}}</ref>. Зьмена назвы была зацьверджаная [[Футбольная асацыяцыя Ангельшчыны|Футбольнай асацыяцыяй]] 22 сьнежня 1892 году, але юрыдычна клюб узяў новы назоў толькі 6 верасьня 1895 году<ref name=history />. Перад сэзонам 1893—1894 гадоў клюб зноў ня быў дапушчаны ў Першы дывізіён, але ён далучыўся да Другога дывізіёну разам зь «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулам]]» і «[[Арсэнал Лёндан|Ўулўічам]]»<ref name=formation />. Першы афіцыйны матч у дывізіёне быў згуляны ў верасьні супраць «Ўулўічу», у якім дзьве каманды разышліся мірам зь лікам 2:2<ref name=history />. Наведвальнасьць каманды заставалася нізкай, аднак сытуацыя палепшылася да 1895—1896 году. У тым сэзоне Фрэнк Ўат стаў сакратаром клюбу. Менавіта ён адыграў ключавую ролю ў прасоўваньні каманды ў Першы дывізіён у сэзоне 1898—1899 гадоў. Аднак у першым матчы гэтага дывізіёну каманда ўдома саступіла «[[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]]» зь лікам 4:2. Свой дэбютны сэзон клюб скончыў на 13-м месцы<ref name=history />. === Першыя посьпехі === [[Файл:FACupFinal1905NewcastleVilla.jpg|значак|Фінальны матч [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] 1905 году «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Вілы]]» супраць «Ньюкасл Юнайтэд».]] У сэзоне 1903—1904 гадоў клюб сфармаваў пэрспэктыўны склад і цягам амаль дзесяцігодзьдзя дамінаваў у ангельскім футболе. Каманда была вядомая сваёй мастацкай гульнёй, якая спалучала камандную працу і хуткасьць з кароткім пасам. Праз доўгі час па завяршэньні кар’еры абаронца той каманды [[Пітэр Макўільям]] казаў, што тая каманда «Ньюкасл Юнайтэд» 1900-х гадоў дала бы любой сучаснай камандзе гандыкап у два галы і перамагла б яе, і прычым перамагла бы лёгкасьцю. Клюб тройчы рабіўся чэмпіёнам краіны ў першае дзесяцігодзьдзе XX стагодзьдзя, а менавіта ў 1904—1905, 1906—1907 і 1908—1909 гадах<ref name=history /><ref>{{навіна|спасылка=http://www.skysports.com/football/venue/0,19753,11065_59,00.html|загаловак=Newcastle United, "Newcastle United Trophy cabinet which has been empty for many a year."|копія=https://web.archive.org/web/20071024143134/http://www.skysports.com/football/venue/0%2C19753%2C11065_59%2C00.html|дата копіі=24.10.2007}}</ref>. У дадатак у сэзоне 1904—1905 гадоў паўночнікі былі блізкія да таго, каб яшчэ ўзяць і [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]], але ў фінале каманда саступіла «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віле]]». У наступным годзе «Ньюкасл Юнайтэд» зноў дакрочыў да фіналу, але там ён саступіў «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртану]]». У 1908 годзе чарговы раз каманда трапіла ў фінал кубка, гэтым разам зазнаўшы паразу ад «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз». Нарэшце, трафэй быў здабыты ў 1910 годзе, калі ў фінале быў выгуляны «[[Барнсьлі (футбольны клюб)|Барнсьлі]]». У наступным годзе клюб прагуляў у фінале «[[Брэдфард Сіці]]»<ref name=history />. Каманда вярнулася ў фінал Кубка Ангельшчыны толькі ў 1924 годзе. Гэта быў другі фінал, які ладзіўся на новым стадыёне [[Ўэмблі]]. Перамогу ў той сустрэчы здабыў «Ньюкасл Юнайтэд», узяўшы рэванш у «Астан Вілы» за фінал 1905 году<ref name=history />. Праз тры гады каманда стала пераможцам чэмпіянату ў чацьверты раз у гісторыі, дзякуючы капітану [[Г’юі Галагер]]у, аднаму з самых выніковых бамбардзіраў у гісторыі клюбу. Іншымі ключавымі гульцамі ў той час былі Ніл Гарыс, [[Стэн Сэймур]] і [[Фрэнк Гадспэт]]. У 1930 годзе «Ньюкасл Юнайтэд» ледзь ня вылецеў зь лігі, а па завяршэньні таго сэзону Галагер далучыўся да «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]». У сэзоне 1931—1932 гадоў клюб выйграў Кубак Ангельшчыны ў трэці раз. Аднак празь некалькі гадоў, па завяршэньні сэзону 1933—1934 гадоў, каманда была паніжаная ў другі дывізіён пасьля 35 сэзонаў у найвышэйшай лізе. === Паваенныя гады === [[Файл:Newcastle United F.C. 1960.jpg|значак|зьлева|«Ньюкасл Юнайтэд» у 1960 годзе.]] Клюбу было цяжка прыстасавацца да другога дывізіёну. Гэтак у сэзоне 1937—1938 гадоў ён быў блізкі да таго, каб страціць месца ў ім, але быў уратаваны дзякуючы сярэдняму паказьніку галоў. Аднак з пачаткам Другой сусьветнай вайны ў 1939 годзе «Ньюкасл Юнайтэд» атрымаў мажлівасьць аднавіць склад, і ў ваенны час каманда запрасіла [[Джэкі Мілбэрн]]а, Томі Ўокера і [[Бобі Коўэл]]а. Нарэшце, клюб вярнуўся ў першы дывізіён па завяршэньні сэзону 1947—1948 гадоў<ref name=history />. У 1950-я гады клюб тройчы здабываў Кубак Ангельшчыны за пяць гадоў. Гэтак у 1951 годзе быў пераможаны «[[Блэкпул (футбольны клюб)|Блэкпул]]», у наступным годзе быў перагуляны «Арсэнал», а ў 1955 годзе ньюкаслаўцы былі лепшыя за «[[Манчэстэр Сіці]]». Аднак пасьля апошняй перамогі ў кубку клюб зноў трапіў у заняпад і быў паніжаны ў другі дывізіён па завяршэньні сэзону 1960—1961 гадоў пад кіраўніцтвам [[Чарлі Мітэн]]а. Мітэн пакінуў пасаду пасьля аднаго сэзону, а яго на пасадзе замяніў былы гулец каманды [[Джо Гарві]]. «Ньюкасл Юнайтэд» вярнуўся ў галоўны дывізіён па завяршэньні сэзону 1964—1965 гадоў, у якім стаў пераможцам другой лігі<ref name=history />. Пад кіраўніцтвам Гарві клюб упершыню кваліфікаваўся ў эўрапейскія спаборніцтвы пасьля ўдалай кампаніі сэзону 1967—1968 гадоў, а ў наступным годзе клюб стаў пераможцам Кубку ярмарак 1969 году, адолеўшы ў фінале вугорскі «[[Уйпэшт Будапэшт|Уйпэшт]]» паводле сумы дзьвюх сустрэчаў зь лікам 6:2<ref name=history />. == Сымболіка == === Эмблема === [[Файл:St James Park (5) (18422804226).jpg|значак|Эмблема клюбу ў калідоры стадыёну [[Сэнт-Джэймз Парк]].]] Цяперашняя эмблема «Ньюкасл Юнайтэд» была ўпершыню выкарыстана ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1888—1889 гадоў|сэзоне 1888—1889 гадоў]]<ref name="clubcrest">[https://web.archive.org/web/20101204165344/http://www.nufc.co.uk/page/Club/History/ClubCrest Клюбны герб]. Newcastle United Football Club Official Website</ref>. Ейны дызайн заснаваны на гербе гораду, які знаходзіўся ў звароце яшчэ з XIV стагодзьдзя й быў афіцыйна прыняты ў 1954 годзе<ref name="lmcoatofarms">[https://web.archive.org/web/20070424061503/http://www.newcastle.gov.uk/core.nsf/a/lmcoatofarms Герб гораду Ньюкасл-Апон-Тайн]. Newcastle City Council Official Website.</ref>. Як на гербе Ньюкаслу, гэтак і на эмблеме мясцовага клюбу намаляваныя два [[гіпакампус]]ы, якія «адлюстроўваюць моцную ўзаемасувязь Тайнсайду з морам». У арыгінальным гербе гораду «мітычныя канярыбкі» таксама выступаюць як захавальнікі замка Ньюкаслу. Матыў гэтага замка знайшоў адлюстраваньне й у эмблеме «сарокаў» — у выглядзе вежы, якая сыбалізуе самы раньні пэрыяд у гісторыі гораду<ref name="clubcrest"/><ref name="lmcoatofarms"/>. Залаты леў на вяршыні гэтай вежы таксама прысутнічае на абодвух геральдычных знаках. Але калі на гербе Ньюкаслу леў трымае вымпел з [[крыж Сьвятога Георгія|крыжам Сьвятога Георгія]] на традыцыйным белым фоне, то для эмблемы футбольнага клюбу гэты фон быў трансфармаваны ў блакітны. Поўнае зьмяненьне зьведаў і шчыт — цэнтральны элемэнт эмблемы, чыё першапачатковае напаўненьне замянілі чорна-белыя палосы з хатняй формы «Ньюкаслу». У якасьці першай эмблемы, якую калі-небудзь выкарыстаў клюб, выступіў той жа герб [[Ньюкасл-апон-Тайн|Ньюкаслу-апон-Тайну]]: ён зьявіўся на кашулях у фінале [[Кубак Ангельшчыны па футболе 1920 году|Кубка Ангельшчыны 1920 году]], а таксама на некалькіх гульнях Лігі ў наступным сэзоне<ref>[http://www.historicalkits.co.uk/Newcastle_United/Newcastle_United.htm Гісторыя футбольнай формы]. Historical Football Kits.</ref>. Працягваючы ўзьнікаць на ўсіх кубкавых фіналах, герб больш не выкарыстоўваўся ва ўнутраным першынстве да 1969 году, калі ў некалькі зьмененым выглядзе стаў неад’емным атрыбутам формы «Ньюкаслу». === Спонсары === [[Файл:Premier League Newcastle-Arsenal 2023-05-07 38.jpg|значак|зьлева|Гістарычная і сучасная кашулі клюбу. На сучаснай вопратцы бачны лягатып генэральнага спонсару Fun88.]] У траўні 2013 году клюб абвесьціў аб супрацы, паводле якой на форме зьявіўся лягатып кампаніі [[Wonga.com]], якая займалася выдачай пазыкаў. Гэта выклікала крытыку з боку многіх заўзятараў «Ньюкасл Юнайтэд». У ліпені 2013 году паведамлялася, што нападнік каманды мусульманін [[Папіс Сысэ]] адмовіўся насіць афіцыйную форму або трэнавальнае адзеньне з налепкамі ад Wonga.com, бо гэта супярэчыла ягоным рэлігійным перакананьням. Пытаньне пазьней было ўрэгуляванае<ref>{{навіна|аўтар=Smith, Ben|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/23455637|загаловак=Papiss Cisse and Newcastle resolve shirt sponsor dispute|дата публікацыі=25.07.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131017020739/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23455637|дата копіі=17.10.2013}}</ref>. 15 траўня 2017 году была прадстаўленая хатняя форма на сэзон 2017—2018 гадоў зь лягатыпам новага спонсара Fun88. На форме быў разьмешчаны залаты і срэбны юбілейны герб у гонар 125‑га футбольнага сэзону клюбу. Таксама было абвешчана, што ўпершыню з сэзону 1992—1993 гадоў на форме зьявяцца чырвоныя нумары<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nufc.co.uk/news/latest-news/new-kit-a-closer-look|загаловак=Newcastle United New kit: A closer look|выдавецтва=Newcastle United F.C.|дата публікацыі=14.06.2017|дата доступу=21.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180817024609/https://www.nufc.co.uk/news/latest-news/new-kit-a-closer-look|дата копіі=17.08.2018}}</ref>. У 2026 годзе бягучым галоўным спонсарам на форме «Ньюкасл Юнайтэд» стаў Knox Hydrate<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.newcastleunited.com/en/news/knox-hydrate-front-of-shirt-partnership|загаловак=Newcastle United announces monumental three-year front-of-shirt partnership with Knox Hydrate|выдавецтва=Newcastle United F.C.|дата публікацыі=23.06.2026|дата доступу=26.06.2026}}</ref>. У 2024 годзе была складзеная дамова з [[Adidas]], які пачаў вырабляць для клюбу форму<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.newcastleunited.com/en/news/newcastle-united-and-adidas-unveil-home-kit-for-2024-25-season|загаловак=Newcastle United announces Adidas partnership|выдавецтва=Newcastle United F.C.|дата публікацыі=07.06.2024|дата доступу=07.06.2024}}</ref>. == Трафэі == * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]]''': ** 1905, 1907, 1909, 1927 * '''[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]''': ** 1910, 1924, 1932, 1951, 1952, 1955 * '''[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак ангельскай лігі]]: ** 2025 * '''[[Кубак УЭФА]]''': ** 1969 * '''[[Кубак Інтэртота]]''': ** 2006 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q15999945|Бр|}} {{Гулец1|2|Q107930811|Аб|}} {{Гулец1|3|Q110487162|Аб|}} {{Гулец1|4|Q56183905|Аб|}} {{Гулец1|5|Q673691|Аб|}} {{Гулец1|7|Q20047360|ПА|}} {{Гулец1|8|Q135891358|ПА|}} {{Гулец1|9|Q28101965|Нап|}} {{Гулец1|10|Q111464601|Нап|}} {{Гулец1|11|Q27974879|Нап|}} {{Гулец1|12|Q87268125|Аб|}} {{Гулец1|14|Q129887028|ПА|}} {{Гулец1|17|Q125805788|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q106805131|Нап|}} {{Гулец1|21|Q100271491|Бр|}} {{Гулец1|23|Q15622117|Нап|}} {{Гулец1|24|Q133248014|Бр|}} {{Гулец1|27|Q84158344|Нап|}} {{Гулец1|28|Q40471152|ПА|}} {{Гулец1|29|Q6767750|Бр|}} {{Гулец1|31|Q140472033|Бр|}} {{Гулец1|33|Q5213217|Аб|капітан}} {{Гулец1|37|Q65948595|Аб|}} {{Гулец1|41|Q63228677|ПА|}} {{Гулец1|51|Q119522327|Аб|}} {{Гулец1|67|Q118780753|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.nufc.co.uk/ Афіцыйны сайт клюбу] * [https://web.archive.org/web/20080329001340/http://www.nu-fc.com/ Неафіцыйны сайт «Ньюкасл Юнайтэд ФК»]{{ref-ru}} {{Склад ФК Ньюкасл Юнайтэд}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Ньюкасл Юнайтэд| ]] hz2siecjpxxrwz7w24q8ip6deudbq3y 0 24655 2686450 2676814 2026-08-23T20:03:16Z Dymitr 10914 - склад 2686450 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ўэст Гэм Юнайтэд |Лягатып = West Ham United FC.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = 1895 |Стадыён = [[Алімпійскі стадыён (Лёндан)|Алімпійскі]] |Умяшчальнасьць = 60 000 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЎэстГэмЮнаЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЎэстГэмЮнаСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЎэстГэмЮна}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _westham2223h | pattern_b1 = _westham2223h | pattern_ra1 = _westham2223h | pattern_sh1 = _westham2223h | pattern_so1 = _westham2223hl | leftarm1 = 80BFFF | body1 = 7EBFFF | rightarm1 = 80BFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 990000 | pattern_la2 = _westham2223a | pattern_b2 = _westham2223a | pattern_ra2 = _westham2223a | pattern_sh2 = _westham2223a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _dresden2223a | pattern_b3 = _westham2223T | pattern_ra3 = _dresden2223a | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _westham2223Tl | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = E56416 | socks3 = FFFFFF }} «'''Ўэст Гэм Юнайтэд'''» ({{мова-en|West Ham United}}) — [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбол]]ьны клюб зь [[Лёндан]]у. Клюб быў заснаваны ў 1895 годзе пад назовам «Thames Ironworks F.C.» і рэфармаваны ў 1900 годзе, зьмяніўшы назву на сучасную «Ўэст Гэм Юнайтэд». У 1904 годзе клюб пераехаў на сёньнішні стадыён «Балейн Граўнд», які да таго ж мае назоў «[[Аптан Парк]]». Спачатку клюб удзельнічаў ў Паўднёвай і Заходняй лігах, пакуль у 1919 годзе ў рэшце рэшт не ўступлілі ў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]], у якой у 1923 годзе прасунуліся ў найвышэйшы дывізіён. У 1923 годзе клюб таксама дайшоў да фіналу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], у якім саступіў на стадыёне «[[Ўэмблі (стадыён)|Ўэмблі]]» «[[Болтан Ўандэрэрз|Болтану Ўандэрэрз]]». У 1940 годзе каманда перамагла ў розыгрышы Ваеннага кубка. Клюб перамагаў у Кубку Ангельшчыны тры разы: у 1964, 1975 і 1980 гадох, двойчы займаючы другую прыступку: у 1923 і 2006 гадох. У 1965 годзе клюб дамогся перамогі ў эўрапейскім [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку кубкаў]], а ў 1999 годзе каманда перамагла ў [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубку Інтэртота]]. == Гісторыя == === ХIХ стагодзьдзе. Раньнія гады === [[Файл:ThamesIronworksFC.gif|міні|180пкс|зьлева|Самы раньні вядомы фатаздымак каманды, зроблены ў 1895 годзе]] Футбольны клюб «Ўэст Гэм» пачаў сваё існаваньне ў 1895 годзе, але пад іншай назвай. Тады каманду менавалі «Thames Ironworks F.C.». Малады клюб стаў гуляць у Лізе Лёндану праз год пасьля свайго стварэньня, і ў наступным сэзоне выйграў турнір. Затым ён уступіў у другі дывізіён Паўднёвай лігі. «Малатабойцы» сьвяткавалі посьпех у першым сваім сэзоне ў новым турніры. У 1900 годзе клюб зьмяніў назву і стаў менавацца «West Ham United F.C.». Гэтую назву каманда захавала і па гэты дзень. Спачатку каманда гуляла ў поўнасьцю сіняй экіпіроўцы, як якую каманду натхніў першы ўладальнік клюбу [[Арнальд Гілз]]. Аднак у хуткім часе колеры формы зьмяніліся, і каманда пераапранулася ў блакітныя кашулі й белыя шорты, якія насіла з 1897 па 1899 гады. У 1899 годзе клюб набыў камплект формы з традыцыйнымі бардовымі кашулямі з блакітнымі рукавамі з дапамогай гульцоў «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Вілы]]» гульцоў. У гэтай форме клюб гуляе й да нашага часу. Пасьля спрэчкі, якая разгарнулася ў чэрвені 1900 году, паводле функцыянаваньня й фінансаваньня клюбу «Thames Ironworks F.C.» быў расфармаваны, а затым амаль адразу ж адноўлены 5 ліпеня 1900 году пад назовам «Ўэст Гэм Юнайтэд» з удзелам [[Сыд Кінг|Сыда Кінга]] ў якасьці мэнэджара і будучага мэнэджара [[Чарлі Пэйнтэр]]а ў якасьці ягонага памочніка<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A965054 «West Ham United origins»]. BBC.</ref>. === ХХ стагодзьдзе === [[Файл:Whitehorsefinal.jpg|міні|220пкс|Белы конь Білі, выратавальнік фіналу кубка 1923 году]] У 1923 годзе каманда гуляла ў фінале [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]. «Ўэст Гэму» так-сяк атрымоўвалася трымацца на плаву ў [[Першы Дывізіён Футбольнай Лігі|Першым дывізіёне]], але ў 1932 годзе клюб выляцеў у [[Другі Дывізіён Футбольнай Лігі|Другі дывізіён]] і знаходзіўся тамака даволі доўга — чвэрць стагодзьдзя. У 1950-я каманда стала прагрэсаваць. Прыйшоў новы трэнэр: [[Тэд Фэнтан]], які разьвіваў таленты маладых гульцоў, што неўзабаве прынесла адчувальны вынік. Ён складаўся і ў тым, што ў 1958 годзе «Малатабойцы» ізноў увайшлі ў першы дывізіён, выйграўшы чэмпіянат другога дывізіёну. У 1961 годзе ў «Ўэст Гэме» зьмяніўся трэнэр. На месца Тэда Фэнтана прыйшоў [[Рон Грынвуд]]. Ён выкарыстаў распачынаньні папярэдняга трэнэра ў пляне маладых гульцоў. У дадатак ён набыў некалькі нядрэнных футбалістаў і зьмяніў схему гульні. Усё гэта прынесла посьпех камандзе Грынвуда — перамогу ў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыне]] над «[[Прэстан Норт Энд|Прастанам]]» 3:2. Але яшчэ ў паўфінале малатабойцы атрымалі перамогу над «[[Манчэстэр Юнайтэд]]». На гэтым каманда не спынілася. Неўзабаве «Ўэст Гэм» атрымаў сваю першую буйную перамогу на эўрапейскай арэне, абгуляўшы ў фінале [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]] «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]». Да 1970-х гадоў сышлі некалькі вядучых гульцоў, а таксама і Грынвуд. Новым трэнэрам стаў [[Джон Лаял]]. З камандай Лаял выйграў [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]] ў 1975 годзе. А ў 1976 годзе «Ўэст Гэм» мог паўтарыць свой эўрапейскі посьпех і выйграць Кубак кубкаў у другі раз, але пацярпеў няўдачу, у фінале прайграўшы бэльгійскаму «[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлэхту]]». Далей становішча пагоршылася — каманда выляцела ў [[Другі Дывізіён Футбольнай Лігі|Другі дывізіён]] у 1978 годзе. Праз тры гады клюб вярнуўся, прычым у 1980 «Ўэст Гэм» у трэці раз за сваю гісторыю выйграў Кубак Ангельшчыны, а ў 1981 годзе быў блізкі да выйгрышу [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка лігі]], але саступіў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]». Неўзабаве каманда заняла трэцяе месца ў [[Першы Дывізіён Футбольнай Лігі|Першым дывізіёне]], што зьяўляецца для яе найлепшым вынікам і па гэты дзень. У 1989 годзе «Ўэст Гэм» ізноў апусьціўся ў ніжні па ўзроўні дывізіён, праз два гады ён вярнуўся, але ў 1992 годзе рушыла ўсьлед чарговае паніжэньне ў клясе. У пачатку 1990-х да трэнэра [[Білі Бондс]]а далучыўся [[Гары Рэднап]]. Клюб адразу ж вярнуўся ў нядаўна створаную [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-Лігу]]. Неўзабаве Рэднап застаўся адзін. Пры ім каманда трымалася ў Прэм’ер-Лізе, а ў 1999 годзе выйграла [[Кубак Інтэртота]]. == Дасягненьні == * '''Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]: (3)''' ** 1964, 1975, 1980 * '''Уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]: (1)''' ** 1965 * '''Уладальнік [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубка Інтэртота]]: (1)''' ** 1999 * '''Пераможца [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Лігі канфэрэнцыяў]]: (1)''' ** 2023 == Галоўныя трэнэры == {| |valign="top"| {| class="toccolours" |- !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Сыд Кінг]]||1901—1932 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Чарлі Пэйнтэр]]||1932—1950 |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Тэд Фэнтан]]||1950—1961 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Рон Грынўуд]]||1961—1974 |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Джон Лаял]]||1974—1989 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Шатляндыі}} [[Лоў Макеры]]||1989—1990 |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Білі Бондз]]||1990—1994 |- |-bgcolor=#eeeeee |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Гары Рэднап]]||1994—2001 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Глен Рэдэр]]||2001—2003 |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Элан Пардзью]]||2003—2006 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Элан Кэрбішлі]]||2006—2008 |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Італіі}} [[Джанфранка Дзола]]||2008—2010 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ізраілю}} [[Аўрам Грант]]||2010—2011 |- |style="text-align:left;"|{{Сьцяг Ангельшчыны}} [[Сэм Элардайс]]||2011—2015 |-bgcolor=#eeeeee |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Мэнэджар !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Славен Біліч]]||2015—2017 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Дэйвід Моес]]||2017—2018 |- |style="text-align:left;"|[[Мануэль Пэлегрыні]]||2018—2019 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Дэйвід Моес]]||2019—2024 |- |style="text-align:left;"|[[Хулен Ляпэтэгі]]||2024—2025 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Грэм Потэр]]||2025 |- |style="text-align:left;"|[[Нуну Эшпірыту Санту]]||з 2025 |} |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.whufc.com/ Афіцыйная старонка]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20080411135051/http://westham.org.ua/ Ukrainian Hammers]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20071020185347/http://www.westham.ru/ Russian Hammers]{{ref-ru}} * [http://west-ham.my1.ru/ Ўэст Гэм №1]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20080419115428/http://www.westham.com.ua/ Сайт фанатаў «Ўэст Гэм Юнайтэд»]{{ref-ru}} {{Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны}} [[Катэгорыя:Лёнданскія футбольныя клюбы]] d1o2tptco2x6oy13qy1lgdanoyhrn20 0 25363 2686298 2630519 2026-08-23T14:36:28Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686298 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Мірка Вучыніч''' ({{мова-mn|Мирко Вучинић}}; {{Н}} 1 кастрычніка 1983 году, [[Нікшыч]], [[Сацыялістычная Фэдэратыўная Рэспубліка Югаславія|СФРЮ]]) — колішні [[Чарнагорыя|чарнагорскі]] футбаліст, [[нападнік (футбол)|нападнік]], а цяпер трэнэр. Быў капітанам і найлепшым бамбардзірам [[Зборная Чарнагорыі па футболе|нацыянальнай зборнай Чарнагорыі]]. Згуляў 3 матчы за [[Зборная Сэрбіі і Чарнагорыі па футболе|зборную Сэрбіі і Чарнагорыі]], лічыўся ў сьпісе футбалістаў, якія павінны былі паехаць на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянат сьвету 2006 году]], аднак з-за траўмы ня трапіў у канчатковую заяўку зборнай. == Дасягненьні == '''«Рома»''': * Уладальнік [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]]: 2007 * Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]: 2007, 2008 '''«Ювэнтус»''': * [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]]: 2012, 2013, 2014 * Уладальнік [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]]: 2012, 2013 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20081006102956/http://www.asroma.it/LaSquadraDoc.aspx?Numero=6254 Профіль на афіцыйным сайце «Ромы»] * [http://www.soccerway.com/players/mirko-vucinic/4024/ Статыстыка] на soccerway.com {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вучыніч, Мірка}} [[Катэгорыя:Чарнагорскія футбалісты]] eevqoxjz1cjb6idmfozbi7rq2bsqpu4 10 25515 2686389 2669533 2026-08-23T18:33:58Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686389 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Інтэрнацыянале |колер фону = black |колер тэксту = #5A8AFA |клюб_спасылка = Інтэрнацыянале Мілян |клюб = Інтэрнацыянале }} {{СФК-гулец|1|[[Хасэп Мартынэс|Х. Мартынэс]]}} {{СФК-гулец|5|[[Аляксандар Станкавіч|Станкавіч]]}} {{СФК-гулец|6|[[Джон Стоўнз|Стоўнз]]}} {{СФК-гулец|7|[[Пётар Зялінскі|Зялінскі]]}} {{СФК-гулец|8|[[Пэтар Сучыч|Сучыч]]}} {{СФК-гулец|9|[[Маркюс Цюрам|Цюрам]]}} {{СФК-гулец|10|[[Ляўтара Мартынэс|Л. Мартынэс]]}} {{СФК-гулец|11|[[Луіс Энрыке Томас дэ Ліма|Энрыке]]}} {{СФК-гулец|12|[[Рафаэле Дзі Джэнара|Дзі Джэнара]]}} {{СФК-гулец|14|[[Анж-Яан Бані|Бані]]}} {{СФК-гулец|17|[[Андзі Дыюф|Дыюф]]}} {{СФК-гулец|20|[[Хакан Чалганоглу|Чалганоглу]]}} {{СФК-гулец|21|[[Крыстыян Асьляні|Асьляні]]}} {{СФК-гулец|22|[[Генрых Мхітаран|Мхітаран]]}} {{СФК-гулец|23|[[Нікалё Барэльля|Барэльля]]}} {{СФК-гулец|25|[[Мануэль Аканджы|Аканджы]]}} {{СФК-гулец|28|[[Бэнжамэн Павар|Павар]]}} {{СФК-гулец|30|[[Карлус Аўгусту|Аўгусту]]}} {{СФК-гулец|31|[[Ян-Аўрэль Бісэк|Бісэк]]}} {{СФК-гулец|32|[[Фэдэрыка Дымарка|Дымарка]]}} {{СФК-гулец|49|[[Іван Провэдэль|Провэдэль]]}} {{СФК-гулец|94|[[Франчэска Піё Эспазыта|Эспазыта]]}} {{СФК-гулец|95|[[Алесандра Бастоні|Бастоні]]}} {{СФК-гулец|99|[[Джэд Спэнс|Спэнс]]}} {{СФК-гулец||[[Кэртыс Джонз|Джонз]]}} {{СФК-гулец||[[Яніс Масален|Масален]]}} {{СФК-трэнэр|[[Крыстыян Ківу|Ківу]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Інтэрнацыянале]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Італьянскі футбол]] </noinclude> 0t1z1ld76jodeop3g72po4xuejvmuye 10 25586 2686366 2661860 2026-08-23T18:06:04Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686366 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Сэвільля |колер фону = red |колер тэксту = white |клюб_спасылка = Сэвільля (футбольны клюб) |клюб = Сэвільля }} {{СФК-гулец|1|[[Адысэас Бляхадымас|Бляхадымас]]}} {{СФК-гулец|2|[[Хуан Іглесіяс|Іглесіяс]]}} {{СФК-гулец|3|[[Хуліё Дыяс Дэль Рома|Дыяс]]}} {{СФК-гулец|4|[[Кіке Саляс|Саляс]]}} {{СФК-гулец|5|[[Андрэс Кастрын|Кастрын]]}} {{СФК-гулец|6|[[Люсьен Агумэ|Агумэ]]}} {{СФК-гулец|7|[[Альфон Гансалес|Альфон]]}} {{СФК-гулец|8|[[Гіоргі Качарашвілі|Качарашвілі]]}} {{СФК-гулец|9|[[Робі Юр|Юр]]}} {{СФК-гулец|10|[[Пэке Фэрнандэс|Фэрнандэс]]}} {{СФК-гулец|11|[[Рубэн Варгас|Варгас]]}} {{СФК-гулец|12|[[Аруна Сангант|Сангант]]}} {{СФК-гулец|13|[[Франсіска Гансалес Пэрэс|Гансалес]]}} {{СФК-гулец|15|[[Фабію Кардозу|Кардозу]]}} {{СФК-гулец|16|[[Ісаак Рамэра|Рамэра]]}} {{СФК-гулец|17|[[Габрыель Суаса|Суаса]]}} {{СФК-гулец|18|[[Ён Гурыдзі|Гурыдзі]]}} {{СФК-гулец|19|[[Оса]]}} {{СФК-гулец|21|[[Чыдэра Эджуке|Эджуке]]}} {{СФК-гулец|22|[[Хасэ Анхэль Кармона|Кармона]]}} {{СФК-гулец|23|[[Маркус ду Насымэнту Тэйшэйра|Маркан]]}} {{СФК-гулец|27|[[Ніка Гілен|Гілен]]}} {{СФК-гулец|28|[[Мануэль Буэна|Буэна]]}} {{СФК-гулец|30|[[Мігель Анхэль Сьера|Сьера]]}} {{СФК-гулец||[[Адрыя Пэдроса|Пэдроса]]}} {{СФК-трэнэр|[[Люіс Гарсія Пляса|Пляса]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Сэвільля]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Гішпанія]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Гішпанскі футбол]] </noinclude> 5ppw5mpth3ok9q0ujw5xaay7o2t9c5j 10 26154 2686392 2661863 2026-08-23T18:40:55Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686392 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Ювэнтус |колер фону = black |колер тэксту = gold |клюб = Ювэнтус Турын }} {{СФК-гулец|1|[[Матыя Пэрын|Пэрын]]}} {{СФК-гулец|2|[[Зэкі Чэлік|Чэлік]]}} {{СФК-гулец|3|[[Глэйсан Брэмэр|Брэмэр]]}} {{СФК-гулец|4|[[Фэдэрыка Гацьці|Гацьці]]}} {{СФК-гулец|5|[[Мануэль Лякатэльлі|Лякатэльлі]]}} {{СФК-гулец|6|[[Лойд Келі|Келі]]}} {{СФК-гулец|7|[[Франсішку Кансэйсан|Кансэйсан]]}} {{СФК-гулец|8|[[Тэн Коопмэйнэрс|Коопмэйнэрс]]}} {{СФК-гулец|9|[[Рандаль Калё Муані|Калё Муані]]}} {{СФК-гулец|10|[[Кенан Ілдыз|Ілдыз]]}} {{СФК-гулец|11|[[Эдон Жэгрова|Жэгрова]]}} {{СФК-гулец|12|[[Дуглас Луіс|Луіс]]}} {{СФК-гулец|13|[[Жэрэмі Бага|Бага]]}} {{СФК-гулец|14|[[Аркадыюш Мілік|Мілік]]}} {{СФК-гулец|15|[[П’ер Калюлю|Калюлю]]}} {{СФК-гулец|16|[[Мікеле Дзі Грэгорыё|Дзі Грэгорыё]]}} {{СФК-гулец|17|[[Керым Алайбэгавіч|Алайбэгавіч]]}} {{СФК-гулец|18|[[Джэф Эхатор|Эхатор]]}} {{СФК-гулец|19|[[Кефран Цюрам|Цюрам]]}} {{СФК-гулец|20|[[Андрэа Камб’яса|Камб’яса]]}} {{СФК-гулец|21|[[Фабіё Мірэцьці|Мірэцьці]]}} {{СФК-гулец|22|[[Ўэстан Макені|Макені]]}} {{СФК-гулец|23|[[Карлё Пінсольлё|Пінсольлё]]}} {{СФК-гулец|24|[[Даніеле Ругані|Ругані]]}} {{СФК-гулец|25|[[Гульельма Вікарыё|Вікарыё]]}} {{СФК-гулец|26|[[Джон Люкумі|Люкумі]]}} {{СФК-гулец|30|[[Джонатан Крыстыян Дэйвід|Дэйвід]]}} {{СФК-гулец|31|[[Нікаляс Іван Гансалес|Гансалес]]}} {{СФК-гулец|32|[[Хуан Давід Кабаль|Кабаль]]}} {{СФК-трэнэр|[[Лючана Спалецьці|Спалецьці]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Ювэнтус]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Італьянскі футбол]]</noinclude> iuv0ubaiswyeejpjcfkxiz1kpcsjlyb 10 26266 2686360 2661858 2026-08-23T17:57:29Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686360 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Барсэлёна |колер фону = mediumblue |колер тэксту = gold |клюб_спасылка = Барсэлёна (футбольны клюб) |клюб = Барсэлёна }} {{СФК-гулец|1|[[Жаан Гарсія|Ж. Гарсія]]}} {{СФК-гулец|2|[[Жуан Кансэлу|Кансэлу]]}} {{СФК-гулец|3|[[Алехандра Бальдэ|Бальдэ]]}} {{СФК-гулец|5|[[Паў Кубарсі|Кубарсі]]}} {{СФК-гулец|6|[[Паблё Мартын Паэс Гавіра|Гаві]]}} {{СФК-гулец|7|[[Фэрмін Лёпэс|Лёпэс]]}} {{СФК-гулец|8|[[Пэдры]]}} {{СФК-гулец|10|[[Лямін Ямаль|Ямаль]]}} {{СФК-гулец|11|[[Рафаэл Дыяс Бэлолі|Рафіньня]]}} {{СФК-гулец|12|[[Эктар Форт|Форт]]}} {{СФК-гулец|13|[[Войцех Шчэнсны|Шчэнсны]]}} {{СФК-гулец|14|[[Карым Адэемі|Адэемі]]}} {{СФК-гулец|15|[[Андрэас Крыстэнсэн|Крыстэнсэн]]}} {{СФК-гулец|16|[[Радрыга Эрнандэс|Родры]]}} {{СФК-гулец|17|[[Энтані Гордан|Гордан]]}} {{СФК-гулец|18|[[Жэрар Мартын|Мартын]]}} {{СФК-гулец|20|[[Дані Ольма|Ольма]]}} {{СФК-гулец|21|[[Фрэнкі дэ Ёнг|дэ Ёнг]]}} {{СФК-гулец|22|[[Марк Бэрналь|Бэрналь]]}} {{СФК-гулец|23|[[Жуль Кундэ|Кундэ]]}} {{СФК-гулец|24|[[Эрык Гарсія|Э. Гарсія]]}} {{СФК-гулец|26|[[Альвара Картэс|Картэс]]}} {{СФК-гулец|27|[[Есі Бісыву|Бісыву]]}} {{СФК-гулец|28|[[Брыян Фарыньяс|Фарыньяс]]}} {{СФК-гулец|29|[[Гамза Абдэлькарым|Абдэлькарым]]}} {{СФК-гулец|36|[[Чаві Эспарт|Эспарт]]}} {{СФК-гулец||[[Марк Касадо|Касадо]]}} {{СФК-гулец||[[Гільерма Фэрнандэс|Г. Фэрнандэс]]}} {{СФК-гулец||[[Тоні Фэрнандэс|Т. Фэрнандэс]]}} {{СФК-гулец||[[Руні Барджы|Барджы]]}} {{СФК-трэнэр|[[Ганс-Дытэр Флік|Флік]]}}<noinclude> Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Барсэлёна]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Гішпанія]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Гішпанскі футбол]] </noinclude> 2m5msnbhwe5ln4vv3eds4e4vy1sehj4 10 29652 2686336 2661849 2026-08-23T17:07:24Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686336 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Ньюкасл Юнайтэд |колер фону = black; |колер тэксту = white |клюб_спасылка = Ньюкасл Юнайтэд |клюб = Ньюкасл Юнайтэд }} {{СФК-гулец|1|[[Нік Поўп|Поўп]]}} {{СФК-гулец|2|[[Тына Ліўрамэнта|Ліўрамэнта]]}} {{СФК-гулец|3|[[Льюіс К’еран Гол|Гол]]}} {{СФК-гулец|4|[[Свэн Ботман|Ботман]]}} {{СФК-гулец|5|[[Фабіян Шэр|Шэр]]}} {{СФК-гулец|7|[[Жоэлінтан]]}} {{СФК-гулец|8|[[Аляджы Бамба|Бамба]]}} {{СФК-гулец|9|[[Яан Віса|Віса]]}} {{СФК-гулец|10|[[Вільям Осуля|Осуля]]}} {{СФК-гулец|11|[[Гарві Барнз|Барнз]]}} {{СФК-гулец|12|[[Малік Тшаў|Тшаў]]}} {{СФК-гулец|14|[[Шон Стэўр|Стэўр]]}} {{СФК-гулец|17|[[Базумана Турэ|Турэ]]}} {{СФК-гулец|19|[[Энтані Элянга|Элянга]]}} {{СФК-гулец|21|[[Лукаш Горнічак|Горнічак]]}} {{СФК-гулец|23|[[Джэйкаб Мэрфі|Мэрфі]]}} {{СФК-гулец|24|[[Юэн Жаўэн|Жаўэн]]}} {{СФК-гулец|27|[[Нік Вольтэмадэ|Вольтэмадэ]]}} {{СФК-гулец|28|[[Джо Ўілак|Ўілак]]}} {{СФК-гулец|29|[[Марк Джылісьпі (футбаліст)|Джылісьпі]]}} {{СФК-гулец|31|[[Эйдан Гарыс|Гарыс]]}} {{СФК-гулец|33|[[Дэн Бэрн|Бэрн]]}} {{СФК-гулец|37|[[Амар Дэдыч|Дэдыч]]}} {{СФК-гулец|41|[[Джэйкаб Рэмзі|Рэмзі]]}} {{СФК-гулец|51|[[Лео Шагар|Шагар]]}} {{СФК-гулец|67|[[Льюіс Майлі|Майлі]]}} {{СФК-трэнэр|[[Матыяс Яйсьле|Яйсьле]]}}<noinclude> Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Ньюкасл Юнайтэд]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Ангельшчына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Ангельскі футбол]] </noinclude> 25p5jvkjxxl6wz4v9e2vioze6jo7288 0 36263 2686246 2571751 2026-08-23T13:05:18Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686246 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Эйсманты |Лацінка = Ejsmanty |Назва ў родным склоне = Эйсманты |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = POL COA Korab.svg |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = герб «[[Кораб (герб)|Кораб]]» (замест вежы ў Эйсмантаў мае быць мачта) |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = Міцька Эйсімонтавіч |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Эйсманты''' — шляхецкі род гербу «[[Кораб (герб)|Кораб]]», які ў асноўным расьсяліўся на [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] (цяпер [[Беларусь]]). Прадстаўнікі роду займалі шмат [[Урад (Вялікае Княства Літоўскае)|урадаў]] у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]], асабліва ў [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]]. Яны бралі актыўны ўдзел у сацыяльным, культурным і палітычным жыцьці [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] больш за 500 гадоў. Асноўныя маёнткі роду разьмяшчаліся вакол [[Горадня|Горадні]] і групаваліся ў [[Ваколічная шляхта|шляхецкіх ваколіцах]]. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Эйсімонт}} Эйсэнмунд або Эйсмунд (Eisenmund, Eismund<ref name="Rymut-1999-178">Rymut K. Nazwiska Polaków: słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. — Kraków, 1999. [http://www.genezanazwisk.pl/content/ejsmond S. 178]{{Недаступная спасылка|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22eisenmund%22+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi78N_1yPCBAxXeg_0HHbpaB60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22eisenmund%22%20namenkunde&f=false S. 170].</ref><ref name="Rymut-1999-178"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ісавін]], [[Ізмунт]]; германскія імёны Isbodus, Isovin, Ismund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Эйсмант германскаму імю Eismund сьцьвердзіў польскі спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] [[Казімер Рымут]]<ref name="Rymut-1999-178"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Эйсмант (Ejsmont) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле адной зь легендарных вэрсіяў паходжаньня роду, Эйсманты былі княскім родам, выгнаным зь [[Люксэмбург]]у ў [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]]. Згодна зь іншай — яны пасяліліся ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] па вайне з [[Швэцыя]]й у XVII стагодзьдзі. Паводле легенды, [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] [[Ягайла]] яшчэ да таго, як стаў каралём [[Польшча|Польшчы]], здабываў крыжацкі замак, што ляжаў на аточаным возерам абтоку. Знайсьці слабае месца ў абароне замку выклікаліся тры браты — Яўмонт, Даўмонт і Сымонт. Першыя два загінулі, а Сымонт здолеў вярнуцца й прынесьці добрыя весткі. За свае заслугі ў захопе замку Сымонт атрымаў ад вялікага князя герб Кораб, землі ў навакольлі Горадні й прозьвішча ''Эйсмант'' (ад спалучэньня словаў «Эй, Сымонт!»). У старасьці Эйсмант убачыў ува сьне [[Багародзіца|Панну Марыю]], якая плыла ў чоўне па возеры. У гонар гэтага Эйсмант загадаў намаляваць абраз, які пазьней стаў цудатворным, і зьмясьціў гэты абраз у ім жа самім збудаваным касьцёле. Варыянты прозьвішча ў гістарычных крыніцах: ''Eysmont'', ''Eysymont'', ''Eysymontt'', ''Eysmond'', ''Ejsmond'', ''Ejsymont''.  == Герб == [[Файл:Herb Korab - 1797.jpg|значак|358x358пкс|Герб «Кораб» Эйсмантаў — 1797]] Такая форма гербу «Кораб» была як і ў гарадзенскіх, так і ў кіеўскіх і валынскіх Эйсмантаў. Выняткова ў [[Менскі павет|Менскім павеце]] мачта была чорнага колеру. Эйсманты не выкарыстоўвалі ў гербе вежы. == Гісторыя == Найбольш раньні вядомы запіс назвы роду паходзіць з трэцяй кнігі [[Мэтрыка Вялікага Княства Літоўскага|запісаў мэтрыкі ВКЛ]], дзе ўпамінаецца ''Міцька Эйсімонтавіч'' (каля 1450 году). Тады гэта быў шляхецкі род, які жыў на Гарадзеншчыне. Шмат з Эйсмантаў служылі ў [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|войску Вялікага Княства Літоўскага]] ў 1528, 1565 і 1567 гадох. Род ўмацоўваў свае пазыцыі ўсё XVI ст., найперш дзякуючы ваенным заслугам (а таксама шлюбу, у тым ліку з [[Валовічы|Валовічамі]], [[Сямашкі (род)|Сямашкамі]] ды іншымі), што адлюстроўвае мноства прывілеяў князёў і каралеў для асобных прадстаўнікоў роду. На мяжы XVI і XVII стагодзьдзяў усе больш прадстаўнікоў роду займалі ў асноўным функцыі, зьвязаныя з адпраўленьнем правасудзьдзя, напрыклад ''Крыштап Эйсымонт'', гарадзенскі судовы прыстаў у 1611 годзе, ''Андрэй Эйсымонт'', судзьдзя гарадзенскі (1632 год), ''Канстантын Эйсымонт'', генэрал у Горадні (1646 год), і ''Мікалай Міхаіл Эйсымонт'', {{Артыкул у іншым разьдзеле|пісар|гарадзкі пісар|be|Пісар}} у Горадні (1632—1650). У другой палове XVII ст. таксама займалі пасады ў выніку ваеннай кар’еры, як ''Рыгор Эйсымонт'', ахоўнік пінскі, ''Казімер Эйсымонт'', чашнік з Воршы і ''Ян Казімер Эйсымонт'', [[мечнік]] арміі ў Горадні. Прадстаўнікі фаміліі спачылі ў [[Касьцёл Сьвятога Францішка Ксавэрыя і калегіюм езуітаў (Горадня)|Катэдральны касьцёле]], дзе ёсьць запіс і памятная дошка. Нашчадкі фаміліі жывуць ў Горадні і ваколіцах, паводле сямейнай легенды герб маюць такі, што пайшлі з-за мора, паводле іншай вэрсіі — нашчадкі [[Нэптун]]а, якія выратаваліся ад патопу. Адзін з варыянтаў гербу мае дэвіз: «Ад патопу» на [[Лацінская мова|лаціне]]. == Найбольш вядомыя прадстаўнікі == * [[Станіслаў Эйсмант II]], кавалерыст * [[Міхал Эйсмант]], [[войскі]] гарадзенскі * [[Павал Крыштап Эйсмант]], [[каморнік]] гарадзенскі * [[Андрэй Эйсмант]], судзьдзя земскі гарадзенскі * [[Антоні Эйсмант]] і [[Лявон Эйсмант]], падпісалі [[элекцыя|элекцыю]] [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] * [[Юры Эйсымант]], [[канонік]] [[Інфлянты|інфлянцкі]] * [[Анзэльм Эйсмант]], рэгент гарадзенскае зямлі * [[Фэрдынанд Эйсмант]], войскі гарадзенскі, кавалер ордэну Сьвятога Станіслава * [[Аляксандар Міхал Эйсмант]], [[падсудак]] гарадзенскі, пасол на [[сойм]] 1788 году ад [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]] * [[Марцін Эйсмант]], паэт, архітэктар, сьвятар # [[Казімер Эйсмант]] (1847—1912), удзельнік [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]], жонка — 1) Крыстына Казлоўская (?-1881); 2) Марыя Стшэнбаш; 3) Цаліна Наляпінская (1858—1945) ## Станіслаў Эйсмант (?—1944), удзельнік [[Варшаўскае паўстаньне|Варшаўскага паўстаньня]] ## [[Марцін Эйсмант]] (?—1919), паэт ## Соф’я Дзецюховіч (?—1977) ## Казімера Эйсмант (?—1944) ## Тарэса Эйсмант * [[Павал Эйсмант]], удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў, жонка — Эма Гаўронская * [[Юльян Эйсманд]] (1892—1930), польскі паэт * [[Крыстына Эйсмант]] (нар. 1934), польская палітычка * [[Ежы Эйсымант]] (1937—2005), польскі палітык * [[Зьбігнеў Эйсмант]] (нар. 1949), польскі палітык * [[Тадэвуш Эйсмант]], гісторык роду Эйсмантаў == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага]] qyyo6qm79yupkijz3mpqjqsolpyxzvz 2686247 2686246 2026-08-23T13:05:33Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686247 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Эйсманты |Лацінка = Ejsmanty |Назва ў родным склоне = Эйсманты |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = POL COA Korab.svg |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = герб «[[Кораб (герб)|Кораб]]» (замест вежы ў Эйсмантаў мае быць мачта) |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = Міцька Эйсімонтавіч |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Эйсманты''' — шляхецкі род гербу «[[Кораб (герб)|Кораб]]», які ў асноўным расьсяліўся на [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] (цяпер [[Беларусь]]). Прадстаўнікі роду займалі шмат [[Урад (Вялікае Княства Літоўскае)|урадаў]] у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]], асабліва ў [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]]. Яны бралі актыўны ўдзел у сацыяльным, культурным і палітычным жыцьці [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] больш за 500 гадоў. Асноўныя маёнткі роду разьмяшчаліся вакол [[Горадня|Горадні]] і групаваліся ў [[Ваколічная шляхта|шляхецкіх ваколіцах]]. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Эйсімонт}} Эйсэнмунд або Эйсмунд (Eisenmund, Eismund<ref name="Rymut-1999-178">Rymut K. Nazwiska Polaków: słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. — Kraków, 1999. [http://www.genezanazwisk.pl/content/ejsmond S. 178]{{Недаступная спасылка|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22eisenmund%22+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi78N_1yPCBAxXeg_0HHbpaB60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22eisenmund%22%20namenkunde&f=false S. 170].</ref><ref name="Rymut-1999-178"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ісавін]], [[Ізмунт]]; германскія імёны Isbodus, Isovin, Ismund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Эйсмант германскаму імю Eismund сьцьвердзіў польскі спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] [[Казімер Рымут]]<ref name="Rymut-1999-178"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Эйсмант (Ejsmont) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле адной зь легендарных вэрсіяў паходжаньня роду, Эйсманты былі княскім родам, выгнаным зь [[Люксэмбург]]у ў [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]]. Згодна зь іншай — яны пасяліліся ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] па вайне з [[Швэцыя]]й у XVII стагодзьдзі. Паводле легенды, [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] [[Ягайла]] яшчэ да таго, як стаў каралём [[Польшча|Польшчы]], здабываў крыжацкі замак, што ляжаў на аточаным возерам абтоку. Знайсьці слабае месца ў абароне замку выклікаліся тры браты — Яўмонт, Даўмонт і Сымонт. Першыя два загінулі, а Сымонт здолеў вярнуцца й прынесьці добрыя весткі. За свае заслугі ў захопе замку Сымонт атрымаў ад вялікага князя герб Кораб, землі ў навакольлі Горадні й прозьвішча ''Эйсмант'' (ад спалучэньня словаў «Эй, Сымонт!»). У старасьці Эйсмант убачыў ува сьне [[Багародзіца|Панну Марыю]], якая плыла ў чоўне па возеры. У гонар гэтага Эйсмант загадаў намаляваць абраз, які пазьней стаў цудатворным, і зьмясьціў гэты абраз у ім жа самім збудаваным касьцёле. Варыянты прозьвішча ў гістарычных крыніцах: ''Eysmont'', ''Eysymont'', ''Eysymontt'', ''Eysmond'', ''Ejsmond'', ''Ejsymont''.  == Герб == [[Файл:Herb Korab - 1797.jpg|значак|358x358пкс|Герб «Кораб» Эйсмантаў — 1797]] Такая форма гербу «Кораб» была як і ў гарадзенскіх, так і ў кіеўскіх і валынскіх Эйсмантаў. Выняткова ў [[Менскі павет|Менскім павеце]] мачта была чорнага колеру. Эйсманты не выкарыстоўвалі ў гербе вежы. == Гісторыя == Найбольш раньні вядомы запіс назвы роду паходзіць з трэцяй кнігі [[Мэтрыка Вялікага Княства Літоўскага|запісаў мэтрыкі ВКЛ]], дзе ўпамінаецца ''Міцька Эйсімонтавіч'' (каля 1450 году). Тады гэта быў шляхецкі род, які жыў на Гарадзеншчыне. Шмат з Эйсмантаў служылі ў [[Войска Вялікага Княства Літоўскага|войску Вялікага Княства Літоўскага]] ў 1528, 1565 і 1567 гадох. Род ўмацоўваў свае пазыцыі ўсё XVI ст., найперш дзякуючы ваенным заслугам (а таксама шлюбу, у тым ліку з [[Валовічы|Валовічамі]], [[Сямашкі (род)|Сямашкамі]] ды іншымі), што адлюстроўвае мноства прывілеяў князёў і каралеў для асобных прадстаўнікоў роду. На мяжы XVI і XVII стагодзьдзяў усе больш прадстаўнікоў роду займалі ў асноўным функцыі, зьвязаныя з адпраўленьнем правасудзьдзя, напрыклад ''Крыштап Эйсымонт'', гарадзенскі судовы прыстаў у 1611 годзе, ''Андрэй Эйсымонт'', судзьдзя гарадзенскі (1632 год), ''Канстантын Эйсымонт'', генэрал у Горадні (1646 год), і ''Мікалай Міхаіл Эйсымонт'', {{Артыкул у іншым разьдзеле|пісар|гарадзкі пісар|be|Пісар}} у Горадні (1632—1650). У другой палове XVII ст. таксама займалі пасады ў выніку ваеннай кар’еры, як ''Рыгор Эйсымонт'', ахоўнік пінскі, ''Казімер Эйсымонт'', чашнік з Воршы і ''Ян Казімер Эйсымонт'', [[мечнік]] арміі ў Горадні. Прадстаўнікі фаміліі спачылі ў [[Касьцёл Сьвятога Францішка Ксавэрыя і калегіюм езуітаў (Горадня)|Катэдральны касьцёле]], дзе ёсьць запіс і памятная дошка. Нашчадкі фаміліі жывуць ў Горадні і ваколіцах, паводле сямейнай легенды герб маюць такі, што пайшлі з-за мора, паводле іншай вэрсіі — нашчадкі [[Нэптун]]а, якія выратаваліся ад патопу. Адзін з варыянтаў гербу мае дэвіз: «Ад патопу» на [[Лацінская мова|лаціне]]. == Найбольш вядомыя прадстаўнікі == * [[Станіслаў Эйсмант II]], кавалерыст * [[Міхал Эйсмант]], [[войскі]] гарадзенскі * [[Павал Крыштап Эйсмант]], [[каморнік]] гарадзенскі * [[Андрэй Эйсмант]], судзьдзя земскі гарадзенскі * [[Антоні Эйсмант]] і [[Лявон Эйсмант]], падпісалі [[элекцыя|элекцыю]] [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] * [[Юры Эйсымант]], [[канонік]] [[Інфлянты|інфлянцкі]] * [[Анзэльм Эйсмант]], рэгент гарадзенскае зямлі * [[Фэрдынанд Эйсмант]], войскі гарадзенскі, кавалер ордэну Сьвятога Станіслава * [[Аляксандар Міхал Эйсмант]], [[падсудак]] гарадзенскі, пасол на [[сойм]] 1788 году ад [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]] * [[Марцін Эйсмант]], паэт, архітэктар, сьвятар # [[Казімер Эйсмант]] (1847—1912), удзельнік [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]], жонка — 1) Крыстына Казлоўская (?-1881); 2) Марыя Стшэнбаш; 3) Цаліна Наляпінская (1858—1945) ## Станіслаў Эйсмант (?—1944), удзельнік [[Варшаўскае паўстаньне|Варшаўскага паўстаньня]] ## [[Марцін Эйсмант]] (?—1919), паэт ## Соф’я Дзецюховіч (?—1977) ## Казімера Эйсмант (?—1944) ## Тарэса Эйсмант * [[Павал Эйсмант]], удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў, жонка — Эма Гаўронская * [[Юльян Эйсманд]] (1892—1930), польскі паэт * [[Крыстына Эйсмант]] (нар. 1934), польская палітычка * [[Ежы Эйсымант]] (1937—2005), польскі палітык * [[Зьбігнеў Эйсмант]] (нар. 1949), польскі палітык * [[Тадэвуш Эйсмант]], гісторык роду Эйсмантаў == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага]] 8omqa8yavohkaiv79vfvqzuvoo14nf6 0 43628 2686465 2461222 2026-08-23T20:08:37Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686465 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Радзівілішкі |Лацінка = Radziviliški |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Радзівілішкаў |Назва летувіскай мовай = Radviliškis |Герб = Radviliškis Coat of Arms.svg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1529 |Статус з = 1923 |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Шавельскі павет|Шавельскі]] |Раён = |Староства = |Мэр = |Плошча = 17.32 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 15643 |Год падліку колькасьці = 2017 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовыя індэксы = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = Radviliskis001.JPG |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 49 |Шырата сэкундаў = |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 32 |Даўгата сэкундаў = |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.radviliskis.lt/ }} '''Радзівілі́шкі''' ({{мова-lt|Radviliškis|скарочана}}) — [[горад|места]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Бержа|Бержы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Радзівілішкаўскі раён|Радзівілішкаўскага раёну]] [[Шавельскі павет|Шавельскага павету]]. Насельніцтва на 2023 год — 15 112 чалавек. Радзівілішкі — даўняе [[мястэчка]] [[Жамойць|гістарычнай Жамойці]], якое ўлады Летувы абвясьцілі часткай афіцыйнага летувіскага этнаграфічнага рэгіёну «[[Аўкштота|Аўкштайція]]». == Назва == {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У 1584 годзе гэтае паселішча заснаваў [[Крыштап Мікалай Радзівіл «Пярун»]]<ref>Alexandrowicz S. Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w. // Acta Baltico-Slavica. T. 7, 1970. S. 101.</ref>. [[Радзівілы]], якія валодалі паселішчам з 1529 да 1764 году. У 1687 годзе вялікі князь [[Ян Сабескі]] надаў мястэчку права мець свой кірмаш. Радзівілішкі некалькі разоў руйнаваліся войскамі [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]], а таксама цярпелі ад іншых заваёўнікаў. Па чуме 1708—1710 гадоў у мястэчку зусім не засталося жыхароў. У выніку [[Трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзел Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Радзівілішкі апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. У 1870 годзе праз паселішча прайшла чыгунка [[Ліепая]] — [[Ромны]], а ў 1873 годзе — Радзівілішкі — [[Дзьвінск]], па чым мястэчка пачалі хутка разьвівацца. У 1919 годзе Радзівілішкі трапілі ў склад Летувіскай Рэспублікі, дзе ў 1923 годзе атрымалі статус места. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Гарады Летувы}} [[Катэгорыя:Гарады Летувы]] ahrrwlsv83mtuw2mymcrr01hdj70bx9 0 44508 2686493 2681375 2026-08-24T03:30:25Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686493 wikitext text/x-wiki [[Файл:Eukaryota diversity 2.jpg|значак|Розныя формы жыцьця.]] '''Жыцьцё́''' — характарыстыка, якая адрозьнівае аб’екты, якія маюць [[біялягічныя працэсы|самападтрымальныя працэсы]], як то жывыя арганізмы, ад тых, якія ня маюць такіх працэсаў<ref>Koshland Jr, Daniel E. (March 22, 2002). [http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/295/5563/2215 «The Seven Pillars of Life»]. Science 295 (5563): 2215–2216.</ref>, альбо таму, што такія функцыі перасталі выконвацца з-за сьмерці, альбо таму што ў іх няма такіх функцыяў, і клясыфікуюцца адпаведна як няжывыя арганізмы<ref>[http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=inanimate «Definition of inanimate»]. WordNet Search by Princeton University.</ref><ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/life «Merriam-Webster Dictionary»]. Merriam-Webster Dictionary.</ref>. [[Біялёгія]] ёсьць навука, якая займаецца вывучэньнем жыцьця. Жывыя арганізмы падвяргаюцца абмену рэчываў, падтрыманьню [[гамэастаз]]у, маюць вялікі патэнцыял для росту, рэагуюць на зьнешнія раздражняльнікі, з посьпехам праходзяць [[натуральны адбор]], зьдзяйсьняюць [[адаптацыя|адаптацыю]] да навакольнага асяродзьдзя ў наступных пакаленьнях. Жывыя арганізмы характарызуюцца высокаўпарадкаванай будовай. Хімічныя рэчывы, зь якіх пабудаваныя жывыя арганізмы, значна больш складаныя і дасягаюць больш высокага ўзроўню арганізацыі ў параўнаньні з тымі рэчывамі, зь якіх складаецца большасьць няжывых целаў<ref>{{Кніга|аўтар=Кемп П., Армс К.|загаловак=Введение в биологию|месца=М.|выдавецтва=Мир|год=1988|старонкі=19|наклад=125000}}</ref>. Больш складаныя жывыя арганізмы могуць мець зносіны з дапамогай розных сродкаў<ref>«Organism». Chambers 21st Century Dictionary (online ed.). 1999.</ref>. Разнастайныя жывыя арганізмы (жыцьцёвыя формы) інсуюць у [[біясфэра|біясфэры]] [[Зямля|Зямлі]], агульнай уласьцівасьцю для гэтых арганізмаў, як то [[расьліны|расьлінаў]], [[жывёлы|жывёлаў]], [[грыбы|грыбоў]], [[найпростыя|найпростых]], [[археі|археяў]] і [[бактэрыі|бактэрыяў]] зьяўляюцца тое, што ўсе яны ў сваёй аснове маюць [[вуглярод]] і [[вада|воду]], а таксама маюць [[атам]]арную будову й спадчынную генэтычную інфармацыю. У [[філязофія|філязофіі]] й [[рэлігія|рэлігіі]], разуменьне жыцьця й ягоны характар іншы. Абодва панятка прапануюць інтэрпрэтацыі, як жыцьцё зьвязана зь існаваньнем і сьвядомасьцю, і абодва датычацца многіх пытаньняў, зьвязаных, у тым ліку з жыцьцёвай пазыцыяй, мэтамі, канцэпцыяй бога ці багоў, душы альбо замагільнага жыцьця. == Гісторыя дасьледаваньня == === Матэрыялізм === Некаторыя з самых раньніх тэорыяў жыцьця былі матэрыялістычнымі, бо сьцьвярджалі, што ўсё існае ёсьць [[матэрыя (філязофія)|матэрыяй]], а жыцьцё ўважаецца толькі складанай формай або арганізацыяй матэрыі. [[Эмпэдокл]] лічыў, што ўсё ў Сусьвеце складаецца з камбінацыі чатырох адвечных «элемэнтаў» ці «каранёў усяго»: зямлі, вады, паветра і агню. Усе зьмены тлумачацца разьмяшчэньнем і пераразьмяшчэньнем гэтых элемэнтаў. Розныя формы жыцьця, на думку гэтага старажытнагрэцкага філёзафа, узьнікаюць дзякуючы адпаведнай сумесі элемэнтаў. [[Дэмакрыт]] быў [[атамізм|атамістам]] і лічыў, што галоўнай характарыстыкай жыцьця ёсьць наяўнасьць душы, якая, як і ўсё астатняе, складаецца з «агнявых» атамаў. Ён падкрэсьліваў важнасьць [[агонь|агню]] празь ягоную сувязь зь цяплом і [[рух]]ам, якія, здаваецца, павязаныя з жыцьцём<ref>Parry, Richard (25.08.2010). [https://web.archive.org/web/20060830030642/http://plato.stanford.edu/entries/democritus/#4 «Democritus»]. Stanford Encyclopedia of Philosophy.</ref>. У супрацьлегласьць [[матэрыялізм]]у, [[Плятон]] сьцьвярджаў, што сьвет арганізаваны сталымі формамі, якія адлюстроўваюцца ў матэрыі недасканала, то бок гэтыя формы даюць кірунак і інтэлект, што тлумачыць заканамернасьці ў сьвеце. Мэханістычны матэрыялізм, што ўзьнік у [[Старажытная Грэцыя|Старажытнай Грэцыі]], быў адроджаны францускім філёзафам [[Рэнэ Дэкарт]]ам, які лічыў, што жывёлы і людзі — гэта наборы частак, якія працуюць як машына. Гэтая ідэя была далей разьвітая [[Жульен Афрэ дэ Лямэтры|Жульенам Афрэ дэ Лямэтры]] ў ягонай кнізе ''«Чалавек-машына»''<ref>de la Mettrie, J.J.O. (1748). «L’Homme Machine». Leyden: Elie Luzac.</ref>. У XIX стагодзьдзі прагрэс у вузнай тэорыі ў біялёгіі ўмацаваў гэтыя погляды, а эвалюцыйная тэорыя [[Чарлз Дарвін|Чарлза Дарвіна]] прапанавала мэханістычнае тлумачэньне паходжаньня відаў праз [[натуральны адбор]]<ref>Thagard, Paul (2012). [https://web.archive.org/web/20230413194751/https://books.google.com/books?id=HrJIV19_nZYC&pg=PA204 «The Cognitive Science of Science: Explanation, Discovery, and Conceptual Change»]. MIT Press. — С. 204—205. — ISBN 978-0-262-01728-2.</ref>. На пачатку XX стагодзьдзя [[Стэфан Ледзюк]] прасоўваў ідэю, што біялягічныя працэсы можна зразумець празь [[фізыка|фізыку]] і [[хімія|хімію]], сьцьвярджаючы, што штучныя вузы, якія «харчуюцца», «растуць», «дзеляцца», «рэагуюць» на зьнешнія раздражненні, таму ён лічыў, што штучныя вузы ўтвараюць пераход да сапраўдных, жывых вузаў. Ягоныя працы, прадстаўленыя ў кнізе ''«Сынтэтычная біялёгія»''<ref>Leduc, Stéphane (1912). «La Biologie Synthétique». Paris: Poinat.</ref>, былі адхіленыя сучаснікамі, але ў наш час атрымалі новае ўвасабленьне дзякуючы дасьледаваньням, зробленым Расэлам, Баржам і іхнымі калегамі<ref>Russell, Michael J.; Barge, Laura M.; Bhartia, Rohit; et al. (2014). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3995032 «The Drive to Life on Wet and Icy Worlds»]. Astrobiology. 14 (4): 308—343. — [[doi:10.1089/ast.2013.1110]]. PMC 3995032. PMID 24697642.</ref>. === Гілемарфізм === Тэорыя [[гілемарфізм]]у была ўпершыню сфармуляваная старажытнагрэцкім філёзафам [[Арыстотэль|Арыстотэлем]]. Ён надаваў вялікую ўвагу прыкладаньню гілемарфізму ў [[біялёгія|біялёгіі]], якая шырока адлюстраваная ў ягоных захаваных творах. Паводле гэтага погляду, усё ў матэрыяльным сьвеце складаецца з матэрыі і формы, прычым форма жывой істоты ёсьць ейнай [[душа|душою]]. Арыстотэль вылучаў тры віды душы. Гэтак вэгетатыўная душа ў [[расьліны|расьлінаў]] забясьпечвае рост, гніцьцё і сілкаваньне, але не выклікае руху і наяўнасьці пачуцьцяў. Жывёльная душа дазваляе жывёлам рухацца і адчуваць, а рацыянальная душа, якая ёсьць крыніцай [[сьвядомасьць|сьвядомасьці]] і [[мысьленьне|мысьленьня]] і, паводле Арыстотэля, уласьцівая толькі чалавеку. Кожная найвышэйшая душа ўлучае ў сябе ўсе ўласьцівасьці ніжэйшых душаў. Арыстотэль сьцьвярджаў, што, хоць матэрыя можа існаваць бяз формы, але форма ня можа існаваць без матэрыі, а значыць, душа ня можа існаваць бязь цела<ref>Marietta, Don (1998). [https://web.archive.org/web/20230413194754/https://books.google.com/books?id=Gz-8PsrT32AC «Introduction to ancient philosophy»]. M.E. Sharpe. — С. 104. — ISBN 978-0-7656-0216-9.</ref>. Гэтая канцэпцыя ўзгадняецца з [[тэлеалёгія|тэлелягічнымі]] тлумачэньнямі жыцьця, якія інтэрпрэтуюць зьявы празь іхныя мэты або скіраванасьць да выніку. Напрыклад, колер [[мядзьведзь белы|белага мядзьведзя]] тлумачыцца ягонай мэтай — маскаваньнем. Аднак такое тлумачэньне, у якім прычыннасьць ідзе ад будучыні да мінулага, супярэчыць навуковым доказам натуральнага адбору, які тлумачыць зьявы праз папярэднія прычыны. Біялягічныя рысы тлумачацца не аптымальнымі вынікамі ў будучыні, а эвалюцыйнай гісторыяй відаў у мінулым, якая прывяла да адбору і замацаваньня гэтых характарыстык<ref>Stewart-Williams, Steve (2010). [https://web.archive.org/web/20230413194752/https://books.google.com/books?id=KBp69los_-oC&pg=PA193 «Darwin, God and the meaning of life: how evolutionary theory undermines everything you thought you knew of life»]. Cambridge University Press. — С. 193—194. — ISBN 978-0-521-76278-6.</ref>. === Самазараджэньне === [[Самазараджэньне]]м уважаецца старыя ўяўленьні аб тым, што жывыя арганізмы могуць утварацца без паходжання ад падобных арганізмаў, то бок зь нежывога. Звычайна лічылася, што пэўныя формы жыцьця, напрыклад, [[блохі]], могуць узьнікаць зь нежывой матэрыі, як то з [[пыл]]а, або што [[мышы]] і [[вусякі]] могуць фармавацца з бруду ці сьмецьця ў пэўныя сэзоны<ref>Stillingfleet, Edward (1697). «Origines Sacrae». Cambridge University Press.</ref>. Гэтая тэорыя была прапанаваная Арыстотэлем<ref>Brack, André (1998). [https://web.archive.org/web/20090326183108/http://assets.cambridge.org/97805215/64755/excerpt/9780521564755_excerpt.pdf «Introduction»]. In André Brack (ed.). The Molecular Origins of Life. Cambridge University Press. — С. 1. — ISBN 978-0-521-56475-5.</ref>, які сыстэматызаваў і дапоўніў працы ранейшых [[прыродазнаўчыя навукі|прыродазнаўцаў]] і старажытныя тлумачэньні зьяўленьня жывых арганізмаў. Цягам двух тысячагодзьдзяў гэта лічылася найлепшым тлумачэньнем узьнікненьня жыцьця. Аднак у 1859 годзе [[Люі Пастэр]] канчаткова зьняпраўдзіў тэорыю самазараджэньня дзякуючы сваім экспэрымэнтам, працягваючы дасьледаваньні сваіх папярэднікаў, як то [[Франчэска Рэдзі]]<ref>Levine, Russell; Evers, Chris. [https://web.archive.org/web/20151009044415/http://www.ncsu.edu/project/bio183de/Black/cellintro/cellintro_reading/Spontaneous_Generation.html «The Slow Death of Spontaneous Generation (1668—1859)»]. North Carolina State University. National Health Museum.</ref><ref>Tyndall, John (1905). «Fragments of Science». Vol. 2. New York: P.F. Collier. Chapters IV, XII, and XIII.</ref>. Абвержаньне традыцыйных уяўленьняў пра самазараджэньне больш не выклікае спрэчак сярод біёлягаў<ref>Zubay, Geoffrey (2000). «Origins of Life: On Earth and in the Cosmos» (2nd ed.). Academic Press. — ISBN 978-0-12-781910-5.</ref><ref>Smith, John Maynard; Szathmary, Eors (1997). «The Major Transitions in Evolution». Oxford Oxfordshire: Oxford University Press. — ISBN 978-0-19-850294-4.</ref>. === Віталізм === [[Віталізм]]ам ёсьць уяўленьні пра існаваньне нематэрыяльнага складніку ў жывых арганізмах. Гэты падыход узьнік дзякуючы [[Георг Эрнст Шталь|Георгу Эрнсту Шталю]] і заставаўся папулярным да сярэдзіны XIX стагодзьдзя. Ён прывабліваў такіх філёзафаў, як то [[Анры Бэргсон]], [[Фрыдрых Ніцшэ]] і [[Вільгэльм Дыльтэй]]<ref>Schwartz, Sanford (2009). [https://web.archive.org/web/20230413194800/https://books.google.com/books?id=4hQLdPtJe9EC&pg=PA56 «C.S. Lewis on the Final Frontier: Science and the Supernatural in the Space Trilogy»]. Oxford University Press. — С. 56. — ISBN 978-0-19-988839-9.</ref>, анатамаў, як то [[Ксавіе Біша]], і хімікаў, як [[Юстус фон Лібіх]]<ref name="Wilkinson">Wilkinson, Ian (1998). [https://web.archive.org/web/20160105031229/http://www.ifcc.org/ifccfiles/docs/130304003.pdf «History of Clinical Chemistry – Wöhler & the Birth of Clinical Chemistry»]. The Journal of the International Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine. 13 (4).</ref>. Віталізм улучаў у сябе ідэю пра прынцыповую розьніцу паміж арганічнай і неарганічнай матэрыяй і меркаваньне, што арганічныя рэчывы могуць узьнікаць толькі з жывых арганізмаў. Гэтае ўяўленьне было абвергнутае ў 1828 годзе, калі [[Фрыдрых Вёлер]] [[сынтэз]]аваў [[мачавіна|мачавіну]] зь неарганічных матэрыялаў<ref>Friedrich Wöhler (1828). [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15097k/f261.chemindefer «Ueber künstliche Bildung des Harnstoffs»]. Annalen der Physik und Chemie. 88 (2): 253—256. — [[doi:10.1002/andp.18280880206]].</ref>. Гэты сынтэз лічыцца пачаткам сучаснай [[арганічная хімія|арганічнай хіміі]]. Гістарычнае значэньне гэтай падзеі палягае на тым, што ўпершыню арганічнае злучэньне было атрыманае пры неарганічнай рэакцыі<ref name="Wilkinson"/>. У 1850-х гадах [[Гэрман фон Гэльмгальц]], працягваючы ідэі [[Юліюс Робэрт фон Маер|Юліюса Робэрта фон Маера]], даказаў, што падчас руху цягліцаў энэргія не зьнікае, што азначала, што дзеля руху не патрэбныя «жыцьцёвыя сілы»<ref>Rabinbach, Anson (1992). [https://web.archive.org/web/20230413194755/https://books.google.com/books?id=e5ZBNv-zTlQC&pg=PA124 «The Human Motor: Energy, Fatigue, and the Origins of Modernity»]. University of California Press. — С. 124—125. — ISBN 978-0-520-07827-7. </ref>. Гэтыя вынікі прывялі да адмовы навуковай цікавасьці да віталістычных тэорыяў, асабліва пасьля таго, як [[Эдуард Бухнэр]] прадэманстраваў, што алькагольнае брузаваньне можа адбывацца ў бязвузных экстрактах [[дрожджы|дражджоў]]<ref>Cornish-Bowden Athel, ed. (1997). «New Beer in an Old Bottle. Eduard Buchner and the Growth of Biochemical Knowledge». Valencia, Spain: Universitat de València. — ISBN 978-8437-033280.</ref>. Не зважаючы на гэта, вера ў падобныя ідэі захоўваецца ў псэўданавуковых тэорыях, як то [[гамэапатыя]], якая тлумачыць хваробы парушэньнямі ў жыцьцёвай сіле<ref>[https://web.archive.org/web/20181225185228/https://www.ncahf.org/pp/homeop.html «NCAHF Position Paper on Homeopathy»]. National Council Against Health Fraud.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210628035156/https://www.biolib.cz/en/taxon/id14772 Vitae]{{ref-en}}. BioLib. * [https://web.archive.org/web/20231205164331/https://www.theatlantic.com/science/archive/2023/12/defining-life-existentialism-scientific-theory/676238/ What Is Life?]{{ref-en}} The Atlantic. [[Катэгорыя:Жыцьцё| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 6hu0d0u4dl5n3s8k30y1o84y1uwduh4 0 44728 2686388 2685427 2026-08-23T18:28:43Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686388 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Ювэнтус (неадназначнасьць)}} {{Футбольны клюб |Лягатып = Juventus FC - logo black (Italy, 2020).svg |ПоўнаяНазва = Juventus Football Club |Горад = [[Турын]], [[Італія]] |Стадыён = [[Ювэнтус (стадыён)|Ювэнтус]] |Умяшчальнасьць = 41 507 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЮвэнтусТурЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЮвэнтусТурСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЮвэнтусТур}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _juventus2425h | pattern_b1 = _juventus2425h | pattern_ra1 = _juventus2425h | pattern_sh1 = _juventus2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _juventus2425a | pattern_b2 = _juventus2425a | pattern_ra2 = _juventus2425a | pattern_sh2 = _juventus2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = fffd37 | body2 = fffd37 | rightarm2 = fffd37 | shorts2 = | socks2 = ffffff | pattern_la3 = _juventus2425t | pattern_b3 = _juventus2425t | pattern_ra3 = _juventus2425t | pattern_sh3 = _juventus2425t | pattern_so3 = _juventus2425tl | leftarm3 = 000030 | body3 = 000030 | rightarm3 = 000030 | shorts3 = 000030 | socks3 = 181818 }} «'''Ювэ́нтус'''» (таксама: «'''Ювэ'''», ад {{мова-la|iuventus|скарочана}} — «юнацтва») — [[Італія|італьянскі]] [[футбольны клюб]] з [[Турын]]у. Зьяўляецца самым тытуляваным клюбам Італіі па колькасьці чэмпіёнстваў ва ўнутраным першынстве і перамогаў у [[Кубак Італіі па футболе|Кубку Італіі]]. Клюб быў заснаваны ў 1897 годзе групоўкай маладых турынскіх студэнтаў<ref>[https://web.archive.org/web/20080729181702/http://www.juventus.com/site/eng/CLUB_storia.asp «Juventus Football Club: The History»]. Juventus Football Club S.p.A</ref>, сярод іх, быў і першы прэзыдэнт клюбу, [[Эўджэніё Канфары]], і ягоны брат Энрыка, аўтар гістарычнай памяці<ref>[https://web.archive.org/web/20120124021050/http://www.juventus.com/wps/portal/en/news/2010/5/news_newseventi_1ab43f7d10c541439c7e7381a98df073.asp/!ut/p «Andrea Agnelli: the 25th chairman of Juventus»]. Juventus F.C. S.p.A</ref>. Клюб належыць сям’і бізнэсоўцаў [[Аньельлі]] з 1923 году, што зьяўляецца найстарэйшым спартовым партнэрствам у Італіі, у выніку чаго «Ювэнтус» стаў першым прафэсійным клюбам у краіне<ref>Hazzard, Patrick; Gould, David (2001). «''Fear and loathing in world football''». Berg Publishers. pp. 209, 215. {{ISBN|1-85973-463-4}}.</ref>. З часам клюб стаў сымбалем нацыянальнай культуры<ref>[https://web.archive.org/web/20130829104412/http://www.corrieredellosport.it/serie_a/inter/2010/10/02-131598/Inter-Juve,+resto+del+Mondo+contro+il+made+in+Italy «Inter-Juve, resto del mondo contro il made in Italy»]. Corriere dello Sport.</ref><ref>Giovanni Arpino. [http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/action,viewer/Itemid,3/page,0019/articleid,0128_01_1969_0277_0019_4979044/ «Quando si dice Juventus…»]. La Stampa. p. 19.</ref>, у сувязі зь іхнымі посьпехамі, некаторыя зь якіх зрабілі значны ўплыў у італьянскім грамадзтве, асабліва ў 1930-я гады й у першыя пасьляваенныя дзесяцігодзьдзі, ідэалягічнай палітыцы й сацыяльна-эканамічнаму паходжаньню тых, хто спачувае клюбу. Колькасьць заўзятараў клюбу зьяўляецца ня толькі самай вялікай у [[Італія|Італіі]], але і адной з найбуйнейшых у сьвеце. Падтрымка «Ювэнтусу» шырока распаўсюджана па ўсёй краіне й за мяжой, у асноўным у краінах са значнай прысутнасьцю італьянскіх імігрантаў<ref>[http://www.borsaitaliana.it/borsa/notizie/mf-dow-jones/italia-dettaglio.html?newsId=778384&lang=it «Juventus F.C.: nasce l’Associazione Piccoli Azionisti»]. Borsa Italiana S.p.A. 24</ref>. «Ювэнтус» гістарычна зьяўляецца самым пасьпяховым клюбам у італьянскім футболе й адным з самых тытуляваных у сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20150223013708/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=107733.html#juventus+building+bridges+serie+b «Juventus building bridges in Serie B»]. Fédération Internationale de Football Association.</ref>. «Ювэнтус», больш, чым любы іншы італьянскі клюб, мае рэкордныя 36 нацыянальных чэмпіёнскіх тытулаў, рэкордныя 15 перамогаў у розыгрышах [[Кубак Італіі па футболе|італьянскага кубку]] й 9 перамогаў у нацыянальным [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубку]], а таксама адзінаццаць перамогаў у міжнародных спаборніцтвах. У адпаведнасьці з рэйтынгам апублікаваным у 2009 годзе [[Міжнародная фэдэрацыя футбольнай гісторыі і статыстыкі|Міжнароднай фэдэрацыяй футбольнай гісторыі й статыстыкі]], арганізацыі, што падначалена [[ФІФА]], клюб, паводле вынікаў выступаў у міжнародных спаборніцтвах, быў прызнаны найлепшым клюбам Італіі й другім клюбам Эўропы XX стагодзьдзя<ref>[https://web.archive.org/web/20211104144548/https://www.iffhs.de/login «Europe’s club of the Century»]. International Federation of Football History & Statistics.</ref>. == Гісторыя == === Раньнія гады === «Ювэнтус» быў заснаваны як «спартовы клюб Ювэнтус» у канцы 1897 году навучэнцамі ліцэю імя [[Масыма д’Адзэльлё]] ў Турыне, але быў перайменаваны ў «футбольны клюб Ювэнтус» праз два гады<ref name="Juventus.com" >{{спасылка|спасылка=http://www.juventus.com/site/eng/CLUB_storia.asp|загаловак=Juventus Football Club: The History|выдавецтва=Juventus Football Club S.p.A. official website|дата доступу=09.08.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080729181702/http://www.juventus.com/site/eng/CLUB_storia.asp|дата копіі=29.07.2008}}</ref>. Клюб далучыўся да розыгрышаў італьянскага футбольнага першынства ў 1900 годзе. Свой першы матч у чэмпіянаце клюб згуляў 11 сакавіка 1900 году, у якім зазнаў паразаў зь лікам 0:1 ад «Тарынээзэ<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.juworld.net/partita.asp?idpartita=8|загаловак=11/03/1900 Juventus-Torinese F.C. 0–1, Campionato Federale 1899–1900|выдавецтва=Juworld.net|дата доступу=17.06.2021|копія=https://web.archive.org/web/20210623064005/https://juworld.net/partita.asp?idpartita=8|дата копіі=23.06.2021}}</ref>. [[Файл:Formazione Juventus 1905.jpg|значак|зьлева|Склад каманды, якая здабыла першы чэмпіёнскі тытул у 1905 годзе.]] У 1904 годзе бізнэсовец [[Марка Аймонэ-Марсан]] фінансава падтрымаў клюб, а таксама даў магчымасьць клюбу зьехаць з трэнавальнай пляцоўкі П’яцца д’Армі на больш зручны вэлядром імя Ўмбэрта I. У гэты пэрыяд каманда мела ружовы і чорны камплект формы. У 1905 годзе «Ювэнтус» атрымаў перамогу ў чэмпіянаце італьянскай лігі, гуляючы менавіта на вэлядроме імя Ўмбэрта I. Да гэтага ж часу стасуецца зьмена клюбных колераў на чорны і белы, якія былі дараваныя ангельскім клюбам «[[Нотс Каўнці Нотынггэм|Нотс Каўнці]]»<ref name="league">{{кніга|загаловак=Almanacco Illustrato del Calcio – La Storia 1898–2004|выдавецтва=Panini Edizioni Modena|год=2005}}</ref>. У 1906 годзе ўнутраныя разыходжаньні адносна будучыні клюбу прывялі да таго, што прэзыдэнт клюбу Альфрэд Дык і некалькі гульцоў пакінулі «Ювэнтус» і заснавалі ўласны клюб «[[Тарына Турын|Тарына]]»<ref name="Juventus.com" />, заклаўшы падмурак да стварэньня турынскага дэрбі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/classicfootball/stories/classicderby/news/newsid=924118.html#injuries+clouding+turin+derby|загаловак=FIFA Classic Rivalries: Torino vs Juventus|выдавецтва=Fédération Internationale de Football Association|дата доступу=29.06.2007|копія=https://web.archive.org/web/20111214072339/http://www.fifa.com/classicfootball/stories/classicderby/news/newsid%3D924118.html|дата копіі=14.12.2011}}</ref>. Наступныя гады «Ювэнтус» адбудоўваўся у адбудове і заставаўся актыўным нават у час [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]<ref name="league" />. У 1913 годзе «Ювэнтус» быў паніжаны ў другі дывізіён пасьля таго, як заняў апошняе месца, але пасьля ціску з боку кіраўнікоў клюбу на Італьянскую фэдэрацыю было пастаноўлена павялічыць колькасьць камандаў у наступным сэзоне, што дазволіла камандзе застацца ў найвышэйшым дывізіёне<ref>{{спасылка|спасылка=http://archiviostorico.gazzetta.it/2006/luglio/26/Nel_1913_Juve_retrocede_viene_ga_10_060726050.shtml|загаловак=Nel 1913 la Juve retrocede e viene ripescata|выдавецтва=gazzetta.it|дата публікацыі=26.07.2006}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.calciomercato.com/news/1913-e-1922-juventus-e-inter-in-serie-b-ecco-come-ando-veramente-34023|загаловак=1913 e 1922, Juventus e Inter in Serie B? Ecco come andò veramente|выдавецтва=calciomercato.com|дата публікацыі=28.04.2018|дата доступу=09.09.2024}}</ref>. === Уздым === [[Файл:Juventus FC - 'Magical Trio' (Sívori, Charles, Boniperti).jpg|значак|«Магічная троіца» каманды ў складзе [[Амар Сывары|Амара Сывары]], [[Джон Чарлз|Джона Чарлза]] і [[Джамп’ера Баніпэрці]].]] Пачатак уздыму «Ювэнтусу» супаў з тым, што ў 1923 годзе кантроль над клюбам атрымаў уласьнік заводу [[Fiat]] [[Эдаарда Аньельлі]]. Ён жа пабудаваў новы клюбны стадыён, які дапамог закласьці падмурак да прафэсійнага разьвіцьця<ref name="Juventus.com" />. Гэта дапамагло клюбу ў атрыманьні другога чэмпіёнства ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1925—1926 гадоў|сэзоне 1925—1926 гадоў]], калі «Ювэнтус» аказаўся мацней за клюб «[[Альба Рома Флямініё|Альба Рома]]» з агульным лікам 12:1<ref name="league" />. Гэты сзон стаў выдатным для турынскага нападніка [[Антоніё Вояк]]а<ref>Modena, Panini Edizioni (2005). Almanacco Illustrato del Calcio — La Storia 1898—2004.</ref>. Клюб зарэкамэндаваў сябе як асноўная рухальная сіла ў італьянскім футболе ў 1930-х гадах, стаўшы першым прафэсійным клюбам краіны, што прывяло да пяці пасьлядоўных перамогаў у італьянскім чэмпіянаце. Клюб утварыў ядро [[зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]] падчас эры [[Віторыё Поцца]], у тым ліку на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|сусьветнае першынство 1934 году]], калі зборная Італіі стала наймацнейшай у сьвеце<ref>[http://rsssf.com/tablesi/ital-intres1930.html Italy — International matches 1930—1939]. The Record Sport Soccer Statistics Foundation.</ref>. На той час за клюб гулялі такія футбалісты, як [[Раймунда Орсі]], [[Люіджы Бэрталіні]], [[Джаваньні Фэрары]] і [[Люіс Монці]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.juventus.com/it/news/articoli/campioni-del-mondo-in-bianconero|загаловак=Campioni del mondo in bianconero|выдавецтва=Juventus.com|дата публікацыі=08.06.2018|дата доступу=23.01.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230123133044/https://www.juventus.com/it/news/articoli/campioni-del-mondo-in-bianconero|дата копіі=23.01.2023}}</ref>. Пасьля пераезду на Гарадзкі стадыён клюб трапіў у пераходны пэрыяд, але аднавіўся пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref name="Juventus.com" />. Пад неперарыўным уплывам сям’і Аньельлі «Ювэнтус» вярнуўся да посьпехаў у канцы 1940-х і пачатку 1950-х гадах, заваяваўшы тытулы чэмпіёнаў краіны ў 1949—1950 і 1951—1952 гадах. Прыход ўэйлскага нападніка [[Джон Чарлз|Джона Чарлза]] і аргентынска-італьянскага форварда [[Амар Сывары|Амара Сывары]] поруч з клюбным сымбалем [[Джамп’ера Баніпэрці]] стварыў знакамітае «Магічнае трыё», якое дамінавала ў лізе. Клюб, між тым, здабыў свой першы дубль празь перамогу ў лізе і кубку ў сэнаў 1959—1960 гадоў. Баніпэрці завяршыў кар’еру ў 1961 годзе як найлепшы бамбардзір у гісторыі «Ювэнтусу», стаўшы адной з ключавых постацяў у гісторыі клюбу<ref>{{навіна|спасылка=http://www.juventus.com/site/ita/NEWS_newseventi_E63B2C18BD6A41F5BEDCFEC8BF94195C.asp|загаловак=Tanti auguri, Presidente!|выдавец=Juventus Football Club S.p.A. official website|копія=https://web.archive.org/web/20090706034620/http://www.juventus.com/site/ita/NEWS_newseventi_E63B2C18BD6A41F5BEDCFEC8BF94195C.asp|дата копіі=06.07.2009}}</ref>. У 1961 годзе «Ювэнтус» стаў першым італьянскім клюбам, які тамогся дзесяці тытулаў чэмпіёнаў краіны, атрымаўшы права дадаць залатую зорку над эмблемай. Гэтую традыцыю пазьней перанялі іншыя клюбы<ref name="Juventus" >{{навіна|спасылка=https://www.juventus.com/en/news/articles/a-century-in-10-images|загаловак=A CENTURY IN 10 IMAGES|выдавец=Juventus|дата публікацыі=24.07.2023}}</ref>. «Ювэнтус» дадаў на свой рахунак чарговае чэмпіёнства ў сэзоне 1966—1967 гадоў, стаўшы адным з найболей пасьпяховых клюбаў Італіі<ref name="league" />. === Унутранае дамінаваньне і эўрапейскі ўздым === [[Файл:1971–72 Juventus Turin (edited).webp|значак|зьлева|Каманда сэзону 1971—1972 гадоў.]] «Ювэнтус» усчаў новую эпоху дамінаваньня ў 1970‑я гады, замацаваўшыся як вядучы клюб італьянскага футболу. Пад кіраўніцтвам былога гульца клюбу чэха [[Чэстмір Выцпалек|Чэстміра Выцпалка]] клюб двойчы запар стаў пераможцам Сэрыі А ў сэзонах 1971—1972 і 1972—1973 гадоў<ref name="league" />, а такія гульцы, як то [[Рабэрта Бэтэга]], [[Франка Каўзіё]] і [[Гаэтана Шырэа]], сталі цэнтральнымі фігурамі турынскай каманды. Пад кіраўніцтвам [[Джаваньні Трапатоні]], які ачоліў каманду ў 1976 годзе, «Ювэнтус» працягнуў пасьпяховую хаду, здабыўшы новыя тытулы і атрымаўшы свой першы буйны эўрапейскі трафэй, узяўшы [[Кубак УЭФА 1976—1977 гадоў]]<ref name="Lega Serie A" >{{спасылка|спасылка=http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/albo-d-oro|загаловак=Albo d’oro Serie A TIM|выдавецтва=Lega Nazionale Professionisti Serie A|дата доступу=21.05.2012|копія=https://web.archive.org/web/20101018001314/http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/albo-d-oro|дата копіі=18.10.2010}}</ref>. Эпоха Трапатоні працягнулася ў 1980‑я гады, тады «Ювэнтус» выйграў яшчэ тры тытулы Сэрыі А да 1984 году<ref name="league" /> і стаў першым італьянскім клюбам, які заваяваў 20 чэмпіёнскіх тытулаў, атрымаўшы права на другую залатую зорку на кашулі<ref name="Lega Serie A" />. Каманда прыдбала шэраг вядучых гульцоў той эпохі, склаўшы кантракты з [[Паолё Росі]], [[Мішэль Плятыні|Мішэлем Плятыні]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.topendsports.com/sport/soccer/list-player-of-the-year-ballondor.htm|загаловак=List of the Ballon d'Or Winners|выдавецтва=Topend Sports|дата доступу=01.07.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150810000311/http://www.topendsports.com/sport/soccer/list-player-of-the-year-ballondor.htm|дата копіі=10.08.2015}}</ref>, Гаэтана Шырэа і [[Зьбігнеў Бонек|Зьбігнева Бонека]]. Плятыні ўганароўваўся «[[Залаты мяч|Залатым мячом]]» тры гады запар з 1983 па 1985 гады<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/miscellaneous/europa-poy.html|загаловак=European Footballer of the Year ('Ballon d'Or')|выдавецтва=The Record Sport Soccer Statistics Foundation|дата доступу=08.06.2007|копія=https://web.archive.org/web/20090116080615/http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy.html|дата копіі=16.01.2009}}</ref>, а сам клюб дасягнуў вяршыні эўрапейскага футболу, выгуляўшы ў [[фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1985 году|фінале Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1985 году]] ангельскі «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]». Матч быў заценены трагедыяй на стадыёне Эйзэль<ref>{{навіна|спасылка=https://www.uefa.com/news-media/news/01a9-0f84715c0a25-40c3507092b6-1000--olsson-urges-anti-racism-action/|загаловак=Olsson urges anti-racism action|выдавец=Union des Associations Européennes de Football|дата публікацыі=13.05.2005|копія=https://web.archive.org/web/20130314215224/http://www.uefa.com/uefa/socialresponsibility/antiracism/news/newsid%3D300034.html|дата копіі=14.03.2013}}</ref>, але перамога зрабіла «Ювэнтус» першым клюбам, які сабраў калекцыю з усіх трох асноўныя турніраў УЭФА таго часу<ref>{{навіна|спасылка=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2003/09/23/pagina-7/552332/pdf.html|загаловак=Un dilema histórico|выдавец=El Mundo Deportivo|дата публікацыі=23.09.2003|копія=https://web.archive.org/web/20110920005225/http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2003/09/23/pagina-7/552332/pdf.html|дата копіі=20.09.2011}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.uefa.com/news/newsid=919647.html|загаловак=Giovanni Trapattoni|выдавец=Union des Associations Européennes de Football|дата публікацыі=31.05.2010|копія=http://archive.wikiwix.com/cache/20110703031905/http://www.uefa.com/news/newsid=919647.html|дата копіі=03.07.2011}}</ref>. Пасьля трыюмфу ў [[Міжкантынэнтальны кубак ФІФА|Міжкантынэнтальным кубку]] ў тым ж годзе турынцы таксама сталіся першымі, хто здабываў тытулы ўсіх пяці прызнаных міжнародных клюбных турніраў<ref>{{навіна|спасылка=http://en.archive.uefa.com/competitions/eusa/history/season=1985/intro.html|загаловак=1985: Juventus end European drought|выдавец=Union des Associations Européennes de Football|дата публікацыі=08.12.1985|копія=https://web.archive.org/web/20131208125358/http://en.archive.uefa.com/competitions/eusa/history/season=1985/intro.html|дата копіі=08.12.2013}}</ref>. Пасьля эўрапейскага трыюмфу «Ювэнтус» трапіў у час турбуленцыі, бо ягоны супернікі ў Італіі, як то «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]», «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» і «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]», падцягнуліся да лідэра і пачалі аспрэчваць ягонае дамінаваньне. Каманда зь беларусам [[Сяргей Алейнікаў|Сяргеем Алейнікавым]] у складзе ўзяла Кубак Італіі 1989—1990 гадоў і Кубак УЭФА пад кіраўніцтвам [[Дын Дзоф|Дына Дзофа]]<ref name="league" />, а перад [[чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|чэмпіянатам сьвету 1990 году]] каманда пераехала на стадыён вядомы як [[Дэльле Альпі]]. Не зважаючы на прыяднаньне [[Рабэрта Баджа]] ў 1990 годзе за рэкордную трансфэрную суму, «Ювэнтус» меў абмежаваныя посьпехі ў пачатку 1990-х, а галоўным дасягненьнем таго часу стаў чарговы Кубак УЭФА ў 1993 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.storiedicalcio.altervista.org/coppa_uefa/UEFA_92_93.html|загаловак=Tris bianconero nel segno del Divin Codino|выдавецтва=Storie di Calcio|дата доступу=10.08.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150924111108/http://www.storiedicalcio.altervista.org/coppa_uefa/UEFA_92_93.html|дата копіі=24.09.2015}}</ref>. === Сучаснасьць === Ад 2014 да 2019 году трэнэрам каманды быў [[Масіміляна Алегры]]. Абаронца «Ювэнтусу» ў 2011—2019 гадах [[Андрэа Барцальі]] пасьля сканчэньня кар’еры гульца стаў трэнэрам па разьвіцьці тэхнікі ў клюбе. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (36)''': ** 1905, 1926, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1950, 1952, 1958, ** 1960, 1961, 1967, 1972, 1973, 1975, 1977, 1978, 1981, 1982, ** 1984, 1986, 1995, 1997, 1998, 2002, 2003, [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2011—2012 гадоў|2012]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2012—2013 гадоў|2013]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2013—2014 гадоў|2014]], ** [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2014—2015 гадоў|2015]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2015—2016 гадоў|2016]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2016—2017 гадоў|2017]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2017—2018 гадоў|2018]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2018—2019 гадоў|2019]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2019—2020 гадоў|2020]] * '''Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (15)''': ** 1938, 1942, 1959, 1960, 1965, 1979, 1983, 1990, 1995, 2015 ** 2016, 2017, 2018, 2021, 2024 * '''Уладальнік [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]] (9)''': ** 1995, 1997, 2002, 2003, 2012, 2013, 2015, 2018, 2020 * '''Уладальнік [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка чэмпіёнаў]] (2)''': ** 1985, 1996 * '''Уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1)''': ** 1984 * '''Уладальнік [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] (3)''': ** 1977, 1990, 1993 * '''Уладальнік [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка Эўропы]] (2)''': ** 1984, 1996 * '''Уладальнік [[Міжкантынэнтальны кубак|Міжкантынэнтальнага кубка]] (2)''': ** 1985, 1996 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q861615|Бр|}} {{Гулец1|2|Q50628268|Аб|}} {{Гулец1|3|Q38693097|Аб|}} {{Гулец1|4|Q108491198|Аб|}} {{Гулец1|5|Q23899393|ПА|капітан}} {{Гулец1|6|Q35851317|Аб|}} {{Гулец1|7|Q99617367|Нап|}} {{Гулец1|8|Q39498277|ПА|}} {{Гулец1|9|Q59655998|Нап|}} {{Гулец1|10|Q113184832|Нап|}} {{Гулец1|11|Q42303600|Нап|}} {{Гулец1|12|Q28363823|ПА|}} {{Гулец1|13|Q20925240|Нап|}} {{Гулец1|14|Q137231|Нап|}} {{Гулец1|15|Q98815671|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q42317168|Бр|}} {{Гулец1|17|Q130741313|Нап|}} {{Гулец1|18|Q128895710|Нап|}} {{Гулец1|19|Q58465451|ПА|}} {{Гулец1|20|Q69656941|Аб|}} {{Гулец1|21|Q105477844|ПА|}} {{Гулец1|22|Q29998966|ПА|}} {{Гулец1|23|Q2742115|Бр|}} {{Гулец1|24|Q15830919|Аб|}} {{Гулец1|25|Q44083681|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Тотэнгэм Готспур|Тотэнгэм]]}} {{Гулец1|26|Q21573188|Аб|}} {{Гулец1|30|Q56085180|Нап|}} {{Гулец1|31|Q43381082|Нап|}} {{Гулец1|32|Q104820962|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://juventus.com/ Афіцыйны сайт] {{Склад ФК Ювэнтус}} {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Ювэнтус Турын| ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1897 годзе]] 51inmico8cqjccmc0h3p9if1owo7aor 0 46049 2686353 2678326 2026-08-23T17:48:37Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686353 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Рэал Мадрыд |Лягатып = Real Madrid CF.svg |ПоўнаяНазва = Real Madrid Club de Fútbol |Горад = [[Мадрыд]], [[Гішпанія]] |Стадыён = [[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]] |Умяшчальнасьць = {{лік|81044}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалМадрыдЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалМадрыдСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалМадрыд}} |Сайт = http://www.realmadrid.com/ | pattern_la1 = _realmadridcf2324h | pattern_b1 = _realmadridcf2324h | pattern_ra1 = _realmadridcf2324h | pattern_sh1 = _realmadridcf2324h | pattern_so1 = _realmadridcf2324hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _realmadridcf2324a | pattern_b2 = _realmadridcf2324a | pattern_ra2 = _realmadridcf2324a | pattern_sh2 = _realmadridcf2324a | pattern_so2 = _realmadridcf2324al | leftarm2 = 000030 | body2 = 000030 | rightarm2 = 000030 | shorts2 = 000030 | socks2 = 000030 | pattern_la3 = _realmadridcf2324t | pattern_b3 = _realmadridcf2324t | pattern_ra3 = _realmadridcf2324t | pattern_sh3 = _realmadridcf2324t | pattern_so3 = _realmadridcf2324tl | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Рэал Мадрыд'''» ({{мова-es|Real Madrid Club de Fútbol}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]]. Клюб быў заснаваны 6 сакавіка 1902 году і традыцыйна мае белыя колеры з моманту свайго стварэньня. Слова «рэал» у перакладзе з гішпанскай мовы азначае «каралеўскі». Гэты тытул клюб атрымаў ад караля краіны [[Альфонса XIII]] у 1920 годзе. Разам з гэтым на лягатыпе клюбу зьявілася каралеўская карона. Свае хатнія матчы клюб праводзіць на стадыёне «[[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]]», які здольны зьмясьціць {{лік|81044}} чалавек. Стадыён знаходзіцца ў цэнтры [[Мадрыд]]у і зьяўляецца хатняй пляцоўкай клюбу з 1947 году. У адрозьненьне ад большасьці эўрапейскіх спартовых арганізацыяў, клюбам кіруюць чальцы спартовага таварыства. Па стане на 2018 год кошт клюбу ацэньваецца ў 3,47 млрд эўра. А сэзоне 2016—2017 гадоў клюб дасягнуў прыбытку ў памеры 674,6 млн эўра, што склала другі паказчык сярод клюбаў сьвету<ref>[https://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/deloitte-football-money-league.html «Deloitte Football Money League 2018»]. Deloitte.</ref><ref>[https://www.forbes.com/soccer-valuations/ «The World's Most Valuable Soccer Teams»]. Forbes.</ref>. Клюб мае шырокую заўзятарскую аўдыторыю па ўсім сьвеце<ref>Dongfeng Liu, Girish Ramchandani (2012). ''«The Global Economics of Sport»''. Routledge. — С. 65.</ref>. «Рэал» зьяўляецца адным з трох заснавальнікаў [[Ля Ліга|Ля Лігі]], якія ніколі не выляталі з айчыннага найвышэйшага дывізіёну з моманту заснаваньня турніру. Да ліку іншых двух клюбаў адносіцца «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]» і «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]». Асноўнымі супернікамі клюбу, матчы зь якімі зьяўляюцца асабліва напружанымі, зьяўляюцца «Барсэлёна» і мадрыдзкі «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]». «Рэал» зарэкамендаваў сябе як адзін зь лідэраў гішпанскага і эўрапейскага футболу ў 1950-х гадоў, калі здабыў пяць [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубкаў эўрапейскіх чэмпіёнаў]] запар. Гэтая каманда, якая складалася з такіх гульцоў, як то [[Альфрэда Дзі Стэфана]], [[Фэрэнц Пушкаш]], [[Франсіска Хэнта]] і [[Раймон Капа]], на думку некаторых, верагодна, зьяўляецца лепшай камандай усіх часоў<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20150509202658/http://www.bbc.co.uk/blogs/legacy/jonathanstevenson/2011/05/the_greatest_club_side_of_all.html|загаловак=Real Madrid 1960 – the greatest club side of all time|праект=BBC Sport|дата копіі=9 мая 2015|url=http://www.bbc.co.uk/blogs/legacy/jonathanstevenson/2011/05/the_greatest_club_side_of_all.html}}</ref><ref>[https://www.theguardian.com/football/blog/2013/may/22/european-cup-teams-real-madrid «The great European Cup teams: Real Madrid 1955–60»]. The Guardian.</ref>. Клюб здабыў больш за 60 айчынных трафэяў. У эўрапейскіх і сусьветных спаборніцтвах клюб таксама выйграў вялікую колькасьць трафэяў. У 2000 годзе «Рэал Мадрыд» быў названы [[ФІФА]] найлепшым футбольным клюбам XX стагодзьдзя. == Гісторыя == === Заснаваньне === [[Файл:Madrid_C.F._1905-06.jpg|міні|зьлева|«Рэал» у 1905 годзе.]] Вытокі «Рэалу» вядуць да шэрагу акадэмікаў і студэнтаў Вольнага інстытуту, што месьціўся ў Мадрыдзе да прыходу да ўлады франкістаў. Сярод гэтых акадэмікаў і студэнтаў былі выпускнікі ўнівэрсытэтаў [[Кембрыдзкі ўнівэрсытэт|Кембрыджу]] і [[Оксфардзкі ўнівэрсытэт|Оксфарду]], якія ў Ангельшчыне назнаёміліся з новай для Гішпаніі гульнёй. Яны заснавалі таварыства «Скай футбал» ({{мова-en|Sky Football|скарочана}}), якое было адзіным у Мадрыдзе. Матчы гэтага таварыства праводзіліся раніцай у нядзелю ў Манклёа. У 1900 годзе канфлікт паміж чальцамі таварыства прывёў да выхаду шэрагу гульцоў і стварэньня новага клюбу. Сярод раскольнікаў былі [[Хуліян Палясіяс]], які стаў першым прэзыдэнтам «Рэалу», а таксама браты [[Хуан Падрас|Хуан]] і [[Карляс Падрас]]. У 1901 годзе гэты новы клюб атрымаў назву «Мадрыд», а афіцыйнай датай стварэньня клюбу стала 6 сакавіка 1902 году<ref>[https://www.svaboda.org/a/30471466.html Ужо сёньня: гадавіна перамогі ў Курапатах.] Радыё Свабода. (6 сакавіка 2020).</ref>, калі на паседжаньні новым прэзыдэнтам клюбу стаў Хуан Падрас<ref>[https://web.archive.org/web/20081229094130/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1202730681095/noticia/Noticia/Real_Madrid_turns_106_%28I%29.htm «Pre-history and first official title (1900–1910)»]. Real Madrid.</ref>. 29 чэрвеня 1920 году кароль Гішпаніі [[Альфонса XIII]] прысвоіў клюбу тытул ''каралеўскі'' ({{мова-es|real|скарочнаа}}), адгэтуль і сучасны назоў клюбу «Рэал»<ref>[http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football/1911-1920-madrid-comes-together-and-receives-the-title-of-real «Bernabéu's debut to the title of Real (1911–1920)»]. Real Madrid.</ref>. З моманту заснаваньня клюб стаў прэтэндаваць на лідэрства ў гішпанскім футболе, то бок ужо ў 1903 годзе ён выйшаў у фінал [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубка краіны]], аднак прайграў там «[[Атлетык Більбао|Атлетыку]]» зь [[Більбао]]. Зрэшты, празь некалькі гадоў ганаровы трафэй надоўга пераехаў у сталіцу, то бок «Мадрыд» заваёўваў [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубак Гішпаніі]] чатыры разы запар. «Рэал» за гэты час першынстваваў у сталічнай акрузе 16 разоў. [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|Чэмпіянаты Гішпаніі]] сталі праводзіцца толькі з [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1929 году|сэзону 1929 году]], а да таго клюбы вызначалі наймацнейшых па рэгіёнах. У першым жа сэзоне створанага чэмпіянату «Рэал» ішоў на першым радку да сканчэньня сэзону, аднак у апошняй сваёй гульні саступіў басконцам з клюбу «Атлетык», што дало магчымасьць «Барсэлёне» абысьці мадрыдцаў і стаць першым чэмпіёнам краіны<ref>[http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football/1921-1930-real-madrid-becomes-an-international-symbol «A spectacular leap towards the future (1921–1930)»]. Real Madrid.</ref>. Наступныя некалькі гадоў таксама прайшлі без асаблівых посьпехаў, але ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1931—1932 гадоў|сэзоне 1931—1932 гадоў]] «Рэал» атрымаў сваю першую перамогу ў нацыянальным першынстве. === Росквіт і падзеньне === [[Файл:Di stefano real madrid cf (cropped).png|міні|зьлева|[[Альфрэда Дзі Стэфана|Дзі Стэфана]] дапамог клюбу здабыць пяць першых [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубкаў эўрапейскіх чэмпіёнаў]].]] [[Файл:Training Real Madrid in Amsterdam, Amancio, Bestanddeelnr 926-3299.jpg|міні|Капітан «Рэалу» ў 1960-х гадох [[Амансіё Амара|Амансіё]].]] [[Сант’яга Бэрнабэў Естэ|Сант’яга Бэрнабэў]] стаў прэзыдэнтам «Рэалу» ў 1945 годзе<ref>[http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football/1941-1950-beginning-of-president-santiago-bernabeu «Bernabéu begins his office as President building the new Chamartín Stadium (1941–1950)»]. Real Madrid.</ref>. Пад ягоным старшынствам хатні стадыён клюбу і футбольная акадэмія былі перабудаваныя пасьля таго як падчас [[грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскае вайны ў Гішпаніі]] былі зьнішчаны. Акрамя таго, у 1950-я гады былы аматар клюбу Мігель Мальба заснаваў моладзевую акадэмію «Рэалу», якая вядома сёньня як «фабрыка» ({{мова-es|La Fabrica|скарочана}}). Пачынаючы з 1953 году Бэрнабэў вырашыў перайсьці да стратэгіі падпісаньня гульцоў сусьветнае клясы з-за мяжы, найбольш важным зь якіх стаўся натуралізаваны аргентынец [[Альфрэда Дзі Стэфана]]<ref name="decade1951–1960">[http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football/1951-1960-the-five-european-cups-and-di-stefano «An exceptional decade (1951–1960)»]. Real Madrid.</ref>. У 1955 годзе, паводле ідэі, прапанаванай францускім журналістам і рэдактарам часопісу ''[[L’Equipe]]'' [[Габрыэль Ано|Габрыэлем Ано]], Бэрнабэў, [[Густаў Шэбэш]] і шэраг іншых функцыянэраў дамовіліся стварыць турнір для чэмпіёнаў краінаў Эўропы, які ў канчатковым выніку стаў вядомай сёньня [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігай чэмпіёнаў]]<ref>{{спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20060520042309/http://www.uefa.com/magazine/news/Kind%3D512/newsId%3D419682.html|загаловак=Hats off to Hanot|выдавец=UEFA|дата копіі=20 мая 2006|url=http://www.uefa.com/magazine/news/Kind%3D512/newsId%3D419682.html}}</ref>. Да сярэдзіны 1950-х гадоў мадрыдзкі «Рэал» не зьяўляўся галоўным аўтарытэтам у Гішпаніі. Але так здарылася, што якраз у той момант «Рэал» ізноў выйграў першынство, дзякуючы чаму стаў першым гішпанскім дэлегатам у Кубку чэмпіёнаў. Менавіта пад кіраўніцтвам Бэрнабэў «Рэал» стаў адным з самых пасьпяховых клюбаў Гішпаніі і Эўропы тых часоў. Клюб атрымаў перамогі ў першых пяці розыгрышах Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў з 1956 па 1960 гады, уключаўчы вядомы фінал супраць нямецкага «[[Айнтрахт Франкфурт|Айнтрахту]]» ў 1960 годзе на стадыёне [[Гэмпдэн Парк]], калі мадрыдцы зьнішчылі сваіх супернікаў зь лікам 7:3<ref name="decade1951–1960"/>. Посьпехам на міжнароднай арэне спадарожнічалі і перамогі ва ўнутраным чэмпіянаце, якіх у пэрыяд з 1954 па 1969 год набралася 12. Прычым на працягу паўтара дзясятка гадоў атрымлівалася так, што калі мадрыдцы дома і саступалі першынство, то абавязкова атрымлівалі перамогу ў Кубку чэмпіёнаў. Такім чынам, яны стала ўдзельнічалі ў самым прэстыжным эўрапейскім турніры на працягу 15 гадоў запар, упершыню ня трапіўшы ў яго толькі ў 1970 годзе. Свой шосты Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў «Рэал» здабыў у 1966 годзе, перамогшы югаслаўскі «[[Партызан Бялград|Партызан]]» зь лікам 2:1, а мадрыдзкая каманда складалася выключна з гульцоў гішпанскай нацыянальнасьці<ref>[http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football/1961-1970-the-yeyes-and-the-kidnapping-of-di-stefano «The generational reshuffle was successful (1961–1970)»]. Real Madrid.</ref>. У тую залатую эпоху ў «Рэале» вызначаліся натуралізаваны аргентынец Альфрэда Дзі Стэфана, які стаў найлепшым футбалістам Эўропы 1957 і 1959 гадоў, француз [[Раймон Капа]], які быў ўладальнікам «[[Залаты мяч|Залатога мячу]]» 1958 году, вугорац [[Фэрэнц Пушкаш]], які быў прызнаны другім футбалістам Эўропы ў 1960 годзе, і [[Франсіска Хэнта]], які стаўся шасьціразовым уладальнікам [[Кубак чэмпіёнаў УЭФА|Кубка чэмпіёнаў]]. У сярэдзіне 1960-х кампанію «доўгажыхару» Хэнта складалі [[Хасэ Сантамарыя]], [[Амансіё Амара|Амансіё]], [[Піры]]. Але паступова, па меры сыходу вэтэранаў, пераможныя традыцыі ў Эўропе былі згубленыя. «Рэал» адзначыўся разгромнай перамогай над «Барсэлёнай» зь лікам 4:0 у фінале кубка Гішпаніі сэзона 1973—1974 гадоў. У 1978 году «Рэал» набыў [[Улі Штыліке]] і [[Хуан Гомэс Гансалес|Хуаніта]], якія, нягледзячы на ​​непадобнасьць гульнявой манеры, на доўгія гады сталі ідаламі мадрыдзкіх заўзятараў. 4 чэрвеня 1980 году мадрыдцы перамаглі ў фінале кубка краіны, апынуўшыся мацней за «[[Рэал Мадрыд Кастыльля|Кастыльлю]]» зь лікам 6:1. На наступны год «Рэал» зноўку нагадаў пра сябе ў Эўропе, дасягнуўшы фіналу Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў, аднак, у матчы супраць «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпула]]» мадрыдцы, ачоленыя трэнэрам [[Вуядзін Бошкаў|Вуядзінам Бошкавым]], саступілі зь лікам 0:1. У сьнежні 1983 году трэнэрам «Рэала» стаў Альфрэда Дзі Стэфана. Наступнага ўзьлёту прыйшлося чакаць да зьяўленьня ў клюбе новага пакаленьня гульцоў на чале з [[Эміліё Бутрагеньнё]], найбліжэйшымі паплечнікамі якога былі [[Мічэль Гансалес|Мічэль]], [[Манолё Санчыс]], [[Мартын Васкес]] і [[Мігель Пардэса]]. Прыкметна, што ўсе пералічаныя футбалісты зьяўляліся выхаванцамі футбольнае акадэміі клюбу. Ужо ў першай гульні за «каралеўскі» клюб Бутрагеньнё вызначыўся двойчы і прынёс перамогу мадрыдцам у матчы супраць «[[Кадыс (футбольны клюб)|Кадыса]]». «Рэал» атрымаў перамогу ў двух [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубкаў УЭФА]] і пяці чэмпіянатах запар. 24 траўня 1985 году пасаду прэзыдэнта заняў Рамон Мэндоса, чыё кіраваньне адзначана выбітнымі дасягненьнямі. У 1985 і 1986 гадох мадрыдцы заваявалі Кубак УЭФА, абыграўшы ў фінальных матчах «[[МОЛ Відзі Сэкешфэхэрвар|Відэатон]]» і «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]». На сваім полі «Рэал» выступаў асабліва натхнёна, то бок здавалася, што гульцы здольныя адыграцца зь любога ліку. Аднойчы ім удалося зрабіць і зусім нешта неверагоднае, атрымаўшы паразу ад мёнхэнглядбаскай «[[Барусія Мёнхэнглядбах|Барусіі]]» зь лікам 1:5, мадрыдцы правялі на «Сант’яга Бэрнабэў» чатыры мячы і выйшлі ў наступны раўнд. Пасьля некалькіх няўдалых сэзонаў пасаду галоўнага трэнэра заняў [[Хорхэ Вальдана]], які да гэтага дастаткова ўдала папрацаваў у «[[Тэнэрыфэ Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ|Тэнэрыфэ]]». У 1986 годзе Пардэса сышоў з клюбу, далучыўшыся да «[[Рэал Сарагоса|Сарагосы]]». У 1990-я гады выдатная група мадрыдзкіх футбалістаў сышла з клюбу. Гэтак Мартын Васкес далучыўся да «Тарына» ў 1990 годзе. У 1995 годзе з «Рэалу» сышоў Бутрагеньнё, а ў 1996 годзе клюб пакінуў Мічэль. З выбітных гульцоў таго пакаленьня толькі Санчыс застаўся ў клюбе і скончыў сваю кар’еру ў «Рэале» ў 2001 годзе. 8 студзеня 1995 году каманда Вальдана зьнішчыла сваіх галоўных супернікаў з «Барсэлёны», перамогшы ў матчы чэмпіянату зь лікам 5:0, а затым заваявала чэмпіёнскі тытул. 20 лістапада 1995 году ў адстаўку сышоў прэзыдэнт Рамон Мэндоса. У 1996 годзе новы прэзыдэнт клюбу Лярэнца Сайнс<ref>[https://www.svaboda.org/a/30502516.html У Гішпаніі за суткі — амаль 350 ахвяр каранавірусу.] Радыё Свабода. (22 сакавіка 2020).</ref> запрасіў на пасаду галоўнага трэнэра італьянца [[Фабіё Капэльлё]]. Менавіта Капэльлё заклаў падмурак для сёмага трыюмфу ў «сьмятанкавых» у Лізе чэмпіёнаў, не зважаючы на тое, што Фабіё знаходзіўся ў клюбе толькі адзін сэзон. Ён запрасіў у каманду [[Рабэрту Карлас]]а, [[Кларэнс Зээдарф|Зээдарфа]], [[Прэдраг Міятавіч|Міятавіча]], [[Давар Шукер|Шукера]], [[Крыстыян Пануччы|Пануччы]]. Яны нароўні з [[Рауль Гансалес|Раулем]], [[Фэрнанда Ера|Ера]], [[Фэрнанда Рэдонда]], [[Сант’яга Каньісарэс|Каньісарэсам]] і [[Фэрнанда Марыентэс|Марыентэсам]], які прыйшоў праз год, склалі касьцяк каманды, якая выйграла пад кіраўніцтвам [[Юп Гайнкес|Юпа Гайнкеса]] [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігу чэмпіёнаў]] 1998 году. Праўда, ва ўнутраным першынстве фінішавалі толькі чацьвертымі, і Гайнкес саступіў месца галяндцу [[Гуўс Гідынк|Гуўсу Гідынку]]. Той заставаўся на пасадзе толькі да лютага 1999 году, пасьля чаго прызначылі валійца [[Джон Тошак|Джона Тошака]], якога звольнілі ў лістападзе. Каманду даверылі [[Вісэнтэ Дэль Боске]], які правёў у клюбе практычна ўсю кар’еру. Становішча ў чэмпіянаце ён кардынальна ня выправіў («Рэал» з 8-га месца падняўся на 5-е), затое прывёў каманду да чарговага трыюмфу ў Лізе чэмпіёнаў. === Прэзыдэнцтва Пэрэса === [[Файл:Beckham zidane.jpg|міні|150пкс|[[Дэйвід Бэкгэм]] і [[Зынэдын Зыдан]] у гульні за «сьмятанкавых»]] Як раз у той год у «Рэале» новым прэзыдэнтам быў абраны амбіцыйны [[Флярэнтына Пэрэс]], які вырашыў сабраць у «Рэале» ўсіх найлепшых футбалістаў плянэты. Сваю дзейнасьць Пэрэс пачаў з нашумелай пакупкі партугальца [[Луіш Фігу|Луіша Фігу]] ў «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]» за рэкордныя 60 мільёнаў [[эўра]]. Праз год у шэрагі «Рэалу» ўліўся [[Зынэдын Зыдан]], за якога заплацілі «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]» яшчэ больш — 76 мільёнаў. Праз год зь «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэру]]» да мадрыдцаў далучыўся [[Раналду]], улетку 2003-га — [[Дэйвід Бэкгэм|Бэкгэм]], 2004-га — [[Майкл Оўэн|Оўэн]]. Такім чынам, у сэзоне-2004/2005 разам гулялі чатыры футбалісты, якія выйгравалі «[[Залаты мяч]]»: Раналду (найлепшы футбаліст Эўропы-1997 і −2002), Зыдан (найлепшы-1998), Фігу (найлепшы-2000), [[Майкл Оўэн|Оўэн]] (найлепшы-2001). Гэты збор зорак сталі зваць «Галяктыкас». Але грандыёзныя намеры [[Флярэнтына Пэрэс]]а так і не ажыцьцявіліся. За пяць зь лішнім гадоў кіраваньня Пэрэса (ён склаў паўнамоцтвы ў лютым 2006-га) «Рэал» толькі двойчы станавіўся чэмпіёнам ды адзін раз выйграў Лігу чэмпіёнаў. === Прэзыдэнцтва Кальдэрона === Пасьля Флярэнтына Пэрэса прэзыдэнтам «Рэалу» быў абраны Рамон Кальдэрон, стыль кіраўніцтва якога адрозьніваўся ад стылю папярэдніка. Кальдэрон ня ставіў сваёй мэтай куплю найлепшых гульцоў, хоць яго перадвыбарным абяцаньнем была купля [[Крыштыяну Раналду]], што ў яго так і не атрымалася. За час прэзыдэнцтва Кальдэрона былі прададзеныя Бэкгэм, Рабэрту Карлас, [[Рабіньню]], Раналду, гэта значыць уся «спадчына» Пэрэса, хоць у часы кіраваньня Кальдерону былі зроблены ўдалыя куплі. У 2009 годзе з-за скандалу з падтасоўкай галасоў на выбарах 2006 году Рамон Кальдэрон падаў у адстаўку. За чатыры гады кіраваньня Кальдэрона «Рэал» два разы запар станавіўся чэмпіёнам Гішпаніі і адзін раз браў Супэркубак Гішпаніі. === Вяртаньне Пэрэса === [[Файл:Cristiano Ajax.jpg|міні|зьлева|Самы дарагі гулец сьвету [[Крыштыяну Раналду]]]] 1 чэрвеня 2009 году Флярэнтына Пэрэс ізноў стаў прэзыдэнтам «Рэала», прычым без галасаваньня, бо ўсе канкурэнты зьнялі свае кандыдатуры<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8076515.stm «Perez to return as Real president»]. BBC Sport.</ref>. Пасьля свайго вяртаньня Пэрэс пачаў узнаўляць цалкам новы «Галяктыкас». Для пачатку ў камандзе адбыліся зьмены ў кіраўніцтве: дарадцам прэзыдэнта стаў былы гулец «Рэалу» [[Зынэдын Зыдан]]. 9 чэрвеня пасьля доўгіх перамоваў і розных чутак у «Рэал» перайшоў паўабаронца італьянскага «Міляну» і [[зборная Бразыліі па футболе|зборнай Бразыліі]] [[Кака]] за 68 млн эўра. Ён падпісаў шасьцігадовы кантракт з клюбам і стаў першым зорным пачаткоўцам пасьля другога прыходу Пэрэса. Затым быў падпісаны кантракт з найлепшым гульцом сьвету 2008 году [[Крыштыяну Раналду]], які даўно марыў апрануць майку «сьметанкавых». За партугальца «Рэал» выклаў 80 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў (93,4 мільёну эўра). 25 чэрвеня «Рэал» падпісаў 23-гадовага [[Рауль Альбіёль|Рауля Альбіёля]] з «Валенсіі», сума трансфэру Альбіёля склала 15 мільёнаў эўра. 1 ліпеня 2009 году «Ліён» афіцыйна пацьвердзіў пераход [[Карым Бэнзэма|Карыма Бэнзэма]] ў «Рэал». Сума трансфэру — 35 мільёнаў эўра. У склад «Рэалу» вярнуліся паўабаронца [[Эстэбан Гранэра]] і правы абаронцы [[Альвара Арбэлёа]] зь «Лівэрпулу». Сума трансфэру Арбэлёа склала 4 млн эўра, кантракт тэрмінам на 5 гадоў. Пару Арбэлёа склаў [[Шабі Алёнса]], таксама які перайшоў зь «Лівэрпулу» 5 жніўня. Алёнса быў ацэнены ў 30 млн фунтаў стэрлінгаў. Нягледзячы на самавітыя набыцьці, камандзе так і не атрымалася заваяваць ніякіх трафэяў за сэзон. У чэмпіянаце Гішпаніі «Рэал» заняў выніковае другое месца, саступіўшы «Барсэлёне», пры гэтым прайграўшы ў абедзьвюх асабістых сустрэчах. Клюб ізноў няўдала выступіў у Лізе чэмпіёнаў, у шосты раз запар ня здолеўшы пераадолець стадыю 1/8 фіналу. А ў кубку Гішпаніі каманда выбыла з барацьбы ўжо на першым этапе ў супрацьстаяньні з камандай з трэцяга гішпанскага дывізіёну «Алькарконам». Па выніках сэзону галоўны трэнэр [[Мануэль Пэлегрыні]] быў звольнены з пасады за нездавальняючыя вынікі. Пасьля нядоўгачасовых перамоваў галоўным трэнэрам «Рэалу» быў прызначаны партугалец [[Жузэ Маўрыньню]], які толькі што аформіў з італьянскім «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрам]]» пераможны хет-трык. З гэтым прызначэньнем кіраўніцтва і заўзятары клюбу ўскладалі вялікія надзеі ў пляне вяртаньня мадрыдзкага «Рэалу» на пазыцыі лідэра ў краіне і ў Эўропе. Гэтыя надзеі спраўдзіліся, бо паводле вынікаў [[Ля Ліга 2011—2012 гадоў|сэзону 2011—2012 гадоў]] мадрыдзкі клюб стаў чэмпіёнам краіны, перапыніўшы сэрыю з трох перамогаў свайго спрадвечнага канкурэнта — «Барсэлёны». Сэзон 2012—2013 гадоў «Рэал» пачаў зь перамогі ў Супэркубку Гішпаніі, перамогшы «Барсэлёну» за кошт голу ў гасьцёх, але фінішаваў другім у Ля Лізе. Асноўным трансфэрам сэзону стала падпісаньне кантракта з харвацкім паўабаронцам [[Лука Модрыч|Лука Модрычам]], за якога мадрыдцы выклалі 33 млн фунтаў стэрлінгаў «[[Тотэнгэм Готспур|Тотэнгэму]]». Пасьля расчаравальнай паразы ад мадрыдзкага «Атлетыка» ў фінале кубка Гішпаніі 2013 году Пэрэс абвесьціў аб сыходзе Жузэ Маўрыньню ў канцы сэзону паводле «ўзаемнай згоды»<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729 «Jose Mourinho: Real Madrid boss to leave next month»]. BBC Sport.</ref>. 25 чэрвеня 2013 году [[Карлё Анчэлёцьці]] замяніў Маўрыньню на пасадзе галоўнага трэнэру мадрыдцаў, склаўшы дамову дзеяньнем на тры гады. Зынэдын Зыдан стаў аднім зь ягоных памочнікаў<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23047006 «Carlo Ancelotti named Real Madrid boss, Laurent Blanc joins PSG»]. BBC Sport.</ref>. Ужо 1 верасьня 2013 году было абвешчана пра доўгачаканы трансфэр [[Гарэт Бэйл|Гарэта Бэйла]] з ангельскага «Тотэнгэма». Пераход валійца, як паведамлялася, усталяваў новы сусьветны рэкорд паводле сумы падпісаньня, то бок дамова скалала 100 млн эўра<ref>[https://web.archive.org/web/20140826021621/http://www.mirror.co.uk/all-about/gareth-bale-transfer «Gareth Bale transfer»]. Daily Mirror.</ref>. У першым жа сэзоне Анчэлёцьці клюб атрымаў перамогу ў кубку Гішпаніі, а Бэйл забіў пераможны гол у фінале ў браму «Барсэлёны»<ref>[https://www.theguardian.com/football/2014/apr/16/barcelona-real-madrid-copa-del-rey-match-report-gareth-bale «Real Madrid's Gareth Bale gallops past Barcelona to land Copa del Rey»]. The Guardian.</ref>. 24 траўня «Рэал» атрымаў перамогу ў фінале Лігі чэмпіёнаў у матчы супраць мадрыдзкага «Атлетыка», выйграўшы свой першы эўрапейскі тытул з 2002 году. Аднак у чэмпіянаце сэзону 2013—2014 гадоў «сьметанковыя» скончылі толькі на трэцім радку. Улетку 2014 году «Рэал» узмацьніўся, склаўшы кантракты з брамнікам [[Кейляр Навас|Кейлярам Навасам]], паўабаронцам [[Тоні Кроос|Тоні Кроосам]] і атакуючым паўабаронцам [[Хамэс Радрыгес|Хамэсам Радрыгесам]]<ref>[http://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html «Real Madrid to unleash new signings Rodriguez and Kroos in Super Cup»]. First Post.</ref>. Клуб атрымаў перамогу ў [[Супэркубак УЭФА 2014 году|Супэркубку УЭФА 2014 году]] ў матчы супраць «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільлі]]», што стала семдзесят дзевятым афіцыйным трафэем клюбу за ўсю гісторыю<ref>[http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5 «Real Madrid ties with Barcelona in trophies»]. Marca.</ref>. На працягу апошняга тыдня летняга трансфэрнага акна 2014 году «Рэал» прадаў двух ключавых гульцоў, зь якімі зьвязаны посьпехі папярэдняга сэзону. Шабі Алёнса далучыўся да «Баварыі», а [[Анхэль Ды Марыя]] сышоў у «[[Манчэстэр Юнайтэд]]». Гэтыя рашэньні выклікалі пэўныя пытаньні. Пасьля павольнага старту [[Ля Ліга 2014—2015 гадоў|сэзону 2014—2015 гадоў]] «Рэал» выдаў рэкордную 22-гульнявую пераможную сэрыю, якая ўключала перамогі над «Барсэлёнай» і «Лівэрпулам». Гэтая сэрыя была скончана на пачатку 2015 году, калі «Рэал» саступіў «Валенсіі»<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 «Valencia 2–1 Real Madrid»]. BBC Sport.</ref>. Клюб ня здолеў дайсьці да фіналу Лігі чэмпіёнаў, саступіўшы ў паўфінале «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]», а ў Ля Лізе мадрыдцам не хапіла два пункты, каб нагнаць «Барсэлёну». Гэтыя няўдачы прывялі да звальненьня Анчэлёцьці 25 траўня 2015 году<ref>[http://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference «Florentino Pérez holds a press conference»]. Real Madrid.</ref>. [[Файл:El dulce recibimiento del Ayuntamiento al Real Madrid (01).jpg|міні|«Рэал» і мэр Мадрыду [[Мануэла Кармэна]], пасьля перамогі ў [[Ля Ліга 2016—2017 гадоў|чэмпіянаце Гішпаніі 2016—2017 гадоў]].]] Новым галоўным трэнэрам стаў [[Рафаэль Бэнітэс]]. Не зважаючы на добры пачатак, то бок «Рэал» заставаўся непераможаным да 11 туру, калі саступіў «Сэвільлі» зь лікам 3:2, справы ў Рафы пайшлі долу. «Рэал» атрымаў паразу ў «Эль-Клясыка» ад «Барсэлёны» зь лікам 4:0, а таксама быў дыскваліфікаваны ў кубку Гішпаніі праз удзел незаяўленага гульца ў матчы супраць «Кадысу». Праз сваю непапулярнасьць у прыхільнікаў і дрэнныя вынікі ў матчах з топ-клюбамі Бэнітэс быў зволены, а клюб ачоліў Зынэдын Зыдан<ref>[http://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout «Zidane: a club legend in the Real Madrid dugout»]. Real Madrid.</ref>. У выніку [[Ля Ліга 2015—2016 гадоў|сэзон 2015—2016 гадоў]] клюб скончыў у кроку ад «Барсэлёны»<ref>[http://www.skysports.com/la-liga-table/2015 «2015–16 La Liga Table»]. Sky Sports.</ref>, якая стала чэмпіёнам краіны чарговы раз. Тым ня менш «Рэал» здолеў атрымаць перамогу ў Лізе чэмпіёнаў. Наступны сэзон «Рэала», які Зыдан правёў ад пачатку да сканчэньня, пачаўся зь перамогі ў Супэркубку УЭФА<ref>[http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html «Carvajal wonder goal wins Super Cup for Madrid»]. UEFA.</ref>. 10 сьнежня 2016 году «Рэал» правёў 35-ы матч без паразаў, што сталася новым клюбным рэкордам<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/38203086 «Real Madrid 3–2 Deportivo de La Coruña»]. BBC Sport.</ref>. 12 студзеня 2017 году колькасьць матчаў без паразаў павялічылася да 40, калі «Рэал» згуляў унічыю з «Сэвільляй», такім чынам «Рэал» пераўзышоў рэкорд «Барсэлёны» ў 39 матчаў, які яны ўсталявалі ў папярэднім сэзоне<ref>[http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40 «Real Madrid break Barcelona's Spanish record as unbeaten run reaches 40»]. ESPN.</ref>. Аднак, гэтая непераможная сэрыя скончылася пасьля таго як праз тры дні «Рэал» саступіў «Сэвільлі»<ref>[http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517 «Sevilla just snapped Real Madrid's unbeaten streak one match after they set the record»]. Fox Sports.</ref>. У траўні «Рэал» у першы раз пасьля пяці выйграў [[Ля Ліга 2016—2017 гадоў|чэмпіянат Гішпаніі]], а 3 чэрвеня, дайшоўшы да фіналу Лігі чэмпіёнаў, атрымаў упэўненую перамогу над «Ювэнтусам», абараніўшы свой тытул, што сталася першым разам з 1990 году, калі «Мілян» двойчы перамагаў у Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў<ref>[https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report «Real Madrid win Champions League as Cristiano Ronaldo double defeats Juve»]. The Guardian.</ref>. «Рэал» атрымаў перамогу і ў трэцім запар фінале Лігі чэмпіёнаў у 2018 годзе, стаўшы першым клюбам з 1970-х гадоў, хто здолеў дамагчыся такога посьпеху. 31 траўня, усяго толькі празь пяць дзён пасьля перамогі ў фінале эўракубка, Зыдан абвесьціў пра свой сыход з клюбу, спасылаючыся на неабходнасьць пераменаў<ref>[https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/ «Zinedine Zidane Announces His Resignation From Real Madrid»]. Esquire.</ref>. 12 чэрвеня 2018 году «Рэал» абвесьціў дзейнага трэнэра зборнае Гішпаніі [[Юлен Ляпэтэгі|Юлена Ляпэтэгі]] галоўным трэнэрам клюбу. Паводле паведамленьня праца спэцыяліста павінна пачацца адразу пасьля сусьветнага першынства, аднак кіраўніцтва фэдэрацыі футболу Гішпаніі звольніла Ляпэтэгі за дзень да турніру, заявіўшы, што ён вёў перамовы з мадрыдзкім клюбам, не інфармуючы іх аб гэтым<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/44459380 «Julen Lopetegui: Real Madrid name Spain manager as new head coach»]. BBC Sport.</ref>. У ліпені 2018 году клюб расстаўся з галоўным гульцом лініі нападу Крыштыяну Раналду, які сышоў у «Ювэнтус»<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173 «Cristiano Ronaldo: Juventus sign Real Madrid forward for £99.2m»]. BBC Sport.</ref><ref>[https://www.svaboda.org/a/29355476.html Мадрыдзкі «Рэал» прадае Раналду «Ювэнтусу» за 100 мільёнаў эўраў.] Радыё Свабода (10 ліпеня 2018).</ref>, што значна паслабіла клюб. Пасьля шэрагу дрэнных выступаў і стратаў Ляпэтэгі быў звольнены з пасады. У красавіку 2018 году месца галоўнага трэнэра заняў [[Сант’яга Саляры]]<ref>[https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html «Solari se sentará en el banquillo del Real Madrid tras la destitución de Lopetegui»]. ABC.</ref>. 11 сакавіка 2019 году Сант’яга Саляры быў звольнены. == Тытулы == * '''[[Ля Ліга]]: 36''' ** 1932, 1933, 1954, 1955, 1957, 1958, 1961, 1962, 1963, 1964, ** 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, ** 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1995, 1997, 2001, 2003, 2007, ** 2008, [[Ля Ліга 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ля Ліга 2016—2017 гадоў|2017]], [[Ля Ліга 2019—2020 гадоў|2020]], [[Ля Ліга 2021—2022 гадоў|2022]], [[Ля Ліга 2023—2024 гадоў|2024]] * '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]]: 20''' ** 1905, 1906, 1907, 1908, 1917, 1934, 1936, 1946, 1947, 1962, ** 1970, 1974, 1975, 1980, 1982, 1989, 1993, 2011, 2014, 2023 * '''[[Супэркубак Гішпаніі]]: 13''' ** 1988, 1989, 1990, 1993, 1997, 2001, 2003, 2008, 2012, 2017, ** 2020, 2022, 2024 * '''[[Кубак Гішпанскай лігі]]: 1''' ** 1984 * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]: 15''' ** 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2013—2014 гадоў|2014]], ** [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў|2016]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2016—2017 гадоў|2017]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2017—2018 гадоў|2018]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2021—2022 гадоў|2022]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2023—2024 гадоў|2024]] * '''[[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА]]: 2''' ** 1985, 1986 * '''[[Супэркубак УЭФА|Супэркубак Эўропы]]: 5''' ** 2002, 2014, 2016, 2017, 2022 * '''[[Міжкантынэнтальны кубак]]: 3''' ** 1960, 1998, 2002 * '''[[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|Клюбны чэмпіянат сьвету]]: 4''' ** 2014, 2016, 2017, 2018, 2022 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q73360|Бр|}} {{Гулец1|2|Q122583363|Аб|}} {{Гулец1|3|Q29950055|Аб|}} {{Гулец1|4|Q112184628|Аб|}} {{Гулец1|5|Q66241169|ПА|}} {{Гулец1|6|Q62960177|ПА|}} {{Гулец1|7|Q28973866|Нап|}} {{Гулец1|8|Q19509544|ПА|капітан}} {{Гулец1|9|Q110644260|Нап|}} {{Гулец1|10|Q21621995|Нап|}} {{Гулец1|11|Q42728914|Нап|}} {{Гулец1|12|Q27569376|Аб|}} {{Гулец1|13|Q27342447|Бр|}} {{Гулец1|14|Q46951844|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|15|Q108159340|ПА|}} {{Гулец1|16|Q30301454|Аб|}} {{Гулец1|17|Q22082505|Аб|}} {{Гулец1|18|Q110001765|Аб|}} {{Гулец1|19|Q124636010|Нап|}} {{Гулец1|20|Q15521306|ПА|}} {{Гулец1|21|Q26973015|Нап|}} {{Гулец1|22|Q96755|Аб|}} {{Гулец1|23|Q23884186|Аб|}} {{Гулец1|24|Q19882816|Аб|}} {{Гулец1|25|Q133698867|Нап|}} {{Гулец1|27|Q135682148|ПА|}} {{Гулец1|29|Q136396748|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realmadrid.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}}{{ref-ja}} * {{YouTube user|realmadridcf}} {{Склад ФК Рэал Мадрыд}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Рэал Мадрыд| ]] [[Катэгорыя:Гішпанскія футбольныя клюбы]] gln9t2rwtiq4ivfp05movpg2m3whvtg 0 46835 2686315 2681127 2026-08-23T16:33:01Z Dymitr 10914 + склад 2686315 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Гал Сіці |Лягатып = Hull City.png |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Кінгстан-апон-Гал]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Кінгстан Кам’юнікэйшн (стадыён)|Кінгстан Кам’юнікэйшн]] |Умяшчальнасьць = 25 586 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ГалСіціЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ГалСіціСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ГалСіці}} | pattern_la1 = _hull2627h | pattern_b1 = _hull2627h | pattern_ra1 = _hull2627h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _hull2627h | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_la2 = _hull2526a | pattern_b2 = _hull2526a | pattern_ra2 = _hull2526a | pattern_sh2 = _hull2526a | pattern_so2 = _hull2526al | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія }} «'''Гал Сіці'''» ({{мова-en|Hull City Association Football Club}}) — прафэсійны [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Кінгстан-апон-Гал]]у, [[Усходні Райдынг Ёркшыру]]. У [[Прэм’ер-Ліга 2008—2009 гадоў|сэзоне 2008—2009 гадоў]] клюб упершыню ў сваёй гісторыі выступіў у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-Лізе]], правёўшы ў найвышэйшым дывізіёне два сэзоны запар. З [[Прэм’ер-Ліга 2013—2014 гадоў|сэзону 2013—2014 гадоў]] клюб гуляў у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лізе]], аднак [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2015—2016 гадоў|сэзон 2015—2016 гадоў]] пачаў у [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны|Футбольнай лізе]]. Заснаваны ў 1904 годзе «Гал Сіці» меў сваім найвышэйшым дасягненьнем толькі 3 месца ў старым [[Другі Дывізіён Футбольнай Лігі|Другім Дывізіёне Футбольнай Лігі]]. Каманда паўтарыла гэтае дасягненьне ў сэзоне 2007—2008 гадоў ужо ў [[Чэмпіянат Футбольнай Лігі|Чэмпіянаце футбольнай лігі]], заняўшы 3 месца пасьля перамогі над «[[Брыстал Сіці]]» зь лікам 1:0 у фінале плэй-оф на «[[Ўэмблі]]». Найвялікшым кубкавам дасягненьнем каманды зьяўляецца паўфінал [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў 1930 годзе. «Гал Сіці» праводзіць хатнія сустрэчы на стадыёне «[[Кінгстан Кам’юнікэйшн|КС Стэдыюм]]» ёмістасьцю 25 404 чалавекі. Да 2002 году каманда выступала на стадыёне «Бутфэры Парк». Традыцыйнымі колеры клюбу зьяўляюцца чорны й бурштынавы. Дызайн футбольных кашуляў звычайна ўтрымоўвае палоскі, адгэтуль і мянушка каманды — ''тыгры''. Талісман клюбу зьяўляецца тыгр, які рычыць ({{мова-en|Roary The Tiger}}). == Гісторыя == === Раньнія гады === «Гал Сіці» быў заснаваны ў чэрвені 1904 году<ref name="hullcity-mad">[https://web.archive.org/web/20220817171348/http://www.hullcity-mad.co.uk/feat/edy1/19041915_the_formative_years_30224/index.shtml 1904–1915: The Formative Years]. Hull City Mad</ref>. Да гэтага часу былі зроблены некалькі спробаў да стварэньня клюбу, але яны апынуліся няздалымі з-за дамінаваньня ў горадзе [[рэгбі]]йных камандаў, як то «[[Гал (рэгбійны клюб)|Гал]]» і «[[Гал Кінгстан Ровэрз]]»<ref name="hullcity-mad"/>. Першы сэзон клюбу складаўся толькі з удзелаў у таварыскіх гульнях, бо клюб не пасьпеў падаць заяўку на ўступ у [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]] ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1904—1905 гадоў|сэзоне 1904—1905 гадоў]]<ref>[http://www.historicalkits.co.uk/Hull_City/Hull_City.htm Hull City]. Historical Football Kits.</ref>. Першы таварыскі матч клюбу прайшоў 1 верасьня 1904 году супраць клюбу «[[Нотс Каўнці Нотынггэм|Нотс Каўнці]]» й скончыўся ўнічыю зь лікам 2:2 унічыю, на матчы прысутнічала каля 6 тысячаў гледачоў. Гэтае супрацьстаеньне прайшло на стадыёне рэгбійнага клюбу «Гал»<ref>[https://web.archive.org/web/20110718110902/http://www.hullcityafc.net/page/History/0,,10338,00.html History of the Tigers]. Hull City A.F.C.</ref>. Першы афіцыйны матч футбольны клюб правёў у рамках розыгрышу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] 17 верасьня супраць клюбу «[[Скотан (футбольны клюб)|Скотан]]». Гульня скончылася зь лікам 3:3, але ў перайгроўцы 22 верасьня гульцы «Галу» атрымалі паразу зь лікам 1:4<ref name="peterson">Peterson, Mike (1999). The Definitive Hull City A.F.C. : A statistical history to 1999. Tony Brown. p. 13. {{ISBN|1-899468-13-7}}.</ref>. Пасьля спрэчак з арэндадаўцамі з рэгбійнага клюбу, «Гал Сіці» пераехаў на «Энлэбі Роўд Крыкет Граўнд»<ref name="hullcity-mad"/>. Згуляўшы 44 таварыскія гульні ў папярэднім сэзоне клюб быў, нарэшце, прыняты ў Другі дывізіён на [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1905—1906 гадоў|сэзон 1905—1906 гадоў]]<ref name="fchd">[http://www.fchd.info/HULLC.HTM Hull City]. Football Club History Database</ref>. Супернікамі клюбу па чэмпіянату былі клюбы, як то «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» і «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», а таксама супернікі па Ёркшыру клюб «[[Барнсьлі (футбольны клюб)|Барнсьлі]]», «[[Брэдфард Сіці]]» й «[[Лідс Сіці]]»<ref name="peterson"/>. «Гал Сіці» першую гульню праводзіў дома, прыняўшы ў сябе «Барнсьлі» й атрымаўшы перамогу зь лікам 4:1<ref name="peterson"/>. У рэшце рэшт, «Гал Сіці» скончыў сэзон на пятым месцы<ref name="fchd"/>. [[Файл:Earn Your Stripes - geograph.org.uk - 4910643.jpg|значак|зьлева|Білбоард у падтрымку «Гал Сіці».]] «Гал Сіці» й «[[Грымсьбі Таўн]]» былі адзінымі прафэсійнымі клюбамі, якія мелі афіцыйны дазвол гуляць у футбольнай лізе на [[Каляды]] з-за патрабаваньняў гандлю рыбай. Але гэтая традыцыя ў тыя часы зьнікла пасьля рэзкага скарачэньня іхнага флёту траўлераў у апошнія гады да таго<ref>[https://web.archive.org/web/20120311001251/http://www.fishupdate.com/news/fullstory.php/aid/6186/Grimsby_fish_market_to_open_over__festive_period.html Grimsby fish market to open over festive period] – FISHupdate.com</ref>. У наступным сэзоне клюб пераехаў на новы адбудаваны стадыён, які месьціўся насупраць ад крыкетнай пляцоўцы, дзе клюб праводзіў свае матчы. Усё яшчэ знаходзячыся пад кіраўніцтвам трэнэра [[Эмброўз Лэнглі|Эмброўза Лэнглі]], «Гал» працягваў пасьлядоўна фінішаваць у верхняй палове выніковай табліцы. Клюб наблізіўся да прасоўваньня ў вышэйшы дывізіён у [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1909—1910 гадоў|сэзоне 1909—1910 гадоў]] і гэты сэзон быў самым пасьпяховым у гісторыі клюбу да 2008 году. «Гал Сіці» заняў трэцяе месца й меў роўную колькасьць пунктаў з разьмешчаным на другім радке «[[Олдгэм Атлетык|Олдгэмам Атлетык]]», аднак паказчык сярэдняй колькасьці галоў за матч (0,29) не дазволіў клюбу атрымаць павышэньне ў клясе<ref name="fchd"/>. «Гал» рэгулярна фінішаваў у першай палове табліцы да пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], але пасьля вайны каманда сканчвала сэзон у ніжняй палове на працягу сямі сэзонаў з апошніх адзінаццаці, у выніку выляцеўшы ў трэці дывізіён у 1930 годзе. === Складаныя часы === У 1930 годзе клюб дасягнуў паўфіналу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]. На шляху да паўфіналу «Гал Сіці» выбіў з турніру «[[Лідс Юнайтэд]]», «[[Блэкпул (футбольны клюб)|Блэкпул]]», «[[Плімут Аргайл]]», «[[Манчэстэр Сіці]]» й «[[Ньюкасл Юнайтэд]]». У паўфінале «тыгры» сустрэліся з «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналам]]». Матч завяршыўся ўнічыю 2:2, а ў перагулёўцы мацнейшымі апынуліся «кананіры», якія атрымалі перамогу зь лікам 1:0. [[Файл:Boothferry Park, Hull - geograph.org.uk - 308949.jpg|значак|Экстэр’ер стадыёну [[Бутфэры-Парк]].]] Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] клюб пераехаў на яшчэ адзін новы стадыён, якім стаў [[Бутфэры-Парк]]<ref>{{навіна|аўтар=Beill, Andy|спасылка=http://www.hullcity-mad.co.uk/feat/edy3/boothferry_park_186699/index.shtml|загаловак=Boothferry Park|выдавец=Digital Sports Group|дата публікацыі=06.11.2007}}</ref>. У сэзоне 1948—1949 гадоў пад кіраўніцтвам былога гульца [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]], а цяпер ужо гульца-трэнэра [[Рэйч Картэр|Рэйча Картэра]] «Гал» прасунуўся вышэй з Трэцяга дывізіёну Поўначы. Як каманда-ліфт, галцы вагаліся паміж другім і трэцім узроўнямі ангельскага футболу<ref>{{навіна|спасылка=http://www.hullcity-mad.co.uk/feat/edy1/19391961_the_carter_era_and_beyond_30226/index.shtml|загаловак=1939–1961: The Carter Era and Beyond|выдавец=Digital Sports Group|дата публікацыі=02.01.2002}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.hullcity-mad.co.uk/feat/edy1/19611980_rising_under_britton_then_decline_30228/index.shtml|загаловак=1961–1980: Rising under Britton then Decline|выдавец=Digital Sports Group|дата публікацыі=02.01.2002}}</ref>. Цягам большай часткі 1960-х галоў «Гал Сіці» трэнаваў [[Кліф Брытан]], які ад таго часу набыў культавы статус сярод заўзятараў клюбу за дасягнутыя посьпехі, асабліва за перамогу ў трэцім дывізіёне ў 1966 годзе. 1 жніўня 1970 году «Гал Сіці» стаў першым клюбам у сьвеце, які выбыў з кубкавага турніру па сэрыі пасьляматчавых пэнальці, саступіўшы ў фінале [[Кубак Ўотні|Кубку Ўотні]] «[[Манчэстэр Юнайтэд]]»<ref>{{навіна|аўтар=Ingle, Sean; Murray, Scott|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2002/jan/10/theknowledge.sport|загаловак=Shooting from the hip|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=10.01.2002}}</ref>. Да пачатку 1980-х гадоў каманда трапіла ў чацьверты дывізіёне, а фінансавыя цяжкасьці сталіся чыньнікам вонкаванага кіраваньня клюбу. [[Файл:Hull City 2026 Championship Play-Off Final Winners Parade Bus.jpg|значак|зьлева|Клюбны аўтобус у час сьвяткаваньня перамогі ў сэрыі плэй-оф за выхад у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігу]] ў 2026 годзе.]] Напярэдадні сэзону 1982—1983 гадоў «Гал Сіці» быў выратаваны ад фінансавых праблемаў. Бізнэсовец Дон Робінсан, які зарабіў грошы як прамоўтар прафэсійнага [[рэсьлінг]]у, набыў кантрольны пакет акцыяў клюбу<ref>{{навіна|спасылка=https://www.hulldailymail.co.uk/sport/football/hull-city-for-sale-receivership-4005024|загаловак=Out of cash and up for sale: The story of how Hull City almost went to the wall|выдавец=Hull Daily Mail|дата публікацыі=31.03.2020}}</ref>. Робінсан у той час быў яшчэ старшынём клюбу «Скарбара», адкуль ён забраў у «Гал Сіці» трэнэра [[Колін Апэлтан|Коліна Апэлтана]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.wearehullcity.co.uk/news/2025/june/12/through-the-years-1979-1984/|загаловак=Through The Years: 1979-1984|выдавец=Hull City A.F.C.|дата публікацыі=12.06.2025}}</ref>. «Гал Сіці» пастанавіў абапірацца на ўласныя таленты. Менавіта ў пачатку 1980-х у першую каманду прабілася новая хваля маладых гульцоў, і большасьць зь іх пазьней дасягнула значных посьпехаў у футболе. Ўінгер [[Браян Марўуд]] згуляў адзін матч у складзе зборнай Ангельшчыны ў 1988 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.oncloudseven.com/577-brian-marwood/|загаловак=577 Brian Marwood|выдавецтва=oncloudseven.com|дата публікацыі=06.2024}}</ref>, а паўабаронца [[Стыў Макларэн]] трэнаваў нацыянальную каманду ў 2006—2007 гадах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.oncloudseven.com/583-steve-mcclaren/|загаловак=583 Steve McClaren|выдавецтва=oncloudseven.com}}</ref>. Акрамя таго, эфэктыўная пара нападнікаў у складзе жорсткага [[Білі Ўайтгэрст]]а й крэатыўнага вэтэрана [[Лес Матры|Леса Матры]] была адной з самых небясьпечных ува ўсёй Футбольнай лізе. Дадаткова, мясцовы выхаванец [[Гарэт Робэртс]] стаў капітанам каманды. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 2003—2004 гадоў|сэзоне 2003—2004 гадоў]] «Гал Сіці» заняў другое месца ў трэцім дывізіёне, у [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 2004—2005 гадоў|сэзоне 2004—2005 гадоў]] — другое месца ў першай лізе. У выніку, ужо ў на наступны сэзон клюб выступаў у [[чэмпіянат Футбольнай Лігі|чэмпіянаце Футбольнай лігі]], заняўшы па выніках сэзону 18 месца. [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2006—2007 гадоў|Сэзон 2006—2007 гадоў]] клюб скончыў на 21 месцы, ледзь не апусьціўшыся ў ніжэйшую лігу. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q313089|Бр|}} {{Гулец1|2|Q22003774|Аб|капітан}} {{Гулец1|3|Q59914064|Аб|}} {{Гулец1|4|Q116413058|Аб|}} {{Гулец1|5|Q56254739|ПА|}} {{Гулец1|6|Q21592164|Аб|}} {{Гулец1|7|Q50505969|Нап|}} {{Гулец1|8|Q98829607|ПА|}} {{Гулец1|9|Q16239659|Нап|}} {{Гулец1|10|Q107294602|Нап|}} {{Гулец1|11|Q62209358|Нап|}} {{Гулец1|12|Q17496506|Бр|}} {{Гулец1|14|Q119997086|ПА|}} {{Гулец1|15|Q150332|Аб|}} {{Гулец1|16|Q124157117|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q18142105|Аб|}} {{Гулец1|18|Q98815258|Аб|}} {{Гулец1|19|Q67228775|Бр|}} {{Гулец1|20|Q113467730|ПА|}} {{Гулец1|21|Q117789805|ПА|}} {{Гулец1|22|Q133105064|Аб|}} {{Гулец1|23|Q18128628|Аб|}} {{Гулец1|24|Q112801051|ПА|}} {{Гулец1|25|Q17496496|ПА|}} {{Гулец1|26|Q18627270|ПА|}} {{Гулец1|27|Q48545157|ПА|}} {{Гулец1|29|Q97349304|ПА|}} {{Гулец1|30|Q27671136|Нап|}} {{Гулец1|32|Q116053269|Аб|}} {{Гулец1|33|Q27832286|ПА|}} {{Канец складу}} == Гулец сэзону == {| |valign="top"| {| class="wikitable" !Сэзон !Пераможца |- |2000—01||{{Сьцяг|Ямайка}} [[Ен Гудысан]] |- |2001—02||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Гэры Аляксандар]] |- |2002—03||{{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ст’юарт Эліят]] |- |2003—04||{{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Дэм’ен Дэлэйні]] |- |2004—05||{{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ст’юарт Эліят]] |- |2005—06||{{Сьцяг|Валія}} [[Боўз Майгіл]] |- |2006—07||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эндзі Доўсан]] |- |2007—08||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Майкл Тэрнэр]] |- |2008—09||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Майкл Тэрнэр]] |- |2009—10||{{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Стывэн Гант]] |- |2010—11||{{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Энтані Джэрард]] |- |2011—12||{{Сьцяг|Славенія}} [[Робэрт Корэн]] |- |2012—13||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Агмэд Эльмагамадзі]] |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" !Сэзон !Пераможца |- |2013—14||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Кэртыс Дэйвіс]] |- |2014—15||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Майкл Доўсан]] |- |2015—16||{{Сьцяг|Уругвай}} [[Абэль Эрнандэс]] |- |2016—17||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сэм Клукас]] |- |2017—18||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Алан Магрэгар]] |- |2018—19||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Джарэд Боўэн]] |- |2019—20||— |- |2020—21||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Джордж Ганімэн]] |- |2021—22||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Кін Льюіс-Потэр]] |- |2022—23||{{Сьцяг|Канада}} [[Алфі Джонз]] |- |2023—24||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Джэйкаб Грывэз]] |- |2024—25||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Івар Пандур]] |- |2025—26||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Олівэр Макбэрні]] |} |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20201107231200/http://www.hullcityafc.net/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-en}} * [http://www.historicalkits.co.uk/Hull_City/Hull_City.htm Гісторыя футбольнай формы клюбу]{{ref-en}} {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1904 годзе]] 7pvfhzjit7huu83h91uc458m636brg7 0 47926 2686248 2678348 2026-08-23T13:06:35Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686248 wikitext text/x-wiki [[Файл:Miensk, Ludamont. Менск, Людамонт (Č. Maniuška, 1840-49).jpg|значак|Менск з боку Людамонту. {{nowrap|Ч. Манюшка}}, {{nowrap|1840-я рр.}}]] '''Людамонт, Людамонцкае [[прадмесьце]]''' — гістарычная мясцовасьць [[Менск]]у, разьмешчаная ў паўночна-заходняй частцы [[места]], насупраць сутокаў [[Пярэспа (рака)|Пярэспы]] і [[Сьвіслач (басэйн Дняпра)|Сьвіслачы]]. [[Файл:Minsk art work (8230057478).jpg|значак|Стэла і музэй на гістарычным Людамонце]] На захад ад Людмонту пачынаецца [[Міхалянка]], на поўнач — [[Весялоўка]], на паўночны ўсход — [[Пярэспа]], на паўднёвы ўсход — [[Старосьцінская Слабада]], на поўдзень — [[Татарская Слабада]]<ref name="m-2">{{Літаратура/Гісторыя Менску (2006)|к}} C. 196—197.</ref><ref name="m-3">{{Літаратура/Гісторыя Менску (2006)|к}} C. 550—551.</ref>. == Назва == {{Асноўны артыкул|Люмонт}} Людзімунт, Лютмунд, Люмунд, Лімунд або Лемонд, пазьней Люмунт (Ludimunt, Liutmund, Liumundus<ref name="Morlet-1971-160">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 160.</ref>, Limundus<ref name="Morlet-1971-160"/>, Lemondus<ref name="Morlet-1971-160"/>, Liumunt<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Liumunt#v=snippet&q=Liumunt&f=false S. 221].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ludimunt%2C+Liutmund#v=snippet&q=Ludimunt%2C%20Liutmund&f=false S. 1046].</ref><ref name="Morlet-1971-160"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Лют|-люд- (-лют-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Лютвін|Людвін]], [[Людкен]], [[Лютэр (імя)|Лютар]]; германскія імёны Liudwin, Luidikin, Liutar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] liuþs, leuda 'люд, людзі', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Леймант германскаму імю Liutmund (Liumunt) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 87.</ref>. == Гісторыя == [[Фальварак]] Людамонт упершыню ўпамінаецца ў канцы XVIII стагодзьдзя. Фальварак складаўся зь сядзібы, гаспадарчых пабудоваў, ворнай зямлі і сенажаці і належаў месту. Людамонт здаваўся ў арэнду і прыносіў нямалы прыбытак<ref name="hm">{{Літаратура/Гісторыя Менску (2006)|к}} С. 229.</ref>. Паводле сьведчаньняў падарожніка [[Павал Шпілеўскі|Паўла Шпілеўскага]], у сярэдзіне XIX ст. Людамонт быў прыватнаўласьніцкім фальваркам і належаў італьянскаму роду [[Трабэрты|Трабэртаў (Трабэрта)]]<ref>[[Павал Шпілеўскі|Шпилевский П. М.]] Путешествие по Полесью и белорусскому краю. — Минск, 1992.</ref>. У пачатку XX ст. Людамонт ўваходзіў у [[пятая паліцэйская частка Менску|пятую паліцэйскую частку места]]. Праз прадмесьце праходзілі Людамонцкая і Порахавая вуліцы<ref name="m-2"/><ref>Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст.</ref>. Да 1949 року ў Менску існавала вуліца Ўрочышча Людамонт, якую потым савецкія ўлады перайменавалі ў [[Вуліца Гвардзейская (Менск)|Гвардзейскую]]<ref>Трофимович А. Где отыскать Людамонт? [http://www.aif.by/dontknow/dontknow/dontknow_id/74]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Аргументы и факты</ref>. == Галерэя == <gallery caption="Старыя здымкі" widths=150 heights=150 class="center"> Miensk, Ludamont. Менск, Людамонт (1943).jpg|1943 р. Miensk, Vysokaje Miesta. Менск, Высокае Места (10.09.1941).jpg|Людамонт (уверсе налева), аэрафотаздымак 1941 р. Miensk, Zamčyšča-Niamiha. Менск, Замчышча-Няміга (1903).jpg|Погляд у бок Людамонту ад [[Замчышча (Менск)|Замчышча]], 1903 р. Miensk, Ludamonckaja. Менск, Людамонцкая (1941-44).jpg|Вуліца Людамонцкая ў бок Татарскай Слабады, 1941—44 рр. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гісторыя Менску (2006)}} * {{Літаратура/Памяць/Менск|1}} * {{Літаратура/Менск: Старонкі жыцьця дарэвалюцыйнага гораду (1994)}} == Вонкавыя спасылкі == * Сацукевіч І. [https://web.archive.org/web/20110824075549/http://baj.by/belkalehium/lekcyji/historyja/sacukievicz_01.htm Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст.] // «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008. * [http://minchanin.esmasoft.com/maps/1903/index.html План губернского города Минска (1903)], [http://minchanin.esmasoft.com Бібліятэка Менчука]{{ref-ru}} * [http://minchanin.esmasoft.com/maps/1800-2004/index.html Формирование территории Минска (1800—2004)], [http://minchanin.esmasoft.com Бібліятэка Менчука]{{ref-ru}} * [http://minchanin.esmasoft.com/maps/1898/index.html План губернского города Минска (1898)], [http://minchanin.esmasoft.com Бібліятэка Менчука]{{ref-ru}} {{Гістарычныя раёны Менску}} [[Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску]] 3vaed59kkffh9m57sul2juay6iwtgdb 0 49178 2686464 2461223 2026-08-23T20:08:25Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686464 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Радзівілкі |Лацінка = Radziviłki |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Радзівілкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскі]] |Сельсавет = [[Сапоцкінскі сельсавет|Сапоцкінскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 113 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231733 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 3 |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 41 |Даўгата сэкундаў = 49 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Радзіві́лкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 163.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля [[Аўгустоўскі канал|Аўгустоўскага каналу]]. Уваходзяць у склад [[Сапоцкінскі сельсавет|Сапоцкінскага сельсавету]] [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 171 чалавек * 2010 год — 113 чалавек == Славутасьці == На ўсходзе вёскі часткова захаваўся маёнтак Сьвяцак Гурскіх. У адрозьненьне ад [[Сьвяцак|Сьвяцку Валовічаў]] маёнтак захаваўся толькі часткова. Захаваліся арыгінальныя каскадныя вадаёмы (пяць сажалак), частка парку з рэдкімі расьлінамі, некаторыя пабудовы. Радзівілкі перайшлі да роду Гурскіх ад манахаў-камедулаў зь [[Вігры|Віграў]] у 1820 годзе. Манахі абаснаваліся ў гэтай мясцовасьці, заклаўшы парк яшчэ ў XVII стагодзьдзі<ref name="interfax.by1">[https://web.archive.org/web/20160324193125/http://www.interfax.by/article/14617 Имение Святск Гурских. Достопримечательности на interfax.by]{{ref-ru}}</ref>. Маёнтак — аднапавярховы каменны дом быў пабудаваны Юзэфам Гурскім у 1828 годзе, а ў пачатку XX ст. Пётар Гурскі дабудаваў двухпавярховы будынак<ref name="interfax.by1"/>. У канцы 1940-х гадоў у маёнтку знаходзіўся інтэрнат для інвалідаў вайны. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Сапоцкінскі сельсавет}} {{Гарадзенскі раён}} [[Катэгорыя:Сапоцкінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну]] lyzplioyw2s7k1l9q7cxcoy2qt070f2 0 51228 2686243 2571752 2026-08-23T13:04:11Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686243 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Эйсманты (неадназначнасьць)}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Эйсманты |Лацінка = Ejsmanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Эйсмантаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскі]] |Сельсавет = [[Верцялішкаўскі сельсавет|Верцялішкаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 51 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 40 |Шырата сэкундаў = 17.2 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 4 |Даўгата сэкундаў = 38.5 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Э́йсманты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 170</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], у міжрэччы [[Нёман]]у і [[Пыранка|Пыранкі]]. Уваходзяць у склад [[Верцялішкаўскі сельсавет|Верцялішкаўскага сельсавету]] [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Эйсімонт}} Эйсэнмунд або Эйсмунд (Eisenmund, Eismund<ref name="Rymut-1999-178">Rymut K. Nazwiska Polaków: słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. — Kraków, 1999. [http://www.genezanazwisk.pl/content/ejsmond S. 178]{{Недаступная спасылка|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22eisenmund%22+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi78N_1yPCBAxXeg_0HHbpaB60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22eisenmund%22%20namenkunde&f=false S. 170].</ref><ref name="Rymut-1999-178"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ісавін]], [[Ізмунт]]; германскія імёны Isbodus, Isovin, Ismund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Эйсмант германскаму імю Eismund сьцьвердзіў польскі спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] [[Казімер Рымут]]<ref name="Rymut-1999-178"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Эйсмант (Ejsmont) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 65 чалавек * 2010 год — 51 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Верцялішкаўскі сельсавет}} {{Гарадзенскі раён}} [[Катэгорыя:Верцялішкаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну]] 3wc5iphf4ohz78q835bqemp575ncuzj 0 54259 2686300 2461469 2026-08-23T14:36:48Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686300 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Сурвілішкі (неадназначнасьць)}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Сурвілішкі |Лацінка = Surviliški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Сурвілішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Пастаўскі раён|Пастаўскі]] |Сельсавет = [[Камайскі сельсавет|Камайскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 68 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 211865 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 5 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 31 |Даўгата сэкундаў = 16 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Сурві́лішкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}} С. 345.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], паміж азёрамі [[Вялікія Сурвілішкі|Вялікімі Сурвілішкамі]] і [[Малыя Сурвілішкі|Малымі Сурвілішкамі]]. Уваходзяць у склад [[Камайскі сельсавет|Камайскага сельсавету]] [[Пастаўскі раён|Пастаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Сурвіла}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == Да 8 красавіка 2004 году вёска ўваходзіла ў склад [[Мягунскі сельсавет|Мягунскага сельсавету]]. == Насельніцтва == * 1999 год — 62 чалавекі * 2010 год — 68 чалавек == Асобы == * [[Зыгмунт Чаховіч]] (1831—1907) — адзін з кіраўнікоў [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Камайскі сельсавет}} {{Пастаўскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну]] [[Катэгорыя:Камайскі сельсавет]] k0e91mkpnxc94p5tww64vvzh9sp8sov 0 54263 2686301 2619739 2026-08-23T14:37:25Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686301 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Сурвілішкі |Лацінка = Surviliški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Сурвілішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Іўеўскі раён|Іўеўскі]] |Сельсавет = [[Трабскі сельсавет|Трабскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Сурвілішкі. Званіца на могілках (01).jpg |Апісаньне выявы = [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)|Брама старога касьцёла]] |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 10 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = 33 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = Category:Surviliški |Сайт = }} '''Сурвілішкі''' — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Баранка|Баранцы]]. Уваходзяць у склад [[Трабскі сельсавет|Трабскага сельсавету]] [[Іўеўскі раён|Іўеўскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Насельніцтва на 1999 год — 129 чалавек. Сурвілішкі — даўняе [[мястэчка]] [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыны]] (частка [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыны]]). Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаліся [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)|касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]] і палацава-паркавы комплекс Паплаўскіх, помнікі архітэктуры XVII—XIX стагодзьдзяў. == Назва == {{Асноўны артыкул|Сурвіла}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: ''Szurwylyski'' (3 ліпеня 1510 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 127.</ref>; ''Сурвилишки… Сурвилишъки'' (1553 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 168, 172.</ref>. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === [[Файл:Surviliški, Trajecki. Сурвілішкі, Траецкі (1900).jpg|міні|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)|Траецкі касьцёл]], каля 1900 г.]] Упершыню Сурвілішкі ўпамінаюцца ў XVI ст. як вёска ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]], шляхецкая ўласнасьць. У 1542 годзе маёнтак часткова належаў Сурвілам (ад іх і назва), часткова Я. Гайцы. [[Сурвілы]] жылі ў палацы, які стаяў пры гасьцінцы з [[Трабы|Трабаў]] у [[Вільня|Вільню]]. Дзеяў касьцёл. У 1591 годзе ўдава Я. Гайкі заснавала новы касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы. Да 1601 году паступова ўвесь маёнтак перайшоў да [[Шорцы|Шорцаў]]. У сярэдзіне XVII ст. Сурвілішкі знаходзіліся ў валоданьні Вільчыкаў, з 1678 году — ордэна езуітаў. На 1690 год тут было 8 [[Дым (адзінка падаткаабкладаньня)|дымоў]], на 1735 год — 24 дымы. У 1774 годзе мястэчка і маёнтак перайшлі да Ю. Стыпалкоўскага, пісара [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[Файл:Surviliški, Papłaŭski. Сурвілішкі, Паплаўскі (1919-39).jpg|значак|Сядзіба Паплаўскіх, да 1939 г.]] У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Сурвілішкі апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у Ашмянскім павеце [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]]. 3 1802 году маёнткам валодаў Адам Калышка. У гэты час тут існавалі касьцел, шпіталь і карчма. У 1811 годзе Сурвілішкі перайшлі да Земскіх, у 1840 годзе — да Паплаўскіх. На 1866 год у мястэчку было 4 двары, касьцёл, капліца, заезны двор, вадзяны млын. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, існавалі аднайменныя вёска (2 двары) і сяло (6 двароў). На 1905 год — сяло (27 дзесяцінаў зямлі), засьценак (1 двор) і маёнтак Паплаўскага (18 дзесяцінаў зямлі). За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] Сурвілішкі занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. === Найноўшы час === 25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Сурвілішкі абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Сурвілішкі апынуліся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва. У гэты час існавалі аднайменныя мястэчка (16 двароў) і фальварак (10 двароў). У 1939 годзе Сурвілішкі ўвайшлі ў [[БССР]], статус паселішча панізілі да вёскі. На 1940 год тут было 16 двароў, таксама існаваў маёнтак (5 двароў). Працавалі смалакурня, вадзяны млын, пачатковая школа, крама. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 26 чэрвеня 1941 да 8 ліпеня 1944 году Сурвілішкі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. На 1999 год у вёсцы было 50 двароў. == Насельніцтва == === Дэмаграфія === * '''XIX стагодзьдзе''': 1866 год — 79 чал., зь іх 51 мешчанін; 1890 год — 39 чал., зь іх 30 каталікоў і 9 юдэяў<ref>Krzywicki J. Surwiliszki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|11к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/599 599].</ref>; 1897 год — 9 чал. у ''вёсцы Сурвілішках'' і 41 чал. у ''сяле Сурвілішках''<ref>{{Літаратура/Памяць/Іўеўскі раён|к}}</ref> * '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 40 чал. у ''сяле Сурвілішках'', 13 чал. у ''засьценку Сурвілішках'' і 9 чал. у ''маёнтку Сурвілішках''; 1921 год — 87 чал. у ''мястэчку Сурвілішках'' і 121 чал. у ''фальварку Сурвілішках''; 1940 год — 115 чал.; 1970 год — 169 чал.; 1999 год — 129 чал. === Інфраструктура === У Сурвілішках працуюць базавая школа, фэльчарска-акушэрскі пункт, клюб, бібліятэка, пошта. == Турыстычная інфармацыя == === Славутасьці === * Гаспадарчы двор (XIX ст.) * [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)|Званіца]] (XIX ст.) * Могілкі старыя каталіцкія === Страчаная спадчына === * [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]] (1640) * Сядзібна-паркавы комплекс Паплаўскіх (XIX ст.) == Галерэя == <gallery caption="Краявіды Сурвілішак" widths=150 heights=150 class="center"> Сурвілішкі. Рэшткі агароджы альбо падмуркаў касцёла.jpg|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)|Падмуркі касьцёла]] Сурвілішкі. Званіца на могілках (02).jpg|Званіца Сурвілішкі. Будынак пач. 20 ст (02).jpg|Старая камяніца Сурвілішкі. Рэшткі гаспадарчых пабудоў (02).jpg|Гаспадарчая пабудова </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Івейскі раён}} * {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|11}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.radzima.org/be/miesca/survilishki.html Сурвілішкі], [[Radzima.org]] {{Навігацыйная група |назоў = Сурвілішкі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}}; |Трабскі сельсавет |Іўеўскі раён }} {{Месты і мястэчкі гістарычнай Ашмяншчыны}} [[Катэгорыя:Сурвілішкі| ]] emb0ubjqjxn5puhnxty8hcwim34l2dk 0 54266 2686299 2461470 2026-08-23T14:36:40Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686299 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Сурвілы |Лацінка = Surviły |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Сурвілаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Мядзельскі раён|Мядзельскі]] |Сельсавет = [[Занарацкі сельсавет|Занарацкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 31 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222388 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 49 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 31 |Даўгата сэкундаў = 44 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Сурві́лы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 346.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Сьвір (возера)|Сьвіру]]. Уваходзяць у склад [[Занарацкі сельсавет|Занарацкага сельсавету]] [[Мядзельскі раён|Мядзельскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Сурвіла}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. == Гісторыя == 28 траўня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага [[Сырмескі сельсавет|Сырмескага сельсавету]] ў склад [[Занарацкі сельсавет|Занарацкага сельсавету]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160331143206/http://www.pravo.by/main.aspx?guid=12551&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234]{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 42 чалавекі * 2010 год — 31 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Занарацкі сельсавет}} {{Мядзельскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну]] [[Катэгорыя:Занарацкі сельсавет]] i5j7g51ixzolc9272rjoy2myemgryrz 0 59551 2686296 2681222 2026-08-23T14:34:17Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686296 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Буцьвілавічы |Лацінка = Bućviłavičy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Буцьвілавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Зьдзецельскі раён|Зьдзецельскі]] |Сельсавет = [[Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)|Дварэцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231474 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 25 |Шырата сэкундаў = 40 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 30 |Даўгата сэкундаў = 56 |Пазыцыя подпісу на мапе2 = зьверху |Водступ подпісу на мапе2 = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Буцьві́лавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 194.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Палонка (рака)|Палонцы]]. Уваходзяць у склад [[Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)|Дварэцкага сельсавету]] [[Зьдзецельскі раён|Зьдзецельскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Бутвіл}} Бодвіл (Bauduilli<ref>Moreira D. A. Miscelânea de Antropo-Toponímia Germânica na Galiza e Norte de Portugal. — Porto, 1969. P. 85.</ref><ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.</ref><ref name="piel-kremer-1976-98>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. S. 98.</ref>) і Вілібут або Вілбот (Willebut, Wilbot{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Wilbotissun}}) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willebut+Wilbotissun#v=snippet&q=Willebut%20Wilbotissun&f=false S. 1596].</ref><ref name="piel-kremer-1976-98/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Сайбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Seiboth) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільгерд]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Vilgard, Williheid, Muntwil) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Бутвіл азначае «корань волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Вільбут]]). Адзначалася германскае імя Botvild (Bot-[[Вільда|vild]])<ref>Huseby O. 1000 norske dØbenavne: med korte forklaringer af deres betydning. — Kristiania, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ur8vAQAAMAAJ&q=Botvild#v=snippet&q=Botvild&f=false S. 14].</ref>. Адпаведнасьць імя Бутвіл германскаму імю Willebut прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Яшчэ ў 1962 годзе францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]], зьвяртаў увагу на наяўнасьць тапонімаў германскага паходжаньня (Bouteville, Botavila, Bodvilla, Budevill), якія могуць сьведчыць пра існаваньне ня знойдзенага на той час у пісьмовых крыніцах поўнага германскага адпаведніка імя Бутвіл<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 113—114.</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 97 чалавек<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 132.</ref> * 1999 год — 11 чалавек * 2010 год — 6 чалавек == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)}} {{Зьдзецельскі раён}} [[Катэгорыя:Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну]] eooyg1ma3rep7ej07nn4baasnn3mvhn 0 60171 2686262 2461716 2026-08-23T13:19:10Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686262 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Яманты |Лацінка = Jamanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ямантаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Лідзкі раён|Лідзкі]] |Сельсавет = [[Беліцкі сельсавет (Лідзкі раён)|Беліцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 36 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231314 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 41 |Шырата сэкундаў = 56 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 17 |Даўгата сэкундаў = 9 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́манты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 256.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля вытоку ракі [[Тосінка|Тосінкі]]. Уваходзяць у склад [[Беліцкі сельсавет (Лідзкі раён)|Беліцкага сельсавету]] [[Лідзкі раён|Лідзкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Ямант}} Амунд, Амунт, Емунд, Эмунт або Ёмунд, пазьней Амонт або Эмонт (Ammundus<ref name="Morlet-1971-33">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, Amund<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Amund#v=snippet&q=Amund&f=false S. 4, 116].</ref>, Amuntr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Amuntr#v=snippet&q=Amuntr&f=false S. 17].</ref>, Amond<ref name="SMP-1967-72">Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 72.</ref>, Amunt<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 67, 71, 73.</ref>, Emund, Emunt<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz, 1967. S. 150.</ref>, Jomund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 163.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jomund Jomund], Nordic Names</ref>, Omont<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 100.</ref>, Amont<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Emont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Emund#v=snippet&q=Emund&f=false S. 51].</ref><ref name="Morlet-1971-33"/><ref name="SMP-1967-72"/>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямаўт]], [[Яман]], [[Ямін]]; германскія імёны Amolt, Aman, Ammin) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ямант германскаму імю Amund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 74 чалавекі * 2004 год — 56 чалавек, 35 двароў * 2010 год — 36 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Беліцкі сельсавет (Лідзкі раён)}} {{Лідзкі раён}} [[Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідзкі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну]] kyg8t6frs4a74vjf3215g7h6vtwuhj5 0 60374 2686463 2461229 2026-08-23T20:08:09Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686463 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Радзьвілаўцы |Лацінка = Radźvіłaŭcy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Радзьвілаўцаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Лідзкі раён|Лідзкі]] |Сельсавет = [[Ваверскі сельсавет|Ваверскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 14 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231324 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 22 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 26 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Радзьві́лаўцы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 258.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Вавёрка (рака)|Вавёркі]]. Уваходзяць у склад [[Ваверскі сельсавет|Ваверскага сельсавету]] [[Лідзкі раён|Лідзкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 46 чалавек * 2010 год — 14 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Ваверскі сельсавет}} {{Лідзкі раён}} [[Катэгорыя:Ваверскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну]] btwtt12uoc4bs6ezwe5jbu1dye47f9e 0 62550 2686467 2466636 2026-08-23T20:09:02Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686467 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзяржынск (неадназначнасьць)}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Радзілавічы |Лацінка = Radziłavičy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Радзілавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1520 |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Лельчыцкі раён|Лельчыцкі]] |Сельсавет = [[Радзілавіцкі сельсавет|Радзілавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = 149 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 812 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 40 |Шырата сэкундаў = 10 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 32 |Даўгата сэкундаў = 53 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Пазыцыя подпісу на мапе2 = справа |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Ра́дзілавічы'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 216</ref> (таксама — ''Радзі́лавічы''<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 18.</ref>, ''Радзіві́лавічы''<ref name="daviednik" /><ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі}} С. 98.</ref>; з 1931 году — ''Дзяржы́нск''<ref name="daviednik" />) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на левым беразе ракі [[Роў (рака)|Рова]] ([[Плаў]]). Цэнтар [[Радзілавіцкі сельсавет|Радзілавіцкага сельсавету]] [[Лельчыцкі раён|Лельчыцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 14 км на паўднёвы захад ад [[Букча|Букчы]], за 75 км на захад ад [[Лельчыцы|Лельчыцаў]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)|Радзіла}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. == Гісторыя == === Вяілкае Княства Літоўскае === Упершыню ўпамінаюцца ў 1520 годзе, як [[сяло]] ў складзе [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], уладаньне вялікага гетмана літоўскага [[Канстантын Астроскі|Канстантына Астроскага]]. У 1777 годзе ў сяле збудавалі драўляную царкву. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === На 1886 год у сяле і маёнтку Радзілавічах было 53 двары, на 1888 год — 69 двароў. На 1909 год было 116 двароў у сяле і 2 двары ў фальварку Радзілавічах. === Найноўшы час === З 20 жніўня 1924 году — цэнтар сельсавету. У 1931 годзе савейкія ўлады ў рэчышчы [[Русіфікацыя Беларусі|палітыкі русіфікацыі і дэнацыяналізацыі беларусаў]] перайменавалі Радзілавічы ў Дзяржынск. На 1940 год — 187 двароў. У чэрвені 1943 годзе нацысты спалілі вёску і загубілі 13 жыхароў. На 1971 год — 399 двароў, на 1998 год — 358 двароў, на 2000 год — 368 двароў. == Мікравёскі == Традыцыйная вёска падзяляецца на 4 мікравёскі{{Няма крыніцы}}: * Брод; * Бярэзьнік; * Падвымокла — знаходзіцца ў нізіне; * Селішча — засялялася па [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайне]]. Акрамя гэтага цэнтар вёскі называюць «Сяло». == Насельніцтва == === Дэмаграфія === * XIX стагодзьдзе: 1886 год — 298 чалавек * XX стагодзьдзе: 1909 год — 672 чалавекі ў сяле Радзілавічах і 12 чалавек у фальварку Радзілавічах<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 168.</ref>; 1923 год — 898 чалавек; 1940 год — 570 чалавек; 1971 год — 1668 чалавек; 1998 год — 1116 чалавек; 1999 год — 1076 чалавек; 2000 год — 1070 чалавек * XXI стагодзьдзе: 2010 год — 812 чалавек === Інфраструктура === У вёсцы знаходзіцца лясьніцтва, рамонтныя майстэрні, сярэдняя школа, бібліятэка, аддзяленьне сувязі, аўтаматычная тэлефонная станцыя, фэльчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддзяленьне ААТ «[[Беларусбанк]]», 3 крамы. Цэнтар камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «На варце». == Турыстычная інфармацыя == === Страчаная спадчына === * Драўляная царква == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Лельчыцкі раён}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.lelchitsy.info/info/buinovichi.htm Дзяржынск]{{ref-ru}} {{Радзілавіцкі сельсавет}} {{Лельчыцкі раён}} [[Катэгорыя:Радзілавіцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] eo7q1v03nrmanfv0wv9tjp7y97laauc 0 67445 2686433 2658540 2026-08-23T19:45:05Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686433 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Штутгарт |Лягатып = VfB Stuttgart 1893 Logo.svg |ПоўнаяНазва = Verein für Bewegungsspiele Stuttgart 1893 e.V. |Горад = [[Штутгарт]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[МГП-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 60449 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ШтутгартЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ШтутгартСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Штутгарт}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _stuttgart2122h | pattern_b1 = _stuttgart2122h | pattern_ra1 = _stuttgart2122h | pattern_sh1 = _stuttgart2122h | pattern_so1 = _stuttgart2122h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _stuttgart2122a |pattern_b2 = _stuttgart2122a |pattern_ra2 = _stuttgart2122a |pattern_sh2 = _stuttgart2122a |pattern_so2 = _stuttgart2122a |leftarm2 = FF0000 |body2 = FF0000 |rightarm2 = FF0000 |shorts2 = FF0000 |socks2 = FF0000 }} «'''Штутгарт'''» ({{мова-de|Verein für Bewegungsspiele Stuttgart 1893}}) — спартовы клюб зь [[Нямеччына|Нямеччыны]] з [[Штутгарт|аднайменнага гораду]]. Пяціразовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]], чатырохразовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Футбольная каманда гуляе свае хатнія гульні на [[МГП-Арэна|МГП-Арэне]], разьмешчанай у спартовым комплексе Нэкпарк. Камандай рэзэрву «[[Штутгарт II (футбольны клюб)|Штутгарт II]]» у сэзоне 2023—2024 гадоў гуляе ў чацьвертай паводле значнасьці лізе. «Штутгарт» зьяўляецца клюбам-таварыствам, які на верасень 2011 году налічваў 45 636 чальцоў. У дадатак да посьпехаў прафэсійных, аматарскіх і камандаў дзіцяча-юнацкага футболу, спартоўцы клюбу ў [[лёгкая атлетыка|лёгкай атлетыцы]] таксама перамагалі ў мностве спаборніцтваў. У клюбе таксама ёсьць сэкцыі фістболу, [[хакей|хакею]], [[настольны тэніс|настольнага тэнісу]] й сэкцыю падрыхтоўкі футбольных судзьдзяў. == Гісторыя == Гісторыя футбольнага клюбу пачалася ў канцы XIX стагодзьдзя, а заснаваны ён быў ў 1893 годзе, як студэнцкая [[рэгбі]]йная каманда. Толькі амаль праз 20 гадоў у 1912 годзе клюб пачаў займацца футболам<ref>[https://web.archive.org/web/20160916131402/http://www.stuttgart.de/item/show/13826/1/9/502922 «Bad Cannstatt eine Wiege des deutschen Fußballs»]. Stuttgart.de.</ref>. Спартовая асацыяцыя Штутгарту, у якую ўваходзіць футбольны клюб, на сёньняшні дзень налічвае больш за 40 000 сябраў. Але шырокую вядомасьць асацыяцыя атрымала менавіта дзякуючы спартовым дасягненьням футбольнай каманды, якая пяць разоў станавілася чэмпіёнам Нямеччыны й тройчы перамагала ў нацыянальным кубку. [[Файл:Football team of VfB Stuttgart in 1912.jpg|значак|зьлева|Каманда «Штутгарту» 1912 году.]] У 1933 годзе клюб пераехаў на стадыён [[МГП-Арэна|Нэкар]], дзе і цяпер гуляе каманда. У тым жа годзе нацыстамі быў рэарганізаваны нямецкі футбол, у выніку чаго было ўтворана 16 футбольных лігаў, вядомых пад назовамі [[Гаўліга]]. «Штутгарт» спаборнічаў ў Гаўлізе Вюртэмбэргу, здабыўшы тытулы чэмпіёнаў рэгіёну ў 1935, 1937, 1938, 1940 і 1943 гадах. Толькі ў 1935 годзе штутгарцы ў плэй-оф нямецкага першынства як пераможцы Вюртэмбэргу дакрочылі да фіналу, але прагулялі клюбу «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]», які дамінаваў у краіне на той час. Праз [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] сыстэма лігаў скончыла сваё існаваньне. Цягам памянёнага часу галоўным супернікам быў іншы клюб, вядомы як «[[Штутгартэр Кікерс Штутгарт|Штутгартэр Кікерс]]». Па вайне каманда брала ўдзел у Обэрлізе-Зюд, дзе здабывала перамогу ў 1946, 1952 і 1954 гадах. Каманда даволі часта прасоўвалася ў матчы плэй-оф, двойчы становячыся чэмпіёнамі краіны ў 1950 і 1952 гадах. У 1953 годзе «Штутгарт» у плэй-оф была другой, а ў 1954 годзе здабыў [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Другі кубак каманда выйграла ў 1958 годзе. Лідэрам дружыны ў той час быў нападнік [[Робэрт Шлінц]]. Не зважаючы на тое, што клюб быў даволі пасьпяховы ў тыя гады, аніводзін гулец ня быў выкліканы да складу нацыянальнай [[Зборная ФРН па футболе|зборнай ФРН]] на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|чэмпіянат сьвету 1954 году]], які апынуўся пераможным для немцаў. Праз рост прафэсійнасьці ў спорце [[Нямецкі футбольны зьвяз]] пастанавіў замяніць рэгіянальныя спаборніцтвы на адзіную агульнанацыянальную прафэсійную лігу ў 1963 годзе. Дзякуючы добрым вынікам «Штутгарта» цягам 1950-х гадоў, каманда была запрошаная да навастворанай лігі, стаўшы адной з пачынальніцай [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]]. Зьяўляючыся аматарскай арганізацыяй і дзякуючы слыннай швабскай ашчаднасьці, клюб пастанавіў не марнаваць грошы, і некаторыя гульцы працягвалі працаваць на паўсядзённай працы, сумяшчаючы яе з футболам. Клюб у наступныя гады звычайна фінішаваў у сярэдзіне табліцы. Адным зь лідэраў каманды таго часу быў францускі футбаліст [[Жыльбэр Грэс]], які паходзіў з [[Страсбург]]у. У 1973 годзе «Штутгарт» упершыню кваліфікаваўся ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА]], дзе дакрочыў да паўфіналу турніру, дзе саступіў пераможцу турніру «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорду]]» (1:2, 2:2). У сярэдзіне 1970-х гадоў клюб трапіў у крызу, бо прапусьціў такія новыя тэндэнцыі ў футболе, як прыцягненьне спонсараў. Спробы зьмяніць клюбны лад праз закіданьне грошай не далі рады. «Штутгарт» спрабаваў выратавацца, але паводле вынікаў [[чэмпіянат ФРН па футболе 1974—1975 гадоў|сэзону 1974—1975 гадоў]] страціў месца ў найвышэйшай лізе. Новы трэнэр [[Юрген Зундэрман]] прыцягнуў у клюб шэраг новых гульцоў, будуючы каманду вакол [[Отмар Гіцфэльд|Отмара Гіцфэльда]]. Іншымі ключавымі гульцамі былі [[Карл-Гайнц Фёрстэр]] і [[Гансі Мюлер]]. Ужо праз два сэзоны ў [[Бундэсьліга 2|Бундэсьлізе 2]] «Штутгарт» вярнуўся ў эліту. Маладая каманда карысталася папулярнасьцю сярод заўзятараў, але пакутавала ад недахопу досьведу. Сярэдняя наведвальнасьць клюбу ў канцы [[чэмпіянат ФРН па футболе 1977—1978 гадоў|сэзону 1977—1978 гадоў]], калі «Штутгарт» замацаваўся на чацьвертым месцы, была большай за 53 тысячаў гледачоў. Гэты рэкорд трымаўся ў лізе ажно да 1990-х гадоў. У 1978—1979 гадах дружына фінішавала на другім месцы. У 1980 годзе «Штутгарт» зноў спыніўся ў паўфінале Кубка УЭФА. У [[чэмпіянат ФРН па футболе 1983—1984 гадоў|сэзоне 1983—1984 гадоў]] клюб, ачолены трэнэрам [[Гэльмут Бэнтгаўс|ГЭльмутам Бэнтгаўсам]], здабыў свой чарговы тытул чэмпіёнаў Нямеччыны і першую перамогу ў Бундэсьлізе. У 1986 годзе каманда зьведала паразу ў фінале Кубка Нямеччыны, саступіўшы зь лікам 2:5 мюнхэнскай «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]». У фінале Кубка УЭФА 1989 году, маючы ў сваім складзе [[Юрген Клінсман|Юргена Клінсмана]] «Штутгарт» саступіў італьянскаму «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]» (1:2, 3:3), чые колеры на той час абараняў [[Дыега Марадона]]. == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]] — 1950, 1952, 1984, 1992, 2007 * Уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] — 1954, 1958, 1997, 2025 * Уладальнік [[Супэркубак Нямеччына па футболе|Супэркубка Нямеччыны]] — 1992 * Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]] — 2002, 2008 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q16519559|Бр|}} {{Гулец1|2|Q98546080|Аб|}} {{Гулец1|3|Q56306162|Аб|}} {{Гулец1|4|Q50384596|Аб|}} {{Гулец1|6|Q68676722|ПА|}} {{Гулец1|7|Q22998602|Аб|}} {{Гулец1|8|Q96793422|Нап|}} {{Гулец1|9|Q47067481|Нап|}} {{Гулец1|10|Q45369082|Нап|}} {{Гулец1|11|Q105955374|ПА|}} {{Гулец1|14|Q122160785|Аб|}} {{Гулец1|16|Q47487632|ПА|капітан}} {{Гулец1|17|Q114868096|Нап|}} {{Гулец1|18|Q65964628|Нап|}} {{Гулец1|20|Q64009619|Аб|}} {{Гулец1|21|Q20436216|ПА|}} {{Гулец1|22|Q108199499|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q30131952|Аб|}} {{Гулец1|24|Q39082971|Аб|}} {{Гулец1|25|Q121410218|Нап|}} {{Гулец1|26|Q55955918|Нап|}} {{Гулец1|27|Q114593540|Нап|}} {{Гулец1|28|Q43780652|ПА|}} {{Гулец1|29|Q118859259|Аб|}} {{Гулец1|30|Q127932393|ПА|}} {{Гулец1|31|Q116294228|Нап|}} {{Гулец1|33|Q20743348|Бр|}} {{Гулец1|35|Q131444982|ПА|}} {{Гулец1|39|Q140855156|ПА|}} {{Гулец1|41|Q114825196|Бр|}} {{Гулец1|43|Q118611564|ПА|}} {{Гулец1|44|Q118515513|Нап|}} {{Гулец1|45|Q121086658|Нап|}} {{Гулец1|46|Q104520730|Бр|}} {{Канец складу}} === Рэзэрвовая каманда === * [[Штутгарт II (футбольны клюб)|Штутгарт II]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.vfb.de/ Афіцыйны сайт]{{ref-de}} {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Штутгарт]] 7t2t59xfdm3ezj47tk9wm9zcqd65mf2 0 68354 2686494 2630732 2026-08-24T03:50:10Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686494 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Задор’е}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Задор’е |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Задор’я |Трансьлітараваная назва = Zadorje |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 19 стагодзьдзе |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Лагойскі раён|Лагойскі]] |Сельсавет = [[Задор’еўскі сельсавет|Задор’еўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 295 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223145 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 33 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 46 |Даўгата сэкундаў = 4 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Задо́р’е'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 248</ref> — [[вёска]] ў [[Лагойскі раён|Лагойскім раёне]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Задор’е ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам [[Задор’еўскі сельсавет|Задор’еўскага сельсавету]]. == Гісторыя == У 1-й палове [[19 стагодзьдзе|19 стагодзьдзя]] пад назвай Задор’е былі вёска і [[фальварак]] у складзе маёнтку [[Акалова]]. У [[1870]] годзе вёска ў [[Мільчанская воласьць|Мільчанскай воласьці]] [[Барысаўскі павет (Менская губэрня)|Барысаўскага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]. З [[20 жніўня]] [[1924]] году вёска ў [[Горнаўскі сель­савет|Горнаўскім сель­савеце]] [[Плешчаніцкі раён|Плешчаніцкага раёну]] [[Барысаўская акруга|Барысаўскай акругі]], з [[20 лютага]] [[1938]] году Менскай вобласьці. У [[Другая сусьветная вайна|II сусьветную вайну]] гітлераўцы вывезьлі 2 жыхароў у [[Нямеччына|Нямеччыну]], 9 вяскоўцаў загінулі на фронце. З [[16 ліпеня]] [[1954]] гаду цэнтар Задор’еўскага сельсавету. З [[25 сьнежня]] [[1962]] году ў Лагойскім раёне. == Насельніцтва == * [[19 стагодзьдзе]]: 1833 год — 9 двароў, 67 жыхароў; 1870 год — 43 сялянскія душы мужчынскага полу * [[20 стагодзьдзе]]: 1909 год — 29 двароў, 153 жыхары; 1917 год — 31 двор, 159 жыхароў; 1926 год — 33 двары, 165 жыхароў; 1941 год — 18 двароў, 83 жыхары; 1969 год — 18 двароў, 75 жыхароў; 1999 год — 344 жыхары * [[21 стагодзьдзе]]: 2002 год — 126 двароў, 296 жыхароў; 2010 год — 295 жыхароў == Інфраструктура == У вёсцы разьмешчана цэнтральная сядзіба калгасу «Праўда», Дом культуры, бібліятэка, сярэдняя школа, дзіцячы сад, участковая лякарня, лясьніцтва, крама. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://pleschenitsy.by/index.php?option=com_content&view=article&id=151&Itemid=199 Задор’е]{{Недаступная спасылка|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://lh6.ggpht.com/_gLiBJb2njR8/S4MSWw6DRpI/AAAAAAAABtM/-Bmdh6aztB8/s640/zadorje.jpg Мапа «Задор’е і ваколіцы» з расейскай вайсковай мапы пачатку ХІХ стагодзьдзя] * [http://lh5.ggpht.com/_gLiBJb2njR8/S4MSW6hySXI/AAAAAAAABtQ/Va-8MuFmvWg/s512/zadorje-pl.jpg Мапа «Задор’е і ваколіцы» з польскай мапы 20-х — 30-х гадоў ХХ стагодзьдзя] * [https://s3.us-east-1.amazonaws.com/NARAprodstorage/lz/cartographic/rg-373/306065/Batch0016/RG373_175789639_TUGX_0451_SK_287_01.jpg Задор'е на нямецкім аэрафотаздымку 1943 года. Фота: Нацыянальны архіў ЗША]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Задор’еўскі сельсавет}} {{Лагойскі раён}} [[Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі]] eslwwdm3y6mhb7z8jgp2fy685ahondk 0 69339 2686270 2554078 2026-08-23T13:25:20Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686270 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўгердзішкі |Лацінка = Daŭhierdziški / Daŭgierdziški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўгердзішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Івейскі раён|Івейскі]] |Сельсавет = [[Эйгердаўскі сельсавет|Эйгердаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 42 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231354 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 5 |Шырата сэкундаў = 14.6 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 18.5 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўгердзі́шкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 238</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Якунька|Якунькі]]. Уваходзяць у склад [[Эйгердаўскі сельсавет|Эйгердаўскага сельсавету]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Даўгердзішкі. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўгерд (імя)}} Даўгард (Daugaard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Daugaard#v=snippet&q=Daugaard&f=false P. 113].</ref><ref>Møller N. Kalaalit aqqi. — Oqaasileriffik, 2015.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Daugaard Daugaard], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Dauharjis, Damondus, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгерд азначае «здольны да аховы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Германскае паходжаньне імя Даўгірд сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Даўгірд (Dowgird) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Літва» энцыкляпэдыі [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год)<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 81 чалавек * 2010 год — 42 чалавекі == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Іўеўскі раён}} {{Эйгердаўскі сельсавет}} {{Івейскі раён}} [[Катэгорыя:Эйгердаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну]] 2db1sc6il0nz38e6q2vx6b11k4n6nx5 2686272 2686270 2026-08-23T13:26:23Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686272 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўгердзішкі |Лацінка = Daŭhierdziški / Daŭgierdziški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўгердзішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Івейскі раён|Івейскі]] |Сельсавет = [[Эйгердаўскі сельсавет|Эйгердаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 42 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231354 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 5 |Шырата сэкундаў = 14.6 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 59 |Даўгата сэкундаў = 18.5 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўгердзі́шкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 238</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Якунька|Якунькі]]. Уваходзяць у склад [[Эйгердаўскі сельсавет|Эйгердаўскага сельсавету]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Даўгердзішкі. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўгерд (імя)}} Даўгард (Daugaard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Daugaard#v=snippet&q=Daugaard&f=false P. 113].</ref><ref>Møller N. Kalaalit aqqi. — Oqaasileriffik, 2015.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Daugaard Daugaard], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Dauharjis, Damondus, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгерд азначае «здольны да аховы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Германскае паходжаньне імя Даўгірд сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Даўгірд (Dowgird) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Літва» энцыкляпэдыі [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год)<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 81 чалавек * 2010 год — 42 чалавекі == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Іўеўскі раён}} {{Эйгердаўскі сельсавет}} {{Івейскі раён}} [[Катэгорыя:Эйгердаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну]] 09nbmu541r97hhljnjsjzp3s4jm0xss 0 71865 2686466 2652468 2026-08-23T20:08:56Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686466 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|тып=варыянты|Красная Зьвязда|Чырвоная Зорка}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Радзівілімонты |Лацінка = Radzivilimonty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Радзівілімонтаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Клецкі раён|Клецкі]] |Сельсавет = [[Красназьвёздаўскі сельсавет|Красназьвёздаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 460 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222642 |Паштовыя індэксы = |СААТА = |Выява = Красная Звязда (Радзівілімонты). Рэшткі палаца (02).jpg |Апісаньне выявы = Рэшткі палацу |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 0 |Шырата сэкундаў = 36 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 40 |Даўгата сэкундаў = 40 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Радзівілімо́нты''' (таксама — ''Радзімо́нты''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 212.</ref>; з 1969 году — ''Кра́сная Зьвязда́''<ref name="daviednik" /> або ''Чырво́ная Зо́рка''<ref name="daviednik" />) — вёска ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Цэпра|Цэпры]]. Уваходзяць у склад [[Красназьвёздаўскі сельсавет|Красназьвёздаўскага сельсавету]] [[Клецкі раён|Клецкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскае вобласьці]]. Знаходзяцца за 8 км на паўднёвы захад ад [[Клецак|Клецку]], за 134<ref name="bel17">{{кніга|загаловак=Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні|адказны=Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і нш.|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=2003|том=17|старонкі=315|старонак=512|isbn=985-11-0279-2|тыраж=10&nbsp;000}}</ref> км ад Менску. Радзівілімонты — былая сядзіба [[Радзівілы|Радзівілаў]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. == Гісторыя == У XVIII стагодзьдзі маёнтак быў адной зь летніх рэзыдэнцыяў [[Радзівілы|Радзівілаў]]. Сваім росквітам Радзівілімонты абавязаны перадусім [[Альбрэхт Радзівіл|Альбрэхту Радзівілу]], выпускніку Ляйпцыскага ўнівэрсытэту. Яму таксама належаў і Клецак. Княжацкі замак у Клецку яшчэ ў 1706 годзе спалілі швэды, а новую рэзыдэнцыю Альбрэхт пастанавіў стварыць ужо ў суседніх Радзівілімонтах. Тут у 1818 годзе нарадзіўся мастак і паэт-песеньнік [[Артур Бартэльс]], удзельнік паўстаньня [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]]. Тут яшчэ ў пачатку XVIII ст. жыў дзіўны чалавек [[Марцін Радзівіл]], за імем якога і сёньня хаваецца безьліч мітаў і неразгаданых таямніц. Яго параўноўвалі зь легендарным [[Фаўст]]ам [[Гётэ]]. Князь быў вельмі адукаваны, ведаў шмат замежных моваў, у тым ліку і старажытных, меў уласную лябараторыю, дзе практыкаваўся ў мэдыцыне. Як сьведчаць некаторыя крыніцы, Марцін Радзівіл меў гарэм зь сялянскіх дзяўчат, якіх трымаў для ўласных задавальненьняў. Дзяцей, што нараджаліся пасьля тых любошчаў, ліквідавалі… Ужо пазьней у Марціна Радзівіла выявілася псыхічная хвароба, якая, аднак, не перашкодзіла князю скончыць свае апошнія гады ў слуцкай турме<ref name="Intex">[https://web.archive.org/web/20211205085208/https://www.intex-press.by/2010/05/13/slyady-spadchyny-radzivilimonty/ Сляды спадчыны. Радзівілімонты], Intex-press, 13-05-2010</ref>. == Насельніцтва == * 2009 год — 460 жыхароў * 2003 год — 619 жыхароў, 268 двароў<ref name="bel17" /> * 1999 год — 612 жыхароў == Эканоміка == Цэнтральная сядзіба СВК «Племзавод „Чырвоная Зорка“». == Славутасьці == [[Файл:Radzivilimonty, Radzivił. Радзівілімонты, Радзівіл (1932).jpg|міні|Палац Радзівілаў, малюнак пачатку XX стагодзьдзя]] * Гаспадарчы двор (XVIII—XX стагодзьдзі) * [[Палац Радзівілаў (Радзівілімонты)|Палац Радзівілаў]] (1750, у паўзруйнаваным стане) Аблічча палаца, які ў выглядзе руін захаваўся да нашых дзён, у канцы XVIII ст. ствараў італьянскі дойлід [[Карла Спампані]]. У тыя гады італьянец часта працаваў на беларускіх землях. Новы палац Радзівілаў паўстаў у клясыцыстычным стылі, ён спалучаў у сабе рысы драўлянай (з дубовых камлёў) і каменнай архітэктуры. Апроч жылых і гаспадарчых пакояў, унутры палаца месьціўся зімовы сад. У другой палове XIX ст. радзівілаўская інфраструктура ў Радзівілімонтах апроч палаца ўключала: два флігелі, канцылярыю, дом эканома, а таксама цэлы гаспадарчы двор зь вінакурняй, млынам, вяндлярняй, воднай помпай, стайняй і гумнамі. Побач з палацам у 1875 годзе [[Марыя Радзівіл]] заклала парк, дзе з гэтай нагоды быў усталяваны памятны камень з гравіроўкай «Гэтыя алеі ў 1875 годзе заклала Марыя з Кашталянаў, Княжна Антона Радзівіла». А на мяжы XIX—XX стагодзьдзяў паміж радзівілаўскімі рэзыдэнцыямі ў Нясьвіжы і Радзівілімонтах муж Марыі [[Антоні Вільгельм Радзівіл|Антон Радзівіл]] нават наладзіў тэлефонную сувязь (каля 25 кілямэтраў)<ref name="Intex" />. У пачатку 1990-х гадоў у радзівілаўскім палацы згарэў дах, пасьля чаго ніхто не парупіўся ані пра рэстаўрацыю, ані хаця б пра кансэрвацыю будынка. У апошнія гады палац Радзівілаў літаральна развальваецца на вачах, яго абнесьлі плотам і пераўтварылі ў мясцовы сьметнік. Астатнім будынкам былога сядзібавага комплексу пашанцавала больш. У некаторых зь іх і сёньня жывуць людзі. У больш-менш цэласным выглядзе захаваўся гаспадарчы двор Радзівілаў, дзе за савецкім часам выраблялі кансэрвы<ref name="Intex" />. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20211205085208/https://www.intex-press.by/2010/05/13/slyady-spadchyny-radzivilimonty/ Сляды спадчыны. Радзівілімонты], [[Intex-press]], 13-05-2010 * {{Глёбус Беларусі|krasnaya_z}} {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305020955/http://globus.tut.by/krasnaya_z/index.htm |date=5 сакавіка 2016}} * [https://radzima.org/be/mesto/krasnaya-zvyazda-radzivilimonty.html Радзіма.орг: Радзівілімонты (Чырвоная Зорка)] * {{Спасылка | аўтар = Алесь Bezuher| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://generation.by/news2786.html| загаловак = Радзівілімонты — «найвыдатнейшы помнік беларускай архітэктуры»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Пакаленьне.бай| дата = 10 сьнежня 2009 | мова = | камэнтар = }} {{Красназьвёздаўскі сельсавет}} {{Клецкі раён}} [[Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну]] locdr2ytc9u24xtx4br0qgogn9rfyfl 0 79524 2686451 2676816 2026-08-23T20:03:29Z Dymitr 10914 - склад 2686451 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Бэрнлі |Лягатып = Burnley F.C..svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Бэрнлі]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Тэф Мур (стадыён)|Тэф Мур]] |Умяшчальнасьць = 22 546 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БэрнліЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БэрнліСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Бэрнлі}} |Сайт = | pattern_la1 = _burnley2324h | pattern_b1 = _burnley2324h | pattern_ra1 = _burnley2324h | pattern_sh1 = _burnley2324h | pattern_so1 = _burnley2324hl | leftarm1 = 6fccf8 | body1 = 6c0017 | rightarm1 = 6fccf8 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _burnley2324a | pattern_b2 = _burnley2324a | pattern_ra2 = _burnley2324a | pattern_sh2 = _burnley2324a | pattern_so2 = _burnley2324al | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = |Прыналежнасьць = Ангельскія }} «'''Бэ́рнлі'''» ({{мова-en|Burnley Football Club}}) — прафэсійны [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] з аднайменнага гораду [[Бэрнлі]], [[Ланкашыр]]. Клюб зьяўляецца адным з заснавальнікаў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай лігі]]. У дэбютным сэзоне каманда заняла 9 месца сярод 12 удзельнікаў. З 1983 году базуецца на стадыёне «[[Тэф Мур (стадыён)|Тэф Мур]]». Мянушка «бардовыя» зачапілася за клюбам дзякуючы дамінуючаму колеру хатніх кашуляў каманды. Бардовы колер і сіні былі прынятыя ў 1910 годзе ў гонар дамінуючага клюбу ангельскага футболу таго часу клюбу «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]». Лічылася, што гэтыя колеры здольныя падняць маральныя сілы каманды і натхніць «Бэрнлі» на новыя посьпехі. «Бэрнлі» двойчы быў чэмпіёнам Ангельшчыны ў 1921 і 1960 гадох і аднойчы стаў уладальнікам [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў 1914 годзе. У 1961 годзе клюб здолеў дайсьці да чвэрцьфіналу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]]. == Гісторыя == [[Файл:Burnley FC 1890.png|значак|зьлева|Адзін зь першых фатаздымкаў каманды, якое было зробленае ў 1890 годзе.]] Клюб быў закладзены 18 траўня 1882 году гульцамі каманды па рэгбі «Бэрнлі Ровэрз», якія прагаласавала за пераход на гульню ў [[футбол]], бо некалькі іншых спартовых клюбаў рэгіёну таксама пачалі гуляць у футбол. Празь некалькі дзён ад назвы клюбу было адкінутае слова «Ровэрз». Свой першы посьпех каманда здабыла ў 1883 годзе, калі дружына здабыла Кубак доктара Дына, які ладзіўся сярод аматарскіх клюбаў у [[Бэрнлі]]<ref>Simpson, Ray (5.12.2017). [https://web.archive.org/web/20200806100407/https://www.burnleyfootballclub.com/news/2017/december/the-story-of-the-dr-dean-trophy/ «The Story Of The Dr Dean Trophy»]. Burnley F.C.</ref>. Да сканчэньня году клюб перайшоў на прафэсійныя рэйкі, склаўшы кантракты з шэрагам шатляндзкіх гульцоў. «Бэрнлі» адмовіўся далучыцца да [[Футбольная асацыяцыя|Футбольнай асацыяцыі]] і ейнага [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельчшыны]], бо асацыяцыя забараніла ўдзел прафэсійным гульцам. У 1884 годзе клюб ачоліў групу з 35 іншых клюбаў, якія жадалі сфармаваць уласную Брытанскую футбольную асацыяцыю, аспрэчыўшы вяршэнства Футбольнай асацыяцыі. У выніку асацыяцыя зьмяніла свае правілы наконт прафэсійных гульцоў у 1885 годзе, і «Бэрнлі» ўпершыню заявіўся ў Кубку Ангельшчыны [[Кубак Ангельшчыны па футболе 1885—1886 гадоў|сэзону 1885—1886 гадоў]]<ref>Butler, Bryon (1991). «The Official History of The Football Association». Queen Anne Press. — С. 30. — ISBN 0-356-19145-1.</ref>. Паміж 1976 і 2009 гадамі каманда вагалася ў ніжэйшых лігах. У 1987 годзе клюб, нават, здолеў пазьбегнуць вылету ў Канфэрэнцыю. У 2009 годзе «Бэрнлі» здолеў вярнуцца ў найвышэйшы дывізіён, аднак у першым жа сэзоне вылецеў зь яго. [[Прэм’ер-Ліга 2014—2015 гадоў|Сэзон 2014—2015 гадоў]] клюб зноўку пачаў у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лізе]], заняўшы другі радок у [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны|Чэмпіёншыпе]] пасьля «[[Лэстэр Сіці]]»<ref>[http://www.bbc.com/sport/0/football/27016258 Burnley F.C. wins against Wigan; promoted to the Barclay’s PL]. BBC Sport.</ref>, аднак ня здолеў там замацавацца, вярнуўшыся ў другі дывізіён праз год. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]]''' (2): ** 1921, 1960 * '''Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]''': ** 1814 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]]''': ** 1973 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.burnleyfootballclub.com/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-en}} {{Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны}} [[Катэгорыя:Бэрнлі]] iwjjrwus5le78illehbz8t3v81agj7y 0 79535 2686452 2676815 2026-08-23T20:03:51Z Dymitr 10914 - склад 2686452 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз |Лягатып = Wolverhampton Wanderers.svg |ПоўнаяНазва = |Горад = [[Ўулвэргэмптан]], [[Ангельшчына]] |Заснаваны = |Стадыён = [[Муленью (стадыён)|Муленью]] |Умяшчальнасьць = 30 852 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЎулвэргэмпЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЎулвэргэмпСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Ўулвэргэмп}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія |<!-- Форма --> | pattern_la1 = _wolverhampton2223h | pattern_b1 = _wolverhampton2223h | pattern_ra1 = _wolverhampton2223h | pattern_sh1 = _wolverhampton2223h | pattern_so1 = | leftarm1 = FDB913 | body1 = FDB913 | rightarm1 = FDB913 | shorts1 = 000000 | socks1 = FDB913 | pattern_la2 = _wolverhampton2223a | pattern_b2 = _wolverhampton2223a | pattern_ra2 = _wolverhampton2223a | pattern_sh2 = _wolverhampton2223a | pattern_so2 = | leftarm2 = 008080 | body2 = 008080 | rightarm2 = 008080 | shorts2 = 008080 | socks2 = 008080 | pattern_la3 = _wolverhampton2223t | pattern_b3 = _wolverhampton2223t | pattern_ra3 = _wolverhampton2223t | pattern_sh3 = _wolverhampton2223t | pattern_so3 = | leftarm3 = E0E0E0 | body3 = E0E0E0 | rightarm3 = E0E0E0 | shorts3 = E0E0E0 | socks3 = E0E0E0 }} «'''Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз'''» ({{мова-en|Wolverhampton Wanderers Football Club}}) — прафэсійны [[Ангельшчына|ангельскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Ўулвэргэмптан]], [[Ўэст-Мідлэндс]]. Першапачаткова клюб называўся «Сэнт-Лю», бо яго заснавальнікам быў дырэктар школы Сьвятога Лукі Гары Бэркрофт. Клюб зьяўляецца адным з заснавальнікаў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнай лігі]]. Ганаровым віцэ-прэзыдэнтам клюбу зьяўляецца сьпявак гурта [[Led Zeppelin]] — [[Робэрт Плант]]. У 1953 годзе «ваўкі» аднымі зь першых брытанскіх клюбаў усталявалі асьвятляльныя пражэктары на сваём стадыёне<ref>[https://web.archive.org/web/20190910004200/http://www.footballsite.co.uk/Statistics/Articles/DidYouKnow26.htm «Floodlights»]. footballsite.co.uk.</ref>, а таксама ў пэрыяд з 1953 па 1956 гады прымалі ўдзел у таварыскіх матчах супраць вядучых замежных клюбаў да стварэньня [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Эўрапейскага кубка]] ў 1955 годзе<ref>[https://www.theguardian.com/football/2014/dec/13/wolves-world-champions-honved-molineux-hungary-wembley «The night Wolves became 'champions of the world' against Honved»]. The Observer.</ref>. Сярод значных міжнародных дасягненьняў «Ўулвэргэмптана» трэба адзначыць выхад у чвэрцьфінал [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў УЭФА 1959—1960 гадоў|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1959—1960 гадоў]], паўфінал [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА 1960—1961 гадоў|Кубка ўладальнікаў кубкаў 1960—1961 гадоў]] і другое месца ў [[Кубак УЭФА 1971—1972 гадоў|Кубку УЭФА 1971—1972 гадоў]], дзе клюб саступіў іншаму ангельскаму клюбу «[[Тотэнгэм Готспур]]». Традыцыйна клюб гуляе ў залацістых кашулях і чорных шортах. «Ўандэрэрз» мае даўняе супрацьстаяньне з клюбамі з рэгіёну [[Ўэст-Мідлэндс]], але галоўным супернікам калектыву зьяўляецца «[[Ўэст Бромўіч Альбіён]]». == Гісторыя == === Канец 19 стагодзьдзя === Як і некаторыя іншыя клюбы ў Ангельшчыне, як то «Эвэртан», зьяўленьню «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз» спрыялі [[крыкет]] і царква. Клюб быў заснаваны ў 1877 годзе над назовам «Сэнт-Люк» дырэктарам школы Сьвятога Лукі з [[Блэйкенгол]]у, у гонар якой і атрымаў сваю назву<ref name="matthews">Matthews, Tony (2008). ''«Wolverhampton Wanderers: The Complete Record»''. Derby: Breedon Books. {{ISBN|978-1-85983-632-3}}.</ref>. [[Файл:Wolverhampton wanderers 1893.jpg|міні|Склад «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз», які здабыў першы для клюбу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]] ў 1893 годзе.]] Свой першы матч каманда правяла 13 студзеня 1877 году супраць рэзэрвовага складу «Стэфард Роўд». Пазьней «Сэнт-Люк» узьяднаўся з футбольнай сэкцыяй мясцовага крыкетнага клюбу «Блэйкенгол Ўандэрэрз», сфармаваўшы «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз» у жніўні 1879 году<ref name="matthews"/>. Сьпярша клюб праводзіў матчы адразу на дзьвюх пляцоўках у горадзе, аднак у 1881 годзе каманда пераехала ў больш прыдатнае месца на Дадлі-Роўд. У 1883 годзе клюб упершыню прыняў удзел у [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубку Ангельшчыны]]. У 1888 годзе «Ўулвэргэмптан» далучыўся да ліку прафэсійных клюбаў і стаўся адным з заснавальнікаў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнае Лігі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130302121558/http://www.football-league.co.uk/footballleaguenews/20130227/the-father-of-the-football-league_2293334_3091039 «The Father of The Football League»]. The Football League.</ref>, у якім яны згулялі першы матч ангельскай прафэсійнай лігі супраць «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Вілы]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20110501121005/http://www.football-league.co.uk/page/History/HistoryDetail/0%2C%2C10794~1357277%2C00.html «History of the Football League»]. The Football League. </ref>. У першым сэзоне лігі клюб заняў трэцяе месца й выйшаў у фінал [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], дзе саступіў чэмпіёну краіны «[[Прэстан Норт Энд]]». На наступны год быў адчынены стадыён «[[Муленью (стадыён)|Муленью]]», на якім каманда гуляе й па сёньняшні дзень. А ў 1893 годзе клюб атрымаў свой першы трафэй, у фінале кубка Ангельшчыны быў пераможаны «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]». === Пачатак 20 стагодзьдзя === У далейшым у клюбу пачаліся цяжкія часы, падчас якіх каманда спачатку ўпарта затрымалася ў сярэдзіне турнірнай табліцы, а потым у 1906 годзе й зусім пакінула найвышэйшы дывізіён ангельскага футболу. Доўгі час «ваўкі» выступалі ня лепшым чынам, аднак, нягледзячы на гнятлівае турнірнае становішча, у 1908 годзе камандзе ўдалося заваяваць свой ​​другі [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]. У 1923 годзе «Ўулвэргэмптан» вылецеў у другі дывізіён, аднак гэта станоўча паўплывала на гульню каманды, і ўжо на наступны сэзон «ваўкі» здолелі вярнуцца назад. У 1932 годзе, дзякуючы выдатна прадуманай працы кіраўніцтва, клюбу ўдалося вярнуцца ў эліту, заваяваўшы прапіску ў найвышэйшым дывізіёне. На працягу 1930-х гадоў «Ўулвэргэмптан» двойчы заваёўваў срэбра ў нацыянальным першынстве й паступова стаў адным з найлепшых клюбаў Ангельшчыны. У 1939 годзе клюб у чарговы раз дайшоў да фіналу Кубка Ангельшчыны, але прайграў «[[Портсмут (футбольны клюб)|Портсмуту]]» зь лікам 4:1. Ўсё гэта адбывалася дзякуючы [[Фрэнк Баклі|Фрэнку Баклі]], які кіраваў камандай у той час. Адной рэччу, якая, магчыма, паўплывала на гэткія добрыя вынікі, было тое, што Баклі на працягу апошніх двух поўных сэзонаў да пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] настойваў на тым, каб гульцам рабілі ўліваньні экстракту залозы малпаў, дзеля падвышыньня трываласьці й прадукцыйнасьці арганізму гульцоў. Цікава, што кіраўніцтва лігі вырашыла клюб не караць<ref>[https://web.archive.org/web/20201106200914/https://www.theblizzard.co.uk/article/monkey-glands «Monkey Glands – Major Frank Buckley took Wolves to 1930s prominence with dubious injections»]. www.theblizzard.co.uk.</ref>. Пасьля аднаўленьня чэмпіянату з заканчэньнем Другой сусьветнай вайны «ваўкі» пацярпелі яшчэ адзін правал у Першым дывізіёне. Гэтак жа, як і ў 1938 годзе, перамога ў апошнім матчы прынесла бы клюбу тытул, аднак параза 1:2 ад «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпула]]» адкінула «Ўандэрэрз» на трэці радок. У выніку «Лівэрпул» стаў чэмпіёнам 1947 году<ref>[http://www.lfchistory.net/Articles/Article/2464 «Billy wins his only League title in 1947»]. LFChistory.net.</ref>. Гэтая гульня была апошняй для [[Стэн Каліс|Стэна Каліса]], які праз сэзон стаў галоўным трэнэрам. У першым жа сваім сэзоне, ачоліўшы каманду, Каліс прывёў «Ўулвэргэмптан» да першага тытулу за 41 год, калі ў фінале кубка Ангельшчыны быў пераможаны «[[Лэстэр Сіці]]», а праз год толькі адзіны гол не дазволіў клюбу стаць чэмпіёнам краіны, скончыўшы сэзон толькі на другім месцы. 1950-я гады былі, безумоўна, самым пасьпяховым пэрыядам у гісторыі клюбу<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/1193951.stm «Wolves legend Cullis dies»]. BBC Sport.</ref>. Капітан [[Білі Райт]], нарэшце, прывёў клюб да перамогі ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1953—1954 гадоў|чэмпіянаце Ангельшчыны 1953—1954 гадоў]], калі ў канцы сэзону клюб перазышоў сваіх прынцыповых супернікаў «[[Ўэст Бромўіч Альбіён]]». Яшчэ два тытулы наймацьнейшага клюбу краіны «Ўулвэргэмтан» неўзабаве атрымаў у наступныя [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1957—1958 гадоў|сэзоны 1957—1958]] і [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1958—1959 гадоў|1958—1959 гадоў]]. У гэты пэрыяд «ваўкі» супернічалі з «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» за галоўны тытул ангельскага футболу. Акрамя посьпехаў у Ангельшчыне «Ўулвэргэмптан» правёў шэраг таварыскіх сустрэчаў супраць іншых вядучых клюбаў з усяго сьвету<ref>Shipley, John (2003). ''«Wolves Against the World»''. Stroud: The History Press. {{ISBN|0-7524-2947-7}}.</ref>. Мабыць, самым знакамітым іхным таварыскім матчам была перамога над вугорскім «[[Гонвэд Будапэшт|Гонвэдам]]», за які на той час выступаў шэраг выбітных гульцоў [[Зборная Вугоршчыны па футболе|зборнае Вугоршчыны]], якая да таго «зьнішчыла» ангельскую нацыянальную каманду на [[Ўэмблі]]. Пасьля перамогі над вугорцамі нацыянальныя СМІ абвесьцілі «Ўулвэргэмптан» чэмпіёнам сьвету<ref name="uefa">[https://web.archive.org/web/20130602103411/http://www.uefa.com/news/newsid=419682.html «Hats off to Hanot»]. UEFA.</ref>. Гэта стала канчатковым стымулам для [[Габрыэль Ано|Габрыэля Ано]], рэдактара францускага спартовага часопіса ''​​[[L’Equipe]]'', каб прапанаваць ідэю стварэньня [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Эўрапейскага кубка]], які пасьля будзе перайменаваны ў Лігу чэмпіёнаў УЭФА. «Ваўкі» стаўся адным зь першых брытанскіх клюбаў, якія ўзялі ўдзел у новым першынстве<ref name="uefa"/>. Акрамя таго, «Ўулвэргэмптан» зьяўляецца адным зь першых брытанскіх клюбаў, якія інвэставалі грошы ў асьвятляльныя пражэктары ў 1953 годзе, сплаціўшы за іх 10 тысяч фунтаў стэрлінгаў, што на той момант складала даволі вялікую суму<ref>[https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/football-news/wolves-61-years-ago-today-8280713 «When Wolverhampton Wanderers invented European football»]. Birmingham Mail.</ref>. == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]] '''(3)''': 1954, 1958, 1959 * Срэбны прызэр чэмпіянату Ангельшчыны: 1938, 1939, 1950, 1955, 1960 * Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] '''(4)''': 1893, 1908, 1949, 1960 * Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка ангельскай лігі]] '''(2)''': 1974, 1980 * Уладальнікі [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]] ({{мова-en|Charity Shield}}): 1949, 1954, 1959, 1960 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.wolves.co.uk Афіцыйны сайт].{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20050904140449/http://www.soccerbase.com/teams2.sd?teamid=2848 Статыстыка клюбу].{{ref-en}} * [https://www.bbc.co.uk/sport/football/teams/wolverhampton-wanderers «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»] на BBC Sport.{{ref-en}} {{Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны}} [[Катэгорыя:Ўулвэргэмптан]] j5of7hi8imrmkqhr47shc09295gpnvc 0 80492 2686343 2664351 2026-08-23T17:41:17Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686343 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Атлетыка Мадрыд |Лягатып = Atletico Madrid Logo 2024.svg |ПоўнаяНазва = Club Atlético de Madrid, S.A.D. |Горад = [[Мадрыд]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 26 красавіка 1903 |Стадыён = [[Ванда Мэтрапалітана]] |Умяшчальнасьць = 67 703 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкаМаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкаМаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкаМа}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія |Сайт = https://www.atleticodemadrid.com/ | pattern_la1 = _atleticomadrid2526h | pattern_b1 = _atleticomadrid2526h | pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 0000FF | socks1 = 0000FF | pattern_la2 = _atleticomadrid2526a | pattern_b2 = _atleticomadrid2526a | pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a | pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a | pattern_so2 = _atleticomadrid2526al | leftarm2 = 3B3C62 | body2 = 3B3C62 | rightarm2 = 3B3C62 | shorts2 = 3B3C62 | socks2 = 3B3C62 | pattern_la3 = _atleticomadrid2526t | pattern_b3 = _atleticomadrid2526t | pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t | pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t | pattern_so3 = | leftarm3 = 0088FF | body3 = 0088FF | rightarm3 = 0088FF | shorts3 =0088FF | socks3 = 0088FF }} «'''Атлетыка'''» ({{мова-es|Club Atlético de Madrid, S.A.D.}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Мадрыд]]у, які выступае ў найвышэйшым гішпанскім дывізіёне — [[Ля Ліга]]. Клюб ёсьць адным з самых пасьпяховых гішпанскіх клюбаў у гісторыі, не аднойчы перамагаў у Ля Лізе й [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]], а ў 1996 годзе зрабіў залаты дубль. У 1962 годзе клюб перамог у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], у 1974 годзе футбалісты дайшлі да фіналу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубку чэмпіёнаў]], дзе ў перайгроўцы з буйным лікам саступілі «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]» зь [[Мюнхэн]]у. 2010, 2012 і 2018 гады сталі пераможнымі ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]]. У сэзоне 2013/2014 «Атлетыка» выйшаў у [[Фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2014 году|фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА]], дзе саступіў клюбу «Рэал Мадрыд» у дадатковы час (1:4). Клюб быў заснаваны 26 красавіка 1903 году трыма басконскімі студэнтамі й першапачаткова плянаваўся як рэзэрвовая каманда «[[Атлетык Більбао|Атлетыку]]» (Більбао) у Мадрыдзе, таму ў спаборніцтвах удзел не прымаў. Але праз чатыры гады клюб зарэгістраваўся ў [[Каралеўская гішпанская фэдэрацыя футболу|Гішпанскай фэдэрацыі футболу]] й стаў самастойным, атрымаўшы права гуляць у спаборніцтвах. На працягу ўсёй сваёй гісторыі клюб мае мянушку «матрасьнікі» з-за паласовых кашуль у колер старамоднага матрацу. У 1970-я гады за «Атлетыка» ўсталявалася яшчэ адна мянушка — «індзейцы» ({{мова-es|Los Indios}}). Як лічыцца гэта зьвязана з падпісаньнем некалькіх гульцоў з [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыкі]]. Але ёсьць меркаваньні, што мянушка зьявілася з-за таго, што клюб базаваўся на беразе ракі альбо з-за супрацьпастаўленьня індзейцам «белых» ({{мова-es|Los Blancos}}), як называюць «[[Рэал Мадрыд]]» — іхных галоўных праціўнікаў. == Гісторыя == === Заснаваньне й першыя посьпехі === [[Файл:Enrique Allende.jpg|міні|зьлева|Энрыке Альендэ ёсьць першым прэзыдэнтам клюбу.]] «Атлетыка» зьяўляецца адным з найбольш пасьпяховых і папулярных гішпанскіх клюбаў. Ён быў заснаваны 26 красавіка 1903 году трыма басконскімі студэнтамі, якія навучаліся ў [[Мадрыд]]зе. Гэты клюб не задумваўся ад самага пачатку як самастойны і незалежны, і лічыўся чымсьці накшталт філіялу «[[Атлетык Більбао|Атлетыка]]» зь Більбао, таму ўдзелу ў спаборніцтвах не прымаў. Але ў таварыскіх сустрэчах на лякальным узроўні паказаў сябе вельмі баяздольнай камандай. І толькі 20 лютага 1907 году, зарэгістраваўшыся ў [[Гішпанская фэдэрацыя футболу|Гішпанскай фэдэрацыі футболу]] пад назвай «Атлетык» Мадрыд, клюб стаў цалкам самастойным і атрымаў правы выступаць у афіцыйных турнірах. Ад самага пачатку колеры клюбу паўтаралі сіне-белую расфарбоўку «Атлетыку» зь Більбао. Але ў 1911 годзе былі апрабаваныя чырвона-белыя ў вэртыкальную палоску футболкі. Гэтая камбінацыя колераў ужывалася тады ў масавым парадку на гішпанскіх мануфактурах для вытворчасьці матрацаў. А паколькі чырвона-белую паласатую матэрыю можна было купіць за бесцань, то многія клюбы падхапілі тады гэтую ідэю, у тым ліку й басконскі «Атлетык». Носьбітаў такіх футболак празвалі «матрацнікамі», але з тае прычыны, што мадрыдцы ў гэтым пачынаньні былі першымі, то мянушка замацавалася менавіта за імі. Аднак, існуе й іншае тлумачэньне, згодна зь якім абодва «Атлетыкі» куплялі сіне-белыя камплекты ангельскага клюбу «[[Блэкбэрн Ровэрз]]» у Ангельшчыне<ref>[http://www.historicalkits.co.uk/Blackburn_Rovers/Blackburn_Rovers.htm «Blackburn Rovers»]. Historical Football Kits.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101103024251/http://atletico.theoffside.com/tidbits/the-atletico-crest-and-its-meaning.html «The Atlético Crest and its Meaning»]. Atlético The Offside.</ref>. У канцы 1909 году, Хуаніта Элёрдуй, былы гулец і чалец рады мадрыдзкага клюбу «Атлетык», выправіўся ў Ангельшчыну, каб зноўку набыць камплекты для абедзьвюх камандаў, аднак, на гэты раз ён ня здолеў знайсьці форму «Блэкбэрну». Замест гэтага, ужо знаходзячыся ў партовым горадзе [[Саўтгэмптан]]е, ён купіў кашулі мясцовага клюбу «[[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]]», якая мелі чырвона-белыя вэртыкальныя палосы<ref>[http://www.historicalkits.co.uk/Southampton/Southampton.htm «Southampton»]. Historical Football Kits.</ref>. Абедзьве каманды варашылі гуляць у набытых кашулях, аднак мадрыдцы захавалі сінія шорты з папярэдняга камплекту<ref>[https://www.abc.es/20120508/deportes-futbol/abci-historia-athletic-atletico-201205071903.html «Athletic-Atlético, historia de dos parientes»]. ABC.</ref>, а гульцы басконскай каманды перайшлі на новыя чорныя шорты<ref>[https://equiposdefutbol2.blogspot.com/2016/07/athletic-de-madrid-1910-11.html?m=1 «Athletic de Madrid 1910-11»]. Equipos de Fútbol.</ref>. У 1911 годзе «Атлетык» зь Більбао перамог у кубку Гішпаніі, выкарыстоўваючы ў сваім складзе некалькі гульцоў мадрыдзкай філіі, у тым ліку [[Мануэль Гарныка Сэрана|Маналёна]], які забіў адзін з галоў у фінальным матчы<ref>[https://memoriasdelfutbolvasco.wordpress.com/2014/03/30/manuel-garnica/ «Manuel Garnica, el “Santo” que metió un gol con el Athletic]». Memorias del Fútbol Vasco.</ref>. [[Файл:Atletico madrid 1911.jpg|міні|зьлева|Склад «Атлетыка» 1911 году, гульцы апрынутыя ў традыцыйныя чырвона-белыя колеры]] [[Файл:Monchín Triana.jpg|міні|Зорны гулец «Атлетыка», [[Манчын Трыяна]], які быў адным з самых выбітных дрыблёраў лігі. Быў забіты падчас [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскае вайны]].]] Спачатку каманда ня мела ўласнай пляцоўкі. Неўзабаве сытуацыя зьмянілася, дзякуючы намаганьням прэзыдэнта клюбу [[Хуліяна Руэтэ]]. 9 лютага 1913 году стадыён «О’Донэл» прыняў дэбютны паядынак. У 1919 годзе кампанія, якая кіравала падземнай сыстэмай [[мэтрапалітэн Мадрыду|мэтрапалітэну Мадрыду]], набыла ўчастак зямлі, побач з унівэрсытэцкім гарадком. У 1921 годзе мадрыдзкі «Атлетыка» стаў незалежным клюбам, пазбавіўшыся патранажу басконцаў, і ў 1923 годзе «Атлетык» перабраўся на новую арэну «[[Эстадыё мэтрапалітэна дэ Мадрыд]]», які быў здольны зьмясьціць 35,8 тысячы гледачоў. Адкрыцьцё адбылося 13 траўня, з удзелам клюбу «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]», які быў перайграны зь лікам 2:1. У першай палове 1920-х гадоў клюб здолеў тройчы атрымаць перамогу ў рэгіянальных турнірах, а ў 1921 годзе «Атлетык» быў блізкі да заваёвы [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубка Гішпаніі]]. У фінале яны трывалі паразу ад сваіх былых паплечнікаў клюбу «[[Атлетыка Більбао|Атлетык]]» (4:1). У 1926 годзе «Атлетык» зноўку дасягнуў фіналу кубка, але на гэты раз ня здолеў перайграць «Барсэлёну», якая здабыла перамогу толькі ў дадатковы час зь лікам 3:2. Паводле вынікаў сваіх выступаў мадрыдзкі «Атлетык» быў запрошаны ў першы [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіянат Гішпаніі]], які адбыўся ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1929 году|1929 годзе]], у якім клюб заняў шосты радок. Аднак ужо ў наступным клюб заняў апошняе месца й вылецеў зь лігі. У элітную лігу ён вярнуўся ў 1934 годзе дзякуючы ейнаму пашырэньню да 12 камандаў. Неўзабаве клюб зноўку падлягаў адпраўцы ў другі дывізіён, але гэтаму перашкодзіла [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|Грамадзянская вайна]]. Пасьля аднаўленьня чэмпіянату шанец застацца ў эліце гішпанскага футболу «Атлетыку» даў «[[Рэал Аўеда]]», які папрасіў фэдэрацыю аб гадавой паўзе, патрэбную для аднаўленьня разбуранага стадыёну. Але й у «Атлетыка» меліся праблемы. Страціўшы на вайне загінулымі восем чалавек, клюб быў вымушаны аб’яднацца з камандай ваенна-паветраных войскаў. Атрымаўшы 4 кастрычніка 1939 году новую назву «Атлетык Авіясьён», клюб павінен быў правесьці стыкавы матч зь іншым прэтэндэнтам на месца ў эліце — памплёнскай «[[Асасуна Памплёна|Асасунай]]». 26 лістапада ў [[Валенсія|Валенсіі]] гэтая гульня была выйграная мадрыдцамі зь лікам 3:1. Два першыя сэзоны пасьля аднаўленьня чэмпіянату «Атлетык Авіясьён» скончыў на першым месцы, што сталася сэнсацыйнымі вынікамі. Варта адзначыць [[Рыкарда Замора|Рыкарда Замору]], былога найлепшага брамніка сьвету, які трэніраваў каманду ў абедзьвюх пераможных кампаніях. А самым уплывовым і харызматычным гульцом таго часу быў капітан [[Хэрман Гомэс]], які быў падпісаны сталічным клюбам з «[[Расінг Сантандэр|Расінга]]» яшчэ ў 1939 годзе. У сувязі з пастановай генэралісімуса [[Франсіска Франка|Франка]] аб перайменаваньні іншамоўных назваў на гішпанскі лад назва клюбу ў 1941 годзе была трохі пераўтворана ў «Атлетыка Авіясьён», а ў 1947 годзе кіраўніцтва клюбу вырашыла выключыць з назвы вайсковы складнік і вярнуцца да зыходнага — «Атлетыка», якое захоўваецца й дагэтуль. У тым жа годзе «матрацнікі» дамагліся самай вялікай за ўсю гісторыю перамогі ў дэрбі супраць «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» (5:0). === Залатыя часы === [[Файл:Helenio Herrera Elgrafico.jpeg|міні|зьлева|200пкс|Эленіё Эрэра, як трэнэр, двойчы станавіўся чэмпіёнам Гішпаніі разам з «Атлетыкам».]] У 1949 годзе клюб узначаліў [[Эленіё Эрэра]]. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1949—1950 гадоў|сэзоне 1949—1950 гадоў]] «Атлетыка» стаў чэмпіёнам Гішпаніі ў трэці раз. «Матрацнікі» апярэдзілі «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» ўсяго на адзін пункт. У гэтым жа сэзоне мадрыдцы згулялі фэерычны матч супраць іншага клюбу «[[Атлетык Більбао|Атлетыка]]», які закончыўся зь лікам 6:6. Ключавым футбалістам «Атлетыка» таго часу быў [[Лярбі Бэнбарэк]] пад мянушкай «чорная перліна». Пасьля сыходу Эрэры ў 1953 годзе, клуб пачаў значна саступаць «Рэалу» й «Барсэлёне», і да канца 1950-х гадоў разам з «Атлетыкам» зь Більбао лічыўся трэцім клюбам у Гішпаніі. Тым ня менш, на працягу 1960-х і 1970-х гадох «Атлетыка» час ад часу навязваў барацьбу грандам. У [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1957—1958 гадоў|сэзоне 1957—1958 гадоў]], ачоленыя [[Фэрдынанд Даўчык|Фэрдынандам Даўчыкам]], «Атлетыка» заняў другое месца ў Ля Лізе. Улічваючы той факт, што «Рэал» стаў пераможцам [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]], «Атлетыка» атрымаў права выступу ў гэтым эўрапейскім турніры на наступны год. Натхнёныя бразыльскім цэнтарфорўардам [[Вава]]м і [[Энрыке Кальяр]]ам «Атлетыка» дасягнуў паўфіналу пасьля перамогаў над «[[Драмкорда Дублін|Драмкордай]]», баўгарскім [[ЦСКА Сафія|ЦСКА]] й нямецкім «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20170930145736/http://www.europeancuphistory.com/euro58.html «European Cup & Champions League History 1955–2010»]. European Cup History.</ref>. У паўфінале яны сустрэліся з «Рэалам», але трывалі паразу на «[[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]]» у першым матчы зь лікам 2:1. У матчы ў адказ «Атлетыка» перамог зь лікам 1:0, але ў дадатковым матчы, які прайшоў у [[Сарагоса|Сарагосе]], «сьметанкавыя» ўсё ж апынуліся мацьнейшымі за «Атлетыка» зь лікам 2:1<ref>[https://web.archive.org/web/20130501044830/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/season%3D1958/index.html «1958/59: Di Stéfano keeps Madrid rolling on»]. UEFA.</ref>. «Атлетыка», аднак, адпомсьціў свайму адвечнаму суперніку, калі яны перамаглі каралеўскі клюб у двух фіналах кубка Гішпаніі двойчы запар у 1960 і 1961 гадох. Цікава, што гэтым часам клюб ачольваў былы трэнэр «Рэалу» [[Хасэ Вільялёнга]]. У 1962 годзе «Атлетыка» дабраўся да фіналу [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]], дзе перамог італьянскую «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтыну]]» ў дадатковым матчы зь лікам 3:0<ref>[https://web.archive.org/web/20150904090138/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season%3D1961/intro.html «UEFA Cup Winners' Cup»]. UEFA</ref>. Гэтае дасягненьне сталася вельмі значным для клюба, бо Кубак уладальнікаў кубкаў ёсьць адзіным буйным эўрапейскі трафэем, які «Рэал» ніколі ня здолеў здабыць. У наступным годзе клюб зноўку дасягнуў фіналу гэтага турніру, але ня здолеў перамагчы ангельскі «[[Тотэнгэм Готспур|Тотэнгэм]]», які разграміў мадрыдцаў зь лікам 5:1. Да Кальяра, які працягваў быць уплывовым гульцом у гэтую эпоху, далучыліся паўабаронца [[Мігель Хонэс]] і плэймэйкер [[Адэлярда Радрыгес]]<ref>[http://www.bdfutbol.com/en/j/j5413.html «Adelardo, Adelardo Rodríguez Sánchez»]. BDFutbol.</ref>. Наступныя гады адзначыліся дамінаваньнем «Рэалу» й «Атлетыка». У пэрыяд з 1961 па 1980 гады «Рэал» дамінаваў у Гішпаніі, атрымаўшы 14 перамог у розыгрышах Ля Лігі. За гэтым пэрыядам толькі «Атлетыка» здолеў прапанаваць «сьметанкавым» сур’ёзны выклік, атрымаўшы перамогі ў айчынным першынстве ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1965—1966 гадоў|сэзонах 1965—1966]], [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1969—1970 гадоў|1969—1970]], [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1972—1973 гадоў|1972—1973]] і [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1976—1977 гадоў|1976—1977 гадох]]. Яшчэ тройчы за гэты час клюб сканчваў чэмпіянат на другім месцы. Акрамя таго, «Атлетыка» здабываў кубак Гішпаніі ў 1965, 1972 і 1976 гадох. У 1965 годзе, калі «Атлетыка» скончыла сэзон другім, адразу пасьля «Рэалу», менавіта «Атлетыка» стаў першай камандай, якая здолела перамагчы «Рэал» на іхным стадыёне за апошнія восем гадоў. [[Файл:Luis Aragones.jpg|міні|[[Люіс Араганэс]] быў адным з самых выбітных нападнікаў, а затым трэнэраў клюбу.]] Да вэтэрана Адэлярда ў гэтыя часы дадаліся бамбардзіры [[Люіс Араганэс]], [[Хавіер Ірурэта]] й [[Хасэ Эўлёжыё Гаратэ]]. У 1970-х гадох у «Атлетыка» зьявіўся шэраг аргентынцаў, як то [[Рубэн Аяла]], [[Панадэра Дыяс]] і [[Рамон Эрэдыя]], а каманду ачоліў аргентынскі спэцыяліст [[Хуан Карляс Лярэнса]]. Лярэнса лічыў, што на першым месца павінна быць дысцыпліна, асьцярожнасьць і руйнаваньне гульнявой мадэлі апанэнтаў. Не зважаючы на тое, што такія мэтады былі даволі спрэчнымі, яны, у выніку, апынуліся пасьпяховымі. Пасьля перамогі ў Ля Лізе ў сэзоне 1972—1973 гадоў, клюб дасягнуў [[Фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1974 году|фіналу]] Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1974 году<ref>[https://web.archive.org/web/20170724074303/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1973/overview/index.html#197374+muller+ends+bayern+wait «1973/74: Müller ends Bayern wait»]. UEFA.</ref>. На шляху да фіналу «Атлетыка» выбіў з турніру «[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]», бухарэсцкае «[[Дынама Бухарэст|Дынама]]», «[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвену Зьвезду]]» й «[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]»<ref>[http://www.rsssf.com/ec/ec197374.html «European Competitions 1973–74»]. RSSSF.</ref>. Фінальны матч праходзіў у [[Брусэль|Брусэлі]], дзе «Атлетыка» супрацьстаяў «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]». Не зважаючы на тое, што мадрыдцы страцілі сваіх лепшых гульцаў з-за дыскваліфікацыі ўжо ў дадатковы час Араганэс забіў гол стрэлам з штрафнога ўдару за некалькі хвілінаў да сканчэньня матча, але баварцы здолелі выратаваць матч, зьвёўшы яе ўнічыю. У паўторным матчы, які адбыўся тамака ж праз два дні, «Баварыя» пераканаўча перамагла зь лікам 4:0, дзякуючы [[Улі Гёнэс]]у й [[Герд Мюлер|Герду Мюлеру]], якія аформілі дублі. Неўзабаве пасьля паразы ў фінале эўракубку, вэтэран Люіс Араганэс скончыў кар’еру й ачоліў клюб у якасьці галоўнага трэнэру. Дзякуючы адмове «Баварыі» ад удзел у [[Міжкантынэнтальны кубак|Міжкантынэнтальным кубку]] праз насычаны гульнявы каляндар, «Атлетыка», як прадстаўнік Эўропы, атрымаў права ўзяць удзел у турніры. Іхным супернікам стаўся аргентынскі «[[Індэпэнд’ентэ Авэльянэда|Індэпэнд’ентэ]]». У першым матчы ў Паўднёвай Амэрыцы мясцовыя гульцы перамаглі «Атлетыка» зь лікам 1:0<ref>[https://web.archive.org/web/20091204133633/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/matchreport/newsid%3D510737.html «Intercontinental Cup 1974»]. FIFA.</ref>, аднак у Мадрыдзе «матрацнікі» атрымалі «сухую» перамогу, дзякуючы выніковым стрэлам Ірурэты й Рубэна Аялы. Араганэс прывёў клюб таксама да перамогі ў Ля Лізе ў сэзоне 1976-1977 гадоў і кубку Гішпаніі ў 1976 годзе. Наступныя гады склаліся ня вельмі ўдала, клюб стала займаў пазыцыі ў верхнім радку табліцы, але часам апускаўся яшчэ ніжэй. У 1981 годзе Араганэс на год ачоліў «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]», аднак потым зноўку вярнуўся ў «Атлетыка». У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1984—1985 гадоў|сэзоне 1984—1985 гадоў]] клюб заняў другое месца, прапусьціўшы наперад «Барсэлёну», а лепшым бамбардзірам турніру стаўся мэксыканскі нападнік «Атлетыка» [[Уга Санчэс]]. У гэтым жа сэзоне клюб дасягнуў кубку Гішпаніі, дзе перамог «Атлетык» зь лікам 2:1, дзякуючы выніковым стрэлам таго ж Санчэса. Атрымаўшы права на ўдзел у Кубку ўладальнікаў кубкаў мадрыдцы патрапілі ў фінал гэтага турніры, але трывалі буйную паразу ад кіеўскага «[[Дынама Кіеў|Дынама]]» зь лікам 0:3<ref>[http://www.rsssf.com/ec/ec198586.html#cwc «European Competitions 1985–86»]. RSSSF.</ref>. === Эра Хэсуса Хіля === [[Файл:Radomir Antić.jpg|значак|[[Радамір Анціч]] тройчы быў галоўным трэнэрам клюбу за часам [[Хэсус Хіль|Хэсуса Хіля]].]] У 1987 годзе новым прэзыдэнтам клюбу стаў скандальны палітык і бізнэсовец [[Хэсус Хіль]]. «Атлетыка» не перамагаў у айчынным першынстве, што выклікала адчай у клюбным кіраўніцтве. Адразу ж пасьля прызначэньня, Хіль зьдзейсьцніў шэраг дарагіх транфсэраў, самым вядомым зь якіх стаў пераход партугальскага ўінгера [[Паўлу Футры]], які да таго стаў уладальнікам Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў разам з «[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]»<ref>[http://www.bdfutbol.com/en/j/j2197.html «Futre, Paulo Jorge Dos Santos Futre»]. BDFutbol.</ref>. Дзякуючы гэтаму, «Атлетыка» двойчы запар стаў уладальнікам кубка Гішпаніі ў 1991 і 1992 гадох. Стаць чэмпіёнам клюб ня здолеў, але бліжэй за ўсё да мэты быў у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]], калі «Атлетыка» фінішаваў другім пасьля «Барсэлёны» [[Ёган Кройф|Ёгана Кройфа]], а адставаньне ад чэмпіёну склала 10 пунктаў. Зь цягам часу Хіль атрымаў рэпутацыю бязьлітаснага чалавека праз свой спосаб кіраваньня клюбам. У пагоні за посьпехамі ён наймаў і звальняў шэраг гучных паводле імёнаў галоўных трэнэраў, як то [[Сэсар Люіс Мэноцьці]], [[Рон Аткінсан]], [[Хавіер Клемэнтэ]], [[Томіслаў Івіч]], [[Франсыска Матурана]], [[Альфіё Басыле]] й Люіс Араганэс. Хіль таксама зачыніў моладзевую акадэмію клюбу ў 1992 годе ў рамках агульнай рэструктурызацыі клюбнага бізнэсу<ref>[https://www.theguardian.com/football/blog/2009/nov/03/atletico-madrid-worst-run-club-europe «Are 'madhouse' Atlético Madrid the worst run club in Europe?»]. The Guardian.</ref>. Аднак, гэты крок апынуўся значнымі стратамі, бо будучая зорка «Рэалу» [[Рауль Гансалес]], якому на той момант было 15 гадоў, быў вымушаны перайсьці ў акадэмію «сьметанкавых»<ref>[http://www.spanish-fiestas.com/celebrities/raul-gonzalez.htm «Raúl González»]. Spanish Fiestas.</ref>. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1994—1995 гадоў|сэзоне 1994—1995 гадоў]] «Атлетыка» пазьбегнуў стыкавых матчаў за права захаваньня месца ў эліце толькі ў апошнім туры. Гэта выклікала зьмены на трэнэрскай пасадзе, а таксама актывізацыі клюбу на трансфэрным рынку ўлетку 1995 году. Новым галоўным трэнэрам стаў [[Радамір Анціч]], клюб здолеў захаваць у складзе ключавых гульцоў, як то [[Антоніё Муньяс Гомэс|Тоні]], [[Рабэрта Салясабаль]], [[Хуан Віскаіна]], [[Хасэ Люіс Камінэра]], [[Дыега Сымэонэ]] й [[Кіка (футбаліст)|Кіка]], а сярод новых футбалістаў у складзе зьявіліся [[Мілінка Панціч]], [[Любаслаў Пенеў]], [[Санці Дэнія]] й [[Хасэ Франсыска Маліна]]. Безумоўна гэта прынесла посьпех і «Атлетыка» зрабіла дубль, нарэшце атрымаўшы перамогу ў чэмпіянаце ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1995—1996 гадоў|сэзоне 1995—1996 гадоў]] і здабыўшы кубка краіны. У наступным сэзоне клюб прыняў удзел у Лізе чэмпіёнаў упершыню за доўгі час. Улетку да клюбу далучыліся нападнік [[Хуан Эснайдэр]] і чэх [[Радэк Бэйбл]], які добра выступіў на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|чэмпіянаце Эўропы 1996 годзе]], дзе Чэхія дасягнула фіналу. Перад пачаткам [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1997—1998 гадоў|сэзону 1997—1998 гадоў]] клюб набыў [[Крыстыяна Віеры]] й [[Жуніньню Паўліста|Жуніньню]]. Аднак праз дрэнныя вынікі пачаліся трэнэрскія перастаноўкі, калі за кароткі прамежак часу было звольнена і падпісана шмат трэнэраў. [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1999—2000 гадоў|Сэзон 1999—2000 гадоў]] апынуўся вельмі згубным для «Атлетыка». У сьнежні 1999 году кіраваньне Хіля было прыпыненае ў чаканьні расьсьледаваньня неправамернага выкарыстаньня клюбных фондаў. Клюб апынуўся пад кіраўніцтвам прызначанага судом адміністратара на час разгляду справы. [[Кляўдыё Раньеры]] падаў у адстаўку з пасады трэнэра клюбу, калі «матрацнікі» займалі 17-е месца ў чэмпіянаце, акурат у зоне вылету. Анціч, які вярнуўся ў клюб у трэці раз, ня здолеў прадухіліць непазбежнае й, незважаючы на выхад у фінал кубка краіны, «Атлетыка» страціў месца ў Ля Лізе, адправіўшыся ў другі дывізіён<ref>[https://www.theguardian.com/football/2010/apr/18/atletico-madrid-liverpool-europa-league «Atlético Madrid can put end to glory of suffering in Liverpool semi»]. The Guardian.</ref>. У [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгундзе]] «Атлетыка» правёў два сэзоны. У першым зь іх мадрыдцы ледзь не атрымалі шанец на прасоўваньне, але засталіся ў другім дывізіёне, а на другі сэзон каманда, ачоленая Люісам Араганэсам, атрымала перамогу ў Сэгундзе й вярнулася ў эліту. Араганэс застаўся на пасадзе й трэнэраваў каманду на наступны год, які стаў дэбютным у эліце для будучай гішпанскай зоркі [[Фэрнанда Торэс|Фэрнанда Торэса]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110109022759/http://torres.soccer-profiles.com/career.php «Fernando Torres Career»]. Torres Soccer Profiles.</ref>. У 2003 годзе Хіль канчаткова страціў сваю пасаду ў клюбе, а праз год памёр, пакінуўшы аб сабе ня вельмі добрыя ўспаміны за часам панаваньня ў клюбе<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3716251.stm «Atletico owner Gil dies»]. BBC News.</ref>. === Вяртаньне да эўрапейскае эліты === У 2006 годзе «Атлетыка» падпісаў партугальскіх паўабаронцаў [[Каштыньня]] й [[Манішэ]], а таксама аргентынскага нападніка [[Сэрхіё Агуэра]]. У ліпені 2007 году Фэрнанда Торэс пакінуў клюб, перайшоўшы ў ангельскі «Лівэрпул» за [[Фунт стэрлінгаў|₤]] 26,5 млн<ref name="espn">[https://web.archive.org/web/20121023172535/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=443005&cc=5901 «Torres cuts short holiday, set to join Liverpool»]. ESPN.</ref>. Паводле дамовы ў адваротным накірунку выправіўся [[Люіс Хавіер Гарсія Санс|Люіс Гарсія]]<ref name="espn"/>. Акрамя таго, да клюбу далучыўся ўгугвайскі нападнік [[Дыега Фарлян]] прыкладна за 21 млн эўра, пакінуўшы «Вільярэал»<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/7682197.stm «New and improved Forlan to test Liverpool»]. BBC News.</ref>. Да іншых пераходаў варта адзначыць зьяўленьне ў клюбе партугальца [[Сыман Самброза|Сымана]] з «Бэнфікі» й ўінгера [[Хасэ Антоніё Рэес]]а за 12 млн эўра<ref>[http://www.marca.com/edicion/marca/futbol/1a_division/atletico/es/desarrollo/1021661.html «Reyes se va al Atleti»]. Marca.</ref>. [[Файл:Diego Forlán cropped.jpg|міні|зьлева|[[Дыега Фарлян]] забіў 32 галы ў [[Ля Ліга 2008—2009 гадоў|сэзоне 2008—2009 гадоў]], гуляючы за «Атлетыка» й стаў лепшым бамбардзірам турніру й уладальнікам «[[Залатая буца|Залатой буцы]]».]] У ліпені 2007 году рада «Атлетыка» дасягнула дамоўленасьці з уладамі гораду аб перадачы ў клюбнае ўладаньне зямлі, дзе знаходзіўся алімпійскі стадыён. [[Ля Ліга 2007—2008 гадоў|Сэзон 2007—2008 гадоў]] апынуўся для клюбу самым пасьпяховым за апошняе дзесяцігодзьдзе. «Атлетыка» дасягнуў 1/16 фіналу Кубка УЭФА, дзе мадрыдцы трывалі паразу ад «[[Болтан Ўандэрэрз|Болтану]]». Таксама, клюб дайшоў да чвэрцьфіналу кубка Гішпаніі, дзе былі выбітыя будучым пераможцам турніру «Валенсіяй». Больш важна тое, каманда скончыла сэзон Ля Лігі на чацьвёртым радку, атрымаўшы правы на ўдзел у кваліфікацыі да Лігі чэмпіёнаў упершыню з сэзону 1996—1997 гадоў. 3 лютага 2009 году [[Хавіер Агірэ]] быў звольнены з пасады галоўнага трэнэра клюбу пасьля няўдалага старту сэзону, калі каманда правяла шэсьць гульняў без перамог. Аднак, другая палова сэзону склалася пасьпяхова, «Атлетыка» зноўку заняў выніковы чацьвёрты радок, а Дыега Фарлян стаў лепшым бамбардзірам лігі й атрымаў «[[Залатая буца|Залатую буцу]]»<ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1189961/Forlan-bags-second-Euro-Golden-Shoe-netting-32-times-La-Liga-season.html «Man United flop Forlan bags second Euro Golden Shoe after netting 32 times in La Liga»]. Daily Mail.</ref>. Пасьля сканчэньня чэмпіянату «Атлетыка» вырашыў умацавацца перад новым сэзонам. Да клюбу далучыўся брамнік [[Давід дэ Хэа]], які замяніў вэтэрана [[Лео Франка]]. Акрамя таго, «Атлетыка» набыў былога абаронцу «Бэтыса» й гульца зборнай Гішпаніі [[Хуан Гут’ерэс Марэна|Хуаніта]] на правах вольнага агента. Нягледзячы на ​​ціск з боку больш заможных клюбаў, мадрыдцы ўсё ж здолелі захаваць у складзе зорных гульцоў Агуэра й Фарляна. [[Ля Ліга 2009—2010 гадоў|Сэзон 2009—2010 гадоў]], аднак, пачаўся няўдала з мноствам паразаў і прапушчаных мячоў. 21 кастрычніка «Атлетыка» трывала паразу 4:0 ад ангельскага клюбу «Чэлсі» ў групавым этапе Лігі чэмпіёнаў<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8316478.stm «Chelsea 4–0 Atletico Madrid»]. BBC Sport.</ref>. Гэтая параза прывяла да звальненьня галоўнага трэнэра [[Абэль Рэсына|Абэля Рэсына]]<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8322014.stm «Atletico Madrid sack coach Resino»]. BBC Sport.</ref>. Пасьля таго, як кіраўніцтва ня здолела дамовіцца зь [[Мікаэль Ляўдруп|Мікаэлем Ляўдрупам]], новым галоўным трэнэрам стаў [[Кіке Санчэс Флёрэс]]<ref>[https://web.archive.org/web/20091030114611/http://www.laligaweekly.com/2009/10/quique-to-atletico-madrid.html «Quique to Atletico Madrid»]. La Liga Weekly.</ref>. З прыходам Флёрэса ў кастрычніку 2009 году «Атлетыка» ня здолеў прынцыпова зьмяніць сытуацыю ў чэмпіянаце й у выніку клюб заняў толькі 9-е месца. Аднак, заняўшы трэці радок у групе Лігі чэмпіёнаў, «Атлетыка» перамясьціўся ў Лігу Эўропы, дзе дайшоў ажно да фіналу, дзе мадрыдцам супрацьстаяў ангельскі «[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]». Фінал прайшоў у [[Гамбург]]у 12 траўня 2010 году й скончыўся перамогай «Атлетыка» 2:1, дзякуючы дублю Дыега Фарляну<ref>[https://web.archive.org/web/20100515122819/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/leagues/premierleague/fulham/7715512/Fulham-Atletico-Madrid.html «Fulham 1 Atlético Madrid 2 aet: match report»]. The Daily Telegraph.</ref>. Перамога ў Лізе Эўропы сталася першым міжнародным трафэем клюбу з 1962 году. Ужо ў жніўні «Атлетыка» здабыў [[Супэркубак УЭФА]], перамогшчы італьянскі «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» зь лікам 0:2. Наступны [[Ля Ліга 2010—2011 гадоў|сэзон 2010—2011 гадоў]] прайшоў даволі несуцяшальна для клюбу. «Атлетыка» заняў толькі 7-е месца ў Ля Лізе й страціў шанец на заваёву кубка краіны ў чвэрцьфінале. У Лізе Эўропы мадрыдцы скончылі свае выступы ўжо на групавым этапе. У канчатковым выніку гэта прывяло да звальненьня Кіке Санчэса Флёрэса да завяршэньня сэзону. Новы трэнэр [[Грэгорыё Мансана]] ў сьнежні 2011 году таксама быў скінуты з пасады праз дрэнныя выступы ў айчынным першынстве й быў заменены на [[Дыега Сымэоне]]. Сымэоне прывёў клюб да чарговай здабычы перамогі ў Лізе Эўропы, калі ў фінале быў зьбіты «Атлетык» зь лікам 3:0. Дублем адзначыўся [[Радамэль Фалькао Гарсія|Радамэль Фалькао]]<ref>[https://www.theguardian.com/football/2012/may/09/atletico-madrid-athletic-bilbao-europa-league «Atlético Madrid 3–0 Athletic Bilbao»]. The Guardian.</ref>. Зноўку пасьля перамогі ў Лізе Эўропы «Атлетыка» здолеў здабыць і Супэркубак Эўропы, разграміўшы 31 жніўня 2012 году «Чэлсі» зь лікам 4:1, прыкметна, што Радамэль Фалькао адзначыўся ў гэтае гульні хет-трыкам. 17 траўня 2013 году «Атлетыка» апынушся мацнейшым за мадрыдзкі «Рэал» зь лікам 2:1 у напружаным фінале кубка Гішпаніі, дзе абедзьве каманды скончылі матч з 10 футбалістамі ад кожнай каманды. Роўна праз год, 17 траўня 2014 году, дзякуючы нічыі 1:1 на «[[Камп Ноў]]» у матчы супраць «Барсэлёны» «Атлетыка» атрымаў першую з 1996 году перамогу ў чэмпіянаце. Гэтая перамога таксама спыніла дамінаваньне «Рэалу» й «Барсэлёны», якія токльі ўдваіх атрымлівалі перамогі ў Ля Лізе пачынаючы з [[Ля Ліга 2004—2005 гадоў|сэзону 2004—2005 гадоў]]<ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/la-liga/10838338/Barcelona-v-Atletico-Madrid-La-Liga-live.html «Barcelona 1 Atletico Madrid 1, La Liga: match report»]. The Daily Telegraph.</ref>. Праз тыдзень пасьля перамогі ў чэмпіянаце «Атлетыка» сутыкнуўся з «Рэалам» ў фінале Лігі чэмпіёнаў. Прыкметна, што гэты фінал стаў першым, дзе адобва супернікі месьцяцца ў адным горадзе. Яшчэ ў першым тайме «матрацнікі» атрымалі перавагу ў адзін мяч, дзякуючы голу [[Дыега Гадын]]а, аднак, на трэцяй хвіліне кампэнсаванага часу, абаронца «сьметанкавых» [[Сэрхіё Рамас]] здолеў зрабіць лік роўным 1:1. У дадатковы час, «Рэал» натхнёны сваім выратаваньнем атрымаў перамогу зь лікам 4:1. У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] «Атлетыка» зноўку дасягнуў фіналу Лігі чэмпіёнаў, дзе таксама сутыкнуўся з «Рэалам» і трываў паразу, але ўжо ў сэрыі пэнальці<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/live/football/35947318 «Real Madrid beat Atletico Madrid on penalties»]. BBC Sport.</ref>. У 2018 годзе «Атлетыка» ў чарговы раз здабыў перамогу ў Лізе Еўропы, разграміўшы ў фінале марсэльскі «[[Алімпік Марсэль|Алімпік]]» зь лікам 3:0, пасьля чаго, у матчы за Супэркубак УЭФА супраць «Рэала» перамог у даданы час зь лікам 4:2. За час з апошняе перамогі ў чэмпіянаце Гішпаніі «Атлетыка» тройчы запар займаў трэцяе месца, а ў [[Ля Ліга 2017—2018 гадоў|сэзоне 2017—2018 гадоў]] скончыў на другім радку, пакінуўшы за сьпінай мадрыдзкі «Рэал». == Дасягненьні == === Гішпанскія спаборніцтвы === * '''[[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]]''' (11): ** 1940, 1941, 1950, 1951, 1966, 1970, 1973, 1977, 1996, [[Ля Ліга 2013—2014 гадоў|2014]], ** [[Ля Ліга 2020—2021 гадоў|2021]] * '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Кубка Гішпаніі]]''' (10): ** 1960, 1961, 1965, 1972, 1976, 1985, 1991, 1992, 1996, 2013 * '''[[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Супэркубка Гішпаніі]]''' (2): ** 1985, 2014 === Міжнародныя === * '''[[Міжкантынэнтальны кубак па футболе|Уладальнікі міжкантынэнтальнага кубку]]''' (1): ** 1974 * '''[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]''' (3): ** [[Ліга Эўропы УЭФА 2009—2010 гадоў|2010]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2017—2018 гадоў|2018]] * '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Уладальнікі Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1): ** 1962 * '''Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]''' (3): ** 2010, 2012, 2018 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q5951550|Бр|}} {{Гулец1|2|Q13634114|Аб|}} {{Гулец1|3|Q106778770|ПА|}} {{Гулец1|4|Q122910207|ПА|}} {{Гулец1|5|Q72219351|ПА|}} {{Гулец1|6|Q276091|ПА|капітан}} {{Гулец1|7|Q16174734|ПА|}} {{Гулец1|8|Q114924158|ПА|}} {{Гулец1|9|Q13784739|Нап|}} {{Гулец1|10|Q97404267|Нап|}} {{Гулец1|11|Q21484766|Нап|}} {{Гулец1|12|Q109654631|Нап|}} {{Гулец1|13|Q2058682|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q21130285|Аб|}} {{Гулец1|15|Q15081905|ПА|}} {{Гулец1|16|Q116849701|Нап|}} {{Гулец1|17|Q23771427|Аб|}} {{Гулец1|18|Q110220404|Аб|}} {{Гулец1|19|Q59381180|Нап|}} {{Гулец1|20|Q111672750|Нап|}} {{Гулец1|21|Q28058687|Аб|}} {{Гулец1|22|Q921324|Аб|}} {{Гулец1|23|Q55761514|ПА|}} {{Гулец1|24|Q27469970|Аб|}} {{Гулец1|27|Q139892525|Аб|}} {{Гулец1|30|Q139785191|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.atleticodemadrid.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20130602144832/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&IDParam=3&language=en-GB Старонка на сайце Ля Лігі]{{ref-es}}{{ref-en}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Спорт у Мадрыдзе]] rgw8wdm1g6xem0ktun1o3c72fmbyn0l 0 80621 2686342 2684597 2026-08-23T17:41:12Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686342 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Атлетык Більбао |Лягатып = Athletic de bilbao.png |Горад = [[Більбао]], [[Гішпанія]] |Стадыён = [[Сан-Мамэс (стадыён)|Сан-Мамэс]] |Умяшчальнасьць = 53289<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/General/02/14/49/29/2144929_DOWNLOAD.pdf|загаловак=UEFA EURO 2020 Evaluation Report|выдавецтва=UEFA|дата доступу=23.01.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170516214454/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/General/02/14/49/29/2144929_DOWNLOAD.pdf|дата копіі=16.05.2017}}</ref> |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкБілЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкБілСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АтлетыкБіл}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _athletic2122h | pattern_b1 = _athletic2122h | pattern_ra1 = _athletic2122h | pattern_sh1 = _monterrey1213t1 | pattern_so1 = _athletic2122h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _athletic2122a | pattern_b2 = _athletic2122a | pattern_ra2 = _athletic2122a | pattern_sh2 = _athletic2122a | pattern_so2 = _athletic2122a | leftarm2 = 8ef698 | body2 = 8ef698 | rightarm2 = 8ef698 | shorts2 = 8ef698 | socks2 = 8ef698 }} «'''Атле́тык Більба́о'''» ({{мова-es|Athletic Club de Bilbao}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Більбао]] ([[краіна Баскаў]]). Клюб быў заснаваны ў 1898 годзе, з 1928 году (з часу заснаваньня) выступае ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]]. З усіх клюбаў заснавальнікаў толькі «Атлетык», «[[Рэал Мадрыд]]» і «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]» ніколі не пакідалі найвышэйшы гішпанскі дывізіён. Традыцыйныя клюбныя колеры ёсьць чырвона-белыя, за што клюб атрымаў мянушку «чырвона-белыя» ({{мова-es|rojiblancos|скарочана}}). Мянушка «львы» паходзіць з таго, што стадыён разьмешчаны побач з царквой Сьвятога Мамаса. [[Сьвяты Мамас|Мамас]] у раньні пэрыяд [[хрысьціянства]] быў кінуты на разарваньне ільвам [[Старажытны Рым|рымлянамі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://bilbaoinsider.com/2024/04/26/what-is-athletic-club-bilbao-football-laliga/|загаловак=What is Athletic Club?|выдавецтва=Bilbao Insider|дата публікацыі=25.04.2024|дата доступу=02.09.2024}}</ref>. Ільвы ня сталі есьці Мамаса. Пазьней ён быў прылічаны да ліку сьвятых. Клюб вядомы сваёй кансэрватыўнай палітыкай у пляне выкарыстаньня толькі мясцовых футбалістаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.athletic-club.eus/en/philosophy/what-is-it|загаловак=Philosophy: What is it|выдавецтва=Athletic Bilbao|дата доступу=29.11.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210306170921/https://www.athletic-club.eus/en/philosophy/what-is-it|дата копіі=06.03.2021}}</ref>. Гэта як выклікае крытыку, гэтак і ёсьць прадметам гонару. Аднак запрашэньне ў клюб атрымлівалі ня толькі гульцы, якія нарадзіліся ў [[Краіна Баскаў|Краіне Баскаў]], але й футбалісты зь іншых краінаў з басконскімі каранямі. == Гісторыя == === Раньні пэрыяд === [[Файл:Athletic Club 1903.jpg|значак|зьлева|«Атлетык» зь першым [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубкам Гішпаніі]].]] Футбол у [[Більбао]] зьявіўся дзякуючы дзьвюм групам людзей, зьвязаных зь [[Вялікабрытанія]]й, гэта былі брытанскія мэталюргі й маракі ды басконскія студэнты, якія вярнуліся з брытанскіх школаў і ўнівэрсытэтаў<ref name="lafutbolteca">{{спасылка|спасылка=http://lafutbolteca.com/athletic-club-de-bilbao/|загаловак=Historial del Athletic Club|выдавецтва=lafutbolteca.com|копія=https://web.archive.org/web/20170820100107/http://lafutbolteca.com/athletic-club-de-bilbao/|дата копіі=20.08.2017}}</ref>. У канцы XIX стагодзьдзя Більбао быў галоўным портам у самым сэрцы найважнейшай індустрыяльнай вобласьці зь вялікай колькасьцю жалезных шахтаў і [[вэрф]]аў. Тут была разьмешчана рухаючая сіла гішпанскай эканомікі, і таму гэта месца прыцягвала працоўных [[мігрант]]аў. Сярод іх былі й шахтары з паўночнага захаду [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] й працаўнікі вэрфаў з [[Саўтгэмптан]]у, [[Портсмут (горад)|Портсмуту]] й [[Сандэрлэнд]]у<ref>{{спасылка|спасылка=https://thesefootballtimes.co/2017/07/05/an-english-field-in-bilbao/|загаловак=An English field in Bilbao|выдавецтва=thesefootballtimes.co|дата публікацыі=05.07.2017|дата доступу=22.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20220822154827/https://thesefootballtimes.co/2017/07/05/an-english-field-in-bilbao/|дата копіі=22.08.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.athletic-club.eus/en/news/2021/08/02/the-englishmens-field-the-place-where-football-took-root-in-bilbao|загаловак=The Englishmen's Field: The place where football took root in Bilbao|выдавецтва=www.athletic-club.eus|дата публікацыі=02.08.2022|дата доступу=22.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20220720200225/https://www.athletic-club.eus/en/news/2021/08/02/the-englishmens-field-the-place-where-football-took-root-in-bilbao|дата копіі=20.07.2022}}</ref>. Брытанскія працоўныя прывезьлі сюды, як і ў многія іншыя куткі плянэты, гульню пад назвай «футбол». У пачатку 1890-х гэтыя працаўнікі сабраліся разам і сфармавалі футбольны клюб «Більбао». Тым часам дзеці басконскай інтэлігенцыі адпраўляліся ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытанію]] навучацца інжынэрнай справе й камэрцыі. У Вялікабрытаніі басконскія студэнты зацікавіліся футболам, і па вяртаньні ў Більбао яны сталі праводзіць гульні з брытанскімі працоўнымі. У 1898 годзе студэнты з Гімназіі Самакоіс заснавалі «Клюб Атлетык» (Athletic Club — на ангельскі манер)<ref name="lafutbolteca"/><ref>{{навіна|спасылка=https://www.marca.com/futbol/athletic/2020/04/27/5ea6f8b9e2704ec8a88b4592.html|загаловак=La historia del Athletic en 10 momentos|выдавец=Marca|дата публікацыі=27.04.2020|копія=https://web.archive.org/web/20210824181241/https://www.marca.com/futbol/athletic/2020/04/27/5ea6f8b9e2704ec8a88b4592.html|дата копіі=24.08.2021}}</ref>. У 1901 годзе адбыўся сход у кавярні Гарсія, на якім былі вызначаны правілы й статут клюбу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cihefe.es/cuadernosdefutbol/2017/11/la-campa-de-lamiaco/|загаловак=La campa de Lamiaco|выдавецтва=CIHEFE|дата публікацыі=17.10.2017|копія=https://web.archive.org/web/20221030195941/https://www.cihefe.es/cuadernosdefutbol/2017/11/la-campa-de-lamiaco/|дата копіі=30.10.2022}}</ref>. [[Файл:Athletic Club 1915.png|значак|зьлева|Каманда чэмпіёнаў 1915 году.]] У 1902 годзе два клюбы зь Більбао сфармавалі агульную каманду пад назвай «Клюб Біская» для ўдзелу ў першым розыгрышы [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі па футболе]]. Са спаборніцтваў яны вярнуліся з галоўным трафэем, абыграўшы клюб «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]» ў фінале<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.aupaathletic.com/118-anos-de-la-primera-rivalidad/noticia/14959|загаловак=118 años de la primera rivalidad|выдавецтва=www.aupaathletic.com|дата публікацыі=07.11.2019|дата доступу=22.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20220721002416/https://www.aupaathletic.com/118-anos-de-la-primera-rivalidad/noticia/14959|дата копіі=21.07.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tabless/spancup1902.html|загаловак=Spain - Cup 1902|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=15.09.2000|дата доступу=22.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20060917170030/http://www.rsssf.com/tabless/spancup1902.html|дата копіі=17.09.2006}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.linguasport.com/futbol/nacional/copa/copa02.htm|загаловак=Copa del Rey Alfonso XIII 1902|выдавецтва=www.linguasport.com|дата доступу=22.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20220901215908/https://www.linguasport.com/futbol/nacional/copa/copa02.htm|дата копіі=01.09.2022}}</ref>. Шмат у чым, гэты посьпех прывёў да таго, што ў 1903 годзе адбылося афіцыйнае зьліцьцё двух клюбаў пад агульнай назвай «Атлетык Більбао», у даслоўным варыянце «Клюб Атлетык зь Більбао». У тым жа годзе басконскія студэнты сфармавалі й каманду «Атлетык Мадрыд», які ў далейшым быў ператвораны ў «[[Атлетыка Мадрыд]]». Год стварэньня клюбу зьяўляецца дыскусійным пытаньнем сярод футбольных гісторыкаў. Афіцыйна дэкляруецца 1898 год<ref>{{спасылка|аўтар=Maloney, Adam L.|спасылка=https://www.itinari.com/a-short-history-of-athletic-bilbao-379g|загаловак=A Short History of Athletic Bilbao|выдавецтва=itinari|дата публікацыі=14.11.2018|дата доступу=11.12.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221211215712/https://www.itinari.com/a-short-history-of-athletic-bilbao-379g|дата копіі=11.12.2022}}</ref>, але некаторыя людзі лічаць, што сапраўдным годам стварэньня клюбу павінен лічыцца 1901 год. Ёсьць таксама і прыхільнікі 1903 году як адпраўнога пункту. Такім жа спрэчным пытаньнем зьяўляецца й паходжаньне клюбных колераў. Хоць першапачаткова кашулі клюбу мелі белыя й сінія палоскі, у 1910 годзе гэтае спалучэньне зьмянілі на чырвоныя й белыя палоскі. Існуе тры вэрсіі, чаму гэта адбылося. Самая распаўсюджаная вэрсія кажа пра тое, што зьмена адбылася ва ўгоду брытанскім заснавальнікам клюбу, якія былі родам з [[Сандэрлэнд]]у й [[Саўтгэмптан]]у<ref>{{Спасылка|аўтар=G. Turner, J. Dart|url=http://www.guardian.co.uk/football/2005/nov/23/theknowledge.sport|загаловак=Nicking the shirts off their backs|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=23 лістапада 2005}}</ref>. Паводле іншай вэрсіі чалец клюбу, які быў адпраўлены ў Вялікабрытанію закупіць бела-сініх футболак ня здолеў знайсьці такую ​​расфарбоўку й вярнуўся з футболкамі чырвона-белых колераў. Існуе таксама тэорыя, паводле якой чырвона-белыя колеры былі выбраны з-за іхнай таннасьці, паколькі чырвона-белае спалучэньне выкарыстоўвалася пры вырабе матрацаў. Такім чынам, абодва клюбы «Атлетык Більбао» й «Атлетыка Мадрыд» выкарыстоўвалі першапачаткова сіне-белую расфарбоўку, аднак, затым перайшлі на спалучэньне чырвонага й белага. Мадрыдзкі клюб зрабіў гэты крок першым, за што й атрымаў мянушку «Los Colchoneros», што перакладаецца прыкладна як «вытворцы матрацаў». == Дасягненьні == * '''[[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]]''' (8): ** 1930, 1931, 1934, 1936, 1943, 1956, 1983, 1984 * Уладальнікі '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]''' (25): ** 1902, 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, ** 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, ** 1958, 1969, 1973, 1984, 2024 * Уладальнікі '''[[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]''' (3): ** 1984, 2015, 2021 * Фіналіст '''[[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы УЭФА]]''': 2012 * Кубак Евы Дуартэ: 1950 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q23908113|Бр|}} {{Гулец1|2|Q40958022|Аб|}} {{Гулец1|3|Q63368196|Аб|}} {{Гулец1|4|Q100386793|Аб|}} {{Гулец1|5|Q20492429|Аб|}} {{Гулец1|6|Q106694910|ПА|}} {{Гулец1|7|Q18022026|Нап|}} {{Гулец1|8|Q66466886|ПА|}} {{Гулец1|9|Q18608497|Нап|капітан}} {{Гулец1|10|Q104414736|Нап|}} {{Гулец1|11|Q22004701|Нап|}} {{Гулец1|12|Q64006699|Аб|}} {{Гулец1|13|Q114271394|Бр|}} {{Гулец1|14|Q3855340|Аб|}} {{Гулец1|15|Q107297831|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q3751255|ПА|}} {{Гулец1|17|Q4118260|Аб|}} {{Гулец1|18|Q123698330|ПА|}} {{Гулец1|19|Q124356417|Аб|}} {{Гулец1|20|Q114628070|ПА|}} {{Гулец1|21|Q123439972|Нап|}} {{Гулец1|22|Q106644525|Нап|}} {{Гулец1|23|Q60050053|Нап|}} {{Гулец1|24|Q112159292|ПА|}} {{Гулец1|25|Q113688253|Нап|}} {{Гулец1|28|Q123825008|ПА|}} {{Гулец1|44|Q136718467|ПА|}} {{Гулец1|—|Q114627806|Аб|}} {{Гулец1|—|Q85290934|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.athletic-club.eus/ Афіцыйны сайт клюбу] {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Більбао]] fd74f2tkueipclqzkqtnflxsq31tn8n 0 80687 2686346 2661082 2026-08-23T17:41:40Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686346 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Валенсія |Лягатып = Valencia CF.svg |ПоўнаяНазва = Valencia Club de Fútbol |Горад = [[Валенсія]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 18 сакавіка 1919 |Стадыён = [[Мэстальля]] |Умяшчальнасьць = 55 000 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ВаленсіяЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ВаленсіяСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Валенсія}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _valencia2425h | pattern_b1 = _valencia2425h | pattern_ra1 = _valencia2425h | pattern_sh1 = _valencia2425h | leftarm1 = 000000 | body1 = FFFFFF | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _valencia2425h | pattern_b2 = _valencia2425a | pattern_ra2 = _valencia2425h | pattern_sh2 = _valencia2425h | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _valencia2425t | pattern_b3 = _valencia2425t | pattern_ra3 = _valencia2425t | pattern_sh3 = _valencia2425t | leftarm3 = FC8228 | body3 = FC8228 | rightarm3 = FC8228 | shorts3 = 47785A | socks3 = 47785A }} «'''Вале́нсія'''» ({{мова-es|Valencia}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]], які выступае ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]]. Заснаваны ў 1919 годзе, базуецца ў аднайменным горадзе [[Валенсія|Валенсіі]]. У цяперашні час хатняй арэнай зьяўляецца стадыён «[[Мэстальля]]», што быў пабудаваны ў 1923 годзе й умяшчае 55 000 гледачоў. У 2013 годзе каманда плянавала перабрацца на новы стадыён на паўночна-заходзе гораду «[[Новая Мэстальля]]» (кат. ''Nou Mestalla''), але ён усё яшчэ будуецца. «Валенсія» шэсьць разоў станавілася чэмпіёнам краіны, а апошнім разам гэта адбылося ў 2004 годзе. У гістарычнай клясыфікацыі Ля Лігі клюб займае трэцяе месца, адразу пасьля мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» й «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]». На пачатку [[Ля Ліга 2006—2007 гадоў|сэзону 2006—2007 гадоў]] «Валенсія» ў сьпісе самых заможных клюбаў сьвету займала 17-ы радок. З 2002 па 2008 гады клюб зьяўляўся чальцом арганізацыі эўрапейскіх футбольных клюбаў [[G-14]]. «Валенсія» займае трэці радок у сьпісе самых падтрымліваемых футбольных клюбаў Гішпаніі, пасьля «Рэалу» й «Барсэлёны»<ref>[http://www.cis.es/cis/export/sites/default/-Archivos/Marginales/2700_2719/2705/Es2705mar_A.pdf «Barómetro de mayo»]. CIS.</ref>. Да таго ж, клюб належыць да групы камандаў з самай вялікай колькасьцю асацыяваных прыхільнікаў. «Валенсія» мае саперніцтва з клюбам «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]», які месьціцца ў 60 км на поўнач ад Валенсіі<ref>[https://web.archive.org/web/20150421094431/http://copa90.com/battle-of-the-brothers-valencia-cf-vs-villarreal-cf-derby-days/ «Battle of the Brothers – Valencia CF vs Villarreal CF | Derby Days»]. Copa90.</ref>. Суперніцтва дадаткова прыцягвае ўвагу тым, што гэтыя клюбы зьяўляюцца двума самымі пасьпяховымі ў рэгіёне. «Валенсія» таксама мае даўняе суперніцтва зь «[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]», які таксама базуецца ў Валенсіі, а таксама з двума іншымі клюбамі [[Валенсія (аўтаномная супольнасьць)|Валенсійскае аўтаноміі]] — «[[Эркулес Алікантэ|Эркулес]]» і «[[Кастэльён Кастэльён-дэ-ля-Пляна|Кастэльён]]». На працягу многіх гадоў, клюб дасягнуў сусьветнай рэпутацыі сваёй моладзевай акадэміі. Сярод выбітных выхаванцаў «Валенсіі» вылучаюцца такія таленты, як то [[Рауль Альбіёль]], [[Андрэс Палёп]], [[Мігель Анхэль Ангулё]], [[Давід Альбэльда]], [[Гаіска Мэнд’ета]] й [[Давід Сыльва]]. Сярод сучасных зорак, што прайшлі праз акадэмію «Валенсію», варта адзначыць такіх гульцоў, як то [[Франсыска Раман Аляркон|Іска]], [[Жордзі Альба]], [[Хуан Бэрнат]], [[Хасэ Гая]] й [[Пака Алькасэр]]. == Гісторыя == [[Файл:Valencia, Los Sports, 1927-06-17 (223).jpg|міні|зьлева|«Валенсія» ў 1927 годзе.]] Клюб быў заснаваны ў 1919 годзе двума сябрамі Актавіё Аўгуста Мілега Дыясам і Гансалё Мэдынэ Пэрнасам, прычым першы зь іх стаў прэзыдэнтам клюбу дзякуючы падкінутай манэтцы. Клюб згуляў свой ​​першы матч на выезьдзе 21 траўня 1919 году з «Хімнастыкай» і атрымаў паразу зь лікам 0:1. «Валенсія» перамясьцілася на пляцоўку «[[Мэстальля]]» (яшчэ не стадыён да таго часу, была пабудавана толькі адна трыбуна) у 1923 годзе, а да гэтага гуляла свае хатнія матчы на ​​поле «Альгірас» з 7 сьнежня 1919 году. Першы матч на «Мэстальлі» «Валенсія» згуляла ўнічыю 0:0 з камандай «Кастэльён Кастылія», а на наступны дзень перамагла ў гэтай жа каманды зь лікам 1:0. «Валенсія» атрымала перамогу ў рэгіянальным чэмпіянаце ў 1923 годзе й упершыню ў сваёй гісторыі трапіла ў [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубак Гішпаніі]]. Першы кубак для валенсійцаў быў правальным: перамогшы ў хатнім матчы ў «[[Спортынг Хіхон|Спортынгу]]» зь лікам 1:0, каманда саступіла ў зваротнай сустрэчы 1:6. У выніку быў прызанчаны трэці матч, які валенсійцы таксама прайгралі зь лікам 0:2. [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі]] прыпыніла ўзыходжаньне валенсійскай каманды, але ненадоўга: у 1940 годзе «Валенсію» ўзначаліў самы вядомы ў гісторыі клюбу прэзыдэнт — [[Люіс Касанова]]. У 1941 годзе каманда заняла ў першынстве Гішпаніі 3-е месца й стала ўладальнікам кубка Гішпаніі, абыграўшы ў фінале «[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]». У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1941—1942 гадоў|сэзоне 1941—1942 гадоў]] клюб упершыню выйграў нацыянальны гішпанскі чэмпіянат. 1940-я гады сталі часам росквіту «Валенсіі»: каманда на роўных канкуравала з тагачаснымі лідэрамі гішпанскага футболу: «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёнай]]», мадрыдзкім «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]» й «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільляй]]», тройчы (у 1942, 1944 і 1947 гадох) стаўшы чэмпіёнам і двойчы перамогшы ў Кубку Гішпаніі — у 1941 і 1949 гадох. [[Файл:Faas Wilkes (1961).jpg|значак|[[Фаас Вількес]] стаў першым замежнікам у складзе «Валенсіі».]] У 1950-х гадах клюб ня здолеў паўтарыць посьпех 1940-х, не зважаючы на тое, што як арганізацыя клюб значна вырас. Перабудова «Мэстальлі» прывяла да павелічэньня ўмяшчальнасьці да 45 тысяч гледачоў, а клюб здолеў прыцягнуць у свае шэрагі колькі гішпанскіх і замежных зорак. Гульцы, як то гішпанец [[Антоніё Пучадэс]] і нідэрляндзец [[Фаас Вількес]] сталіся аднымі з асноўных гульцоў клюбу. [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1952—1953 гадоў|Сэзон 1952—1953 гадоў]] «Валенсія» скончыла на 2-м месцы, прапусьціўшы наперад толькі «Барсэлёну». У наступным сэзоне клюб атрымаў перамогу ўжо ў трэцім для свабе кубку Гішпаніі. У фінальным матчы «Валенсія» зьбіла «Барсэлёна» зь лікам 3:0 у Мадрыдзе, а на матчы прысутнічалі больш за 110 тысяч гледачоў. Сярод іншых выбітных гульцоў 1950-х, якія абаранялі колеры «Валенсіі», варта адзначыць [[Сальвадор Мансо|Сальвадора Мансо]], [[Вісэнтэ Асэнсі]], [[Амадэо Ібаньес|Амадэо Ібаньеса]] й [[Бэрнардына Пэрэс|Бэрнардына Пэрэса]]. На пачатку 1960-х гадоў «Валенсія» выступала ня вельмі ўдала ў чэмпіянаце краіне, аднак, менавіта ў гэты час клюб дамогся значнага посьпеху з эўрапейскіх турнірах. Гэтак у розыгрышу [[Кубак кірмашоў 1961—1962 гадоў|Кубка кірмашоў 1961—1962 гадоў]] «Валенсія» ў фінале перамагла «Барсэлёну». На наступны год валенсійцы зноўку апынуліся пераможцамі гэтага турніру, перамогшы ў фінале загрэбскае «[[Дынама Загрэб|Дынама]]». У [[Кубак кірмашоў 1963—1964 гадоў|сэзоне 1963—1964 гадоў]] «Валенсія» ў каторы раз запар дасягнула фіналу Кубка кірмашоў, але на гэты раз атрымала паразу ад «[[Рэал Сарагоса|Сарагосы]]» зь лікам 2:1. [[Файл:Maradona kempes spain.jpg|значак|зьлева|Зорны аргентынскі нападнік Марыё Кемпэс (зьлева) правёў у «Валенсіі» 8 гадоў і ўваходзіць у лік трох лепшых бамбрадзіраў клюбу ўсіх часоў.]] Былы зорны футбаліст мадрыдзкага «Рэалу» [[Альфрэда Дзі Стэфана]] ў 1970 годзе стаў галоўным трэнэрам «Валенсіі», і адразу ж гэта натхніла клюб на перамогу ў чэмпіянаце [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1970—1971 гадоў|сэзону 1970—1971 гадоў]]. Дзякуючы гэтаму «Валенсія» атрымала права на ўдзел у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў]]. «Валенсія» дасягнула трэцяга раўнду, але атрымала паразу ў абедзьвюх сустрэчах супраць вугорскага «[[Уйпэшт Будапэшт|Уйпэшту]]». У 1972 годзе клюб заняў другое месца ў Ля Лізе й кубку, прайграўшы толькі мадрыдзкім клюбам «Рэал» і «Атлетыка» адпаведна. Да самых вядомых гульцоў клюбу эпохі 1970-х гадоў звычайна далучаюць аўстрыйскага паўабаронцу [[Курт Яра|Курта Яра]], нідэрляндзкага нападніка [[Джоні Рэп|Джоні Рэпа]], нямецкага паўабаронцу [[Райнэр Бангоф|Райнэра Бангофа]] й аргентынскага нападніка [[Марыё Кемпэс|Марыё Кемпэса]], які стаўнавіўся лепшым бамбардзірам Ля Лігі у [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1976—1977 гадоў|сэзонах 1976—1977]] і [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1977—1978 гадоў|1977—1978 гадоў]]. «Валенсія» атрымала чарговы кубак Гішпаніі ў 1979 годзе, апынуўшыся мацней за «Рэал», а таксама стала пераможцам [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] у сэзоне 1979—1980 гадоў, перайграўшы ў фінале ангельскі «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]». Галоўным ініцыятарам посьпехаў валенсійцаў стаў Кемпэс. У 1982 годзе клюб прызначыў [[Мілян Міляніч|Міляна Міляніча]] ў якасьці галоўнага трэнэра. Аднак, сэзон з новым трэнэрам апынуўся вельмі няўдалым, «Валенсія» знаходзілася на 17-м месцы за сем тураў да сканчэньня чэмпіянату, калі [[Кольда Агірэ]] замяніў Міляніча на пасадзе галоўнага трэнэра. У выніку «Валенсія» ледзь пазьбегнула вылету толькі дзякуючы спрыяльным вынікам іншых клюбаў, што забясьпечыла для клюбу выратаваньне. Але далей клюб сутыктуўся зь фінансавай нестабільнасьцю за часам прэзыдэнцтва [[Вісэнтэ Торма]]. Клюб, у рэшце рэшт, усё ж такі вылецеў у другі дывізіён паводле вынікаў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1985—1986 гадоў|сэзону 1985—1986 гадоў]], а праблемы толькі павялічыліся. «Валенсія» была няздольна сплаціць запазычанасьць перад гульцамі і супрацоўнікамі клюбу, а ў камандзе назіраўся нізкі маральны дух. Паніжэньне ў клясе апынулася першым для «Валенсіі» за 55 гадоў, якія клюб правёў у Ля Лізе. [[Файл:Inauguració del Camp de la Forana (Alginet, País Valencià, 1980).jpg|значак|зьлева|«Валенсія» ў таварыскім матчы ў [[Альжынэт|Альжынэце]].]] Пасьля вылету новым прэзыдэнтам клюбу стаў [[Артура Тусон]], які дапамог клюбу разьлічыцца зь фінансамі. Дзі Стэфана вярнуўся на пасаду галоўнага трэнэра ў 1986 годзе і здолеў прасунуць «Валенсію» назад у Ля Лігу. Дзі Стэфана застаўся на сваёй пасадзе ў наступным [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1987—1988 гадоў|сэзоне 1987—1988 гадоў]], калі клюб заняў 14-ы радок, замацаваўшыся ў найвышэйшым дывізіёне. У 1989 годзе «Валенсія» здолела падпісаць кантракт з баўгарскім нападнікам [[Любамір Пенеў|Любамірам Пеневым]], што давзоліла клюбу ўмацаваць свае пазыцыі ў лізе. На [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1991—1992 гадоў|сэзон 1991—1992 гадоў]] клюб ачоліў [[Гуўс Гідынк]], які здолеў прывесьці каманду да 4-га месца ў чэмпіянаце, а таксама дасягнуць чвэрцьфіналу кубка Гішпаніі. У 1992 годзе «Валенсія» афіцыйна стала спартовай кампаніяй з абмежаванай адказнасьцю й захавала Гідынка на пасадзе галоўнага трэнэра да 1993 году. Бразыльскі трэнэр [[Карлас Албэрту Парэйра]], адразу пасьля перамогі на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|чэмпіянаце сьвету 1994 году]], ачоліў «Валенсію». Амаль адразу ж, былі складзены дамовы з брамнікам [[Андоні Субісарэта|Андоні Субісарэтам]] і нападнікамі [[Алег Саленка|Алегам Саленка]] і [[Прэдраг Міятавіч|Прэдрагам Міятавічам]], але Парэйрай ня здолеў дасягнуць вынікаў, якіх ад яго чакалі. Яму на зьмену прыйшоў новы трэнэр [[Хасэ Мануэль Рыелё]]. Сярод гульцоў у камандзе зьявіліся [[Рамарыю]], [[Кляўдыё Лёпэс]], [[Арыель Артэга]] і [[Адрыян Іліе]]. [[Файл:DeportivoValencia3.JPG|значак|На матчы «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» і «Валенсіі» ў 2015 годзе.]] Ачоленыя [[Кляўдыё Раньеры]], «Валенсія» пачала сэзон 1999—2000 гадоў перамогай у [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубку Гішпаніі]], адолеўшы «Барсэлёну». «Валенсія» заняла трэцяе месца ў чэмпіянаце, адстаўшы толькі на чатыры пункты ад «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]», які стаў чэмпіёнам, і маючы з «Барсэлёнай» аднолькавую колькасьць пунктаў, але лепшыя вынікі ў асабістых сустрэчах з валенсійцамі. Тым ня менш, самым вялікім посьпехам клюбу таго сэзону стаў выхад каманды ў фінал [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]], дзе валенсійцы саступілі «Рэалу» зь лікам 3:0. Тая сустрэча праходзіла ў Парыжы 24 траўня 2000 году. Фінальны матч стаў разьвітальным для Кляўдыё Лёпэса, як падпісаў кантракт зь «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]». Акрамя таго, з клюбу сышлі [[Хавіер Фарынос]] і [[Жэрар Лёпэс]], якія адправіліся ў «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» й «Барсэлёну», адпаведна. Аднак, «Валенсія» лёгка здолела папоўніць склад,склаўшы дамовы з [[Джон Кар’ю|Джонам Кар’ю]], [[Рубэн Бараха|Рубэнам Барахам]], [[Рабэрта Аяла|Рабэрта Аялам]], [[Вісэнтэ Радрыгес|Вісэнтэ Радрыгесам]] і [[Фабію Аўрэлію]]. Таксама ў студзені да клюбу далучыўся [[Паблё Аймар]]. Бараха, Аймар, Вісэнтэ і Аяла неўзабаве сталіся сапраўднымі лідэрамі «Валенсіі», якія забясьпечылі дамінаваньне клюбу ў Гішпаніі на пачатку 2000-х гадоў. «Валенсія» выдатна пачала [[Ля Ліга 2000—2001 гадоў|сэзон 2000—2001 гадоў]] у Ля Лізе, ачоліўшы табліцы ў хуткім часе пасьля старту. Аднак, пасьля калядаў, справы клюбу ва ўнутранным першынстве крыху незаладзіліся. Гэта было зьвязана з моцным выступам «Валенсіі» ў Лізе чэмпіёнаў. Каманда, ачоленая [[Эктар Купэр|Эктарам Купэрам]], здолела пераўзысьці «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]» у чвэрцьфінале і «[[Лідс Юнайтэд]]» у паўфінале й выйсьці ў фінал спаборніцтва, дзе валенсійцаў чакала «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]]». Такім чынам, «Валенсія» двойчы запар дабралася да фіналу эўрапейскага турніру. На гэты раз фінал праходзіў ў [[Мілян]]е на стадыёне [[Сан-Сыра]] 23 траўня. Першы гол у сустрэчы быў забіты валенсійскім паўабаронцам [[Гаіска Мэнд’ета|Гаіска Мэнд’етам]], які рэалізаваў пэнальці ў самым пачатку сустрэчы. Затым брамнік «Валенсіі» [[Сант’яга Каньісарэс]] выцягнуў стрэл [[Мэгмэт Шоль|Мэгмэта Шоля]] з пэнальці, аднак [[Штэфан Эфэнбэрг]] усё ж забіў гол у браму гішпанцаў таксама з пэнальці пасьля перапынку матча. Дадатковы час пераможца гэтак і ня высьвятліў, а лёс трафэю быў вызначаны ў сэрыі пэнальці, дзе мацней апынуліся футбалісты «Баварыі». У чэмпіянаце «Валенсія» скончыла сэзон на 5-м месцы па-за зонай Лігі чэмпіёнаў. У апошнім матчы сэзону «Валенсіі» была патрэбна толькі нічыя на [[Камп Ноў]] у матчы супраць «Барсэлёны». Тым ня менш, на апошняй хвіліне «Барсэлёна» здолела выратаваць матч, перамогшы зь лікам 3:2, і заняць 4-е месца, апярэдзіўшы «Валенсію» толькі паводле вынікаў асабістых сустрэчаў. == Дасягненьні == === Гішпанскія спаборніцтвы === * '''[[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]]''' (6): ** 1942, 1944, 1947, 1971, 2002, 2004 * '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Кубка Гішпаніі]]''' (8): ** 1941, 1949, 1954, 1967, 1979, 1999, 2008, 2019 * '''[[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Супэркубка Гішпаніі]]''' (1): ** 1999 === Міжнародныя === * '''Уладальнікі [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў УЭФА]]''' (1): ** 1980 * '''[[Ліга Эўропы УЭФА|Уладальнікі кубку УЭФА]]''' (1): ** 2004 * '''[[Кубак кірмашоў|Уладальнікі кубку кірмашоў]]''' (2): ** 1962, 1963 * '''[[Супэркубак УЭФА|Уладальнікі Супэркубку УЭФА]]''' (2): ** 1980, 2004 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q3973800|Бр|}} {{Гулец1|2|Q18224850|ПА|}} {{Гулец1|3|Q107585778|Аб|}} {{Гулец1|4|Q26897360|Аб|}} {{Гулец1|5|Q110268348|Аб|}} {{Гулец1|6|Q21584736|Нап|}} {{Гулец1|7|Q22001795|Нап|}} {{Гулец1|8|Q110603901|ПА|}} {{Гулец1|9|Q42332208|Нап|}} {{Гулец1|10|Q26704452|ПА|}} {{Гулец1|11|Q56223387|Нап|}} {{Гулец1|12|Q57457070|Аб|}} {{Гулец1|13|Q99539115|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q15396247|Аб|капітан}} {{Гулец1|15|Q22958979|ПА|}} {{Гулец1|16|Q113648535|Нап|}} {{Гулец1|18|Q22007369|ПА|}} {{Гулец1|19|Q42332999|Нап|}} {{Гулец1|20|Q376902|Аб|}} {{Гулец1|21|Q107585775|Аб|}} {{Гулец1|23|Q27922041|ПА|}} {{Гулец1|24|Q22694710|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Алімпіякос Пірэй|Алімпіякос]]}} {{Гулец1|36|Q131436813|Аб|}} {{Гулец1|39|Q111188721|Нап|}} {{Гулец1|—|Q20977918|Нап|}} {{Гулец1|—|Q117838928|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20090412041206/http://www.valenciacf.com/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-en}}{{ref-es}}{{ref-ja}} * [http://www.ciberche.net/ Сайт заўзятараў] * [http://www.foroche.com/ Сайт заўзятараў] * [http://valencianistas.ru/ Аб’яднаны сайт расейскамоўных заўзятараў]{{ref-ru}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Валенсія (футбольны клюб)| ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1919 годзе]] rjxuekav3q50jvdyvlz7gemrzs5v5xu 0 80693 2686341 2658573 2026-08-23T17:41:07Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686341 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Асасуна |Лягатып = CA Osasuna 2024 crest.svg |ПоўнаяНазва = Club Atlético Osasuna |Горад = [[Памплёна]], [[Гішпанія]] |Стадыён = [[Эстадыё Рэйна дэ Навара]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|19800}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АсасунаПамЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АсасунаПамСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|АсасунаПам}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія| pattern_la1 = _osasuna2425h | pattern_b1 = _osasuna2425h | pattern_ra1 = _osasuna2425h | pattern_sh1 = _osasuna2425h | pattern_so1 = | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _osasuna2425a | pattern_b2 = _osasuna2425a | pattern_ra2 = _osasuna2425a | pattern_sh2 = _osasuna2425a | pattern_so2 = | socks2 = dbd7d1 | pattern_la3 = _osasuna2425t | pattern_b3 = _osasuna2425t | pattern_ra3 = _osasuna2425t | pattern_sh3 = _osasuna2425t | pattern_so3 = | socks3 = 000000 }} «'''Асасу́на'''» ({{мова-es|Club Atlético Osasuna}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Памплёна|Памплёны]], што месьціцца ў аўтаномным краі [[Навара (аўтаномная супольнасьць)|Навара]]. У перакладзе з [[басконская мова|басконскай мовы]] назва клюбу азначае «здароўе»<ref>[https://web.archive.org/web/20100620161953/http://www.spain-football.org/ca-osasuna.html The Kings of El Reyno de Navarra]{{ref-en}}</ref>. Заснаваны ў 1920 годзе. Найвышэйшыя дасягненьні — чацьвертае месца ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]] (1991 і 2006). Хатнія гульні ладзіць на стадыёне «[[Эстадыё Рэйна дэ Навара]]», што здольны ўмясьціць 19 800 чалавек. == Гісторыя == Заснаваны ў 1920 годзе клюб «Асасуна» ўпершыню выйшаў у [[Сэгунда|Сэгунду]] ў 1932 годзе, а праз тры гады быў клясыфікаваны ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]]. Скончыўшы [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1984—1985 гадоў|сэзон 1984—1985 гадоў]] на шостым месцы ў чэмпіянаце, клюб атрымаў права на ўдзел у [[Кубак УЭФА|кубку УЭФА]], адкуль выбыў у другім крузе. Наступны ўзьлёт каманды прыйшоўся на [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1990—1991 гадоў|сэзон 1990—1991 гадоў]], калі Асасуна заняла чацьвертае месца ў чэмпіянаце й заваявала права на ўдзел у кубку УЭФА, дзе дайшла да трэцяга кругу. Аднак па выніках [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1993—1994 гадоў|сэзону 1993—1994 гадоў]] клюб пакінуў Ля Лігу й правёў шэсьць сэзонаў у Сэгундзе. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2004—2005 гадоў|сэзоне 2004—2005 гадоў]] клюб дайшоў да фіналу [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]], дзе саступіў «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтысу]]». [[Файл:Deporosasuna2.JPG|значак|зьлева|Матч «Асасуны» супраць «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» ў 2012 годзе.]] У [[Ля Ліга 2005—2006 гадоў|сэзоне 2005—2006 гадоў]] каманда фінішавала чацьвертай у чэмпіянаце, такім чынам, паўтарыўшы сваё найвышэйшае дасягненьне ў чэмпіянаце Гішпаніі, і атрымала права прыняць удзел у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]], стартаваўшы з трэцяга кваліфікацыйнага раўнду. Аднак прабіцца ў групавы этап не атрымалася, і клюб быў вымушаны здавольвацца ўдзелам у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]], пяты раз у сваёй гісторыі. Стартаваўшы з групавога этапу клюб, выйшаў у плэй-оф, дзе дайшоў да паўфіналу, у якім саступіў будучаму пераможцу — «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільлі]]». Пасьля гэтых посьпехаў клюб разьмяшчаецца ў ніжняй частцы табліцы й у асноўным вядзе барацьбу за выжываньне. У [[Ля Ліга 2008—2009 гадоў|сэзоне 2008—2009 гадоў]] клюб здолеў пазьбегнуць вылету зь Лігі толькі ў апошнім туры, знаходзячыся на 18 месцы ў табліцы й прымаючы дома «[[Рэал Мадрыд]]». На працягу матчу памплёнцы саступалі зь лікам 0:1, але ўсё ж такі перамаглі з канчатковым лікам 2:1. «Асасуна» дасягнула вялікага посьпеху ў [[Ля Ліга 2011—2012 гадоў|сэзоне 2011—2012 гадоў]], заняўшы сёмае месца, якога, аднак, не хапіла каб кваліфікавацца ў эўрапейскія турніры. Тым ня менш, у наступныя два сэзоны каманда зноў сутыкнулася зь цяжкасьцямі. У [[Ля Ліга 2012—2013 гадоў|сэзоне 2012—2013 гадоў]] памплёнцы фінішавалі на 16-м радку, а праз год паводле вынікаў розыгрышу страцілі месца ў элітным дывізіёне. Зьмена кіраўніцтва паспрыяла істотнаму паляпшэньню. Хутка каманда вярнулася ў Ля Лігу, аднак «Асасуна» скончыла [[Ля Ліга 2016—2017 гадоў|сэзон 2016—2017 гадоў]] на 19-м месцы, у выніку чаго зноў выбыла з найвышэйшага дывізіёну. 20 траўня 2019 году каманда вярнулася ў Ля Лігу пасьля перамогі «[[Гранада (футбольны клюб)|Гранады]]» над «[[Альбасэтэ (футбольны клюб)|Альбасэтэ]]», матэматычна забясьпечыўшы сабе павышэньне за тры матчы да канца сэзону. 31 траўня яны перамаглі «[[Кордава (футбольны клюб)|Кордаву]]» і сталі чэмпіёнамі Сэгунды ў сэзоне 2018—2019 гадоў<ref>[https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/05/31/5cf18bce268e3e466a8b45a4.html «Osasuna, campeón en la Feria de El Arcángel»]. Marca.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q24279005|Бр|}} {{Гулец1|5|Q114136986|Аб|}} {{Гулец1|6|Q15494540|ПА|}} {{Гулец1|7|Q66528894|ПА|}} {{Гулец1|8|Q116603156|ПА|}} {{Гулец1|9|Q68499016|Нап|}} {{Гулец1|10|Q64735295|ПА|}} {{Гулец1|11|Q32236556|Нап|капітан}} {{Гулец1|13|Q3754541|Бр|}} {{Гулец1|14|Q1438885|Нап|}} {{Гулец1|15|Q97573236|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|15|Q15696580|Аб|}} {{Гулец1|16|Q3884280|ПА|}} {{Гулец1|17|Q17505049|Нап|}} {{Гулец1|19|Q30317774|Аб|}} {{Гулец1|21|Q113154245|Нап|}} {{Гулец1|22|Q99659218|Аб|}} {{Гулец1|23|Q113576903|Аб|}} {{Гулец1|24|Q55640535|Аб|}} {{Гулец1|29|Q122417337|ПА|}} {{Гулец1|41|Q124659098|Аб|}} {{Гулец1|—|Q130617648|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.osasuna.es/ Афіцыйны сайт клюбу] * [http://blogsasuna.com Клюбныя навіны] {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Памплёна]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1920 годзе]] 5fpt70yznt3v79wzxzlc4310i5z3s0z 0 80718 2686347 2658579 2026-08-23T17:41:46Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686347 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Вільярэал |Лягатып = Villarreal CF logo.svg |ПоўнаяНазва = Villarreal Club de Fútbol, S.A.D. |Горад = [[Вільярэал]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 10 сакавіка 1923 |Стадыён = [[Эстадыё дэ ля Сэраміка]] |Умяшчальнасьць = 24890 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ВільярэалЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ВільярэалСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Вільярэал}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія |Сайт = | pattern_la1 = _villarreal2324h | pattern_b1 = _villarreal2324h | pattern_ra1 = _villarreal2324h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = FFFF01 | socks1 = FFFF01 | pattern_la2 = _villarreal2324a | pattern_b2 = _villarreal2324a | pattern_ra2 = _villarreal2324a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 860638 | body2 = 860638 | rightarm2 = 860638 | shorts2 = 860638 | socks2 = 860638 }} «'''Вільярэа́л'''» ({{мова-es|Villarreal Club de Fútbol, S.A.D.}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]], што базуецца ў мястэчку [[Вільярэал]] у правінцыі [[Кастэльён]] у складзе [[Валенсія (аўтаномная супольнасьць)|Валенсійскай аўтаноміі]]. Каманда гуляе на стадыёне «[[Эстадыё дэ ля Сэраміка|дэ ля Сэраміка]]»<ref>Jones, Rich (9.02.2019). [https://web.archive.org/web/20200124174143/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/laliga-top-10-stadiums-power-13974425 «We ranked the top 10 stadium in La Liga — with a surprise No. 1»]. Mirror.</ref>, што месьціць 25 тысячаў чалавек. Клюб быў заснаваны ў 1923 годзе яшчэ да [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны]] й да [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1955—1956 гадоў|сэзону 1955—1956 гадоў]] гуляў у рэгіянальных лігах. Клюб шмат часу правёў у [[Тарсэра|Тарсэры]], [[Сэгунда Б|Сэгундзе Б]] і [[Сэгунда|Сэгундзе]] (трэці, другі й першы нацыянальныя дывызіёны) пакуль у 1998 годзе не дэбютаваў у [[Ля Ліга|Ля Лізе]]. Гэта падзея адбылася 31 жніўня, калі «падводнікі» ў гасьцёх гулялі супраць мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]». У чэмпіянаце краіны клюб заваяваў срэбраны мэдаль (2008) і бронзавы (2005). Найвышэйшым дасягненьнем у [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]] для «Вільярэалу» пакуль зьяўляецца тройчае пападаньне ў чвэрцьфінал (1993, 2002 і 2008). Доўгі час асноўным супернікам «Вільярэалу» быў клюб «[[Кастэльён (футбольны клюб)|Кастэльён]]», бо абодва месьцяцца ў адной правінцыі. Але на сёньняшні момант галоўным супернікам ёсьць клюб «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]». Супрацьборствы паміж гэтымі клюбамі атрымалі назоў [[Валенсійскае лякальнае дэрбі]]. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны 10 сакавіка 1923 году. Першым прэзыдэнтам клюбу стаў [[Хасэ Кальдуш Альмэля]]. Першапачаткова колерамі клюбу былі чорны й белы, то бок белыя кашулі й чорныя шорты, а ў 1946 годзе было прынята рашэньне зьміняць іх на жоўты й сіні, якія застаюцца й на сёньняшні дзень. Стадыён «[[Эль-Мадрыгаль]]» быў уведзены ў дзеяньне 17 чэрвеня 1923 году, а першы матч каманда згуляла на ім 21 кастрычніка. Клюб гуляў у рэгіянальных дывізіёнах да [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1955—1956 гадоў|сэзону 1955—1956 гадоў]], калі забясьпечыў сабе выхад у трэці нацыянальны дывізіён, у якім гуляў да [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1961—1962 гадоў|сэзону 1961—1962 гадоў]], калі 14 пазыцыя прывяла да паніжэньня ў клясе й вяртаньню ў першы рэгіянальны дывізіён. Аднак там «Вільярэал» затрымаўся ненадоўга й, заняўшы ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1966—1967 гадоў|сэзоне 1966—1967 гадоў]] першае месца, забясьпечыў пераход у трэці нацыянальны дывізіён. З трэцяй спробы клюб забясьпечыў павышэньне ў клясе зь першага месца, аднак затрымаўся ў другім нацыянальным дывізіёне толькі на два гады, заняўшы 17 месца ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1971—1972 гадоў|сэзоне 1971—1972 гадоў]]. Пасьля чатырох ня вельмі ўдалых сэзонаў у трэцім нацыянальным дывізіёне клюб у апошні раз вярнуўся ў першы рэгіянальны дывізіён, затрымаўшыся там толькі на [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1976—1977 гадоў|сэзон 1976—1977 гадоў]], паводле выніках якога зь першага месца зноўку трымаў павышэньне ў [[Тэрсэра|Тэрсэру]]. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1986—1987 гадоў|сэзоне 1986—1987 гадоў]] «падводнікі» зарабілі павышэньне ў клясе й з 1987 па 1990 гады правялі ў [[Сэгунда Б|Сэгундзе Б]], адкуль панізіліся клясай ніжэй. [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1990—1991 гадоў|Сэзон 1990—1991 гадоў]] стаў апошнім у трэцім нацыянальным дывізіёне, бо паводле ягоных вынікаў, заняўшы 2 месца, клюб перайшоў у Сэгунду Б, адкуль транзытам з 2 месца ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1991—1992 гадоў|сэзоне 1991—1992 гадоў]] трапіў у [[Сэгунда|Сэгунду]]. На працягу пяці сэзонаў клюб займаў месца ніжэй за сярэдзіну турнірнай табліцы лігі. [[Файл:Ozil - Flickr - Jan S0L0 (7).jpg|значак|зьлева|Матч «Рэал»—«Вільярэал» у 2011 годзе.]] У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1997—1998 гадоў|сэзоне 1997—1998 гадоў]] «падводнікі» занялі 4 месца, што дазволіла праз сыстэму плэй-оф зарабіць упершыню за 65 гадоў гісторыі клюбу пуцёўку ў элітны гішпанскі дывізіён. Першы матч у [[Ля Ліга|Ля Лізе]] клюб правёў 31 жніўня 1998 году на стадыёне «[[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]]», дзе «Вільярэал» саступіў мадрыдзкаму «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» зь лікам 4:1. У дэбютным сэзоне за «Вільярэал» выступалі такія гульцы, як то [[Давід Альбэльда]], [[Андрэс Палёп]], [[Хэсус Гарсія Санхуан]], [[Жэрарда Гарсія]]. Нягледзячы на ​​ўдалую першую палову сэзону, у выніку «Вільярэал» заняў 18 радк у табліцы, вярнуўшыся ў Сэгунду. [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1999—2000 гадоў|Сэзон 1999—2000 гадоў]] клюб завяршыў на 3 пазыцыі, вярнуўшы сабе права выступаць у найвышэйшым дывізіёне. За адзінаццаць наступных сэзонаў клюб займаў месцы з 15 па 2 і браў удзел у эўрапейскіх клюбных спаборніцтвах. Паводле вынікаў [[Ля Ліга 2011—2012 гадоў|сэзону 2011—2012 гадоў]] клюб пакінуў найвышэйшы дывізіён чэмпіянату Гішпаніі, скончыўшы сэзон на 18 месцы. Аднак на наступны сэзон «Вільярэал» зноўку забясьпечыў сабе права выступу ў Ля Лізе. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q102410529|Бр|}} {{Гулец1|2|Q110184199|Аб|}} {{Гулец1|3|Q111604014|Аб|}} {{Гулец1|4|Q137925729|ПА|}} {{Гулец1|5|Q116821409|Аб|}} {{Гулец1|6|Q123644021|Аб|}} {{Гулец1|7|Q5550103|Нап|капітан}} {{Гулец1|8|Q29841260|Аб|}} {{Гулец1|9|Q78541955|Нап|}} {{Гулец1|10|Q108108918|Нап|}} {{Гулец1|11|Q100300095|Нап|}} {{Гулец1|12|Q116700351|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|13|Q124478799|Бр|}} {{Гулец1|14|Q26743343|ПА|}} {{Гулец1|15|Q116863669|Аб|}} {{Гулец1|17|Q62016194|Нап|}} {{Гулец1|18|Q45935395|ПА|}} {{Гулец1|19|Q20641306|Нап|}} {{Гулец1|20|Q113653321|Аб|}} {{Гулец1|21|Q113564288|Нап|}} {{Гулец1|22|Q15427728|Нап|}} {{Гулец1|23|Q64747242|Аб|}} {{Гулец1|25|Q357507|Бр|}} {{Гулец1|26|Q137690915|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.villarrealcf.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}} {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Вільярэал]] d0vljh2z0pvb94lod65pol3fm0ingag 0 80761 2686359 2658590 2026-08-23T17:49:08Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686359 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Эспанёл |Лягатып = Espanyol de barcelona.png |ПоўнаяНазва = Real Club Deportivo Español de Barcelona |Горад = [[Барсэлёна]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 28 кастрычніка 1900 |Стадыён = [[Эстадзі Карнэльлі Эль Прат]] |Умяшчальнасьць = 40 500 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЭспанёлБарЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЭспанёлБарСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЭспанёлБар}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _espanyol2122h | pattern_b1 = _espanyol2122h | pattern_ra1 = _espanyol2122h | pattern_sh1 = _espanyol2122h | pattern_so1 = _espanyol2021h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _espanyol2122a | pattern_b2 = _espanyol2122a | pattern_ra2 = _espanyol2122a | pattern_sh2 = _espanyol2122a | pattern_so2 = | leftarm2 = E70011 | body2 = E70011 | rightarm2 = E70011 | shorts2 = E70011 | socks2 = E70011 | pattern_la3 = _espanyol2122t | pattern_b3 = _espanyol2122t | pattern_ra3 = _espanyol2122t | pattern_sh3 = _espanyol2122t | pattern_so3 = _espanyol2021a | leftarm3 = 002A5E | body3 = 002A5E | rightarm3 = 002A5E | shorts3 = 002A5E | socks3 = 002A5E }} «'''Эспанёл'''» ({{мова-ca|Reial Club Deportiu Espanyol de Barcelona}}, {{мова-es|Real Club Deportivo Español de Barcelona}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]], што ўваходзіць у спартовую сыстэму «Эспанёл», дзе акрамя яго ёсьць яшчэ й жаночы футбольны клюб, мужчынскі й жаночы [[баскетбол]]ьныя клюбы, [[хакей]]ны клюб, клюб жаночага [[валейбол]]у й [[бэйсбол]]ьны клюб. Месьціцца ў горадзе [[Барсэлёна]]. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Эстадзі Карнэльлі Эль Прат]]», што можа зьмясьціць 40 500 гледачоў. Стадыён быў уведзены ў эксплюатацыю 2 жніўня 2009 году пераможным матчам над «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулам]]». «Эспанёл» зьяўляецца шостым футбольным клюбам Гішпаніі па агульнай колькасьці балаў у чэмпіянатах краіны, але клюб заўсёды знаходзіцца ў ценю галоўнай каманды гораду «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёне]]», саступаючы ў дасягненьні й папулярнасьці. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны 28 кастрычніка 1901 году гішпанскім інжэнэрам з [[Унівэрсытэт Барсэлёны|Барсэлёнскага ўнівэрсытэту]] Анхелем Радрыгесам. Спачатку каманда звалася як «Зьвяз гішпанскіх футбалістаў» ({{мова-es|Sociedad Española de Footbal|скарочана}}), але на наступны год каманда пачала звацца «Гішпанскі футбольны клюб» ({{мова-es|Club Español de Fútbol|скарочана}}), бо то была першая каманда сфармаваная выключна гішпанскімі аматарамі. «Эспанёл» гуляў спачатку ў жоўтых кашулях, але колер шортаў у кожнага футбаліста быў розным. Празь нейкі час сябар клюбу адчыніў тэкстыльную фабрыку й пачаў забясьпечваць каманду жоўтай тканінай. У 1910 годзе каманда зноўку зьмяніла імя на «Спартовы клюб Гішпаніі» ({{мова-es|Club Deportivo Español|скарочана}}) і пераапранулася ў вопратку бела-сіняга колеру. Сіні й белы быў абраны ў гонар колераў, якія выкарыстоўваюцца гербам вялікага сыцылійска-арагонскага адмірала [[Ражэ дэ Льюрыя]], які камандаў флётам [[Каралеўства Арагон|Арагонскага каралеўства]] ў [[Міжземнамор’е|Міжземнамор’і]] ў [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]]. Клюб пасьпяхова выступаў ад самага свайго заснаваньня, атрымаўшы перамогу ў чэмпіянаце Каталёніі ў 1903 годзе, а пасьля прыняўшы ўдзел у розыгрышы [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]. У 1906 годзе клюб быў скасаваны паводле фінансавых чыньніках і большасьць гульцоў далучыліся да клюбу «X Спортынг Клюб». Гэты клюб атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Каталёніі тры разы паміж 1906 і 1908 гадамі. У 1909 годзе гэты клюб стаўся базавым для аднаўленьня клюбу «Спартовы клюб Гішпаніі». «Эспанёл» зьяўляецца адным зь некалькіх гішпанскіх футбольных клюбаў, якія маюць заступніцтва гішпанскай кароны й тым самым маюць права выкарыстоўваць слова «Рэал» у сваёй назьве й выяву каралеўскай кароны на эмблеме. Гэтае права было прадастаўлена «Эспанёлу» ў 1912 годзе [[Альфонса XIII]]. Пасьля адмовы ад стальца Альфонсам XIII у 1931 годзе й абвяшчэньня [[Другая Гішпанская рэспубліка|Другой Гішпанскай рэспублікі]], у сувязі з забаронай каралеўскіх сымбаляў, клюб прыняў каталёнскае імя «Эспортыю Эспанёл» ({{мова-ca|Esportiu Espanyol|скарочана}}). Пасьля [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны]] ў Гішпаніі, клюб вярнуў сабе назву «Каралеўскі клюб спорту Гішпаніі» ({{мова-es|Real Club Deportivo Español|скарочана}}). == Дасягненьні == * [[Кубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Кубка Гішпаніі]] '''(4)''': ** 1929, 1940, 2000, 2006 * Фіналіст [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] '''(2)''': **1988, 2007 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q131319730|Бр|}} {{Гулец1|2|Q109282703|Аб|}} {{Гулец1|3|Q113572844|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]}} {{Гулец1|4|Q99514820|ПА|}} {{Гулец1|5|Q107633850|Аб|}} {{Гулец1|6|Q2299030|Аб|}} {{Гулец1|7|Q56198582|Нап|капітан}} {{Гулец1|8|Q29855603|ПА|}} {{Гулец1|9|Q108120357|Нап|}} {{Гулец1|10|Q52192222|ПА|}} {{Гулец1|11|Q19664487|Нап|}} {{Гулец1|13|Q4162928|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q37506695|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]}} {{Гулец1|16|Q94685046|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт]]}} {{Гулец1|17|Q99675666|Нап|}} {{Гулец1|18|Q135089855|Нап|}} {{Гулец1|19|Q1748315|Нап|}} {{Гулец1|20|Q120681423|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПСЖ]]}} {{Гулец1|21|Q134285398|Аб|}} {{Гулец1|22|Q118136957|ПА|}} {{Гулец1|23|Q106368588|Аб|}} {{Гулец1|24|Q98754851|Нап|}} {{Гулец1|26|Q125930120|ПА|}} {{Гулец1|28|Q130235399|ПА|}} {{Канец складу}} == Розная інфармацыя == * З 1994 году існуе «Эспанёл Б». * «Эспанёл» мае тры фарм-клюбы: «[[Паніёніяс Атэны|Паніёніяс]]» ([[Грэцыя]]), «[[Сўонсі Сіці]]» ([[Ангельшчына]]) і «[[Гальмстад (футбольны клюб)|Гальмстад]]» ([[Швэцыя]]). * Нумар 21 назаўсёды прыналежыць загінуўшаму капітану клюбу [[Даніель Харке|Даніелю Харке]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.rcdespanyol.cat/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Барсэлёна]] insh4q5j5adaly1oqqeqwhutbr6fw21 0 80766 2686352 2676951 2026-08-23T17:42:53Z Dymitr 10914 + склад 2686352 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Расінг |Лягатып = Racing santander.gif |ПоўнаяНазва = Real Racing Club de Santander, S.A.D. |Горад = [[Сантандэр (горад)|Сантандэр]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1913 |Стадыён = [[Эль-Сандынэра]] |Умяшчальнасьць = 22222 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РасінгСантЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РасінгСантСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РасінгСант}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія |pattern_la1=_racingsantander0910home|pattern_b1=_racingsantander0910home|pattern_ra1=_racingsantander0910home|pattern_sh1= _racingsantander0910home|pattern_so1=_racingsantander0910home |leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=009900 |pattern_la2=_racingsantander0910away|pattern_b2=_racingsantander0910away|pattern_ra2=_racingsantander0910away|pattern_sh2= _racingsantander0910away|pattern_so2=_racingsantander0910away |leftarm2=000000|body2=009900|rightarm2=000000|shorts2=009900|socks2=000000 }} «'''Ра́сінг'''» ({{мова-es|Real Racing Club de Santander, S.A.D.}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Сантандэр (горад)|Сантандэр]]. Клюб быў заснаваны ў 1913 годзе. Падчас панаваньня генэрала [[Франсіска Франка|Франка]] ў Гішпанія назоў быў зьменены на ''Real Santander'', бо былі забаронены ўсе негішпанскія назвы. У 1977 годзе назва была адноўлена. Найлепшае месца, што займаў клюб гэта другое ў сэзоне 1930—1931 гадоў. У [[Ля Ліга 2007—2008 гадоў|сэзоне 2007—2008 гадоў]] «Расінг» фінішаваў на шостым месцы, што дало падставу прыняць удзел у розыгрышы [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]. У 2010 годзе клюб дайшоў да паўфіналу ў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]]. == Гісторыя == [[Файл:Camposdesport.jpg|значак|зьлева|Стадыён «Расінгу» на фатаздымку, зробленым да 1910 году.]] «Рэал Расінг» згуляў свой першы футбольны матч 23 лютага 1913 году, саступіўшы суседзям з клюбу «Стронг» зь лікам 1:2. Клюб быў афіцыйна заснаваны 14 чэрвеня пад назвай «Расінг», упершыню выступіўшы ў турніры за трафэй Люіса Рэданэта. У лістападзе таго ж году яго далучылі да Паўночнай фэдэрацыі. У сэзоне 1928—1929 гадоў стартаваў першы розыгрыш гішпанскага першынства. Пасьля складанага адборачнага працэсу, каб вызначыць дзясятую і апошнюю каманду новага чэмпіянату, «Расінг» пасьлядоўна перамог «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсію]]», «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]» і «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільлю]]». Свой першы матч у рамках новага турніру сантандэрцы згулялі з клюбам «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]» зь Більбао. Тая сустрэча скончылася зь лікам 0:0. У час існаваньня Другой рэспублікі вынікі «Расінгу» былі рознымі. У сэзоне 1930—1931 гадоў клюб заняў другое месца ў гішпанскай лізе, набраўшы 22 пункты, то бок столькі ж, колькі было ў чэмпіёна з басконскага «Атлетыка» і трэцяй каманды «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэалу Сасьедаду]]». Гэты вынік уважаецца за найвялікшае дасягненьне ў гісторыі клюбу. Тую каманду трэнаваў ангелец [[Робэрт Фэрт]], а прэзыдэнтам быў Фэрнанда Помба. Клюб таксама ўзяў удзел у міжнародным турніры ў [[Парыж]]ы, дзе ў паўфінале саступіў чэскай «[[Славія Прага|Славіі]]» зь лікам 2:1. У 1930-я гады за прэзыдэнцтвам акадэміка Хасэ Маріі дэ Касіё «Расінг» максымальна займаў трэці радок у сэзоне 1933—1934 гадоў. У сэзоне 1935—1936 гадоў «Расінг» стаў першым клюбам у гісторыі [[Ля Ліга|Ля Лігі]], які перамог «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]» і мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» ува ўсіх чатырох матчах (удома і ў гасьцях) у межах аднаго сэзону. [[Файл:Racing 1922.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 1922 годзе.]] У час панаваньня ў Гішпаніі [[Франсіска Франка]] клюб быў перайменаваны ў «Рэал» у 1941 годзе праз забарону на негішпанскія назвы. Назва была адноўленая ў 1973 годзе, калі каманда вярнулася ў першы дывізіён. Хутка клюб страціў месца ў элітным дывізіёне, а ў наступныя сэзоны чаргаваў выступы паміж першай і другой лігамі. «Расінг» стаў першай гішпанскай камандай, якая зьявілася на полі з назвай спонсара на кашулях. Тады 27 сьнежня 1981 году футбалісты з Сантандэру выйшлі з назвай нямецкай электроннай кампаніі [[Teka]] на форме<ref>{{навіна|спасылка=http://www.elmundo.es/deportes/2015/10/29/562f95b3ca4741f32f8b4636.html|загаловак=El licor que revolucionó el fútbol|выдавец=El Mundo|дата публікацыі=29.10.2015|копія=https://web.archive.org/web/20180414064015/http://www.elmundo.es/deportes/2015/10/29/562f95b3ca4741f32f8b4636.html|дата копіі=14.04.2018}}</ref>. У сэзоне 1990—1991 гадоў каманда нават спаборнічала ў трэцім дывізіёне чэмпіянату Гішпаніі. Вэтэран [[Кіке Сэт’ен]] вярнуўся ў свой родны клюб, дапамогшы яму вярнуцца ў Ля Лігу, а таксама пацэліўшы ў [[Ля Ліга 1994—1995 гадоў|сэзоне 1994—1995 гадоў]] адзін з галоў у гістарычнай хатняй перамозе зь лікам 5:0 над «Барсэлёнай»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.museoverdiblanco.com/2012/03/28/quique-setien-biografia-racing-1992-95-por-aitor-sl/|загаловак=Quique Setién – Biografía (Racing 1992–95) por Aitor SL|выдавецтва=Museo Verdiblanco|дата публікацыі=28.03.2012|копія=https://web.archive.org/web/20131118041739/http://www.museoverdiblanco.com/2012/03/28/quique-setien-biografia-racing-1992-95-por-aitor-sl/|дата копіі=18.11.2013}}</ref>. 25 сакавіка 2000 году «Расінг» згуляў свой 1000-ы матч у Ля Лізе. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q134385752|Бр|}} {{Гулец1|2|Q111819079|Аб|}} {{Гулец1|4|Q83685262|Аб|}} {{Гулец1|5|Q58100368|Аб|}} {{Гулец1|6|Q111765559|ПА|капітан}} {{Гулец1|7|Q110192429|Нап|}} {{Гулец1|8|Q116447721|ПА|}} {{Гулец1|9|Q111756912|Нап|}} {{Гулец1|10|Q54656757|Нап|}} {{Гулец1|11|Q56599951|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|12|Q20492762|Нап|}} {{Гулец1|13|Q106637226|Бр|}} {{Гулец1|14|Q123312727|ПА|}} {{Гулец1|16|Q114060630|Аб|}} {{Гулец1|17|Q131538274|Аб|}} {{Гулец1|20|Q19422|ПА|}} {{Гулец1|21|Q130301496|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]}} {{Гулец1|22|Q134697354|Аб|}} {{Гулец1|23|Q60667184|ПА|}} {{Гулец1|36|Q136025594|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realracingclub.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} srfdvosfbejhnw1lk64xaysopkcjdtg 0 80768 2686355 2658586 2026-08-23T17:48:50Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686355 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Сэвільля |Лягатып = Sevilla fc.png |ПоўнаяНазва = Sevilla Fútbol Club S.A.D. |Горад = [[Сэвільля]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 25 кастрычніка 1890 |Стадыён = [[Рамон Санчэс Пісхуан]] |Умяшчальнасьць = 42 714 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|СэвільляЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|СэвільляСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Сэвільля}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _sevilla2122h | pattern_b1 = _sevilla2122H | pattern_ra1 = _sevilla2122h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _fcsm2021a | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _acp17h | pattern_b2 = _sevilla2122A | pattern_ra2 = _acp17h | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _portsmouth2021h | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | pattern_la3 = _sevilla2122t | pattern_b3 = _sevilla2122t | pattern_ra3 = _sevilla2122t | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _fcsm2021a | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Сэвільля'''» ({{мова-es|Sevilla Fútbol Club S.A.D.}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]], што гуляе ў найвышэйшай гішпанскай лізе — [[Ля Ліга|Ля Лізе]]. Клюб быў заснаваны 14 кастрычніка 1905 году, гэта найстарэйшы клюб з [[Сэвільля|Сэвільлі]] й другі па ўсёй [[Андалюзія|Андалюзіі]]. Першую афіцыйную гульню каманда правяла толькі праз тры гады ― у 1908, супраць «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]» з [[Уэльва|Уэльвы]]. У 1924 годзе клюб заваяваў свой першы трафэй ― Кубак Сэвільлі. 1935 год стаў пераможным у [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]], як і 1939 адразу пасьля [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны]]. Да таго часу як стаў праводзіцца чэмпіянат Гішпаніі Сэвільля 17 разоў станавілася чэмпіёнам Андалюзіі й двойчы Сэвільлі. Клюб знаходзіцца ва ўласнасьці аматараў (разьмеркавана па акцыях). Пры клюбе працуе футбольная акадэмія, сярод ейных выпускнікоў ёсьць спартовыя псыхолягі. Таксама шмат увагі робіцца на спартовае харчаваньне й мэдыцыну. Пры клюбе працуе мясцовая радыёстанцыя «Sevilla FC Radio», гэта першае футбольнае радыё ў Гішпаніі, таксама ёсьць [[тэлевізійны канал]] SFC TV. == Гісторыя == Футбольны клюб «Сэвільля» зьяўляецца гістарычна самай лепшай камандай у [[Сэвільля|Сэвільлі]]. Ён быў утвораны ў 1905 годзе. Аднойчы станавіўся чэмпіёнам Гішапніі й пяць разоў уладальнікам [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]. Каманда апранае белую вопратку для хатніх гульняў і чырвоную для выязных. Заўзятары называюць каманду «''Sevillistas''». У сваіх шэрагах каманда мела такіх гульцоў, як: [[Дыега Арманда Марадона|Дыега Марадона]], [[Рынат Дасаеў]], [[Дыега Сымэонэ]], [[Робэрт Прасінэчкі]], [[Бэбэта]], [[Тоні Польстэр]], [[Давар Шукер]], [[Іван Самарана]]. Сярод знакамітых выхаванцаў клюбу варта вылучыць [[Хасэ Антоніё Рэес]]а й [[Сэрхіё Рамас]]а, апошні зь якіх цяпер выступае за мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]». Гістарычным супернікам клюбу зьяўлялася каманда, якая таксама разьмяшчаецца ў горадзе — «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]». Клюб мае з 1958 году рэзэрвовую каманду — «[[Атлетыка Сэвільля|Сэвільля Атлетыка]]». == Дасягненьні == * '''[[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]]:''' ** 1946 * '''Уладальнікі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]] (5):''' ** 1935, 1939, 1948, 2007, 2010 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]:''' ** 2007 * '''Уладальнікі [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА/Лігі Эўропы]] (7):''' ** 2006, 2007, [[Ліга Эўропы УЭФА 2013—2014 гадоў|2014]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|2015]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў|2016]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2019—2020 гадоў|2020]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2022—2023 гадоў|2023]] * '''Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]:''' ** 2006 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q91531|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ньюкасл Юнайтэд|Ньюкасл]]}} {{Гулец1|2|Q104602884|Аб|}} {{Гулец1|3|Q128123377|Аб|}} {{Гулец1|4|Q113894431|Аб|}} {{Гулец1|5|Q110156344|Аб|}} {{Гулец1|6|Q58494963|ПА|}} {{Гулец1|7|Q104759578|Нап|}} {{Гулец1|8|Q97303836|ПА|}} {{Гулец1|9|Q115181709|Нап|}} {{Гулец1|10|Q110275927|Нап|}} {{Гулец1|11|Q38053896|Нап|}} {{Гулец1|12|Q106860345|Аб|}} {{Гулец1|13|Q122724434|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|15|Q5511325|Аб|}} {{Гулец1|16|Q124256126|Нап|}} {{Гулец1|17|Q21044405|Аб|капітан}} {{Гулец1|18|Q28966437|ПА|}} {{Гулец1|19|Q123709305|Нап|}} {{Гулец1|21|Q37850911|Нап|}} {{Гулец1|22|Q111220958|Аб|}} {{Гулец1|23|Q27825292|Аб|}} {{Гулец1|27|Q136513524|ПА|}} {{Гулец1|28|Q118744483|ПА|}} {{Гулец1|30|Q137393350|Нап|}} {{Гулец1|—|Q58174944|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.sevillafc.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}}{{ref-ja}} {{Склад ФК Сэвільля}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Сэвільля (футбольны клюб)| ]] 1s6ircxa8fw0s7xuz277f0f4hu9f9rg 0 80782 2686357 2658588 2026-08-23T17:49:02Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686357 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Хэтафэ |Лягатып = Getafe cf.png |ПоўнаяНазва = Getafe Club de Fútbol, S.A.D. |Горад = [[Хэтафэ]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1983 |Стадыён = [[Калізэй Альфонса Пэрэс]] |Умяшчальнасьць = 16 500 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ХэтафэЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ХэтафэСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Хэтафэ}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _getafe2425h | pattern_b1 = _getafe2425h | pattern_ra1 = _getafe2425h | pattern_sh1 = _getafe2425h | pattern_so1 = _getafe2425h | leftarm1 = 0033FF | body1 = 0033FF | rightarm1 = 0033FF | shorts1 = 0033FF | socks1 = 0033FF | pattern_la2 = _getafe2425a | pattern_b2 = _getafe2425a | pattern_ra2 = _getafe2425a | pattern_sh2 = _getafe2425a | pattern_so2 = _getafe2425a | leftarm2 = EF0000 | body2 = EF0000 | rightarm2 = EF0000 | shorts2 = EF0000 | socks2 = EF0000 | pattern_la3 = _getafe2425t | pattern_b3 = _getafe2425t | pattern_ra3 = _getafe2425t | pattern_sh3 = _getafe2425t | pattern_so3 = _getafe2425t | leftarm3 = EEEEEE | body3 = EEEEEE | rightarm3 = EEEEEE | shorts3 = EEEEEE | socks3 = EEEEEE }} «'''Хэта́фэ'''» ({{мова-es|Getafe Club de Fútbol}}) ― прафэсійны [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] зь мястэчка [[Хэтафэ]], што зьяўляецца прадмесьцем [[Мадрыд]]у. Клюб быў заснаваны першы раз 24 лютага 1946 году пад назвай спартовы клюб «Хэтафэ»<ref name="histórico1945">[http://www.getafecf.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=12&Itemid=53 En 1945 se comenzaba a crear un histórico]. Getafe.</ref> і перазаснаваны ў 1983 годзе, падчас аб’яднаньня некалькіх клюбаў. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Калізэй Альфонса Пэрэс]]». Найвышэйшым дасягненьнем клюбу лічыцца шоста месьца ў сэзоне 2009—2010. Клюб двойчы даходзіў да фіналу [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубка Гішпаніі]] ў 2007 і 2008 гадах. У [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]] каманда даходзіла да чвэрцьфінала ў сэзоне 2007—2008, але саступіла [[Нямеччына|нямецкай]] «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]», што перамагла толькі з-за аднаго голу на чужым полі. Галоўным праціўнікам «Хэтафэ» падчас гульні ў ніжэйшых дывізіёнах быў клюб «[[Леганэс (футбольны клюб)|Леганэс]]». Пасьля выхаду ў Ля Лігу асноўнымі праціўнікамі сталі сталічныя «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» і «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]». == Гісторыя == Спартовае таварыства Хэтафэ быў заснаваны ў 1923 годзе<ref>[http://lafutbolteca.com/club-getafe-deportivo/ lafutbolteca.com]</ref> і выступаў толькі ў ніжэйшых дывізіёнах з 1928 па 1932 гады. Па [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайне]] ў Гішпаніі ў 1945 годзе пяць мясцовых жыхароў Хэтафэ, як то Энрыке Кандэс Гарсія, Аўрэліё Міранда Аляварыя, Антоніё Карэдар Лясана, Мануэль Сэрана Вэргара і Мігель Кубэра Франсэс, сустрэліся ў мясцовым бары і пастанавілі стварыць мясцовую каманду. Афіцыйнай датай утварэньня клюбу ўважаецца 24 лютага 1946 году<ref name="histórico1945"/>. [[Файл:Getafe CF - Pedro León y Joan Capdevilla.jpg|значак|зьлева|Матч «Хэтафэ» ў 2013 годзе.]] Спачатку клюб гуляў на Кампа-дэль-Рэхім’ента-дэ-Артылерыя, на якім адсутнічалі брамавыя слупы. Неўзабаве пасьля гэтага клюб пераехаў на Сан-Ісыдра, які месьціўся ў сучасным грамадзкім спартовым цэнтры [[Сан-Ісыдра (Гішпанія)|Сан-Ісыдра]]. Тут «Хэтафэ» далучыўся да трэцяга дывізіёну пасьля перамогі над «[[Вільярабледа (футбольны клюб)|Вільярабледай]]» у сэзоне 1956—1957 гадоў. У сэзоне 1957—1958 гадоў «Хэтафэ» ледзь не прасунуўся у другі дывізіён, але пацярпеў паразу ад «[[Альмэрыя (футбольны клюб)|Альмэрыі]]»<ref>[http://www.getafecf.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=12&Itemid=53 Los primeros encuentros en el Campo del Regimiento de Artillería]. Getafe.</ref>. 2 верасьня 1970 году клюб адкрыў свой уласны стадыён па вяртаньні ў трэці дывізіён. Пад кіраўніцтвам старшыні Франсіска Вары каманда атрымала перамогу над «Мічэлінам» зь лікам 3:1. У тым сэзоне каманда захавала сваё месца ў трэцім дывізіёне, а праз шэсьць гадоў упершыню трапіла ў другі дывізіён<ref>[http://www.getafecf.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=12&Itemid=53 En Tercera en Las Margaritas]. Getafe.</ref>. == Аматары клюбу == Клюб мае вялікую колькасьць аматараў, што падзелены на 18 груповак, у якіх знаходзіцца каля 12 000 чалавек агулам. Акрамя таго ў розных кутках сьвету існуюць суполкі аматараў клюбу ў [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Швэцыя|Швэцыі]], [[Фінляндыя|Фінляндыі]], [[Аргентына|Аргентыны]], [[Шатляндыя|Шатляндыі]], [[Данія|Даніі]], [[ЗША]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. У 2007 годзе была створаная суполка ў [[Вэнэсуэла|Вэнэсуэле]]. На хатніх гульнях каманды былі заўважаны такія знакамітасьці як [[Фэрнанда Алёнса]] й [[Рафаэль Надаль]]. У 2007 годзе было вырашына прадаваць квіткі з выявамі біблейскіх пэрсанажаў [[Абрам]]а, [[Майсей|Майсея]] і [[Ісус Хрыстос|Ісуса]]. Але гэтая задума агарнулася спрэчкай, таму першую партыю квіткоў з выявай Абраама прыйшлося зьняць з продажу. Усе галоўныя перамогі клюбу сьвяткуюцца ў цэнтры мястэчка ля статуі Цыбэліны. Каманда мае маленькую суполку фанаў-ультрас, што называюць сябе «Сіняя групоўка» (гішп. ''Comandos Azules'') == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q123335821|Бр|}} {{Гулец1|2|Q3467456|Аб|капітан}} {{Гулец1|3|Q135206724|Аб|}} {{Гулец1|4|Q106860450|Аб|}} {{Гулец1|5|Q56600183|Аб|}} {{Гулец1|6|Q115152735|ПА|}} {{Гулец1|7|Q649788|Нап|}} {{Гулец1|9|Q18649709|Нап|}} {{Гулец1|10|Q108198513|Нап|}} {{Гулец1|11|Q101156112|ПА|}} {{Гулец1|13|Q22166596|Бр|}} {{Гулец1|14|Q18654709|ПА|}} {{Гулец1|15|Q116790173|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q28962314|ПА|}} {{Гулец1|16|Q101073910|ПА|}} {{Гулец1|17|Q2269948|Аб|}} {{Гулец1|18|Q117006176|Нап|}} {{Гулец1|19|Q14637461|Нап|}} {{Гулец1|20|Q39189395|Аб|}} {{Гулец1|21|Q116265572|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]}} {{Гулец1|22|Q5932872|Аб|}} {{Гулец1|23|Q26838752|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Алімпік Ліён|Ліён]]}} {{Гулец1|24|Q92550871|Аб|}} {{Гулец1|26|Q140855256|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}} {{Гулец1|31|Q131820551|Аб|}} {{Гулец1|—|Q125131571|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.getafecf.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}} {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Хэтафэ]] at6l8tp3ip1raicm7vueconn6f84xyl 0 80789 2686348 2676895 2026-08-23T17:41:55Z Dymitr 10914 + склад 2686348 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Дэпартыва |Лягатып = Deportivo de La Coruña.png |ПоўнаяНазва = Real Club Deportivo de La Coruña, S.A.D. |Горад = [[Ля-Каруньня]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1906 |Стадыён = «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]» |Умяшчальнасьць = 34 600 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛ}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія |pattern_la1=_depor0910h|pattern_b1=_depor0910h|pattern_ra1=_depor0910h |leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000080|socks1=000080 |pattern_la2=_depor0910a|pattern_b2=_depor0910a|pattern_ra2=_depor0910a |leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000 }} «'''Дэпарты́ва'''» ({{мова-es|Real Club Deportivo de La Coruña}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Ля-Каруньня]] з правінцыі [[Галісія]]. Заснаваны ў 1906 годзе. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]», што ўмяшчае 34 600 гледачоў. Пераможца чэмпіянату Гішпаніі (2000) і яшчэ пяць разоў фінішаваў другім (1950, 1994, 1995, 2001 і 2002). Двойчы выйграваў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]] і тройчы [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубак]]. Пяць разоў прымалі ўдзел у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]] і столькі ж разоў у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]]. Да правядзеньня чэмпіянату Гішпаніі клюб шэсьць разоў станавіўся чэмпіёнам Галісіі (1927, 1928, 1931, 1933, 1937, 1940). Галоўным праціўнікам клюбу ёсьць іншая каманда з Галісіі — «[[Сэльта Віга|Сэльта]]» зь [[Віга]]. Традыцыйна гуляе ў бела-сініх паласатых кашулях і сініх шортах і гетрах. == Гісторыя == [[Файл:Deportivo en 1912.png|значак|зьлева|Першая каманда «Дэпартыва» 1912 году.]] У 1902 годзе Хасэ Марыя Абаля вярнуўся дадому ў [[Ля-Каруньня|Ля-Каруньню]] пасьля навучаньня ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], дзе ён пазнаёміўся з гульнёй у [[футбол]]. У 1904 годзе ён разам зь сябрамі сабралі каманду, якую назвалі Каруньня (гішп. ''Coruña''). Гульня ў горадзе стала больш папулярнай, калі ў прэстыжнай гімназіі гораду Sala Calvet футбол быў уведзены ў праграму навучаньня. У сьнежні 1906 году вучні гімназіі згаданай вышэй стварылі сваю ўласную каманду, якую назвалі ''Club Deportivo da Sala Calvet''. Праз два з паловай гады клюб атрымаў статус каралеўскага ад [[Альфонс XIII|Альфонса XIII]] і з гэтага часу існуе цяперашні назоў каманды ''Real Club Deportivo de A Coruña''. Каманда рэгулярна ладзіла таварыскія матчы і брала ўдзел у мясцовых лігах, але ў раньнія гады не дасягала посьпеху ў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]]. У 1920 годзе нацыянальная [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборная Гішпаніі]] дэбютавала на [[летнія Алімпійскія гульні 1920 году|летніх Алімпійскіх гульнях]] у [[Антвэрпэн]]е. Пасьпяховы выступ зборнай павялічыў папулярнасьць футболу, і ў выніку многія каманды набылі прафэсійны статус. Адмыслова была створаная ліга, старт якой быў заплянаваны на сэзон 1928—1929 гадоў. [[Файл:Depor.PNG|значак|зьлева|Дружына 1927 году.]] У 1928 годзе «Дэпартыва» ня здолеў кваліфікавацца ў першы ў гісторыі сэзон [[Ля Ліга|Першага дывізіёну]], замест гэтага выступаючы ў Сэгундзе, дзе фінішаваў восьмым пры дзесяці ўдзельніках. У наступныя гады каманда працягвала змагацца ў дывізіёне, які неўзабаве мусіў перажыць значныя структурныя і геаграфічныя зьмены. У 1932 годзе ў Кубку «Дэпартыва» перамог мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», які ў той час у лізе прайшоў увесь сэзон без паразаў. У 1936 годзе пачалася [[грамадзянская вайна ў Гішпаніі]], што змусіла спыніць усе афіцыйныя спаборніцтвы да сэзону 1939—1940 гадоў. У тым годзе карунцы кваліфікаваліся ў этап за павышэньне. Вызначальным стаў апошні матч супраць прынцыповых супернікаў з «[[Сэльта Віга|Сэльты]]», якія змагаліся за выжываньне. «Сэльта» перамагла зь лікам 1:0 і засталася ў найвышэйшым дывізіёне, а надзеі «Дэпартыва» на павышэньне былі зруйнаваныя. Аднак у наступным сэзоне клюб усё ж такі дасягнуў плэй-оф за павышэньне і гэтым разам перамог «[[Рэал Мурсія|Мурсію]]» зь лікам 2:1, атрымаўшы павышэньне ў Ля Лігу ўпершыню ў сваёй гісторыі. Першы сэзон у элітным дывізіёне клюб скончыў на чацьвертым радку. Аднак у наступныя некалькі гадоў каманда пачала занепадаць, фінішаваўшы спачатку дзявятай, а затым дванаццатай і, нарэшце, у сэзоне 1944—1945 гадоў, чатырнаццатай, што вымусіла каманду спыніць свае выступы ў першым дывізіёне. Імгненнае павышэньне было дасягнута ў наступным годзе, але «Дэпартыва» не ўтрымаўся ў лізе, тым ня менш, адразу вярнуўшыся ў найвышэйшы дывізіён. У 1940-я гады «Дэпартыва» надумаў пабудаваць новы стадыён «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]», на якім прымае гасьцей дасюль. Гэтая арэна была адкрытая 28 кастрычніка 1944 году лігавым матчам супраць «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіі]]». У гэты час ключавым гульцом каманды быў брамнік [[Хуан Акуньня]]. Ён атрымаў чатыры трафэі Саморы паміж 1942 і 1951 гадамі, што зрабіла яго другім брамнікам у гішпанскай лізе з найбольшым лікам узнагародаў. Клюб скончыў сэзон 1948—1949 гадоў на дзясятым месцы. Наступны сэзон прынёс першае вялікае дасягненьне ў лізе, бо «Дэпартыва» фінішаваў другім, усяго адзін пункт саступіўшы мадрыдзкаму «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]». Галоўным трэнэрам карунцаў быў аргентынец [[Алехандра Скапэльлі]], які прывёў у клюб групу паўднёваамэрыканскіх гульцоў, сярод якіх былі Хуліё Каркуэра, Асвальда Гарсія, Рафаэль Франка і [[Дагабэрта Моль]]. Гэтая група зрабіла каманду больш канкурэнтаздольнай і дазволіла ёй утрымацца ў найвышэйшым дывізіёне дзевяць сэзонаў запар. == Дасягненьні == * [[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]] '''(1)''': 2000 * Уладальнікі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]] '''(2)''': 1995, 2002 * Уладальнікі [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубку Гішпаніі]] '''(3)''': 1995, 2000, 2002 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q15522866|Бр|}} {{Гулец1|2|Q112265111|Аб|}} {{Гулец1|3|Q107693749|Аб|}} {{Гулец1|4|Q111253813|Аб|}} {{Гулец1|5|Q116760254|Аб|}} {{Гулец1|6|Q108762713|ПА|}} {{Гулец1|7|Q44977|Нап|}} {{Гулец1|8|Q105227202|ПА|капітан}} {{Гулец1|9|Q64032799|Нап|}} {{Гулец1|10|Q109886169|Нап|}} {{Гулец1|11|Q118645205|Нап|}} {{Гулец1|12|Q102155408|Аб|}} {{Гулец1|13|Q110234646|Бр|}} {{Гулец1|14|Q66606360|ПА|}} {{Гулец1|15|Q38681528|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q120647639|ПА|}} {{Гулец1|18|Q124788846|ПА|}} {{Гулец1|19|Q110292960|Нап|}} {{Гулец1|20|Q18637524|ПА|}} {{Гулец1|21|Q108369184|ПА|}} {{Гулец1|22|Q135222025|Аб|}} {{Гулец1|23|Q625018|Аб|}} {{Гулец1|24|Q20688718|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рома Рым|Рома]]}} {{Гулец1|25|Q27899245|Бр|}} {{Гулец1|31|Q137432242|Нап|}} {{Гулец1|34|Q124737310|ПА|}} {{Гулец1|37|Q137425109|ПА|}} {{Гулец1|—|Q117822385|Нап|}} {{Гулец1|—|Q126127141|Бр|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.canaldeportivo.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}} * [http://www.riazor.org/ Неафіцыйны сайт заўзятараў]{{ref-es}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Ля-Каруньня]] lu68mf52ndj49qe78e3nbfkcoug9iod 0 80794 2686454 2676839 2026-08-23T20:05:11Z Dymitr 10914 - склад 2686454 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Мальёрка |Лягатып = Rcd mallorca.png |ПоўнаяНазва = Real Club Deportivo Mallorca, S.A.D. |Горад = [[Пальма (горад)|Пальма]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 5 сакавіка 1916 |Стадыён = [[Ібэрастар (стадыён)|Ібэрастар]] |Умяшчальнасьць = 23142 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МальёркаПаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МальёркаПаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МальёркаПа}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _nikestrike3ur | pattern_b1 = _nikestrike3ur | pattern_ra1 = _nikestrike3ur | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _left | pattern_b2 = _mallorca2122a | pattern_ra2 = _right | pattern_sh2 = _shorts | pattern_so2 = _socks | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _nikestrike3gr | pattern_b3 = _nikestrike3gr | pattern_ra3 = _nikestrike3gr | pattern_sh3 = _shorts | pattern_so3 = _socks | leftarm3 = 0000FF | body3 = 0000FF | rightarm3 = 0000FF | shorts3 = 0000FF | socks3 = 0000FF }} «'''Мальёрка'''» ({{мова-es|Real Club Deportivo Mallorca}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Пальма (горад)|Пальма]] з вострава [[Мальёрка]]. Клюб быў заснаваны 5 сакавіка 1916 году. Быў фіналістам [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] у 1999 годзе. У 2003 годзе балеарцы ўпершыню ў сваёй гісторыі сталі ўладальнікамі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]], адолеўшы ў фінале супраціў «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]». Клюб гуляе ў чырвоных кашулях з чорнымі шортамі й гетрамі. Хатняя арэна завецца «[[Ібэрастар (стадыён)|Ібэрастар]]», якая можа ўмясьціць 23 142 гледачы. == Гісторыя == [[Файл:RCD Mallorca first match.jpg|значак|зьлева|Першы матч «Мальёркі» супраць рэзэрвовай каманды «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]» 25 сакавіка 1916 году.]] «Мальёрка» ― найстарэйшы клюб [[Балеарскія астравы|Балеарскіх астравоў]]. Быў названы першапачаткова ''Junta Directiva del Alfonso XIII FBC'' у гонар караля тых часоў [[Альфонса XIII]]. Першым стадыёнам клюбу быў «Буэнас-Айрэс», што адчыніўся 25 сакавіка 1916 году гульнёй супраць «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]», у якой «Мальёрка» атрымала паразу зь лікам 0:8. Праз год клюб зьмяніў назоў на ''Real Sociedad Alfonso XIII'', а ў 1931 годзе прыйшлося зноўку зьмяніць назву па палітычных мэтах на ''Club Deportivo Mallorca''. У 1949 годзе да назвы клюбу прымкнуў тытул «каралеўскі» (''Real''). 22 ліпеня 2008 году было заяўлена, што 96 адсоткаў акцыяў клюбу купляе ангельскі бізнэсовец Пол Дэйвідсан, але ўжо ў лістападзе таго году было высьветлена, што ў ангельца няма грошай на куплю. Праз год 19 лістапада 2009 году клюб быў выкуплены гішпанскім бізнэсоўцам Матэо Алемані. 30 сакавіка 2010 году «Мальёрка» падпісала дамову з італьянскай кампаніяй футбольнага экіпіяваньня ''Macron''. Дамова была разьлічаная на тры сэзоны з 2010 па 2013 гады. Паводле вынікаў [[Ля Ліга 2012—2013 гадоў|сэзону 2012—2013 гадоў]] «Мальёрка» страціла месца ў Ля Лізе. У студзені 2016 году, калі каманда была пагрозай вылету ў трэці дывізіён, клюб за крыху больш за 20 млн эўра набыў амэрыканскі інвэстар [[Робэрт Сарвэр]] і былы гулец [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] [[Стыў Нэш]]<ref>Corrigan, Dermot (5.01.2016). [https://www.espn.co.uk/football/mallorca/story/2780431/suns-robert-sarver-and-steve-nash-seal-mallorca-takeover «Phoenix Suns owner Robert Sarver, Steve Nash seal Mallorca takeover»]. ESPN FC.</ref>. 4 чэрвеня 2017 году каманда ўсё ж такі апусьцілася ў трэці дывізіён упершыню з 1981 году<ref>Dunne, Robbie (4.06.2017). [https://web.archive.org/web/20210119151234/https://en.as.com/en/2017/06/04/football/1496608867_719924.html «Former NBA star Steve Nash’s Mallorca relegated to Spanish third tier, Girona promoted»]. Diario AS.</ref>. Аднак, тамака «Мальёрка» не затрымалася, бо ўжо ў наступным сэзоне павярнулся ў другі дывізіён праз плэй-оф. == Дасягненьні == * Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]: 2003 * Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 1998 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.rcdmallorca.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}} {{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Мальёрка]] j2dnk1jsvh1cbzti3zgukov7l5b4nbs 0 80817 2686350 2676891 2026-08-23T17:42:33Z Dymitr 10914 + склад 2686350 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Маляга |Лягатып = Málaga CF.png |ПоўнаяНазва = Málaga Club de Fútbol, S.A.D. |Горад = [[Маляга]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1948 |Стадыён = [[Ля Расаледа]] |Умяшчальнасьць = 28 963 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МалягаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МалягаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Маляга}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія |pattern_la1=_white_stripes|pattern_b1=_malagastripes|pattern_ra1=_white_stripes |leftarm1=007FFF |body1=FFFFFF |rightarm1=007FFF |shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF |pattern_la2=_mal11 |pattern_b2=|pattern_ra2=_mal11(2) |leftarm2=FF1493 |body2=FF1493 |rightarm2=FF1493 |shorts2=000000|socks2=000000 }} «'''Ма́ляга'''» ({{мова-es|Málaga Club de Fútbol}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з [[Маляга|аднайменнага гораду]], з правінцыі [[Андалюзія]]. «Маляга» лічыцца спадкаемцай іншага клюбу з Малягі «''CD Málaga''», што агулам правёў дванаццаць сэзонаў у [[Ля Ліга|Ля Лізе]], дваццаць дзевяць у [[Сэгунда|Сэгундзе]] й дзевяць сэзонаў у [[Тэрсэра|Тэрсэры]], пасьля чаго ў 1992 годзе клюб быў скасаваны. Цяперашняя «Маляга» зьявілася як рэзэрва зьнікшай. Найлепшае месца ў чэмпіянаце краіны, калі-небудзь займанае камандай, ёсьць 7, як «''CD Málaga''». У [[Чэмпіянат Гішпані па футболе 2002―2003 гадоў|сэзоне 2002―2003 гадоў]] клюб здолеў дайсьці да чвэрцьфіналу [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]. У 2006 годзе былы прэзыдэнт мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» гішпанскі бізнэсовец [[Лярэнса Санс]] выкупіў 97 адсоткаў акцыяў клюбу ў сваю ўласнасьць. Ён прызначыў свайго сына [[Фэрнанда Санс]]а, былога гульца й капітана «Малягі», прэзыдэнтам клюбу. Клюб на цяперашні час мае рэзэрвовую каманду «Атлетыка Малягуэньнё». Клюб быў зноўку прададзены ў чэрвені 2010 году, [[катар]]скаму інвэстару [[Абдула бін Насэр бін Абдула аль-Ахмэд эль-Тані|Абдулу бін Насэру бін Абдулу аль-Ахмэду эль-Тані]], які выкупіў клюб у Санса. == Гісторыя == Пачатак сучаснай «Малягі» варта шукаць у ейнай папярэдніцы — «[[Дэпартыва Маляга]]», чыёй рэзэрвовай камандай і быў цяперашні клюб. Ён быў заснаваны 25 траўня 1948 году, калі «Дэпартыва Маляга» рэфармавала дзіцяча-юнацкую каманду «Дэпартыва Томас» з мэтай стварэньня на ейнай базе сваёй рэзэрвовай каманды. Яна атрымала імя «Атлетыка Малягуэньнё», тым самым адрадзілася імя аднаго з двух клюбаў, якія сфармавалі «Дэпартыва Маляга» ў 1933 годзе. На працягу [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1959—1960 гадоў|сэзона 1959—1960 гадоў]] абедзьве каманды гулялі разам у трэцім дывізіёне. Паводле правілаў, «Атлетыка Малягуэньнё» павінен быў панізіцца ў клясе, адначасовая гульня асноўнай і рэзэрвовай каманды ў адным дывізіёне не дазваляецца. Каб пазьбегнуць гэтага, «Атлетыка Малягуэньнё» разарвала адносіны з «Дэпартыва Маляга» й зарэгістравала сябе як асобны незалежны клюб. [[Файл:Partido Málaga - Sevilla 23-5-2015 (17468629643).jpg|значак|зьлева|На хатнім матчы «Малягі» ў 2015 годзе.]] У 1992 годзе, калі «Дэпартыва Маляга» паводле фінансавых чыньнікаў спыніла сваё існаваньне, «Атлетыка Малягуэньнё» працягвала гуляць. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1992—1993 гадоў|сэзоне 1992—1993 гадоў]] каманда гуляла ў 9-й групе [[Тэрсэра|Тэрсэры]]. Пасьпяхова прайшоўшы чэмпіянат, клюб здабыў сабе павышэньне ў [[Сэгунда Б|Сэгунду Б]]. Аднак у наступным сэзоне клюб вылецеў і сутыкнуўся з сур’ёзнымі грашовымі праблемамі, стаяўшы на мяжы роспуску. На рэфэрэндуме 19 сьнежня 1993 году чальцы клюбу выказаліся «за» зьмену назвы, гэтак «Атлетыка Малягуэньнё» стаў клюбам «Маляга», стаўшы афіцыйным спадчыньнікам каманды-заснавальніка «Дэпартыва Маляга». У 2000-х гадох клюб быў багаты таленавітай моладзьдзю й моцнымі гульцамі, а таксама прадставіў больш сучасны стадыён. І хоць «Маляга» ніколі не займала высокіх месцаў, яна мела некаторы посьпех пад кіраўніцтвам трэнэра [[Хаакін Пэйра|Хаакіна Пэйра]]. Яны адзіны раз прымалі ўдзел у эўракубках, але здабылі трафэй — [[Кубак Інтэртота]], пасьлядоўна выбіўшы «[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]», «[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]» і адолеўшы ў «гішспанскім фінале» «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]». Гэты посьпех дазволіў клюбу выйсьці ў [[Кубак УЭФА]]. У гэтым турніры гульцы клюбу дайшлі да стадыі чвэрцьфіналу, саступіўшы «[[Баавішта Порту|Баавішце]]» ў сэрыі пэнальці, але выбіўшы басьнійскі «[[Жалезьнічар Сараева|Жалезьнічар]]», польскую «[[Аміка Ўронкі|Аміку]]», ангельскі «[[Лідс Юнайтэд]]» зь лікам 2:1 дзякуючы дублю панамца [[Хуліё Дэлі Вальдэс]]а, цяперашняга трэнэра зборнай Панамы, і атэнскі [[АЕК Атэны|АЕК]]. Пасьля сыходу Пэйра пачаўся павольны спуск уніз. Асноўныя лідэры, сярод іх уругваец [[Дарыё Сыльва]], галяндзец [[Кікі Мусампа]], панамец Хуліё Дэлі Вальдэс і брамнік [[Пэдра Кантрэрас]] пакінулі клюб. == Тытулы == * Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]: 2002 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q38827144|Бр|капітан}} {{Гулец1|3|Q117006178|Аб|}} {{Гулец1|4|Q16934993|Аб|}} {{Гулец1|5|Q60734350|Аб|}} {{Гулец1|6|Q66528969|ПА|}} {{Гулец1|7|Q104708933|Нап|}} {{Гулец1|8|Q114060576|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]}} {{Гулец1|9|Q131227469|Нап|}} {{Гулец1|10|Q99304097|Нап|}} {{Гулец1|11|Q59914882|Нап|}} {{Гулец1|12|Q104889354|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]}} {{Гулец1|13|Q140855280|Бр|}} {{Гулец1|14|Q118918027|ПА|}} {{Гулец1|15|Q136290249|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q114297826|Аб|}} {{Гулец1|17|Q25475867|Нап|}} {{Гулец1|18|Q49562140|ПА|}} {{Гулец1|19|Q53855510|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Леганэс (футбольны клюб)|Леганэс]]}} {{Гулец1|20|Q38681499|Аб|}} {{Гулец1|21|Q117847874|Нап|}} {{Гулец1|22|Q109943647|ПА|}} {{Гулец1|23|Q123528006|ПА|}} {{Гулец1|24|Q106930365|Нап|}} {{Гулец1|31|Q136557514|Аб|}} {{Гулец1|35|Q123945130|ПА|}} {{Гулец1|—|Q130239352|Аб|}} {{Гулец1|—|Q140855286|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.malagafc.com/ Афіцыйны сайт клюбу]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20121120133844/http://malaga-cf.ru/ Сайт расейскамоўных заўзятараў клюбу] {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Маляга]] [[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1948 годзе]] kg47x3mnfxyp672n3z5rhg213y2mz8n 0 80822 2686373 2669410 2026-08-23T18:19:33Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686373 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Інтэрнацыянале Мілян |Лягатып = FC Internazionale Milano 2021.svg |ПоўнаяНазва = Football Club Internazionale Milano SpA |Горад = [[Мілян]], [[Італія]] |Заснаваны = 9 сакавіка 1908 |Стадыён = [[Сан-Сыра|Стадыён Джузэпэ Мэацца]] |Умяшчальнасьць = 80 018<ref>http://www.sansiro.net/?page_id=195</ref> |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ІнтэрнацыяЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ІнтэрнацыяСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Інтэрнацыя}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _internazionale2425h | pattern_b1 = _internazionale2425h | pattern_ra1 = _internazionale2425h | pattern_sh1 = _internazionale2425h | pattern_so1 = _internazionale2425hl | leftarm1 = 0041FF | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _internazionale2425a | pattern_b2 = _internazionale2425a | pattern_ra2 = _internazionale2425a | pattern_sh2 = _internazionale2425a | pattern_so2 = _internazionale2425al | leftarm2 = F1F6F7 | body2 = F1F6F7 | rightarm2 = F1F6F7 | shorts2 = F1F6F7 | socks2 = F1F6F7 | pattern_la3 = _internazionale2425t | pattern_b3 = _internazionale2425t | pattern_ra3 = _internazionale2425t | pattern_sh3 = _internazionale2425t | pattern_so3 = _internazionale2425tl | leftarm3 = ffcc00 | body3 = ffcc00 | rightarm3 = ffcc00 | shorts3 = 000050 | socks3 = ffcc00 }} «'''Інтэрнацыяна́ле'''» ({{мова-it|Internazionale}}), таксама вядомы як «'''Інтэр'''» — [[Італія|італьянскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Мілян]]у. Клюб дваццаць адзін раз выйграваў [[Чэмпіянат Італіі па футболе]], а таксама ёсьць 10-разовым уладальнікам [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]], трохразовым уладальнікам [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]]. «Інтэр» быў заснаваны 9 сакавіка 1908 году. «Інтэрнацыянале» базуецца ў [[Мілян]]е, правінцыя [[Лямбардыя]], і выступае ў [[Сэрыя A|Сэрыі А]]. Клюбныя колеры — чорны і сіні. Тытульны спонсар клюбу — кампанія «Pirelli». «Інтэр» зьяўляецца адзінай камандай у [[Італія|Італіі]], якая з дня свайго стварэньня не пакідала найвышэйшы дывізіён чэмпіянату Італіі. == Гісторыя == === Заснаваньне клюбу === Гісторыя «Інтэра» зьвязаная зь мясцовымі канкурэнтамі — «Мілянам». У 1908 годзе [[Італьянская футбольная фэдэрацыя]] ўвяла правілы, якія забараняла выступаць замежным гульцам у чэмпіянаце. Гэтая забарона выклікала паўстаньне групы дзеячаў, якія жадалі стварыць новы [[мілян]]скі клюб. 9 сакавіка адбылося паседжаньне, на якім было прынята рашэньне аб стварэньні футбольнага клюбу «Internazionale Milano». Слова «Internazionale» азначала характар клюбу, які павінен быў быць адкрытым для прадстаўнікоў усіх [[нацыя]]ў. Першым капітанам каманды быў швайцарскі гулец [[Эрнст Манктль]]. Нядаўна створаны клюб узначаліў [[Джаваньні Параміт’ёцьці]]. «Інтэр» выйграў першы чэмпіянат ужо ў 1910 годзе — тады гульнявым трэнэрам быў [[Вірджыліё Фасацьці]]. У наступныя гады «Інтэру» не атрымалася прабіцца ў фінальныя турніры. === Пасьля Першай сусьветнай вайны === [[Файл:1970-1971 Inter Milan.jpg|значак|зьлева|Каманда 1970—1971 гадоў, якая здабыла скудэта.]] У 1922 годзе «Інтэрнацыянале» завяршыў сэзон на апошнім месцы групы B сэрыі A, набраўшы 11 пунктаў. «Інтэр» застаўся ў найвышэйшай лізе пасьля перамогі ў двух матчах плэй-оф выратаваньня. У 1928 годзе падчас [[Фашызм|фашысцкага]] праўленьня клюб быў вымушаны перайменавацца ў «Ambrosiana» С. С. Milano. У гэты час футбольная форма клюбу мела белы колер з чырвоным крыжом, колеры гэтых кашуль былі створаны як сымбаль сьцяга [[Мілян]]у. У 1929 годзе прэзыдэнт клюбу зьмяніў назву на AS «Ambrosiana», але заўзятары па-ранейшаму называлі клюб «Інтэрнацыянале». Пасьля таго, як урад перастаў ціснуць на клюб, ён быў зноў перайменаваны ў AS Ambrosiania-Inter. Свой першы [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]] «Інтэрнацыянале» заваяваў у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1938—1939 гадоў|сэзоне 1938—1939 гадоў]] пад кіраўніцтвам легенды клюбу [[Джузэпэ Мэацца]], у гонар якога пазьней быў перайменаваны хатні стадыён клюбу, «Сан-Сыра». Пасьля заканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] клюб вярнуў сваю ранейшую назву — «Інтэрнацыянале», якую захаваў дагэтуль. === 1990—2004 гады === 1990-я гады склаліся для клюбу вельмі супярэчліва. Тым ня менш у гэтым дзесяцігодзьдзі «Інтэр» дамогся трох перамог у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]], у 1991 годзе пад кіраўніцтвам [[Джаваньні Трапатоні]] ў фінале была пераможаная «[[Рома Рым|Рома]]», у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1993—1994 гадоў|сэзоне 1993—1994 гадоў]] ад вылету з [[Сэрыя А|Сэрыі А]] выратаваў адзіны пункт, але ва ўпартай барацьбе ў гэтым годзе «Інтэр» перамог у розыгрышы Кубку УЭФА пад кіраўніцтвам [[Джамп’ера Марын]]а. У 1995 годзе прэзыдэнт «Інтэру» [[Масіма Марацьці]] паабяцаў дасягненьні, і ў гэты пэрыяд былі падпісаныя [[Раналда]] з «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]», [[Крыстыян Віеры]] і [[Эрнан Крэспа]] зь «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]». Але, нягледзячы на ​​гэта, «Інтэрнацыянале», гэтак і ня выйграўшы ніводнага «скудэта», атрымаў перамогу толькі ў Кубку УЭФА ў 1998 годзе, пад кіраўніцтвам [[Люіджы Сымона]] ў фінале абыграўшы «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]». У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзоне 1999—2000 гадоў]] Масіма Марацьці зрабіў мноства сур’ёзных зьменаў у клюбе, заключыўшы некалькі кантрактаў зь віднымі пэрсонамі, у прыватнасьці кантракт зь вядомым трэнэрам [[Марчэльлё Ліпі]] і кантракты з такімі гульцамі, як [[Анджэлё Пэруццы]], [[Ляран Блян]] і [[Уладзімер Югавіч]]. Але гэтыя зьдзелкі не дапамаглі камандзе выйграць «скудэта». У 2002 годзе «Інтэр» быў у 45-ці хвілінах ад заваёвы «скудэта», было неабходна перамагчы «Ляцыё» на [[Стадыё Алімпіка|Алімпійскім стадыёне]] ў [[Рым]]е ў апошнім туры чэмпіянату. За «Інтэрам» у турнірнай табліцы разьмяшчаліся «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]» і «[[Рома Рым|Рома]]», якія пры пэўных абставінах маглі стаць чэмпіёнам. Падчас матчу некаторыя заўзятары «Ляцыё» падтрымлівалі «Інтэр», не жадаючы, каб іх галоўнаму супраціўніку, «Роме», дастаўся чэмпіёнскі тытул. Пасьля першага тайму лік быў 2:2, у другім тайме «Ляцыё» забіў два галы і перамог, у выніку чэмпіёнам стаў «Ювэнтус», які перамог у матчы супраць «[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]» зь лікам 2:0. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2002—2003 гадоў|сэзоне 2002—2003 гадоў]] «Інтэрнацыянале» заняў другое месца ў чэмпіянаце і дасягнуў паўфіналу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]], дзе прайграў «Міляну» па суме двух матчаў (1:1; 0:0). У наступным сэзоне Масіма Марацьці прадаў Эрнана Крэспа і звольніў з пасады галоўнага трэнэра [[Эктар Купэр|Эктара Купэра]]. У 2003 годзе клюб узначаліў [[Альбэрта Дзакероні]]. У пачатку сэзону клюб атрымаў перамогу ў 7 матчах з 8-мі, а ў канцы сэзону заняў толькі 4-е месца і правы ўдзелу ў Лізе чэмпіёнаў. Неўзабаве прэзыдэнт «Інтэру» Масіма Марацьці прыняў рашэньне звольніць Дзакероні і прызначыў трэнэрам [[Рабэрта Манчыні]]. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2003—2004 гадоў|сэзоне 2003—2004 гадоў]] былі набытыя [[Дэян Станкавіч]] і [[Адрыяна]]. === З 2005 году === [[Файл:Inter Mailand (2009-08-16).jpg|міні|350пкс|Склад «Інтэру» ў 2009 годзе]] 15 чэрвеня 2005 году «Інтэр» атрымаў перамогу ў [[Кубак Італіі па футболе|Кубку Італіі]], быўшы мацней у фінале па суме двух матчаў «[[Рома Рым|Ромы]]» (1:0 у [[Мілян]]е і 2:0 у [[Рым]]е), а затым, 20 жніўня, перамог у [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубку Італіі]] «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]» (1:0). 11 чэрвеня 2006 году «Інтэр» выйграў другі запар [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]], зноўку перамогшы ў фінале «[[Рома Рым|Рому]]» (1:1 і 4:1). У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2005—2006 гадоў|сэзоне 2005—2006 гадоў]] у выніку Кальчаполі «Інтэр» стаў чэмпіёнам. Першапачаткова чэмпіёнам быў «Ювэнтус», але ў сувязі з судзейскім скандалам ён быў пераведзены ў Сэрыю Б, а зь «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]», «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтыны]]», «Рэджыны» і «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]» былі зьнятыя пункты. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2006—2007 гадоў|сэзоне 2006—2007 гадоў]] «Інтэр» захаваў у сябе «скудэта». Гэты сэзон «Інтэр» пачаў з 17-ці перамогаў запар, распачаўшы гэтую сэрыю хатняй перамогай над «[[Ліворна (футбольны клюб)|Ліворна]]» і перапыніўшы нічыёй 1:1 у хатнім матчы супраць «[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]». 22 красавіка 2007 году «Інтэр» стаў чэмпіёнам пасьля перамогі 2:1 над «[[Сіена (футбольны клюб)|Сіенай]]». У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2007—2008 гадоў|сэзоне 2007—2008 гадоў]] на стадыі 1/8 фіналу Лігі чэмпіёнаў «Інтэр» саступіў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» па суме двух матчаў (0:1; 0:2). Пасьля гэтай паразы будучыня Манчыні ў клюбе была пастаўлена пад пытаньне. З 2008 году трэнэрам «Інтэру» стаў [[Жазэ Маўрыньню]]. У першым сэзоне пад кіраваньнем Маўрыньню «Інтэр» выйграў Супэркубак і чацьверты «скудэта» запар, аднак у Лізе чэмпіёнаў пацярпеў паразу ад «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» у 1/8 фіналу па суме двух матчаў (0:0; 0:2). У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2009—2010 гадоў|сэзоне 2009—2010 гадоў]] «Інтэр» у 18-ы раз у сваёй гісторыі і пяты раз запар стаў чэмпіёнам Італіі. Ягоны найбліжэйшы супраціўнік па турнірнай табліцы — «Рома» — адстала на 2 пункты. У гэтым сэзоне «Інтэр» упершыню з 1972 году выйшаў у фінал Лігі чэмпіёнаў, па шляху абыграўшы ў 1/8 фіналу «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» з агульным лікам 3:1 (2:1, 1:0); у 1/4 фіналу «[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА]]» з агульным лікам 2:0 (1:0, 1:0) і ў паўфінале «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]» 3:1 і 0:1. У фінале каманда [[Жазэ Маўрыньню]] абыграла «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыю]]» зь лікам 2:0 за кошт дубля [[Дыега Міліта]] і выйграла свой трэці Кубак чэмпіёнаў. 10 чэрвеня 2010 году «Інтэр» абвесьціў аб падпісаньні кантракту з гішпанскім трэнэрам [[Рафаэль Бэнітэс|Рафаэлем Бэнітэсам]], але 23 сьнежня таго ж году ён быў адпраўлены ў адстаўку за дрэнныя вынікі. 24 сьнежня 2010 году галоўным трэнэрам «Інтэра» быў прызначаны 41-гадовы спэцыяліст Леанарда, які 17 чэрвеня 2011 году пакінуў пасаду трэнэра «Інтэру» і стаў спартовым дырэктарам францускага «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПСЖ]]». 24 чэрвеня 2011 году «Інтэр» узначаліў [[Джан П’ера Гаспэрыні]]. 21 верасьня 2011 году ён быў звольнены за незадавальняючыя вынікі каманды. Пры ім «Інтэр» згуляў 5 матчаў, 4 зь якіх скончыліся паразай. == Колеры == [[Файл:Flag of Milan.svg|міні|Сьцяг [[Мілян]]у]] Эмблему «Інтэру» — чорна-сіняя акружына, усярэдзіне якой значацца чатыры загалоўныя літары FCIM (Football Club Internazionale di Milano), прыдумаў [[Джорджыя Муджані]] — адзін з гульцоў клюбу таго часу, асноўнай прафэсіяй якога было маляваньне карцінаў. А вось наконт клюбных колераў існуе дзьве вэрсіі. Першая зь іх: пасьля разьяднаньня паміж чальцамі «Інтэру» і «Міляну» адбылася бойка, пасьля якой «інтэрысты» ў памяць аб гэтай падзеі сталі зваць сябе «d`oro in lividi» (Залатая моладзь у сіняках), узяўшы ў якасьці клюбных чорны і сіні колеры. Паводле іншай вэрсіі, колеры прыдумаў усё той жа Муджані — чорны колер азначаў ноч, а сіні — неба. У любым выпадку, з самога пачатку за «інтэрыстамі» прыляпілася мянушка «нэрадзуры». == Фан-клюб == [[Файл:InternazionaleFans2007.jpg|міні|290пкс|Заўзятары «Інтэру» ў 2007 годзе]] Футбольны клюб «Інтэр», у адпаведнасьці з апошнім апытаньнем, праведзеным ''Demos & Pi'' і апублікаваным у верасьні 2011 году, займае другое месца паводле колькасьці прыхільнікаў з вынікам 18,6% ад апытаных. У [[Эўропа|Эўропе]] «Інтэр» займае восьмае месца сярод камандаў з найбольшай колькасьцю прыхільнікаў і налічвае 17,5 млн заўзятараў. Гэтае паказалі дасьледаваньні, апублікаваныя ў нямецкім часопісе ''Sport + Markt'' у верасьні 2010 году. Гістарычна пабрацімам фанатаў «Інтэру» зьяўляюцца фанаты «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіі]]» і «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]». Безумоўна, сувязь паміж «Ляцыё» і «Інтэрам» зьяўляецца адной з самых дужых і важных сувязяў у Італіі. Сяброўства ўзмацнілася ў 1997—1998 гадох падчас фіналу [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] ў [[Парыж]]ы, а таксама 5 траўня 2002 году і 2 траўня 2010 году калі заўзятары «Ляцыё» падтрымлівалі «Інтэр», каб яны абыйшлі ў выніковай табліцы агульнага супраціўніка — «[[Рома Рым|Рому]]». Самае гарачае суперніцтва з заўзятарамі «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]», які з 1960-х гадоў дае жыцьцё «Дэрбі Італіі». А таксама зь «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]», гэтак званае «[[Мілянскае дэрбі]]». Менавіта ў гэтых двух матчах назіраецца самая вялікая наведвальнасьць. Яшчэ ёсьць моцнае суперніцтва з «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]», «[[Аталянта Бэргама|Аталянтай]]», «Ромай». == Стадыён == [[Файл:GiuseppeMeazzaNeazzurro.jpg|міні|250пкс|Сэктар заўзятараў «Інтэрнацыянале»]] Стадыён, на якім каманда «Інтэр» гуляе свае матчы, завецца «[[Джузэпэ Мэацца]]» ёмістасьцю ў 85 700 месцаў. Гэта муніцыпальны стадыён, бо на ім гуляе яшчэ адна каманда — «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]». Традыцыйна заўзятары «Міляну» садзяцца на паўднёвым сэктары (Curva Sud), а заўзятары «Інтэрнацыянале» садзяцца на паўночны сэктар (Curva Sud). Будаўніцтва стадыёна было пачата ў сьнежні 1925 году. Урачыстае адкрыцьцё адбылося 19 верасьня 1926 году, калі «Інтэр» перамог «Мілян» зь лікам 6:3. Першапачаткова стадыён быў названы «Сан-Сыра» — назва раёну, у якім ён быў пабудаваны. У 1981 годзе будынак быў названы ў гонар гульца «Інтэру» — [[Джузэпэ Мэацца]]. Нягледзячы на гэта, аматары футболу часьцяком выкарыстоўваюць простую і арыгінальную назву стадыёну. Паводле клясыфікацыі УЭФА «Сан-Сыра» зьяўляецца адным з 26 стадыёнаў рэйтынгу ў 5 зорак (найвышэйшая кляса). * Ёмістасьць: 80 017 месцаў * Даўжыня поля: 105 мэтраў. * Шырыня поля: 68 мэтраў. * Адрас стадыёну: Via Piccolomini, 5 20151 Milano. == Дасягненьні == * '''[[Сэрыя A|Чэмпіянат Італіі (Сэрыя A)]]''' ** '''Чэмпіён''' ('''21'''): 1909/10, 1919/20, 1929/30, 1937/38, 1939/40, 1952/53, 1953/54, 1962/63, 1964/65, 1965/66, 1970/71, 1979/80, 1988/89, 2005/06*, 2006/07, 2007/08, [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2008—2009 гадоў|2008/09]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2009—2010 гадоў|2009/10]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2020—2021 гадоў|2020/21]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2023—2024 гадоў|2023/24]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2023—2024 гадоў|2025/26]] ** '''Віцэ-чэмпіён''' ('''16'''): 1932/33, 1933/34, 1934/35, 1940/41, 1948/49, 1950/51, 1961/62, 1963/64, 1966/67, 1969/70, 1992/93, 1997/98, 2002/03, 2010/11, [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2019—2020 гадоў|2019/20]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2021—2022 гадоў|2021/22]] <small><nowiki>*</nowiki> Прысуджаны па рашэньні суду ў выніку Кальчаполі, першапачаткова быў выйграны «Ювэнтусам»</small> * '''[[Кубак Італіі па футболе]]''' ** '''Уладальнік''' ('''10'''): 1938/39, 1977/78, 1981/82, 2004/05, 2005/06, 2009/10, 2010/11, 2021/22, 2022/23, 2025/26 ** '''Фіналіст''' ('''6'''): 1958/59, 1964/65, 1976/77, 1999/00, 2006/07, 2007/08 * '''[[Супэркубак Італіі па футболе]]''' ** '''Уладальнік''' ('''8'''): 1989, 2005, 2006, 2008, 2010, 2021, 2022, 2023 ** '''Фіналіст''' ('''4'''): 2000, 2007, 2009, 2011 === Эўрапейскія тытулы === * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]''' ** '''Пераможца''' ('''3'''): 1964, 1965, 2010 ** '''Фіналіст''' ('''3'''): 1967, 1972, 2023 * '''[[Ліга Эўропы УЭФА]]''' ** '''Уладальнік (3):''' 1991, 1994, 1998 ** '''Фіналіст''' ('''1'''): 1997 === Міжнародныя тытулы === * '''[[Міжкантынэнтальны кубак]]''' ** '''Уладальнік''' ('''2'''): 1964, 1965 * '''[[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|Клюбны чэмпіянат сьвету]]''': ** '''Пераможца''' ('''1'''): 2010 === Іншыя тытулы === * '''[[Кубак Мітропы]]''' ** '''Фіналіст''' ('''1'''): 1932/33 * '''[[TIM trophy]]''' ** '''Уладальнік''' ('''7'''): 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2010, 2011 ** '''Фіналіст''' ('''1'''): 2009 * '''Pirelli Cup''' ** '''Уладальнік''' ('''11'''): 1996, 1997, 2000, 2001, 2002, 2003, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 ** '''Фіналіст''' ('''4'''): 1998, 1999, 2004, 2005 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q63384393|Бр|}} {{Гулец1|5|Q115110251|ПА|}} {{Гулец1|6|Q2025900|Аб|}} {{Гулец1|7|Q7197034|ПА|}} {{Гулец1|8|Q120907522|ПА|}} {{Гулец1|9|Q19903718|Нап|}} {{Гулец1|10|Q21484126|Нап|капітан}} {{Гулец1|11|Q85782624|ПА|}} {{Гулец1|12|Q13101126|Бр|}} {{Гулец1|14|Q101067809|Нап|}} {{Гулец1|17|Q106776925|ПА|}} {{Гулец1|20|Q763465|ПА|}} {{Гулец1|21|Q106313163|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q196219|ПА|}} {{Гулец1|23|Q20090225|ПА|}} {{Гулец1|25|Q19938984|Аб|}} {{Гулец1|28|Q19599124|Аб|}} {{Гулец1|30|Q56223006|Аб|}} {{Гулец1|31|Q43769705|Аб|}} {{Гулец1|32|Q20204829|Аб|}} {{Гулец1|49|Q18600395|Бр|}} {{Гулец1|94|Q119237165|Нап|}} {{Гулец1|95|Q28561068|Аб|}} {{Гулец1|99|Q56222532|Аб|}} {{Гулец1|—|Q59913917|ПА|}} {{Гулец1|—|Q114840161|ПА|}} {{Канец складу}} == Клюбныя рэкорды == * Найлепшы бамбардзір (паводле агульнай колькасьці галоў): [[Джузэпэ Мэацца]] — 284<ref name="record holders">{{спасылка|url=http://archivio.inter.it/cgi-bin/primatisti?L=en|загаловак=record holders|выдавец=Archivio.inter.it|копія=https://web.archive.org/web/20130225180743/http://archivio.inter.it/cgi-bin/primatisti?L=en|дата копіі=25 лютага 2013|мова=en}}</ref> * Найлепшы бамбардзір у Сэрыі A: Джузэпэ Мэацца — 243<ref name="record holders"/> * Найлепшы бамбардзір у адным чэмпіянаце: [[Люіджы Чэвэніні]] — 37 (у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1913—1914 гадоў|сэзоне 1913—1914 гадоў]]) * Найбольшая колькасьць матчаў за клюб (усяго афіцыйных гульняў): [[Хавіер Санэцьці]] — 858<ref name="La storia">{{спасылка|url=http://www.storiainter.com/Notes/Presenze/Inizio.htm|загаловак=La storia dell'Inter in un CD|мова=it|}}</ref> * Найбольшая колькасьць матчаў у Сэрыі A: [[Хавіер Санэцьці]] — 618<ref name="La storia"/> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.inter.it/en Афіцыйная старонка]{{Ref-it}}{{Ref-en}}{{Ref-zh}} {{Склад ФК Інтэрнацыянале}} {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Інтэрнацыянале Мілян| ]] mhbcx4v4wzxsf7lspsmoq76zo2zr8z1 0 80907 2686293 2678188 2026-08-23T14:32:08Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686293 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Ятаўты |Лацінка = Jataŭty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ятаўтаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкі]] |Сельсавет = [[Пагранічны сельсавет|Пагранічны]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 46 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231775 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 7 |Шырата сэкундаў = 25 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 2 |Даўгата сэкундаў = 14 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́таўты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 112.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Куклянка|Куклянкі]]. Уваходзяць у склад [[Пагранічны сельсавет|Пагранічнага сельсавету]] [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Ятаўт}} Аталд або Адалт (Atald, Adalt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Adalt#v=snippet&q=%40Adalt&f=false S. 157].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Бэрнат|Бернат]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Ятаўт германскаму імю Athald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101.</ref>. == Гісторыя == З 25 верасьня 2003 году вёска ўваходзіла ў склад [[Пагранічны пасялковы савет|Пагранічнага пасялковага савету]]. Да гэтага часу ўваходзіла ў склад [[Кватарскі сельсавет|Кватарскага сельсавету]] [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкага раёну]], які быў скасаваны рашэньнем Гарадзенскага абласнога Савету дэпутатаў.<ref>[http://www.levonevski.net/pravo/normreg2009/num18/d18462.html Решение Гродненского областного Совета депутатов от 25.09.2003 N 32 «О решении вопросов административно-территориального устройства Берестовицкого района»]{{ref-ru}}</ref> З 16 кастрычніка 2007 году вёска знаходзіцца ў складзе [[Пагранічны сельсавет|Пагранічнага сельсавету]]. == Насельніцтва == * 1905 год — 243 чалавекі<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 180.</ref> * 1999 год — 93 чалавекі * 2010 год — 46 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Пагранічны сельсавет}} {{Бераставіцкі раён}} [[Катэгорыя:Пагранічны сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бераставіцкага раёну]] iereq429p9g3w0h9qbdrlif04klx0fm 0 80956 2686354 2665385 2026-08-23T17:48:47Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686354 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Рэал Сасьедад |Лягатып = Real Sociedad logo.svg |ПоўнаяНазва = Real Sociedad de Fútbol, S.A.D. |Горад = [[Сан-Сэбастыян]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1909 |Стадыён = [[Анаэта]] |Умяшчальнасьць = 32 076 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалСасьедЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалСасьедСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалСасьед}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія |Сайт = |pattern_la1 = _realsociedad2122h |pattern_b1 = _realsociedad2122h |pattern_ra1 = _realsociedad2122h |pattern_sh1 = _realsociedad2122h |pattern_so1 = _realsociedad2122h |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _realsociedad2122a |pattern_b2 = _realsociedad2122a |pattern_ra2 = _realsociedad2122a |pattern_sh2 = _realsociedad2122a |pattern_so2 = _realsociedad2122a |leftarm2 = 7b121b |body2 = 7b121b |rightarm2 = 7b121b |shorts2 = 7b121b |socks2 = 7b121b }} «'''Рэал Сасьеда́д'''» ({{мова-es|Real Sociedad de Futbol}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Сан-Сэбастыян]], прадстаўляе [[Краіна баскаў|краіну баскаў]]. Заснаваны 7 верасьня 1909 году, быў адным з заснавальнікаў [[Ля Ліга|Ля Лігі]] ў 1928 годзе. Хатнія гульні праводзіць на арэне «[[Анаэта]]». Найлепшыя гады каманды прыйшліся на 1980-я, калі клюб двойчы станавіўся чэмпіёнам краіны. «Рэал Сасьедад» доўгі час браў у каманду толькі [[баскі|баскаў]], накшталт [[Атлетык Більбао|«Атлетыка» зь Більбао]], але гэтая традыцыя была скасавана ў 1989 годзе, калі ў клюб быў запрошаны гулец [[Зборная Ірляндыі па футболе|нацыянальнай зборнай Ірляндыі]] й клюбу «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]» [[Джон Элдрайдж]]. «Рэал Сасьедад» акркамя футбольнай каманды мае такасама некалькі спартовых сэкцыяў, як то жаночы футбол, [[лёгкая атлетыка]], [[хакей на траве]] і каманду ў басконскую гульню [[пэлёта|пэлёту]]. == Гісторыя == === Пачатак === Футбол зьявіўся ў [[Сан-Сэбастыян]]е ў пачатку 1900-х, дзякуючы намаганьням студэнтаў і мігрантаў, якія вярнуліся зь [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] й прывезьлі на радзіму гульню. У 1904 годзе яны ўтварылі ў San Sebastian Recreation Club. Клюб у 1905 годзе браў удзел у спаборніцтве на [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]]. У траўні 1905 году быў утвораны футбольны клюб «Сан-Сэбастыян» як асобная структура клюбу San Sebastian Recreation Club. У 1909 годзе кіраўніцтва новага клюбу зьвярнуліся да арганізатараў Кубку Гішпаніі аб рэгістрацыі клюбу ў турніры, але дазвол ня быў атрыманы з-за магчымасьці блытаніны з клюбам Club Ciclista de San Sebastian. Каб пазьбегнуць гэтай сытуацыі клюб быў перайменаваны ў Sociedad de Futbol 7 верасьня 1909 году. У 1910 кароль Гішпаніі [[Альфонса XIII (кароль Гішпаніі)|Альфонса XIII]], які выкарыстоўваў Сан-Сэбастыян у якасьці сваёй летняй рэзыдэнцыі, надаў клюбу сваё апекунства, дзякуючы чаму да назва была аздоблена словам «Рэал». У 1928 годзе «Рэал Сасьедад» быў у ліку заснавальнікаў [[Ля Ліга|Ля Лігі]]. У першым жа розыгрышу спаборніцтва клюб заняў выніковае чацьвертае месца, а ягоны гулец [[Франсіска Біенсабас|Франсіска «Пака» Біенсабас]] стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату. Назва каманды была зьменена на Donostia Club de Futbol у 1931 годзе разам са стварэньнем [[Другая гішпанская рэспубліка|Другой гішпанскай рэспублікі]], але была зьменена назад на «Рэал Сасьедад» пасьля сканчэньня [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі]] ў 1939 годзе. Каманда ў цэлым вагаліся паміж Ля Лігай і [[Сэгунда]]й, толькі ў 1940-х гадох клюб сем разоў вылятаў і вяртаўся ў Прымэру. Прыкладна ў гэты ж час за каманду ў якасьці брамніка гуляў скульптар [[Эдуарда Чыльліда]], пакуль [[траўма]] не паклала канец ягонай футбольнай кар’еры. === Посьпехі 1980-х === Каманда заняла другое месца ў Ля Лізе ў першы раз у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1979—1980 гадоў|сэзоне 1979—1980 гадоў]], набраўшы 52 пункты. У той жа час пераможца чэмпіянату «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» Мадрыд атрымаў 53 пункты, а бронзавы прызэр «[[Спортынг Хіхон]]» адстаў ад басконскага клюбу нна 13 пунктаў. На наступны сэзон «Рэал Сасьедад» стаў пераможцам чэмпіянату, атрымаўшы свой ​​першы тытул і не дазволіўшы мадрыдзкаму «Рэалу» чацьверты раз запар стаць чэмпіёнам. Адобва клюбы атрымалі па 45 пунктаў, але па розьніцы мячоў клюб з Сан-Сэбастыяна апярэдзіў сталічных гульцоў<ref>[http://www.rsssf.com/tabless/spanhist7989.html#8081 Spain 1980/81]. RSSSF.com</ref>. Кваліфікаваўшы такім чынам у розыгрыш [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]] сэзону 1981—1982 гадоў, «Рэал Сасьедад» быў выбіты ў першым раўндзе баўгарскім клюбам [[ЦСКА Сафія]]. Атрымаўшы паразу ў [[Баўгарыя|Баўгарыі]] зь лікам 1:0, у [[Гішпанія|Гішпаніі]] клюбы галоў гэтак і ня здолелі забіць<ref>[http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1981/matches/round=1028/index.html 1981/82 European Champions Clubs' Cup]. UEFA.com</ref>. == Дасягненьні == * '''[[Ля Ліга|Чэмпіён Гішпаніі]]''': 1981, 1982 * '''Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]''': 1909, 1987, 2020, 2026 * '''Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]''': 1982 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q20492591|Бр|}} {{Гулец1|2|Q113400106|Аб|}} {{Гулец1|3|Q60466652|Аб|}} {{Гулец1|4|Q119591333|ПА|}} {{Гулец1|5|Q23907908|Аб|}} {{Гулец1|7|Q59823403|Нап|}} {{Гулец1|8|Q106930407|ПА|}} {{Гулец1|9|Q111488644|Нап|}} {{Гулец1|10|Q21195147|Нап|капітан}} {{Гулец1|11|Q16729477|Нап|}} {{Гулец1|12|Q131309598|Нап|}} {{Гулец1|13|Q108861032|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q27067753|Нап|}} {{Гулец1|15|Q110652731|ПА|}} {{Гулец1|16|Q96757612|Аб|}} {{Гулец1|17|Q30346413|Аб|}} {{Гулец1|18|Q26707913|ПА|}} {{Гулец1|19|Q106514931|Нап|}} {{Гулец1|20|Q19948076|Аб|}} {{Гулец1|21|Q20994432|ПА|}} {{Гулец1|22|Q107297844|ПА|}} {{Гулец1|23|Q101073917|ПА|}} {{Гулец1|24|Q67999144|ПА|}} {{Гулец1|31|Q118876123|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realsociedad.com/caste/home/real.asp Афіцыйны сайт]{{ref-es}} * [https://web.archive.org/web/20120614063111/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&IDParam=32&language=en-GB Старонка клюбу] на сайце Ля Лігі {{ref-es}}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20130430023234/http://realsociedad.ru/ Сайт расейскамоўных заўзятараў]{{ref-ru}} {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Сан-Сэбастыян]] 6zd8hiya6v955nv9307daez5cvvb66q 0 80959 2686349 2671743 2026-08-23T17:42:20Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686349 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Левантэ |Лягатып = Levante UD.svg |ПоўнаяНазва = Levante Unión Deportiva, S.A.D. |Заснаваны = 1909 (як ''Levante Futbol Club'')<br />1939 (як ''Levante Union Deportiva'') |Горад = [[Валенсія]], [[Гішпанія]] |Стадыён = [[Сьюдад дэ Валенсія]] |Умяшчальнасьць = 25 534 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЛевантэВалЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЛевантэВалСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЛевантэВал}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _levante2122h | pattern_b1 = _levante2122h | pattern_ra1 = _levante2122h | pattern_sh1 = _levante2021h | pattern_so1 = _levante2122h |leftarm1 = AA0000 |body1 = 0A1E97 |rightarm1 = AA0000 |shorts1 = 0A1E97 |socks1 = 0A1E97 |pattern_la2 = _levante2122a |pattern_b2 = _levante2122a |pattern_ra2 = _levante2122a |pattern_sh2 = _levante2122a |pattern_so2 = _levante2122a |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = 000000 |pattern_la3 = _levante2122t |pattern_b3 = _levante2122t |pattern_ra3 = _levante2122t |pattern_sh3 = _levante2122t |pattern_so3 = _levante2122t |leftarm3 = 13E8E1 |body3 = 13E8E1 |rightarm3 = 13E8E1 |shorts3 = 13E8E1 |socks3 = FFdd00 }} «'''Левантэ'''» ({{мова-es|Levante Unión Deportiva, S.A.D.}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Валенсія]]. Клюб быў заснаваны ў 1909 годзе пад назвай ''Levante FC''. Назоў быў абраны з-за аднаго пляжу ля Валенсіі. Пазьней назоў быў зьменены на ''Levante UD'', пасьля аб’яднаньня з клюбам «Хімнастыка» (''Gimnastico FC'') у 1939 годзе. Зьяўляецца галоўным праціўнікам клюбу «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіі]]». На пачатку 1980-х гадоў некаторы час колеры клюбу абараняў [[Ёган Кройф]]. == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:Llevant FC - VCF Mestalla 23.jpg|міні|зьлева|350пкс|Матч «Левантэ» й «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіі]]» ў 1932 годзе.]] Клюб «Левантэ» быў заснавана 9 верасьня 1909 году як ''Levante FC''<ref>[https://www.laliga.es/en/laliga-santander/levante «Levante Unión Deportiva SAD»]. La Liga.</ref>, узяўшы назоў аднаго з пляжаў у Ля-Мальваросы, і быў адным зь першых футбольных клюбаў у [[Валенсія|Валенсіі]]. Мясцовыя канкурэнты футбольны клюб «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]» ня быў яшчэ ўтвораны да 1919 году<ref>[https://as.com/futbol/2010/06/15/mas_futbol/1276583211_850215.html «Se siente, se nota, Valencia es granota»]. Diario AS.</ref><ref name="levante-historia">[https://www.levante-emv.com/deportes/2011/11/28/historia-enorme-contada/860311.html «La historia más enorme jamás contada»]. Levante EMV.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180816130201/http://www.levanteud.com/es/historia/anos-20/el-nacimiento-del-futbol-en-valencia «El nacimiento del fútbol en Valencia»]. Levante UD.</ref>. Аднак іншы клюб, «Кабаньяль», гуляў у горадзе з 1903 году. Раньнія гульні каманда праводзіла ў Ля-Плятыёта, недалёка ад докаў на вучастку зямлі, які належаў прадпрымальніку, што займаўся [[парфумэрыя|парфумам]]. Наступны клюбны стадыён таксама месьціўся паблізу партовае зоны, і клюб пачаў паступова асацыявацца з працоўнай клясай. У 1919 годзе «Левантэ» ўпершыню згуляў з сваімі будучымі супернікамі камандай «Валенсіі» й атрымаў паразу зь лікам 0:1. Гульня адзначыла адкрыцьцё нядаўна збудаванага стадыёну ў [[Альгірас]]е. У 1928 годзе «Левантэ» выйграў свой ​​першы трафэй — [[Чэмпіянат Валенсіі па футболе|Валенсійскі чэмпіянат]]. У 1909 годзе таксама стаў годам стварэньня клюбу «Хімнастыка», які першапачаткова праводзіў хатнія матчы на стадыёне «Патраната Хувэнтуд Абрэра», маючы назоў на той час «Унівэрсытарыё». Да 1920 году клюб зьмяніў назоў на «Рэал Хімнастыка», пасьля прадастаўленьня каралеўскага патранажу [[Альфонс XIII|Альфонсам XIII]]. У 1920 годзе «Хімнастыка» выйшала ў фінал чэмпіянату Валенсіі, але гульню гэтак і не згуляла. У 1930 годзе са зьяўленьнем [[Другая Гішпанская рэспубліка|Другой Гішпанскай рэспублікі]] ў назьве была скасавана частка «Рэал». У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1934—1935 гадоў|1934—1935 гадох]] абодва клюбы «Левантэ» й «Хімнастыка» дэбютавалі ў другім гішпанскім дывізіёне, калі ліга была пашырана зь дзесяці камандаў да дваццаці чатырох. === Вайна й аб’яднаньне === У 1935 годзе «Левантэ» атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Левантэ-Сур, першынство, у якім прымалі ўдзел клюбы з [[Валенсія (аўтаномная супольнасьць)|Валенсіі]], [[Мурсія (аўтаномная супольнасьць)|Мурсіі]] й [[Андалюзія|Андалюзіі]]<ref>[http://www.rsssf.com/tabless/span-levantechamp.html «Spain – List of Champions of Levante, Valencia and Murcia»]. RSSSF</ref>, а затым дасягнуў паўфіналу [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]], пасьлядоўна атрымаўшы перамогі над «Валенсіяй» і «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёнай]]», перш чым канчаткова атрымаць паразу ад клюбу «[[Сабадэль (футбольны клюб)|Сабадэль]]». Падчас [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны ў Гішпаніі]], «Левантэ» й «Хімнастыка» бралі ўдзел у [[Міжземнаморская ліга|Міжземнаморскай лізе]], заняўшы пятае й шостае месцы адпаведна. Акрамя таго «Левантэ» атрымаў перамогу ў [[Кубак вольнай Гішпаніі па футболе|кубку вольнае Гішпаніі]], турніры які ладкаваўся на тэрыторыі падпарадкаванай рэспубліканцкаму ўраду. Першапачаткова меркавалася, што ў кубка возьмуць удзел першыя чатыры каманды зь Міжземнаморскае лігі, аднак «Барсэлёна» вырашыла зьдзейсніць падарожжа ў [[Мэксыка|Мэксыку]] й [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], таму іхнае месца заняў «Левантэ». Паводле вынікаў міні-турніру ў фінал патрапілі «Левантэ» й «Валенсія». 18 ліпеня 1937 году «Левантэ» атрымаў мінімальную перамогу зь лікам 1:0 над сваім адвечным супернікам на [[Алімпійскі стадыён (Барсэлёна)|Алімпійскім стадыёне]] ў Барсэлёне, які тады пасіў назву «Манжуік»<ref>[http://www.rsssf.com/tabless/spancuplibre37.html «Spain – Copa de España Libre 1937»]. RSSSF</ref>. [[Файл:Escut Gimnàtic de València.jpg|міні|Камбінаваны вымпел «Хімнастыкі» й «Левантэ», двух клюбаў, спадкаемцай якіх зьяўляецца сёньняшні клюб.]] За часам грамадзянскае вайны «Левантэ» страціў свой стадыён, які быў зьнішчаны, але склад каманды не зьмяніўся. У «Хімнастыка» сытуацыя была адваротная, клюб захаваў стадыён, аднак большая частка гульцоў загінула падчас канфлікту. У выніку, у 1939 годзе абодва клюбы аб’ядналіся ў адзіную структуру спартовае аб’яднаньне «Левантэ» ({{мова-es|Levante Unión Deportiva|скарочана}})<ref>[https://web.archive.org/web/20180820140924/http://www.levanteud.com/es/historia/anos-20/todo-empezo-en-el-mes-de-septiembre-de-1909 «Todo empezó en el mes de septiembre de 1909»]. Levante UD.</ref>. Такім чынам, «Левантэ» мае паходжаньне ад двух клюбаў, якія ў сваю чаргу былі заснаваныя ў 1909 годзе. Знамянальна, што хатнія сіне-гранатавыя колеры ўзыходзяць да «Хімнастыка», у той час як чорна-белыя колеры, якія каманда выкарыстоўвае ў гасьцявых сустрэчах, зьяўляюцца арыгінальнымі колерамі першапачатковага клюбу «Левантэ». Акрамя таго, «Левантэ» атрымаў у спадчыну ад «Хімнастыкі» яшчэ й мянушку «жабы»<ref name="levante-historia"/><ref>[https://web.archive.org/web/20180927204353/http://www.laliga.es/en/news/why-are-levante-called-the-granotas «Why are Levante called the 'granotas'?»]. La Liga.</ref><ref>[https://www.lavanguardia.com/deportes/20111026/54236143648/las-diez-leyendas-del-levante.html «Las diez leyendas del Levante»]. La Vanguardia.</ref>. === Заняпад === «Левантэ» прыйшлося чакаць да 1960-х гадоў, каб дэбютаваць у [[Ля Ліга|Ля Лізе]]. У 1963 годзе клюб заняў другое месца ў групе II другога дывізіёну, атрымаўшы перамогу над «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» зь лікам 4:2 паводле сумы двух матчаў плэй-оф. На працягу першага сэзону ў найвышэйшым дывізіёне клюб двойчы перамог «Валенсію». А ў настыпным сэзоне, не зважабчы на буйную хатнюю перамогу зь лікам 5:1 над «Барсэлёнай», клюб ня здолеў захаваць месца ў эліце й паводле вынікаў двух пераходных матчаў атрымаў паразу ад «[[Маляга (футбольны клюб)|Малягі]]». У канцы наступнага сэзону «Левантэ» страціў сваіх лепшых гульцоў праз эканамічныя праблемы. У сэзоне 1967—1968 гадоў клюб заняў 14-ы радок у другім дывізіёне, але гэтага было недастаткова, бо гішпанская фэдэрацыя вырашыла скараціць другі дывізіён на адну групу, і «Лэвантэ» быў вымушаны спусьціцца ў трэці дывізіён. Каб скараціць запазычанасьць рада дырэктароў валенсійцаў прыняла рашэньне аб продажы старажытнага стадыёну «Вальеха» й куплі вучастка зямлі ў раёне Арыёльс, дзе быў пабудаваны новы стадыён. На сёньня ён месьціцца ў межах гораду Валенсія. Новая пляцоўка была пабудаваная ў 1969 годзе, падчас будаўніцтва свае хатнія матчы «Левантэ» праводзіў на «[[Мэстальля|Мэстальлі]]», хатнем стадыёне «Валенсіі». У сэзоне 1972—1973 гадоў «Левантэ» здолеў перамагчы ў розыгрышу трэцяга дывізіёна й узьнёсься ў другі дывізіён. Тым ня менш, у наступным годзе захаваць месца клюбу не ўдалося, не зважаючы на падпісаньне гульца нацыянальнае [[Зборная Чылі па футболе|зборнае Чылі]] [[Карляс Касэлі|Карляса Касэлі]]. Зноўку ў трэцім дывізіёне «Левантэ» правёў выдатны сэзон, але прапусьціў наперад «[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]», які ў выніку атрымаў перамогу ў розыгрышы й атрымаў правы на падвышэньне. Касэлі быў прыкмечаны «Эспанёлам» і пакінуў каманду. У наступныя сэзоны клюб зноўку вярнуўся ў другі дывізіён, але адразу апусьціўся назад. Фінансавыя паказчыкі клюбу тым часам значна пагоршыліся ў каторы раз. Напачатку 1980-х гадох за клюб палову сэзону правёў нідэрляндзкая супэрзорка [[Ёган Кройф]], якія скончыў кар’еру праз тры гады пасьля гэтага. Прыбыцьцё Кройфа мела супрацьлеглы эфэкт, і каманда паказвала даволі нездавальняючыя вынікі, скончыўшы сэзон на 9-м радку. У сэзоне 1981—1982 гадоў эканамічная сытуацыя пагоршылася настолькі, што немагчымым сталася сабраць гульцоў, які замкнуліся ў распранальні й вымусілі прэзыдэнта клюбу сысьці ў адстаўку. У тым жа сэзоне клуб апусьціўся на трэці дывізіён, [[Сэгунда Б чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгунду Б]]. Аднак, праз вялікую запазычанасьць «Левантэ» быў адпраўлены ў чацьвёрты дывізіён, [[Тэрсэра чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Тэрсэру]]. На наступны сэзон клюб быў вельмі блізкі да таго як прасунуцца вышэй, аднак толькі праз год валенсійцы здолелі падняцца ў трэці дывізіён. У сэзоне 1986—1987 гадоў прызэдэнтам клюба стаў [[Рамон Вікторыя]], які спрабаваў значна зьмякчыць эканамічную катастрофу, якая налучыла клюб. «Левантэ» атрымаў рэпутацыю «каманды-ліфту» праз сталыя падвышэньні й паніжэньні ў лігах. У сэзоне 1988—1989 гадоў клюб здолеў нават падняцца да другога дывізіёну, дзе нават затрымаўся на некаторы час, аднак брак фінансавых сродкаў не дазволіў клюбу якасна сфармаваць склад і клюб зноўку вярнуўся ў трэці дывізіён. Клюб выдатна правёў сэзон 1995—1996 гадоў і дамогся падвыгэньня да другога дывізіёну. На наступны сэзон каманда, ачоленая [[Хасэ Мануэль Эсналь|Хасэ Мануэлем Эсналем]], нават скончыла сэзон у першай чвэрці табліцы. Не зважаючы на тое, што прэзыдэнт клюбу [[Пэдра Вільяроэль]] дэкляраваў галоўнай мэтай выхад да эліты, «Левантэ» па выніках наступнага сэзону вярнуўся ў трэці дывізіён, пад кіраўніцтвам трэнэра [[Пэп Балягер|Пэпа Балягера]]. 90-гадовы [[юбілей]] клюб адзначыў рознымі сацыяльнымі падзеямі, у тым ліку рэдызайнам клюбага талісману. У сэзоне 2001—2002 гадоў «Левантэ» амаль ня вылецеў з Сэгунды, аднак праз той факт, што «[[Бургас (футбольны клюб)|Бургас]]» ня здолеў прайсьці ліцэнзаваньне «Левантэ» застаўся ў другім дывізіёне. На наступны сэзон да клюбу далучыўся зорны гулец [[Прэдраг Міятавіч]]. Тым ня менш, унёсак футбаліста быў падобны на зьяўленьне ў свой час Кройфа, і клюб ня здолеў прасунуцца да эліты. === Сучаснасьць === [[Файл:The Levante "team" (1478683417).jpg|міні|350пкс|Склад «Левантэ» перад матчам [[Ля Ліга 2007—2008 гадоў|сэзону 2007—2008 гадоў]].]] Пасьля перамогі ў розыгрышу Сэгунды сэзону 2003—2004 гадоў «Левантэ» вярнуўся ў Ля Лігу, але ня здолеў за яе зачапіцца, зноўку вярнуўшыся ў другі дывізіён. Заняўшы трэці радок у выніковай табліцы Сэгунды ў сэзоне 2005—2006 гадоў клюб вярнуўся ў элітны дывізіён, дзе правёў наступныя два сэзоны. Самым выбітным матчам за гэты пэрыяд сталася хатная перамога над «Валенсіяй» зь лікам 4:2 у [[Ля Ліга 2006—2007 гадоў|сэзоне 2006—2007 гадоў]]. Выніковымі стрэламі адзначыліся [[Мустафа Рыга]] (двойчы), [[Сальва Бальеста]] й [[Ляран Куртуа]]. У наступным фінансавае становішча «Левантэ» пагоршылася. Акрамя таго, зьявіліся паведамленьні аб тым, што гульцы атрымалі толькі прыблізна пятую частку выплатаў паводле сваіх кантрактаў. Згодна з навінамі стала вядома, што клюб меў запазычанасьць у памеры 18 млн эўра па выплатах сваім гульцам. Вынікі каманды на гэтым тле значна пагоршыліся. Гульцы стаміліся ад клюбных справаў і адмовіліся выходзіць на матчы супраць «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]» й «[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёлу]]», аднак 26 красавіка 2008 году стала вядома, што гульцы й клюб дамовіліся аб частковай сплаты запазычанасьці ў памеры 10 млн эўра. Напачатку траўня гульцы правялі страйк у матчы супраць «Дэпартыва», адмаўляючыся рухацца на працягу некалькіх сэкундаў пасьля стартавага сьвістку, а затым абвесьцілі, што яны ня выйдуць на пляцоўку ў заключнай гульні супраць мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]». Тым ня менш, сытуацыя была вырашаная й апошні матч клюбу ў сэзоне ўсё ж такі меў месца. 13 чэрвеня 2010 году «Левантэ» вярнуўся у найвышэйшую лігу пасьля хатняй перамогі зь лікам 3:1 над «[[Кастэльён Кастэльён-дэ-ля-Пляна|Кастэльёнам]]», які на той момант разьвітаўся з шанцамі на захаваньне прапiсцы. Цікава, што адразу тры калектывы набралі аднолькавую колькасьць пунктаў, 71, і толькі паводле вынікаў гульняў паміж сабой у эліту выйшлі «[[Эркулес Алікантэ|Эркулес]]» і «Левантэ», пакінуўшы за сьпінамі футбалістаў «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтысу]]»<ref>[https://www.theguardian.com/football/blog/2011/oct/31/la-liga-levante-finally-dethroned «Levante are finally dethroned as La Liga becomes a more boring place»]. The Guardian.</ref>. Пад кіраўніцтвам галоўнага трэнэра [[Люіс Гарсія Пляса|Люіса Гарсіі Пляса]] клюб, нарэшце, захаваў месца ў Ля Лізе ў [[Ля Ліга 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]]. 26 кастрычніка 2011 году пасьля дзявятага тура «Левантэ» атрымаў перамогу над клюбам «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]» зь лікам 3:2 і ачоліў табліцу з 23 пунктамі<ref>[https://web.archive.org/web/20140618195021/http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/sid_lowe/10/26/levante/index.html «Levante pulls off the impossible»]. Sports Illustrated.</ref>. Гэта быў першы раз у гісторыі клюбу, калі ён дасягнуў хоць і на некаторы час першага месца ў найвышэйшым дывізіёне. Клюб у той сэзон атрымаў 7 перамог запар, пасьля двух нічыіх у першых двух матчах<ref>[https://www.nytimes.com/2011/10/29/sports/soccer/levante-la-ligas-david-stares-down-at-spains-two-goliaths.html «Underdog turns heads at the top in Spain»]. The New York Times.</ref>. У выніку «Левантэ» заняў шостае месца пасьля перамогі над «[[Атлетык Більбао|Атлетыкам]]» у хатняй сустрэчы зь лікам 3:0 і, такім чынам, упершыню ў гісторыі атрымаў правы на ўдзел у эўрапейскім міжнарожнам турніры, [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]]<ref>[http://espnfc.com/uk/en/report/323688/report.html?soccernet=true&cc=5739 «Ghezzal helps Levante secure European place»]. ESPN.</ref>. У [[Ля Ліга 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] «Левантэ» быў паніжаны ў клясе пасьля паразы ў апошнім туры ад «[[Маляга (футбольны клюб)|Малягі]]», заняўшы апошняе месца. Аднак, на наступны сэзон клюб атрымаў перамогу ў Сэгундзе й вярнуўся ў эліту. == Дасягненьні == * Уладальнік [[Кубак вольнай Гішпаніі па футболе|Кубка вольнае Гішпаніі]]: 1937 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q121301385|Бр|}} {{Гулец1|2|Q2876432|Аб|}} {{Гулец1|4|Q59915026|Аб|}} {{Гулец1|5|Q106867353|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]}} {{Гулец1|6|Q118903035|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}} {{Гулец1|7|Q42379487|Нап|}} {{Гулец1|8|Q107035459|ПА|}} {{Гулец1|9|Q108112656|Нап|}} {{Гулец1|10|Q116147120|ПА|}} {{Гулец1|11|Q131301989|Нап|}} {{Гулец1|13|Q1587689|Бр|}} {{Гулец1|14|Q125564706|Аб|}} {{Гулец1|17|Q56604038|Нап|}} {{Гулец1|18|Q111154845|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q137546046|Нап|}} {{Гулец1|20|Q105083031|ПА|}} {{Гулец1|21|Q124432224|Нап|}} {{Гулец1|22|Q3177357|Аб|}} {{Гулец1|23|Q78515852|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]}} {{Гулец1|24|Q125271014|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}} {{Гулец1|27|Q126595833|Нап|}} {{Гулец1|29|Q140855276|Аб|}} {{Гулец1|33|Q141106447|Аб|}} {{Гулец1|55|Q112869138|Нап|}} {{Гулец1|—|Q123021820|Бр|}} {{Гулец1|—|Q112074138|Бр|}} {{Гулец1|—|Q135583601|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]}} {{Гулец1|—|Q122935030|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.levanteud.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Валенсійскі спорт]] sg8dryra38f9883muxvp9ctcq2l9gy3 0 81090 2686419 2658523 2026-08-23T19:36:57Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686419 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Баер |Лягатып = Bayer Leverkusen.png |ПоўнаяНазва = Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH |Горад = [[Левэркузэн]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[БайАрэна]] |Умяшчальнасьць = 30 210 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БаерЛевэркЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БаерЛевэркСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БаерЛевэрк}} |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _bayer2122h | pattern_b1 = _bayer2122h | pattern_ra1 = _bayer2122h | pattern_sh1 = _bayer2122h | pattern_so1 = _bayer2122h | leftarm1 = FD0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _bayer2122a | pattern_b2 = _bayer2122a | pattern_ra2 = _bayer2122a | pattern_sh2 = _bayer2122a | pattern_so2 = _bayer2122a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _bayer2122t | pattern_b3 = _bayer2122t | pattern_ra3 = _bayer2122t | pattern_sh3 = _bayer2122t | pattern_so3 = _bayer2122t | leftarm3 = 2500FF | body3 = 2500FF | rightarm3 = 2500FF | shorts3 = 2500FF | socks3 = 2500FF }} «'''Ба́ер 04 Левэрку́зэн'''» ({{мова-de|Bayer 04 Leverkusen}}) ― прафэсійны [[футбольны клюб]] зь [[Нямеччына|Нямечыны]], што гуляе ў [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. Прадстаўляе горад [[Левэркузэн]] зь зямлі [[Паўночны Райн — Вэстфалія]]. Акрамя футбольнага клюбу ў спартовую сыстэму «Баер» уваходзяць [[Лёгкая атлетыка|атлетычны]], [[Гімнастыка|гімнастычны]] і [[Баскетбол|баскетбольны]] клюбы. Пасьля таго, як клюб з 1996 году пяць разоў фінішаваў другім (1997, 1999, 2000 і 2002, 2011), нарэшце, у 2024 годзе ён дамогся тытулу чэмпіёна краіны. == Гісторыя == === Асноўныя падзеі === * 1 ліпеня 1904 году ― заснаваны як ''TuS Friedrich Bayer & Co 1904 Leverkusen'' (спартовы клюб) * 31 траўня 1907 году ― заснаваны футбольны клюб * 1923 год ― перайменаваны ў ''FV 1904 Leverkusen'' * 1928 год ― аб’яднаны з ''Box-Verein Wiesdorf'' пад назовам ''SV 04 Leverkusen'' * 1935 год ― перайменаваны ў ''SV Bayer 04 Leverkusen'' * 1938 год ― аб’яднаны з ''TuS Friedrich Bayer & Co 1904 Leverkusen'' пад назовам ''BSG 04 Leverkusen'' * 1943 год ― перайменаваны ў ''SV Bayer 04 Leverkusen'' * 1945 год ― перайменаваны ў ''SV 04 Leverkusen'' * 1948 год ― перайменаваны ў ''SV Bayer 04 Leverkusen'' * 1974 год ― аб’яднаны з ''TuS 04 Leverkusen'' пад назовам ''TSV Bayer 04 Leverkusen'' === 1903—1963 === Гісторыя «Баеру» вядзе адлік з 27 лістапада 1903 году, калі 170 працоўнікаў групы «[[Bayer]]» адправілі ліст кіраўніцтву кампаніі з прапановай стварыць уласны спартовы клюб. 15 чэрвеня 1904 году кампанія пагадзілася падтрымаць ініцыятыву, і 1 ліпеня 1904 году быў створаны клюб гімнастыкі, які атрымаў назву «''TuS Friedrich Bayer & Co 1904 Leverkusen''». 31 траўня 1907 году быў створаны асобны футбольны дэпартамэнт. Але ў ''«TuS Friedrich Bayer & Co 1904 Leverkusen''» існавала сур’ёзная варожасьць паміж гімнастамі і спартоўцамі іншых відаў спорту. [[Файл:StadionAmStadtpark.jpg|значак|зьлева|300пкс|Хатні матч 1955 году на старым стадыёне клюбу.]] Варожасьць спрыяла таму, што 8 чэрвеня 1928 году футбалісты і шэраг іншых спартовых дэпартамэнтаў выйшлі з таварыства, стварыўшы спартовую асацыяцыю «''SV Bayer 04 Leverkusen''». У канцы 1920-х і на пачатку 1930-х гадоў «Баер» выступаў толькі ў трэцяй i чацьвертай лігах, пакуль яны ня здолелі ў 1936 годзе выйсьці ў другую заходнюю лігу. У сэзоне 1950—1951 гадоў «Баер» перамог у Першай аматарскай лізе на захадзе і выйшаў у вышэйшую лігу. У сэзоне 1951—1952 гадоў «Баер» упершыню ўдзельнічаў у вышэйшай нямецкай заходняй Обэрлізе, дзе адразу ж заняў шостае месца. Найлепшым вынікам сталася трэцяе месца ў сэзоне 1954—1955 гадоў. У сэзоне 1955—1956 гадоў «Баер» заняў 15 месца і вылецеў у Першую аматарскую лігу. У сэзоне 1961—1962 гадоў «Баер» зноўку перамог у Першай аматарскай лізе на захадзе і вярнуўся ў вышэйшую лігу. У сэзоне 1962—1963 гадоў «Баер» вярнуўся ў вышэйшую нямецкую заходнюю Обэрлігу і заняў 9 месца. === Па стварэньні Бундэсьлігі === Гэты быў апошні сэзон Обэрлігі, якую ужо ў наступным сэзоне замяніла [[Бундэсьліга]]. Улічваючы пасярэднія вынікі клюбу, «Баер» быў адпраўлены ў рэгіянальную лігу, які стаў другім дывізіёнам заходненямецкага першынства. Дружына спаборнічала там цягам наступных некалькіх сэзонаў. У 1968 годзе, здабыўшы перамогу ў сваёй зоне лігі, «Баер» ня здолеў прасунуцца праз раўнд плэй-оф у найвышэйшы дывізіён. У 1973 годзе клюб страціў месца ў лізе, але хутка вярнуўся да выступаў у другім дывізіёне. Ужо праз некалькі гадоў клюб забясьпечыў сабе месца ў Бундэсьлізе. Дэбютаваў клюб у новым для сябе розыгрышы ў [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 1979—1980 гадоў|сэзоне 1979—1980 гадоў]]. [[Файл:Ulf Kirsten.jpg|значак|[[Ульф Кірстэн]] тройчы быў найлепшым бамбардзірам [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]].]] Да сярэдзіны 1980-х гадоў «Баер» прабіўся ў верхнюю палову турнірнай табліцы і замацаваўся там да канца дзесяцігодзьдзя. Менавіта ў гэты час, то бок у 1984 годзе, дзьве часткі клюбу, якія разышліся былі больш за паўстагодзьдзя таму, зноў аб’ядналіся ў адзіны клюб, які сваімі колерамі зрабіў чырвоны і белы. У дадатак да гэтага «Баер» здабыў свой першы [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]]. У фінальным двубоі немцы саступілі «[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёлу]]» зь лікам 0:3, але ў матчы ў адказ перамог з тым жа лікам. Лёс быў вырашаны ў сэрыі пэнальці, дзе левэркузэнцы былі мацней за гішпанцаў<ref>[https://web.archive.org/web/20140407124031/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=1987/overview/index.html «1987/88: Resurgent Leverkusen hold their nerve»]. UEFA.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141019040241/http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50109/profile/index.html «Leverkusen»]. UEFA.</ref>. Па аб’яднаньні Нямеччыны ў 1990 годзе руплівы кіраўнік каманды [[Райнэр Кальмунд]] прыдбаў да клюбу шэраг усходненямецкіх гульцоў, як то [[Ульф Кірстэн|Ульфа Кірстэна]], [[Андрэас Том|Андрэаса Тома]] і [[Енс Мэльцыг|Енса Мэльцыга]], якія згулялі важную ролю ў далейшых посьпехах клюбу. Акрамя гэтага, Кальмунд пільна сачыў за бразыльскімі талентамі. Гэтак у клюбе зьявіліся [[Жаржыньню]] і [[Паўлу Сэржыю]]. Клюб таксама склаў працоўныя дамовы з вэтэранам [[Бэрнд Шустэр|Бэрндам Шустэрам]] і гульцом нацыяальнай зборнай Нямеччыны [[Рудзі Фёлер]]а. Наступны свой тытул клюб здабыў у 1993 годзе, перамогшы зь лікам 1:0 у фінале [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубку Нямеччыны]] «Гэрту»<ref>[https://web.archive.org/web/20161026013603/http://www.fussballdaten.de/dfb/1993/ «DFB Cup 1992/1993»]. Fussball Daten.</ref>. У наступным сэзоне «Баер» рэпрэзэнтаваў новую трэцюю форму, якая ўлачала кашулі з чырвона-чорнымі палосамі. З тых часоў клюб гэтую форму выкарыстоўвае ўва ўсіх хатніх матчах. У сэзоне 1995—1996 гадоў «Баер» нечакана пагоршыў вынікі і, нават, змагаўся ў захаваньне месца ў элітным дывізіёне. Па запрашэньні новага галоўнага трэнэра [[Крыстаф Даўм|Крыстафа Даўма]], сытуацыя выправілася, і ўжо ў наступным сэзоне левэркузэнскі клюб быў другім у лізе. У наступныя гады дружына ўзмацнілася шэрагам бразыльскіх гульцоў. Гэтак да шыхтаў каманды далучыліся [[Лусію]], [[Эмэрсан Фэрэйра|Эмэрсан]] ды [[Зэ Рабэрту]]. У 1999 годзе з «[[Кайзэрсьляўтэрн (футбольны клюб)|Кайзэрсьляўтэрну]]» прыяднаўся да каманды [[Міхаэль Баляк]], які стаў сапраўдным лідэрам каманды. == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]]: 2024 * Уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]: 1993, 2024 * Уладальнікі Супэркубка Нямеччыны: 2024 * Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]: 1988 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q5811691|Бр|}} {{Гулец1|2|Q28056787|Аб|}} {{Гулец1|3|Q85713553|Аб|}} {{Гулец1|4|Q112813857|Аб|}} {{Гулец1|5|Q81741599|Аб|}} {{Гулец1|6|Q83750159|ПА|}} {{Гулец1|7|Q822781|ПА|}} {{Гулец1|8|Q19958843|ПА|капітан}} {{Гулец1|9|Q121423143|Нап|}} {{Гулец1|10|Q96391665|ПА|}} {{Гулец1|11|Q27978968|Нап|}} {{Гулец1|12|Q56433997|Аб|}} {{Гулец1|13|Q112182604|Аб|}} {{Гулец1|14|Q16910257|Нап|}} {{Гулец1|15|Q114035712|Аб|}} {{Гулец1|16|Q131308358|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q5981954|Аб|}} {{Гулец1|17|Q113506942|Нап|}} {{Гулец1|18|Q135686049|ПА|}} {{Гулец1|19|Q106955899|Нап|}} {{Гулец1|22|Q61968862|Нап|}} {{Гулец1|23|Q96464733|Нап|}} {{Гулец1|24|Q19968626|ПА|}} {{Гулец1|25|Q19345715|ПА|}} {{Гулец1|28|Q20435757|Бр|}} {{Гулец1|30|Q118118504|ПА|}} {{Гулец1|35|Q131740042|Нап|}} {{Гулец1|36|Q502103|Бр|}} {{Гулец1|42|Q137507166|Нап|}} {{Гулец1|44|Q111308976|Аб|}} {{Гулец1|—|Q140472065|ПА|}} {{Гулец|—|{{Сьцяг|Малі}}|Нап|Нджыкура Бамба||2008}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.bayer04.de/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-de}}{{ref-en}} {{Бундэсьліга}} [[Катэгорыя:Баер Левэркузэн| ]] [[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1904 годзе]] bvc0i647wmjc4hzc4lfkfpn7fxfjrpo 0 81091 2686418 2686105 2026-08-23T19:36:48Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686418 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Баварыя |Лягатып = FC Bayern München logo (2024).svg |ПоўнаяНазва = Fußball-Club Bayern München e. V. |Горад = [[Мюнхэн]], [[Нямеччына]] |Заснаваны = 27 лютага 1900 |Стадыён = [[Альянц Арэна]] |Умяшчальнасьць = 71 137 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БаварыяМюнЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БаварыяМюнСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БаварыяМюн}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _bayern2526h | pattern_b1 = _bayern2526h | pattern_ra1 = _bayern2526h | pattern_sh1 = _bayern2526h | pattern_so1 = _bayern2526hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _bayern2526a | pattern_b2 = _bayern2526a | pattern_ra2 = _bayern2526a | pattern_sh2 = _bayern2526a | pattern_so2 = _bayern2526al | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = _bayern2526t | pattern_b3 = _bayern2526t | pattern_ra3 = _bayern2526t | pattern_sh3 = _bayern2526t | pattern_so3 = _bayern2526tl | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Баварыя Мюнхэн'''» ({{мова-de|Fußball-Club Bayern München}}) ― [[Нямеччына|нямецкі]] спартовы клюб, што базуецца ў [[Мюнхэн]]е ([[Баварыя]]). Больш за ўсё вядомы [[футбольны клюб]] спартовай сыстэмы «Баварыя», клюб зьяўляецца рэкардсмэнам па колькасьці айчынных тытулаў: 35-разовы [[Бундэсьліга|чэмпіён Нямеччыны]] й 21-разовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|кубка краіны]]. Клюб быў заснаваны ў 1900 годзе адзінаццацю гульцамі з ініцыятывы Франца Ёна{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|17—33}}. Нягледзячы на тое, што ў 1932 годзе стаў чэмпіёнам Нямеччыны, да 1963 году каманда выступала ў ніжэйшых лігах. На пачатку й у сярэдзіне 70-х гадоў клюб дабіўся посьпехаў, тройчы запар перамагаючы ў нацыянальным чэмпіянаце (1972, 1973, 1974) і столькі ж разоў у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]] (1974, 1975, 1976). Капітанам каманды тады быў [[Франц Бэкенбаўэр]]. З 2006 году хатнія гульні праводзіць на «[[Альянц Арэна|Альянц Арэне]]». Да гэтага 33 сэзоны запар клюб праводзіў гульні на [[Алімпійскі стадыён (Мюнхэн)|Алімпійскім стадыёне]]. Акрамя футбольнага клюбу «Баварыя» таксама існуюць клюбы па [[шахматы|шахматах]], [[гандбол]]е, [[баскетбол]]е, [[гімнастыка|гімнастыцы]], [[боўлінг]]у, [[настольны тэніс|пінг-понгу]]. == Гісторыя == === Пачатак === [[Файл:Fcn-fcb1901.jpg|значак|зьлева|Матч «Баварыі» супраць «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэргу]]» ў 1901 годзе.]] «Баварыя» была заснавана сябрамі мюнхэнскага гімнастычнага клюбу. Фактычна гэта было зроблена ў 1900 годзе адзінаццацю гульцамі з ініцыятывы Франца Джона. Цягам некалькіх месяцаў «Баварыя» атрымала шматлікія перамогі над усімі мясцовымі супернікамі, у тым ліку перамогу над «Нордштэрнам» зь лікам 15:0<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.thelocal.de/20150522/fc-bayern-fans-early-history-rediscovered|загаловак=Bayern fans bring club’s earliest years to light|выдавецтва=The Local|дата публікацыі=22.05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150525162232/http://www.thelocal.de/20150522/fc-bayern-fans-early-history-rediscovered|дата копіі=25.05.2015}}</ref>, і выйшла ў паўфінал чэмпіянату Паўднёвай Нямеччыны 1900—1901 гадоў{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|17—33}}. У наступныя гады клюб узяў некалькі мясцовых трафэяў, а ў 1910—1911 гадах «Баварыя» далучылася да навастворанай Крайсьлігі, першай рэгіянальнай баварскай лігі. Клюб перамог у гэтай лізе ў першы ж год, але да пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў 1914 годзе перамог больш не было<ref name="bayernhistory0045">{{спасылка|спасылка=http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1900-1932/index.php|загаловак=1900 bis 1932: Von Beginn an erfolgreich|выдавецтва=FC Bayern Munich Official Website|копія=https://web.archive.org/web/20141028114211/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1900-1932/index.php|дата копіі=28.10.2014}}</ref>{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|30—40}}. Да канца першага дзесяцігодзьдзя свайго заснаваньня ў «Баварыі» зьявіўся футбаліст, якога выклікалі ў нацыянальную зборную Нямеччыны. Ім быў Макс Габлёнскі<ref name="auto1">{{спасылка|аўтар=Kwolek, Sarah-Luisa|спасылка=https://fcbayern.com/de/club/historie/meilensteine-seit-1900/1900-bis-1932-von-beginn-an-erfolgreich|загаловак=Von Beginn an erfolgreich|выдавецтва=FC Bayern München|дата публікацыі=13.07.2016|копія=https://web.archive.org/web/20190401104705/https://fcbayern.com/de/club/historie/meilensteine-seit-1900/1900-bis-1932-von-beginn-an-erfolgreich|дата копіі=01.04.2019}}</ref>. Да 1920 году ў таварыства ўваходзіла ня больш за 700 сяброў, што зрабіла яе найбуйнейшым футбольным клюбам у Мюнхэне<ref name="auto1" />. У паваенныя гады «Баварыя» выйграла некалькі рэгіянальных спаборніцтваў, перш чым стаў пераможцам паўднёванямецкага чэмпіянату ў 1926 годзе, што было паўторана праз два гады<ref name="bayernhistory0045" />{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|51—63}}. Першы нацыянальны тытул каманды быў здабыты ў 1932 годзе, калі трэнэр [[Рыхард Кон]] прывёў каманду да трыюмфу ў чэмпіянаце Нямеччыны, калі мюнхэнцы перамаглі ў вырашальным матчы франкфурцкі «[[Айнтрахт Франкфурт|Айнтрахт]]» зь лікам 2:0<ref name="bayernhistory0045" />. [[Файл:FC Bayern-Townley (1914).jpg|значак|Каманда 1914 году.]] Прыход да ўлады [[Адольф Гітлер|Адольфа Гітлера]] рэзка спыніў разьвіцьцё «Баварыі». Прэзыдэнт клюбу [[Курт Ляндаўэр]] і трэнэр Кон пакінулі краіну, бо былі габрэямі. Многія іншыя сябры клюбу таксама былі звольненыя. «Баварыю» абражалі «габрэйскім клюбам», у той час як мясцовы супернік, як то «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]», набыў вялікую падтрымку. Ёзэф Заўтэр быў прыняты на пасаду ў клюб у 1943 годзе, стаўшы адзіным сябрам [[Нацыянал-сацыялістычная нямецкая працоўная партыя|НСДАП]] на пасадзе прэзыдэнта «Баварыі». Пасьля таварыскага матчу ў Швайцарыі некаторыя гульцы «Баварыі» віталі Ляндаўэра, але клюб усьцяж дыскрымінаваўся<ref>{{навіна|аўтар=Faller, Heike|спасылка=http://www.zeit.de/2003/23/Sport_2flandauer/komplettansicht|загаловак=Onkel Kurt und die Bayern|дата публікацыі=28.05.2003|копія=https://web.archive.org/web/20141017200655/http://www.zeit.de/2003/23/Sport_2flandauer/komplettansicht|дата копіі=17.10.2014}}</ref>. На «Баварыю» таксама паўплывала пастанова, згодна зь якім футбалісты павінны былі зноў стаць паўнавартаснымі аматарамі, што прывяло да пераезду адоранага маладога цэнтральнага нападніка [[Оскар Рор|Оскара Рора]] ў [[Швайцарыя|Швайцарыю]]. У наступныя гады «Баварыя» ня здолела захаваць сваю ролю прэтэндэнта на тытул чэмпіёнаў краіны, замест гэтага фінішаваўшы ў сярэдзіне турнірнай табліцы сваёй рэгіянальнай лігі{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|101—102}}. Па заканчэньні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў 1945 годзе «Баварыя» стала сябрам Обэрлігі-Зюд, паўднёвай лігі нямецкага першага дывізіёну, які ў той час быў падзелены на пяць турніраў. Клюб сутыкнуўся зь цяжкасьцямі, наймаючы і звальняючы 13 трэнэраў паміж 1945 і 1963 гадамі. Ляндаўэр вярнуўся з выгнаньня ў 1947 годзе і зноў быў прызначаны прэзыдэнтам клюбу, а ягоны тэрмін знаходжданьня на пасадзе доўжыўся да 1951 года. Ляндаўэр лічыцца найважнейшай фігурай у пераходзе «Баварыі» да прафэсійнасьці<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.br.de/fernsehen/bayerisches-fernsehen/sendungen/kurt-landauer-der-film/index.html|загаловак=Kurt Landauer: Der Mann, der den FC Bayern erfand|выдавецтва=Bayerischer Rundfunk|копія=https://web.archive.org/web/20141015172638/http://www.br.de/fernsehen/bayerisches-fernsehen/sendungen/kurt-landauer-der-film/index.html|дата копіі=15.10.2014}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.spiegel.de/sport/fussball/fc-bayern-muenchen-schickeria-ultras-erhalten-julius-hirsch-preis-a-997151.html|загаловак=DFB-Auszeichnung: Bayern-Ultras erhalten Julius-Hirsch-Preis|выдавецтва=Der Spiegel|дата публікацыі=14.10.2014|копія=https://web.archive.org/web/20141018005832/http://www.spiegel.de/sport/fussball/fc-bayern-muenchen-schickeria-ultras-erhalten-julius-hirsch-preis-a-997151.html|дата копіі=18.10.2014}}</ref>. У 1955 годзе клюб вылецеў з найвышэйшай лігі, але ў наступным сэзоне вярнуўся ў Обэрлігу і ўпершыню стаў уладальнікам Кубка Нямеччыны, перамогшы «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуну]]» з [[Дусэльдорф]]а зь лікам 1:0 у фінале{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|105—120}}<ref name="bayernhistory4667">{{спасылка|спасылка=http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1933-1965/index.php|загаловак=1933 bis 1965: Harte Zeiten und Wiederaufbau|выдавецтва=FC Bayern Erlebniswelt|копія=https://web.archive.org/web/20140312074509/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1933-1965/index.php|дата копіі=12.03.2014}}</ref>. Клюб таксама сутыкаўся зь фінансавымі цяжкасьцямі, падышоўшы амаль да банкруцтва ў канцы 1950-х гадоў. Прэзыдэнт Райтлінгер быў зьняты з пасады на выбарах у 1958 годзе прамыслоўцам [[Ролянд Эндлер|Роляндам Эндлерам]], які забясьпечыў фінансавую стабільнасьць клюбу. Пры ім «Баварыя» перажыла свае найлепшыя гады ў Обэрлізе{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|120—126}}. Эндлер сышоў у 1962 годзе, калі яго замяніў [[Вільгэльм Нойдэкер]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcbayern.com/en/club/fcb-club/wilhelm-neudecker%E2%80%A0|загаловак=Wilhelm Neudecker (†)}}</ref>, які разбагацеў на паваенным будаўнічым буме<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcbayern.com/en/news/2020/04/april-1962-wilhelm-neudecker-takes-over|загаловак=Wilhelm Neudecker and the beginning of a new era}}</ref>. У 1963 годзе Обэрлігі ў Нямеччыне былі аб’яднаныя ў адную нацыянальную лігу, якая атрымала назву [[Бундэсьліга]]. Да новага турніру былі дапушчаныя пяць камандаў з Обэрлігі-Зюд. Крытэрам да кваліфікацыі ў Бундэсьлігу былі вынікі за апошнія дванаццаць гадоў да таго, калі «Баварыя» займала толькі шостае месца. Акрамя таго, мясцовыя супернікі, як то «Мюнхэн-1860», якія займалі сёмае месца, былі чэмпіёнамі апошняга сэзону Обэрлігі-Зюд і атрымалі перавагу на падставе гэтага дасягненьня<ref>Grüne, Hardy (2009). «Christian Karn: Das große Buch der deutschen Fußballvereine». AGON Sportverlag, Kassel. — С. 364, 414.</ref>. Пасьля таго, як першапачатковыя пратэсты «Баварыі» празь меркаванае несправядлівае абыходжаньне з камандай засталіся безвыніковымі, прэзыдэнт Нойдэкер прыняў выклік і наняў [[Златка Чайкоўскі|Златка Чайкоўскага]], які ў 1962 годзе прывёў «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]» да перамогі ў чэмпіянаце краіны. Выставіўшы каманду з такімі маладымі гульцамі, як то [[Франц Бэкенбаўэр]], [[Герд Мюлер]] і [[Зэп Маер]], якіх пазьней будуць называць «восяй», яны дамагліся выхаду каманды ў Бундэсьлігу ў 1965 годзе<ref name="bayernhistory4667" />. === Залатыя гады === [[Файл:Beckenbauer perfumo buenos aires.jpg|значак|зьлева|[[Франц Бэкенбаўэр]] (зьлева) быў адным зь лідэраў «Баварыі» і [[Зборная Нямеччыны па футболе|зборнай ФРН]] доўгія гады.]] У сваім першым сэзоне ў Бундэсьлізе «Баварыя» заняла трэцяе месца і ўзяла [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубак Нямеччыны]]. Гэта дало ёй права на ўдзел у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]] наступнага году, які яны выйгралі ў фінале супраць шатляндзкага клюбу «[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]». [[Франц Рот]] правёў вырашальны гол у дадатковы час, дзякуючы чаму матч скончыўся зь лікам 1:0<ref name="bayernhistory4667" />. У 1967 годзе «Баварыя» абараніла Кубак Нямеччыны, але павольны прагрэс у цэлым прывёў да таго, што на пасаду трэнэра быў прызначаны [[Бранка Зэбэц]]. Ён замяніў атакуючы стыль гульні «Баварыі» больш дысцыплінаваным падыходам і, такім чынам, дасягнуў першага ў гісторыі клюбу пераможнага дублю, калі мюнхэнцы перамаглі ў розыгрышы лігі і сталі ўладальнікам кубка ў 1969 годзе. «Баварыя», такім чынам, стала пятым клюбам Нямеччыны, якія за адзін сэзон разжыўся дублем, а да таго гэта рабілі дортмундзкая «[[Барусія Дортмунд|Барусія]]», «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]», «[[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]]» і «[[Баер Левэркузэн|Баер]]». Зэбэц скарыстаўся паслугамі толькі 13 гульцоў цягам усяго сезону{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|155—158}}. [[Файл:Gerd Müller c1973 (cropped).jpg|значак|Баварскі бамбардзір [[Герд Мюлер]] у 1973 годзе.]] [[Уда Лятэк]] ачоліў клюб у 1970 годзе. Па перамозе ў Кубку Нямеччыны ў сваім першым сэзоне Лятэк прывёў «Баварыю» да трэцяга чэмпіёнства ў краіне. Вырашальны матч у сэзоне 1971—1972 гадоў супраць «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]» быў першым матчам на новым [[Алімпіяштадыян (Мюнхэн)|Алімпійскім стадыёне]], а таксама першым матчам у гісторыі Бундэсьлігі, які трансьляваўся ў жывым этэры. «Баварыя» перамагла «Шальке-04» зь лікам 5:1 і заваявала тытул, усталяваўшы некалькі рэкордаў, у тым ліку паводле колькасьці набраных пунктаў і загнаных галоў{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|165—171}}. «Баварыя» таксама выйграла наступныя два чэмпіянаты, але вяршыняй стаў трыюмф у [[фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1974 году|фінале Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1974 году]] супраць гішпанскага «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]», які «Баварыя» выйграла зь лікам 4:0 па перагулёўцы<ref name="bayernhistory6876">{{спасылка|спасылка=http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1966-1979/index.php|загаловак=1966 bis 1979: Goldene Jahre|выдавецтва=FC Bayern Erlebniswelt|копія=https://web.archive.org/web/20141028114812/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1966-1979/index.php|дата копіі=28.10.2014}}</ref>. Гэты тытул адзначыў прарыў клюбу як моцнай сілы на міжнароднай арэне. У наступныя гады каманда няўдала выступала на ўнутранай арэне, але абараніла свой тытул чэмпіёнаў УЭФА, перамагшы ў [[фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1975 году|фінале Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1975 году]] супраць «[[Лідс Юнайтэд]]», калі Рот і Мюлер забясьпечылі клюбу перамогу галамі ў канцы матчу. Брытанскія заўзятары ўчынілі забурэньні ў [[Парыж]]ы, праз што ангельскаму клюбу забаранілі браць удзел у эўрапейскім футболе на тры гады<ref>{{навіна|спасылка=http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1999/05/99/uniteds_euro_showdown/347144.stm|загаловак=Unlucky Paris match for Leeds|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=19.05.1999|копія=https://web.archive.org/web/20130615124716/http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1999/05/99/uniteds_euro_showdown/347144.stm|дата копіі=15.06.2013}}</ref>. Праз год у фінале ў [[Глазга]] яшчэ адзін гол Рота дапамог перамагчы «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ен]]», дзякуючы чаму «Баварыя» стала трэцім клюбам, які здолеў узяць трафэй тры гады запар. Апошнім трафэем, выйграным «Баварыяй» у гэтую эпоху, стаў Міжкантынэнтальны кубак, у якім яны сьвяткавалі перамогу ў матчы супраць бразыльскага «[[Крузэйру Бэлу-Арызонці|Крузэйру]]» ў двух матчах{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|190—198}}. Астатняе дзесяцігодзьдзе было часам зьменаў, і далей «Баварыя» ня брала тытулаў. У 1977 годзе Франц Бэкенбаўэр пераехаў у «[[Нью-Ёрк Космас]]», а ў 1979 годзе Зэп Маер і [[Улі Гёнэс]] сышлі на пэнсію, а Герд Мюлер далучыўся да «[[Форт-Лодэрдэйл Страйкерз]]»{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|214—226}}. === Супярэчлівыя гады === [[Файл:International honours.jpg|значак|зьлева|Частка здабытых трафэяў у клюбным музэі «Баварыі».]] 1980-я гады былі часам няўдачаў па-за полем для «Баварыі», з многімі зьменамі ў кадравым складзе і фінансавымі праблемамі. На полі зьзялі зоркі [[Паўль Брайтнэр|Паўля Брайтнэра]] і [[Карл-Гайнц Румэніге|Карла-Гайнца Румэніге]], дзякуючы чаму клюб часам называлі «Брайтніге». Яны прывялі каманду да тытулаў чэмпіёнаў Нямеччыны ў 1980 і 1981 гадах. Акрамя перамогі ў Кубку Нямеччыны ў 1982 годзе, рушылі ўсьлед два адносна няўдалыя сэзоны, пасьля якіх Брайтнэр скончыў кар’еру, але вярнуўся ў каманды былы трэнэр Уда Лятэк. «Баварыя» ўзяла Кубак Нямеччыны ў 1984 годзе і працягвала дамінаваць у лізе, пяць разоў робячыся чэмпіёнам краіны ў шасьці сэзонах. У 1986 годзе каманда разжылася дублем. Аднак эўрапейскі посьпех быў няўлоўным цягам дзесяцігодзьдзя. «Баварыя» фінішавала на другім месцы ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў двойчы ў 1982 і 1987 гадах{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|226—267}}. [[Юп Гайнкес]] быў наняты трэнэрам у 1987 годзе, але пасьля двух запар чэмпіёнскіх тытулаў у [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 1988—1989 гадоў|1988—1989]] і [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 1989—1990 гадоў|1989—1990]] гадах вынікі «Баварыі» пагоршылася. Пасьля таго, як клюб заняў другое месца ў 1990—1991 гадах, ён фінішаваў усяго на пяць пунктаў вышэй за зону вылету ў 1991—1992 гадах. У [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 1993—1994 гадоў|сэзоне 1993—1994 гадоў]] «Баварыя» выбыла ў другім раўндзе Кубка УЭФА ад ангельскага клюбу «[[Норыдж Сіці]]», які быў адзіным ангельскім клюбам, які здолеў перамагчы «Баварыю» на Алімпіяштадыяне за той час, калі «Баварыя» там ладзіла свае хатнія матчы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fourfourtwo.com/news/on-this-day-in-1993-norwich-stun-bayern-munich-in-uefa-cup-1603018823000|загаловак=On this day in 1993: Norwich stun Bayern Munich in UEFA Cup|выдавецтва=Four Four Two|дата публікацыі=19.10.2020|копія=https://web.archive.org/web/20230411100910/https://www.fourfourtwo.com/news/on-this-day-in-1993-norwich-stun-bayern-munich-in-uefa-cup-1603018823000|дата копіі=11.04.2023}}</ref>. Франц Бэкенбаўэр заняў пасаду галоўнага трэнэра ў другой палове сэзону 1993—1994 гадоў, зноў выйграўшы чэмпіянат пасьля чатырохгадовага перапынку. Затым Бэкенбаўэр быў прызначаны прэзыдэнтам клюбу{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|273—299}}. Ягоныя пераемнікі на пасадзе трэнэра, як то [[Джаваньні Трапатоні]] і [[Ота Рэггагель]], абодва скончылі сэзон без трафэяў, не апраўдаўшы высокіх чаканьняў кіраўніцтва і заўзятараў<ref>{{спасылка|спасылка=http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1990-1999/index.php|загаловак=1990 bis 1999: Trainerwechsel und Titel|выдавецтва=FC Bayern Erlebniswelt|копія=https://web.archive.org/web/20150403095829/http://fcb-erlebniswelt.de/de/historie/meilensteine-ab-1900/1990-1999/index.php|дата копіі=03.04.2015}}</ref>. У гэты час гульцы «Баварыі» часьцей зьяўляліся на старонках прэсы, якія спэцыялізаваліся на плётках, а не ў спартовых выданьнях, праз што клюб атрымаў мянушку ФК «Галівуд»<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood|загаловак=CL Comment: Van Gaal's Bayern Give New Meaning to "FC Hollywood"|выдавецтва=Goal (website)|дата публікацыі=08.04.2010|копія=https://web.archive.org/web/20140118141258/http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood|дата копіі=18.01.2014}}</ref>. Франц Бэкенбаўэр ненадоўга вярнуўся ў канцы [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 1995—1996 гадоў|сэзону 1995—1996 гадоў]] у якасьці часовага трэнэра і прывёў сваю каманду да перамогі ў Кубку УЭФА, адолеўшы ў фінале «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0250-0c50f0a28936-3df7b95f7433-1000--1995-96-klinsmann-sparks-bayern-triumph/|загаловак=1995/96: Klinsmann sparks Bayern triumph|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=01.06.1996|копія=https://web.archive.org/web/20230227152608/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0250-0c50f0a28936-3df7b95f7433-1000--1995-96-klinsmann-sparks-bayern-triumph/|дата копіі=27.02.2023}}</ref>. У сэзоне 1996—1997 гадоў Трапатоні зноў заступіў на трэнэрскую пасаду вярнуўся, здолеўшы трыюмфаваць у Бундэсьлізе. У наступным сэзоне «Баварыя» саступіла тытул навічку «[[Кайзэрсьляўтэрн (футбольны клюб)|Кайзэрсьляўтэрну]]», у выніку чаго Трапатоні быў вымушаны сысьці з пасады ў другі раз{{Зноска|Schulze-Marmeling|2003|Schulze-Marmeling|307—345}}<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.dw.com/en/kaiserslautern-defy-bayern-munich-and-the-odds-to-win-1997-98-bundesliga/a-52932203|загаловак=The most unlikely Bundesliga winners of all|выдавецтва=Deutsche Welle|копія=https://web.archive.org/web/20230327095305/https://www.dw.com/en/kaiserslautern-defy-bayern-munich-and-the-odds-to-win-1997-98-bundesliga/a-52932203|дата копіі=27.03.2023}}</ref>. == Дасягненьні == * [[Бундэсьліга|Чэмпіён Нямеччыны]] ('''35'''): ** 1932, 1969, 1972, 1973, 1974, 1980, 1981, 1985, 1986, 1987, ** 1989, 1990, 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, ** 2008, 2010, 2013, 2014, 2015, [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2015—2016 гадоў|2016]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2016—2017 гадоў|2017]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2017—2018 гадоў|2018]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2018—2019 гадоў|2019]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2019—2020 гадоў|2020]], ** [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2020—2021 гадоў|2021]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2021—2022 гадоў|2022]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2022—2023 гадоў|2023]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2024—2025 гадоў|2025]], [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2026]] * Уладальнікі [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] ('''21'''): ** 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, ** 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020, ** 2026 * Уладальнікі [[Супэркубак Нямеччыны па футболе|Супэркубка Нямеччыны]] ('''12'''): ** 1987, 1990, 2010, 2012, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022 ** 2025, 2026 * Пераможцы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] ('''6'''): ** 1974, 1975, 1976, 2001, [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2012—2013 гадоў|2013]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2019—2020 гадоў|2020]] * Уладальнікі [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] ('''1'''): ** 1967 * Уладальнікі [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] ('''1'''): ** 1996 * Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]] ('''2'''): ** 2013, 2020 * Уладальнікі [[Міжкантынэнтальны кубак|Міжэкантынэнтальнага кубка]] ('''2'''): ** 1976, 2001 == Стадыён == [[Файл:Allianz Arena Pahu.jpg|значак|Хатні стадыён клюбу [[Альянц Арэна]], які быў адкрыты ў 2005 годзе.]] Да 1925 году «Баварыя» гуляла на адным з самых старых футбольных збудаваньняў Нямеччыны, так званай першай трыбуны гораду. З 1925 году «Баварыя» падзяліла муніцыпальны стадыён з клюбам «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|1860 Мюнхэн]]». Стадыён у народзе называўся як «Шосты» ({{мова-de|«Sechzger»}}). Ён быў амаль цалкам разбураны падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], на рэканструкцыю было выдаткавана нямала высілкаў, але ўсё ж стадыён быў уведзены ў прызначаны тэрмін і ўмяшчаў 44 тысячы чалавек. Да [[Летнія Алімпійскія гульні 1972 году|Летніх Алімпійскіх гульняў 1972 году]] ў Мюнхэне быў пабудаваны [[Алімпійскі стадыён (Мюнхэн)|Алімпійскі стадыён]]. У тым жа годзе «Баварыя» пераехала на Алімпійскі стадыён. Трыбуны стадыёну й частка тэрыторыі алімпійскага парку былі пакрытыя гіганцкімі вісячымі перакрыцьцямі-абалонкамі архітэктара [[Фрай Ота|Фрая Ота]]. Стадыён дагэтуль уражвае архітэктурнай лёгкасьцю. Першапачаткова ўмяшчальнасьць стадыёна дасягала 79 тысячаў чалавек. У наступныя гады стадыён выпрабаваў некалькі мадыфікацыяў. Цяпер стадыён мае здольнасьць зьмяшчаць у сябе 69 тысячаў заўзятараў для нацыянальных спаборніцтваў, і 59 тысячаў гледачоў для міжнародных спаборніцтваў, розных эўрапейскіх кубкаў. У канцы 1990-х стадыён састарэў у пляне інфраструктуры й выгоды для гледачоў. У 2002 годзе сумесна з «1860 Мюнхэн» быў пабудаваны новы дасканалы стадыён «[[Альянц Арэна]]», на якой усе свае матчы праводзіць «Баварыя». Арэна падсьвятляецца рознымі колерамі ў залежнасьці ад колеру клюбу, які на ёй гуляе. Арэна падсьвечваецца чырвоным, калі на ёй выступае «Баварыя»; блакітным — калі гуляе «1860 Мюнхэн»; белым — калі гуляе [[Зборная Нямеччыны па футболе|зборная Нямеччыны]]. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q107365|Бр|капітан}} {{Гулец1|2|Q20723878|Аб|}} {{Гулец1|3|Q28699707|Аб|}} {{Гулец1|4|Q14640027|Аб|}} {{Гулец1|6|Q13865408|ПА|}} {{Гулец1|7|Q59490|Нап|}} {{Гулец1|8|Q111308591|ПА|}} {{Гулец1|9|Q969725|Нап|}} {{Гулец1|10|Q96072055|ПА|}} {{Гулец1|11|Q122351097|Аб|}} {{Гулец1|14|Q28531111|Нап|}} {{Гулец1|17|Q62050484|Нап|}} {{Гулец1|19|Q23540953|Аб|}} {{Гулец1|21|Q30933054|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q114288689|Нап|}} {{Гулец1|23|Q63699748|Аб|}} {{Гулец1|26|Q60340|Бр|}} {{Гулец1|27|Q18670270|Аб|}} {{Гулец1|28|Q109853508|Нап|}} {{Гулец1|32|Q121841651|ПА|}} {{Гулец1|34|Q98784065|ПА|}} {{Гулец1|39|Q137733792|ПА|}} {{Гулец1|40|Q116752839|Бр|}} {{Гулец1|42|Q130776450|ПА|}} {{Гулец1|44|Q65950201|Аб|}} {{Гулец1|45|Q121068701|ПА|}} {{Гулец1|47|Q134713602|ПА|}} {{Гулец1|—|Q16236952|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{кніга|імя=Dietrich|прозьвішча=Schulze-Marmeling|загаловак=Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters|выдавецтва=Die Werkstatt|год=2003|старонкі=30–40|isbn=3-89533-426-X|ref=Schulze-Marmeling}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20080815023101/http://www.fcbayern.t-home.de/en/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-en}} {{Склад ФК «Баварыя» Мюнхэн}} {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Баварыя Мюнхэн| ]] 3yit1h37989tvlqn2socemc25koftqs 0 81757 2686197 2679475 2026-08-23T11:59:40Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне літаратура 2686197 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьніца | Імя = Яўгенія Янішчыц | Лацінка = Jaŭhienija Janiščyc | Партрэт = Яўгенія Янішчыц.jpg | Памер = | Апісаньне = | Імя пры нараджэньні = Яўгенія Ёсіфаўна Янішчыц | Псэўданімы = Ластаўка Палесься | Род дзейнасьці = паэтка | Гады актыўнасьці = 1963—1988 | Напрамак = | Жанр = | Дэбют = | Палічка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/ }} '''Яўге́нія Ёсіфаўна Яні́шчыц''' (20 лістапада 1948, в. [[Рудка (Пінскі раён)|Рудка]], [[Пінскі раён]] — 25 лістапада 1988, [[Менск]]) — [[беларусы|беларуская]] паэтка. == Сям’я == Нарадзілася Яўгенія Янішчыц у сялянскай сям’і, бацька — бондар, цясьляр, маці — працаўніца калгасу. Сям’я жыла спачатку ў вёсцы Рудка, потым пабудавалі новы дом у вёсцы Велясьніца. Першы муж маці Марыі Андрэеўны, Ёзас Янішчыц, загінуў на вайне ў 1944 годзе, ад яго Яўгеніі засталося прозьвішча (аб гэтым яна пісала ў вершы «Памяці Ёзаса Янішчыца»). Другі муж маці, Ёсіф Сьцяпанавіч Патапчук — бацька Яўгеніі Янішчыц — памёр у 1975 годзе. Маці стала двойчы ўдавой і пакінула гэты сьвет у 2006 годзе<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Зьміцер Бартосік]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 жніўня 2012 | url = https://kamunikat.org/padarozhzhy-svabody-bartosik-zmitser-post-31377 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Якім быў апошні прыезд Яўгеніі Янішчыц на радзіму?» | фармат = | назва праекту = Падарожжы Свабоды | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Біяграфія == Дзяцінства будучай паэтэсы прайшло на вёсцы<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=5yJpg4GkDCg Да 70-годдзя з Дня нараджэньня паэткі Яўгеніі Янішчыц.]</ref>. Вучылася Яўгенія Янішчыц спачатку ў Мерчыцкай васьмігодцы, 9—10 клясы скончыла ў Парэцкай сярэдняй школе (Пінскі раён). У юнацкія гады пачала пісаць вершы. Самы першы твор прачытала на школьнай вечарыне, прысьвечанай [[Якуб Колас|Якубу Коласу]]. Вершы 17-гадовай дзяўчыны друкаваліся ў пінскай раённай газэце, у рэспубліканскіх газэтах і часопісах. У 1966, пасьля заканчэньня сярэдняй школы, Яўгенія Янішчыц паступіла на аддзяленьне беларускай мовы і літаратуры філялягічнага факультэту [[БДУ]]. Стала дыплямантам беларускага фэстывалю творчасьці моладзі (1970). Пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту (1971) пайшла працаваць загадчыцай бібліятэкі ў ЦК ЛКСМБ. У гэтым жа годзе выйшла замуж за беларускага паэта [[Сяргей Панізьнік|Сяргея Панізьніка]]. Праз пэўны час зьехала ў [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыну]], дзе муж служыў ваенным журналістам. Аднак хутка вярнулася на радзіму, да маці, і ў 1972 годзе нарадзіла сына Андрэя. Без дапамогі мужа гадавала сына, шлюб у студзені 1976 быў афіцыйна скасаваны. Бытавая і жыцьцёвая неўладкаванасьць працягвалася каля пяці гадоў. Паэтэса пісала ў адным зь лістоў да [[Міхаіл Забэйда-Суміцкі|Міхася Забэйды-Суміцкага]]: {{Цытата| Хаця б хутчэй далі кватэру ў Менску, ды пераехаць. Бо па натуры я вельмі мяккая, а ад таго, мабыць, лёгка ранімая. Кажуць, што для поўнага шчасьця паэт павінен быць неўладкаваным. Але калі гэтай неўладкаванасьці празь меру, то горш ня трэба… }} У 1976 Яўгенія Янішчыц уладкавалася працаваць літкансультантам у «Сельскую газэту». Атрыманая ў 1977 у [[Менск]]у на вуліцы Ўльянаўскай кватэра дазволіла канчаткова замацавацца ў сталіцы. У 1981 Я. Янішчыц удзельнічала ў працы XXXVI сэсіі Генэральнай Асамблеі [[ААН]]. У 1983 яна становіцца загадчыкам аддзелу паэзіі часопісу «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]». У 1988 атрымоўвае новую трохпакаёвую кватэру на вуліцы Старажоўскай, на Нямізе. Марудна Яўгенія Янішчыц папраўлялася пасьля аварыі ў [[Магілёў|Магілёве]] ў 1976, калі атрымала мноства пераломаў і была надоўга прыкаваная да бальнічнага ложка. Яна так і ня здолела перамагчы фізычны боль і пакуты, што, у сваю чаргу, паўплывала на дэпрэсіўныя настроі ў апошнія гады жыцьця. Па афіцыйнай вэрсіі, паэтэса трагічна загінула. == Творчасьць == У сьнежні 1962 году першыя вершы былі надрукаваныя ў пінскай раённай газэце «Палеская праўда»<ref name="eug_bio">[http://yaugeniya.ru/biyagrafiya-yaugenii-yanishchy Біяграфія Яўгеніі Янішчыц]</ref>. У 1964 годзе — у часопісе «Бярозка»<ref name="eug_bio2">[http://yaugeniya.ru/nezgasalnae-svyatlo-talentu Незгасальнае сьвятло таленту]</ref>. Аўтар зборнікаў лірыкі «Сьнежныя грамніцы» (1970), «Дзень вечаровы» (1974), «Ясельда» (1978), «На беразе пляча» (1980), «Пара любові і жалю» (1983), «Каліна зімы» (1987). Выйшаў зборнік выбраных твораў «У шуме жытняга сьвятла» (1988), у які вершы адбірала сама паэтэса. Ейнай паэзіі ўласьцівы роздум пра жыцьцё, бацькоўскі край, гераічнае мінулае і сучаснасьць, тэмы сяброўства, каханьня, мацярынства. З самага першага зборніка тэма роднага краю становіцца візыткай паэзіі Яўгеніі Янішчыц. Палесьсе, Велясьніца — вобразы «малой радзімы» праходзяць праз усю яе творчасьць. Ціхая беларуская вёска, навакольная прырода ўплывалі на абуджэньне таленту і фармаваньне сьветапогляду паэтэсы. Вёска зь яе ўстойлівымі традыцыямі і ладам жыцьця выклікала ўяўленьне аб трываласьці і надзейнасьці абжытага сьвету. Прырода паўстала казачнай краінай. У вершы «Прыедзь у край мой ціхі…» паэтэса запрашала пабачыць хараство і самабытнасьць палескіх краявідаў: {{Цытата| Прыедзь у край мой ціхі,<br> Тут продкаў галасы,<br> Тут белыя бусьліхі<br> І мудрыя лясы. }} 3 душэўнай пранікнёнасьцю і пачуцьцём павагі Я. Янішчыц намалявала паэтычныя партрэты землякоў, аднавяскоўцаў («Дзед Сымон», «Насьця», «Усьціньня», «Сава і Марыя», «Павел і Нікан», «Зінька», «У бабулі Паланеі», «Салдаткі» і інш.). Яна ўспрымала працавітых, сумленных палешукоў як амаль сьвятых, называла іх «апосталамі», «інтэлігентамі ад зямлі». Характэрнай рысай вершаў, прысьвечаных палескай прыродзе, было імкненьне перадаць хараство і таямнічасьць навакольнага сьвету. Я. Янішцыц глядзіць на сьвет вачыма рамантыка. У вершы «Чаму ніколі не баюся я…» паэтэса гаворыць пра сваю духоўную еднасьць з радзімай: {{Цытата| Ёсьць у мяне зялёная зямля,<br> Яна магутней слабасьці і сьмерці. }} Паэтэса ўспрымае сьвет у абуджэньні, росквіце, прыліве прыродных сіл. Яе «зялёная зямля» — гэта ня толькі «малая радзіма», гэта таксама эстэтычная рэальнасьць, пазбаўленая недахопаў і недасканаласьці, крыніца творчага натхненьня, гаючы эліксір душы. Любоў да радзімы ня толькі сузіральная, але і дзейсная, «з мазалямі на руках». У вершы «Не воблака, а проста аблачынка…» паэтэса думкай пераносіцца ў мінулае. У яе памяці ўсплывае вобраз вясёлай дзяўчынкі: {{Цытата| …яшчэ бяжыць дзяўчынка<br> Па кладцы той, якой даўно няма. }} 3 вышыні жыцьцёвага вопыту яна глядзіць на юнацкую бесклапотнасьць. Паблажліва, бяскрыўдна ўзіраецца ў сваё мінулае, дзе «лета» і «зіма» незаўважна перайшлі адно ў другое. Кладка, якая злучала два сьветы: сьветлага дзяцінства, багатага на выдумкі юнацтва і шматабяцальнай сталасьці, — стала памяцьцю. Верш насычаны сымбалічнымі вобразамі: воблака (увасабленьне сталасьці), аблачынкі (увасабленьне юнацтва), матылька (лёгкасьці і нязмушанасьці пазнаньня жыцьця), кладкі (злучэньне, сумяшчэньне ў лёсе двух сьветаў). Супрацьпастаўленьне (антыномія) вёскі і гораду ў вершы «Помню, помню праз гады…» не выказваецца адкрыта, а выяўляецца ў падтэксьце тужлівых роздумаў. Горад уражвае, хвалюе, зьдзіўляе, але не выклікае таго захапленьня і паэзіі, якую нараджае вёска. Разлад узьнікае з-за немагчымасьці пераходу з «вясковага» ўзроўню існаваньня душы на іншы. Лірычнай гераіні цяжка знаходзіцца ў гэтым памежным становішчы, на раздарожжы паміж горадам і вёскай. І як толькі ўзьнікаюць жыцьцёвыя праблемы, яна шукае апірышча ў знаёмым, родным, ратуецца думкай пра свой вясковы сьвет. У вершы гучаць фальклёрныя матывы: тэкст мае песенную мэлядычную структуру, па рытмічнай арганізацыі нагадвае сумныя народныя песьні. Паэтэса ўжывае звароты і прыдаткі з ацэнкава-мэтафарычным значэньнем (золатца, сябра-сокала, сьцежкі-птушкі), характэрныя для фальклёру. Лірычная гераіня Я. Янішчыц так сказала пра сябе: «Я — поле, я сьціхлая ў горадзе вёска…» («Наконт гарадзкога мысьленьня»). Паэтэса чуйна рэагавала на зьмены, што адбываюцца на вёсцы, у традыцыйным укладзе жыцьця, хвалявалася за будучыню роднай зямлі. У сваім сэрцы яна імкнулася зьяднаць, прымірыць два сьветы — вясковы і гарадзкі («Я вас люблю»). Паэтычны сьвет Я. Янішчыц напоўнены пачуцьцём любові: да маці, радзімы, жыцьця, кветак, саду, сонца, аблокаў… У вершы «Ты пакліч мяне. Пазаві…» паэтэса гаворыць: {{Цытата| Пачынаецца ўсё зь любві,<br> А інакш і жыць немагчыма. }} Матыў болю праходзіць праз увесь верш «Ля ложка хворай маці». Сэрца дачкі перапоўнена хваляваньнем. З чуласьцю і пяшчотай яна зьвяртаецца да самага дарагога ў жыцьці чалавека: «Так ніколі твая не балела мне доля». Радасьць і смутак суіснуюць побач у вершы «Любоў мая…». «Песьня і маркота» адухаўляюцца любоўю, а з пачуцьця любові пачынаецца песьня, як аснова жыцьця і сьвету. Паэзію Я. Янішчыц адрозьніваюць мэлядычная танальнасьць выказанага слова, у патасны ўзьлёт эмоцыі, драматызм пачуцьця. Лірыка каханьня кранае глыбінёй перажываньняў. У інтымнай лірыцы паэтэса гаворыць мовай шчырай, даверлівай споведзі (верш «Разлука ўпала на траву…»). У жаночым сэрцы боль і туга па страчаным каханьні, «Мой боль — на вышыні сьвятла…» — гучыць прызнаньне ў вершы «А як хацелася цяпла…». Лірычная гераіня кахае і пакутуе, а, пакутуючы, усе роўна жыве дзеля каханьня і любові. Лірычны струмень вызначальны ў зборніках паэзіі, дзе адлюстраваўся сьвет пачуцьцяў чулай і ранімай душы. Чалавек, людзі, прырода, паводле паэтычнай філязофіі Я. Янішчыц, — галоўная і найвышэйшая каштоўнасьць на зямлі. «Жывіце і любіце, // Свой беражыце дом», — такі духоўны запавет пакінула паэтэса. Я. Янішчыц стварыла некалькі паэмаў. Справы вясковых працаўнікоў у паэме «Ягадны Хутар» (1980), якая вызначаецца спалучэньнем верша і вершаванай прозы. У «Зорнай паэме» спалучаюцца лірычныя і публіцыстычныя інтанацыі. Аўтар літаратурна-крытычных артыкулаў, рэцэнзій і інш. Перакладала на беларускую мову з расейскай і ўкраінскай. Асобныя вершы Я. Янішчыц пакладзеныя на музыку. У 2000 пабачыла сьвет кніга «Выбранае» (укладаньне Алы Канапелькі і Валянціны Коўтун), дзе былі ўпершыню апублікаваныя паэма «Галалёд» і апавяданьні Яўгеніі Янішчыц. == Прэміі і ўзнагароды == Ляўрэат прэміі Ленінскага камсамолу БССР (1978) за кнігу лірыкі «Дзень вечаровы», Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1986) за кнігу лірыкі «Пара любові і жалю». == Літаратурная спадчына == Творы Яўгеніі Янішчыц перакладаліся на ангельскую (1976), баўгарскую (1975; 2000; 2005), башкірскую, вугорскую (1984), гішпанскую (1983), грузінскую (1978), італьянскую (2020), казаскую (1971), латыскую (1967), летувіскую (1972; 2008), малдаўскую (1975), мальтыйскую, нямецкую (1983)<ref>{{Кніга|аўтар = Ferdinand Neureiter |частка = |загаловак = Weißrussische Anthologie. Ein Lesebuch zur weißrussischen Literatur |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Мюнхэн|München]]|выдавецтва = Verlag Otto Sagner |год = 1983 |том = |старонкі = 228, 229 |старонак = 230 |сэрыя =Slavistiche Beiträge |isbn =3-87690-252-5 |наклад = }}{{Ref-de}}</ref>, польскую (1970, 1997; 2013), расейкую (1966), сэрбскую (2012), украінскую (1968), францускую (2017), чуваскую (1985), чэскую (1985) й іншыя мовы. Яны ўключаліся ў калектыўныя зборнікі і друкаваліся ў пэрыядычных выданьнях краін. У 1985 годзе выйшла кніга паэзія Яўгеніі Янішчыц «Спроси у чебреца» на рускай мове ў перакладзе Рымы Казаковай; у 1998 годзе – кніга «Твоето присъствие» на баўгарскай мове (укладальнік Христо Попов); ў 2025 выйшла «Анталёгія паэзіі Яўгеніі Янішчыц» на гішпанскай мове Франсіска Руіс Сарыяна. Кампазытары Р. Давыдаў, Ігар Комар, [[Юры Семяняка]], М. Юрко, Зьміцер Яўтуховіч напісалі музыку на словы яе вершаў<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Даты, падзеі, людзі|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=20 лістапада 2013|нумар=218 (27583)|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/11/1384918452_8.pdf 8]|issn=1990-763x}}</ref>. == Ацэнкі == Паэтычная спадчына Яўгеніі Янішчыц — адна з самых яскравых і таленавітых старонак беларускай літаратуры другой паловы XX стагодзьдзя<ref>С. Калядка (2009)</ref>. У рэцэнзіі на яе першую кнігу [[Рыгор Бярозкін]] пісаў: {{Цытата| Першая кніга — кніжка ясная, сьвежая, росная, быццам тая раніца, зь якое яна, Жэня Янішчыц, і выбегла (іменна выбегла) у літаратуру. }} Паводле выказваньня [[Васіль Жуковіч|Васіля Жуковіча]], у літаратуру прыйшла «асоба зь імем Беларусі», якая прысьвяціла сваёй зямлі натхнёныя вершы-оды. Па словах [[Васіль Быкаў|Васіля Быкава]], {{Цытата| Жэня была самая таленавітая з усіх самых таленавітых паэтэс Беларусі, самая цнатлівая і дасканалая. Гэта вялікае няшчасьце, што яна так рана пайшла з жыцьця. Але ў тым і нейкае наканаваньне — даўно і ня намі сказана, што Бог бярэ да сябе найлепшых. Але шкада — месца Жэні ў нашай паэзіі засталося пустое, мабыць, яго доўга ня будзе каму заняць. Бо гэта — дужа годнае месца. }} == Ушанаваньне памяці == * Школе ў вёсцы [[Парэчча (Берасьцейская вобласьць)|Парэчча]] прысвоена імя беларускай паэткі Яўгеніі Янішчыц. == Аўдыё == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = [[Міхась Скобла]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 28 чэрвеня 2016| url = https://kamunikat.org/volnaya-studyya-skobla-mikhas-post-44228 | копія = | дата копіі = | загаловак = Тацьцяна Беланогая: Калі жанчына бʼе словам, то трапляе ў самую сарцавіну | фармат = | назва праекту = Вольная студыя | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = 28 песьняў на вершы Яўгеніі Янішчыц склалі новы альбом Тацьцяны Беланогай «Матылёк»}} {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=14NhmHZEnMs Яўгенія Янішчыц. Дзень вечаровы (зборнік вершаў). Выканаўца — Васіль Белацаркоўскі (аудыё)] {{слупок-канец}} == Відэа == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.youtube.com/watch?v=l3NZI9CXsE4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Яўгенія Янішчыц чытае свой верш «Добры вечар, землякі!»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Book in Belarus | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 лютага 2019| url = https://www.youtube.com/watch?v=N-bDpcRcSaA | копія = | дата копіі = | загаловак = «Непрыручаная птушка». Творчы лёс Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = Беларускія Пісьменнікі | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Дакументальны фiльм}} {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-4zRvfca4QM Пра Яўгенію Янішчыц.] [[Ніна Мацяш]] (1993). * {{Спасылка | аўтар = Андрэй Хадановіч | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 красавіка 2023| url = https://www.youtube.com/watch?v=wUlbfwwZKcM | копія = | дата копіі = | загаловак = Таямніца самагубства, каханне і містыка, свабода і савецкая Беларусь: паэтычны лёс Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = Хадановіч | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} === Перыёдыка === * {{Артыкул| аўтар = Жэня Янішчыц. | загаловак = Паэтычная паверка. Вершы | спасылка = https://kamunikat.org/litaratura-i-mastatstva-organ-ministerstva-kultury-i-prawlennya-sayuza-pismennikaw-bssr-28-2490-1970 | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва |ЛіМ]] | тып =газэта | год = 1970, 10 красавіка | том = | нумар = 28 (2490)| старонкі = 9 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак =Ялта—1917. (У вянок Максіму Багдановічу) | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1981 | том = | нумар = 12 (632) | старонкі = 7 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1982 | том = | нумар = 1 (633) | старонкі = 114—118 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1983 | том = | нумар = 3 (647) | старонкі = 83—85 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Новыя Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 3 (659) | старонкі = 121—126 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 4 (660) | старонкі = 190 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Жывому паклонімся паэту. (Да 170-годдзя з дня нараджэньня Тараса Шаўчэнкі) | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 4 (660) | старонкі = 190—191 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = З кнігі лірыкі «Каліна зімы». | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1985 | том = | нумар = 3 (671) | старонкі = 3—8 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = «Стол мой пісьмовы ўзрос да пагорка». Уступнае слова Валянціны Коўтун. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1993 | том = | нумар = 5 (769) | старонкі = 139—149 }} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяннікава]]. | загаловак = «Я пісала табе пісьмо…» ''Я пісала табе пісьмо: Першы ліст вырваў вецер, Другі ліст заліла чарніламі, Трэці ліст застаўся чыстым. Я. Янішчыц. З неапублікааванага.'' | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2007, сьнежань| том = | нумар = 12 (938)| старонкі = 166—177 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Панізьнік]].| загаловак = «Палесся мілае дзіця». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Holas_Radzimy.pdf.zip/1998-048.pdf | мова = | выданьне =[[Голас Радзімы]] | тып =часопіс | год = 3 сьнежня 1998 | том = | нумар = 48 (2606)| старонкі = 7 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Зборнікі паэзіі === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Снежныя грамніцы |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар [[Генадзь Бураўкін]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1970 |том = |старонкі = |старонак = 61 |сэрыя = Першая кніга паэта|isbn = |наклад = 2300}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Дзень вечаровы: лірыка. (Зьмест. Цыклы: Абнадзееныя дні; Адрасы прызнаньня) |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Dzien_viecarovy.html |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974|том = |старонкі = |старонак = 78 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяннікава]]. | загаловак = Абнадзеяныя дні. ''Ды ўжо прашу ў дня, Што наступае, Ахоўнага і яснага крыла… Я. Янішчыц.'' | спасылка = https://kamunikat.org/maladosts-03-688-2011 |адказны = | мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосць]] | тып = часопіс | год = 2011| том = | нумар = 3 (688)| старонкі = 133—136 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Ясельда: лірыка |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1978 |том = |старонкі = |старонак = 126|сэрыя = |isbn = |наклад = 4000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = На беразе пляча: лірыка|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Na_bierazie_placa.html |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1980 |том = |старонкі = |старонак = 96 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Пара любові і жалю: кніга лірыкі |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Para_lubovi_i_zalu_scan.html |адказны = мастак [[Мікола Селяшчук]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1983 |том = |старонкі = |старонак = 223 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак =Каліна зімы: кніга лірыкі |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Kalina_zimy_kniha_liryki.html |адказны = мастак [[Станіслаў Кузьмар]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1987 |том = |старонкі = |старонак = 206 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = У шуме жытняга святла: вершы, паэмы. (Зьмест. Вершы з кніг: Снежныя грамніцы; Ясельда; На беразе Пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы; паэмы: Ягадны Хутар; Акно ў дождж)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1988 |том = |старонкі = |старонак = 414 |сэрыя = |isbn = 5-340-00138-5|наклад = 6800}} === Выбраннае === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае. (Зьмест. З кніг: Снежныя грамніцы; Дзень вечаровы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы)|арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова Марыя Ігнатаўна Панковай, мастак Марыя Эдуардаўна Трухановіч |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Вышэйшая школа (выдавецтва)|Вышэйшая школа]] |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = 270 |сэрыя = Школьная бібліятэка |isbn = 985-06-0404-2|наклад = 21735}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае. (Зьмест. Цыклы вершаў: Краю блаславёнага дачка…; Паўстану я…; Як светлай памяці зарок…; Пад белымі крыламі цёпла зямлі…; Мы выплакалі столькі шчырых слёз…; Кахання сад…; Такой прысні, як яблыневы сад …; паэмы: Ягадны Хутар; Ясельда; Прызнанне вачамі; Зорная паэма; Галалёд; Апавяданні)|арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне: [[Ала Канапелька]], [[Валянціна Коўтун]]; прадмова [[Дзьмітры Бугаёў|Дзьмітрыя Бугаёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2000 |том = |старонкі = |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 985-02-0426-5|наклад = 2250}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Пачынаецца ўсе з любві… Вершы, паэмы |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Pacynajecca_usio_z_lubvi_viersy,_paemy_scan.html |адказны = укладаньне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]]; рэдакцыйная рада: [[Алесь Бадак]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2008 |том = |старонкі = |старонак = 334|сэрыя = Беларуская паэзія XX стагоддзя|isbn = 978-985-02-0986-3|наклад = 3000}} ** {{Артыкул| аўтар = ЛеГал.| загаловак = Кулуары. Яўгенія Янішчыц. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2008-11.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 14 сакавіка 2008 | том = | нумар = 11 (4454) | старонкі = 16 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае: вершы, паэмы. (Зьмест. Паэмы: Ягадны хутар; Акно ў дождж; Зорная паэма; цыклы: Снежныя грамніцы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы) |арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова [[Алесь Бельскі|Аляксандра Бельскага]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = 246 |сэрыя = Школьная бібліятэка|isbn = 978-985-02-1074-6 |наклад = 15019}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Кахання сад і ластаўка вясны |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]]; мастак [[Мікола Казакевіч]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2018|том = |старонкі = |старонак = 109 |сэрыя = 100 вершаў |isbn = 978-985-02-1826-1|наклад =500 }} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Непрыручаная птушка: вершы (Зьмест. Цыклы: з кнігі «Снежныя грамніцы» (1970); з кнігі "Ясельда» (1978); з кнігі «На беразе пляча» (1980); з кнігі «Пара любові і жалю» (1983); з кнігі «Каліна зімы» (1987)) |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнік [[Алесь Бадак]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2023 |том = |старонкі = |старонак = 143 |сэрыя = Новая бібліятэка беларускай паэзіі |isbn = 978-985-02-2156-8 |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Непрыручаная птушка: вершы (Зьмест. Цыклы: з кнігі «Снежныя грамніцы» (1970); з кнігі "Ясельда» (1978); з кнігі «На беразе пляча» (1980); з кнігі «Пара любові і жалю» (1983); з кнігі «Каліна зімы» (1987)) |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнік [[Алесь Бадак]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2024 |том = |старонкі = |старонак = 143 |сэрыя = Новая бібліятэка беларускай паэзіі |isbn = 978-985-02-2249-7 |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Я вас люблю! Вершы. |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 2025 |том = |старонкі = 89, 6 |старонак = |сэрыя = Бібліятэка паэзіі|isbn = 978-985-01-1996-4 |наклад = 800 }} === Збор твораў === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі: у 4 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2016—2019|том = |старонкі = |старонак = 300|сэрыя = |isbn = 978-985-08-2032-7|наклад = }}<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/archivy/kultura/prezentatsyya-vydannya-yaugeniya-yanishchy/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Прэзентацыя выдання «Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі»| фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = [[Сьвятлана Калядка|Калядка С.У.]] | загаловак = Збор твораў Максіма Танка ў 13 тамах і чатырохтомнае выданне «Яўгеніі Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі». З гісторыі падрыхтоўкі | спасылка = https://elib.bspu.by/bitstream/doc/37985/1/%d0%97%d0%b1%d0%be%d1%80_%d1%82%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%9e.pdf | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Сучасная беларуская тэксталогія — актуальныя праблемы і перспектывы развіцця:| тып = матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|БДПУ]] Права і эканоміка | год = 2016 | том = | старонкі = 1—5| isbn = | issn = 2518-7902| архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = «Адзіны на зямлі». Пра перапіску Яўгеніі Янішчыц і Сяргея Панізніка. | спасылка = https://kamunikat.org/novy-chas-20-679-2020 | мова = | выданьне =[[Новы час (газэта)|Новы час]], (Літаратурная Беларусь) | тып = газэта | год = 2020, 30 траўня | том = | нумар = 20 (679); (№ 5 (165)) || старонкі = 11 (17) | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Першы том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2016|том = 1 (Змест: Жыццё маё ― загадкавы палёт…: з біяграфіі Я. Янішчыц; зборнікі вершаў: Снежныя грамніцы; Дзень вечаровы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю)|старонкі = |старонак = 600 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2033-4|наклад = 500}} ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Другі том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2017 |том = 2 (Змест: зборнік вершаў «Каліна зімы»; паэмы: Завеі снежаньскай пялёсткі; Ясельда; Ягадны Хутар; Акно ў дождж; Зорная паэма; Галалёд; апавяданні і замалёўкі: На памяць; Гарбуз; З адзінаццатага года; Нерв; Паляўнічы сезон; Трое сутак надзеі; Адно толькі ліха, што вароны каркаюць; Усё і пачалося з крэслаў; Антаніна? Не-э, Антон Сцяпанавіч; Бомбачка і інш.; Навуковыя каментарыі; Дадаткі: Творы, прысвечаныя Я. Янішчыц; Успаміны аднакурснікаў, калег па працы, пісьменнікаў (34 аўтары)|старонкі = |старонак = 600 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2219-2|наклад = 500}} ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Трэці том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2019|том = 3 (Зьмест: «Раўнівы крытык, не капайся ў долі…» — [[Сьвятлана Калядка]]; Вершы і песьні(1963—1988) . Эпіграмы. Чарнавыя накіды. Кароткія выказваньні. Двухрадкоўі; Творы, якія публікаваліся; Творы з архіваў, музэя; Вучнёўскія і недапрацаваныя творы; Навуковыя камэнтары. У дадатку: Успаміны; Зьмест запланаваных паэтычных зборнікаў, якія не апублікаваны пры жыцьці паэтэсы |старонкі = |старонак = 816 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2436-3|наклад = 500}}<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/archivy/kultura/vyjshau-tretsi-tom-vydannya-yaugeniya-yani/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Выйшаў трэці том выдання «Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі» | фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> === Пераклады на іншыя мовы === ;на расейскую мову * {{Кніга|аўтар = Евгения Янищиц. |частка = |загаловак = Спроси у чебреца|арыгінал = |спасылка = |адказны = перевела с белорусского Римма Казакова |выданьне = |месца =[[Масква|Москва]]|выдавецтва = Советский писатель |год = 1985 |том = |старонкі = |старонак = 86 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}} ;на баўгарскую мову * {{Кніга|аўтар = Явгения Янишчиц. |частка = |загаловак = Твоето присъствие: книга се посвещава на 50-год от рождението на Явгения Янишчиц |арыгінал = |спасылка = |адказны = стиховете прев. oт бел. Н. Вълчев и др.; послеслов Р. Евтимова; съставител Христо Попов; художник В. Пауно |выданьне = |месца =[[Сафія|София]]|выдавецтва = Панорама |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = 87+9 |сэрыя = |isbn = 954-9655-03-2 |наклад = }} ;на гішпанскую мову * {{Кніга|аўтар = Yauheniya Yaníshchyts. |частка = |загаловак = Un ave indómita. Antología poética |арыгінал = |спасылка = https://www.visor-libros.com/products/un-ave-indomita|адказны = Traducción de Francisco Ruiz Soriano |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Visor Libros |год = 2025 |том = |старонкі = |старонак = 216 |сэрыя = Colección Visor de Poesía, n.° 1283|isbn = 979-13-87745-83-7|наклад = }} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = «Паэзія, — яна не знае тлену…». Новыя выданні вершаў Яўгеніі Янішчыц. | спасылка = https://crbpinsk.brest.by/wp-content/uploads/2026/02/a-syannikava-t.-paeziya-yana-ne-znae-tlenu-tamar-a-syannikavafota-daslany-a-taram-litaratura-i-mastactva.-2026.-16-studzenya-2.-s.-10-fot.pdf| мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 16 студзеня 2026| том = | нумар = | старонкі = 10 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Напярэдадні 2026 года ў Іспаніі і Беларусі выйшлі новыя выданні Яўгеніі Янішчыц. | спасылка = https://zarya.by/news/kultura/napyaredadni-2026-goda-%D1%9E-ispanii-i-belarusi-vyjshli-novyya-vydanni-ya%D1%9Egenii-yanishchycz/ | мова = | выданьне = Заря | тып = газэта | год = 9 лютага 2026| том = | нумар = | старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ;на эстонскую мову * {{Артыкул| аўтар = Javgenia Janištšõts.| загаловак = Nii lõkatab sõnadele… (Так заканчваецца словамі…{{Ref-be}}). Vaikus. Täiskuu valgus akna taga… (Цішыня. Сьвятло поўнага месяца за вакном{{Ref-be}}). Tõlkinud Helvi Jürisson. | спасылка = https://dea.digar.ee/?a=is&oid=sirpjavasar19860530&type=staticpdf&e=-------et-25--1--txt-txIN%7ctxTI%7ctxAU%7ctxTA-Baradulin------------ | мова = et | выданьне = Sirp ja Vasar | тып = ajaleht | год = 30 mai 1986 | том = | нумар = |22 (2182) | старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Да 75-годдзя Яўгеніі Янішчыц. «Не разгубіць святла і веры…». Радавод сям’і Янішчыц. Тлумачальная запіска да радаводаў Яўгеніі Янішчыц| спасылка = https://www.mastlit.by/gallery/maladost-11-2023-frag.pdf| мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2023 | том = | нумар = 11 | старонкі = 68—83 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]]. |частка = |загаловак = Дзве постаці: Ніл Гілевіч, Яўгенія Янішчыц |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/dzve-postatsi-awsyannikava-tamara |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Віктар Хурсік]] |год = 2021|том = |старонкі = |старонак = 238 |сэрыя = |isbn = 978-985-7219-26-1|наклад = }} * {{Кніга|аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]]. |частка = |загаловак = Метрыка-рытмічныя асаблівасці паэзіі Яўгеніі Янішчыц |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Магілёў]] |выдавецтва = |год = 2024|том = |старонкі = |старонак = 60 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5}} * {{Кніга|аўтар = [[Рыгор Барадулін]].|частка = |загаловак = Аратай, які пасвіць аблокі. Сяброўскае слова, эсэ і некананіэаваныя ўспаміны (Так заплачу, нібы запяю…) |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/aratay-yaki-pasvits-abloki-baradulin-rygor |адказны = Рэдактар Н. А. Давыдзенка. Мастак М. Р. Казлоў |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1995 |том = |старонкі = 102—105 |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 5-340-0139-1 |наклад = 2200}} * {{Артыкул| аўтар = Бугаеў, Дзьмітры. | загаловак = Арганічнасьць таленту. (Яўгенія Янішчыц. «Пара любові і жалю»). | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1985 | том = | нумар = 2 | старонкі = 209—215 }} * Бугаёў, Дзьмітры. Усхваляванае слова паэтэсы // Бугаёў Дз. Талент і праца. Мн., 1979. * Гарэлік Л. Янішчыц Яўгенія // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. І. — Мн.: БелЭн, 2004. ISBN 985-11-0295-4 * {{Кніга|аўтар = [[Сьвятлана Калядка]].|частка = |загаловак = Непрыручаная птушка Палесся: творчая iндывiдульнасць Яўгенii Янiшчыц |арыгінал = |спасылка = |адказны = навуковы рэдактар [[Уладзімер Гніламёдаў]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2007 |том = |старонкі = |старонак = 216 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-0847-9 |наклад = 300}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =[[Сьвятлана Калядка|Калядка С. У.]] |частка = |загаловак = Паэзiя Яўгенii Янiшчыц: станаўленне творчай iндывiдуальнасцi. Аўтареферат дысертацыі на атрыманне вучонай ступені кандыдата фiлалагічных навук |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Інстытут літаратуры|Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі]] |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = 20 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Сьвятлана Калядка|Калядка С. У.]] | загаловак = Беларуская літаратура: дапаможнік для вучняў 11-га класа агульнаадукацыйных устаноў з беларускай і рускай мовамі навучання| спасылка = | мова = | аўтар выданьня = пад рэдакцыяй: [[Аляксандар Іванавіч Бельскі|А. І. Бельскага]], [[Міхась Тычына|М. А. Тычыны]] | выданьне = | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Адукацыя і выхаваньне]] | год = 2009 | том = | старонкі = 141—150 | isbn = 978-985-471-320-5| issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Арнольд Макмілін]]. |частка = |загаловак = Пісьменства ў халодным клімаце. Беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Беласток|Białystok]]|выдавецтва = Orthdruk |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 910 |сэрыя = |isbn = 978-83-89396-55-6|наклад = }} * Семашкевіч Р. Выпрабаванне любоўю // Семашкевіч Р. Выпрабаванне любоўю. Мн., 1982. * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Янішчыц Яўгенія. | арыгінал = | спасылка = https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_6.djvu_493 | мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі [[Любоў Гарэлік|Гарэлік Л. М.]]; бібліяграфія [[Валянціна Грышкевіч|Грышкевіч В. М.]] | аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі| год =1995 | выпуск = | том =6, Талалай—Яфімаў | нумар = | старонкі = 492—497| isbn =5-85700-061-0 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Маргарыта Яфімава]].| загаловак =Будзе вечна блізкім рэхам звінець твой голас малады! (Яўгенія Янішчыц). | спасылка = | мова = | выданьне =[[Бібліятэка прапануе (часопіс)|Бібліятэка прапануе]] | тып =часопіс | год = 2003| том = | нумар =6 | старонкі =14—17 }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://bis.nlb.by/ru/documents/129808| копія = | дата копіі = | загаловак = Янішчыц Яўгенія Іосіфаўна| фармат = | назва праекту = [[Беларусь у асобах і падзеях]] | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар =[[Васіль Дранько-Майсюк|Васіль Дэ Эм]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 лістапад 2018 | url = https://www.svaboda.org/a/29607210.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Яўгенія Янішчыц, паэтка, якая багоміла роднае Палесьсе і палохала беларусаў «страшным» горадам Нью-Ёркам | фармат = | назва праекту = 20 нечаканых фактаў | выдавец =[[Радыё Свабода]]. | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Аўтар ідэі, сцэнар: Алесь Кіркевіч. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = Вядучая: Наста Суханосік. | дата публікацыі = 10 чэрвеня 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=WXtAFvUBYjI| копія = | дата копіі = | загаловак = Загадкавая гібель паэткі: дэпрэсія ці пераслед? Яўгенія Янішчыц | фармат = | назва праекту = Смаленьне вепрука | выдавец = [[Будзьма беларусамі!]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-2}} * [http://yaugeniya.ru/ Сайт, прысьвечаны Яўгеніі Янішчыц] (біяграфія, вершы, аналіз) * [https://www.youtube.com/watch?v=HB9WM9e6CFk СВЯТЛО ДАЛЁКАЙ ЗОРКІ. Паэтэса Яўгенія Янішчыц.] Аўтарская праграма Аляксандра Дамарацкага. [[Беларусь 3]]. * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 лістапада 2023 | url = https://racyja.com/by/kultura/35-hadou-tamu-trahicna-abarvalasja-zycce-vybitnaj-belaruskaj-paetesy-jauhenii-janiscyc/ | копія = | дата копіі = | загаловак = 35 гадоў таму трагічна абарвалася жыццё выбітнай беларускай паэтэсы Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * [https://nashaniva.com/21200 На БТ зьнялі фільм пра Янішчыц], ''[[Наша Ніва]]''. 31 кастрычніка 2008 году. {{слупок-канец}} {{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Янішчыц, Яўгенія Ёсіфаўна}} [[Катэгорыя:Літаратары-самагубцы]] [[Катэгорыя:Беларускія паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары „Сельскай газэты“]] [[Катэгорыя:Савецкія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы]] [[Катэгорыя:Савецкія перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з расейскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Ленінскага камсамолу БССР]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты-песеньнікі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] pf05pk41539ecnen2kit5iu3g1b1w04 2686335 2686197 2026-08-23T17:01:43Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне літаратура 2686335 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьніца | Імя = Яўгенія Янішчыц | Лацінка = Jaŭhienija Janiščyc | Партрэт = Яўгенія Янішчыц.jpg | Памер = | Апісаньне = | Імя пры нараджэньні = Яўгенія Ёсіфаўна Янішчыц | Псэўданімы = Ластаўка Палесься | Род дзейнасьці = паэтка | Гады актыўнасьці = 1963—1988 | Напрамак = | Жанр = | Дэбют = | Палічка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/ }} '''Яўге́нія Ёсіфаўна Яні́шчыц''' (20 лістапада 1948, в. [[Рудка (Пінскі раён)|Рудка]], [[Пінскі раён]] — 25 лістапада 1988, [[Менск]]) — [[беларусы|беларуская]] паэтка. == Сям’я == Нарадзілася Яўгенія Янішчыц у сялянскай сям’і, бацька — бондар, цясьляр, маці — працаўніца калгасу. Сям’я жыла спачатку ў вёсцы Рудка, потым пабудавалі новы дом у вёсцы Велясьніца. Першы муж маці Марыі Андрэеўны, Ёзас Янішчыц, загінуў на вайне ў 1944 годзе, ад яго Яўгеніі засталося прозьвішча (аб гэтым яна пісала ў вершы «Памяці Ёзаса Янішчыца»). Другі муж маці, Ёсіф Сьцяпанавіч Патапчук — бацька Яўгеніі Янішчыц — памёр у 1975 годзе. Маці стала двойчы ўдавой і пакінула гэты сьвет у 2006 годзе<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Зьміцер Бартосік]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 жніўня 2012 | url = https://kamunikat.org/padarozhzhy-svabody-bartosik-zmitser-post-31377 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Якім быў апошні прыезд Яўгеніі Янішчыц на радзіму?» | фармат = | назва праекту = Падарожжы Свабоды | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Біяграфія == Дзяцінства будучай паэтэсы прайшло на вёсцы<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=5yJpg4GkDCg Да 70-годдзя з Дня нараджэньня паэткі Яўгеніі Янішчыц.]</ref>. Вучылася Яўгенія Янішчыц спачатку ў Мерчыцкай васьмігодцы, 9—10 клясы скончыла ў Парэцкай сярэдняй школе (Пінскі раён). У юнацкія гады пачала пісаць вершы. Самы першы твор прачытала на школьнай вечарыне, прысьвечанай [[Якуб Колас|Якубу Коласу]]. Вершы 17-гадовай дзяўчыны друкаваліся ў пінскай раённай газэце, у рэспубліканскіх газэтах і часопісах. У 1966, пасьля заканчэньня сярэдняй школы, Яўгенія Янішчыц паступіла на аддзяленьне беларускай мовы і літаратуры філялягічнага факультэту [[БДУ]]. Стала дыплямантам беларускага фэстывалю творчасьці моладзі (1970). Пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту (1971) пайшла працаваць загадчыцай бібліятэкі ў ЦК ЛКСМБ. У гэтым жа годзе выйшла замуж за беларускага паэта [[Сяргей Панізьнік|Сяргея Панізьніка]]. Праз пэўны час зьехала ў [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыну]], дзе муж служыў ваенным журналістам. Аднак хутка вярнулася на радзіму, да маці, і ў 1972 годзе нарадзіла сына Андрэя. Без дапамогі мужа гадавала сына, шлюб у студзені 1976 быў афіцыйна скасаваны. Бытавая і жыцьцёвая неўладкаванасьць працягвалася каля пяці гадоў. Паэтэса пісала ў адным зь лістоў да [[Міхаіл Забэйда-Суміцкі|Міхася Забэйды-Суміцкага]]: {{Цытата| Хаця б хутчэй далі кватэру ў Менску, ды пераехаць. Бо па натуры я вельмі мяккая, а ад таго, мабыць, лёгка ранімая. Кажуць, што для поўнага шчасьця паэт павінен быць неўладкаваным. Але калі гэтай неўладкаванасьці празь меру, то горш ня трэба… }} У 1976 Яўгенія Янішчыц уладкавалася працаваць літкансультантам у «Сельскую газэту». Атрыманая ў 1977 у [[Менск]]у на вуліцы Ўльянаўскай кватэра дазволіла канчаткова замацавацца ў сталіцы. У 1981 Я. Янішчыц удзельнічала ў працы XXXVI сэсіі Генэральнай Асамблеі [[ААН]]. У 1983 яна становіцца загадчыкам аддзелу паэзіі часопісу «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]». У 1988 атрымоўвае новую трохпакаёвую кватэру на вуліцы Старажоўскай, на Нямізе. Марудна Яўгенія Янішчыц папраўлялася пасьля аварыі ў [[Магілёў|Магілёве]] ў 1976, калі атрымала мноства пераломаў і была надоўга прыкаваная да бальнічнага ложка. Яна так і ня здолела перамагчы фізычны боль і пакуты, што, у сваю чаргу, паўплывала на дэпрэсіўныя настроі ў апошнія гады жыцьця. Па афіцыйнай вэрсіі, паэтэса трагічна загінула. == Творчасьць == У сьнежні 1962 году першыя вершы былі надрукаваныя ў пінскай раённай газэце «Палеская праўда»<ref name="eug_bio">[http://yaugeniya.ru/biyagrafiya-yaugenii-yanishchy Біяграфія Яўгеніі Янішчыц]</ref>. У 1964 годзе — у часопісе «Бярозка»<ref name="eug_bio2">[http://yaugeniya.ru/nezgasalnae-svyatlo-talentu Незгасальнае сьвятло таленту]</ref>. Аўтар зборнікаў лірыкі «Сьнежныя грамніцы» (1970), «Дзень вечаровы» (1974), «Ясельда» (1978), «На беразе пляча» (1980), «Пара любові і жалю» (1983), «Каліна зімы» (1987). Выйшаў зборнік выбраных твораў «У шуме жытняга сьвятла» (1988), у які вершы адбірала сама паэтэса. Ейнай паэзіі ўласьцівы роздум пра жыцьцё, бацькоўскі край, гераічнае мінулае і сучаснасьць, тэмы сяброўства, каханьня, мацярынства. З самага першага зборніка тэма роднага краю становіцца візыткай паэзіі Яўгеніі Янішчыц. Палесьсе, Велясьніца — вобразы «малой радзімы» праходзяць праз усю яе творчасьць. Ціхая беларуская вёска, навакольная прырода ўплывалі на абуджэньне таленту і фармаваньне сьветапогляду паэтэсы. Вёска зь яе ўстойлівымі традыцыямі і ладам жыцьця выклікала ўяўленьне аб трываласьці і надзейнасьці абжытага сьвету. Прырода паўстала казачнай краінай. У вершы «Прыедзь у край мой ціхі…» паэтэса запрашала пабачыць хараство і самабытнасьць палескіх краявідаў: {{Цытата| Прыедзь у край мой ціхі,<br> Тут продкаў галасы,<br> Тут белыя бусьліхі<br> І мудрыя лясы. }} 3 душэўнай пранікнёнасьцю і пачуцьцём павагі Я. Янішчыц намалявала паэтычныя партрэты землякоў, аднавяскоўцаў («Дзед Сымон», «Насьця», «Усьціньня», «Сава і Марыя», «Павел і Нікан», «Зінька», «У бабулі Паланеі», «Салдаткі» і інш.). Яна ўспрымала працавітых, сумленных палешукоў як амаль сьвятых, называла іх «апосталамі», «інтэлігентамі ад зямлі». Характэрнай рысай вершаў, прысьвечаных палескай прыродзе, было імкненьне перадаць хараство і таямнічасьць навакольнага сьвету. Я. Янішцыц глядзіць на сьвет вачыма рамантыка. У вершы «Чаму ніколі не баюся я…» паэтэса гаворыць пра сваю духоўную еднасьць з радзімай: {{Цытата| Ёсьць у мяне зялёная зямля,<br> Яна магутней слабасьці і сьмерці. }} Паэтэса ўспрымае сьвет у абуджэньні, росквіце, прыліве прыродных сіл. Яе «зялёная зямля» — гэта ня толькі «малая радзіма», гэта таксама эстэтычная рэальнасьць, пазбаўленая недахопаў і недасканаласьці, крыніца творчага натхненьня, гаючы эліксір душы. Любоў да радзімы ня толькі сузіральная, але і дзейсная, «з мазалямі на руках». У вершы «Не воблака, а проста аблачынка…» паэтэса думкай пераносіцца ў мінулае. У яе памяці ўсплывае вобраз вясёлай дзяўчынкі: {{Цытата| …яшчэ бяжыць дзяўчынка<br> Па кладцы той, якой даўно няма. }} 3 вышыні жыцьцёвага вопыту яна глядзіць на юнацкую бесклапотнасьць. Паблажліва, бяскрыўдна ўзіраецца ў сваё мінулае, дзе «лета» і «зіма» незаўважна перайшлі адно ў другое. Кладка, якая злучала два сьветы: сьветлага дзяцінства, багатага на выдумкі юнацтва і шматабяцальнай сталасьці, — стала памяцьцю. Верш насычаны сымбалічнымі вобразамі: воблака (увасабленьне сталасьці), аблачынкі (увасабленьне юнацтва), матылька (лёгкасьці і нязмушанасьці пазнаньня жыцьця), кладкі (злучэньне, сумяшчэньне ў лёсе двух сьветаў). Супрацьпастаўленьне (антыномія) вёскі і гораду ў вершы «Помню, помню праз гады…» не выказваецца адкрыта, а выяўляецца ў падтэксьце тужлівых роздумаў. Горад уражвае, хвалюе, зьдзіўляе, але не выклікае таго захапленьня і паэзіі, якую нараджае вёска. Разлад узьнікае з-за немагчымасьці пераходу з «вясковага» ўзроўню існаваньня душы на іншы. Лірычнай гераіні цяжка знаходзіцца ў гэтым памежным становішчы, на раздарожжы паміж горадам і вёскай. І як толькі ўзьнікаюць жыцьцёвыя праблемы, яна шукае апірышча ў знаёмым, родным, ратуецца думкай пра свой вясковы сьвет. У вершы гучаць фальклёрныя матывы: тэкст мае песенную мэлядычную структуру, па рытмічнай арганізацыі нагадвае сумныя народныя песьні. Паэтэса ўжывае звароты і прыдаткі з ацэнкава-мэтафарычным значэньнем (золатца, сябра-сокала, сьцежкі-птушкі), характэрныя для фальклёру. Лірычная гераіня Я. Янішчыц так сказала пра сябе: «Я — поле, я сьціхлая ў горадзе вёска…» («Наконт гарадзкога мысьленьня»). Паэтэса чуйна рэагавала на зьмены, што адбываюцца на вёсцы, у традыцыйным укладзе жыцьця, хвалявалася за будучыню роднай зямлі. У сваім сэрцы яна імкнулася зьяднаць, прымірыць два сьветы — вясковы і гарадзкі («Я вас люблю»). Паэтычны сьвет Я. Янішчыц напоўнены пачуцьцём любові: да маці, радзімы, жыцьця, кветак, саду, сонца, аблокаў… У вершы «Ты пакліч мяне. Пазаві…» паэтэса гаворыць: {{Цытата| Пачынаецца ўсё зь любві,<br> А інакш і жыць немагчыма. }} Матыў болю праходзіць праз увесь верш «Ля ложка хворай маці». Сэрца дачкі перапоўнена хваляваньнем. З чуласьцю і пяшчотай яна зьвяртаецца да самага дарагога ў жыцьці чалавека: «Так ніколі твая не балела мне доля». Радасьць і смутак суіснуюць побач у вершы «Любоў мая…». «Песьня і маркота» адухаўляюцца любоўю, а з пачуцьця любові пачынаецца песьня, як аснова жыцьця і сьвету. Паэзію Я. Янішчыц адрозьніваюць мэлядычная танальнасьць выказанага слова, у патасны ўзьлёт эмоцыі, драматызм пачуцьця. Лірыка каханьня кранае глыбінёй перажываньняў. У інтымнай лірыцы паэтэса гаворыць мовай шчырай, даверлівай споведзі (верш «Разлука ўпала на траву…»). У жаночым сэрцы боль і туга па страчаным каханьні, «Мой боль — на вышыні сьвятла…» — гучыць прызнаньне ў вершы «А як хацелася цяпла…». Лірычная гераіня кахае і пакутуе, а, пакутуючы, усе роўна жыве дзеля каханьня і любові. Лірычны струмень вызначальны ў зборніках паэзіі, дзе адлюстраваўся сьвет пачуцьцяў чулай і ранімай душы. Чалавек, людзі, прырода, паводле паэтычнай філязофіі Я. Янішчыц, — галоўная і найвышэйшая каштоўнасьць на зямлі. «Жывіце і любіце, // Свой беражыце дом», — такі духоўны запавет пакінула паэтэса. Я. Янішчыц стварыла некалькі паэмаў. Справы вясковых працаўнікоў у паэме «Ягадны Хутар» (1980), якая вызначаецца спалучэньнем верша і вершаванай прозы. У «Зорнай паэме» спалучаюцца лірычныя і публіцыстычныя інтанацыі. Аўтар літаратурна-крытычных артыкулаў, рэцэнзій і інш. Перакладала на беларускую мову з расейскай і ўкраінскай. Асобныя вершы Я. Янішчыц пакладзеныя на музыку. У 2000 пабачыла сьвет кніга «Выбранае» (укладаньне Алы Канапелькі і Валянціны Коўтун), дзе былі ўпершыню апублікаваныя паэма «Галалёд» і апавяданьні Яўгеніі Янішчыц. == Прэміі і ўзнагароды == Ляўрэат прэміі Ленінскага камсамолу БССР (1978) за кнігу лірыкі «Дзень вечаровы», Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1986) за кнігу лірыкі «Пара любові і жалю». == Літаратурная спадчына == Творы Яўгеніі Янішчыц перакладаліся на ангельскую (1976), баўгарскую (1975; 2000; 2005), башкірскую, вугорскую (1984), гішпанскую (1983), грузінскую (1978), італьянскую (2020), казаскую (1971), латыскую (1967), летувіскую (1972; 2008), малдаўскую (1975), мальтыйскую, нямецкую (1983)<ref>{{Кніга|аўтар = Ferdinand Neureiter |частка = |загаловак = Weißrussische Anthologie. Ein Lesebuch zur weißrussischen Literatur |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Мюнхэн|München]]|выдавецтва = Verlag Otto Sagner |год = 1983 |том = |старонкі = 228, 229 |старонак = 230 |сэрыя =Slavistiche Beiträge |isbn =3-87690-252-5 |наклад = }}{{Ref-de}}</ref>, польскую (1970, 1997; 2013), расейкую (1966), сэрбскую (2012), украінскую (1968), францускую (2017), чуваскую (1985), чэскую (1985) й іншыя мовы. Яны ўключаліся ў калектыўныя зборнікі і друкаваліся ў пэрыядычных выданьнях краін. У 1985 годзе выйшла кніга паэзія Яўгеніі Янішчыц «Спроси у чебреца» на рускай мове ў перакладзе Рымы Казаковай; у 1998 годзе – кніга «Твоето присъствие» на баўгарскай мове (укладальнік Христо Попов); ў 2025 выйшла «Анталёгія паэзіі Яўгеніі Янішчыц» на гішпанскай мове Франсіска Руіс Сарыяна. Кампазытары Р. Давыдаў, Ігар Комар, [[Юры Семяняка]], М. Юрко, Зьміцер Яўтуховіч напісалі музыку на словы яе вершаў<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Даты, падзеі, людзі|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=20 лістапада 2013|нумар=218 (27583)|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/11/1384918452_8.pdf 8]|issn=1990-763x}}</ref>. == Ацэнкі == Паэтычная спадчына Яўгеніі Янішчыц — адна з самых яскравых і таленавітых старонак беларускай літаратуры другой паловы XX стагодзьдзя<ref>С. Калядка (2009)</ref>. У рэцэнзіі на яе першую кнігу [[Рыгор Бярозкін]] пісаў: {{Цытата| Першая кніга — кніжка ясная, сьвежая, росная, быццам тая раніца, зь якое яна, Жэня Янішчыц, і выбегла (іменна выбегла) у літаратуру. }} Паводле выказваньня [[Васіль Жуковіч|Васіля Жуковіча]], у літаратуру прыйшла «асоба зь імем Беларусі», якая прысьвяціла сваёй зямлі натхнёныя вершы-оды. Па словах [[Васіль Быкаў|Васіля Быкава]], {{Цытата| Жэня была самая таленавітая з усіх самых таленавітых паэтэс Беларусі, самая цнатлівая і дасканалая. Гэта вялікае няшчасьце, што яна так рана пайшла з жыцьця. Але ў тым і нейкае наканаваньне — даўно і ня намі сказана, што Бог бярэ да сябе найлепшых. Але шкада — месца Жэні ў нашай паэзіі засталося пустое, мабыць, яго доўга ня будзе каму заняць. Бо гэта — дужа годнае месца. }} == Ушанаваньне памяці == * Школе ў вёсцы [[Парэчча (Берасьцейская вобласьць)|Парэчча]] прысвоена імя беларускай паэткі Яўгеніі Янішчыц. == Аўдыё == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = [[Міхась Скобла]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 28 чэрвеня 2016| url = https://kamunikat.org/volnaya-studyya-skobla-mikhas-post-44228 | копія = | дата копіі = | загаловак = Тацьцяна Беланогая: Калі жанчына бʼе словам, то трапляе ў самую сарцавіну | фармат = | назва праекту = Вольная студыя | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = 28 песьняў на вершы Яўгеніі Янішчыц склалі новы альбом Тацьцяны Беланогай «Матылёк»}} {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=14NhmHZEnMs Яўгенія Янішчыц. Дзень вечаровы (зборнік вершаў). Выканаўца — Васіль Белацаркоўскі (аудыё)] {{слупок-канец}} == Відэа == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.youtube.com/watch?v=l3NZI9CXsE4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Яўгенія Янішчыц чытае свой верш «Добры вечар, землякі!»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Book in Belarus | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 лютага 2019| url = https://www.youtube.com/watch?v=N-bDpcRcSaA | копія = | дата копіі = | загаловак = «Непрыручаная птушка». Творчы лёс Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = Беларускія Пісьменнікі | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Дакументальны фiльм}} {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-4zRvfca4QM Пра Яўгенію Янішчыц.] [[Ніна Мацяш]] (1993). * {{Спасылка | аўтар = Андрэй Хадановіч | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 красавіка 2023| url = https://www.youtube.com/watch?v=wUlbfwwZKcM | копія = | дата копіі = | загаловак = Таямніца самагубства, каханне і містыка, свабода і савецкая Беларусь: паэтычны лёс Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = Хадановіч | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} === Перыёдыка === * {{Артыкул| аўтар = Жэня Янішчыц. | загаловак = Паэтычная паверка. Вершы | спасылка = https://kamunikat.org/litaratura-i-mastatstva-organ-ministerstva-kultury-i-prawlennya-sayuza-pismennikaw-bssr-28-2490-1970 | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва |ЛіМ]] | тып =газэта | год = 1970, 10 красавіка | том = | нумар = 28 (2490)| старонкі = 9 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак =Ялта—1917. (У вянок Максіму Багдановічу) | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1981 | том = | нумар = 12 (632) | старонкі = 7 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1982 | том = | нумар = 1 (633) | старонкі = 114—118 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1983 | том = | нумар = 3 (647) | старонкі = 83—85 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Новыя Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 3 (659) | старонкі = 121—126 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 4 (660) | старонкі = 190 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Жывому паклонімся паэту. (Да 170-годдзя з дня нараджэньня Тараса Шаўчэнкі) | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 4 (660) | старонкі = 190—191 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = З кнігі лірыкі «Каліна зімы». | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1985 | том = | нумар = 3 (671) | старонкі = 3—8 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = «Стол мой пісьмовы ўзрос да пагорка». Уступнае слова Валянціны Коўтун. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1993 | том = | нумар = 5 (769) | старонкі = 139—149 }} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяннікава]]. | загаловак = «Я пісала табе пісьмо…» ''Я пісала табе пісьмо: Першы ліст вырваў вецер, Другі ліст заліла чарніламі, Трэці ліст застаўся чыстым. Я. Янішчыц. З неапублікааванага.'' | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2007, сьнежань| том = | нумар = 12 (938)| старонкі = 166—177 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Панізьнік]].| загаловак = «Палесся мілае дзіця». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Holas_Radzimy.pdf.zip/1998-048.pdf | мова = | выданьне =[[Голас Радзімы]] | тып =часопіс | год = 3 сьнежня 1998 | том = | нумар = 48 (2606)| старонкі = 7 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Зборнікі паэзіі === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Снежныя грамніцы |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар [[Генадзь Бураўкін]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1970 |том = |старонкі = |старонак = 61 |сэрыя = Першая кніга паэта|isbn = |наклад = 2300}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Дзень вечаровы: лірыка. (Зьмест. Цыклы: Абнадзееныя дні; Адрасы прызнаньня) |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Dzien_viecarovy.html |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974|том = |старонкі = |старонак = 78 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяннікава]]. | загаловак = Абнадзеяныя дні. ''Ды ўжо прашу ў дня, Што наступае, Ахоўнага і яснага крыла… Я. Янішчыц.'' | спасылка = https://kamunikat.org/maladosts-03-688-2011 |адказны = | мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосць]] | тып = часопіс | год = 2011| том = | нумар = 3 (688)| старонкі = 133—136 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Ясельда: лірыка |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1978 |том = |старонкі = |старонак = 126|сэрыя = |isbn = |наклад = 4000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = На беразе пляча: лірыка|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Na_bierazie_placa.html |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1980 |том = |старонкі = |старонак = 96 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Пара любові і жалю: кніга лірыкі |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Para_lubovi_i_zalu_scan.html |адказны = мастак [[Мікола Селяшчук]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1983 |том = |старонкі = |старонак = 223 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак =Каліна зімы: кніга лірыкі |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Kalina_zimy_kniha_liryki.html |адказны = мастак [[Станіслаў Кузьмар]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1987 |том = |старонкі = |старонак = 206 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = У шуме жытняга святла: вершы, паэмы. (Зьмест. Вершы з кніг: Снежныя грамніцы; Ясельда; На беразе Пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы; паэмы: Ягадны Хутар; Акно ў дождж)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1988 |том = |старонкі = |старонак = 414 |сэрыя = |isbn = 5-340-00138-5|наклад = 6800}} === Выбраннае === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае. (Зьмест. З кніг: Снежныя грамніцы; Дзень вечаровы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы)|арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова Марыя Ігнатаўна Панковай, мастак Марыя Эдуардаўна Трухановіч |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Вышэйшая школа (выдавецтва)|Вышэйшая школа]] |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = 270 |сэрыя = Школьная бібліятэка |isbn = 985-06-0404-2|наклад = 21735}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае. (Зьмест. Цыклы вершаў: Краю блаславёнага дачка…; Паўстану я…; Як светлай памяці зарок…; Пад белымі крыламі цёпла зямлі…; Мы выплакалі столькі шчырых слёз…; Кахання сад…; Такой прысні, як яблыневы сад …; паэмы: Ягадны Хутар; Ясельда; Прызнанне вачамі; Зорная паэма; Галалёд; Апавяданні)|арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне: [[Ала Канапелька]], [[Валянціна Коўтун]]; прадмова [[Дзьмітры Бугаёў|Дзьмітрыя Бугаёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2000 |том = |старонкі = |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 985-02-0426-5|наклад = 2250}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Пачынаецца ўсе з любві… Вершы, паэмы |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Pacynajecca_usio_z_lubvi_viersy,_paemy_scan.html |адказны = укладаньне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]]; рэдакцыйная рада: [[Алесь Бадак]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2008 |том = |старонкі = |старонак = 334|сэрыя = Беларуская паэзія XX стагоддзя|isbn = 978-985-02-0986-3|наклад = 3000}} ** {{Артыкул| аўтар = ЛеГал.| загаловак = Кулуары. Яўгенія Янішчыц. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2008-11.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 14 сакавіка 2008 | том = | нумар = 11 (4454) | старонкі = 16 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае: вершы, паэмы. (Зьмест. Паэмы: Ягадны хутар; Акно ў дождж; Зорная паэма; цыклы: Снежныя грамніцы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы) |арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова [[Алесь Бельскі|Аляксандра Бельскага]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = 246 |сэрыя = Школьная бібліятэка|isbn = 978-985-02-1074-6 |наклад = 15019}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Кахання сад і ластаўка вясны |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]]; мастак [[Мікола Казакевіч]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2018|том = |старонкі = |старонак = 109 |сэрыя = 100 вершаў |isbn = 978-985-02-1826-1|наклад =500 }} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Непрыручаная птушка: вершы (Зьмест. Цыклы: з кнігі «Снежныя грамніцы» (1970); з кнігі "Ясельда» (1978); з кнігі «На беразе пляча» (1980); з кнігі «Пара любові і жалю» (1983); з кнігі «Каліна зімы» (1987)) |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнік [[Алесь Бадак]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2023 |том = |старонкі = |старонак = 143 |сэрыя = Новая бібліятэка беларускай паэзіі |isbn = 978-985-02-2156-8 |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Непрыручаная птушка: вершы (Зьмест. Цыклы: з кнігі «Снежныя грамніцы» (1970); з кнігі "Ясельда» (1978); з кнігі «На беразе пляча» (1980); з кнігі «Пара любові і жалю» (1983); з кнігі «Каліна зімы» (1987)) |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнік [[Алесь Бадак]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2024 |том = |старонкі = |старонак = 143 |сэрыя = Новая бібліятэка беларускай паэзіі |isbn = 978-985-02-2249-7 |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Я вас люблю! Вершы. |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 2025 |том = |старонкі = 89, 6 |старонак = |сэрыя = Бібліятэка паэзіі|isbn = 978-985-01-1996-4 |наклад = 800 }} === Збор твораў === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі: у 4 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2016—2019|том = |старонкі = |старонак = 300|сэрыя = |isbn = 978-985-08-2032-7|наклад = }}<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/archivy/kultura/prezentatsyya-vydannya-yaugeniya-yanishchy/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Прэзентацыя выдання «Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі»| фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = [[Сьвятлана Калядка|Калядка С.У.]] | загаловак = Збор твораў Максіма Танка ў 13 тамах і чатырохтомнае выданне «Яўгеніі Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі». З гісторыі падрыхтоўкі | спасылка = https://elib.bspu.by/bitstream/doc/37985/1/%d0%97%d0%b1%d0%be%d1%80_%d1%82%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%9e.pdf | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Сучасная беларуская тэксталогія — актуальныя праблемы і перспектывы развіцця:| тып = матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|БДПУ]] Права і эканоміка | год = 2016 | том = | старонкі = 1—5| isbn = | issn = 2518-7902| архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = «Адзіны на зямлі». Пра перапіску Яўгеніі Янішчыц і Сяргея Панізніка. | спасылка = https://kamunikat.org/novy-chas-20-679-2020 | мова = | выданьне =[[Новы час (газэта)|Новы час]], (Літаратурная Беларусь) | тып = газэта | год = 2020, 30 траўня | том = | нумар = 20 (679); (№ 5 (165)) || старонкі = 11 (17) | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Першы том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2016|том = 1 (Змест: Жыццё маё ― загадкавы палёт…: з біяграфіі Я. Янішчыц; зборнікі вершаў: Снежныя грамніцы; Дзень вечаровы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю)|старонкі = |старонак = 600 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2033-4|наклад = 500}} ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Другі том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2017 |том = 2 (Змест: зборнік вершаў «Каліна зімы»; паэмы: Завеі снежаньскай пялёсткі; Ясельда; Ягадны Хутар; Акно ў дождж; Зорная паэма; Галалёд; апавяданні і замалёўкі: На памяць; Гарбуз; З адзінаццатага года; Нерв; Паляўнічы сезон; Трое сутак надзеі; Адно толькі ліха, што вароны каркаюць; Усё і пачалося з крэслаў; Антаніна? Не-э, Антон Сцяпанавіч; Бомбачка і інш.; Навуковыя каментарыі; Дадаткі: Творы, прысвечаныя Я. Янішчыц; Успаміны аднакурснікаў, калег па працы, пісьменнікаў (34 аўтары)|старонкі = |старонак = 600 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2219-2|наклад = 500}} ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Трэці том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2019|том = 3 (Зьмест: «Раўнівы крытык, не капайся ў долі…» — [[Сьвятлана Калядка]]; Вершы і песьні(1963—1988) . Эпіграмы. Чарнавыя накіды. Кароткія выказваньні. Двухрадкоўі; Творы, якія публікаваліся; Творы з архіваў, музэя; Вучнёўскія і недапрацаваныя творы; Навуковыя камэнтары. У дадатку: Успаміны; Зьмест запланаваных паэтычных зборнікаў, якія не апублікаваны пры жыцьці паэтэсы |старонкі = |старонак = 816 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2436-3|наклад = 500}}<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/archivy/kultura/vyjshau-tretsi-tom-vydannya-yaugeniya-yani/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Выйшаў трэці том выдання «Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі» | фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> === Пераклады на іншыя мовы === ;на расейскую мову * {{Кніга|аўтар = Евгения Янищиц. |частка = |загаловак = Спроси у чебреца|арыгінал = |спасылка = |адказны = перевела с белорусского Римма Казакова |выданьне = |месца =[[Масква|Москва]]|выдавецтва = Советский писатель |год = 1985 |том = |старонкі = |старонак = 86 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}} ;на баўгарскую мову * {{Кніга|аўтар = Явгения Янишчиц. |частка = |загаловак = Твоето присъствие: книга се посвещава на 50-год от рождението на Явгения Янишчиц |арыгінал = |спасылка = |адказны = стиховете прев. oт бел. Н. Вълчев и др.; послеслов Р. Евтимова; съставител Христо Попов; художник В. Пауно |выданьне = |месца =[[Сафія|София]]|выдавецтва = Панорама |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = 87+9 |сэрыя = |isbn = 954-9655-03-2 |наклад = }} ;на гішпанскую мову * {{Кніга|аўтар = Yauheniya Yaníshchyts. |частка = |загаловак = Un ave indómita. Antología poética |арыгінал = |спасылка = https://www.visor-libros.com/products/un-ave-indomita|адказны = Traducción de Francisco Ruiz Soriano |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Visor Libros |год = 2025 |том = |старонкі = |старонак = 216 |сэрыя = Colección Visor de Poesía, n.° 1283|isbn = 979-13-87745-83-7|наклад = }} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = «Паэзія, — яна не знае тлену…». Новыя выданні вершаў Яўгеніі Янішчыц. | спасылка = https://crbpinsk.brest.by/wp-content/uploads/2026/02/a-syannikava-t.-paeziya-yana-ne-znae-tlenu-tamar-a-syannikavafota-daslany-a-taram-litaratura-i-mastactva.-2026.-16-studzenya-2.-s.-10-fot.pdf| мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 16 студзеня 2026| том = | нумар = | старонкі = 10 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Напярэдадні 2026 года ў Іспаніі і Беларусі выйшлі новыя выданні Яўгеніі Янішчыц. | спасылка = https://zarya.by/news/kultura/napyaredadni-2026-goda-%D1%9E-ispanii-i-belarusi-vyjshli-novyya-vydanni-ya%D1%9Egenii-yanishchycz/ | мова = | выданьне = Заря | тып = газэта | год = 9 лютага 2026| том = | нумар = | старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ;на эстонскую мову * {{Артыкул| аўтар = Javgenia Janištšõts.| загаловак = Nii lõkatab sõnadele… (Так заканчваецца словамі…{{Ref-be}}). Vaikus. Täiskuu valgus akna taga… (Цішыня. Сьвятло поўнага месяца за вакном{{Ref-be}}). Tõlkinud Helvi Jürisson. | спасылка = https://dea.digar.ee/?a=is&oid=sirpjavasar19860530&type=staticpdf&e=-------et-25--1--txt-txIN%7ctxTI%7ctxAU%7ctxTA-Baradulin------------ | мова = et | выданьне = Sirp ja Vasar | тып = ajaleht | год = 30 mai 1986 | том = | нумар = |22 (2182) | старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Да 75-годдзя Яўгеніі Янішчыц. «Не разгубіць святла і веры…». Радавод сям’і Янішчыц. Тлумачальная запіска да радаводаў Яўгеніі Янішчыц| спасылка = https://www.mastlit.by/gallery/maladost-11-2023-frag.pdf| мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2023 | том = | нумар = 11 | старонкі = 68—83 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]]. |частка = |загаловак = Дзве постаці: Ніл Гілевіч, Яўгенія Янішчыц |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/dzve-postatsi-awsyannikava-tamara |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Віктар Хурсік]] |год = 2021|том = |старонкі = |старонак = 238 |сэрыя = |isbn = 978-985-7219-26-1|наклад = }} * {{Кніга|аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]]. |частка = |загаловак = Метрыка-рытмічныя асаблівасці паэзіі Яўгеніі Янішчыц |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Магілёў]] |выдавецтва = |год = 2024|том = |старонкі = |старонак = 60 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Сустрэча на Паркавай магістралі. | спасылка = https://mastlit.by/gallery/maladost_2024_11_frag.pdf| мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2024 | том = | нумар = 11| старонкі = 99—101 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Рыгор Барадулін]].|частка = |загаловак = Аратай, які пасвіць аблокі. Сяброўскае слова, эсэ і некананіэаваныя ўспаміны (Так заплачу, нібы запяю…) |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/aratay-yaki-pasvits-abloki-baradulin-rygor |адказны = Рэдактар Н. А. Давыдзенка. Мастак М. Р. Казлоў |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1995 |том = |старонкі = 102—105 |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 5-340-0139-1 |наклад = 2200}} * {{Артыкул| аўтар = Бугаеў, Дзьмітры. | загаловак = Арганічнасьць таленту. (Яўгенія Янішчыц. «Пара любові і жалю»). | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1985 | том = | нумар = 2 | старонкі = 209—215 }} * Бугаёў, Дзьмітры. Усхваляванае слова паэтэсы // Бугаёў Дз. Талент і праца. Мн., 1979. * Гарэлік Л. Янішчыц Яўгенія // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. І. — Мн.: БелЭн, 2004. ISBN 985-11-0295-4 * {{Кніга|аўтар = [[Сьвятлана Калядка]].|частка = |загаловак = Непрыручаная птушка Палесся: творчая iндывiдульнасць Яўгенii Янiшчыц |арыгінал = |спасылка = |адказны = навуковы рэдактар [[Уладзімер Гніламёдаў]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2007 |том = |старонкі = |старонак = 216 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-0847-9 |наклад = 300}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =[[Сьвятлана Калядка|Калядка С. У.]] |частка = |загаловак = Паэзiя Яўгенii Янiшчыц: станаўленне творчай iндывiдуальнасцi. Аўтареферат дысертацыі на атрыманне вучонай ступені кандыдата фiлалагічных навук |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Інстытут літаратуры|Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі]] |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = 20 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Сьвятлана Калядка|Калядка С. У.]] | загаловак = Беларуская літаратура: дапаможнік для вучняў 11-га класа агульнаадукацыйных устаноў з беларускай і рускай мовамі навучання| спасылка = | мова = | аўтар выданьня = пад рэдакцыяй: [[Аляксандар Іванавіч Бельскі|А. І. Бельскага]], [[Міхась Тычына|М. А. Тычыны]] | выданьне = | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Адукацыя і выхаваньне]] | год = 2009 | том = | старонкі = 141—150 | isbn = 978-985-471-320-5| issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Арнольд Макмілін]]. |частка = |загаловак = Пісьменства ў халодным клімаце. Беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Беласток|Białystok]]|выдавецтва = Orthdruk |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 910 |сэрыя = |isbn = 978-83-89396-55-6|наклад = }} * Семашкевіч Р. Выпрабаванне любоўю // Семашкевіч Р. Выпрабаванне любоўю. Мн., 1982. * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Янішчыц Яўгенія. | арыгінал = | спасылка = https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_6.djvu_493 | мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі [[Любоў Гарэлік|Гарэлік Л. М.]]; бібліяграфія [[Валянціна Грышкевіч|Грышкевіч В. М.]] | аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі| год =1995 | выпуск = | том =6, Талалай—Яфімаў | нумар = | старонкі = 492—497| isbn =5-85700-061-0 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Маргарыта Яфімава]].| загаловак =Будзе вечна блізкім рэхам звінець твой голас малады! (Яўгенія Янішчыц). | спасылка = | мова = | выданьне =[[Бібліятэка прапануе (часопіс)|Бібліятэка прапануе]] | тып =часопіс | год = 2003| том = | нумар =6 | старонкі =14—17 }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://bis.nlb.by/ru/documents/129808| копія = | дата копіі = | загаловак = Янішчыц Яўгенія Іосіфаўна| фармат = | назва праекту = [[Беларусь у асобах і падзеях]] | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар =[[Васіль Дранько-Майсюк|Васіль Дэ Эм]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 лістапад 2018 | url = https://www.svaboda.org/a/29607210.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Яўгенія Янішчыц, паэтка, якая багоміла роднае Палесьсе і палохала беларусаў «страшным» горадам Нью-Ёркам | фармат = | назва праекту = 20 нечаканых фактаў | выдавец =[[Радыё Свабода]]. | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Аўтар ідэі, сцэнар: Алесь Кіркевіч. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = Вядучая: Наста Суханосік. | дата публікацыі = 10 чэрвеня 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=WXtAFvUBYjI| копія = | дата копіі = | загаловак = Загадкавая гібель паэткі: дэпрэсія ці пераслед? Яўгенія Янішчыц | фармат = | назва праекту = Смаленьне вепрука | выдавец = [[Будзьма беларусамі!]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-2}} * [http://yaugeniya.ru/ Сайт, прысьвечаны Яўгеніі Янішчыц] (біяграфія, вершы, аналіз) * [https://www.youtube.com/watch?v=HB9WM9e6CFk СВЯТЛО ДАЛЁКАЙ ЗОРКІ. Паэтэса Яўгенія Янішчыц.] Аўтарская праграма Аляксандра Дамарацкага. [[Беларусь 3]]. * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 лістапада 2023 | url = https://racyja.com/by/kultura/35-hadou-tamu-trahicna-abarvalasja-zycce-vybitnaj-belaruskaj-paetesy-jauhenii-janiscyc/ | копія = | дата копіі = | загаловак = 35 гадоў таму трагічна абарвалася жыццё выбітнай беларускай паэтэсы Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * [https://nashaniva.com/21200 На БТ зьнялі фільм пра Янішчыц], ''[[Наша Ніва]]''. 31 кастрычніка 2008 году. {{слупок-канец}} {{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Янішчыц, Яўгенія Ёсіфаўна}} [[Катэгорыя:Літаратары-самагубцы]] [[Катэгорыя:Беларускія паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары „Сельскай газэты“]] [[Катэгорыя:Савецкія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы]] [[Катэгорыя:Савецкія перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з расейскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Ленінскага камсамолу БССР]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты-песеньнікі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] ag52btez2tfbhswcxa3knst76g2m2ju 0 88858 2686414 2661844 2026-08-23T19:18:59Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686414 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Габіб Бэй''' ({{мова-fr|Habib Beye}}; {{Н}} 19 кастрычніка 1977 году, [[Сюрэн]], [[Францыя]]) — былы [[Сэнэгал|сэнэгальскі]] футбаліст, абаронца. Апошнім яго клюбам быў ангельскі «[[Данкастэр Ровэрз]]». У 2001—2008 гадах гуляў за [[зборная Сэнэгалу па футболе|нацыянальную зборную Сэнэгалу]]. Звычайна выступаў на правым фланзе абароны, але часам і ў цэнтры абароны. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20090528075706/http://www.nufc.premiumtv.co.uk/page/NewsDetail/0%2C%2C10278~1667147%2C00.html Профіль на афіцыйным сайце «Астан Вілы»] {{Сэнэгал на ЧС-2002}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бэй, Габіб}} [[Катэгорыя:Сэнэгальскія футбалісты]] q21xskvxuy7g1i8kxwfzdenr6ctllx8 0 89544 2686234 2501035 2026-08-23T12:57:31Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686234 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўмонт (неадназначнасьць)}} {{Манарх |Імя = Даўмонт |Лацінка = Daŭmont |Тытул = |Партрэт = Daŭmont. Даўмонт (M. Barvicki, 1908).jpg |Памер = |Апісаньне = Даўмонт (уяўны партрэт), М. Барвіцкі, 1908 г. |Імя пры нараджэньні = |Пасада = [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] |Пачатак тэрміну = |Канец тэрміну = |Каранацыя = |Папярэднік = [[Трайдзень]] |Наступнік = [[Будзікід]] |Дата нараджэньня = |Месца нараджэньня = |Дата сьмерці = {{Памёр|5|08|1285}} |Месца сьмерці = |Дата пахаваньня = |Месца пахаваньня = |Нашчадкі = |Каралеўскі дом = |Дынастыя = |Каралеўскі гімн = |Каралеўскі дэвіз = |Сужэнец = |Бацька = |Маці = |Сайт = }} '''Даўмонт''' (? — 5 жніўня 1285) — меркаваны вялікі князь літоўскі (канец XIII ст.). На думку гісторыкаў, мог быць сынам і беспасярэднім наступнікам [[Трайдзень|Трайдзеня]]<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Даўмонт // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 582.</ref>. == Імя == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Dovmundus'' (1292 год)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 1. — Halle, 1876. [https://books.google.by/books?id=r-8OAAAAYAAJ&pg=PA378&dq=Dovmundus+1292&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjAh4uFzob9AhUt57sIHQwYCz0Q6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Dovmundus%201292&f=false S. 378].</ref>. == Біяграфія == Упамінаецца ў [[Траецкі летапіс|Траецкім летапісе]] і пазьнейшых летапісах, якія на ім грунтуюцца, як князь, што камандаваў буйным нападам ліцьвінаў на воласьці Алешня і іншыя цьвярскога япіскапа Сімяона і загінуў у бітве з аб’яднаным войскам зь [[Цьвер]]ы, [[Масква|Масквы]], [[Валкаламск|Волака Ламскага]], [[Таржок|Таржка]], [[Дзьмітраў|Дзьмітрава]], [[Зубцоў|Зубцова]] і [[Ржэў|Ржэвы]]. Тым часам [[Васкрасенскі летапіс]] сьцьвярджае, што Даўмонта захапілі ў палон. Наступнікам Даўмонта быў, магчыма, [[Будзікід]]<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Даўмонт // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 583.</ref>. {{Пачатак блёку}} {{Адзінка блёку |папярэднік = [[Трайдзень]] |назва = [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|Вялікі князь літоўскі]] |гады = ?—1285 |наступнік = [[Будзікід]] }} {{Канец блёку}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Вялікія князі літоўскія}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1285 годзе]] 3b1ix5vawox7ulzbdx9bu95tkdnb539 0 90739 2686461 2610651 2026-08-23T20:07:22Z ~2026-46027-40 99680 /* Імя */ 2686461 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч |Імя = Радзівіл Осьцікавіч |Лацінка = Radzivił Ościkavič |Поўнае імя = |Арыгінальнае імя = |Жанчына = |Партрэт = Radzivił Ościkavič. Радзівіл Осьцікавіч (XIX).jpg |Шырыня партрэту = |Подпіс партрэту = Уяўны партрэт Радзівіла Осьцікавіча |Герб = POL COA Trąby.svg |Шырыня гербу = |Подпіс гербу = Герб «[[Трубы (герб)|Трубы]]» |Пасады = |Пачатак пэрыяду = |Заканчэньне пэрыяду = |Папярэднік = |Наступнік = |Імя пры нараджэньні = |Нарадзіўся = |Месца нараджэньня = |Памёр = 1477 |Месца сьмерці = [[Вільня]] |Род = [[Радзівілы]] |Бацька = [[Крысьцін Осьцік]] |Маці = Ганна |Жонка = |Дзеці = [[Мікалай Радзівіл «Стары»|Мікалай]], Ганна |Рэлігія = |Рэгаліі = |Колер = |Колер загалоўку = }} '''Радзівіл Осьцікавіч''' (у каталіцтве '''Мікалай'''; ? — 1477, [[Вільня]]) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] (1440—1452) і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]] (1433—1434 і 1463—1474), адначасна [[ваявода троцкі]] (з 1466) і [[кашталян віленскі]] (з 1475). Пачынальнік роду [[Радзівілы|Радзівілаў]]. Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся каля [[Кернаў|Кернава]], [[Анікшты|Анікштаў]] і [[Ужпаль|Ужпалю]]. Валодаў [[Нягневічы|Нягневічамі]] на [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], [[Харашэвічы (вёска)|Харашэвічамі]] на [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]], [[Бастынь|Бастынем]] на [[Пінскі павет|Піншчыне]], а таксама [[Біржы|Біржамі]], [[Кейданы|Кейданамі]], [[Шырвінты|Шырвінтамі]] ды іншымі. У 1442—1477 роках быў старостам ужпальскім і пянянскім. == Імя == {{Асноўны артыкул|Радзівіл (імя)}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 року)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 року)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 року]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 року]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Radiwil terrae Lithwaniae marschalcus'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 року]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 рокі<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 року<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 року)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 року<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 року<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 року<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 року<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 року<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 року<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 року<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 року<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 року)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 року)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 року)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 року)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Nos Radiwil Oscikowitcz, pallatinus Trocensis, generalis marschalkus terre Lytphanie'' (3 ліпеня 1473 року)<ref>Собрание государственных и частных актов, касающихся истории Литвы и соединенных с ней владений (от 1387 до 1710 года), изданное Виленской археологической комиссией под ред. ученого секретаря Маврикия Круповича. Ч. 1. — Вильно, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PuAGAAAAYAAJ&q=%22Nos+Radiwil+%22#v=snippet&q=%22Nos%20Radiwil%20%22&f=false С. 22].</ref>. == Біяграфія == [[Файл:Eŭdakija Radzivił (Śviatapołk-Čaćviarcinskaja). Эўдакія Радзівіл (Сьвятаполк-Чацьвярцінская) (1733-37).jpg|значак|160пкс|Мітычная князёўна Эўдакія Сьвятаполк-Чацьвярцінская, якая лічылася жонкай Радзівіла]] Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Крыстын Осьцік|Осьціка]] гербу «[[Трубы (герб)|Трубы]]», [[Кашталяны віленскія|кашталяна віленскага]], і Ганны (зь нявысьветленага роду). Меў братоў [[Станіслаў Осьцікавіч|Станіслава (Станьку)]], Мікалая (Міцьку) і Барталамея (Бартку). Упершыню ўпамінаецца ў 1411 року ў дакумэнце [[Торунская дамова|Торунскай умовы]]. У 1420—1429 роках упамінаецца як маршалак гаспадарскі вялікага князя [[Вітаўт]]а. 15 кастрычніка 1432 року засьведчыў акт [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]]. У 1433—1434 роках быў маршалкам земскім (вялікім)<ref name="evkl">[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Радзівіл Осцікавіч // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 501.</ref>. У 1440 року па сьмерці вялікага князя [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] падтрымаў абраньне [[Казімер Ягелончык|Казімера]], таго ж року атрымаў [[Урад (Вялікае Княства Літоўскае)|урады]] [[маршалак гаспадарскі|маршалка гаспадарскага]] і дзяржаўцы [[анікшты]]нскага<ref name="evkl"/>. У 1443 року накіраваўся з войскам у Крым, дзе пасадзіў на [[Крымскае ханства|сталец]] [[Хаджы Герай|Хаджы-Гірэя]]<ref>{{Кніга|аўтар = Андреев А. Р.|частка = Крым — улус Золотой Орды. Венеция и владения Генуи в Крыму. Создание Крымского ханства. XIII—XV века|загаловак = История Крыма|арыгінал = |спасылка = http://lib.ru/HISTORY/ANDREEW_A_R/krym_history.txt|адказны = |выданьне = |месца = М.|выдавецтва = Белый волк|год = 2002|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Браў удзел у выправе на [[Маскоўская дзяржава|Маскву]] ў 1445 року, каб дапамагчы [[Васіль III|Васілю III]] аднавіць сваю ўладу. У 1446, 1447 і 1448 роках езьдзіў з пасольствамі да [[Сьпіс вялікіх магістраў Тэўтонскага Ордэну|вялікага магістра]]. У 1448 року быў сярод складальнікаў мірнай умовы паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Каралеўствам Польскім і [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]] у [[Кентжын|Растэнбургу]]. У 1449 року з дапамогай Васіля III пасьпяхова дзеяў супраць мяцежнага князя [[Міхал Жыгімонтавіч|Міхала Жыгімонтавіча]], адваяваў [[Старадуб]], [[Ноўгарад-Северскі]], [[Радагашч]], [[Поціўль]], [[Бранск]]<ref name="evkl"/>. У першай палове 1450-х рокаў ачоліў магнацкую апазыцыю супраць вялікага князя Казімера і быў ёй прапанаваны як кандыдат на вялікакняскі сталец. У 1452 року шукаў падтрымкі ў хана [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Сэід-Ахмэд]]а, але таго разьбіў [[Хаджы-Гірэй]]. У 1455 року вярнуўся ў Літву, дзе яго пазбавілі ўсіх урадаў. Пазьней пакінуў апазыцыю, у 1463 року зноў стаў маршалкам земскім, а з 1466 року — [[Ваяводы троцкія|ваяводам троцкім]]<ref name="Piatraskas-2014-215">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 215.</ref>. У 1473 року браў удзел у вызначэньні граніцы зь [[Інфлянты|Інфлянтамі]]. У 1475 року<ref name="evkl"/> атрымаў урад [[Кашталяны віленскія|кашталяна віленскага]]. Разам зь [[Міхал Кезгайла|Міхалам Кезгайлам]] кіраваў дзяржавай ў час ад’ездаў вялікага князя, у 1470-я рокі ачольваў дэлегацыю ў разьвязваньні памежных спрэчак з [[Пскоўская рэспубліка|Псковам]] і [[Інфлянцкі ордэн|Інфлянцкім ордэнам]]. 13 жніўня 1477 року ўпамінаецца як нябожчык<ref name="Piatraskas-2014-214"/>. Яго жонкай, магчыма, была дачка [[Судзімонт Доргевіч|Судзімонта]]. У шлюбе нарадзіліся дзеці: * [[Мікалай Радзівіл «Стары»|Мікалай]] (каля 1440—1509), [[Ваявода|намесьнік]] [[Ваяводы смаленскія|смаленскі]] (1482—1486) і [[Ваяводы наваградзкія|наваградзкі]] (1488—1490), [[кашталян троцкі]] (1488—1491), [[ваявода віленскі]] і [[канцлер вялікі літоўскі]] (з 1492) * Ганна, якая выйшла замуж за Пецьку Ягайлавіча, а пазьней стала манашкай. 16 і 26 судзеня 1451 року склаў дзьве [[Супліка|суплікі]] да [[Папа|Папы]], дзе адзначыў сваё каталіцкае хроснае імя — Мікалай. Фундаваў парафіяльны касьцёл ва [[Упнікі|Упніках]]<ref name="Piatraskas-2014-215"/>. == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} У 1473 року разам з старостамі жамойцкім [[Ян Кезгайла|Янам Кезгайлавічам]] (''Johannes Kenszgailowitcz''), браслаўскім [[Багдан Саковіч|Багданам Саковічам]] і лідзкім [[Ян Кучук|Янам Кучуком]] уклаў на граніцы зь [[Лівонскі ордэн|Інфлянцкім ордэнам]] акт аб размежаваньні «''нашых літоўскіх''» (''nostram Lythphanorum'') зямель зь [[Інфлянты|Інфлянтамі]]; у акце ўпаміналіся межы, называныя «''граніцы''» (''granicies''), і пагорак, які «''па-народнаму''» называўся «''[[капец]]''» (''colliculum alias kopecz'')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 64.</ref>, а таксама сьцьвярджаліся «''народнае вымаўленьне''» (''vulgo apellatarum'') [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх адыменных]] назваў мясцовасьцяў [[Войшвіл (імя)|Войшвілы]] (''Woyszwily'') і [[Шадзібор|Шадзіборы]] (''Szedibory'')<ref>Описание Рукописного отделения Виленской публичной библиотеки. Вып. 3. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rV1LAQAAMAAJ&q=Woyszwily#v=snippet&q=Woyszwily&f=false С. 41].</ref>. Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам [[ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта [[беларуская мова|беларускія словы]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 39—46.</ref>. Да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) прывесіў пячаць з [[Лацінская мова|лацінамоўным]] [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.</ref>: {{пачатак цытаты}}'''∗ s ∗ radivvil + asticav lt*⁑*ewski ⁑ mardchalz'''{{канец цытаты}} == Галерэя == <gallery widths="150" heights="150" caption="Іканаграфія Радзівіла Осьцікавіча" class="center"> Radzivił Ościkavič. Радзівіл Осьцікавіч (1733-37).jpg|Зь [[Нясьвіская партрэтная галерэя|Нясьвіскай партрэтнай галерэі]], 1733—1737 рр. Radzivił Ościkavič. Радзівіл Осьцікавіч (H. Lajbovič, 1758, 1875).jpg|З альбома «[[Выявы роду Радзівілаў]]». {{nowrap|[[Гірш Ляйбовіч|Г. Ляйбовіч]]}}, 1758 р. Radzivił Ościkavič. Радзівіл Осьцікавіч (XIX).jpg|Невядомы мастак, XIX ст. Radzivił Ościkavič. Радзівіл Осьцікавіч (M. Starkman, 1857).jpg|М. Старкман, 1857 р. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Літоўская знаць (2014)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Кніга|аўтар = Semkowicz W. |частка = O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle 1413 r.|загаловак = Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5, 1920|арыгінал = |спасылка = http://www.wbc.poznan.pl/Content/92906/directory.djvu|адказны = |выданьне = |месца = Kraków|выдавецтва = |год = 1921|том = |старонкі = 42|старонак = |сэрыя = |isbn = |тыраж = }} {{Маршалкі надворныя літоўскія}} {{Маршалкі вялікія літоўскія}} [[Катэгорыя:Кашталяны віленскія]] [[Катэгорыя:Радзівілы]] [[Катэгорыя:Ваяводы троцкія]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1477 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] qtyraw9uwef30qziivftpnaa42q4qcj 0 93435 2686485 2663850 2026-08-23T21:39:04Z Rotondus 11902 абнаўленьне зьвестак, вычытка 2686485 wikitext text/x-wiki {{Кампанія |назва = Тэхналогія |лягатып = |тып = |лістынг на біржы = |дэвіз = |заснаваная = 1988 год |заснавальнікі = |разьмяшчэньне = [[Менск]], вул. Ляўкова, д. 17 |ключавыя фігуры = [[Вацлаў Багдановіч]], [[Зьміцер Санько]] |галіна = |прадукцыя = [[Кніга|кнігі]], мэдычнае абсталяваньне |абарачэньне = |апэрацыйны прыбытак = |чысты прыбытак = |лік супрацоўнікаў = |матчына кампанія = |даччыныя кампаніі = |аўдытар = |сайт = [http://www.tn.by www.tn.by] }} '''Навуко́ва-вытво́рчая кампа́нія «Тэхнало́гія»''' — недзяржаўная арганізацыя, якая накіроўвае сваю дзейнасьць на стварэньне ў [[Беларусь|Беларусі]] рынкавых дачыненьняў і грамадзянскай супольнасьці. Выдавецтва заснавалі ў 1988 годзе. Выпускае пераважна даведнікі і навуковыя выданьні<ref>{{Спасылка|аўтар =Уладзя Тацянчык| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =18 лістапада 2003| url =http://www.zviazda.by/second.html?r=18&p=20&archiv=18112003| копія = | загаловак =Кнігі, якіх чакаюць чытачы| фармат = | назва праекту =Культура| выдавец =[[Зьвязда]], № 288 (24972)| дата = 16 траўня 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Асноўныя кірункі дзейнасьці — сувэнірная прадукцыя, кнігавыдавецкая (выданьне навуковай, навукова-папулярнай, даведкавай, навучальнай, вытворча-практычнай, мастацкай і рэклямнай літаратуры на мовах сьвету) і паліграфічная (выпуск кніг, брашур, блянкаў, візытовак, буклетаў, праспэктаў, грамат), продаж вырабаў мэдыцынскага прызначэньня і мэдыцынскай тэхнікі, аптовы гандаль<ref>[http://old.kamunikat.org/technalohija.html Тэхналогія]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kamunikat.org]]</ref>. Фірмовы знак «Тэхналогіі» створаны на аснове старадаўняй гравюры «Крылаты цмок» (з трактату беларускага навукоўца XVII стагодзьдзя [[Казімер Семяновіч|Казімера Семяновіча]], вядомага сваімі вынаходкамі ў галіне ракетнай тэхнікі, артылерыі, піратэхнікі, адна зь якіх — канструкцыя шматступеневай ракеты. У лютым 2026 году выдавецтва «Тэхналогія» абвясьціла аб прыпыненьні сваёй працы<ref>{{cite web|url=https://reform.news/belaruskamo-nae-vydavectva-tjehnalogija-prypynila-pracu|title=Беларускамоўнае выдавецтва «Тэхналогія» прыпыніла працу|work={{Артыкул у іншым разьдзеле|Reform.news||be}}}}</ref>. Неўзабаве стала вядома пра арышт выдаўца Вацлава Багдановіча ды ягонае сям’і<ref>{{cite web|url=https://reform.news/semju-zaderzhali-v-svjazi-s-rabotoj-izdatelstva-tjehnalogija-smi|title=Семью задержали в связи с работой издательства «Тэхналогія» ­ — СМИ|work={{Артыкул у іншым разьдзеле|Reform.news||be}}|language=ru}}</ref>. 2 красавіка 2026 году стала вядома, што [[Міністэрства інфармацыі Беларусі]] прыпыніла на тры месяцы дзеяньне пасьведчаньня распаўсюдніка друкаваных выданьняў навукова-вытворчага каапэратыву «Тэхналёгія»<ref>{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/33723411.html|title=Мінінфарм прыпыніў дзейнасьць аднаго з распаўсюднікаў беларускіх кніг|work=[[Радыё Свабода]]|date=2 красавік 2026}}</ref>. 10 чэрвеня 2026 году [[Эканамічны суд Менску]] прызнаў «Тэхналогію» «экстрэмісцкай арганізацыяй» (20 жніўня 2026 году выдавецтва было дададзена ў адпаведны пералік экстрэмісцкіх фармаваньняў)<ref name="nn-402702">{{cite web|url=https://nashaniva.com/402702|title=Выдавецтва «Тэхналогія» прызналі «экстрэмісцкай арганізацыяй»|date=20 жніўня 2026|work=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|accessdate=20 жніўня 2026}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20131219212439/http://knihi.by/spis/vydavectvy/technalohija Кнігі выдавецтва ў сеціўнай краме «Кнігі поштай»] * [https://web.archive.org/web/20131207110634/http://prastora.by/spis/vydavectvy/vydaviectva-technalohija Кнігі выдавецтва ў сеціўнай краме «Прастора»] [[Катэгорыя:Беларускія выдавецтвы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1988 годзе]] [[Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску]] 5m2b27sgmbpwemplru57wkh9nqk3l64 0 93663 2686264 2623785 2026-08-23T13:19:40Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Магае Гуе]] у [[Магай Гей]]: Памылка ў назове 2623785 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Магае Сэрынь Фалілю Дзі Нэльсон Гуе''' ({{мова-fr|Magaye Serigne Falilou Dit Nelson Gueye}}; {{Н}} 6 ліпеня 1990 году, [[Парыж]], [[Францыя]]) — [[Францыя|францускі]] і сэнэгальскі футбаліст, нападнік. == Дасягненьні == '''«Карабах»''': * [[Чэмпіянат Азэрбайджану па футболе|Чэмпіён Азэрбайджану]]: 2020 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120913115123/http://www.evertonfc.com/player-profile/magaye-gueye Профіль на афіцыйным сайце «Эвэртану»] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гуе, Магае}} [[Катэгорыя:Французы афрыканскага паходжаньня]] [[Катэгорыя:Францускія футбалісты]] [[Катэгорыя:Сэнэгальскія футбалісты]] [[Катэгорыя:Сэнэгальскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях]] [[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]] p09dagn5mxj1yu7juehn5xe9149y7q1 2686267 2686264 2026-08-23T13:20:06Z Dymitr 10914 артаграфія 2686267 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Магай Сэрынь Фалілю Дзі Нэльсон Гей''' ({{мова-fr|Magaye Serigne Falilou Dit Nelson Gueye}}; {{Н}} 6 ліпеня 1990 году, [[Парыж]], [[Францыя]]) — [[Францыя|францускі]] і сэнэгальскі футбаліст, нападнік. == Дасягненьні == '''«Карабах»''': * [[Чэмпіянат Азэрбайджану па футболе|Чэмпіён Азэрбайджану]]: 2020 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120913115123/http://www.evertonfc.com/player-profile/magaye-gueye Профіль на афіцыйным сайце «Эвэртану»] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гей, Магай}} [[Катэгорыя:Французы афрыканскага паходжаньня]] [[Катэгорыя:Францускія футбалісты]] [[Катэгорыя:Сэнэгальскія футбалісты]] [[Катэгорыя:Сэнэгальскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях]] [[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]] 7a4tmnmwb8pw9aqtxw1b1qztiv7he3r 0 94379 2686289 2624109 2026-08-23T14:28:17Z Dymitr 10914 артаграфія 2686289 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Жулье́н Фабэ́р''' ({{мова-fr|Julien Faubert}}; {{Н}} 1 жніўня 1983 году, [[Гаўр]], [[Францыя]]) — былы [[Францыя|францускі]] футбаліст, ўінгер. Выступаў за [[Зборная Мартынікі па футболе|нацыянальную зборную Мартынікі]]. == Дасягненьні == '''«Бардо»''': * Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]: 2013 * Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Францыі|Кубка францускае лігі]]: 2007 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20091114090459/http://www.whufc.com/articles/julien-faubert-west-ham_2228487_37633 Профіль на афіцыйным сайце «Ўэст Гэм Юнайтэд»] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Фабэр, Жульен}} [[Катэгорыя:Францускія футбалісты]] b0rh42lasopqhwoc1iod2xej46eh5tp 0 96451 2686488 914194 2026-08-24T00:00:44Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Бардзеяў]] 2686488 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Бардзеяў]] g5btmhhd8nofniqog9l0cvp65ovk2vq 0 97158 2686407 2684873 2026-08-23T19:13:23Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686407 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Пары Сэн-Жэрмэн |Лягатып = Paris Saint-Germain F.C..svg |ПоўнаяНазва = Paris Saint-Germain Football Club |Горад = [[Парыж]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Парк-дэ-Прэнс]] |Умяшчальнасьць = 47 929 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ПарыСэнЖэрЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ПарыСэнЖэрСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ПарыСэнЖэр}} |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _psg2425h | pattern_b1 = _psg2425h | pattern_ra1 = _psg2425h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 091150 | body1 = 091150 | rightarm1 = 091150 | shorts1 = 0A1254 | socks1 = 0A1254 | pattern_la2 = _psg2425a | pattern_b2 = _psg2425a | pattern_ra2 = _psg2425a | pattern_sh2 = _psg2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _psg2425t | pattern_b3 = _psg2425t | pattern_ra3 = _psg2425t | pattern_sh3 = _psg2425t | pattern_so3 = _psg2425tl | leftarm3 = f2a4a2 | body3 = f2a4a2 | rightarm3 = f2a4a2 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Пары́ Сэн-Жэрмэ́н'''» ({{мова-fr|Paris Saint-Germain}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Парыж]]. Заснаваны ў 1970 годзе. 14-разовы [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіён Францыі]], 16-разовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]], дзевяціразовы ўладальнік [[Кубак францускай лігі па футболе|Кубка францускай лігі]] й 13-разовы ўладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]. Двухразовы пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]] ([[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў|2025]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|2026]]), уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1996). У 1991 годзе клюб быў набыты каналам францускага тэлебачаньня — [[Canal+]], але з прычыны аддзяленьня спартовага падразьдзяленьня, у 2006 годзе «ПСЖ» быў набыты двума інвэстыцыйнымі фондамі: «[[Калонія Кэпітал]]» з [[ЗША]], «[[Батлер Капіталь]]» з [[Францыя|Францыі]] й амэрыканскім банкам — «[[Морган Стэнлі]]». 30 чэрвеня 2009 году «Калонія Капітал» выкупіў частку «Морган Стэнлі» й стаў акцыянэрам, які валодае большай часткай акцыяў. 31 траўня 2011 году фонд «[[Катар Спорт Інвэстмэнтс]]» выкупіў 70% акцыяў «ПСЖ». Катарцам прыйшлося паўгоду весьці перамовы аб угодзе, уключаючы атрыманьне ўхваленьня дзейнага [[прэзыдэнт Францыі|прэзыдэнта Францыі]]. == Гісторыя == === Першыя гады === [[Файл:GC30.jpg|значак|зьлева|Адзін з стваральнікаў «Пары Сэн-Жэрмэн» [[Гі Крэсан]].]] Крыза сталічнага футболу ў [[Францыя|Францыі]] прывяла гарадзкія ўлады й шэраг уплывовых энтузіястаў да думкі аб стварэньні новага футбольнага клюбу ў [[Парыж]]ы, на зьмену некалі прыстойным камандам «[[Расінг Парыж|Расінг]]» і «[[Стад Франсэ]]». Лёсавызначальнае рашэньне было прынята 20 траўня 1970 году, і ўжо 12 жніўня таго ж году адбылося зьліцьцё адмыслова створанага клюбу «[[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]» з камандай «Стад Сэн-Жэрмэн» ({{мова-fr|Stade Saint-Germain|скарочана}}) з прыгараду Парыжу. «Стад Сэн-Жэрмэн», які існаваў з 1904 году, у той год выйшаў з трэцяга францускага дывізіёну ў другі. Новы футбольны клюб «Пары Сэн-Жэрмэн» узначалілі [[Гі Крэсан]] і [[П’ер-Эт’ен Гюё]]. Па выніках сэзону 1970—1971 гадоў «ПСЖ» зь першай жа спробы выйшаў у найвышэйшы дывізіён разам з «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]» й «[[Ліль (футбольны клюб)|Лілем]]». Аднак справы ў эліце ў «Пары Сэн-Жэрмэн» пайшлі не зусім удала. У [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1971—1972 гадоў|сэзоне 1971—1972 гадоў]] клюб заняў 16 месца, прычым да канца сэзону рушыла ўсьлед фінансавая крыза й зьвязаныя зь ёй рознагалосьсі ў кіраўніцтве, якія прывялі да хуткага падзелу клюбу на «Парыж» і «Пары Сэн-Жэрмэн». Вось толькі «Парыж» застаўся ў найвышэйшым дывізіёне, а «ПСЖ» стаў аматарскай камандай, і быў адпраўлены назад у трэці дывізіён. Ізноў клюб адразу падняўся вышэй, а ў наступным [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1973—1974 гадоў|сэзоне 1973—1974 гадоў]] дайшоў да 1/4 фіналу [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]], паралельна выканаўшы асноўную задачу: ПСЖ вярнуўся ў эліту й больш яе ніколі не пакідае. Хоць у далейшым тройчы паўставала сытуацыя пагрозы вылету. === 1974—1978 === Клюб паступова набіраў магутнасьць. Аднак правальваліся спробы па запрашэньні вядомых футбалістаў. Так [[Пэле]] не гарэў жаданьнем гуляць за эўрапейскі клюб, «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]» не адпусьціла ў Парыж [[Ёган Кройф|Ёгана Кройфа]], а асабісты фінансавы апэтыт [[Франц Бэкенбаўэр|Франца Бэкенбаўэра]] астудзіў цікавасьць да яго з боку парыскага кіраўніцтва. Пэрыяд запомніўся зьяўленьнем у камандзе шэрагу па-сапраўднаму гістарычных для клюбу гульцоў. У 1974 годзе з «[[Сэдан (футбольны клюб)|Сэдану]]» быў набыты альжырэц [[Мустафа Далеб]], які правёў у клюбе наступныя дзесяць гадоў, і такім жа стажам зь ім можа пацягацца толькі выхаванец клюбу [[Эрык Рэно]]. [[Файл:François M'Pelé en 1978 (PSG).jpg|значак|[[Франсуа М’Пэле]] быў адным з галоўных бамбардзіраў каманды ў 1970-х гадах.]] Не зважаючы на ​​амбітную кампанію ў набыцьці гульцоў перад сэзонам 1975—1976 гадоў, дзякуючы чаму гульцамі парыскага клюбу сталі [[Умбэрту Каэльлю|Ўмбэрту Каэльлю]] й [[Жан-П’ер Такато]], ПСЖ заняў толькі 14-е месца ў першым дывізіёне. Сэзон таксама адзначыўся напружанасьцю паміж трэнэрам Жустам Фантэнам і капітанам кампанды [[Жан-П’ер Дальяні|Жан-П’ерам Дальяні]], што прывяло да таго, што Фантэн прызначыў капітана іншым. У Кубку Францыі «Пары Сэн-Жэрмэн» трэці сэзон запар дакрочыў да чвэрцьфіналу<ref>{{навіна|спасылка=http://www.paris-canalhistorique.com/saison-1975-1976-2/|загаловак=saison 1975-1976|выдавец=Paris.canal-historique|дата публікацыі=26.03.2014}}</ref>. Клюб таксама зрабіў важны крок у разьвіцьці моладзі, адкрыўшы свой першы акадэмічны цэнтар падрыхтоўкі ў лістападзе 1975 году. Сярод першых гульцоў, якія выйшлі з акадэміі, былі [[Жан-Марк Піляржэ]] й [[Т’еры Марэн]], абодва зь якіх дэбютавалі ў прафэсійным футболе супраць «[[Рэймс (футбольны клюб)|Рэймсу]]» ў сьнежні 1975 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.lestitisdupsg.fr/creation/|загаловак=CREATION|выдавец=Les Titis du PSG}}</ref>. Лёс абаронцы Піляржэ быў павязаны з роднай камандай рэкордныя чатырнацаць гадоў — да 1989 году. Вэтэран «[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфікі]]» партугалец Умбэрту Каэльлю правёў у складзе парыжанаў два сэзоны, пакуль яго не зьмяніў у 1977 годзе такі ж вопытны гулец апорнай зоны «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ену]]» [[Жан-Мішэль Лярке]]. Тады ж, у 1977 годзе, з «Рэймсу» быў набыты аргентынскі нападнік [[Карляс Арманда Б’янкі]]. Паўфінал [[Кубак Францыі па футболе 1975 году|Кубка Францыі 1975 году]] парыжане прайгралі. Нічога больш прыкметнага ў пляне спартовых дасягненьняў зь імі на той момант ня здарылася. Скандал з падвойнымі квіткамі на стадыён сканчаецца пакараньнем у двухгадовую забарону на ўдзел у эўрапейскіх кубкавых турнірах, і вымушанай зьменай уладальніка прэзыдэнцкага крэсла. [[Даніель Эштэр]] сышоў у адстаўку, і з студзеня 1978 году «Пары Сэн-Жэрмэн» на цэлых 13 гадоў узначаліў [[Франсіс Барэльлі]]. === 1979—1991 === Не зважаючы на ​​расчаравальны першы сэзон пад кіраўніцтвам Жан-Мішэля Лярке, «Пары Сэн-Жэрмэн» захаваў яго ў якасьці гульнявога трэнэра на сэзон 1978—1979 гадоў. Клюб узмацніў свой склад, падпісаўшы кантракты з францускімі гульцамі зборнай [[Дамінік Баратэльлі|Дамінікам Баратэльлі]] й [[Дамінік Батэнэ|Дамінікам Батэнэ]], каб палепшыць сваё становішча ў лізе. Аднак ПСЖ зноў сутыкнуўся зь цяжкасьцямі, і Лярке пайшоў у адстаўку ў жніўні 1978 году пасьля дрэннага пачатку сэзону, усё ж такі пастанавіўшы засяродзіцца на сваёй гульнявой кар’еры<ref>{{навіна|спасылка=https://www.francebleu.fr/sports/football/jean-michel-larque-1566913515|загаловак=Jean-Michel Larqué entraîneur-joueur au PSG - L'interview|выдавец=France Bleu|дата публікацыі=28.08.2019}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.paris-canalhistorique.com/saison-1978-1979/|загаловак=saison 1978-1979|выдавец=Paris.canal-historique|дата публікацыі=07.07.2014}}</ref> . Часовым трэнэрам каманды стаў [[П’ер Алянзо]], але й ён нечакана сышоў у лістападзе 1978 году. Перш чым каманду здолеў ачоліць [[Велібар Васавіч]] «Пары Сэн-Жэрмэн» выправіўся на матч францускай лігі супраць «Манака». Тады стартавы склад каманды прэзыдэнт клюбу Франсіс Барэльлі, што сталася адзіным матчам у гісторыі клюбу, у якім каманда згуляла бяз трэнэра на лаўцы запасных. [[Файл:RocheteauJuvePSG1983.jpg|значак|зьлева|[[Дамінік Рэшэто]] ў матчы супраць «Ювэнтуса». Рэшэто быў адным з ключавых футбалістаў каманды.]] Васавіч заставаўся галоўным трэнэрам дружыны ў сэзоне 1979—1980 гадоў. ПСЖ падпісаў кантракт з партугальскім плэймэйкерам Жуанам Алвішам, што дапамагло клюбу пачаць сэзон зь нічыёй на выезьдзе супраць ліёнскага «[[Алімпік Ліён|Алімпіку]]» й хатняй перамогай над марсэльскім «[[Алімпік Марсэль|Алімпікам]]». Алвіш атрымаў сур’ёзную траўму ў матчы супраць «[[Сашо Манбэльяр|Сашо]]» й выбыў на пяць месяцаў. У кастрычніку Васавіч пайшоў адстаўку, бо выявілася, што сэрб не валодаў адпаведнай кваліфікацыяй, неабходнай для трэнэрскай працы ў Францыі. Былы брамнік ПСЖ [[Каміль Шак’е]] выконваў абавязкі часовага трэнэра да прызначэньня [[Жорж Пэйрош|Жоржа Пэйроша]] ў лістападзе 1979 году. За Пэйрошам «Пары Сэн-Жэрмэн» фінішаваў на сёмым месцы ў першым дывізіёне, што на той момант было найвышэйшым месцам у лізе ў гісторыі клюбу<ref>{{навіна|спасылка=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/mauricio-pochettino-30e-entraineur-du-paris-saint-germain|загаловак=Mauricio Pochettino 30e entraîneur du Paris Saint-Germain|выдавец=PSG.FR|дата публікацыі=02.01.2021|копія=https://web.archive.org/web/20250531203956/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/mauricio-pochettino-30e-entraineur-du-paris-saint-germain|дата копіі=31.05.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.paris-canalhistorique.com/saison-1979-1980/|загаловак=saison 1979-1980|выдавец=Paris.canal-historique|дата публікацыі=18.09.2014}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.paris-canalhistorique.com/le-fait-du-jour-9-juillet-1979-et-alves-devint-parisien/|загаловак=le fait du jour, 9 juillet 1979, il y a 42 ans : et Alves devint Parisien !|выдавец=Paris.canal-historique|дата публікацыі=09.07.2021}}</ref>. Напярэдадні сэзону 1980—1981 гадоў клюб узмоцніўся [[Дамінік Рашэто|Дамінікам Рашэто]] з «Сэнт-Эт’ену», а Далеб выконваў ролю плэймэйкера. У выніку дружына заняла пяты радок у першым дывізіёне, ледзь не кваліфікаўшыся ў эўрапейскія спаборніцтвы. У Кубку Францыі ПСЖ атрымаў перамогу над «[[Нант (футбольны клюб)|Нантам]]» зь лікам 5:3 на [[Парк дэ Прэнс]], але выбыў з розыгрышу праз правіла выязных галоў<ref>{{навіна|спасылка=http://www.psg.fr/fr/Article/003002/Article/38610/1978-1990|загаловак=L’historique du club de la saison 1978/1990|выдавец=PSG.FR|дата публікацыі=25.05.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080525204332/http://www.psg.fr/fr/Article/003002/Article/38610/1978-1990|дата копіі=25.05.2008}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.paris-canalhistorique.com/saison-1980-1981/|загаловак=saison 1980-1981|выдавец=Paris.canal-historique|дата публікацыі=22.10.2014}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://parisunited.fr/le-club/periode-1978-1991-lere-borelli-la-ou-tout-a-commence/|загаловак=Période 1978 – 1991 : l'ère Borelli, là où tout a commencé|выдавец=Paris United|дата публікацыі=03.12.2018|копія=https://web.archive.org/web/20190404055941/https://parisunited.fr/le-club/periode-1978-1991-lere-borelli-la-ou-tout-a-commence/|дата копіі=04.04.2019}}</ref>. Першыя трафэі клюб здабыў у 1980-х гадах. Дзякуючы такім футбалістам, як [[Сафэт Сушыч]], [[Люіс Фэрнандэс]] і Дамінік Рашэто, парыжане здабылі Кубак Францыі ў 1982 і 1983 гадах, а таксама свой сталі чэмпіёнамі краіны ў 1986 годзе. Затым пачаўся рэзкі спад, але паглынаньне [[Canal+]] у 1991 годзе аднавіла «Пары Сэн-Жэрмэн». == Дасягненьні == * '''[[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': '''14''' ** 1956, 1994, [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2012—2013 гадоў|2013]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2013—2014 гадоў|2014]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2014—2015 гадоў|2015]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2015—2016 гадоў|2016]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2017—2018 гадоў|2018]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2018—2019 гадоў|2019]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2019—2020 гадоў|2020]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2021—2022 гадоў|2022]], ** [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2022—2023 гадоў|2023]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2023—2024 гадоў|2024]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2024—2025 гадоў|2025]], [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2026]] * '''Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': '''16''' ** 1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010, 2015, 2016, ** 2017, 2018, 2020, 2021, 2024, 2025 * '''Уладальнікі [[Кубак лігі Францыі па футболе|Кубка лігі Францыі]]''': '''9''' ** 1995, 1998, 2008, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': '''13''' ** 1995, 1998, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 ** 2022, 2023, 2024, 2025 * '''Уладальнікі [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]]: 2''' ** [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў|2025]], [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|2026]] *'''Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]''': 2 ** 2025, 2026 * '''Уладальнікі [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]''': ** 1996 * '''Уладальнікі [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': ** 2001 * '''Уладальнікі [[Міжкантынэнтальны кубак ФІФА|Міжкантынэнтальнага кубка]]''': ** 2025 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q26932598|Аб|}} {{Гулец1|4|Q112604843|Аб|}} {{Гулец1|5|Q39230|Аб|капітан}} {{Гулец1|6|Q99360090|Аб|}} {{Гулец1|7|Q61780902|Нап|}} {{Гулец1|8|Q18637930|ПА|}} {{Гулец1|9|Q44297797|Нап|}} {{Гулец1|10|Q20851003|Нап|}} {{Гулец1|11|Q108910786|Нап|}} {{Гулец1|12|Q72648|Аб|}} {{Гулец1|14|Q112170256|Нап|}} {{Гулец1|16|Q126325871|Бр|}} {{Гулец1|17|Q66818509|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q18924954|Аб|}} {{Гулец1|22|Q113515004|Нап|}} {{Гулец1|24|Q124175192|ПА|}} {{Гулец1|25|Q96396963|Аб|}} {{Гулец1|27|Q135482672|ПА|}} {{Гулец1|29|Q99670930|Нап|}} {{Гулец1|30|Q98102459|Бр|}} {{Гулец1|33|Q111280241|ПА|}} {{Гулец1|39|Q36371294|Бр|}} {{Гулец1|47|Q136388359|Нап|}} {{Гулец1|49|Q129088593|Нап|}} {{Гулец1|51|Q87767569|Аб|}} {{Гулец1|87|Q113551733|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20091003080003/http://www.psg.fr/ Афіцыйны сайт] {{Склад ФК ПСЖ Парыж}} {{Пары Сэн-Жэрмэн}} {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Пары Сэн-Жэрмэн Парыж| ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1970 годзе]] dydv0eiyy00vxchf044q4652snjl2hy 0 97669 2686378 2658558 2026-08-23T18:20:30Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686378 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Мілян |Лягатып = Logo of AC Milan.svg |ПоўнаяНазва = Associazione Calcio Milan S.p.A. |Заснаваны = 16 сьнежня 1899 |Горад = [[Мілян]], [[Італія]] |Стадыён = [[Сан-Сыра]] |Умяшчальнасьць = 80 018 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|МілянЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|МілянСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Мілян}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _milan2425h | pattern_b1 = _milan2425h | pattern_ra1 = _milan2425h | pattern_sh1 = _milan2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _milan2425a | pattern_b2 = _milan2425a | pattern_ra2 = _milan2425a | pattern_sh2 = _milan2425a | pattern_so2 = _milan2425al | body2 = FFFFFF | leftarm2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _milan2425t | pattern_b3 = _milan2425t | pattern_ra3 = _milan2425t | pattern_sh3 = _milan2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 4F4F4F | body3 = 4F4F4F | rightarm3 = 4F4F4F | shorts3 = 4F4F4F | socks3 = 4F4F4F }} «'''Мілян'''» ({{мова-it|Milan}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Мілян]]. Заснаваны ў 1899 годзе. 18-разовы [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіён Італіі]], пяціразовы ўладальнік [[Кубак Італіі па футболе|кубка Італіі]]. Сяміразовы ўладальнік [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка чэмпіёнаў]], двухразовы [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]]. «Мілян» зьяўляецца адным з самых пасьпяховых італьянскіх клюбаў па колькасьці тытулаў за ўсю гісторыю й самым пасьпяховым клюбам сьвету па колькасьці міжнародных кубкаў (18 трафэеў). У 1963 годзе «Мілян» стаў першым італьянскім клюбам, які выйграў [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў]], перамогшы ў фінале партугальскую «[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіку]]» зь лікам 2:1. Акрамя таго, «Мілян» зьяўляецца рэкардсмэнам па колькасьці пераможаных [[Супэркубак УЭФА|Супэркубкаў УЭФА]] (5 перамог). Таксама «Мілян» зьяўляецца адной зь пяці эўрапейскіх камандаў, якія заслужылі права захоўваць у сябе трафэй [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]], які клюб заваёўваў сем разоў. Хатнія матчы «Мілян» праводзіць на «[[Сан-Сыра]]», таксама вядомага як стадыён [[Джузэпэ Мэацца|Джузэпэ Мэаццы]]. Стадыён, які знаходзіцца ў сумесным валоданьні зь «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрам]]», зьяўляецца найбуйнейшым у італьянскім футболе, і ў цэлым здольны ўмясьціць 80 018 чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20100612094451/http://sansiro.net/struttura.asp «Struttura»]. sansiro.net. {{ref-it}}</ref>. «Інтэр» лічыцца галоўным супернікам клюбу, і матчы паміж гэтымі двума камандамі называюць [[Мілянска дэрбі|Мадонскае дэрбі]], якое таксама зьяўляецца адным з найстарэйшых дэрбі ў гісторыі футболу<ref>[http://www.theroar.com.au/2010/01/26/is-this-the-greatest-derby-in-the-world/ «Is this the greatest derby in world sports?»]. Theroar.com.au. {{ref-en}}</ref>. На 2010 год, «Мілян» зьяўляецца трэцім самым падтрымліваемым клюбам у [[Італія|Італіі]]<ref>[http://www.demos.it/2010/pdf/143320100924calcio.pdf «Italia, il paese nel pallone»] (PDF). demos.it. {{ref-it}}</ref>, і сёмым найбольш падтрымліваемым у [[Эўропа|Эўропе]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140713234844/http://sport.repubblica.it/news/sport/calcio-barcellona-club-con-piu-tifosi-in-europa-inter-8a/3835303.html?refresh_ce «Calcio, Barcellona club con più tifosi in Europa, Inter 8/a»]. la Repubblica. {{ref-it}}</ref>. Былым уладальнікам клюбу зьяўляўся італьянскі палітык [[Сыльвіё Бэрлюсконі]], а па стане на 2010 год клюб уваходзіў у дзясятку футбольных клюбаў з самым высокім прыбыткам<ref>[http://www.guardian.co.uk/football/2010/mar/02/manchester-united-barcelona-deloitte-rich-list Manchester United fall behind Barcelona on Deloitte rich list]. Guardian.co.uk {{ref-en}}</ref>. У красавіку 2011 году часопіс [[Forbes]] ацаніў клюб у $ 838 млн<ref>[http://www.forbes.ru/ekonomika-slideshow/sport/66992-forbes-10-samyh-dorogih-futbolnyh-klubov-mira/slide/6 Forbes: 10 самых дорогих футбольных клубов мира]. Forbes.ru {{ref-ru}}</ref>. Клюб быў адным з заснавальнікаў ня дзейнай цяпер групы [[G-14]], арганізацыі вядучых футбольных клюбаў Эўропы, а таксама ягонай замены, [[Эўрапейская клюбная асацыяцыя|Эўрапейскай клюбнай асацыяцыі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100604081402/http://www.ecaeurope.com/Default.aspx?id=1082680 «ECA Members»]. ecaeurope.com. European Club Association. {{ref-en}}</ref>. На сёньня асноўным уладальнікам клюбу ёсьць амэрыканскі фінансавы фонд [[Elliott Management Corporation]]. == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:Herbert Kilpin.jpg|міні|180пкс|зьлева|Гэрбэрт Кілпін.]] [[Файл:Italian Football Champion 1901.jpg|міні|справа|«Мілян» у 1901 годзе.]] «Крыкетны й футбольны клюб Мілян» ({{мова-en|Milan Cricket and Foot-Ball Club|скарочана}}) быў заснаваны 16 сьнежня 1899 году ў піўной на вуліцы Бэрке ў Міляне. Ягонымі заснавальнікамі былі ангельцы [[Альфрэд Эдўардс]] і [[Гэрбэрт Кілпін]], аматары футболу, які ў той час быў галоўным па папулярнасьці на іхняй радзіме ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]]. Аб заснаваньні клюбу грамадзкасьць была апавешчана двума днямі пазьней: у панядзелак 18 сьнежня 1899 году ў газэце «[[La Gazzetta Dello Sport]]». Эдўардс, у той час быў брытанскім віцэ-консулам у Міляне й вядомай асобай у мясцовым найвышэйшым сьвеце, стаў першым прэзыдэнтам клюбу. Першапачаткова клюб складаўся з сэкцыі [[крыкет]]у, якую ўзначаліў Эдўард Бэры, і сэкцыі [[футбол]]у, якой кіраваў Дэйвід Элісан. У студзені 1900 году «Мілян» уступіў у [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскую фэдэрацыю футболу]]. З гэтага моманту каманда пачала набываць шырокую папулярнасьць і прэстыж. Ужо ў красавіку таго ж году клюб перамог Каралеўскі мэдаль, абыграўшы «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]» зь лікам 2:0. Узнагарода, якую прымацаваў да сьцяга клюбу сам кароль Італіі [[Умбэрта Савойскі]], стала першым трафэем, які заваяваў клюб. У наступным годзе «Мілян» паўтарыў гэты посьпех. «Чырвона-чорныя» хутка прагрэсавалі й ужо ў 1901 годзе атрымалі свой першы тытул чэмпіёнаў краіны, у фінале зь лікам 3:0 яны абыгралі [[Генуя|генуэскі]] «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]», перапыніўшы ягоную працяглую сэрыю перамог. Праз год мілянская каманда пад кіраўніцтвам Кілпіна ў фінале саступіла той жа «Джэноа». Другі чэмпіёнскі тытул мілянцам атрымалася здабыць толькі ў 1906 годзе. Гульня праходзіла ў [[Турын]]е на стадыёне «Ювэнтусу» — гэтую прывілегію ён атрымаў дзякуючы лепшай розьніцы забітых і прапушчаных мячоў, але асноўны й дадатковы час матчу скончыліся нулявой нічыёй. У 1936 годзе адбываецца зьмена назвы каманды з «Футбольны клюб „Мілян“» на «Спартовая асацыяцыя „Мілян“». У кіраўніцтве клюбу ў гэты ж час адбываюцца шматлікія зьмены, у выніку якіх прэзыдэнтам «Міляну» стаў [[Умбэрта Трабатоні]], які кіраваў камандай з 1940 па 1954 гады. Чэмпіянат Італіі для «Міляну» складваўся ня лепшым чынам — каманда перажывала пэрыяд нестабільнасьці. «Расанэры» курсавалі ўверх-уніз па турнірнай табліцы, традыцыйна фінішуючы ў сярэдзіне, і вельмі рэдка займаючы месца ў чацьвёрцы найлепшых камандаў. === 1946—1961 === Першая цаглінка ў мур супэрклюбу была пакладзена ў 1940 годзе, калі прэзыдэнтам клюбу стаў Умбэрта Трабатоні. Пад ягоным кіраўніцтвам і з дапамогай паплечніка [[Антоніё Бузіні]] «Мілян» да канца саракавых ўшчыльную падабраўся да вяршыні. Пасьля трагедыі 4 траўня 1949 году, якая забрала жыцьці футбалістаў вялікага «[[Тарына Турын|Тарына]]», клюб разам зь «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрам]]» і «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусам]]» распачаў спробу заняць апусьцелы трон. Шлях да «скудэта» пралягаў праз [[Швэцыя|Швэцыю]], там «Мілян» падпісаў магутнага форварда [[Гунар Нордаль|Гунара Нордаля]]. А праз год дадаў у склад клюбу яшчэ дваіх швэдаў: [[Гунар Грэн|Гунара Грэна]] й [[Нільс Лідгольм|Нільса Лідгольма]]. Усе яны зьяўляліся Алімпійскімі чэмпіёнамі па футболе. На трэнэрскую пасаду быў прызначаны вугорац [[Лаяш Шчайзьлер]], які зрабіў зь сьціплага «[[Нарчэпінг (футбольны клюб)|Нарчэпінгу]]» добры клюб. Узмацнейньне клюбу прывяло да перамогі ў Сэрыі А ў сэзоне 1950—1951 гадоў, аднак, у наступных сэзонах «Мілян» ня здолеў стварыць канкурэнцыі «Ювэнтусу» і «Інтэрнацыянале». Такі стан рэчаў падштурхнуў кіраўніцтва вугорца, на месца якога быў запрошаны ягоны зямляк [[Бэла Гутман]]. Акрамя швэдаў асноўнымі гульцамі дружыны былі таксама італьянцы, як то [[Лярэнца Буфон]], [[Чэзарэ Мальдыні]] і [[Карлё Анаваццы]]. «Мілян» здабыў скудэта тройчы ў канцы 1950-х гадоў і двойчы атрымаў Лацінскі кубак ў 1951 і 1956 гадох. Яшчэ да гэтага Гутман быў звольнены са сваёй пасады праз разнагалосьсі з кіраўніцтвам, не зважаючы на тое, што на момант сыходу трэнэра клюб займаў першы радок табліцы. У 1960-х «Мілян» вярнуўся да перамогаў, атрымаўшы паводле вынікаў сэзону 1961—1962 гадоў скудэта. Ачольваў каманду на той момант трэнэр-інаватар [[Нэрэо Рока]], які вынайшаў тактыку [[катэначча]]. Да табару «Міляну» далучыліся маладыя [[Джаньні Рывэра]] і [[Жазэ Алтафіні]]. У наступным сэзоне, шмат у чым дзякуючы выніковым галам Алтафіні, «Мілян» здабыў свой першы Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў, на сёньня вядомы як [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]], перагуляўшы ў фінале партугальскую «[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіку]]» зь лікам 2:1. Гэта таксама стала першай перамогай італьянскай дружыны ў турніры. У 1964 годзе чырвона-чорныя, ачоленыя новым галоўным трэнэрам [[Джузэпэ Віяні]], які зьмяніў Рока пасьля ягонага сыходу ў «[[Тарына Турын|Тарына]]», саступілі зь лікам 1:0 у гульні за [[Міжкантынэнтальны кубак]] бразыльскаму «[[Сантус (футбольны клюб)|Сантусам]]», прапусьціўшы гол на апошніх хвілінах. У 1967 году Рока ў другі раз у кар’еры стаў трэнэрам «Міляну». Пасьля гэтага «расанэры» сталі рэгулярна здабываць як нацыянальныя, гэтак, у асаблівасьці, міжнародныя трафэі. У 1968 годзе мілянскія футбалісты зрабілі своеасаблівы дубль, здабыўшы як чарговае скудэта, гэтак і атрымаўшы [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубак уладальнікаў кубкаў]]. У фінале італьянцы перагулялі нямецкі «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]». У наступным сэзоне «Мілян» ў другі раз у гісторыі атрымаў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў, зруйнаваўшы ў фінале нідэрляндзкі «[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]». Посьпех быў падмацаваны перамогай у Міжкантынэнтальных кубку, дзе эўрапейцаў супрацьстаяў аргентынскі «[[Эстудыянтэс Ля-Плята|Эстудыянтэс]]». Пасьля гэтых посьпехаў «Мілян» на некалькі гадоў сьцішыўся і здолеў перапыніць няўдалы пэрыяд толькі ў 1972 годзе, калі мілянцам скарыўся другім разам у гісторыі [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]]. Сэзон 1972—1973 гадоў стаў дзеля Рока апошнім на чале «Міляну». Трэнэр сышоў з клюбу абараніўшы кубка краіны і здыбаўшы Кубак уладальнікаў кубкаў, калі ў фінале быў пераможаны ангельскі «[[Лідс Юнайтэд]]». == Заўзятары == [[Файл:AC Milan fans, scudetto 2021–22.jpg|міні|справа|Заўзятары клюбу сьвяткуюць чарговую перамогу ў чэмпіянаце.]] «Мілян» зьяўляецца адным з добра падтрымоўваных футбольных клюбаў у Італіі, паводле зьвестак дасьледаваньняў, праведзеных італьянскай газэтай [[La Repubblica]]<ref>[http://www.repubblica.it/2007/08/sezioni/sport/calcio/tifo-contro/tifo-contro/tifo-contro.html «Research: Supporters of football clubs in Italy»]. La Repubblica</ref>. Гістарычна склалася так, што «Мілян» падтрымліваецца гарадзкой працоўнай клясай і [[прафзьвяз]]амі<ref>[https://web.archive.org/web/20110913000901/http://www.footballderbies.com/honours/index.php?id=30 «AC Milan vs. Inter Milan»]. FootballDerbies.com</ref>. Зь іншага боку, асноўныя супернікі клюбу «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэр]]», у асноўным, падтрымліваецца больш квітнеючай клясай, як правіла мілянскай сярэдняй клясай. Згодна зь зьвестамі дасьледаваньняў, у 2010 году «Мілян» зьяўляўся італьянскім клюбам, які мае самую моцную падтрымку ў Эўропе, і сёмым у цэлым па сьвеце, маючы больш чым 18,4 млн прыхільнікаў. «Мілян» на 2020 год меў адную з самых высокіх сярэдніх наведвальнасьцяў сярод эўрапейскіх футбольных клюбаў, саступаючы толькі дортмундзкай «[[Барусія Дортмунд|Барусіі]]», «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]», «[[Манчэстэр Юнайтэд]]», «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёне]]», «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]», «Інтэрнацыянале», «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке]]», «[[Тотэнгэм Готспур]]у», «[[Сэлтык Глазга|Сэлтыку]]», «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]», «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]у» й «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналу]]»<ref>[https://www.givemesport.com/1546343-the-50-football-clubs-with-the-highest-average-attendance-in-the-world-this-season «The 50 football clubs with the highest average attendance in the world this season»]. Givemesport.</ref>. Прыхільнікі «Джэноа» лічаць «Мілян» адным з самых зьненавідным супернікам пасьля таго, як у студзені 1995 году прыхільнік «Міляну» зарэзаў заўзятара «Джэноа» Вінчэнца Спаньолё<ref>[https://web.archive.org/web/20071011164731/http://italymag.co.uk/italy_regions/liguria_emilia_romagna/2007/sports/genoa-bans-milan-fans-from-sunday-match/ «Genoa Bans Milan Fans From Sunday Match»]. ItalyMag.</ref>. Аднак галоўным супрацьстаеньнем зьяўляецца суперніцтва «Міляну» з суседямі з клюбу «Інтэрнацыянале». Дэрбі паміж клюбамі мае назоў Мадонскае дэрбі ці [[Мілянскае дэрбі]]. Назва паходзіць ад [[Багародзіца|Найсьвяцейшай Панны Марыі]], статуяй якой аздоблена [[Мілянская катэдра]]. Матч звычайна стварае жывую атмасфэру, а перад пачаткам гульні заўзятары абодвух клюбаў разгортваюць шматлікія жартоўныя альбо абразьлівыя банэры. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q4201935|Бр|}} {{Гулец1|2|Q20994068|Аб|}} {{Гулец1|4|Q69991564|ПА|}} {{Гулец1|5|Q108200391|Аб|}} {{Гулец1|8|Q18616995|ПА|}} {{Гулец1|9|Q60621615|Нап|}} {{Гулец1|10|Q30055335|Нап|}} {{Гулец1|11|Q22279773|Нап|}} {{Гулец1|12|Q18962|ПА|}} {{Гулец1|13|Q139829416|Аб|}} {{Гулец1|14|Q483837|ПА|}} {{Гулец1|16|Q17274709|Бр|капітан}} {{Гулец1|21|Q57017297|Нап|}} {{Гулец1|22|Q110616805|ПА|}} {{Гулец1|28|Q135528882|ПА|}} {{Гулец1|30|Q98816361|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|31|Q61899299|Аб|}} {{Гулец1|33|Q122789756|Аб|}} {{Гулец1|34|Q109255453|Аб|}} {{Гулец1|42|Q110137666|Аб|}} {{Гулец1|46|Q37893002|Аб|}} {{Гулец1|56|Q49166190|ПА|}} {{Гулец1|70|Q124880786|ПА|}} {{Гулец1|73|Q117263625|Нап|}} {{Гулец1|80|Q99304192|ПА|}} {{Гулец1|96|Q130316144|Бр|}} {{Гулец1|—|Q24068577|Аб|}} {{Гулец1|—|Q103232786|ПА|}} {{Гулец1|—|Q21693199|Нап|}} {{Гулец1|—|Q56282611|ПА|}} {{Гулец1|—|Q33296979|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|1=2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.acmilan.com/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Мілян (футбольны клюб)| ]] d8c35pmrus6l7ls16i4k9qpedgs0wb7 0 100722 2686324 2677048 2026-08-23T16:45:46Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686324 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Нотынггэм Форэст |Лягатып = Nottingham Forest.svg |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Нотынггэм]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Сіці Граўнд]] |Умяшчальнасьць = 30 602 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|НотынггэмФЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|НотынггэмФСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|НотынггэмФ}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _nottingham2526h | pattern_b1 = _nottingham2526h | pattern_ra1 = _nottingham2526h | pattern_sh1 = _nottingham2526h | pattern_so1 = _arsenal2526hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _nottingham2526a | pattern_b2 = _nottingham2526a | pattern_ra2 = _nottingham2526a | pattern_sh2 = _nottingham2526a | pattern_so2 = _nottingham2526al | leftarm2 = f8f8f8 | body2 = f8f8f8 | rightarm2 = f8f8f8 | shorts2 = f8f8f8 | socks2 = f8f8f8 }} «'''Но́тынггэм Фо́рэст'''» ({{мова-en|Nottingham Forest}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Нотынггэм]]у. Заснаваны ў 1865 годзе. [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]] (1978) і двухразовы ўладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] (1898, 1959). Двухразовы ўладальнік [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка чэмпіёнаў]] (1979, 1980). Самы пасьпяховы час прыпаў на кіраўніцтва [[Браян Клаф|Браяна Клафа]] і [[Пітэр Тэйлар (1928)|Пітэра Тэйлара]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х. Менавіта ў тую пару каманда двойчы здабыла перамогі ў [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў УЭФА|Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў]] 1979 і 1980 гадоў. Галоўнае суперніцтва клюб мае з «[[Дэрбі Каўнці]]». Каманды сустрэкаліся адзін з адным больш за 100 разоў. == Гісторыя == [[Файл:The Playwright (geograph 6704515).jpg|значак|зьлева|Паб Плэйрайт (раней Клінтан-Армз), дзе фактычна паўстаў клюб.]] У 1865 годзе група гульцоў у [[шынці]] сустрэлася ў пабе Клінтан-Армз на рагу вуліцай Шэксьпіра і Норт-Шэрўуд. Прапанова аднаго з гульцоў аб тым, што трэба пачаць гуляць у футбол была ўхваленая камандай. Гэта быў створаны футбольны клюб «Нотынггэм Форэст». На той жа сустрэчы было дамоўлена, што клюб набудзе дванаццаць шапак з кутасікамі колеру чырвонага Гарыбальдзі. Такім чынам адразу былі ўсталяваныя афіцыйныя колеры клюбу. Спачатку свае матчы каманда ладзіла на іпадроме Форэст Рэйскурз<ref>[https://www.nottinghamforest.co.uk/club-information/history/history-of-nottingham-forest/ «History of Nottingham Forest»]. Nottingham Forest Football Club.</ref>, якая гістарычна была часткай [[Шэрўудзкі лес|Шэрўудзкага лесу]], што меркавана і стала крыніцай слова «Форэст» у назьве каманды<ref>[https://www.nbcsports.com/soccer/news/ever-wonder-why-nottingham-forest-has-forest-in-their-name «Ever Wonder why Nottingham Forest has Forest in their name?»]. NBC Sports.</ref>. Першая афіцыйная гульня «Форэста» была згуляная супраць «[[Нотс Каўнці Нотынггэм|Нотс Каўнці]]» 22 сакавіка 1866 году<ref name="NFFC">[https://web.archive.org/web/20180717100358/https://www.nottinghamforest.co.uk/club/history-landing-page/history-of-nffc/ «History of NFFC»]. Nottingham Forest F.C.</ref>. 23 красавіка 1870 году, калі каманда згуляла сваю першую гульню ў лізе, першы гол каманды загнаў Ўільям Гэнры Рэвіс. У той дзень Рэвіс таксама выйграў прыз за самы далёкі ўдар па футбольным мячы з адлегласьці 161 фут і 8 цаляў<ref>Wright, Don (2015). [https://books.google.com/books?id=G-FiCgAAQBAJ «Forever Forest: The Official 150th Anniversary History of the Original Reds»]. Amberley Publishing Limited. ISBN 9781445635170.</ref>. У першыя гады свайго існаваньня «Нотынггэм Форэст» быў шматспартовым клюбам. Меліся аддзелы [[бандзі]] і шынці, а [[бэйсбол]]ьная каманда клюбу нават была чэмпіёнам Вялікабрытаніі ў 1899 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20150910212536/http://www.theguardian.com/football/2015/aug/05/weirdest-football-team-suffixes «Weirdest football team suffixes»]. The Guardian.</ref>. У 1886 годзе «Форэст» ахвяраваў камплект сваёй футбольнай формы «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналу]]», які і дагэтуль носіць кашулі чырвонага колеру. Клюб таксама дапамагаў «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртану]]» і знайшоў пляцоўку «[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтану]]». У сэзоне 1878—1879 гадоў натынггэмцы ўпершыню ўзялі ўдзел у розыгрышы [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]. «Форэст» перамог «Нотс Каўнці» зь лікам 3:1 у першым раўндзе кубка на Бістэн-Крыкет-Граўнд, перш чым у канчатковым выніку трываў паразу зь лікам 2:1 ад каманды «Олд Этоніянз» у паўфінале<ref name="NFFC"/>. Заяўка «Нотынггэм Форэст» на далучэньня ў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]] была адхілена пры ейным стварэньні ў 1888 годзе<ref name="NFFC"/>. Замест гэтага «Форэст» далучыўся да [[Футбольны альянс|Футбольнага альянсу]] ў 1889 годзе. Яны здабылі перамогу ў гэтым спаборніцтве ў 1892 годзе, перш чым усё ж такі далучыцца да Футбольнай лігі<ref name="NFFC"/>. У тым сэзоне яны зноў дакрочылі да паўфіналу Кубка Ангельшчыны. На гэты раз перашкодай на шляху быў «[[Ўэст Бромўіч Альбіён]]». [[Файл:1898team.jpg|значак|зьлева|Каманда 1898 году, якая ўзьняла над сваімі галовамі [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]].]] Толькі ў сэзоне 1897—1989 гадоў «Нотынггэм Форэст» зь пятай спробы здолелі прабіцца ў фінал Кубка Ангельчыны. Тады ў паўфінале ў перагулёўцы яны адолелі «[[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]]» зь лікам 2:0, бо першы матч завяршыўся ўнічыю зь лікам 1:1. Каб зьберагчы футбалістаў трэнэр каманды пастанавіў даць адпачынак шасьці гульцам, таму ў матчы лігі за пяць дзён да фіналу «[[Дэрбі Каўнці]]» разграміла нотынггэмцаў зь лікам 5:0<ref name="NFFC" />. Гэтая задума спрацавала, бо ў фінале, які адбыўся на спартовым цэнтры [[Крыстал Пэлас (спартовы комплекс)|Крыстал Пэлас]] перад 62 тысячамі гледачамі, трапныя стрэлы [[Артур Кейпс|Артура Кейпса]] і Джона Макфэрсана прынесьлі камандзе доўгачаканы трафэй<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fa-cupfinals.co.uk/1898.html|загаловак=F A Cup Final 1898|дата публікацыі=28.09.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110928080720/http://www.fa-cupfinals.co.uk/1898.html|дата копіі=28.09.2011}}</ref>. У 1900 і 1902 гадах «Форэст» зазналі паразы ў чарговых паўфіналах кубка краіны. У Футбольнай лізе сэзону 1900—1901 гадоў дружына фінішавала на чацьвертым месьце, а ў наступным сэзоне яна спынілася на пятым радку. Паступова вынікі каманды пагаршаліся, у выніку чаго па сэзоне 1905—1906 гадоў «Нотынггэм Форэст» упершыню страціў месца ў чэмпіянаце. Павышэньне да чэмпіянату адбылося імгненна. Аднак клюб зноў быў паніжаны ў клясе ў 1911 годзе і мусіў быў прасіць перавыбраньня ў 1914 годзе пасьля таго, як фінішаваў апошнім у Другім дывізіёне. Напярэдадні [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ён апынуўся ў сур’ёзных фінансавых цяжкасьцях. Пачатак вайны, а таксама дабрачыннасьць сябраў камітэту не дазволілі клюбу спыніць існаваньне<ref name="NFFC"/>. У 1919 годзе Футбольная ліга мусіла быць пашыраная з дваццаці да дваццаці двух клюбаў з сэзону 1919—1920 гадоў. У выніку «Форэст» стаў адным з васьмі клюбаў, якія змагаліся за трапленьне ў найвышэйшую лігу, але за іхнюю кандыдатуру былі толькі тры галасы. У выніку дадатковыя месцы атрымалі «Арсэнал» і «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]»<ref>{{навіна|аўтар=Smyth, Rob; Burnton, Simon|спасылка=https://www.theguardian.com/sport/blog/2009/oct/30/joy-of-six-arsenal-tottenham|загаловак=The Joy of Six: Classic Arsenal v Tottenham matches|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=30.10.2009|копія=https://web.archive.org/web/20160306204747/http://www.theguardian.com/sport/blog/2009/oct/30/joy-of-six-arsenal-tottenham|дата копіі=06.03.2016}}</ref>. Пасьля шасьці сэзонаў цяжкасьцяў у Другім дывізіёне нотынггэмцы вярнуліся ў Першы дывізіён як пераможцы сэзону 1921—1922 гадоў. У двух першых сэзонах па вяртаньні ў элітны дывізіён каманда захавала месца, фінішуючы на месцы на адну пазыцыю вышэй за зону вылету. У трэцім сэзоне клюб усё ж такі не ўтрымаўся. У 1929 годзе галоўным трэнэрам дружыны быў прызначаны Білі Ўокер. «Форэст» заставаліся ў другім дывізіёне да 1949 году, калі вылецелі ў Трэці паўднёвы дывізіён. == Тытулы == === Ангельшчына === * '''[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіянат Ангельшчыны]]: 1''' ** 1978 * '''[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]: 2''' ** 1898, 1959 * '''[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак футбольнай лігі]]: 4''' ** 1978, 1979, 1989, 1990 * '''[[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубак Ангельшчыны]]: 1''' ** 1978 === Міжнародныя === * '''[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]: 2''' ** 1979, 1980 * '''[[Супэркубак УЭФА]]: 1''' ** 1979 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q116753805|Аб|}} {{Гулец1|3|Q72921909|Аб|}} {{Гулец1|4|Q85786276|Аб|}} {{Гулец1|5|Q118220069|Аб|}} {{Гулец1|6|Q27832634|ПА|}} {{Гулец1|7|Q42396622|Нап|}} {{Гулец1|8|Q29419531|ПА|}} {{Гулец1|9|Q74548|Нап|}} {{Гулец1|10|Q28147578|ПА|}} {{Гулец1|11|Q65030995|Нап|}} {{Гулец1|13|Q66685965|Бр|}} {{Гулец1|14|Q61439485|Нап|}} {{Гулец1|15|Q70068408|Нап|}} {{Гулец1|17|Q118611497|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q111145131|Нап|}} {{Гулец1|21|Q20190657|ПА|}} {{Гулец1|22|Q28794002|ПА|капітан}} {{Гулец1|23|Q123383036|Аб|}} {{Гулец1|24|Q108653498|ПА|}} {{Гулец1|25|Q96678379|Аб|}} {{Гулец1|26|Q6792066|Бр|}} {{Гулец1|29|Q99672568|Нап|}} {{Гулец1|31|Q23887939|Аб|}} {{Гулец1|33|Q70276774|Бр|}} {{Гулец1|34|Q20730338|Аб|}} {{Гулец1|37|Q115751484|Аб|}} {{Гулец1|44|Q113586764|Аб|}} {{Гулец1|—|Q121353909|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.nottinghamforest.co.uk/ Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Нотынггэм Форэст| ]] o7sh6qm9q84n021secxtm3x1z2belsh 0 101541 2686423 2672900 2026-08-23T19:37:41Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686423 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Гамбург |Лягатып = Hamburger SV logo.svg |ПоўнаяНазва = Hamburger Sport-Verein e. V. |Заснаваны = 29 верасьня 1887 |Горад = [[Гамбург]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Фолькспаркштадыён]] |Умяшчальнасьць = 57 274 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ГамбургЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ГамбургСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Гамбург}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _hamburger2425h | pattern_b1 = _hamburger2425h | pattern_ra1 = _hamburger2425h | pattern_sh1 = _hamburger2425h | pattern_so1 = _hamburger2324h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FF0000 | socks1 = 0000FF | pattern_la2 = _hamburger2425a | pattern_b2 = _hamburger2425a | pattern_ra2 = _hamburger2425a | pattern_sh2 = _hamburger2425a | pattern_so2 = _hamburger2425a | leftarm2 = 000060 | body2 = 000060 | rightarm2 = 000060 | shorts2 = 000060 | socks2 = 000060 | pattern_la3 = _hamburger2425t | pattern_b3 = _hamburger2425t | pattern_ra3 = _hamburger2425t | pattern_sh3 = _hamburger2425t | pattern_so3 = _hamburger2425t | leftarm3 = 000000 | body3 = ef0000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = ef0000 }} «'''Га́мбург'''» ({{мова-de|Hamburger}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Гамбург]]у. Заснаваны ў 1887 годзе. 6-разовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]] і трохразовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Уладальнік [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка чэмпіёнаў]] (1983), уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1977). Зьяўляецца адным з найстарэйшых, папулярных і тытулаваных нямецкіх клюбаў. Да 2018 году «Гамбург» быў адзіным клюбам, які гуляў ва ўсіх сэзонах [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]] з часу ейнага стварэньня ў 1963 годзе. == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:SC Germania Hamburg.jpg|значак|зьлева|«Германія» ў 1904 годзе.]] Гісторыя «Гамбургу» пачынаецца 29 верасьня 1887 году, калі адбылося зьліцьцё двух клюбаў: «Der Hohenfelder Sportclub» і «Wandsbek-Marienthaler Sportclub» у «спартовы клюб Германія ў Гамбургу» ({{мова-de|Sportclub Germania zu Hamburg|скарочана}}). Пад сваёй цяперашней назвай клюб быў сфармаваны ў 1919 годзе шляхам аб’яднаньня трох гарадзкіх камандаў, сур’ёзна паслабленых пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]: «спартовы клюб Германія», «Гамбург ФК» і ФК «Фалька Эпэндорф». Колерамі клюбу сталі чырвоны й белы ў гонар гораду [[Гамбург]]у, і сіне-чорныя ў гонар найстарэйшага клюбу заснавальніка — «Германія». Менавіта праз «спартовы клюб Германія», Гамбург прэтэндуе на званьне найстарэйшага клюбу краіны. Тым ня менш, іншыя клюбы аспрэчваюць гэта, бо «Германія» першапачаткова была заснавана як атлетычны клюб, які не гуляў у футбол да 1891 году, калі паўтузіна [[ангельцы|ангельцаў]] далучыліся да клюбу, прынёсшы з сабою захапленьне футболам. «Германія» дасягнула свайго першага посьпеху ў 1896 годзе, здабыўшы перамогу ў чэмпіянаце Гамбург—Альтоны. Гулец каманды [[Ганс Нобілінг]] эміграваў у Бразылію ў канцы XIX стагодзьдзя, дзе спрычыніўся да стварэньня футбольнага клюбу, які пазьней стаў часткай каманды «[[Сан-Паўлу (футбольны клюб)|Сан-Паўлу]]». === Міжваенны час і да Бундэсьлігі === У фінале чэмпіянату 1922 году «Гамбург» сустрэўся зь «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэргам]]». Першая гульня была датэрмінова скончаная празь цемру пасьля трох гадзінаў і дзесяці хвілінаў гульні, а лік на той момант быў нічыйны 2:2<ref>[https://web.archive.org/web/20180513152933/https://www.11freunde.de/artikel/das-ewige-finale-von-1922 «Das ewige Finale von 1922: Kein Süßholztennis»]. 11freunde.</ref>. Паўторны матч таксама перайшоў у дадатковы час, і ў эпоху, калі замены яшчэ не дазваляліся, гульня была зноў была заўчасна скончаная пры ліку 2:2, бо «Нюрнбэрг» застаўся ўсямёх. Два іх футбалісты атрымалі траўмы, а яшчэ два гульцы былі выдалены, таму судзьдзя пастанавіў, што яны ня могуць працягваць гульню. Гэтае рашэньне выклікала значныя спрэчкі. Футбольны зьвяз прысудзіў перамогу «Гамбургу», але заклікаў іх адмовіцца ад тытула ў імя спартовага духу, што паўночнікі зрабілі, але вельмі неахвотна. Чакаць на посьпех, аднак, не давялося. «Гамбург» стаў пераможцам чэмпіянату Нямеччыны ўжо ў наступным годзе, перамогшы ў фінале «[[Уніён Бэрлін|Ўніён Обэршэнэвайдэ]]». Яшчэ праз год у фінале нацыянальнага першынства футбалісты саступілі «Нюрнбэргу» зь лікам 2:0. [[Файл:Fußballspiel Holstein Kiel gegen Hamburger SV in der Oberliga Nord, 0-2 (Kiel 12.790).jpg|значак|Матч супраць «[[Гольштайн Кіль|Гольштайну]]» ў 1957 годзе.]] За часам [[Нацысцкая Нямеччына|Трэцяга Райху]] «Германія» дасягнула посьпеху ў Гаўлізе Нордмарк, становячыся чэмпіёнам у 1937, 1938, 1939, 1941 і 1945 гадах. Але на нацыянальным узроўні вынікаў бракавала. У 1938 і 1939 гадах «германцы» саступалі ў паўфіналах. Галоўным супернікам у Гаўлізе ў тыя гады быў клюб «[[Аймсьбютэль (футбольны клюб)|Аймсьбютэль]]». Першы паваенны сэзон «Гамбург» правёў у нядаўна створанай Гамбурскай гарадзкой лізе, дзе каманла здабыла тытул чэмпіёнаў у 1946 годзе. Клюб таксама выйграў чэмпіянат брытанскай акупацыйнай зоны ў 1947 і 1948 гадах, то бок адзіныя два сэзоны, калі гэтыя спаборніцтвы ладзіліся. У траўні 1950 году «Гамбург» стаў першай нямецкай камандай, якая гастралявала па ЗША па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131205114044/http://www.125jahrehsv.de/geschichte/highlights-der-geschichte/aera-uwe/ «Ära Uwe»]. Hamburger Sport-Verein.</ref>. Гуляючы ў Обэрлізе Норд па аднаўленьні чэмпіянату ў паваеннай Заходняй Нямеччыне ў 1947 годзе, «Гамбург» стаў дамінуючым рэгіянальным клюбам. За 16 сэзонаў з 1947 па 1963 гады яны 15 разоў рабіліся найлепшымі ў Обэрлізе, заняўшы 11-е месца толькі ў сэзоне 1953—1954 гадоў. За гэты час яны пацэлілі больш за 100 галоў у кожным з сэзонаў 1951, 1955, 1961 і 1962 гадоў. У 1953 годзе ў складзе каманды дэбютаваў найлепшы бамбардзір каманды ўсіх часоў [[Увэ Зээлер]]. За дзевяць сэзонаў ён правёў 267 галоў у 237 матчах Обэрлігі<ref>[http://www.hsv-history.de/seeler.html «„Uns Uwe“ Seeler – Das große Idol»]. Hamburger Sport-Verein.</ref>. == Заўзятары == [[Файл:ImtechArena NorthEast3.JPG|значак|Заўзятары клюбу.]] «Гамбург» зьяўляецца адным з самых любімых футбольных клюбаў у [[Нямеччына|Нямеччыне]]. Паводле статыстычных зьвестак, зь лютага 2009 году клюб налічвае 3,3 млн прыхільнікаў у [[Эўропа|Эўропе]], што робіць яго 28-м клюбам паводле гэтага паказчыку на кантынэнце<ref>[https://web.archive.org/web/20090214220300/http://archiv.mopo.de/archiv/2009/20090212/sport/hsv/bar_a_bei_den_fans_top_hsv_28.html Barça bei den Fans top, HSV 28.!]</ref>. Сярэдняе наведваньне хатняга стадыёна складе 54 820 чалавек на гульню. У «Гамбургу» ёсьць амаль 700 афіцыйна зарэгістраваных фан-клюбаў, 29 зь іх знаходзяцца па-за межамі Нямеччыны — у [[Польшча|Польшчы]], [[Нідэрлянды|Нідэрляндах]], [[Бэльгія|Бэльгіі]], [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Швайцарыя|Швайцарыі]], [[Гішпанія|Гішпаніі]], [[ЗША]], [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёвай Афрыцы]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Ганконг]]у, [[Расея|Расеі]] і іншых краінах сьвету<ref>[https://web.archive.org/web/20110107064028/http://www.hsv.de/fans/fanclubs/ausland/ Fanclubs des HSV im Ausland]. hsv.de</ref>. Першы фан-клюб быў заснаваны ў красавіку 1972 году, ён існуе сёньня й мае каля 40 чальцоў. Сярод самых вядомых і самых важных фан-клюбаў на сёньня — «Poptown», «Rautengeil», «Fallingbostel», «Totale» і «Jungs Wilhelmsburger». У цяперашні час, некаторыя фанаты «Гамбургу» падтрымліваюць сяброўскія адносіны з фанамі клюбаў «[[Гановэр-96 (футбольны клюб)|Гановэр-96]]» і «[[Армінія Білефэльд|Армінія]]», але яны не распаўсюджваюцца на ўсіх прыхільнікаў, як гэта было ў традыцыі 1970-х і 1980-х гадоў. Гэтак жа добрыя адносіны існуюць і з фанамі й заўзятарамі клюбаў «[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]» і «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэрг]]», а найбольшае сяброўства маецца з калегамі з клюбу «[[Барусія Дортмунд]]»<ref>[http://www.hsv1887.de/hsv/fanfreundschaft/fanfreundschaft.htm HSV Fanfreundschaften]. hsv1887.de</ref>. Самыя ненавісныя супернікі — «[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]]», «[[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]]» і «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]». == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]] ('''6'''): **1923, 1928, 1960, 1979, 1982, 1983 * Уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] ('''3'''): **1963, 1976, 1987 * Пераможцы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] ('''1'''): ** 1983 * Уладальнікі [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] ('''1'''): ** 1977 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q15120696|Бр|}} {{Гулец1|4|Q122809324|ПА|}} {{Гулец1|5|Q110243714|ПА|}} {{Гулец1|6|Q46694474|ПА|}} {{Гулец1|7|Q17476763|Нап|}} {{Гулец1|8|Q114413857|Аб|}} {{Гулец1|10|Q96192572|ПА|}} {{Гулец1|11|Q98479427|ПА|}} {{Гулец1|12|Q105754161|Бр|}} {{Гулец1|14|Q67157835|Нап|}} {{Гулец1|15|Q759710|Нап|}} {{Гулец1|17|Q108105534|Аб|}} {{Гулец1|18|Q24577799|ПА|}} {{Гулец1|19|Q131090282|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q118066704|ПА|капітан}} {{Гулец1|22|Q123913081|ПА|}} {{Гулец1|23|Q28653717|Аб|}} {{Гулец1|24|Q60842498|Аб|}} {{Гулец1|27|Q20810726|Нап|}} {{Гулец1|28|Q49167084|Аб|}} {{Гулец1|29|Q52419347|Нап|}} {{Гулец1|33|Q55806994|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Лідс Юнайтэд|Лідс Юн.]]}} {{Гулец1|37|Q138007069|Аб|}} {{Гулец1|38|Q130902510|Нап|}} {{Гулец1|39|Q132174135|Аб|}} {{Гулец|40|{{Сьцяг|Фінляндыя}}|Бр|Эліяс Лахці||2009}} {{Гулец1|41|Q135393114|Бр|}} {{Гулец1|43|Q138007104|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.hsv.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Гамбург]] igz4urs9dbo69c1eu48samy6j9iu7ss 0 101750 2686396 2684860 2026-08-23T19:07:27Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686396 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Алімпік Марсэль |Лягатып = Olympique de Marseille 2026 logo.svg |ПоўнаяНазва = Olympique de Marseille |Заснаваны = 1899 |Горад = [[Марсэль]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Вэлядром (стадыён)|Вэлядром]] |Умяшчальнасьць = 67 394 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АлімпікМарЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АлімпікМарСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АлімпікМар}} |Сайт = http://www.om.net/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _marseille2425h | pattern_b1 = _marseille2425h | pattern_ra1 = _marseille2425h | pattern_sh1 = _marseille2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _marseille2425a | pattern_b2 = _marseille2425a | pattern_ra2 = _marseille2425a | pattern_sh2 = _marseille2425a | pattern_so2 = _marseille2425al | leftarm2 = 153759 | body2 = 153759 | rightarm2 = 153759 | shorts2 = 153759 | socks2 = 55879C | pattern_la3 = _marseille2425t | pattern_b3 = _marseille2425t | pattern_ra3 = _marseille2425t | pattern_sh3 = _marseille2425t | pattern_so3 = _marseille2425tl | leftarm3 = FF6600 | body3 = FF6600 | rightarm3 = FF6600 | shorts3 = 0000FF | socks3 = FF6600 }} «'''Алімпі́к'''» ({{мова-fr|Olympique}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Марсэль|Марсэлю]]. Заснаваны ў 1899 годзе. 9-разовы [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіён Францыі]] і 10-разовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]. Клюб большую частку сваёй гісторыі правёў у найвышэйшай лізе францускага чэмпіянату. У 1993 годзе клюб стаў першым і адзіным францускім клюбам, які перамагаў у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў УЭФА]]. У 1994 годзе «Марсэль» былі паніжаны ў клясе з-за скандалу з дагаварнымі матчамі, у клюбу адабралі чэмпіёнскі тытул, але ён усё ж такі застаўся пераможцам Лігі чэмпіёнаў УЭФА. У 2010 годзе «Марсэль» стаў чэмпіёнам Францыі зноў пад кіраўніцтвам былога капітана клюбу [[Дыд’е Дэшам]]а. Хатні стадыён «Марсэлю» «[[Вэлядром (стадыён)|Стад Вэлядром]]» мае ўмяшчальнасьць у 67 394 чалавекі, ён разьмешчаны ў паўднёвай частцы гораду. На гэтым стадыёне «Марсэль» гуляе з 1937 году<ref>[https://web.archive.org/web/20080228054349/http://www.om.net/en/Club/502001/Stade_Velodrome «Velodrome Stadium»]. om.net.</ref>. «Стад Вэлядром» славіцца сваёй ажыўленай атмасфэрай. У клюбу маецца вялікая колькасьць заўзятараў, то бок клюб рэгулярна мае ў сярэднім самы высокі паказчык наведвальнасьці матчаў. Гэтак сярэдняя наведвальнасьць хатніх матчаў «Марсэлю» за [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2008—2009 гадоў|сэзон 2008—2009 гадоў]] склала 52 276 чалавек, што было самым высокім паказчыкам у [[Француская Ліга 1|Лізе 1]]<ref>[http://www.ligue1.com/ligue1/stat/affluence_club.asp?saison=2008/2009 «Attendances 2008/09»]{{Недаступная спасылка|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ligue1.com.</ref>. «Марсэль» традыцыйна гуляў у белых кашулях і шортах зь сінімі шкарпэткамі да 1986 году. З 1986 году «Марсэль» гуляў зь белымі футболкамі, белымі шортамі й белымі шкарпэткамі, а сіні колер стаў больш сьвятлейшым за кошт [[маркетынг]]у [[Adidas]]. Цяперашняя эмблема клюбу была прынята ў 2004 годзе. Дэвіз клюбу гучыць як «Проста да мэты» ({{мова-fr|Droit Au But|скарочана}}), над эмблемай маецца залатая зорка, якая зьяўляецца сымбалем перамогі клюбу ў Лізе чэмпіёнаў. У 1997 годзе «Марсэль» быў набыты француска-швайцарскім бізнэсоўцам [[Рабэр Люі-Дрэйфу|Рабэрам Люі-Дрэйфу]]. == Гісторыя == Афіцыйна, спартовы клюб «Алімпік Марсэль» быў заснаваны ў 1899 годзе [[Рэнэ Дзюфарэ дэ Манміраль|Рэнэ Дзюфарэ дэ Манміралем]], францускім спартовым дзеячам. Клюб утварыўся шляхам зьліцьця двух спартовых таварыстваў — «Футбольны клюб Марсэлю», ад якога быў атрыманы ў спадчыну дэвіз «Проста да мэты» ({{мова-fr|«Droit Au But»|скарочана}}), і фэхтавальнага клюбу «Меч» ({{мова-fr|«L’Epee»|скарочана}}). Статут таварыства быў прыняты на пазачарговым агульным сходзе ў жніўні 1899 году і афіцыйна зарэгістраваны прэфэктурай [[Марсэль|Марсэлю]] 12 сьнежня 1900 году. Аднак, на думку [[Андрэ Гаскар]]а, які быў гульцом, трэнэрам каманды, і старанна вывучаў ейную гісторыю, спартовы клюб «Алімпік Марсэль» паўстаў яшчэ ў 1892 годзе. [[Файл:L'Olympique de Marseille reçoit la Coupe de France en 1926.jpg|значак|зьлева|Футбалісты «Алімпіку» з трафэем Кубка Францыі ў 1926 годзе.]] Першапачаткова, галоўнай камандай грамадзтва лічылася каманда па [[рэгбі]]. Футбольная каманда была арганізавана толькі ў 1902 годзе. Дзякуючы лепшай арганізацыі і мацнейшаму фінансаваму становішчу футбольная каманда таварыства «Алімпік», якая гуляла на стадыёне «Ювон» ({{мова-fr|Stade de Huveaune|скарочана}}), хутка стала лідэрам футболу ў горадзе. У 1903 годзе «Алімпік» стаў пераможцам першага чэмпіянату ўзьбярэжжа ({{мова-fr|Championnat du Littoral|скарочана}}). У гэтым турніры спаборнічалі каманды з Марсэлю і ягоных прадмесьцяў. Акрамя таго, клюб упершыню прыняў удзел у [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіянаце Францыі]]. У 1904, 1907 і 1908 гадох «Алімпік» спыняўся ў кроку ад фіналу чэмпіянату Францыі, саступаючы ў паўфінале, аднак каманда дамінавала на лякальным узроўні, 6 разоў запар з 1903 па 1908 гады клюб дамагаўся перамогаў у чэмпіянаце ўзьбярэжжа. Але з 1909 па 1914 гады гэннае першынство скаралася іншаму марсэльскаму клюбу «Стад Эльвэтык» ({{мова-fr|Stade helvétique de Marseille|скарочана}}). Акрамя таго «Эльвэтык» за гэты час нават тройчы станавіўся чэмпіёнам Францыі. [[Файл:Om andre gascard.jpg|значак|Марсэльскі «Алімпік» у 1935 годзе.]] [[Першая сусьветная вайна]] амаль спыніла спартовае жыцьцё Францыі. Не зважаючы на гэта, менавіта ў гэты час зьявілася новае спаборніцтва — [[Кубак Францыі па футболе|Кубак Францыі]]. У дэбютным матчы гэтага турніру «Алімпік» перамог супернікаў — клюб «Эркюль Манака» ({{мова-fr|Herculis de Monaco|скарочана}}) зь лікам 7:0. У першым пасьляваенным чэмпіянаце Францыі ў 1919 годзе каманда з Марсэлю дайшла да фіналу, дзе трывала паразу ад «[[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўру]]» зь лікам 1:4. Гэта было першае буйное дасягненьне клюбу ў спаборніцтвах нацыянальнага ўзроўню. У 1920-я гады «Алімпік» стаўся клюбам нацыянальнага ўзроўню. [[Марыно Даляпарта]], які стаў прэзыдэнтам клюбу ў 1921 годзе, стаў праводзіць палітыку куплі зорных футбалістаў, паўтараючы палітыку іншага клюбу з поўдня Францыі, які быў прызнаным лідэрам францускага футболу тых часоў — «[[Сэт (футбольны клюб)|Сэт]]». Перад сэзонам 1923—1924 гадоў у Парыжы былі выкуплены два гульцы — [[Эдуар Кру]] і [[Жан Бае]], які забіў 2 галы ў гістарычным матчы 1921 году паміж [[Зборная Францыі па футболе|зборнымі Францыі]] і [[Зборная Ангельшчыны па футболе|Ангельшчыны]]. Акрамя Бае, у складзе каманды ў 1920-я гады выступаў яшчэ некаторы шэраг гульцоў зборнай краіны, як то [[Жуль Дэвакез]] і [[Жазэф Альказар]]. «Алімпік» дамогся перамогі ў Кубку Францыі ў 1924 годзе, дзе ў фінальным матчы перамог клюб «Сэт» зь лікам 3:2. У 1927 і 1928 гадох клюб таксама атрымліваў перамогу ў гэтым спаборніцтве. «Алімпік» стаў першым уладальнікам гэтага трафэю з правінцыі, бо да 1924 году пераможцамі Кубка станавіліся толькі парыскія клюбы. Акрамя таго, менавіта футбалісты «Алімпіку» сталі тымі, хто ўпершыню атрымалі кубак з рук [[прэзыдэнт Францыі|прэзыдэнта Францыі]]. Клюб у гэты час сташ несумнёўным лідэрам футболу свайго рэгіёну, двойчы перамагаючы ў чэмпіянаце Паўднёва-Ўсходняй Францыі ({{мова-fr|Ligue du Sud-Est de football|скарочана}}), а ў 1929 годзе стаўшы пераможцам чэмпіянату Францыі. [[Файл:Finale cdf 1934.jpg|значак|зьлева|Фінальны матч Кубка Францыі 1934 году паміж марсэльскім «Алімпікам» і «[[Сэт (футбольны клюб)|Сэтам]]».]] У пачатку 1930-х гадоў «Алімпік», як адзін з наймацнейшых клюбаў паўднёва-ўсходняй Францыі, лёгка дамогся права далучыцца да створанаму аб’яднаньню прафэсійных футбольных клюбаў. «Алімпік» атрымаў статус прафэсійнага клюбу і стаўся ўдзельнікам першага [[Француская Ліга 1|чэмпіянату Францыі сярод прафэсійных футбольных камандаў]]. Дзеля правядзеньня першага чэмпіянату дывізіён быў падзелены на два пулы. Марсэльцы фінішавалі другімі ў першым пуле, саступіўшы толькі «[[Ліль (футбольны клюб)|Лілю]]». Пры гэтым у сваім першым матчы чэмпіянату «Алімпік» перамог будучага чэмпіёна «Ліль». У 1937 годзе «Алімпік» выйграў свой першы прафэсійны чэмпіянат Францыі дзякуючы розьніцы праведзеных і прапушчаных мячоў, то бок у марсэльцаў розьніца была роўная 30-ці, у той час як футбалісты «[[Сашо Манбэльяр|Сашо]]» мелі перавагу загнаных галоў над прапушчанымі ў 17. Тым часам «Алімпік» здабыў Кубак Францыі ў 1935 і 1938 гадах, але ня здолеў аформіць дубль у 1934 годзе праз паразу ад «[[Сэт (футбольны клюб)|Сэту]]». У 1938 годзе [[Лярбі Бэнбарэк]] падпісаў кантракт з камандай і стаў для каманды ключавым футбалістам, але [[Другая сусьветная вайна]] перапыніла ягоную кар’еру ў клюбе. Сэзон 1942—1943 гадоў быў поўны на рэкорды. У той розыгрыш каманда правяла 100 галоў у 30 матчах, у тым ліку загнаўшы 20 мячоў у адным матчы. У тым матчы «Алімпік» зь лікам 20:2 перамогу «Авіньён», а [[Эманюэль Азнар]] пацэліў дзевяць галоў, у тым ліку першыя восем, калі марсэльцы мелі перавагу ў ліку 8:0, згуляўшы толькі 70 хвілінаў. У той сэзон Азнар адзначыўся 45-ю галамі у 30 матчах лігі ў дадатак да 11 галоў у кубкавых матчах. Пагатоў, з маладымі на той час гульцамі, як то [[Ражэр Скаці|Ражэрам Скаці]], [[Жан Рабэн (футбаліст)|Жанам Рабэнам]] і [[Жорж Дар|Жоржам Дарам]], «Алімпік» узяў кубак у двуматчавым супрацьстаяньні з «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]». У 1948 годзе дзякуючы нічыі супраць «Сашо» марсэльцы сталі чэмпіёнамі Францыі. У 1952 годзе «Алімпік» быў на мяжы вылету, але [[Гунар Андэрсан]] выратаваў каманду, стаўшы найлепшым бамбардзірам каманды з 31 голам. Каманда перамагла зь лікам 5:3 паводле суме двух матчаў супраць «[[Валянсьен (футбольны клюб)|Валянсьену]]» ў пераходных матчах. Пры гэтым першы матч у сустрэчы быў прагуляны зь лікам 1:3. У тым жа годзе «Алімпік» зазнаў паразу на [[Вэлядром (стадыён)|Вэлядроме]] ад «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ену]]» зь лікам 10:3. У 1953 годзе Андэрсан усталяваў рэкорд загнаных галоў за адзін сэзон, паклаўшы на свой рахунак 35 трапных стрэлаў. Андэрсан таксама стаў найлепшым бамбардзірам «Алімпіку» за ўсю гісторыю, стаўшы аўтарам 194 галоў. У 1954 годзе марсэльцы былі фіналістамі Кубка Францыі, але саступілі «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніццы]]» зь лікам 2:1. «Алімпік» перажываў цяжкасьці і ўпершыню вылецеў зь лігі ў 1959 годзе. З 1959 па 1965 году каманда выступала ў другім дывізіёне, за выключэньнем сэзону 1962—1963 гадоў, але тады адразу па вяртаньні скончыла на 20-м радку першага дывізіёну. У 1965 годзе прэзыдэнтам каманды быў прызначаны [[Марсэль Леклер]]. == Дасягненьні == * '''[[Француская Ліга 1|Чэмпіён Францыі]]''': '''9''' ** 1937, 1948, 1971, 1989, 1990, 1991, 1992, 2010 * '''Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': '''10''' ** 1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989 * '''Уладальнікі [[Кубак Францускай лігі па футболе|Кубка Францускай лігі]]''': '''2''' ** 2010, 2011 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': '''3''' ** 1971, 2010, 2011 * '''Пераможцы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]''': '''1''' ** 1993 * '''Уладальнікі [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': '''1''' ** 1997 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|4|Q108665573|Аб|}} {{Гулец1|5|Q50233588|Аб|капітан}} {{Гулец1|6|Q119855051|ПА|}} {{Гулец1|7|Q29988852|ПА|}} {{Гулец1|8|Q58303150|ПА|}} {{Гулец1|9|Q30045780|Нап|}} {{Гулец1|11|Q1101455|Нап|}} {{Гулец1|12|Q100951617|Бр|}} {{Гулец1|13|Q29901014|Аб|}} {{Гулец1|14|Q65548497|Нап|}} {{Гулец1|18|Q116838606|Аб|}} {{Гулец1|19|Q724147|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q28872567|Аб|}} {{Гулец1|22|Q31871265|ПА|}} {{Гулец1|23|Q11059683|ПА|}} {{Гулец1|25|Q17579981|Аб|}} {{Гулец1|27|Q53996595|ПА|}} {{Гулец1|29|Q55820199|Нап|}} {{Гулец1|33|Q5370912|Аб|}} {{Гулец1|40|Q111476586|Бр|}} {{Гулец1|43|Q136709731|Нап|}} {{Гулец1|48|Q125520705|Нап|}} {{Гулец1|77|Q26034345|Нап|}} {{Гулец1|92|Q60050185|Бр|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.om.net/ Афіцыйны сайт] * [https://web.archive.org/web/20220315124828/http://olympique.ru/ Сайт расейскамоўных заўзятараў клюбу] {{Склад ФК Алімпік Марсэль}} {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Алімпік Марсэль‎| ]] 0oe2qxk73pam0d5oxbl698zi0cxp9pk 0 102438 2686420 2661960 2026-08-23T19:37:07Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686420 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Лягатып = Borussia Dortmund logo.svg |ПоўнаяНазва = Ballspiel-Verein Borussia 1909 e. V. Dortmund |Горад = [[Дортмунд]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Вэстфаленштадыён|Сыгнал Ідуна Парк]] |Умяшчальнасьць = 81 359 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БарусіяДорЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БарусіяДорСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БарусіяДор}} |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _bvb2425h | pattern_b1 = _bvb2425h | pattern_ra1 = _bvb2425h | pattern_sh1 = _bvb2425h | pattern_so1 = _bvb2425hl | leftarm1 = FFEE00 | body1 = FFEE00 | rightarm1 = FFEE00 | shorts1 = 000000 | socks1 = FFEE00 | pattern_la2 = _bvb2425a | pattern_b2 = _bvb2425a | pattern_ra2 = _bvb2425a | pattern_sh2 = _bvb2425h2 | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FFEE00 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _bvb2425t | pattern_b3 = _bvb2425t | pattern_ra3 = _bvb2425t | pattern_sh3 = _milan2425h | pattern_so3 = _bvb2425tl | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} «'''Барусія'''» ({{мова-de|Borussia}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Дортмунд]]. Клюб быў заснаваны ў 1909 годзе футбалістамі з Дортмунду. 8-разовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]] і чатырохразовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Уладальнік [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка чэмпіёнаў]] (1997), уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1966). «Барусія» зьяўляецца адным з самых пасьпяховых клюбаў у гісторыі нямецкага футболу<ref>[http://www.sport-finden.de/tabellen/deutsche_meister_fussball.shtml «Fußball Deutsche Meister seit 1903 Tabelle Liste Statistik Übersicht deutsche Fußballmeister Fussballmeister DFB»]. Sport-finden.de</ref><ref>[http://www.kicker.de/news/fussball/chleague/titeltraeger/350295/artikel_Die-Ehrentafel.html «Alle Sieger des Landesmeister-Cups und der Champions League»]. Kicker.de.</ref>. З 1974 году Дортмунд гуляў свае хатнія матчы на «[[Вэстфаленштадыён]]е». Стадыён зьяўляецца самым вялікім стадыёнам у Нямеччыне. Чорны й жоўты зьяляюцца традыцыйнымі колерамі клюбу. Клюб мае даўняе суперніцтва з суседзямі па рурскім рэгіёне клюбам «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]». Матчы паміж гэтымі двума клюбамі маюць назоў [[рурскае дэрбі]]. «Барусія» таксама мае суперніцтва з «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыяй]]», вядомае як «Клясыка» ({{мова-de|Der Klassiker|скарочана}})<ref>[http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000231974.php «Spoils shared in der Klassiker»]. bundesliga.com</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131002233400/http://de.fifa.com/classicfootball/clubs/rivalries/newsid=110383/index.html «Der Klassiker: Borussia Dortmund — FC Bayern München»]. FIFA</ref>. З пункту гледжаньня фінансавых прыбыткаў, клюб з Дортмунду зьяўляецца другім па велічыні спартовым клюбам у Нямеччыне й адзінаццатым найбуйнейшым футбольным клюбам у сьвеце, зарабіўшы ў 2013 годзе 256,2 млн эўра<ref>[https://www.slideshare.net/slideshow/embed_code/30308955 All to play for Football Money League.]{{Ref-en}} Deloitte</ref>. Дэвізам клюбу ёсьць «Сапраўднае каханьне» ({{мова-de|Echte Liebe|скарочана}}). == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:Borussia dortmund 1913.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 1913 годзе.]] Клюб быў заснаваны 19 сьнежня 1909 году групай сэмінарыстаў у бары ''Zum Wildschütz'' ({{мова-de|«У стралка дзічыны»|скарочана}})<ref>[http://www.borussia-dortmund.com/?Zi%E1%F4%9F%2Aj%97%D0%98 Барусія Дортмунд]{{Недаступная спасылка|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Яны былі незадаволеныя тым, што іхны настаўнік, пастар Дэвальд ненавідзеў футбол і не жадаў уключаць яго ў праграму спартовага гуртка. Па іншай вэрсіі: сам пастар Дэвальд футбол не забараняў, больш за тое, заахвочваў гульню й нават купіў маладым вернікам мяч на царкоўныя грошы. Але Дэвальду не падабалася, што ягоныя падшэфныя пасьля футбольных матчаў дружнай кампаніяй накіроўваліся ў піўную. Пастар пашкадаваў, што далучыў маладых людзей да футболу, і стаў пераконваць іх вярнуцца ва ўлоньне Касьцёла. Частка юнакоў адраклася ад футболу, але 18 хлопцаў на чале з [[Франц Якабі|Францам Якабі]] добрай рады не прынялі<ref>{{Спасылка|url=https://www.bvb.de/Der-BVB/Chronik/1909|загаловак=Die BVB-Chronik - Das Jahr 1909|мова=de|выдавец=Offizielle BVB-Webseite {{!}} bvb.de|дата=28 красавіка 2020}}</ref>. Імя «Барусія» паходзіць ад [[лацінская мова|лацінскай]] назвы [[Прусія|Прусіі]] й суседняй браварні<ref>{{Спасылка|url=http://www.euro-football.ru/champ/germany/history/borussia.htm|загаловак=История ФК "Боруссия Дортмунд"|мова=ru|выдавец=Еврофутбол.Ру|копія=http://web.archive.org/web/20070505030925/http://www.euro-football.ru/champ/germany/history/borussia.htm|дата копіі=5 мая 2007|дата публікацыі=2006}}</ref>. Спачатку каманда гуляла ў бела-блакітных паласатых кашулях з чырвонай паласой і чорных трусах. Сучасныя чорна-жоўтыя колеры зьявіліся ў 1913 годзе. Першыя гады існаваньня каманда правяла ў акруговых лігах. У часы [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] большасьць гульцоў «Барусіі» забралі ў жаўнеры. Вярнуліся не шматлікія й у 1920-я гады каманду прыйшлося ствараць ці ледзь не з нуля. З суседзямі па [[Вэстфалія|Вэстфаліі]] «Барусія» гуляла зь пераменным посьпехам, вось толькі з «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]» адносіны не складаліся. Клюб з [[Гельзэнкірхэн]]у стала абыгрываў дортмундцаў. Тым ня менш, уздыму «Барусіі» ў галоўную лігу Вэстфаліі ў 1936 годзе спрыяў адзін з найвялікшых гульцоў «Шальке» — [[Эрнст Куцора]], які пачаў сваю трэнэрскую дзейнасьць у варожым лягеры. === Па вайне === [[Файл:Sigfried Held 1971 Ajman stamp.jpg|значак|зьлева|Паштоўка з выявай [[Зыгфрыд Гэльд|Зыгфрыда Гэльда]], які быў аўтарам аднаго з галоў фіналу [[Кубак уладальнікаў кубка УЭФА 1965—1966 гадоў|Кубка ўладальнікаў кубка 1965—1966 гадоў]].]] Па вайне клюб, як і многія іншыя арганізацыі, так ці інакш, зьвязаныя з [[Трэці Райх|Трэцім Райхам]], быў распушчаны. Таксама былі праведзены спробы аб’яднаць клюб з двума іншымі: ''Werksportgemeinschaft Hoesch'' і ''Freier Sportverein 98'', як ''Sportgemeinschaft Borussia von 1898'', але ў выніку было абрана імя ''Ballspiel-Verein Borussia'' (BVB). Першы сур’ёзны посьпех прыйшоў да клюбу ў 1947 годзе, калі «Барусія» атрымала перамогу ў [[чэмпіянат Вэстфаліі па футболе|чэмпіянаце Вэстфаліі]], упершыню ва ўласнай гісторыі абыграўшы «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]». Адбылася гэтая падзея 18 траўня 1947 году. Матч скончыўся зь лікам 3:2. Тры галявыя перадачы ў гэтым матчы зрабіў капітан і лідэр «Барусіі» [[Аўгуст Ленц]], які гуляў яшчэ ў даваеннай камандзе. У тым жа годзе «Барусія» выйшла ў фінал Брытанскай зоны акупацыі, але прайграла там «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбургу]]» зь лікам 0:1. А ў сэзоне 1947—1948 гадоў Барусія стала пераможцам толькі што створанай Заходняй Обэрлігі<ref>{{Спасылка|url=http://bvb09history.narod.ru/history.html|загаловак=«Черно-желтые» протестанты|выдавец=Сайт расейскіх заўзятараў клюбу|мова=ru|копія=http://web.archive.org/web/20070110015450/http://bvb09history.narod.ru/history.html|дата копіі=10 студзеня 2007}}</ref>. Упершыню чэмпіёнам дортмундзкі клюб мог стаць у 1949 годзе, але ў фінале нацыянальнай лігі «Барусія» атрымала паразу ў дадатковы час ад футбольнага клюбу «[[Мангайм (футбольны клюб)|Мангайм]]» зь лікам 3:2. У 1956 годзе дортмундзкі клюб упершыню стаў [[чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіёнам Нямеччыны]] (Обэрлігі). У 1956 годзе ў фінале зь лікам 4:2 быў перайграны «[[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]]» (чэмпіянат праходзіў у дзьве групы з матчам плэй-оф паміж пераможцамі груп). У 1957 годзе Барусія абараніла тытул, яна перамагла «Гамбург» зь лікам 4:1. Абедзьве гульні сталі пераможнымі адным і тым жа складам. Пасьля гэтага «Барусія» ўпершыню прыняла ўдзел у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]]. Таксама, у 1957 годзе, клюб быў названы найлепшым клюбам году сярод каманд усіх відаў спорту. У апошнім чэмпіянаце Нямеччыны, які праходзіў у «старым стылі», у 1963 годзе перамогу таксама трываў клюб з Дортмунду. На эўрапейскай арэне «Барусія» дамагчыся вялікіх посьпехаў ня здолела, спачатку ў [[Кубак чэмпіёнаў|Кубку чэмпіёнаў]], «Барусія» на стадыі 1/8 фіналу атрымала паразу ад «[[Манчэстэр Юнайтэд]]», а ў наступным годзе была слабейшая за «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]», але ўжо на стадыі 1/4 фіналу. [[Файл:Ajax tegen Borussia Dortmund spelmomenten, Bestanddeelnr 929-2909.jpg|значак|Матч дортмундзкай «Барусіі» супраць нідэрляндзкага «[[Аякс Амстэрдам|Аякса]]».]] У 1965 годзе «Барусія» ўпершыню стала ўладальніцай [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. У 1966 годзе дортмундзкі клюб стаў уладальнікам Кубка ўладальнікаў кубкаў, перамогшы зь лікам 2:1 ангельскі «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]» у дадатковы час. Галамі вызначыліся [[Зыгфрыд Гэльд]] і [[Райнгард Лібуда]]. Аднак у тым жа годзе каманда страціла лідэрства ў [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]], зазнаўшы чатыры паразы ў апошніх пяці гульнях лігі і заняўшы другое месца, адстаўшы на ​​тры пункты ад чэмпіёнаў «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]», посьпех якога быў дасягнуты дзякуючы гульні [[Фрыдгэльм Канэцка|Фрыдгэльма Канэцка]], які сам трапіў у каманду з дортмундзкай «Барусіі». 1970-я гады характарызаваліся фінансавымі праблемамі, вылетам з Бундэсьлігі ў 1972 годзе і адкрыцьцём [[Вэстфаленштадыён]]у, названага ў гонар рэгіёну Вэстфаліі. Адкрыцьцё стадыёна адбылося ў 1974 годзе, а праз два гады клюб вярнуўся ў Бундэсьлігу. Дортмундцы працягвалі мець фінансавыя цяжкасьці ўсьцяж 1980-х гадоў. «Барусія» пазьбегла вылету ў 1986 годзе, здабыўшы перамогу ў трэцім вырашальным матчы плэй-оф супраць «[[Фартуна Кёльн|Фартуны]]» з [[Кёльн]]у пасьля таго, як заняла ў рэгулярным сэзоне 16-ы радок. Каманда не дамагалася аніякіх значных посьпехаў да перамогі ў Кубку Нямеччыны ў 1989 годзе, сьвяткаваўшы перамогу ў фінале зь лікам 4:1 над «[[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэрам]]». Гэта быў першы трафэй [[Горст Кёпэль|Горста Кёпэля]] ў якасьці трэнэра. Дортмундцы таксама разжыліся перамогай у Супэркубку Нямеччыны 1989 году, адолеўшы «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыю]]» зь лікам 4:3. == Стадыён == [[Файл:Signal Iduna Park new sign.jpg|міні|200пкс|Сыгнал Ідуна Парк ([[Вэстфаленштадыён]]). Хатняя арэна «Барусіі»]] {{Асноўны артыкул|Вэстфаленштадыён}} Стадыён «Барусіі», «[[Вэстфаленштадыён]]», у цяперашні час мае назоў «Сыгнал Ідуна Парк». Стадыён зьяўляецца найбуйнейшым стадыёнам у [[Нямеччына|Нямеччыне]] й шостым паводле велічыні ў [[Эўропа|Эўропе]]. «Вэстфаленштадыён» замяніў стадыён «[[Ротэ Эрдэ]]», які знаходзіцца па суседзтве<ref>[https://web.archive.org/web/20120315221643/http://www.westline.de/fussball/borussia-dortmund/Signal-Iduna-Park-vor-dem-Umbau;art2003,218887 «Umbau des Signal Iduna Parks»]. Westline.de</ref>, што было зьвязана з ростам папулярнасьці клюбу. Адбылася гэтая падзея ў 1974 годзе, асноўная доля грошай была дадзена клюбу ад адміністрацыі гораду [[Дортмунд]], бо новы стадыён павінен быў праводзіць матчы [[чэмпіянат сьвету па футболе 1974 году|чэмпіянату сьвету па футболе 1974 году]]. Паводле спонсарскага пагадненьня стадыён перайменаваны ў «Сыгнал Ідуна Парк»<ref>СИГНАЛ ИДУНА ПАРК // Большая российская энциклопедия. Электронная версия (2020); https://web.archive.org/web/20200920125257/https://bigenc.ru/sport/text/5142842 Дата обращения: 28.04.2020</ref>. «Вэстфаленштадыён» зьведаў некалькі рэканструкцыяў на працягу сваёй гісторыі, каб павялічыць памеры стадыёну, у тым ліку пашырэньне стадыёну да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянату сьвету 2006 году]]. У 2008 годзе на стадыёне адчыніў дзьверы клюбны музэй. У 2011 годзе Барусія ўсталявала прыстасаваньні для атрыманьня [[сонечная энэргія|сонечнай энэргіі]] на даху стадыёну дзякуючы камапніі [[Q-Cells]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111023075436/http://www.q-cells.com/en/press/article/Q-Cells-and-German-football-champion-Borussia-Dortmund-enter-into-partnership.html «Q-Cells and German football champion Borussia Dortmund enter into partnership»]. Q-cells.com</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q36184031|Бр|}} {{Гулец1|3|Q23559699|Аб|}} {{Гулец1|4|Q62015814|Аб|}} {{Гулец1|5|Q17484446|Аб|}} {{Гулец1|7|Q110483835|ПА|}} {{Гулец1|8|Q60889488|ПА|}} {{Гулец1|9|Q18637429|Нап|}} {{Гулец1|14|Q80314837|Нап|}} {{Гулец1|17|Q106915801|ПА|}} {{Гулец1|19|Q121422699|ПА|}} {{Гулец1|20|Q472300|ПА|}} {{Гулец1|21|Q66738004|Нап|}} {{Гулец1|22|Q118441569|Аб|}} {{Гулец1|23|Q27694|Аб|капітан}} {{Гулец1|24|Q106967174|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|25|Q27518278|ПА|}} {{Гулец1|26|Q28717698|Аб|}} {{Гулец1|28|Q125476516|ПА|}} {{Гулец1|30|Q21923379|Бр|}} {{Гулец1|31|Q114436146|Бр|}} {{Гулец1|33|Q66005227|Бр|}} {{Гулец1|36|Q134086937|Аб|}} {{Гулец1|39|Q124694195|Аб|}} {{Гулец1|40|Q130316575|Нап|}} {{Гулец1|41|Q130316017|Нап|}} {{Гулец1|44|Q134722733|ПА|}} {{Гулец1|45|Q104870781|ПА|}} {{Гулец1|48|Q137395975|ПА|}} {{Гулец1|49|Q134546606|Аб|}} {{Канец складу}} === Рэзэрвовая каманда === * [[Барусія Дортмунд II]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.bvb.de/ Афіцыйны сайт] {{Склад ФК «Барусія» Дортмунд}} {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} {{Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА}} [[Катэгорыя:Барусія Дортмунд| ]] [[Катэгорыя:Дортмунд]] mbohd7b3kl60ciiz5loei23a6pa8wgg 0 102538 2686386 2661053 2026-08-23T18:28:35Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686386 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Фіярэнтына |Лягатып = 2022 ACF Fiorentina logo.svg |ПоўнаяНазва = ACF Fiorentina SpA |Горад = [[Флярэнцыя]], [[Італія]] |Стадыён = [[Артэміё Франкі (стадыён)|Артэміё Франкі]] |Умяшчальнасьць = 47 282 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ФіярэнтынаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ФіярэнтынаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Фіярэнтына}} |Прыналежнасьць = Італьянскія |pattern_la1 = _fiorentina2122h |pattern_b1 = _fiorentina2122h |pattern_ra1 = _fiorentina2122h |pattern_sh1 = _fiorentina2122h |pattern_so1 = _fiorentina2122h |leftarm1 = 4C1D84 |body1 = 4C1D84 |rightarm1 = 4C1D84 |shorts1 = 4C1D84 |socks1 = 4C1D84 |pattern_la2 = _fiorentina2122a |pattern_b2 = _fiorentina2122a |pattern_ra2 = _fiorentina2122a |pattern_sh2 = _fiorentina2122a |pattern_so2 = _fiorentina2122a |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _fiorentina2122t |pattern_b3 = _fiorentina2122t |pattern_ra3 = _fiorentina2122t |pattern_sh3 = _fiorentina2122t |pattern_so3 = _fiorentina2122t |leftarm3 = FFFF00 |body3 = FFFF00 |rightarm3 = FFFF00 |shorts3 = FFFF00 |socks3 = FFFF00 }} «'''Фіярэнтына'''» ({{мова-it|Fiorentina}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Флярэнцыя]]. Заснаваны ў 1926 годзе пры аб’яднаньні клюбу «Фірэнцэ» й футбольнай сэкцыі моладзевай каманды «Лібэртас», аднак быў перафармаваны ў 2002 годзе пасьля банкруцтва. «Фіярэнтына» большасьць часу свайго існаваньня гуляе ў найвышэйшым дывізіёне італьянскага футболу, і толькі чатыры клюбы правялі ў Сэрыі А больш сэзонаў, чым «Фіярэнтына». «Фіярэнтына» двойчы перамагала ў італьянскім чэмпіянаце, у сэзоне 1955—1956 гадоў, а затым у сэзоне 1968—1969 гадоў. Таксама клюб зьяўляецца 6-разовым уладальнікам [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]], уладальнікам [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]] (1961). З 1931 году клюб гуляў на стадыёне «[[Артэміё Франкі (стадыён)|Артэміё Франкі]]», які ў цяперашні час мае 47 282 месцаў. Стадыён выкарыстаў некалькі імёнаў на працягу многіх гадоў і зьведаў некалькі рэканструкцыяў. «Фіярэнтына» шырока вядомыя пад мянушкай «фіялкі», якая мае спасылку на іхны адметны фіялетавы колер формы. == Гісторыя == === Стварэньне === «Фіярэнтына» была заснавана 26 жніўня 1926 году чальцом [[Нацыянальная фашысцкая партыя|Нацыянальнай фашысцкай партыі]] маркізам [[Люіджы Рыдольфі]]<ref>Martin Simon. [http://books.google.com/books?id=LSOmTCa8g50C&pg=PA142&lpg=PA142&dq=fiorentina+Luigi+Ridolfi+fascist&source=web&ots=-TY6RPJtWP&sig=plBjFJCYajFpO1RG3DF128PVB7E&hl=en Football and Fascism: The National Game Under Mussolini]. — Berg Publishers. — {{ISBN|1-85973-705-6}}</ref>, які ініцыяваў зьліцьцё двух флярэнтыйскіх клюбаў — «Фірэнцэ» ({{мова-it|Club Sportivo Firenze|скарочана}}) і «Лібэртас» ({{мова-it|Palestra Ginnastica Libertas|скарочана}}). Мэтай гэтага зьліцьця было зьяўленьне ў [[Флярэнцыя|Флярэнцыі]] моцнага клюбу, здольнага канкураваць з супернікамі ў паўночна-заходняй Італіі. Таксама мела месца культурнае адраджэньне «[[Флярэнтыйскае кальча|Флярэнтыйскага кальча]]», продка сучаснага футболу, у які гулялі чальцы сям’і [[Мэдычы]]. [[Файл:Fiorentina_through_the_ages_2.jpg|значак|зьлева|Выніковыя пазыцыі «Фіярэнтыны» ў італьянскай сыстэме футбольных ліг ад першага сэзона аб’яднанай Сэрыі А (1929/30).]] 22 верасьня 1929 году на таварыскі матч з «[[Рома Рым|Ромай]]» футбалісты «Фіярэнтыны» ўпершыню выйшлі на поле ў фіялетавых футболках з эмблемай у выглядзе флярэнтыйскай лілеі, да гэтага моманту каманда выступала ў чырвона-белай форме. Пасьля цяжкага старту й трох сэзонаў у ніжэйшых лігах, «Фіярэнтына» выйшла ў [[Сэрыя A|Сэрыю А]] ў 1931 годзе. У тым жа годзе быў адкрыты новы стадыён у Флярэнцыі, названы «Джаваньні Бэрта», у гонар знакамітага фашыста, аднак цяпер ён вядомы як «[[Артэміё Франкі (стадыён)|Артэміё Франкі]]». У той час стадыён быў шэдэўрам інжынэрнага мастацтва й цырымонія ягонага адкрыцьця была грандыёзнай. Каб на роўных спаборнічаць з найлепшымі камандамі Італіі, «Фіярэнтына» ўмацавалася новымі гульцамі, у прыватнасьці ўругвайцам [[Пэдра Пэтроні]] па мянушцы «бамбардзір» ({{мова-es|El Artillero|скарочана}}). Нягледзячы на ​​добра праведзены сэзон і занятае чацьвёртае месца, у наступным годзе «Фіярэнтына» вылецела ў [[Сэрыя Б|Сэрыю B]], аднак хутка вярнулася ў вышэйшы дывізіён. У 1941 годзе клюб перамог свой першы [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]], але каманда ня здолела дамагчыся значнага посьпеху ў 1940-х гадах з-за [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] й іншых праблемаў. === Першы скудэта === У 1950-х гадох «Фіярэнтына» займала стале месца ў пяцёрцы найлепшых камандаў лігі. Каманда складалася з выдатных гульцоў, [[Джуліяна Сарта]], [[Сэрджыё Чэрвата]], [[Франчэска Разэта]], [[Гвіда Гратона]], [[Джузэпэ К’япэля]] й [[Альда Скарамуччы]], але найлепшым з усіх быў дуэт нападнікаў бразыльца [[Жуліньнё]] й аргентынца [[Мігель Мантуоры|Мігеля Мантуоры]]. Гэтая каманда выйграла першае чэмпіёнства для «Фіярэнтыны» ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1955—1956 гадоў|сэзоне 1955—1956 гадоў]], на 12 пунктаў адарваўшыся ад фінішаваўшага другім «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]». «Мілян» абышоў «Фіярэнтыну» ў наступным годзе ў барацьбе за чэмпіёнства, але больш значным стала тое, што «Фіярэнтына» стала першай італьянскай камандай, якая згуляла ў фінале [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў па футболе|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]], дзе прайграла ў асноўны час зь лікам 0:2 мадрыдзкаму «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]», дзе бліскаў [[Альфрэда Ды Стэфана]]. У наступных трох сэзонах «Фіярэнтына» займала другое месца ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1960—1961 гадоў|сэзоне 1960—1961 гадоў]] клюб зноўку перамог у розыгрышы Кубка Італіі й пасьпяхова выступаў на міжнароднай арэне, выйграўшы [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубак уладальнікаў кубкаў]] у матчы супраць «[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]». Пасьля некалькіх гадоў, на працягу якіх каманда станавілася віцэ-чэмпіёнам, «Фіярэнтына» апусьцілася ўніз у 1960-х гадох, займаючы 4—6 месцы, аднак клюб атрымаў перамогі ў Кубку Італіі й [[Кубак Мітропа|Кубку Мітропы]] ў 1966 годзе. [[Файл:AC Fiorentina - Bruno Pesaola.jpg|значак|Бруна Пэсаолё - галоўны трэнэр Фіярэнтыны ад 1968 а 1971 году]] Сэзон 1968-69 гадоў пачаўся зь перамогі на алімпійскім стадыёне супраць «[[Рома Рым|Ромы]]». Пасьля некалькіх нічыіх, перамог зь невялікай перавагай і адзінай паразы ў матчы з «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньняй]]», перамога на стадыёне [[Сан-Сыра]] супраць «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэра]]» абазначыла пачатак скачка да другога Скудэта. Пад кіраўніцтвам галоўнага трэнэра Бруна Пэсаолё каманда захоўвала [[прагматызм]] і тактычную [[Дысцыпліна|дысцыпліну]]. Трэнэр загружаў сваіх падначаленых песьнямі Пепіна Гальярды. Урэшце рэшт каманда, крычалкай якой была «Уе-уе», і якой кіраваў прэзыдэнт Нэля Бальіні, вырасла і гатова стаць cур’ёзным прэтэндэнтам на тытул. Паслядоўныя перамогі перарваліся толькі нічыёй у матчы супраць «[[Тарына Турын|Тарына]]». Перад калядамі перамаглі яшчэ і «Палерма». У [[Кубак кірмашоў|Кубку кірмашоў]] каманда атрымала паразу ад «[[Віторыя Сэтубал]]». Чэмпіянат працягваўся, у тройцы лідараў разам з «Фіярэнтынай» былі «[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]» і «Мілян». У 21-м туры каманда згуляла ўнічыю зь «[[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнца]]» і канчаткова заваёўвае вяршыню рэйтынга. Пасьля хатняй перамогі над «[[Піза (футбольны клюб)|Пізай]]» за два туры да канца чэмпіянату, каманда мела на два ачкі больш за «Мілян» і на тры ачкі больш за «Кальяры». У перадапошнім туры каманда гуляла супраць «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтуса]]» ў Турыне, дзе прысутнічалі больш за дзесяць тысяч прыхільнікаў з Флярэнцыі і столькі ж з Паўночнай Італіі. Тысячы фіялетавых і чорна-белых сьцягоў перамешваліся паміж сабой. Гол Кьяруджы дапамог заваяваць тры ачкі ў гэтым матчы. Такім чынам, праз трынаццаць гадоў каманда другі раз перамагла ў Скудэта. Футбалісты, якія ўвайшлі ў гісторыю — вядомыя «Фіярэнтына Уе-уе» — былі ўганараваныя пятнаццацю тысячамі сваіх прыхільнікаў пасьля матча. Пераможцы вярталіся ў свой горад пакрытыя фіялетавым колерам. Гэта Кьяруджы, Дэ Сісты, Амарыльду, Эспазыта, Мэрла, Мараскі, Фэрантэ, Брыцы, Рыца, Франка Супэрчы, Бэрнарда Рагора, Эральда Манчын, Кляўдыюё Бандоні, Пэрлюіджы Чэнчэты, Джанкарлё Данава, Джорджыё Марыяні, Джаван Батыста Піравана, Паоліна Станцыял і трэнэр Бруна Пэсаолё. === 1970—1979 — Антаньёні, чацьвёрты Кубак Італіі і Кубак Ангельска-Італьянскай Лігі === [[Файл:Giancarlo Antognoni - AC Fiorentina 1974-75.jpg|значак|зьлева|Джанкарлё Антаньёні - найлепшы гулец «Фіярэнтыны»]] Сэзон 1969—1970 гадоў стаўся супярэчлівым, у выніку толькі чацьвёртае месца і кваліфікацыя ў [[Кубак кірмашоў]]. У наступным сэзоне прэзыдэнт Бальіні аддаў абавязкі трэнэра «чараўніку з Туры» Онза Пульезэ, дзякуючы якому вылет ў Сэрыю В пазьбегнуты толькі па розьніцы галоў, замест яе ў ніжэйшы дывізіён накіраваўся «[[Фоджа (футбольны клюб)|Фоджа]]». Новы прэзыдэнт Угаліні прызначыў трэнэрам Нільса Лідгалма, які адрадзіў дух сэзона 1969 году і запасіў у каманду новых футбалістаў. У выніку сэзон 1972—1973 гадоў скончаны на пятым месцы. Колькасьць ачкоў была аднолькавая зь «Інтэрам». «Фіярэнтына» атрымала права выступаць у Кубку УЭФА. У сэзоне 1972—1973 году каманда заняла чацьвёртае месца, зноў з аднолькавай колькасьцю ачкоў зь «Інтэрам» і з чарговым удзелам у Кубку УЭФА. Таксама пад час гэтага сэзона ў матчы супраць Вэроны ўпершыню гуляў Джанкарлё Антаньёні. Гэты 18-гадовы талент зьвярнуў на сябе ўвагу ў гэты дзень, бо адбыўся першы крок аднаго з самых важных гульцоў. Радысэ замяніў Лідгалма і перайшоў да агрэсыўнага і захапляючага стылю, але нявопытнасьць і надахоп фізычнай падрыхтоўкі для такога энэргічнага футболу прывялі да правалу ў выніках і шостага месца напрыканцы. На месца Радысэ прыйшоў Нэрэа Рока, але яму прыйшлося абыходзіцца без Дэ Сісты, якога прадалі ў Рому, і працаваць зь цяжкай камандай гульцоў; паводле вынікаў сэзона каманда заняла восьмае месца. Трэнэр з Трыеста перайшоў у «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]», пакінуўшы свайму намесьніку Марыё Мацоні ({{мова-it|Mario Mazzoni|скарочана}}) задачу кіраваць камандай у фінальных частках Кубка Італіі 1974—1975 гадоў. Пасьля перамогі над «[[Рома Рым|Ромай]]», моладзь пад кіраўніцтвам Марыё Мацоні трапіла ў фінал Кубка Італіі, дзе на алімпійскім стадыёне сустрэлася зь «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]». У старце матчу 28 ліпеня 1975 году выйшлі Супэрчы, Бэатрычэ, Марэна Роджы ({{мова-it|Moreno Roggi|скарочана}}); Вінчэнца Гуерыні, Эніё Пэлегрыні, Маура Дэла Мартыра ({{мова-it|Mauro Della Martira|скарочана}}), Дамэніка Каза, Кляўдыё Мэрла, Джанфранка Казарса ({{мова-it|Gianfranco Casarsa|скарочана}}), Джанкарлё Антаньёні і Кляўдыё Дэзалаці. Яны перамаглі зь лікам 3:2. Аўтарамі галоў былі Казарса, Гуерыні ды Паолё Розі ({{мова-it|Paolo Rosi|скарочана}}). Гульцы ў той вечар выступалі ў цалкам белых кашулях і маглі забіць яшчэ адзін гол. Такім чынам, «фіялетавыя» заваявалі чацьвёрты Кубак Італіі нягледзячы на тое, што «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» лічыўся галоўным фаварытам. На трыбунах прысутнічаў Карлё Мацонэ ({{мова-it|Carlo Mazzone|скарочана}}, які неўзабаве стаў трэнэрам каманды. Перамога дазволіла ўдзельнічаць у Кубку Англа-Італьянскай лігі, у якім сустракаліся пераможцы Кубкаў Італіі і Ангельшчыны. У сьнежні 1975 году быў пераможаны «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]», у першым матчы гол забіў Гуерыні, у другім матчы — Вальтар Спэгіярын ({{мова-it|Walter Speggiorin|скарочана}}). Футбалісты Мацонэ вярнулі Кубак у Італію упершыню пасьля посьпеху «Балёньні» ў 1970 годзе. Пасьля трыюмфаў быў час няўпэўненасьці, калі «Фіярэнтына» ледзь не выляцела ў [[Сэрыя В|Сэрыю B]] напрыканцы [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1975—1976 гадоў|сэзона 1975—1976 гадоў]]. Пад час сэзона 1976—1977 дамінавалі каманды з Турыну, «Ювэнтус» набраў рэкордную колькасьць ачкоў. У гэты год бок Мацонэ заняў выдатнае трэцяе месца і кваліфікаваўся да ўдзелу ў Кубку УЭФА. У сэзоне 1977—1978 году каманда выйшла з зоны вылету толькі ў апошнім туры. Бэпэ Кьяпэля заняў месца галоўнага трэнэра, прэзыдэнт Угаліні падаў у адстаўку, яму на зьмену прыйшоў Рудолфа Мэлоні. Паолё Карозі быў галоўным трэнэрам у сэзоне 1978—1979 гадоў. Пасьля добрага пачатку адзінаццаць матчяў прайшлі безь перамог, але потым удалося адгулялацца, каб скончыць чэмпіянат на шостым месцы, колькасьць ачкоў артымалася аднолькавай з «Напалі». Пад час сэзона 1979—1980 гадоў памёр Радольфа Мэлёні, прэзыдэнт Фіярэнтыны. На ягонае месца прыйшоў Энрыка Мартэліні, а ў 1980 годзе ўпершыню ў гісторыі прэзыдэнтамі клюба сталі два чалавекі — Флявіё Пантэля і ягоны сын Радольф. Скандал з дамоўнымі матчамі, які адбыўся ў гэтым годзе, так званы «Татанэра», не закрануў супрацоўнікаў і гульцоў клюба. Каманда была ў кепскай форме і скончыла сэзон на шостым месцы. === 1980—1990 — ад Скудэта да фіналу Кубка УЭФА === Улетку 1980 года кіраваць клюбам пачала сям’я Пантэля. Адначасова ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе|італьянскай сыстэме ліг]] стаў дазваляцца ўдзел замежных гульцоў. Пасьля жудасных гадоў пад кіраўніцтвам Карозі, былы гулец «Фіярэнтыны» Джанкарлё «Пічыё» Дэ Сісты заняў пасаду трэнэра і ня здолеў трапіць у Кубак УЭФА. Супярэчнасьці з новай формай і новым лягатыпам зьмягчыліся набыцьцём дарагіх гульцоў Грацыяні, Пэчы, Паолё Манэлі, Масара, Кукурэду ды [[П’етра Верхавод|Верхавода]]. Матчы чэмпіянату былі засмучаныя сур’ёзнай траўмай галавы капітана каманды Антаньёні ў матчы супраць «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]» і скончылася досыць незвычайна: у апошнім туры была нічыя з «[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]», а «Ювэнтус» перамог «Катандзара». Такім чынам, з-за спрэчнага рашэньня судзьдзі не адбыўся дадатковы матч для вызначэньня пераможцы Сэрыі А. На месца Верхавода прыйшоў Даніэль Пасарэля (капітан зборнай Аргентыны). У чвэрцьфінале Кубка Італіі 1981—1982 гадоў «Фіярэнтына» перамагла «[[Тарына Турын|Тарына]]». У [[Кубак УЭФА 1982—1983 гадоў|Кубку УЭФА 1982—1983 гадоў]] каманда атрымала паразу ў першым туры ад «[[Унівэрсытаця Краёва]]». У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1982—1983 гадоў|Сэрыі А сэзона 1982—1983 гадоў]] прыйшлося застацца без эўрапейскіх Кубкаў. Дзякуючы працы Італя Алёды, які далучыўся да клюба ў 1982 годзе, каб засяродзіцца на трансфэрах, яшчэ раз быў дасягнуты верх табліцы лігі; праўда, другая [[траўма]] капітана Антаньёні зьнішчыла веру гульцоў у магчымасьць заваяваньня тытулу. Трэцяе месца дазволіла кваліфікавацца ў Кубак УЭФА. У наступным сэзоне 1984—1985 гадоў прыйшоў зорны бразылец Сакрат, але яму было цяжка ўпісацца ў каманду. Дэ Сысты не хацеў зьмяняць сыстэму пад яго. Усё гэта і страта Антаньёні разбурыла надзеі; параза ад «Вэроны» ў Сэрыі А і вылет з Кубка УЭФА былі пачаткам заняпаду. Кіраўніцтва замяніла Дэ Сісты на Фэручыё Валькарэджы, але сэзон ужо быў прайграны. Расчараваны негатыўным вопытам з Сакратам, які дорага каштаваў, клюб засяродзіў увагу на моладзі. Альда Аграпі заняў пасаду галоўнага трэнэра ў сэзоне 1985—1986 гадоў і прывёў каманду да кваліфікацыі Кубка УЭФА пасьля выдатных перамог над «Сампдорыяй» (1:0), «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» (2:0) і «Інтэрам» (3:0). Пасьля адстаўкі Раньеры Пантэля новы прэзыдэнт П’ер Казарэ Барэты падпісаў Рамона Ангэля Дыяза, Альбэрта Ды Чыяра, Марка Ляндучы і былога гульца Рабэрта Гальбіяты. Эўджэніё Бэрсэліні, вельмі вопытны трэнэр, быў выбраны кіраваць камандай, але ня змог палепшыць вынікі ў сэзоне. Сэзон 1986—1987 гадоў стаўся таксама пачаткам аднаго зь вялікіх італьянскіх футбольных талентаў. Паміж Антаньёні і Руі Кошта, вялікая традыцыя кашулі зь дзясятым нумарам працягнутая маладым геніем, які забіваў пэнальці са спакоем трыццацігадовага профі: [[Рабэрта Баджа]]. Баджа нарадзіўся ў 1967 годзе і нягледзячы на тое, што шматлікія траўмы перашкаджалі старту ягонай кар’еры, пакінуў сьлед у гісторыі. Баджа атрымаў траўму калена, калі прыйшоў у клюб у 1985 годзе; ён упершыню выйшаў у апошнія 15 хвілін за канца ў матчы супраць «Інтэра» другога тура сэзона 1986—1987 гадоў. У наступны раз ён выступіў толькі напрыканцы сэзона. Ён забіў першы гол у Сэрыі А на [[Сан-Паолё (стадыён)|стадыёне Сан-Паолё]], на якім «Напалі» з Дыега Марадонай у складзе ўжо сьвяткаваў першую перамогу ў Скудэта. Вялікі Антаньёні даў магчымасьць маладому таленту забіць з флянга. Нажаль, сэзон атрымаўся слабым. У верасьні каманда вылецела з Кубка Італіі і Кубка УЭФА, а іхнія вынікі ў лізе пагоршыліся: пасьля адзінай перамогі ў першых васьмі матчах адразу прыхільнікам клюба стала зразумела, чаго чакаць у гэтым сэзоне. Вяртаньне Джанкарлё Антаньёні не дадало неабходнага хрыбта, каб пераламіць ход сэзона, да таго ж вымушана адсутнічаў Рабэрта Баджа з-за траўмы калена напачатку сэзона. Двухгадовае кіраўніцтва [[Свэн-Ёран Эрыксан|Свэна-Ёрана Эрыксана]] ад 1987 да 1989 года паступова палепшыла стыль гульні каманды і прынесла досыць розныя вынікі. Прагрэс у Кубку Італіі і добры пачатак сэзона зацьміліся авіякатастрофай, у якой загінуў прэзыдэнт П’ер Чэзарэ Барэты. Пасьля гэтага каманда збочыла і ў выніку заняла восьмае месца. У той час як бульдозэры руйнавалі хатні стадыён «Фіярэнтыны», каб перабаудаваць яго для [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|Чэмпіяната Сьвету 1990 году]]<ref>{{Кніга|аўтар=Zucconi, G.|год=1995|загаловак=Florence: An Architectural Guide|выданьне=2001 Reprint ed.|месца=San Giovanni Lupatoto (Vr)|выдавецтва=Arsenale Editrice|pages=131|ISBN=88-7743-147-4}}</ref>, новы сэзон каманда пачала пад кіраўніцтвам прэзыдэнта Лярэнца Рыгеты і з новымі гульцамі Стэфана Барганова, Энрыка Кукі ды [[Дунга]]. Гэты сэзон выдаўся лепшым за папярэдні: крэпкія паўабаронцы і галы Баджа ды Барганова ўражвалі прыхільнікаў і дазволілі заваяваць кваліфікацыю ў Кубак УЭФА. Сэзон 1989—1990 гадоў стаў пераломным момантам для італянскага футболу і «Фіярэнтыны». Каманда ледзь ня вылецела з Сэрыі А, але дайшла да [[Фінал Кубка УЭФА 1990 году|фінала Кубка УЭФА]], паказваючы фантастычны футбол. Радасьць ад гэтага зьмянілася абурэньнем пасьля продажу [[Рабэрта Баджа]] «Ювэнтусу« і продажу самога клюба Чэкі-Горы. Першапачаткова каманду ўзначаліў Бруна Джорджы. Але ягоныя слабыя вынікі ў хатніх спаборніцтвах прымусілі клюб паспрабаваць захаваць тое, што можна было, шляхам прызначэньня Франчэска Грацыяні на апошнія два месяцы сэзона. Задача ў лізе была выкананая, але расчараваньне ў фінале Кубка УЭФА было невыносным для прыхільнікаў пасьля перамогі «Ювэнтуса» ў першым матчы зь лікам 3:1 і нічыёй у другім матчы. === 1991—1996 — Сям’я Чэкі Горы, пяты Кубак Італіі і Супэркубак Батыстуты === У 1990 годзе Марыё Чэкі Горы і ягоны сын Віторыё набылі клюб у сям’і Пантэля. Трансфэрнае вакно ў гэты момант ужо зачынілася. Трэнэра — Сэбаст’яна Лязароні, былога трэнэра зборнай Бразыліі — выбіралі іхнія папярэднікі, а склад патрабаваў перабудовы. Не ўратавала і перамога над «Ювэнтусам» у першы дзень, калі Баджа гуляў супраць сваёй былой каманды. Напрыканцы сэзона клюб разьмяшчаўся ў ніжняй палове турнірнай табліцы. Пры першай магчымасьці ўлетку 1991 году Чэкі Горы набылі новых гульцоў: Мазыньню, П’етра Майеляра ({{мова-it|Pietro Maiellaro|скарочана}}), Марка Бранка і [[Габрыель Батыстута|Габрыеля Батыстута]], які толькі што з трыюмфам выступаў у Аргентыне і атрымаў залатую буцу ў Кубку Амэрыкі. Пачатак паступовага ўзьлёту быў недастатковым для захаваньня пасады ні Лязароні, ні ягонага спадкаемцы Жыжы Радысэ, які прывёў каманду да невыразнага выніку ў турнірнай табліцы. У 1992 годзе падпісаныя вялікія імёны — Штэфана Эфэмбэрга ({{мова-de|Stefan Effenberg|скарочана}}, гулец зборнай Нямеччыны), [[Браян Ляўдруп|Брайна Ляўдрупа]], Фабрыцыё Ды Маўра ({{мова-it|Fabrizio Di Mauro|скарочана}}), Даніэле Карнаск’ялі ({{мова-it|Daniele Carnasciali|скарочана}}), Франчэска Баяна і Джанлюку Люпі ({{мова-it|Gianluca Luppi|скарочана}}). Нягледзячы на адкрыты, агрэсіўны і сьмелы футбол у першым коле сэзона, Фіярэнтына была прыніжаная вельмі добра ўкамплектаваным «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]», які забіў «Фіярэнтыне» сем галоў. Пасьля гэтага Віторыё Чэкі Горы прыняў рашэньне звольніць Жыжы Радычэ з пасады і прызначыць Альда Агропі. Гэта было пачаткам канца: незадавальняючыя вынікі прывялі да нечаканага вылету пасьля больш як пяцідзесяці гадоў у Сэрыі А. У наступным сэзоне каманда адразу дабілася павышэньня ў Сэрыю А. У гэтым камандзе дапамог [[Кляўдыё Раньеры]], які нарадзіўся ў Рыме. На вялікі жаль, Марыё Чэкі Горы памёр. Прэзыдэнтам клюба быў абраны ягоны сын Віторыё. Пасьля гэтага ў сэзоне 1993—1994 гадоў каманда зноў выступала ў Сэрыі А. Наступны год належаў Габрыелю Батыстута. Тады ж прыйшоў Руй Кошту. Сіла Аргентыны была неадмоўная: «Батыгол» скончыў сэзон з найбольшай колькасьцю забітых мячоў — 26. Тым ня менш, пасьля досыць шматабяцаючага пачатку сэзона вынікі пачалі чаргавацца на процілеглыя і то захаплялі прыхільнікаў, то засмучалі іх. Напрыканцы сэзона каманда займала дзясятае месца, што нікога не задавальняла. Але заставалася адчуваньне, што такія зоркі, як Батыстута, [[Франчэска Тольда]], Руй Кошту і Баяна набяруць форму і займеюць посьпех. Першым посьпехам Віторыё Чэкі Горы і Кляўдыё Раньеры была перамога ў Кубку Італіі 1995—1996 гадоў. «Фіярэнтына» здабыла перамогу над «Палерма», які ўсяляк выкручваўся ў чвэрцьфінале, пасьля ў паўфінале двойчы быў пераможаны «Інтэр» — 3:1 і 1:0. 2 мая 1996 года ў Флярэнцыі адбыўся першы матч паміж «Фіярэнтынай» і «[[Аталянта Бэргама|Аталянтай]]». «Фіярэнтына» атрымала перавагу дзякуючы Батыстуце. Ён перайграў Фабрыцыё Фэрона надзвычайным бакавым ударам. «Фіярэнтына» яшчэ ўзмацніла добры вынік у Бэргама 18 мая 1996 года. У другім тайме галы ад Лярэнца Амаруза і Батыстуты прынеслі трафэй камандзе, наймацнейшай па выніку двух матчаў. Пяты Кубак «Фіярэнтыны» сьвяткавалі аматары, якія прыехалі ў Бэргама, і, неверагодна, аматары, якія глядзелі матч на вялізарным экране на стадыёне Артэміё Франкі. Яны чакалі некалькі гадзін, пакуль каманда вернецца дадому. Каманда скончыла сэзон зь непаўторным рэкордам: перамогі ва ўсіх васьмі матчах. Зь іх пяць матчаў былі ў гасьцях. 17 галоў было забіта, тры прапушчана. Потым камандзе пашчасьціла ячшэ. 25 жніўня 1996 года на стадыёне Сан-Сіра адбыўся матч за [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубак Італіі]] паміж чэмпіёнам Італіі «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» і ўладальнікамі Кубка Італіі «Фіярэнтынай». Нягледзячы на адсутнасьць важных гульцоў (Баяна, Паскаля Падаліна, Мікеле Сэрэна), «Фіярэнтына» была ў неверагоднай форме і Батыстута ўжо на дванаццатай хвіліне забіў гол у браму [[Франка Барэзі]]. «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» адыграўся голам Дэяна Савічэвіча, але Батыстута вярнуў перавагу ў другім тайме. Такім чынам, у скарб трафэяў Фіярэнтыны дадалася яшчэ адзна узнагарода. === 1997—2001 — шосты Кубак Італіі і падарожжа ў Бездань === Раньеры сышоў з клюба пасьля паразы ад «Барсэлёны» ў паўфінале [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў Кубкаў]], на ягонае месца прыйшоў Альбэрта Малезані. Ягоныя варожыя дачыненьні зь Віторыё Чэкі Горы адразу трапілі ў газэты. Усё скончылася пасьля падпісаньня «Фіярэнтынай» аднаго з самых незвычайных гульцоў усіх часоў бразыльца Эдмунду. Негледзячы на тое, што прыхільнікі і большасьць гульцоў любілі Малезані, і нават незважаючы на тое, што ён прывёў каманду да ўдзелу ў Кубку УЭФА, ён быў звольнены. На ягонае месца ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1998—1999 гадоў|сэзоне 1998—1999 гадоў]] прыйшоў [[Джаваньні Трапатоні]]. Трансфэры ў каманду значна ўзмацнілі яе склад — абаронцы Томаш Ржэпка і [[Марэна Тарычэльлі]], паўабаронцы Гільерма Амар і Ёрг Хайнрых, нападнік Эдмунду. «Фіярэнтына» мела адну з самых моцных ліній нападу свайго часу: [[Габрыель Батыстута|Батыстута]], Руй Кошту ды Эдмунду. Гэтае трыё захпляла прыхільнікаў і да лютага прывяло каманду да вяршыні, але прыкладна ў гэты час Батыстута быў вымушаны спыніць выступы з-за траўмы, і каманда пачала губляць рытм і зазнаваць незнаёмы ціск. Урэшцэ «Фіярэнтына» скончыла сэзон на трэцім месцы і трапіла ў кваліфікацыйны раунд Лігі чэмпіёнаў. У Кубку Італіі былі пераможаныя «[[Падава Падуя|Падава]]», «[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]», «[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]» ды «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]». У фінале Кубка Італіі горкім расчараваньнем стала параза ад «[[Парма (футбольны клюб)|Пармы]]». Віторыё Чэкі Горы ня стаў мірыцца з гэтым і перад [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзонам 1999—2000 гадоў]] набыў [[Прэдраг Міятавіч|Прэдрага Міятавіча]], Энрыка К’еза, Абэля Бальба, [[Анджэлё Ды Лівіё]], Даніэле Адані, Алясандра П’ерыні ды Фабіё Расыта. Гэтыя гульцы дадалі вялікую глыбіню ў склад. У лізе не атрымалася дасягнуць жаданых вынікаў, затое ў Лізе чэмпіёнаў каманда дасягнула посьпеху. Фіярэнтына перамагла «[[Відзэў Лодзь]]» ў кваліфікацыйным раўндзе, а прыхільнікі змаглі атрымаць асалоду ад выдатных момантаў якаснага футболу. Амаль праз трыццаць гадоў «Фіярэнтына» зноў гуляла ў складзе Эўрапейскіх грандаў: пад час групавога этапу «Фіярэнтына» перамагла «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсію]]» (пазнейшага фіналіста турніру) і «Манчэстэр Юнайтэд». Таксама «Фіярэнтына» перамагла на вялізарным стадыёне [[Ўэмблі]], на якім «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]» часам гуляў эўракубкавыя матчы. Фіярэнтына не змагла прайсьці праз другі групавы этап<ref>[https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/history/seasons/1999/?referrer=%2Fuefachampionsleague%2Fhistory%2Fseason%3D1999%2Findex Сезон 1999 | Лига чемпионов УЕФА.]{{Ref-ru}} UEFA.com</ref>. Гэта быў апошні прамень сьвятла для «Фіярэнтыны»: у маі 2000 году клюб разьвітаўся з Трапатоні і Батыстутай, апошні зь якіх забіў 152 галоў у Сэрыі А — больш за ўсіх. Напрыканцы сэзона трэнэрам каманды быў прызначаны [[Фатых Тэрым]]. Павялічваліся спрэчкі паміж трэнэрам і прэзыдэнтам: добрых вынікаў і падтрымкі прыхільнікаў было недастаткова. Стасункі канчаткова сапсаваліся, калі высьветлілася, што ён падпісаў кантракт зь «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» на наступны сэзон. Тэрым сышоў у адстаўку, за ім звольніўся генэральны дырэктар Джанкарлё Антаньёні, пакінуўшы Чэкі Горы безь кіраўнікоў каманды. Лючана Кьяруджы быў выбраны кіраваць камандай да таго як ў сярэдзіне сэзона 2001 году быў прызначаны [[Рабэрта Манчыні]]. Вынікі не былі выбітнымі, і ўвогуле каманда скончыла сэзон у сярэдзіне табліцы. Але было ўсё ж адно дасягненьне: каманда заваявала свой апошні трафэй — шосты Кубак Італіі. У паўфінале была пераможаная «[[Брэшыя (футбольны клюб)|Брэшыя]]». У паўфінале прыйшла чарга «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляна]]» саступіць перад «Фіярэнтынай». «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» прапусьціў чатыры галы: па два ў кожным матчы. У фінале «Фіярэнтына» сустрэлася з «[[Парма (футбольны клюб)|Пармай]]». 24 мая 2001 году калі Паолё Ванолі ({{мова-it|Paolo Vanoli|скарочана}}) забіў пераможны гол у браму за тры хвіліны да канца першага матчу, Флярэнцыя паверыла ў каманду і трэнэра [[Рабэрта Манчыні]]. 13 чэрвеня 2001 года на стадыёне Артэміё Франкі, поўным гледачоў, [[Нуну Гомэш]] супакоіў прыхільнікаў, зраўняўшы лік пасьля першага голу Савы Мілошэвіча «[[Парма (футбольны клюб)|Пармы]]». Нічыёй 1:1 было дастаткова, каб Фіярэнтына атрымала свой шосты Кубак Італіі. Продаж Руі Кошты «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]» і [[Франчэска Тольда]] «Інтэру» было цяжка прыняць. [[Рабэрта Манчыні]] быў зацьверджаны на пасадзе трэнэра і праяўляў аптымізм, але [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2001—2002 гадоў|сэзон 2001—2002 гадоў]] складаўся з адных расчараваньняў: каманда не паказвала рашучасьці, рэгулярныя перабудовы і непастаянства трэнэрскага штабу, ад Манчыні праз Кьяруджы да Атавіё Бьянкі і ўзноў Кьяруджы. Выніковая табліца мела дэпрэсыўны выгляд: 22 паразы і ўсяго пяць перамог. === Лета 2002 — канец і новы пачатак === За некалькі месяцаў ад мая да ліпеня 2002 году. Смутак ад вылету з Сэрыі А ператварыўся ў асэнсаваньне таго, што падзеі ішлі па найгоршым сцэнарыі. Камандай кіраваў мудры Эўджэніё Фашэці, вопытны трэнэр моладзевай каманды, які выдатна мог выхаваць маладыя таленты. Тым ня менш, было вялікім унутранае напружаньне паміж кіраўніцтвам і гульцамі, якія гулялі ў сэрыі А і напрацягу месяцаў не атрымлівалі заробак. Пад час летняга міжсэзоньня было асабліва шмат спрэчак, апатыі і пратэстаў прыхільнікаў. Праўда, агонія была кароткай. Клюб ня выплаціў неабходны ўнёсак для ўдзелу ў Сэрыі Б і такім чынам зьнік зь італьянскай футбольнай сцэны пасьля 76 гадоў існаваньня. Футбольны клюб Фіярэнтына спыніў існаваньне. Флярэнцыя Віёла, наноў створаны клюб, атрымаў у якасьці выключэньня дазвол удзельнічаць у [[Сэрыя C2|Сэрыі C2]]. Уладальнікамі новага клюба сталі Дыега і Андрэа Дэля Вале, вядомыя бізнэсоўцы ў тэкстыльнай і абутковай прамысловасьці. Іх цяжкая праца і адданасьць засьцераглі ад небясьпекі футбол у Флярэнцыі. Яны пачалі без каманды, бяз формы, безь мяча, бяз спонсара, але поўныя энтузіязму, неабходнага для імгненнага вяртаньня. === 2002—2009 — ад C2 да перамогі на Энфілдзе === [[Файл:Luca Toni Fiorentina.jpg|значак|зьлева|Люка Тоні — гулец «Фіярэнтыны» ад 2005 да 2007 году.]] Пасьля самых балючых старонак гісторыі «Фіярэнтыны» зьявілася надзея на адраджэньне, якога былі вартыя горад Флярэнцыя і прыхільнікі клюба. Пасьля зьнішчэньня футбольнага клюба Фіярэнтына, новая каманда «Флярэнцыя Віёла» была вымушаная пачынаць свой шлях у Сэрыі C2 у новай форме, у амаль цалкам новым складзе (застаўся толькі капітан [[Анджэлё Ды Лівіё]]). Але, зрэшты, засталася любоў прыхільнікаў. Яны па-ранейшаму запаўнялі стадыён. Пачатак сэзона быў цяжкім і пасьля дзевяці тураў трэнэр [[П’етра Верхавод]] быў звольнены. На ягонае месца быў прызначаны Альбэрта Кавазын. Зьмена трэнэра прынесла плён. Пасьля буйной паразы на хатнім стадыёне ад «Мантэваркі» гульцы пад кіраўніцтвам Кавазына падняліся дзякуючы галам Крыстыяна Рыгана ({{мова-it|Christian Riganò|скарочана}}). Перамога над «Савояй» на хатнім стадыёне гарантавала выхад у [[Сэрыя C1|Сэрыю C1]]. Пад час гэтага матчу стадыён Артэміё Франкі заліўся фіялетавым і на ім прысутнічалі 35 тысяч гледачоў. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2003—2004 гадоў|сэзоне 2003—2004 гадоў]] нечаканы пераход каманды ў Сэрыю B зьбянтэжыў і ўладальнікаў, і прыхільнікаў. Клюб меў змагацца на больш высокім узроўні, але каманда была для гэтага недастаткова якаснай. Рыгана забіў першыя некалькі галоў, але камандзе не хапала перамог для атрыманьня магчымасьці перайсьці ў Сэрыю A. Ліхаманкавая актыўнасьць падчас студзеньскага трансфэрнага вакна ўмацавала здольнасьці каманды, якую Эміліяна Манданіка (які замяніў Кавазына), выкарыстоўваў цалкам, каб згуляць два дадатковых матча плэй-оф з «[[Пэруджа (футбольны клюб)|Пэруджай]]», якая за год да гэтага заняла чацьвёртае з канца месца ў Сэрыі A. Гол забіў Энрыка Фантыні, якога набылі ў студзені. Хвалюючы другі матч скончыўся нічыёй, чым скончыў самы складаны пэрыяд у гісторыі клюба. Фіярэнтына вярнулася ў Сэрыю A! Першы сэзон у Сэрыі A пад кіраўніцтвам сям’і Дэля Вале быў самым складаным. Зь непрыхільнымі рашэньнямі судзьдзі, зьменай трох трэнэраў (Эміліяна Манданіка, Сэрджа Буза ды [[Дына Дзоф|Дына Дзофа]]), «Фіярэнтына» пазьбегла вылету толькі ў апошнім туры, заняўшы 16 месца. Хатні матч супраць «[[Брэшыя (футбольны клюб)|Брэшыі]]» стаў апошнім матчам [[Анджэлё Ды Лівіё]], які скончыў кар’еру гульца ва ўзросьце амаль 39 гадоў і стаў найстарэйшым гульцом, які насіў фіялетавую кашулю. Калі не зважаць на спагнаньні, накладзеныя на Фіярэнтыну за дачыненьне да карупцыйнага скандалу, то [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2005—2006 гадоў|сэзон 2005—2006 гадоў]] стаў знакам пачатку задавальняючага пяцігадовага пэрыяду, пад час якога камандай зноў кіравала каманда з дваіх чалавек: трэнэра [[Чэзарэ Прандэльлі]] і спартыўнага дырэктара Панталэё Карвіна. Трэнэр з Арцынові ўразіў прыхільнікаў і даказаў, што ён выдатна матывуе каманду ў перапынках, можа скласьці моцны касьцяк гульцоў, на які ён мог заўсёды спадзявацца. Каманда правяла некалькі выдатных сэзонаў зь незабыўнымі момантамі — залатой буцай [[Люка Тоні]], перамогай над «Ювэнтусам» на стадыёне дэле Альпі, паўфінал [[Кубак УЭФА 2007—2008 гадоў|Кубка УЭФА 2007—2008 гадоў]] супраць «[[Рэйнджарз Глазга]]», два ўдзелы ў кваліфікацыі Лігі чэмпіёнаў і трыюмф у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2009—2010 гадоў|Лізе чэмпіёнаў сэзону 2009—2010 гадоў]] на стадыёне [[Энфілд Роўд|Энфілд]] супраць «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» (пасьля якога Фіярэнтына была выбітая на этапе 1/8 фіналу). Адначасова з момантамі вялікага спартыўнага задавальненьня ў гэты пэрыяд вынайдзены «трэці тэмп», якую «Фіярэнтына» ўжыла ў матчы супраць «Інтэра». Той матч таксама запомніўся эмацыянальнай хвілінай маўчаньня ў памяць пра заўчасную сьмерць спадарыні Прандэльлі. === 2006—2012 — стыль Фіярэнтыны === [[Файл:Tifosi fiorentina.jpg|значак|Прыхільнікі Фіярэнтыны]] Прыход сям’і Дэля Вале да кіраўніцтва Фіярэнтынай прадвяшчаў новую эру, пад час якой клюб пачаў зацьвярджаць свой адметны стыль. Былі распачатыя спэцыфічныя ініцыятывы, сярод якіх узнагарода, накіраваная на заахвочваньне добрых паводзінаў прыхільнікаў; «трэці тэмп», пад час якога хатняя каманда апладзіравала і вітала супернікаў; «фіялетавая картка» — узнагарода, якую атрымлівалі тыя, хто паказваў надзвычайную фізычную падрыхтоўку і камандную гульню. Гэтыя ініцыятывы мелі глыбокі эфэкт на мэнтальнасьць італьянскага футболу. Да таго ж ніхто ня можа забыцца пра стварэньне Дабрачыннай Фундацыі Фіярэнтыны ў 2008 годзе і ад верасьня 2010 году спонсарскае пагадненьне з найбуйнешай незалежнай міжнароднай арганізацыяй Save The Children, якая прасоўвае правы дзяцей. У Эўропе толькі «Барсэлёна» зрабіла столькі ж з падобным спонсарскім пагадненьнем зь Дзіцячым фондам ААН. Вядомае выслоўе «футбол створаны для забавы» ({{мова-it|il calcio è un divertimento}}), якое было разьмешчанае на кашулі ў пэрыяд перад сэзонам 2010—2011 гадоў умацавала зварот Флярэнтыйскага клюба да ўсяго футбольнага сьвету. Еднасьць клюба і прыхільнікаў знайшлі прызнаньне па ўсім спартыўным сьвеце, а УЭФА заклікаў усе эўрапейскія клюбы пераняць «мадэль Фіярэнтыны». Яшчэ адной важнай вяхой у гісторыі клюба стала стварэньне Дабрачыннай Фундацыі Фіярэнтыны 7 ліпеня 2008 году. Гэта паказала жаданьне футбольнага клюба Фіярэнтына праз спэцыяльную стабільную арганізацыю актыўна ўдзельнічаць у дапамозе і абароне тых, хто больш за ўсё меў патрэбу ў гэтым. У 2010 годзе клюб заснаваў і прыняў удзел у штогадовым «Гістарычным Флярэнтыйскім дэрбі» (дабрачынным матчы паміж двума прадстаўнічымі бакамі — Спартыўным клюбам Фірэнзэ і Фіярэнтынай Лібэртас, якія ў 1926 годзе аб’ядналіся для ўтварэньня «Фіярэнтыны») і футбольным Кубку Флярэнцыі (таварыскі турнір у супрацоўніцтве з вэтэранамі клюба, накіраваны на збор сродкаў для Фундацыі Стэфана Барганова, перад якім праводзіцца канфэрэнцыя, прысьвечаная нэўрадэгенэратыўным хваробам). 2 жніўня 2012 году была заснаваная Фундацыя спартыўных музэяў дзякуючы падтрымцы футбольнага клюба Фіярэнтына, музэя Флярэнцыі і Асацыяцыі дыяспары Флярэнцыі. Яны ўтварылі Флярэнтыйскую культурную арганізацыю, прысьвечаную футболу і спорту Флярэнцыі. Першай мэтай Фундацыі спартыўных музэяў зьяўляецца адраджэньне Музэя Флярэнцыі, былі створаныя пастаянныя і часовыя экспазіцыі прадметаў і гістарычных дакумантаў, зьвязаных з спартыўнай традыцыяй клюба. Яна таксама хоча выдаваць інфармацыю і адукацыйныя матэрыялы як у пісьмовым, так і ў [[Мультымэдыя|мультымэдыйным]] фарматах, прысьвечаныя гісторыі «Фіярэнтыны» для адданых прыхільнікаў клюба і будучых пакаленьняў прыхільнікаў «Фіярэнтыны»<ref>{{Спасылка|url=http://en.violachannel.tv/history-fiorentina.html|выдавец=ViolaChannel|загаловак=History|мова=en|копія=http://web.archive.org/web/20131022032703/en.violachannel.tv/history-fiorentina.html|дата копіі=22 кастрычніка 2013}}</ref><ref>{{Спасылка|url=http://it.violachannel.tv/vc13-storia.html|выдавец=ViolaChannel|загаловак=Storia|мова=it|копія=http://web.archive.org/web/20131004165436/it.violachannel.tv/vc13-storia.html|дата копіі=4 кастрычніка 2013}}</ref>. Удзельнічала ў [[Ліга Эўропы УЭФА 2013—2014 гадоў|Лізе Эўропы 2013—2014 гадоў]], дзе трапіла ў адну групу зь менскім «Дынама»<ref>[https://www.svaboda.org/a/26557855.html Стадыён БАТЭ — фартовы для беларускага клюбнага футболу.] Радыё Свабода. (30 жніўнія 2014).</ref>. Ад 2017 да 2019 году галоўным трэнэрам каманды быў [[Стэфана Піёлі]]. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (2)''': ** 1956, 1969 * '''Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (6)''': ** 1940, 1961, 1966, 1975, 1996, 2001 * '''Уладальнік [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]] (1)''': ** 1996 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q24084221|Аб|}} {{Гулец1|3|Q86835512|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Тотэнгэм Готспур|Тотэнгэм]]}} {{Гулец1|4|Q63117980|ПА|}} {{Гулец1|5|Q29427316|Аб|}} {{Гулец1|6|Q58010154|Аб|}} {{Гулец1|8|Q18402294|ПА|}} {{Гулец1|9|Q27889974|Нап|}} {{Гулец1|11|Q21171299|Нап|}} {{Гулец1|14|Q117208045|ПА|}} {{Гулец1|17|Q60676442|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]}} {{Гулец1|19|Q18812080|Бр|}} {{Гулец1|20|Q115806025|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]}} {{Гулец1|21|Q133818258|Аб|}} {{Гулец1|27|Q106691309|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|30|Q123289726|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рэал Мадрыд|Рэал]]}} {{Гулец1|32|Q106308522|Нап|}} {{Гулец1|33|Q133801098|Аб|}} {{Гулец1|42|Q136038808|ПА|}} {{Гулец1|43|Q150268|Бр|капітан}} {{Гулец1|44|Q56810114|ПА|}} {{Гулец1|53|Q51128205|Бр|}} {{Гулец1|65|Q83643499|Аб|}} {{Гулец1|70|Q140065551|Нап|}} {{Гулец1|71|Q124711934|Аб|}} {{Гулец1|80|Q113997600|ПА|}} {{Гулец1|—|Q21293144|ПА|}} {{Гулец1|—|Q58174760|Нап|}} {{Гулец1|—|Q30474499|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.violachannel.tv/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Флярэнцыя]] [[Катэгорыя:Фіярэнтына Флярэнцыя]] 5l3bwq8riwja485iz9fmlhax4z5eb0j 0 102616 2686416 2672563 2026-08-23T19:36:30Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686416 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Айнтрахт Франкфурт |Лягатып = Eintracht Frankfurt crest.svg |ПоўнаяНазва = Eintracht Frankfurt e.V. |Заснаваны = 1899 |Горад = [[Франкфурт-на-Майне]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Deutsche Bank Park]] |Умяшчальнасьць = 59 500 |Прэзыдэнт = Матыяс Бэк |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|АйнтрахтФрЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|АйнтрахтФрСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|АйнтрахтФр}} |Сайт = http://www.eintracht.de/ |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _frankfurt2627h | pattern_b1 = _frankfurt2627h | pattern_ra1 = _frankfurt2627h | pattern_sh1 = _frankfurt2627h | pattern_so1 = _frankfurt2627hl | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} «'''А́йнтрахт Фра́нкфурт'''» ({{мова-de|Eintracht Frankfurt}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Франкфурт-на-Майне]]. Заснаваны ў 1899 годзе. [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]] (1959) і пяціразовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] (1980). З 1925 году «Айнтрахт» праводзіць хатнія матчы на стадыёне «[[Deutsche Bank Park]]». == Гісторыя == === 1899—1939 === 8 сакавіка 1899 году ў [[Франкфурт-на-Майне|Франкфурце-на-Майне]] былі заснаваныя клюбы «Frankfurter Fußball-Club Victoria von 1899» і «Frankfurter Fußball-Club Kickers von 1899». 5 красавіка 1908 году гулец «Kickers» [[Фрыц Бэкер]] забіў два галы ў таварыскім матчы супраць [[зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]] — першай гульні [[зборная Нямеччыны па футболе|нямецкай зборнай па футболе]]. У тым жа 1908 годзе да «Kickers» далучыўся клюб «1. Frankfurter Hockeyclub». У 1911 годзе ў выніку аб’яднаньня «Kickers» і «Victoria» зьявіўся новы футбольны клюб — «Frankfurter Fußballverein (Kickers-Victoria) von 1899». У 1914 годзе пасьля пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] чэмпіянат краіны быў спынены, а большасьць гульцоў аб’яднанага клюбу сышлі на вайну. Вярнуўшыся з вайны футбалісты «Kickers-Victoria» ўзнавілі клюб, а ў красавіку 1920 году яны аб’ядналіся з «Frankfurter Turngemeinde» (заснаваны ў 1861 годзе) і арганізавалі новы клюб — «Turn-und Sportgemeinde Eintracht Frankfurt von 1861». Менавіта ў гэты час у назьве клюбу ўпершыню зьявіліся словы «Айнтрахт» ({{мова-de|Eintracht|скарочана}} — «аднадушнасьць», «згода»). У 1927 годзе з-за ціску Нямецкай гімнастычнай асацыяцыі клюб быў расфармаваны й створаны дзьве новыя каманды — «Turngemeinde Eintracht Frankfurt von 1861» і «Sportgemeinde Eintracht Frankfurt (FFV) von 1899», якія, аднак, праіснавалі нядоўга. === 1945—1960 === Пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], новасфармаваны клюб «SG Eintracht 1946» атрымаў перамогу ў [[Кубак Гэсэна па футболе|Кубку Гэсэна]]. У 1954 годзе гулец «Айнтрахту» [[Альфрэд Пфаф]] у складзе зборнай ФРН стаў чэмпіёнам сьвету. У 1959 годзе «Айнтрахт», перамогшы ў [[Бэрлін]]е «[[Кікерс Офэнбах]]», у першы й апошні раз у сваёй гісторыі стаў [[чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіёнам Нямеччыны]]. У 1960 годзе «Айнтрахт 1946» стаў першым фіналістам [[Кубак чэмпіёнаў|Кубка чэмпіёнаў]] зь Нямеччыны. У [[Глазга]] франкфуртцы былі разгромленыя мадрыдзкім «[[Рэал Мадрыд|Рэалам]]» зь лікам 3:7. Два мячы з трох забіў форвард [[Эрвін Штайн]]. == Дасягненьні == * [[Бундэсьліга|Чэмпіён Нямеччыны]] ('''1'''): ** 1959 * Уладальнікі [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] ('''5'''): ** 1974, 1975, 1981, 1988, 2018 * Уладальнікі [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] / [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] ('''2'''): ** 1980, 2022 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q123390886|Аб|}} {{Гулец1|3|Q97724521|Аб|}} {{Гулец1|4|Q27077869|Аб|капітан}} {{Гулец1|5|Q137970448|Аб|}} {{Гулец1|6|Q120804891|ПА|}} {{Гулец1|7|Q104035264|Нап|}} {{Гулец1|8|Q113474248|ПА|}} {{Гулец1|9|Q56635612|Нап|}} {{Гулец1|11|Q136388604|Нап|}} {{Гулец1|15|Q112570858|ПА|}} {{Гулец1|16|Q111586862|ПА|}} {{Гулец1|17|Q104215027|Нап|}} {{Гулец1|19|Q116052667|Нап|}} {{Гулец1|20|Q20630956|Нап|}} {{Гулец1|22|Q65297|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q17124764|Бр|}} {{Гулец1|25|Q107985602|ПА|}} {{Гулец1|26|Q125044295|Аб|}} {{Гулец1|27|Q104454|ПА|}} {{Гулец1|29|Q137705019|Нап|}} {{Гулец1|31|Q134271451|ПА|}} {{Гулец1|33|Q15285035|Бр|}} {{Гулец1|34|Q106367360|Аб|}} {{Гулец1|35|Q140435636|Нап|}} {{Гулец|39|{{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}}|Бр|Аміл Шылевіч||2007}} {{Гулец1|40|Q124249434|Бр|}} {{Гулец1|42|Q118799181|ПА|}} {{Гулец1|48|Q98937031|Аб|}} {{Гулец1|—|Q94579243|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.eintracht.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Франкфурт-на-Майне]] ktaca5x9c55dh59tlylgpsjrsfg2wni 0 102884 2686321 2684996 2026-08-23T16:45:36Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686321 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Лідс Юнайтэд |Лягатып = Leeds United F.C. logo.svg |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Лідс]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Эланд Роўд]] |Умяшчальнасьць = 39 460 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЛідсЮнайтэЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЛідсЮнайтэСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|ЛідсЮнайтэ}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _leeds2223h | pattern_b1 = _leeds2223h | pattern_ra1 = _leeds2223h | pattern_sh1 = _leeds2223h | pattern_so1 = _leeds2223h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _leeds2223a | pattern_b2 = _leeds2223a | pattern_ra2 = _leeds2223a | pattern_sh2 = _leeds2223a | pattern_so2 = _leeds2223a | leftarm2 = F5F38D | body2 = F5F38D | rightarm2 = F5F38D | shorts2 = 0A0C4E | socks2 = 0A0C4E | pattern_la3 = _leeds2223t | pattern_b3 = _leeds2223t | pattern_ra3 = _leeds2223t | pattern_sh3 = _leeds2223t | pattern_so3 = _leeds2223t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = F68F30 }} «'''Лідс Юна́йтэд'''» ({{мова-en|Leeds United}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Лідс]]у, [[Заходні Ёркшыр]]. Заснаваны ў 1919 годзе пасьля расфармаваньня клюбу «Лідс Сіці», ад якога клюб атрымаў у спадчыну стадыён [[Эланд Роўд]]. Трохразовы [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|чэмпіён Ангельшчыны]] (1969, 1974, 1992), уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] (1972). Двухразовы ўладальнік [[Ліга Эўропа УЭФА|Кубка УЭФА]] (1968, 1971). Большую частку гісторыі «Лідс Юнайтэд» правёў у найвышэйшым дывізіёне ангельскага футболу. Самым доўгім бесьперапынным выступам на першым узроўні быў пэрыяд паміж 1964 і 1982 гадамі, у той час як самы працяглы пэрыяд па-за яго межамі эліты працягваўся з 2004 па 2020 год. У 1975 годзе клюб дасягнуў фіналу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]], дзе, аднак, трываў паразу ад мюнхэнскай «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]». У 2001 годзе ангельцы дапалі да паўфіналу аналягу таго ж турніру, Лігі чэмпіёнаў<ref>[https://www.leedsunited.com/club/leeds-united-history «Leeds United F.C. History»]. Leeds United.</ref>. «Лідс Юнайтэд» праводзіць хатнія матчы ў цалкам белых камплектах. Афіцыйным гімнам клюбу ёсьць арыгінальная песьня, выпушчаная ў 1972 годзе, званая «Маршам разам». Клюб мае суперніцтва з «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» і «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», а таксама зь мясцовымі дружынамі, як то «[[Гадэрсьфілд Таўн]]», «[[Брэдфард Сіці]]», «[[Шэфілд Юнайтэд]]» і «[[Шэфілд Ўэнздэй]]». == Гісторыя == === Пачатак === Папярэднік «Лідс Юнайтэд», клюб «[[Лідс Сіці]]», быў створаны ў 1904 годзе і стаў чальцом лігі ў 1905 годзе. Аднак, лідскі клюб быў у 1919 годзе прымусова расфармаваны і быў вымушаны распрадаць усіх сваіх гульцоў паводле разьвязку кіраўніцтва Футбольнай лігай у адказ на заявы аб незаконных выплатах гульцам падчас [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. У тым жа годзе быў створаны «Лідс Юнайтэд», якога запрасілі ўзяць удзел у Лізе Мідлэнду, паводле вынікаў галасаваньня 31 кастрычніка. [[Файл:Leeds United 1920-21.jpg|міні|зьлева|Першая дружына клюбу перад стартам [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1920—1921 гадоў|сэзону 1920—1921 гадоў]].]] 31 траўня 1920 году «Лідс Юнайтэд» быў абраны ў Футбольную лігу. На працягу наступных гадоў яны замацавалі свае пазыцыі ў Другім дывізіёне, а ў 1924 годзе здабылі тытул і разам з гэтым падвышэньне ў Першы дывізіён. Аднак, на новым больш высокім узроўні майстэрства дружыне бракавала, вынікам чаго сталася паніжэньне ў клясе ў [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1926—1927 гадоў|сэзоне 1926—1927 гадоў]]. Пасьля вылету дзейны трэнэр клюбу [[Артур Фэйрклаф]] сышоў у адстаўку, што адкрыла шлях [[Дык Рэй|Дыку Рэю]] да вяртаньня ў клюб. У наступныя гады да пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] «Лідс Юнайтэд» двойчы страчваў месца ў дывізіёне, але наступнымі сэзонамі вяртаўся назад. Лідскі клюб заставаўся ў Другім дывізіёне да [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1955—1956 гадоў|сэзону 1955—1956 гадоў]], калі ў чарговы раз атрымаў падвышэньне ў Першы дывізіён, натхнёны таленавітым ўэлскім гульцом [[Джон Чарлз|Джонам Чарлзам]]. Чарлз прагнуў посьпеху на самым высокім узроўні, але трэнэр [[Рэйч Картэр]] ня здолеў пераканаць гульца ў тым, што «Лідс Юнайтэд» можа задаволіць ягоныя амбіцыі. Чарлз быў прададзены «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]» за рэкордныя на той момант 65 тысяч фунтаў стэрлінгаў. Страта Чарлза прывяла да таго, што клюб выбыў у Другі дывізіён у [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1959—1960 гадоў|сэзоне 1959—1960 гадоў]]. === Эра Рэві === [[Файл:Don Revie statue, Elland Road.jpg|міні|Статуя Дона Рэві перад хатнім стадыёнам клюбу.]] У сакавіку 1961 году клюб прызначыў былога гульца [[Дон Рэві|Дона Рэві]] новым галоўным трэнэрам пасьля адстаўкі Джэка Тэйлара. Ягоная кіраваньне пачалося ў неспрыяльных абставінах, бо клюб меў пэўныя фінансавыя цяжкасьці<ref>[http://www.ozwhitelufc.net.au/1957-1963.php «1961—62»]. Tony Hill.</ref>. У [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1961—1962 гадоў|сэзоне 1961—1962 гадоў]] толькі перамога ў фінальнай гульні сэзону выратавала дружыну ад паніжэньня ў трэці дывізіён<ref>[https://web.archive.org/web/20221027055817/http://www.mightyleeds.co.uk/seasons/196162part2.htm «The Definitive History of Leeds United — Review of 1961–62 Part 2 — The Difference»]. Mighty Leeds.</ref>. Беручыся за справы, Рэві ўкарэніў моладзевую палітыку і зьмяніў колеры формы замяніўшы кашулю на белую ў стылі мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]»<ref>[https://www.theguardian.com/sport/2007/nov/25/football.newsstory «James Corbett on Don Revie»]. The Observer.</ref>. [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1963—1964 гадоў|Сэзон 1963—1964 гадоў]] склаўся ўдала, у выніку «Лідс Юнайтэд» здабыў чарговае прасоўваньне ў Першы дывізіён. Па вяртаньні ў эліту дружыну адразу заняла 2 месца, саступіўшы чэмпіёнскі тытул супернікам з «[[Манчэстэр Юнайтэд]]»{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|76}}. Поруч з тым клюб дасягнуў фіналу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], аднак, саступіў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» на [[Ўэмблі]] зь лікам 2:1 пасьля дадатковага часу{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|76}}. У [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1965—1966 гадоў|сэзоне 1965—1966 гадоў]] «Лідс Юнайтэд» зноўку заняў 2 месца<ref>[https://www.11v11.com/teams/leeds-united/tab/leagueTables/1966/ «Leeds United league performance history: League Division One table at close of 1965–66 season»]. 11v11.</ref> і дэбютаваў у эўрапейскіх кубках, дасягнуўшы паўфіналу [[Кубак кірмашоў|Кубка кірмашоў]], трываючы паразу паводле сукупнасьці гульняў ад гішпанскай «[[Реал Сарагоса|Сарагосы]]», не зважаючы на тое, што Рэві загадаў пажарнай камандзе затапіць поле перад паўторным матчы на [[Эланд Роўд]]зе{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|82}}. У [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1966—1967 гадоў|сэзоне 1966—1967 гадоў]] «Лідс Юнайтэд» заняў 4 месца ў лізе, а таксама выйшаў у паўфінал Кубка Ангельшчыны, саступіўшы тытул «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» зь лікам 1:0. У Кубку кірмашоў ангельцы дасягнулі фіналу, але прагулялі югаслаўскаму «[[Дынама Загрэб|Дынама]]» зь лікам 2:0. Зважаючы на адносныя няўдачы, клюб вырашыў набыць нападніка [[Мік Джонз|Міка Джонза]] ў «[[Шэфілд Юнайтэд|Шэфілда Юнайтэда]]» за 100 тысяч фунтаў стэрлінгаў{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|89}}. Гэта прывяло да посьпеху, бо клюбу скарыўся [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак Лігі]], дзякуючы адзінаму голу [[Тэры Купэр]]а ў фінале матчу супраць «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналу]]». У чэмпіянаце, аднак, дружына зноўку фінішавала на 4 месцы, а ў паўфінале кубка краіны быў выбіты «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртанам]]»<ref>[http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1967-68.html «England 1967/68»]. RSSSF.</ref><ref>[http://www.rsssf.com/tablese/engcup1968.html «England — FA Challenge Cup 1967–1968»]. RSSSF.</ref>. Тым ня менш, клюб здабыў Кубак кірмашоў, выгуляўшы вугорскі «[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]», зь лікам 1:0 на хатняй пляцоўцы і 0:0 у гасьцёх<ref>[http://www.rsssf.com/ec/ec196768.html «European Competitions 1967–68»]. RSSSF.</ref>. Дамогшыся посьпеху ў кубкавых спаборніцтвах, Рэві вырашыў засяродзіцца на лігі ў [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1968—1969 гадоў|сэзоне 1968—1969 гадоў]]{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|113}}. «Лідс Юнайтэд» забясьпечыў сабе тытул у красавіку 1969 году, згуляўшы на [[Энфілд Роўд|Энфілдзе]] ўнічыю зь «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулам]]» зь лікам 0:0. Прыхільнікі лівэрпулцаў павіншавалі гасьцявы клюб з посьпехам<ref>[https://web.archive.org/web/20210719075154/http://www.mightyleeds.co.uk/seasons/196869part2.htm «The Definitive History of Leeds United — 1968/69 — Part 2 — Champions»]. Mighty Leeds.</ref>. Дружына ўсталявала шэраг рэкордаў, уключаючы максымальную колькасьць заробленых пунктаў (67), колькасьць перамог (27), найменшую колькасьць паразаў (2) і колькасьць здабытых пунктаў у хатніх матчах (39). Да таго ж, «Лідс Юнайтэд» узмацніў лінію нападу, перасягнуўшы трансфэрны рэкорд, падпісаўшы [[Алан Кларк|Алана Кларка]] з «[[Лэстэр Сіці]]» за 165 тысяч фунтаў{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|119}}. Аднак, у чарговы сэзон клюб заняў 2 месца, прапусьціўшы наперад «Эвэртан». Фінал Кубка Ангельшчыны быў прагуляны «Чэлсі», а з [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]] клюб быў выбіты ў паўфінале шатляндзкім «[[Сэлтык Глазга|Сэлтыкам]]»{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|120}}. Рэві адхіліў прапанову «[[Бірмінггэм Сіці]]», але клюб зноўку заняў 2 месца, гэтым разам прагуляўшы суперніцтва «Арсэналу». Наступным сэзонам «Лідс Юнайтэд» чарговы раз скончыў сэзон на 2 месца, аднак здолеў здабыць Кубак Ангельшчыны 1972 году, выгуляўшы «Арсэнал» у фінале зь лікам 1:0<ref>[https://www.soccerbase.com/tournaments/tournament.sd?tourn_id=651 «FA Cup 1971/72»]. Soccerbase.</ref>. У [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1972—1973 гадоў|сэзоне 1972—1973 гадоў]] «белыя» зноў наблізіліся да трэблу, але ў выніку занялі 3 месца ў лізе і прагулялі фінал Кубка Ангельшчыны 1973 году прадстаўніку Другога дывізіёну «[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнду]]» зь лікам 1:0 насуперак усім чаканьням<ref>[https://www.11v11.com/teams/leeds-united/tab/leagueTables/1973/ «Leeds United league performance history: League Division One table at close of 1972–73 season»]. 11v11.</ref>. «Лідс Юнайтэд» таксама дасягнуў фіналу [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]], дзе трываў паразу ад італьянскага «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]» зь лікам 1:0 пасьля супярэчлівага судзейства [[Хрыстас Міхас|Хрыстаса Міхаса]], які пазьней быў дэскваліфікаваны УЭФА за шэраг парушэньняў у іншых матчах{{Зноска|Sutcliffe|2010|Sutcliffe|178}}. Улетку Рэві прапанавалі пасаду кіраўніка ў «Эвэртане», але ён вырашыў застацца і зноўку прывёў дружыну да чэмпіёнства ў [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1973—1974 гадоў|сэзоне 1973—1974 гадоў]], адарваўшыся ад «Лівэрпула», які скончыў лігу на 2 месца, на 5 пунктаў<ref>[https://www.11v11.com/teams/leeds-united/tab/leagueTables/1974/ «Leeds United league performance history: League Division One table at close of 1973–74 season»]. 11v11.</ref>. Па сканчэньні сэзону Рэві ўсё ж сышоў з клюбу, ачоліўшы [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборную Ангельшчыны]]<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=uZFAAAAAIBAJ&pg=5610,924205&dq=don-revie&hl=en «Revie agrees to manage England»]. The Glasgow Herald.</ref>. Паводле апытаньняў вядучых футбольных пісьменьнікаў, гісторыкаў і навукоўцаў часопісу [[Total Sport]], «Лідс Юнайтэд» за часам Рэві быў прызнаны адной з 50 найвялікшых футбольных камандаў усіх часоў. === Наступныя гады === Пасьля сыходу выбітнага трэнэра пачаўся пэрыяд частай зьмены трэнэраў, некаторыя зь якіх пасьпелі папрацаваць толькі 44 дні<ref>[https://web.archive.org/web/20081030172911/http://www.jbs.cam.ac.uk/research/faculty/pdfs/hope_when_sack_manager.pdf «When should you sack the manager?»]. Chris Hope.</ref>. У [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1974—1975 гадоў|сэзоне 1974—1975 гадоў]] клюб дамогся выхаду у фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў, дзе саступіў «Баварыі», аднак, была веліч клюбу пачала гаснуць. Спачатку клюб займаў першыя 10 радкоў паводле вынікаў сэзону, але пасьля розыгрышу [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1981—1982 гадоў|1981—1982 гадоў]] дружына была вымушаная пакінуць элітны дывізіён. Ня маючы грошаў на перабудову дружыны, новы галоўны трэнэр [[Эдзі Грэй]] сканцэнтраваўся на разьвіцьці моладзі, але ня здолеў вярнуць клюб у эліту<ref>[http://www.ozwhitelufc.net.au/1982-1988.php «1983—84»]. Tony Hill.</ref>. Грэй быў звольнены празь няўдалыя выступы. У кастрычніку 1988 году «белыя» ледзь ня вылецелі нават з Другога дывізіёну, заняўшы 21 выніковы радок. Новы трэнэрам быў прызначаны [[Гаўард Ўілкінсан]], які ў сакавіку дамогся пераходу ў клюб шатляндца [[Гордан Стрэчан|Гордана Стрэчана]], гульца «Манчэстэр Юнайтэд», за 300 тысяч фунтаў стэрлінгаў. Стрэчан быў абраны капітанам і, у тым ліку дзякуючы яму, клюб паводле вынікаў [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1989—1990 гадоў|сэзону 1989—1990 гадоў]] здолеў вярнуцца ў эліту<ref>[http://www.sporting-heroes.net/football/leeds-united-fc/gordon-strachan-6929/league-appearances-for-leeds-united_a18389/ «Gordon Strachan — Leeds United»]. Sporting Heroes.</ref>. Па вяртаньні «Лідс Юнайтэд» заняў 4 месца ў [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]], а ў [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1991—1992 гадоў|сэзоне 1991—1992 гадоў]] у трэці раз стаў чэмпіёнам Ангельшчыны. У наступны сэзон лідскі клюб стаў чальцом-заснавальнікам новай [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]], якая стала найвышэйшым дывізіёнам ангельскага футболу. У наступным клюб зьведаў спад і Ўілкінсан быў звольнены. Спачатку з [[Джордж Грэм|Джорджам Грэмам]], а потым ягоным памочнікам [[Дэйвід О’Ліры|Дэйвідам О’Ліры]] клюб паказваў даволі высокія вынікі, фінішуючы звычайны ў першая пяцёрцы і стала ўдзельнічаючы ў эўракубках. У [[Кубак УЭФА 1999—2000 гадоў|сэзоне 1999—2000 гадоў]] «Лідс Юнайтэд» даўшоў да паўфіналу Кубка УЭФА, дзе сустрэўся з «[[Галатасарай Стамбул|Галатасараем]]». Гэтае супрацьстаяньне было змрочанае сьмерцю двух ангельскім заўзятараў, якія былі забітыя ў [[Стамбул]]е<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/703283.stm «Fans killed in Turkey violence»]. BBC News.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/704680.stm «Turk 'admits' stabbing Leeds fan»]. BBC News.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q107985608|Бр|}} {{Гулец1|2|Q56223640|Аб|}} {{Гулец1|3|Q29318963|Аб|}} {{Гулец1|4|Q26250324|ПА|капітан}} {{Гулец1|5|Q106620882|Аб|}} {{Гулец1|6|Q47658470|Аб|}} {{Гулец1|7|Q30689579|Нап|}} {{Гулец1|8|Q28542599|ПА|}} {{Гулец1|9|Q19956709|Нап|}} {{Гулец1|10|Q2476368|Нап|}} {{Гулец1|11|Q33129609|ПА|}} {{Гулец1|14|Q39082413|Нап|}} {{Гулец1|15|Q47088780|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|18|Q66712655|ПА|}} {{Гулец1|19|Q55286732|Нап|}} {{Гулец1|21|Q4716779|Бр|}} {{Гулец1|22|Q27920148|ПА|}} {{Гулец1|23|Q23893097|Бр|}} {{Гулец1|24|Q26251403|Аб|}} {{Гулец1|25|Q5591335|Аб|}} {{Гулец1|29|Q100792975|Нап|}} {{Гулец1|30|Q18637339|Аб|}} {{Гулец1|44|Q66433945|ПА|}} {{Гулец1|—|Q76743396|Нап|}} {{Гулец1|—|Q115492364|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Sutcliffe, Richard |частка = |загаловак = Revie:revered and reviled |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Ilkley: Great Northern |год = 2010 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 978-1905080786 |ref = Sutcliffe }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.leedsunited.com/ Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Лідс]] 3yczqwn38ej28g5pya7n0ans0l868jc 0 103200 2686421 2658525 2026-08-23T19:37:21Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686421 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Барусія Мёнхэнглядбах |Лягатып = Borussia Mönchengladbach logo.svg |ПоўнаяНазва = Borussia VfL 1900 Mönchengladbach e.V. |Горад = [[Мёнхэнглядбах]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Барусія-Парк]] |Умяшчальнасьць = {{лік|54057}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БарусіяМёнЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БарусіяМёнСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|БарусіяМён}} |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _monchengladbach2122h | pattern_b1 = _monchengladbach2122h | pattern_ra1 = _monchengladbach2122h | pattern_sh1 = _monchengladbach2122h | pattern_so1 = _monchengladbach2122hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _monchengladbach2122a | pattern_b2 = _monchengladbach2122a | pattern_ra2 = _monchengladbach2122a | pattern_sh2 = _monchengladbach2122a | pattern_so2 = _monchengladbach2122A | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _monchengladbach2122t | pattern_b3 = _monchengladbach2122t | pattern_ra3 = _monchengladbach2122t | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _valencia2122H2 | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Бару́сія'''» ({{мова-de|Borussia}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Мёнхэнглядбах]]у. Заснаваны ў 1900 годзе. 5-разовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]] і трохразовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. Двухразовы ўладальнік [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] (1975, 1979). «Барусія» зьяўляецца адным з самых тытуляваных і найбольш актыўна падтрымоўваюмым заўзятарамі клюбаў Нямеччыны. Клюб налічвае больш за 93 тысячаў сяброў і зьяўляецца шостым паводле велічыні зарэгістраваным спартовым аб’яднаньнем Нямеччыны<ref>[https://www.statista.com/statistics/595935/german-bundesliga-clubs-member-numbers/ «German Bundesliga clubs membership numbers 2021»]. Statista.</ref>. Колеры клюбу — зялёны, чорны й белы, а афіцыйны сымбаль — жарабя Юнтэр ({{мова-de|Jünter|скарочана}}). Поўная назва клюбу — «Borussia Verein für Leibesübungen 1900 eV». Слова «''Барусія''» ёсьць лацінізаваны варыянт слова «''Прусія''», папулярная назва для нямецкіх спартовых клюбаў. ''«Verein für Leibesübungen»'' азначае даслоўна ''«спартовае таварыства для цялесных практыкаваньняў»'' і акрамя футболу ў клюбе маюцца таксама сэкцыі па [[гандбол]]е й [[настольны тэніс|настольным тэнісе]]. З 2004 году «Барусія» хатнія матчы праводзіць на «[[Барусія-Парк|Барусія-Парку]]», але раней выступала на «[[Бёкельбэргштадыён]]е» з 1919 году. Асноўным супернікам клюбу ёсьць «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]», матчы супраць якога маюць імя [[Райнлядзкае дэрбі]]<ref>[http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd22v-double-interview-yann-sommer-and-timo-horn.jsp «Rhineland derby double interview: Yann Sommer and Timo Horn»]{{Недаступная спасылка|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Bundesliga.</ref>. Другаснымі супернікамі ёсьць іншыя дружыны з рурскага рэгіёну, як то дортмундзкая «[[Барусія Дортмунд|Барусія]]», дусэльфорфская «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуна]]» і левэркузэнскі «[[Баер Левэркузэн|Баер]]». == Гісторыя == === Раньнія гады === [[Файл:Borussia Mönchengladbach 1900 ad018d2313.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Барусіі» ў 1900 годзе.]] У канцы 1899 году група маладых футбалістаў-аматараў з аднаго з раёнаў гораду вырашыла арганізаваць новы футбольны клюб. І ўжо 1 жніўня 1900 году быў афіцыйна зарэгістраваны клюб «Барусія Мёнхэнглядбах», які першапачаткова атрымаў назву «Футбольны клюб Барусія 1900 Мёнхэнглядбах» ({{мова-de|«Fußballklub Borussia 1900 Mönchengladbach»|скарочана}}). У 1903 годзе клюб быў прыняты ў [[Райнска-вэстфальскі гульнёвы зьвяз]] ({{мова-de|Rheinisch-Westfälischen Spielverband|скарочана}}){{зноска|Chronik|2015|Aretz|12–16}}. У 1914 годзе было набыта спартовае збудаваньне «De Kull»{{зноска|Chronik|2015|Aretz|30–35}}, на месцы якога пасьля перамогі Барусіі Мёнхэнглядбах у фінале кубка Нямеччыны ў 1960 годзе колькасьць месцаў на стадыёне была павялічаная ад {{лік|10000}} да {{лік|34500}} і была нададзеная новая назва — «[[Стадыён на Бэкельбэргу]]» ({{мова-de|«Bökelbergstadion»|скарочана}})<ref>{{Спасылка|url=https://scorum.ru/ru-ru/football/@asv/byl-takoi-stadion-gde-ranshe-igrala-borussiya-menkhengladbakh|загаловак=Был такой стадион. Где раньше играла Боруссия Менхенгладбах|аўтар=asv|выдавец=Scorum|мова=ru|дата=23 студзеня 2021}}</ref>. Але толькі пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] пачаўся адчувальны ўздым «Барусіі» — у 1949 годзе атрымаўся выхад у самую высокую клясу ў той час — [[Заходняя Обэрліга|Найвышэйшую заходнюю лігу]] ({{мова-de|Oberliga West|скарочана}}). === Выхад у Бундэсьлігу === [[Файл:Fußballspiel Holstein Kiel gegen Borussia Mönchengladbach in der Aufstiegsrunde (Gruppe I) zur 1. Bundesliga, 4-2 (Kiel 77.585).jpg|значак|зьлева|Кваліфікацыйная гульня 1965 году за выхад у [[Бундэсьліга|Бундэсьлігу]] супраць «[[Гольштайн Кіль|Гольштайну]]».]] 24 жніўня 1960 году «Барусія» стала ўладальнікам свайго першага нацыянальнага тытулу — [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]], перамогшы ў фінале зь лікам 3:2 футбольны клюб «[[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]]»<ref>{{Спасылка|url=https://www.fussballdaten.de/dfb-pokal/1960/|загаловак=DFB-Pokal 1959/1960|выдавец=Fussballdaten|мова=de|дата=23 студзеня 2021}}</ref>. У наступным годзе клюб атрымаў сваю вядомую назву «Borussia VfL 1900 Mönchengladbach eV»<ref>{{Спасылка|url=https://www.euro-football.ru/team/borussiya_m/history|загаловак=История команды "Боруссия М"|мова=ru|дата=23 студзеня 2021|выдавец=Euro-Football.ru}}</ref>. 26 чэрвеня 1965 году клюб выйшаў у прафэсійную найвышэйшую футбольную лігу Нямеччыны — [[Бундэсьліга|Бундэсьлігу]], заснаваную двума гадамі раней. «Барусія» перамагла ў рэлегацыйных матчах, пасьля таго як скончыла сэзон у [[Заходняя рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Заходняй рэгіянальнай лізе]] ({{мова-de|Regionalliga West|скарочана}}) першай. Другую пуцёўку ў Бундэсьлізе ў тым жа годзе таксама ўпершыню разыграла «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]]» зь [[Мюнхэн]]у. === Залатыя гады === [[Файл:Hennes Weisweiler im Vorbereitungstrainingslager Schöneck.jpg|значак|[[Генэс Вайсвайлер]] трэнаваў «Барусію» амаль дзесяць гадоў, не зважаючы на тое, што у быцьцё футбалістам гуляў за «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]».]] «Глядбах» пачаў свой шлях у Бундэсьлізе ў [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 1965—1966 гадоў|сэзоне 1965—1966 гадоў]]. У першым жа матчы клюб згуляў унічыю з нойнкірхэнскай «[[Барусія Нойнкірхэн|Барусіяй]]», а ў першым хатнім матчы глядбахцы ўшчэнт перамаглі бэрлінскую «[[Тасманія Бэрлін|Тасманію]]» зь лікам 5:0. У наступным сэзоне клюб паказаў бамбардзірскую здольнасьць, забіўшы 70 галоў. На рахунку нападніка [[Гэрбэрт Ляўмэн|Гэрбэрта Ляўмэна]] значылася 18 трапных стрэлаў, [[Бэрнд Руп]] адзначыўся 16 разоў, а [[Юп Гайнкес]] улучыў 14 мячоў у браму супернікаў. Дзякуючы добрай розьніцы мячоў, дружына змагла завяршыць сэзон на 8 месцы ў табліцы. Перамогчы ў матчы 18 туру «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]» зь лікам 11:0, дружына ўсталявала рэкорд сваёй самай буйной перамогі ў Бундэсьлізе<ref>[https://archive.is/20120801102238/http://www.dfb.de/index.php?id=96807 «18. Spieltag, Borussia Mönchengladbach — Schalke 04, 7. Januar 1967»]. Deutscher Fußball-Bund.</ref>. Посьпехі мелі збочны эфэкт, бо заробная плата гульцоў падскочыла, і таму нялёгка было ўтрымаць добрых гульцоў у клюбе. Юп Гайнкес пераехаў у «[[Гановэр-96 (футбольны клюб)|Гановэр-96]]» за 275 тысяч марак, Бэрнд Руп перайшоў у «[[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]]», а браўншвайскі «[[Айнтрахт Браўншвайг|Айнтрахт]]» падпісаў [[Гергард Эльфэрт|Гергарда Эльфэрта]]. Клюб выкупіў [[Пэтэр Мэер|Пэтэра Мэера]] і [[Пэтэр Дытрых|Пэтэра Дытрыха]] і тым самым кампенсаваў сыход дасьведчаных гульцоў. «Барусія» і мюнхэнская «Баварыя» правялі 1970-я гады ў жорсткай барацьбе за перавагу ў лізе. «Баварыя» адкрыла рахунак, стаўшы чэмпіёнам у [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 1968—1969 гадоў|сэзоне 1968—1969 гадоў]], аднак «Барусія» нанесла зваротны ўдар у наступным сэзоне, а потым перамагла й у наступным чэмпіянаце, упершыню ў гісторыі Бундэсьлігі абараніўшы тытул чэмпіёна. 20 кастрычніка 1971 году ў матчы розыгрышу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]] глядбахцы зьнішчылі мілянскі «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» зь лікам 7:1, але вынікі матчу былі ануляваныя УЭФА, бо падчас гульні ў італьянскага нападніка [[Рабэрта Банінсэньна]] была кінутая бляшанка з колай, і гульцу, нават, прыйшлося зьвяртацца па мэдычную дапамогу<ref>[http://www.spiegel.de/sport/fussball/0,1518,368130,00.html «Jahrhundertteams: Fohlen im Rausch»]. Der Spiegel.</ref>. Пасьля паразы ў гасьцёх у Міляне зь лікам 4:2, паўторны матч у Бэрліне скончыўся без галоў, таму «Барусія» была вымушаная пакінуць турнір. Пасьля вылету «Барусія» атрымала суцяшальную перамогу над «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльнам]]» зь лікам 2:1 у [[дэрбі Райнлянду]] і здабыла свой другі Кубка Нямеччыны ў гісторыі. Пераможны гол забіў [[Гюнтэр Нэцэр]], для якога гэты матч стаўся апошнім у складзе клюбу, бо надалей ён перайшоў у табар мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20080602063839/http://de.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=555952.html «Real Madrid und die Deutschen — Eine ganz besondere Beziehung»]. FIFA.</ref>. Першым фіналам эўракубкаў для клюбу стаў фінальны матч 9 траўня 1973 году. «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]» атрымаў перамогу ў першым матчы зь лікам 3:0, які быў перанесены праз моцны дождж. 23 траўня адбылася гульня ў адказ, дзе нямецкія футбалісты дома перамаглі ангельцаў, але толькі зь лікам 2:0, чаго не хапіла дзеля таго, каб здабыць агульную перамогу<ref>[https://web.archive.org/web/20070322051608/http://www.borussia.de/de/uefa-pokal-finale_1973,115266,0.html «UEFA-Pokal-Finale 1973, Nach großem Regen unter die Räder»]. Borussia Mönchengladbach.</ref>. Наступныя сэзоны былі адзначаныя сыходам вядомых гульцоў, аднак галоўны нападнік Глядбаху застаўся. У [[чэмпіянат Нямеччыны па футболе 1973—1974 гадоў|сэзоне 1973—1974 гадоў]] з 30 галамі на сваім рахунку Юп Гайнкес стаў найлепшым бамбардзірам Бундэсьлігі, упершыню футбаліст мёнхэглябдаскай «Барусіі» дамогся такога рэкорду. У тым першым сэзоне пасьля сыходу Нэцэра «Барусія» фінашавала на адзін пункт ніжэй за «Баварыю». Забіўшы 93 мячы, «Барусія» ўсталявала новы клюбны рэкорд. У наступныя гады «Барусія» сканчвала сэзон на 3, 5 і 2 месцах. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q57398922|Бр|}} {{Гулец1|2|Q110043588|Аб|}} {{Гулец1|3|Q21860037|Нап|}} {{Гулец1|4|Q17602824|Аб|}} {{Гулец1|5|Q140466945|Аб|}} {{Гулец1|6|Q20038711|Аб|}} {{Гулец1|7|Q86523|ПА|}} {{Гулец1|8|Q111955261|ПА|}} {{Гулец1|9|Q15146137|Нап|}} {{Гулец1|10|Q27651401|ПА|}} {{Гулец1|11|Q15627096|Нап|капітан}} {{Гулец1|14|Q39117170|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Славія Прага|Славія]]}} {{Гулец1|16|Q57579312|ПА|}} {{Гулец1|17|Q98829565|ПА|}} {{Гулец1|18|Q47582288|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q116766165|Аб|}} {{Гулец1|21|Q720139|Бр|}} {{Гулец1|22|Q64031854|Аб|}} {{Гулец1|23|Q98168915|Бр|}} {{Гулец1|25|Q41487752|Нап|}} {{Гулец1|26|Q118108336|Аб|}} {{Гулец|27|{{Сьцяг|Нямеччына}}|ПА|Фрыц Флек||2007}} {{Гулец1|29|Q54861644|Аб|}} {{Гулец1|31|Q104650064|Нап|}} {{Гулец1|33|Q1160026|Бр|}} {{Гулец|34|{{Сьцяг|Нямеччына}}|ПА|Мат’ё Нгефак||2008}} {{Гулец1|36|Q135879349|ПА|}} {{Гулец1|38|Q118151312|Нап|}} {{Гулец|39|{{Сьцяг|Гвінэя-Бісаў}}|Нап|Яя Манку Данфа||2007}} {{Гулец1|47|Q110403334|ПА|}} {{Канец складу}} === Рэзэрвовая каманда === * [[Барусія Мёнхэнглядбах II]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар=Aretz, Markus; Giebeler, Stephan; Kreuls, Elmar|загаловак=Borussia Mönchengladbach: Die Chronik|месца=Göttingen|выдавецтва=Die Werkstatt GmbH|год=2015|старонак=175|isbn=9783730702123|ref=Chronik}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.borussia.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Мёнхэнглядбах]] c9tc2z0ecwjrlsi41zkm5ork55yz1a2 0 103732 2686405 2684862 2026-08-23T19:08:24Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686405 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Манака |Лягатып = Logo AS Monaco FC.svg |Горад = [[Фанвіей]], [[Манака]] |Стадыён = [[Люі II (стадыён)|Люі II]] |Умяшчальнасьць = 16360<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.asmonaco.com/en/club/stade-louis-2/presentation-of-the-stade-louis-2/|загаловак=Presentation of the Stade Louis-II|выдавецтва=asmonaco.com|дата доступу=13.10.2021|копія=https://web.archive.org/web/20211023093412/https://www.asmonaco.com/en/club/stade-louis-2/presentation-of-the-stade-louis-2/|дата копіі=23.10.2021}}</ref> |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|МанакаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|МанакаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Манака}} |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _ASMonaco2122h | pattern_b1 = _ASMonaco2122h | pattern_ra1 = _ASMonaco2122h | pattern_sh1 = _ASMonaco2122h | pattern_so1 = _ASMonaco2122h | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = FF0000 | socks1 = | pattern_la2 = _ASMonaco2122a | pattern_b2 = _ASMonaco2122a | pattern_ra2 = _ASMonaco2122a | pattern_sh2 = _ASMonaco2122a | pattern_so2 = _ASMonaco2122a | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = _monaco2122t | pattern_b3 = _ASMonaco2122t | pattern_ra3 = _monaco2122t | pattern_sh3 = _ASMonaco2122t | pattern_so3 = _ASMonaco2122t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} «'''Манака'''» ({{мова-fr|Monaco}}) — футбольны клюб з гораду [[Фанвіей]], княства [[Манака]]. Клюб быў заснаваны ў 1924 годзе й выступае ў [[Француская Ліга 1|Лізе 1]], найвышэйшым дывізіёне францускага футболу, з [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2013—2014 гадоў|сэзону 2013—2014 гадоў]]. Каманда гуляе свае хатнія матчы на ​​стадыёне «[[Люі II (стадыён)|Люі II]]» у [[Фанвіей]]. Не зважаючы на тое, што клюб месьціцца ў [[Манака]], клюб лічыцца францускім, бо выступае ў [[Чэмпіянат Францыі па футболе|францускай сыстэме футбольных ліг]], і таму, што Княства Манака ня мае статусу сябра [[УЭФА]]<ref>[http://www.uefa.com/search/index.html#Monaco Monaco]. uefa.com</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131007044210/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=4735/news/newsid=99547.html Favourable draw for big names]. FIFA.com</ref>. «Манака» ёсьць адным з самых пасьпяховых клюбаў у [[Францыя|Францыі]], заваяваўшы сем чэмпіёнскіх тытулаў і атрымаўшы перамогу ў пяці розыгрышаў [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]]. Клюб таксама рэгулярна выступае ў эўрапейскіх футбольных спаборніцтвах, заняўшы другое месца ў гэткіх турнірах, як то [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА]] й [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] у 1992 і 2004 гадох адпаведна. Найбольш пасьпяховымі гадамі клюбу лічацца 1970-я й канец 1980-х. Найбольш выбітнымі галоўнымі трэнэрамі клюбу зьяўляюцца [[Люсьен Ледзюк]] й [[Арсэн Вэнгер]], цягам якіх клюб быў адным зь лідэраў эўрапейскага футболу. Традыцыйнымі колерамі «Манака» зьяўляюцца чырвоны й белы, што адпавядае колерам сьцяга княства. «Манака» ёсьць сябрам [[Асацыяцыя эўрапейскіх клюбаў|Асацыяцыі эўрапейскіх клюбаў]]. У сьнежні 2011 году дзьве траціны акцыяў клюбу былі прададзены інвэстыцыйнай групе на чале з расейскім мільярдэрам [[Дзьмітры Рыбалоўлеў|Дзьмітрыем Рыбалоўлевым]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190203143943/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/russian-billionaire-dmitry-rybolovlev-completes-takeover-of-monacos-soccer-club/2011/12/23/gIQADCG3DP_story.html Russian billionaire Dmitry Rybolovlev completes takeover of Monaco's soccer club]. Washington Post</ref>. Пры фінансавай падтрымцы Рыбалоўлева клюб набыў некалькі знакамітых гульцоў, у тым ліку [[Радамэль Фалькао Гарсія|Радамэля Фалькао]], [[Жуан Маўтыньню|Жуана Маўтыньню]], [[Хамэс Радрыгес|Хамэса Радрыгеса]] й [[Рыкарду Карвальлю]], якія дэбютавалі за клюб у сэзоне 2013—2014 гадоў. == Гісторыя == Футбольны клюб «Манака» быў заснаваны 23 жніўня 1924 году як аб’яднаньне шматлікіх мясцовых клюбаў, заснаваных у Францыі й у княстве. Першыя гады клюб праводзіў у аматарскіх рэгіянальных спаборніцтвах францускага дэпартамэнту [[Праванс-Альпы-Лазурны бераг]], хутка павышаючы клясу лігаў у 1920-х гадох. У 1933 годзе «Манака» быў запрошаны ў [[Фэдэрацыя футболу Францыі|Фэдэрацыю футболу Францыі]], атрымаўшы такім чынам прафэсійны статус. Аднак дэбют клюбу ў другім дывізіёне атрымаўся правальным паколькі каманда была адкінута ў аматарскую лігу на наступны год. Да 1948 году «Манака» паўторна набыў прафэсійны статус і вярнуўся да францускага другога дывізіёну, стала сканчваючы сэзон у вышэйшых эшалёнах лігі. З гэтым вынікам сталых намаганьняў у прасоўваньні да францускага першага дывізіёну «Манака» ў 1953 годзе атрымала права выступаць у найвышэйшай лізе францускага першынства. [[Файл:03.12.61 TFC-Monaco (1961) - 53Fi590.jpg|значак|зьлева|Матч «Тулюзы» супраць «Манака» ў канцы 1961 году.]] У 1960 годзе першы знакавы трэнэр «Манака» [[Люсьен Ледзюк]], прывёў клюб да ягонага першага прафэсійнага трафэю — [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]]. У фінале спаборніцтва манэгаскі нанесьлі паразу клюбу «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ен]]» зь лікам 4:2 у дадатковы час. Гэты першапачатковы посьпех быў палепшаны ў наступным годзе, калі клюб атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Францыі ў першы раз у сваёй гісторыі, атрымаўшы права на ўдзел у [[Кубак эўропейскіх чэмпіёнаў|Кубку эўропейскіх чэмпіёнаў]]. Ледзюк апасьля прывёў клюб да першага залатога дублю ў 1963 годзе. Пасьля ад’езду Ледзюка ў 1963 годзе, «Манака» замацаваўся ў сярэдзіне табліцы лігі й часам чаргуючы сэзоны паміж першым і другім дывізіёнамі цягам большай часткі наступнага дзесяцігодзьдзя. У 1975 годзе [[Жан-Люі Кампара]], сын былога прэзыдэнта [[Шарль Кампара|Шарля Кампара]], стаў старшынём клюбу. У сваім другім сэзоне, ён вярнуў у клюб Ледзюка, які адразу ж заваяваў клюбу прасоўваньне ў першы дывізіён у 1977 годзе й выйграў чэмпіянат краіны на наступны год<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.goal.com/en/news/2377/top-10/2010/09/21/2129048/top-10-promoted-teams-who-stunned-their-top-league|загаловак=Top 10 Promoted Teams Who Stunned Their Top League|выдавецтва=Goal|дата публікацыі=21.09.2010|дата доступу=04.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20220604230308/https://www.goal.com/en/news/2377/top-10/2010/09/21/2129048/top-10-promoted-teams-who-stunned-their-top-league|дата копіі=04.06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/miscellaneous/eedd.html|загаловак=English Energy and Nordic Nonsense|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=17.06.2018|дата доступу=03.10.2018|копія=https://web.archive.org/web/20181004021416/http://www.rsssf.com/miscellaneous/eedd.html|дата копіі=04.10.2018}}</ref>. Ледзюк пасьля пакінуў клюб зноўку ў 1979 годзе, а новымі трэнэрамі паводле чаргі былі [[Люсьен Мюлер]] і [[Жэрар Банід]], але абодва зь якіх ня здолелі спыніць заняпад клюбу. [[Файл:As monaco 1973.jpg|значак|«Манака» ў 1973 годзе.]] На пачатку 1980-х гадоў клюб зноўку пачаў дабівацца посьпехаў у нацыянальных спаборніцтвах. «Манака» атрымліваў тытулы амаль кожны другі год, то бок Кубак Францыі ў 1980 годзе й 1985 годзе, чэмпіянат Францыі ў 1982 годзе, удзел у фінале Кубку Францыі ў 1984 годзе. У [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1985—1986 гадоў|сэзоне 1985—1986 гадоў]], «Манака» перамог «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]» зь лікам 9:0, што й да сёньняшнага дня ўважаецца за адную з найбуйнейшых перамогаў у гісторыі клюбу<ref>[http://www.frenchleague.com/club/historique.asp?no_affil_fff=500211 Ligue 1, Ligue 2, Coupe de la Ligue, Trophée des Champions]. Frenchleague.com.</ref>. Тым ня менш, заўзятараў «Манака» расчароўваў факт, што клюб ня здолеў даць рады ў Эўропе. Да таго часу «Манака» аніколі не праходзіў першы раўнд ніводнага эўрапейскага турніру. Клюб зазнаў паразу ад «[[Дандзі Юнайтэд]]» у 1981 годзе, саступіў баўгарскаму [[ЦСКА Сафія|ЦСКА]] двойчы ў 1982 і 1984 гадах, а таксама ня даў рады ў супрацьстаяньні з краёўскай «[[Унівэрсытаця Краёва|Унівэрсытацяй]]» у 1985 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://bundesliga.weltfussball.at/teams/as-monaco/1986/3/|загаловак=AS Monaco – Dates & results 1985/1986|выдавецтва=Bundesliga.weltfussball.at|дата доступу=27.04.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110706095550/http://bundesliga.weltfussball.at/teams/as-monaco/1986/3/|дата копіі=06.07.2011}}</ref>. У 1986 годзе былы трэнэр «[[Аякс Амстэрдам|Аяксу]]» [[Штэфан Ковач (футбаліст)|Штэфан Ковач]], які замяніў [[Рынус Міхэльс|Рынуса Міхэльса]], адшліфаваў свае ідэі татальнага футболу зь нідэрляндцамі й ачоліў «Манака» пасьля трохгадовай паўзы ў працы, ня здолеў даць клюбу посьпех. З новым заняпадам клюбу быў запрошаны [[Арсэн Вэнгер]], які да таго часу быў адносна невядомым, бо да таго ачольваў толькі «[[Нансі (футбольны клюб)|Нансі]]» без асаблівых дасягненьняў. Пад кіраўніцтвам Вэнгера клюб перажыў адзін з самых пасьпяховых часоў у сваёй гісторыі, зрабіўшы шэраг натхнёных падпісаньняў, у тым ліку набыўшы [[Джордж Вэа|Джорджа Вэа]], [[Глен Годл|Глена Годла]], [[Юрген Клінсман|Юргена Клінсмана]] й [[Юры Джаркаеф|Юрыя Джаркаефа]]. Палітыка працы з моладзьдзю дала плён, бо менавіта ў гэты час выхаваліся будучыя чэмпіёны сьвету [[Эманюэль Пэці]], [[Ліліян Цюрам]] і [[Т’еры Анры]]. Пад кіраўніцтвам Вэнгера клюб стаў чэмпіёнам Францыі ў 1988 годзе й здабыў Кубак Францыі ў 1991 годзе, а таксама стабільна прасоўваўся да позьніх стадыяў Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў, таксама рэгулярна змагаючыся за тытул у францускай лізе<ref name="rees-guardian" >{{навіна|аўтар=Jasper Rees|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2003/aug/18/sport.comment|загаловак=Inside the mind of Arsène Wenger (excerpt from ''Wenger: The Making of a Legend'' by Jasper Rees)|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=18.08.2003|копія=https://web.archive.org/web/20190424161333/https://www.theguardian.com/football/2003/aug/18/sport.comment|дата копіі=24.04.2019}}</ref>. Клюб мог бы дасягнуць яшчэ большых посьпехаў, бо ў 1993 годзе выявілася, што заклятыя супернікі з марсэльскага «[[Алімпік Марсэль|Алімпіку]]» займаліся дамоўленымі матчамі й іншымі парушэньнямі, што Вэнгер падазраваў ужо даўно<ref name="rees-guardian"/>. Тым ня менш выбітны трэнэр сышоў з пасады ў 1994 годзе. == Трафэі == * '''[[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': 8 ** 1961, 1963, 1978, 1982, 1988, 1997, 2000, [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2016—2017 гадоў|2017]] * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]]''': 5 ** 1960, 1963, 1980, 1985, 1991 * '''Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубку Францыі]]''': 4 ** 1961, 1985, 1997, 2000 * '''Уладальнік [[Кубак францускай лігі па футболе|Кубку францускай лігі]]''': 1 ** 2003 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q713627|Бр|}} {{Гулец1|2|Q105473333|Аб|}} {{Гулец1|3|Q1439915|Аб|}} {{Гулец1|4|Q42299353|Аб|}} {{Гулец1|5|Q20823439|Аб|}} {{Гулец1|6|Q21066260|ПА|капітан}} {{Гулец1|7|Q134543047|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Манчэстэр Сіці|Ман. Сіці]]}} {{Гулец1|9|Q101035007|Нап|}} {{Гулец1|10|Q15065431|ПА|}} {{Гулец1|13|Q112206567|Аб|}} {{Гулец1|14|Q113382994|Нап|}} {{Гулец1|15|Q116896436|ПА|}} {{Гулец1|16|Q56612830|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q114650493|ПА|}} {{Гулец1|18|Q776878|Нап|}} {{Гулец1|19|Q136387531|ПА|}} {{Гулец1|20|Q109719273|Аб|}} {{Гулец1|22|Q59915117|Аб|}} {{Гулец1|28|Q125510438|ПА|}} {{Гулец1|29|Q114876723|Нап|}} {{Гулец1|31|Q66743376|Нап|}} {{Гулец1|37|Q113506899|ПА|}} {{Гулец1|39|Q106621865|Нап|}} {{Гулец1|44|Q138474291|Аб|}} {{Гулец1|50|Q131322301|Бр|}} {{Гулец1|72|Q123906707|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.asmonaco.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Манака (футбольны клюб)| ]] olew6q6ccowdep9cmdr8ymg3g190fx4 0 103982 2686204 2574880 2026-08-23T12:24:10Z ~2026-46133-51 99665 2686204 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўнары}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўнары |Лацінка = Daŭnary |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўнароў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Стаўпецкі раён|Стаўпецкі]] |Сельсавет = [[Рубяжэвіцкі сельсавет|Рубяжэвіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 35 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 42 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 48 |Даўгата сэкундаў = 54 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўнары́'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 467.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Нішота|Нішоты]]. Уваходзяць у склад [[Рубяжэвіцкі сельсавет|Рубяжэвіцкага сельсавету]] [[Стаўпецкі раён|Стаўпецкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Насельніцтва == * 1909 год — 134 чалавекі<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 52.</ref> * 1999 год — 58 чалавек * 2010 год — 35 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Рубяжэвіцкі сельсавет}} {{Стаўпецкі раён}} [[Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну]] kh4saqkykm12dwau0kpr8oivzvl60oj 0 105471 2686381 2658560 2026-08-23T18:28:16Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686381 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Футбольны клюб |Назва = Парма |Лягатып = Parma FC.png |ПоўнаяНазва = Parma Calcio 1913 S.r.l. |Заснаваны = 27 ліпеня 1913 |Горад = [[Парма]], [[Італія]] |Стадыён = [[Эньё Тардыні (стадыён)|Эньё Тардыні]] |Умяшчальнасьць = 27 906 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПармаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПармаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Парма}} |Прыналежнасьць = Італьянскія }} «'''Парма'''» ({{мова-it|Parma}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Парма]], які месьціцца ў правінцыі [[Эмілія-Раманьня]]. Трохразовы ўладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]. Клюб зьяўляецца двухразовым ўладальнікам [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] (1995, 1999), уладальнікам [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]] (1993), нягледзячы на тое, то «Парма» ніколі не перамагала ў нацыянальным чэмпіянаце й ніколі не спаборнічала за галоўныя міжнародныя трафэі да 1990-х гадоў. У часы, калі каманда спансавалася [[Каліста Танцы]], клюб атрымаў восем з гэтых трафэяў у пэрыяд паміж 1992 і 2002 гадамі, а таксама «Парма» дасягнула свайго найлепшага месца ў лізе — другое месца ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1996—1997 гадоў|сэзоне 1996—1997 гадоў]]. «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]», «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» і «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» ёсьць адзінымі італьянскімі клюбамі, якія маюць больш посьпехаў у эўракубках, чым «Парма»<ref>Mynk, K.C. (17 April 2009). [http://bleacherreport.com/articles/157851-how-the-mighty-have-fallen-the-fall-of-ten-untouchable-football-clubs#page/4 «How the Mighty Have Fallen: The Decline of 10 Untouchable Football Clubs»]. BleacherReport.com</ref>. Клюб быў заснаваны ў ліпені 1913 году пад назовам «Verdi Foot Ball Club», але клюб зьмяніў сваю назву ў сьнежні таго ж году. Парма праводзіць свае хатнія матчы ў на стадыёне імя [[Эньё Тардыні (стадыён)|Эньё Тардыні]], які здольны зьмясьціць 27 906 чалавек, з 1923 году. Зусім нядаўна, «Парма» мела фінансавыя праблемы, якія былі выкліканыя ў канцы 2003 году скандалам вакол малочнай кампаніі [[Parmalat]], выкліканай банкруцтвам мацярынскай кампаніі, што выклікала ўсталяваньня ў клюбе вонкавага кантролю да студзеня 2007 году. Клюб традыцыйна гуляе ў прывабны футбол і мае разьвітую футбольную акадэмію<ref>[http://football-italia.net/node/14591 «Return of the Don»]. Football-Italia.net. 13 студзеня 2012</ref>. Нягледзячы на нядаўні спад у посьпехах клюб зьяўляецца асацыяваным сябрам і адным з васьмі італьянскіх клюбаў, якія зьяўляюцца часткай [[Асацыяцыя эўрапейскіх клюбаў|Асацыяцыі эўрапейскіх клюбаў]], якая ўтварыліся пасьля распаду [[G-14]]. == Гісторыя == === Раньнія гады === Клюб быў заснаваны ў ліпені 1913 году як «Verdi Foot Ball Club» ў гонар стагодзьдзя з дня нараджэньня опэрнага кампазытара [[Джузэпэ Вэрдзі]], які нарадзіўся ў правінцыі Парма. Клюб адразу ж абраў жоўты і сіні колеры, якія зьяўляюцца дзейнымі й на сёньня<ref>[http://www.football-italia.net/clubs/Parma/history «Parma Club History»]. Football-Italia.net.</ref>. У сьнежні таго ж году клюб зьмяніў сваю назву на «Парма» й пачалі насіць белыя кашулі, упрыгожаныя чорным крыжом<ref>[http://www.goal.com/it/teams/italy/4/parma/info «Parma»]. Goal.com.</ref>. «Парма» пачала гуляць у футбольных лігах у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1919—1920 гадоў|сэзоне 1919—1920 гадоў]] пасьля заканчэньня [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] й пачала будаўніцтва стадыёна «Эньё Тардыні» праз два гады пасьля гэтага<ref>{{спасылка|url=http://fcparma.com/societa/stadio/?lang=en/|загаловак=«Stadio [The Tardini&#93;»|выдавец=FCParma.com}}</ref>. «Парма» стала чальцом-заснавальнікам [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]]. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1935—1936 гадоў|сэзоне 1935—1936 гадоў]] «Парма» стала чальцом-заснавальнікам [[Сэрыя С|Сэрыі С]], дзе клюб заставаўся да прасоўваньня ў Сэрыю Б у 1943 годзе. Аднак футбол у Італіі быў спынены з-за вядзеньня баявых дзеяньняў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], нягледзячы на тое, што каманда праводзіла матчы ў спаборніцтве [[Campianto Alta Italia]] ў 1944 годзе. Пасьля вайны «Парма» тры гады правяла ў Сэрыі Б, якая на той момант падзялілася на дзьве рэгіянальныя лігі, перад тым як зноўку была зьведзеная ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1948—1949 гадоў|сэзоне 1948—1949 гадоў]] у Сэрыю С. Клюб правёў яшчэ пяць сэзонаў у Сэрыі С пакул не вярнуўся ў Сэрыю Б, дзе ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1954—1955 гадоў|сэзоне 1954—1955 гадоў]] клюб заняў дзявяты радок, то бок клюбны рэкорд таго часу. Гэта была эпоха, у якой гульцы клюбу ў цэлым мелі іншую працу або былі яшчэ студэнтамі й калі аматарскія [[рэгбі]]йныя й [[валейбол]]ьныя каманды гораду, як то «[[Рэгбі Парма 1931]]» й «[[Фэравіеры Парма]]», былі больш папулярнымі сярод мяшчанаў. «Парма» дэбютавала ў эўракубках у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1960—1961 гадоў|сэзоне 1960—1961 гадоў]], перамогшы швайцарскі клюб «[[Бэлінцона (футбольны клюб)|Бэлінцона]]» ў [[Кубак Альпаў|Кубку Альпаў]], але затым каманда зноўку вылецела ў Сэрыю С. Каманда правяла ўсяго адзін сэзон у Сэрыі C да вылету на гэты раз у [[Сэрыя Д|Сэрыю Д]] у 1966 годзе. У 2015 годзе клюб быў ліквідаваны з-за немагчымасьці заплаціць па сваім пазыкам. Замест быў створаны новы клюб, які пачаў свае выступы ў [[Сэрыя Д|Сэрыі Д]], чацьвёртай паводле моцы лізе Італіі. Потым клюб пасьлядоўна прабіўся ў Сэрыю А. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|3|Q113559374|Аб|}} {{Гулец1|5|Q64009227|Аб|}} {{Гулец1|7|Q130260178|Нап|}} {{Гулец1|9|Q106980731|Нап|}} {{Гулец1|10|Q56809124|ПА|}} {{Гулец1|11|Q42393756|Нап|}} {{Гулец1|14|Q102156391|Аб|}} {{Гулец1|15|Q64433039|Аб|капітан}} {{Гулец1|16|Q106095219|ПА|}} {{Гулец1|19|Q84522640|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]]}} {{Гулец1|20|Q111344591|Нап|}} {{Гулец1|22|Q97129886|ПА|}} {{Гулец1|23|Q137999711|Нап|}} {{Гулец1|25|Q116980096|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|25|Q135854952|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Лянус (футбольны клюб)|Лянус]]}} {{Гулец1|27|Q136032582|Аб|}} {{Гулец1|29|Q111345962|Аб|}} {{Гулец|30|{{Сьцяг|Італія}}|Бр|Джаваньні Дафара||2004}} {{Гулец1|32|Q118208067|ПА|}} {{Гулец1|37|Q124021747|Аб|}} {{Гулец1|40|Q108694799|Бр|}} {{Гулец1|41|Q58303861|ПА|}} {{Гулец1|47|Q140855716|ПА|}} {{Гулец1|72|Q140855718|Аб|}} {{Гулец1|76|Q140048541|Нап|}} {{Гулец1|80|Q126365043|ПА|}} {{Гулец1|—|Q99519622|Аб|}} {{Гулец1|—|Q131783219|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.parmacalcio1913.com/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Парма]] ik8buxj2fs0gchjh566qe10aywi9148 0 105730 2686203 2574879 2026-08-23T12:24:02Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686203 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўнары}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўнары |Лацінка = Daŭnary |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўнароў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Койданаўскі раён|Койданаўскі]] |Сельсавет = [[Дабрынёўскі сельсавет|Дабрынёўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 31 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Довнары,_ул._Центральная.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 41 |Шырата сэкундаў = 38 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 20 |Даўгата сэкундаў = 12 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўнары́'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 182.</ref> — вёска ў [[Беларусь|Беларусі]], каля вытоку ракі [[Жэсьць|Жэсьці]]. Уваходзяць у склад [[Дабрынёўскі сельсавет|Дабрынёўскага сельсавету]] [[Койданаўскі раён|Койданаўскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 25 км ад [[Койданаў|Койданава]], 37 км ад [[Менск]]у, 8 км ад чыгуначнай станцыі [[Фаніпаль (чыгуначная станцыя)|Фаніпаль]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX стагодзьдзя засьценак у [[Самахвалавіцкая воласьць|Самахвалавіцкай воласьці]] [[Менскі павет (Менская губэрня)|Менскага павету]], 19 двароў, 109 жыхароў. 28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Рубілкаўскі сельсавет|Рубілкаўскага]] ў [[Дабрынёўскі сельсавет]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160331143206/http://www.pravo.by/main.aspx?guid=12551&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234]{{Ref-ru}}</ref>. На 1991 год — 21 двор, на 1 студзеня 2004 году — 15 двароў. == Насельніцтва == * XX стагодзьдзе: 1909 год — 67 чалавек<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 52.</ref>; 1991 год — 44 чалавекі; 1999 год — 31 чалавек * XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 35 чалавек; 2010 год — 31 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Койданаўскі раён|Даўнары|677}} {{Дабрынёўскі сельсавет}} {{Койданаўскі раён}} [[Катэгорыя:Дабрынёўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну]] rlzi113qzpi2dxqz0jz8zzqh70gp84u 0 105847 2686316 2676983 2026-08-23T16:33:06Z Dymitr 10914 + склад 2686316 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Іпсўіч Таўн |Лягатып = Ipswich Town.svg |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Іпсўіч]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Портмэн-Роўд]] |Умяшчальнасьць = 30 311 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ІпсўічТаўнЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ІпсўічТаўнСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Ангельшчыны|ІпсўічТаўн}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _whitecuffpiping | pattern_b1 = _whitecollar | pattern_ra1 = _whitecuffpiping | pattern_sh1 = _umbro | pattern_so1 = _whitetop | leftarm1 = 1927CD | body1 = 1927CD | rightarm1 = 1927CD | shorts1 = FEFEFE | socks1 = 1927CD | pattern_la2 = _whitecuffpiping | pattern_b2 = _whitecollar | pattern_ra2 = _whitecuffpiping | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _whitetop | leftarm2 = ce2032 | body2 = ce2032 | rightarm2 = ce2032 | shorts2 = ce2032 | socks2 = ce2032 }} «'''І́псўіч Таўн'''» ({{мова-en|Ipswich Town}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Іпсўіч]]у. Клюб быў заснаваны ў 1878 годзе, але не зьяўляўся прафэсійным да 1936 году, але ў далейшым далучыўся да футбольнай лігі. Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] (1978). Уладальнік [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] (1981). Свае хатнія матчы «Іпсўіч Таўн» праводзціь на стадыёне [[Портмэн-Роўд]]. Клюб ёсьць адзіным цалкам прафэсійным футбольным клюбам у [[Сафалк]]у. Супрацьстаяньне з клюбам з [[Норфалк]]у «[[Норыдж Сіці]]» мае назву [[усходнеангельскае дэрбі|ўсходнеангельскае дэрбі]], якое мае месца з 1902 году<ref>[https://web.archive.org/web/20080503223958/http://www.itfc.premiumtv.co.uk/page/ClubHistory/0%2C%2C10272~1027174%2C00.html «East Anglian Derby»]. Ipswich Town F.C.</ref>. Традыцыйнымі хатнімі колерамі клюба зьяўляюцца сінія кашулі зь белымі шортамі і сінімі шкарпэткамі. Клюб стаў чэмпіёнам Ангельшчыны ў сваім першым жа сэзоне ў найвышэйшым дывізіёне ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1961—1962 гадоў|1961—1962 гадох]], і двойчы займаў другі радок у сэзонах [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1980—1981 гадоў|1980—1981]] і [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1981—1982 гадоў|1981—1982]] гадоў. «Іпсўіч Таўн» браў удзел ува ўсіх эўрапейкіх спаборніцтвах і ніколі не трываў у іх паразу ў гульнях на хатняй пляцоўцы, адолеўшы сярод іншых мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]», «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэр]]», «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]» і «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]»<ref>[https://www.theguardian.com/football/2002/nov/01/newsstory.sport8 «Bent relives Ipswich glory days to give Royle perfect start»]. The Guardian.</ref>. == Гісторыя == Клюб пад назвай «Іпсўіч» быў заснаваны з аматарскім статусам у 1878 годзе. У 1888 годзе каманда аб’ядналася зь мясцовым рэгбійным клюбам, утварыўшы клюб «Іпсўіч Таўн». Клюб здабыў шэраг мясцовых кубкаў, у тым ліку Кубак выкліку Сафалку ды Галоўны кубак Сафалку. З 1899 году каманда брала ўдзел у лізе Норфалку і Сафалку, а паміж 1903 і 1906 гадамі спаборнічалі ў Паўднёва-Ўсходняй лізе Ангельшчыны. У 1907 годзе «Іпсўіч Таўн» далучыўся да Паўднёвай аматарскай лігі, дзе з кожным годам каманда прагрэсавала, у выніку стаўшы чэмпіён у сэзоне 1921—1922 гадоў. Клюб перамагаў у розыгрышах лігі яшчэ тройчы ў 1929—1930, 1932—1933 і 1933—1934 гадах, перш чым стаў заснавальнікам футбольнай лігі Ўсходняй акругі ў канцы сэзону 1934—1935 гадоў. Праз год клюб набыў прафэсійны статус і далучыўся да Паўднёвай лігі, дзе адразу ў пачатковым сэзоне здабылі перамогу. 30 траўня 1938 году «Іпсўіч Таўн» быў абраны на далучэньне ў [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]]. Спачатку клюб з Сафалку спаборнічаў у [[Трэці паўднёвы дывізіён Футбольнай лігі|Трэцім паўднёвым дывізіёне]] да сканчэньня сэзону 1953—1954 гадоў, пасьля чаго каманда прасунулася ў [[Другі дывізіён Футбольнай лігі|Другі дывізіён]]. [[Файл:Ipswich Milan programme1.jpg|значак|зьлева|Брашура да матчу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]] паміж «Іпсўіч Таўну» і «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]».]] Клюб адразу вярнуўся зноў у Трэці паўднёвы дывізіён у наступным годзе пасьля слабога сэзону. Лепшых вынікаў атрымалася дасягнуць пасьля таго, як [[Скот Дункан]] быў заменены на пасадзе трэнэра [[Альф Рэмзі|Альфам Рэмзі]] ў жніўні 1955 году. Клюб зноў стаў пераможцам Трэцяга паўднёвага дывізіёну у сэзоне 1956—1957 гадоў. На гэты раз «Іпсўіч» замацаваўся ў Другім дывізіёну і, стаўшы чэмпіёнам дывізіёну, атрымаў павышэньне на найвышэйшы ўзровень ангельскага футболу ў сэзоне 1960—1961 гадоў<ref name="History" >{{спасылка|спасылка=http://www.itfc.premiumtv.co.uk/page/ClubHistory/0,,10272~342496,00.html|загаловак=Club History|выдавецтва=Ipswich Town F.C.|копія=https://web.archive.org/web/20080808115957/http://www.itfc.premiumtv.co.uk/page/ClubHistory/0%2C%2C10272~342496%2C00.html|дата копіі=08.08.2008}}</ref>. Каманда зь першай спробы стала чэмпіёнам краіны ў 1961—1962 гадоў<ref name = History /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/sport/blog/2011/jan/21/joy-of-six-promoted-success-stories|загаловак=The Joy of Six: Newly promoted success stories|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=21.01.2011|копія=https://web.archive.org/web/20181004021253/https://amp.theguardian.com/sport/blog/2011/jan/21/joy-of-six-promoted-success-stories|дата копіі=04.10.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/miscellaneous/eedd.html|загаловак=English Energy and Nordic Nonsense|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=17.06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20181004021416/http://www.rsssf.com/miscellaneous/eedd.html|дата копіі=04.10.2018}}</ref>. Як чэмпіёны Ангельшчыны, «Іпсўіч» кваліфікаваўся ў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў 1962—1963 гадоў, дзе ангельцы спачатку перамаглі мальтыйскую «[[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяну]]» з агульным лікам 14:1, але затым зазналі паразу ад італьянскага «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]»<ref name = History />. Рэмзі пакінуў клюб у красавіку 1963 году, каб ачоліць нацыянальную [[Зборная Ангельшчыны па футболе|зборную Ангельшчыны]]. Менавіта ён прывёў нацыянальную каманду да перамогі ў [[чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|чэмпіянаце сьвету 1966 году]]. У 1967 годзе ён атрымаў рыцарскі тытул за «службу футболу»<ref>{{навіна|аўтар=Cheese, Caroline|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4895404.stm|загаловак=World Cup 1966 flashback|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=31.07.2006|копія=https://web.archive.org/web/20070510020710/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4895404.stm|дата копіі=10.05.2007}}</ref>. У «Іпсўічы» галоўным трэнэрам каманды стаў [[Джэкі Мілбэрн]]<ref name = History />, але за ім вынікі на полі рэзка пагоршыліся. Праз два гады пасьля заваёвы чэмпіянскага тытулу клюб апынуўся ў Другім дывізіёне ў 1964 годзе, прапусьціўшы 121 гол у 42 матчах чэмпіянату, што стала адным з найгоршых паказьнікаў у гісторыі ангельскага прафэсійнага футболу<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.soccerbase.com/league2.sd?competitionid=5&seasonid=93|загаловак=Final 1963 / 1964 English Division 1 (old) Table|выдавецтва=Soccerbase|копія=https://web.archive.org/web/20070810123403/http://www.soccerbase.com/league2.sd?competitionid=5&seasonid=93|дата копіі=10.08.2007}}</ref>. Мілбэрн пакінуў пасаду пасьля толькі аднаго поўнага сэзону, і ў 1964 годзе яго замяніў [[Біл Макгэры]]<ref name = History />. Клюб заставаўся ў Другім дывізіёне чатыры гады, пакуль Макгэры разам з сваім памочнікам [[Сэмі Чанг]]ам ня здолелі вярнуць каманду ў найвышэйшы дывізіён у сэзоне 1967—1968 гадоў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.soccerbase.com/league2.sd?competitionid=6&seasonid=97|загаловак=Final 1967 / 1968 English Division 2 (old) Table|выдавецтва=Soccerbase|копія=https://web.archive.org/web/20080408174323/http://www.soccerbase.com/league2.sd?competitionid=6&seasonid=97|дата копіі=08.04.2008}}</ref>. Улетку 1968 году [[Стыў Стэйсі]], падпісаны з «[[Рэксэм (футбольны клюб)|Рэксэму]]», дэбютаваў у складзе 14 верасьня 1968 году, стаўшы першым чарнаскурым футбалістам у Футбольнай лізе<ref>{{кніга|аўтар=Hern, Bill; Gleave, David|загаловак=Football's Black Pioneers|месца=Leicester|выдавецтва=Conker Editions|старонкі=168–169|isbn=9781999900854}}</ref>. Макгэры пакінуў клюб, каб прыяднацца да «[[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]]», і ў студзені 1969 году яго замяніў [[Бобі Робсан]]<ref name = History />. Робсан прывёў «Іпсўіч» да двух буйных трафэяў і некалькіх сэзонаў у эўрапейскіх турнірах на найвышэйшым узроўні. Час посьпехаў пачаўся ў 1973 годзе, калі клюб фінішаваў чацьвертым у лізе, упершыню кваліфікаваўшыся ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.prideofanglia.com/page.php?page=seasons&text=1973-74|загаловак=Pride of Anglia - Ipswich Town Football Club|выдавецтва=www.prideofanglia.com}}</ref>. У сэзоне 1974—1975 гадоў каманда ўпершыню дасягнула паўфіналу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], саступіўшы «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]» у паўторным матчы. Тады ж каманда заняла трэці радок у лізе<ref>{{спасылка|спасылка=http://stats.football.co.uk/results_fixtures/1974_1975/ipswich_town/index.shtml|загаловак=Ipswich Town Results Fixtures 1974/1975|выдавецтва=stats.football.co.uk}}</ref>. Да канца 1970-х гадоў Робсан сфармаваў моцную каманду з талентамі ва ўсіх лініях, увёўшы ў склад нідэрляндзкую пару [[Арнольд Мюрэн|Арнольда Мюрэна]] і [[Франс Тэйсэн|Франса Тэйсэнa]], каб надаць камандзе больш крэатыўнасьці. У той час у склад уваходзілі брытанскія зборнікі, улучна з [[Джон Ўорк|Джонам Ўоркам]], [[Тэры Бучэр]]ам і [[Пол Марынэр|Полам Марынэрам]]. Аднак склад, мажліва, ня меў такой глыбіні, які быў у большых клюбаў кшталту «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» і «[[Манчэстэр Юнайтэд]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://ipswich.vitalfootball.co.uk/the-seventies-versus-the-eighties/|загаловак=The Seventies Versus The Eighties|выдавецтва=Vital Ipswich Town|дата публікацыі=11.04.2020}}</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q60733809|Бр|}} {{Гулец1|2|Q19356677|Аб|}} {{Гулец1|3|Q60194671|Аб|}} {{Гулец1|4|Q33129919|Аб|}} {{Гулец1|5|Q27908084|ПА|}} {{Гулец1|6|Q21621180|Аб|}} {{Гулец1|7|Q105812639|Нап|}} {{Гулец1|8|Q116464263|Нап|}} {{Гулец1|10|Q85872272|ПА|}} {{Гулец1|11|Q106916429|Нап|}} {{Гулец1|12|Q26924424|ПА|}} {{Гулец1|14|Q27915090|ПА|}} {{Гулец1|16|Q80661874|Нап|}} {{Гулец1|19|Q117089936|Нап|}} {{Гулец1|20|Q110086287|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q51727160|Нап|}} {{Гулец1|23|Q19594166|ПА|}} {{Гулец1|24|Q66685109|Аб|}} {{Гулец1|26|Q56331751|Аб|капітан}} {{Гулец1|27|Q1173879|Бр|}} {{Гулец1|28|Q18387424|Бр|}} {{Гулец1|29|Q13467456|Нап|}} {{Гулец1|30|Q108353361|ПА|}} {{Гулец1|31|Q122839844|Бр|}} {{Гулец1|32|Q87447048|ПА|}} {{Гулец1|33|Q101310788|ПА|}} {{Гулец1|37|Q42913004|Бр|}} {{Гулец1|38|Q27990906|Нап|}} {{Гулец1|42|Q131366878|Аб|}} {{Гулец1|47|Q57078908|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.itfc.co.uk/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}}. * [http://www.itfcsupporters.co.uk/ Афіцыйны сайт заўзятараў]{{ref-en}}. * [https://www.skysports.com/ipswich-town Іпсўіч Таўн]. Sky Sports{{ref-en}}. {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} lrwt8hseqm4rv4ie77nknoorc60smvo 0 105911 2686380 2675994 2026-08-23T18:20:41Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686380 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Напалі |Лягатып = SSC Napoli 2025 (white and azure).svg |ПоўнаяНазва = Società Sportiva Calcio Napoli S.p.A. |Заснаваны = 1 жніўня 1926 |Горад = [[Нэапаль]], [[Італія]] |Стадыён = [[Дыега Арманда Марадоны (стадыён)|Дыега Арманда Марадоны]] |Умяшчальнасьць = 54 726 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|НапаліНэапЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|НапаліНэапСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|НапаліНэап}} |Сайт = http://www.sscnapoli.it/ |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _napoli2526h1 | pattern_b1 = _napoli2526h | pattern_ra1 = _napoli2526h1 | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 0F8ACC | body1 = 0F8ACC | rightarm1 = 0F8ACC | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 0F8ACC | pattern_la2 = _napoli2526a | pattern_b2 = _napoli2526a | pattern_ra2 = _napoli2526a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = eae2df | body2 = eae2df | rightarm2 = eae2df | shorts2 = eae2df | socks2 = eae2df | pattern_la3 = _napoli2526t | pattern_b3 = _napoli2526t | pattern_ra3 = _napoli2526t | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = 291e1e | body3 = 291e1e | rightarm3 = 291e1e | shorts3 = 291e1e | socks3 = 291e1e }} «'''Напалі'''» ({{мова-it|Napoli}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Нэапаль]]. Заснаваны ў 1926 годзе. Чатырохразовы [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіён Італіі]] (1987, 1990, 2023, 2025), шасьціразовы ўладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]. Уладальнік [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] (1989). Колеры клюбу ёсьць блакітна-белыя. Хатнія сустрэчы «Напалі» праводзіць на стадыёне «[[Дыега Арманда Марадоны (стадыён)|Дыега Арманда Марадоны]]». «Напалі» зьяўляецца адным з наймацнейшых клюбаў [[Паўднёвая Італія|Паўднёвай Італіі]] й чацьвертым клюбам краіны паводле колькасьці заўзятараў. З моманту заснаваньня ў 1926 годзе, клюб некалькі разоў зьмяняў назву. Першапачаткова ён называўся «Associazione Calcio Napoli», у 1964 годзе каманда была перайменаваная ў «Società Sportiva Calcio Napoli» і звалася гэтак да 2004 году, калі «Напалі» спасьцігла банкруцтва. Новы прэзыдэнт [[Аўрэліё Дэ Ляўрэнтыс]] адрадзіў клюб пад назвай «Napoli Soccer». У 2006 годзе ён вырашыў вярнуць старую назву — «Società Sportiva Calcio Napoli». == Гісторыя == === Папярэднікі === Футбол у [[Нэапаль|Нэапалі]] зарадзіўся ў 1904 годзе, калі ангельскі марак Ўільям Потс, ягоны кампаньён Гэктар Баён і нэапалітанцы Сальсі, Катэрына й Канфордзі заснавалі «Naples Foot-Ball & Cricket Club». Прэзыдэнтам клюбу стаў [[Амадэо Сальсі]]. Першы матч нэапалітанцы згулялі з экіпажам ангельскага карабля «Арабіка» й перамаглі зь лікам 3:2. У 1906 годзе з назвы адпала слова «Cricket» і клюб стаў называцца проста «Naples Foot-Ball Club». З прычыны, што ў раньніх розыгрышах [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі]] клюбы з поўдня краіны ўдзелу не прымалі «Наплес» працягваў гуляць з маракамі суднаў, якія заходзілі ў гавань, або выступаўчы ў Кубку Выкліку Ліптана, дзе спаборнічалі клюбы Нэапалю й [[Палерма]]. Двойчы, у 1909 і 1911 гадох, «Наплес» перамагаў у фіналах кубка. Да гэтага часу колеры формы нэапалітанцаў набылі звыклы выгляд — блакітныя кашулі й белыя трусы. У 1912 годзе адзін з заснавальнікаў «Наплес» [[Гэктар Баён]] вырашыў заснаваць свой клюб — «[[Інтэрнацыянале Нэапаль|Інтэрнацыянале]]». У той жа год «Інтэр» як і «Наплес» дэбютаваў у чэмпіянаце Італіі. Чэмпіянат, у той час, праходзіў па рэгіянальным прынцыпе, і клюбы, такім чынам, мелі суперніцтва ў зоне [[Кампанія (рэгіён)|Кампаніі]]. Але разьвіцьцю абедзьвюх камандаў перашкодзіла [[Першая сусьветная вайна]], а неўзабаве па ейным сканчэньні, у 1922 годзе, клюбы аб’ядналіся ў адзін — «Інтэрнаплес» ({{мова-it|FBC Internaples|скарочана}}). Датай заснаваньня цяперашняга «Напалі» лічыцца 1 жніўня 1926 году, калі кіраўнікі «Інтэрнаплесу» перайменавалі каманду ў «Associazione Calcio Napoli». === Станавеньне === [[Файл:Formazione del Napoli nel campionato 1946 - 1947.jpg|значак|зьлева|Нэапальская дружына ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1946—1947 гадоў|сэзоне 1946—1947 гадоў]].]] Ужо ў хуткім часам клюб зьмяніў назоў на звыклі нам на сёньня «Напалі»<ref>[https://web.archive.org/web/20070211013719/http://members.fortunecity.com/edvella/roots.html «A short history of Napoli's roots: The Spark of Life»]. 'O Ciuccio.</ref>. [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1926—1927 гадоў|Сэзон 1926—1927 гадоў]] быў дзеля клюбу катастрафічным, бо дружына з поўдню краіны здолела здабыць толькі адзіны пункт у розыгрышу. І ўсё-ж такі, [[Італьянская футбольная фэдэрацыя]] пакінула нэапальскі клюб у шэрагах клюбаў вышэйшага дывізіёну, дазволіўшы клюбу захаваць сваё месца ў лізе. У далейшым выступы клюбу значна палепшыліся, а ў шэрагах каманды зазьзяла новая зорка ў асобе народжаннага ў [[Парагвай|Парагваі]] футбаліста [[Атыля Салюстра|Атылі Салюстры]], які быў першым паўнавартасным улюбёнцам публікі<ref>[https://web.archive.org/web/20110722073231/http://cronologia.leonardo.it/sport/napoli.htm «Il primo, e ancora indimenticato idolo, dei tifosi partenope»]. Cronologia.</ref>. Ён трапна адзначаўся галамі ў брамы супернікаў, усталяваўшы рэдорд, які ў будучыні быў перасягнуты [[Дыега Марадона]]м і [[Марэк Гамшык|Марэкам Гамшыкам]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120207115204/http://vesuvio.altervista.org/storia.htm «Storia del Napoli: Gli anni venti e trenta»]. Vesuvio.</ref>. У канцы 1920-х гадоў дружыну ачоліў ангельскі трэнэр [[Ўільям Гарбат]], які раней узначальваў «[[Рома Рым|Рому]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20070504032847/http://www.younapoli.com/storia%20del%20napoli.htm «Gli anni '30»]. YouNapoli.</ref>. За часам шэфства Гарбата клюб істотна зьмяніўся, часта займаючы верхнюю палову выніковай табліцы. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1932—1933 гадоў|сэзонах 1932—1933]] і [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1933—1934 гадоў|1933—1934 гадоў]] «Напалі» фінішаваў на другім радку. На той час за клюб гулялі такія выбітныя гульцы, як то [[Антоніё Вояк]], [[Арнальда Сэнтымэнці]] і [[Карлё Бускальля]]<ref name="anglonapulitano">[https://web.archive.org/web/20161231225254/http://clubanglonapulitano.tripod.com/players.html «Napoli Player Statistics»]. Club Anglo Napulitano.</ref>. Але, яшчэ да пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] пачаўся заняпад «Напалі», які амаль ня скончыўся паніжэньнем клюбу ў клясе ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1939—1940 гадоў|сэзоне 1939—1940 гадоў]], але клюб выратавала розьніца паміж забітымі і прапушчанымі галамі. Тым ня менш, празь некалькі гадоў клюб усё ж такі быў вымушаны пакінуць найвышэйшы дывізіён. У гэты ж час нэапальцы зьехалі з [[Джорджа Аскарэльлі (стадыён)|стадыёна імя Джорджа Аскарэльлі]], пераехаўшы на [[Артура Кальяна (стадыён)|стадыён імя Артура Кальяна]]. Да сканчэньня вайны клюб заставаўся ў Сэрыі Б, вярнуўшыя ў эліту толькі на два сэзоны. «Напалі» быў выключаны з Сэрыі А праз скандал зьвязаны з хабарніцтвам<ref>[http://www.rsssf.com/tablesi/ital48.html «Italy 1947/48»]. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.</ref>. У пачатку 1950-х гадох клюб вярнуўся ў эліту, таксама знайшоўшы ў 1959 годзе новую пляцоўку, якой стаў стадыён «[[Сан-Паолё (стадыён)|Сан-Паолё]]». Не зважаючы на ​​нестабільныя выступы ў лізе, якія суправаджаліся падвышэньнямі і паніжэньнямі, «Напалі» дасягнуў кубкавага посьпеху, перамогшы ў фінале [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] ў 1962 годзе клюб [[СПАЛ Фэрара|СПАЛ]], дзякуючы галам [[Джаньні Карэльлі]] і [[П’ерлюіджы Рандзон]]а. Іхны чацьверты ў гісторыі вылет з эліты перарваў сьвята ў наступным сэзоне. [[Файл:1961–62 Coppa Italia - AC Napoli.jpg|значак|Гульцы з [[Кубак Італіі па футболе|Кубкам Італіі]] ў 1962 годзе.]] У сярэдзіне 1960-х «Напалі» зноўку пачаў набіраць моц, дамогшыся падвышэньня чарговым разам ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1964—1965 гадоў|сэзоне 1964—1965 гадоў]]. Пад кіраўніцтвам былога гульца клюбу [[Бруна Пэсаоля|Бруна Пэсаолі]] яны здабылі [[Кубак Альпаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20081024075840/http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm «La storia del Calcio Napoli sino ai giorni nostri»]. Ale Napoli.</ref> і, вярнуўшыся ў элітны дывізіён, стала ўвайшлі ў пяцёрку лепшых клюбаў краіны. «Напалі» быў вельмі блізкі да перамогі ў лізе ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1967—1968 гадоў|1967—1968 гадох]], заняўшы другое і саступіўшы толькі «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]». Аднымі з самых папулярных гульцоў гэтага пэрыяду былі [[Дына Дзоф]], [[Жазэ Алтафіні]], [[Амар Сывары]] і паўабаронца-нэапалітанец [[Антоніё Джуліяна]]. Джуліяна ў выніку перасягнуў і ўсталяваў новы рэкорд клюбу паводле колькасьці праведзеных матчаў, які трывае і дасюль<ref name="anglonapulitano"/>. Пасьпяховы пэрыяд працягнуўся і ў 1970-х гадох, то бок паводле вынікаў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1970—1971 гадоў|сэзонаў 1970—1971]] і [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1973—1974 гадоў|1973—1974 гадоў]] клюб фінішаваў на трэцім месцы. Пад кіраўніцтвам яшчэ аднага былога гульца нэапальцаў [[Луіс Вінісію|Луіса Вінісію]] клюб атрымаў квіток у першы розыгрыш [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]]. У сэзоне 1974—1975 гадоў «Напалі» прабіўся ажно да трэцяга раўнду, выбіўшы вугорскі «[[Фэхэрвар Сэкешфэхэрвар|Відэатон]]» і партугальскі «[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]», але паводле вынікаў двух матчаў саступіўшы месца чэхаславацкаму «[[Банік Острава|Баніку]]». У тым жа сэзоне «Напалі» заняў другое месца ў Сэрыі А, усяго на два пункты адстаючы ад чэмпіёна «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтуса]]». У гэты пэрыяд дружына ў асноўным складалася з мясцовых гульцоў, як то [[Джузэпэ Брускалёцьці]], Антоніё Джуліяна, [[Сальваторэ Эспазыта]] і [[Джузэпэ Савольдзі]], галоўным нападнікам клюбу, які перайшоў быў у склад клюбу неўзабаве да пачатку сэзону з «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньні]]»<ref name="anglonapulitano"/>. == Тытулы == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]]: (4)''' ** 1987, 1990, 2023, 2025 * '''Уладальнікі [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]: (6)''' ** 1962, 1976, 1987, 2012, 2014, 2020 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]]: (3)''' ** 1990, 2014, 2025 * '''Уладальнікі [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]]:''' ** 1989 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q21622039|Бр|}} {{Гулец1|2|Q130295509|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Катандзара (футбольны клюб)|Катандз.]]}} {{Гулец1|4|Q51389133|Аб|}} {{Гулец1|5|Q57704058|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]}} {{Гулец1|6|Q42847487|ПА|}} {{Гулец1|7|Q27801691|Нап|}} {{Гулец1|8|Q29624459|ПА|}} {{Гулец1|11|Q357984|ПА|}} {{Гулец1|13|Q16147481|Аб|}} {{Гулец1|14|Q20740730|Бр|}} {{Гулец1|15|Q69580745|Нап|}} {{Гулец1|16|Q114222941|Аб|}} {{Гулец1|17|Q23679804|Аб|}} {{Гулец1|19|Q66467324|Нап|}} {{Гулец1|20|Q105620383|Нап|}} {{Гулец1|21|Q6789694|Нап|}} {{Гулец1|22|Q14831282|Аб|капітан}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q111944826|Нап|}} {{Гулец1|26|Q135336407|ПА|}} {{Гулец1|27|Q134055641|Нап|}} {{Гулец1|28|Q127502846|Аб|}} {{Гулец1|29|Q65967193|Нап|}} {{Гулец1|30|Q43886448|Аб|}} {{Гулец1|31|Q40854589|Аб|}} {{Гулец1|32|Q17517223|Бр|}} {{Гулец1|35|Q130545770|Аб|}} {{Гулец1|37|Q6526099|Аб|}} {{Гулец1|47|Q126326949|Аб|}} {{Гулец1|68|Q7599020|ПА|}} {{Гулец1|70|Q29441778|Нап|}} {{Гулец1|90|Q65553869|ПА|}} {{Гулец1|99|Q21039587|ПА|}} {{Гулец1|—|Q42393774|ПА|}} {{Гулец1|—|Q59352209|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.sscnapoli.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Нэапаль]] 0izvyplkivxiczinlai1hqmx946mlkt 0 106620 2686377 2658557 2026-08-23T18:20:26Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686377 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ляцыё |Лягатып = SS Lazio.png |ПоўнаяНазва = Società Sportiva Lazio S.p.A. |Заснаваны = 9 студзеня 1900 |Горад = [[Рым]], [[Італія]] |Стадыён = [[Стадыё Алімпіка]] |Умяшчальнасьць = 70 634 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЛяцыёРымЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЛяцыёРымСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЛяцыёРым}} |Прыналежнасьць = Італьянскія |pattern_la1= _lazio2122h |pattern_b1 = _lazio2122h |pattern_ra1= _lazio2122h |pattern_sh1= _lazio2122h |pattern_so1= _lazio2122h |leftarm1 = 80C6FF |body1 = 80C6FF |rightarm1 = 80C6FF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = FFFFFF |pattern_la2= _lazio2122a |pattern_b2 = _lazio2122a |pattern_ra2= _lazio2122a |pattern_sh2= _lazio2122a |pattern_so2= _lazio2122a |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = 000040 |socks2 = 000040 |pattern_la3= _lazio2122t |pattern_b3 = _lazio2122t |pattern_ra3= _lazio2122t |pattern_sh3= _lazio2122t |pattern_so3= _lazio2122t |leftarm3 = 000000 |body3 = 000000 |rightarm3 = 000000 |shorts3 = 000000 |socks3 = 000000 }} «'''Ля́цыё'''» ({{мова-it|S.S. Lazio}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Рым]]у. Заснаваны ў 1900 годзе. Двухразовы [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіён Італіі]] (1974, 2000), шасьціразовы ўладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]. Уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў УЭФА]] (1999) і [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]] (1999). Каманда была заснавана ў 1900 годзе, і большую частку сваёй гісторыі праводзіць найвышэйшай лігі краіны [[Сэрыя A|Сэрыі A]]. Клюб меў першы буйны посьпех у 1958 годзе, калі перамог у [[Кубак лігі Італіі па футболе|Кубку лігі]]. У 1974 годзе яны выйгралі свой першы тытул Сэрыі А. Апошнія 15 гадоў былі самым пасьпяховым пэрыядам у гісторыі «Ляцыё», калі яны перамаглі ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]] і [[Супэркубак УЭФА|Супэркубку УЭФА]] ў 1999 годзе, чэмпіянат Італіі ў 2000 годзе, некалькі кубкаў лігі й дасягнулі фіналу [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] ў 1998 годзе. «Ляцыё» традыцыйна мае блакітныя кашулі й шорты зь белымі шкарпэткамі. Іхны стадыён «[[Стадыё Алімпіка]]» мае ўмяшчальнасьць у 72 689 чалавек<ref>[http://www.uefa.com/competitions/ucl/finals/newsid=739497.html «Stadio Olimpico»]. uefa.com</ref>, які яны падзеляюць з «[[Рома Рым|Ромай]]». «Ляцыё» мае даўнюю канкурэнцыю з «Ромай», дэрбі паміж гэтымі клюбамі называецца [[Рымскае дэрбі|Рымскім дэрбі]], супрацьстаяньне вядзецца з 1929 году<ref>[http://www.cbc.ca/sports/indepth/feature-soccer-rome.html «Il Derby della Capitale»]. cbc.ca</ref>. Клюб «Ляцыё» зьяўляецца спартовым клюбам, які аб’ядноўвае каманды ў сарака спартовых дысцыплінаў у агульнай складанасьці, больш чым любое іншае спартовае аб’яднаньне ў сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20100830153627/http://www.sslazio.it/societa/storia.html «La Storia»]. S.S. Lazio</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Targalazio.jpg|міні|200пкс|зьлева|Дошка ў памяць стварэньня «Ляцыё» на плошчы Свабоды ў Рыме]] Спартовая арганізацыя «Società Podistica Lazio» была заснавана 9 студзеня 1900 году ў раёне Прато ў [[Рым]]е былым вайскоўцам Люіджы Біджарэльлі<ref>[https://web.archive.org/web/20100830153627/http://www.sslazio.it/societa/storia.html «Club info»]. S.S. Lazio</ref>. «Ляцыё» ёсьць першай футбольнай камандай з Рыму, якая пачала ўдзельнічаць у розыгрышу лігі ў 1912 годзе, як толькі [[Італьянская фэдэрацыя футболу]] стала арганізоўваць чэмпіянаты ў цэнтры й на поўдні Італіі. Клюб у першыя гады існаваньня лігі выходзіў у фінал плей-оф нацыянальнага чэмпіянату тры разы, але гэтак ніводнага разу не атрымліваў перамогу, прайграўшы ў 1913 годзе клюбу «Пра Вэрчэльлі», у 1914 годзе — «Касале», а ў 1923 годзе — «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». У 1927 годзе клюб быў адзінай буйной рымскай камандай, якая супраціўляўся спробам [[фашызм|фашысцкага]] рэжыму на аб’яднаньне ўсіх клюбаў гораду ў адзіну каманду «[[Рома Рым|Рома]]». Клюб гуляў у першым сэзоне [[Сэрыя A|Сэрыі А]], якая была арганізаваная ў 1929 годзе, на чале зь легендарным італьянскім нападнікам [[Сыльвіё Піёля]]й<ref>[https://web.archive.org/web/20110702214359/http://cronologia.leonardo.it/sport/crono34.htm «Silvio Piola»]. cronologia.leonardo.it</ref>. Найвышэйшая выніковай пазыцыя клюбу ў даваенныя часы ёсьць другое месца ў 1937 годзе. У 1950-я гады клюб займаў пазыцыі ў сярэдзіне ці верхняй палове выніковай табліцы, а таксама атрымаў перамогу ў [[Кубак Італіі па футболе 1958 году|Кубку Італіі 1958 году]]. «Ляцыё» ўпершыню вылецела з найвышэйшага дывізіёну італьянскага чэмпіянату ў 1961 годзе ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]], але вярнулася ў найвышэйшы дывізіён праз два гады. Пасьля шэрагу фінішаў у сярэдзіне табліцы, клюб зноўку атрымаў паніжэньне ў клясе ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1970—1971 гадоў|сэзоне 1970—1971 гадоў]]<ref>[http://www.rsssf.com/tablesi/ital71.html «Italy 1970/71»]. RSSSF.</ref>. Вярнуўшыся ў Сэрыю А ў [[Чэмпиянат Італіі па футболе 1972—1973 гадоў|сэзоне 1972—1973 гадоў]], «Ляцыё» адразу ж нечакана сталася адным з прэтэндэнтаў на скудэта, разам зь «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» і «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусам]]», толькі параза ў апошні дзень чэмпіянату не дазволіла камандзе заняць першае месца. У тыя часы за клюб гулялі такія гульцы, як то капітан [[Джузэпэ Ўілсан]], а таксама паўабаронцы [[Лючана Рэ Чэконі]] й [[Марыё Фрусталюпі]] й нападнік [[Джорджа Чынальля]]. Пасаду галоўнага трэнэра займаў [[Тамаза Маэстрэльлі]]<ref>[http://www.vecchiasignora.com/lofiversion/index.php/t26959.html «La Lazio di Re Cecconi»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Vecchiasignora.com.</ref>. == Тытулы == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]]: (2)''' ** 1974, 2000 * '''Уладальнікі [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]: (6)''' ** 1958, 1998, 2000, 2004, 2009, 2013 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубка Італіі]]: (4)''' ** 1998, 2000, 2009, 2017 * '''Уладальнікі [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубак уладальнікаў кубкаў]]:''' ** 1999 * '''Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]:''' ** 1999 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q18043942|Аб|}} {{Гулец1|3|Q56754409|Аб|}} {{Гулец1|4|Q1914940|Аб|}} {{Гулец1|5|Q23817858|Аб|}} {{Гулец1|6|Q74105143|ПА|}} {{Гулец1|7|Q98959093|ПА|}} {{Гулец1|8|Q140820429|ПА|}} {{Гулец1|10|Q28968068|Нап|капітан}} {{Гулец1|11|Q70007561|Нап|}} {{Гулец1|13|Q795017|Аб|}} {{Гулец1|14|Q108783669|Нап|}} {{Гулец1|15|Q105268643|Аб|}} {{Гулец1|16|Q55366763|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэр]]}} {{Гулец1|17|Q60676459|Аб|}} {{Гулец1|18|Q137640703|Нап|}} {{Гулец1|19|Q57603663|Нап|}} {{Гулец1|20|Q110157458|Нап|}} {{Гулец1|21|Q116972162|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q108312337|Нап|}} {{Гулец1|23|Q19871936|Аб|}} {{Гулец1|24|Q57457130|ПА|}} {{Гулец1|25|Q113787260|Аб|}} {{Гулец1|28|Q121549185|ПА|}} {{Гулец1|29|Q29558961|Аб|}} {{Гулец1|32|Q15951287|ПА|}} {{Гулец1|35|Q47088449|Бр|}} {{Гулец1|37|Q98592909|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]]}} {{Гулец1|40|Q137906799|Бр|}} {{Гулец1|55|Q130545737|Бр|}} {{Гулец1|59|Q130545762|Бр|}} {{Гулец1|63|Q140855684|Нап|}} {{Гулец1|71|Q140855687|ПА|}} {{Гулец1|76|Q130416078|Аб|}} {{Гулец1|77|Q16234793|Аб|}} {{Гулец1|—|Q18719399|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.sslazio.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А}} [[Катэгорыя:Рым]] hkj14mwpe1kbyv14ox0bkr9236iocn3 0 106625 2686370 2685441 2026-08-23T18:19:07Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686370 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Балёньня |Лягатып = Bologna F.C. 1909 logo.svg |ПоўнаяНазва = Bologna Football Club 1909 SpA |Заснаваны = 1909 |Горад = [[Балёньня]], [[Італія]] |Стадыён = [[Стадыё Рэната Даль’Ара]] |Умяшчальнасьць = 38 279 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|БалёньняЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|БалёньняСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Балёньня}} |Сайт = http://www.bolognafc.it/ |Прыналежнасьць = Італьянскія |pattern_b1 = _bologna2122h |body1 = |pattern_la1 = _bologna2122h |leftarm1 = |pattern_ra1 = _bologna2122h |rightarm1 = |pattern_sh1 = _bologna2122h |shorts1 = |pattern_so1 = _bologna2122H |socks1 = 01013B |pattern_b2 = _bologna2122a |body2 = |pattern_la2 = _bologna2122a |leftarm2 = |pattern_ra2 = _bologna2122a |rightarm2 = |pattern_sh2 = _bologna2122a |shorts2 = |pattern_so2 = _bologna2122A |socks2 = |pattern_b3 = _bologna2122t |body3 = |pattern_la3 = _bologna2122t |leftarm3 = |pattern_ra3 = _bologna2122t |rightarm3 = |pattern_sh3 = _bologna2122a |shorts3 = |pattern_so3 = _bologna2122t |socks3 = e7dd2f }} «'''Балёньня'''» ({{мова-it|Bologna F.C. 1909}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Балёньня]], які месьціцца ў правінцыі [[Эмілія-Раманьня]]. Заснаваны ў 1909 годзе й рэфармаваны ў 1993 годзе. Сяміразовы [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіён Італіі]], трохразовы ўладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]. Клюб мае мянушку «росаблю» ({{мова-it|rossoblù|скарочана}}) з-за чырвоных і сініх паласатых кашуляў, якія зьяўляюцца традыцыйнымі для клюбу. Чырвоны й сіні, таксама, зьяўляюцца афіцыйнымі колерамі гораду. Хатнія матчы «Балёньня» праводзіць на стадыёне «[[Стадыё Рэната Даль’Ара|Рэната Даль’Ара]]», які здольны зьмясьціць 38 279 гледачоў. Клюб займае шостае месца паводле пасьпяховасьці ў [[Сэрыя А|Сэрыі А]]. На міжнароднай арэне каманда дамагалася перамогі ў [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубку Інтэртота]] й [[Кубак Мітропы|Кубку Мітропы]]. [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1998—1999 гадоў|Сэзон 1998—1999 гадоў]] можна лічыць адным з самых пасьпяховых: каманда здолела дабрацца да паўфіналу [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]], дзе саступіла марсэльскаму «[[Алімпік Марсэль|Алімпіку]]». У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2007—2008 гадоў|сэзоне 2007—2008 гадоў]] каманда заваявала пуцёўку ў Сэрыю А, вярнуўшыся пасьля вылету ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2004—2005 гадоў|сэзоне 2004—2005 гадоў]]. == Гісторыя == === Раньнія гады === Футбольны клюб «Балёньня» быў сфармаваны аўстрыйцам [[Эміліё Арнштайн]]ам, які зацікавіўся футболам, калі вучыўся ва ўнівэрсытэтах у Вене й Празе. Ён і ягоны брат раней заснавалі яшчэ адзін футбольны клюб, «Блэк Стар», у Аўстрыі. Клюб быў заснаваны 3 кастрычніка 1909 году. Паводле ягонага фармаваньня, Карлё Сандоні стаў спонсарам клюбу й генэральным мэнэджарам, швайцарац Люі Раўш стаў прэзыдэнтам клюбу, шляхціч [[Гвіда дэля Вальле]] стаў віцэ-прэзыдэнтам, Энрыка Пэнальля стаўся сакратаром клюбу, Сэрхіё Лямпронці касірам клюбу, у той час як Эміліё Арнштайн і Леонэ Вінчэнцы сталі клюбнымі дарадцамі. 20 сакавіка 1910 году «Балёньня» адыграла сваю першую гульню супраць клюбу «Віртус», у якой «Балёньня» перамагла зь лікам 9:1. [[Файл:Bologna1912.JPG|значак|зьлева|«Балёньня» ў 1912 годзе.]] Свой першы сэзон клюб правёў у рэгіянальнай лізе, у якасьці капітана ў тыя часы выступаў [[Арыга Градзі]]. «Балёньня» атрымала перамогу ў розыгрышу лігі й прасунулася ў лігу Вэнэта-Эміліяна. Клюб правёў чатыры сэзоны ў гэтай лізе, ніколі не займаючы месца ніжэйшае за пятае. «Балёньня» атрымала месца ў Паўночнай лізе, перш чым усе футбольныя лігі былі скасаваныя з пачаткам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. === 1920-я й 1930-я гады === Пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] выступы «Балёньні» сталі больш пасьпяховымі. Пасьля паразы ў паўфінале Паўночнага італьянскага чэмпіянату ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1919—1920 гадоў|сэзоне 1919—1920 гадоў]] клюб дасягнуў фінале, дзе саступіў зь лікам 2:1 клюбу «[[Про Вэрчэльлі]]». У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1923—1924 гадоў|сэзоне 1923—1924 гадоў]] клюб зноўку заняў другое месца Паўночнай італьянскай лігі, атрымаўшы паразу ў фінале ад чэмпіёна Італіі таго году, якім стаў клюб «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». [[Файл:Bologna Associazione Giuoco del Calcio 1936-37.jpg|значак|Чэмпіёнская каманды «Балёньні» 1936—1937 гадоў.]] «Балёньня» ўпершыню стала як чэмпіёнам Паўночнай лігі, гэтак і нацыянальнага чэмпіянату ў сэзоне 1924—1925 гадоў, калі каманда адолела супраціў «Джэноа» пасьля пяці напружаных фінальных матчаў. Фіналы супраць лігурыйскага гранда былі азмрочаныя сур’ёзнымі хваляваньнямі на трыбунах. Празь некалькі сэзонаў «Балёньня» ўзяла свой другі тытул чэмпіёна краіны ў сэзоне 1928—1929 гадоў, што замацавала клюб ад аднаго зь лідэраў італьянскага футболу й заклала спадчыну. Гэта быў апошні сэзон, які ладзіўся паводле старой сыстэмы, бо ўжо ў наступным годзе была прасунутая [[Сэрыя А]]. «Балёньня» здабыла скудэта яшчэ тры разы перад [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайной]] у сэзонах [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1935—1936 гадоў|1935—1936]], [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1935—1936 гадоў|1936—1937]] і [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1935—1936 гадоў|1938—1939]] гадоў, а таксама адзін раз за часам вайны ў сэзоне 1940—1941 гадоў. === Паваенны час === [[Файл:Bologna Football Club 1963-64.jpg|значак|зьлева|Каманда 1963—1964 гадоў, якая здабыла апошняе на доўгія гады чэмпіёнства ў [[Сэрыя А|Сэрыі А]].]] Па Другой сусьветнай вайне клюбу бракавала посьпехаў. Цягам 1950-х і 1960-х гадоў «Балёньня» звычайна займала чацьвертае, пятае або шостае месца ў лізе, толькі ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1963—1964 гадоў|сэзоне 1963—1964 гадоў]] вярнуўшы сабе тытул чэмпіёнаў Італіі. Дзякуючы гэтаму дасягненьню каманда кваліфікавалася ў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў 1964—1965 гадоў, але ўжо ў папярэднім раўндзе італьянцы былі выбітыя бэльгійскім «[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехтам]]». Аднак для клюбу гэта быў не суцэльны заняпад, бо ў 1970-я гады «Балёньня» двойчы сьвяткавала перамогу ў [[Кубак Італіі па футболе|Кубку Італіі]]. Цяжкім быў фінал 1974 году, бо каманда большую частку матчу прагульвала «[[Палерма (футбольны клюб)|Палерма]]» зь лікам 0:1, але гол [[Джузэпэ Савольдзі]] на апошніх хвілінах сустрэчы даў мажлівасьць балёнцам застацца ў гульні. У сэрыі пэнальці «Балёньня» перамагла зь лікам 4:3. Пачынаючы з сэзону 1981—1982 гадоў, клюб трапіў у заняпад. Спачатку каманда вылецела з Сэрыі А, саступіўшы ў барацьбе за выжываньне клюбам «[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]» й «Джэноа». Ужо хутка пасьля гэтага клюб апынуўся й у трэцім дывізіёне. Наступным годам «Балёньня» здолела вярнуцца ў Сэрыю Б і нават вярнулася ў Сэрыю А ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1988—1989 гадоў|сэзоне 1988—1989 гадоў]] пасьля чатырох гадоў змаганьняў у другім дывізіёне. Аднак надоўга каманда там не затрымалася, бо ў 1991 годзе клюб зноў вылецеў і ў 1993 годзе вярнуўся ў Сэрыю С1. У 1996 годзе «Балёньня» зноў трапіла ў найвышэйшы дывізіён, а праз два гады клюб быў адным зь пераможцаў [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубак Інтэртота]], дзякуючы чаму згуляў у [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку УЭФА]]. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (7)''': ** 1925, 1929, 1936, 1937, 1939, 1941, 1964 * '''Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (3)''': ** 1970, 1974, 2025 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q8080968|Бр|}} {{Гулец1|2|Q66843837|Аб|}} {{Гулец1|4|Q57242914|ПА|}} {{Гулец1|5|Q124526287|Аб|}} {{Гулец1|6|Q27914817|ПА|}} {{Гулец1|7|Q27881421|Нап|капітан}} {{Гулец1|8|Q135479094|ПА|}} {{Гулец1|9|Q20066885|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рома Рым|Рома]]}} {{Гулец1|10|Q15220993|Нап|}} {{Гулец1|11|Q110320890|Нап|}} {{Гулец1|14|Q63968167|Аб|}} {{Гулец1|16|Q43976179|Аб|}} {{Гулец1|17|Q108024285|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q47467341|ПА|}} {{Гулец1|20|Q69408385|Аб|}} {{Гулец1|21|Q26251603|ПА|}} {{Гулец1|23|Q112304308|Аб|}} {{Гулец1|25|Q126326580|Бр|}} {{Гулец1|28|Q99836889|Нап|}} {{Гулец1|29|Q441426|Аб|капітан}} {{Гулец1|33|Q38198371|Аб|}} {{Гулец1|41|Q100740623|Аб|}} {{Гулец1|77|Q123575101|Бр|}} {{Гулец1|91|Q63244084|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|—|Q24701050|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.bolognafc.it/ Афіцыйны сайт] * [http://www.noirossobluweb.it/ Сайт заўзятараў клюбу] {{Сэрыя А}} [[Катэгорыя:Балёньня]] [[Катэгорыя:Балёньня (футбольны клюб)]] inb2tl3mr7jq6idszv3sab7ip6mcnxn 0 106634 2686374 2658553 2026-08-23T18:20:09Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686374 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Кальяры |Лягатып = Cagliari Calcio logo.png |ПоўнаяНазва = Cagliari Calcio SpA |Горад = [[Кальяры]], [[Італія]] |Стадыён = [[Стадыё Сант’Элія]] |Умяшчальнасьць = 23 486 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КальярыЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КальярыСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Кальяры}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _cag2122h | pattern_b1 = _cag2122h | pattern_ra1 = _cag2122h | pattern_sh1 = _cag2122h | pattern_so1 = _cag2122h | leftarm1 = 353B5F | body1 = 353B5F | rightarm1 = D84646 | shorts1 = 353B5F | socks1 = 353B5F | pattern_la2 = _cag2122a | pattern_b2 = _cag2122a | pattern_ra2 = _cag2122a | pattern_sh2 = _cag2122a | pattern_so2 = _cag2122a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = BF3633 | pattern_la3 = _cag2122t | pattern_b3 = _cag2122t | pattern_ra3 = _cag2122t | pattern_sh3 = _cag2122t | pattern_so3 = _cag2122t | leftarm3 = 9AC3E1 | body3 = 9AC3E1 | rightarm3 = 9AC3E1 | shorts3 = 9AC3E1 | socks3 = 9AC3E1 }} «'''Калья́ры'''» ({{мова-it|Cagliari Calcio}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Кальяры]], з выспы [[Сардынія]]. [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (1970). Клюб быў утвораны 20 жніўня 1920 году й у цяперашні час гуляе ў італьянскай [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]], правёўшы сэзоны ад 2016 году ў розыгрышах Сэрыі А. Клюб атрымаў перамогу ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянаце Італіі]] толькі аднойчы ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1969—1970 гадоў|сэзоне 1969—1970 гадоў]], калі за каманду гуляў найлепшы бамбардзір клюбу й нацыянальнай зборнай усіх часоў [[Люіджы Рыва]]. Колерамі каманды зьяўляюцца сіні й чырвоны. Часовым стадыёнам клюбу, на якім каманда праводзіць свае хатнія гульні, зьяўляецца «[[Стадыё Сант’Элія]]», які здольны зьмясьціць 16 200 аматараў футболу. == Гісторыя == «Кальяры» стаў першым адзіным пераможцам [[Сэрыя C|Сэрыі C]] у [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1951—1952 гадоў|сэзоне 1951—1952 гадоў]], то бок да гэтага часу тытул пераможца гэтай лігі разьмяркоўваўся на некалькі клюбаў. Большую частку 1950-х гадоў клюб правёў у [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]], страціўшы прасоўваньне ў плэй-оф у 1954 годзе. Пасьля спуску да Сэрыі C ў пачатку 1960-х гадоў, рост «Кальяры» быў мэтэорным, то бок у канчатковым выніку клюб дасягнуў прасоўваньня ў [[Сэрыя A|Сэрыю А]] ў 1964 годзе. Сярод асноўных гульцоў клюбу ў тыя часы варта адзначыць абаронцу [[Марыё Мартырадона]], паўабаронцаў [[П’ерлюіджы Чэра]], [[Клаўдыё Алінта дэ Карвальлё|Нэнэ]] й [[Рычыёцьці Грэацьці]], а таксама выбітнага нападніка [[Люіджы Рыва]]. Першую палову чэмпіянату клюб правёў даволі дрэнна, займаючы апошнюю пазыцыю з 9 пунктамі на рахунку. Аднак дзякуючы дзіўнай другой палове чэмпіянату «Кальяры», здолеўшы перамагчы клюбы, як то «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]» і «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]», здолеў завершыць сэзон на 7 месцы з 34 пунктамі. Праз два сэзоны Рыва ўпершы раз стаў найлепшым бамбардзіраў чэмпіянату, а клюб меў на сваім рахунку лепшы абарончы паказчык лігі. Улетку 1967 году «Кальяры» згуляў сэзон у [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыцы]], выступаючы ў лізе [[United Soccer Association]]. Гэтая ліга ўключала клюбы з [[Эўропа|Эўропы]] й [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыкі]], якія гулялі прадстаўляючы амэрыканскія й канадзкія гарады, і кожны зь іх абраў для сябе новую назву, каб асацыявацца з рэпрэзэнтуючым горадам. Такім чынам, «Кальяры» абраў для сябе назоў «[[Чыкага Мустангз]]». Клюб скончыў чэмпіянат на сумесным другім месцы ў Заходняй дывізіёне з 13 пунктамі. Найлепшым бамбардзірам лігі стаў гулец клюбу [[Рабэрта Банінсэньня]], які забіў 10 галоў у браму супернікаў. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1968—1969 гадоў|сэзоне 1968—1969 гадоў]] «Кальяры» рэальна прэтэндаваў у званьне чэмпіёну Італіі, вырашаючы гэта разам з «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтынай]]» і «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]». У канчатковым вынікам чэмпіёнам стала «Фіярэнтына», аднак на наступны сэзон «Кальяры» здолела перамагчы ў чэмпіянаце, разам з [[Анджэлё Дамэнгіні]], які толькі зьявіўся ў складзе клюбу. «Кальяры» за чэмпіянат атрымала толькі дзьве паразы й прапусьціла 11 мячоў, найменшую колькасьць гадоў у любой буйной эўрапейскай лізе на сёньняшні дзень. Рыва стаў найлепшым бамбардзірам спаборніцтва. Акрамя таго Чэра, Дамэнгіні й Рыва прадстаўлялі [[Зборная Італіі па футболе|зборную Італіі]] на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|чэмпіянаце сьвету 1970 году]]. У 1970-я гады адбылося паступовае зьніжэньне вынікаў клюбу, «Кальяры» вылецела зь лігі ў 1976 годзе разам з заканчэньнем кар’еры Рывы. == Дасягненньні == * [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]]: 1970 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q59914213|Бр|}} {{Гулец1|2|Q123515762|Аб|}} {{Гулец1|3|Q135402391|Аб|}} {{Гулец1|4|Q134346787|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рома Рым|Рома]]}} {{Гулец1|6|Q18638184|ПА|}} {{Гулец1|8|Q59914804|ПА|}} {{Гулец1|9|Q110114075|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]}} {{Гулец1|10|Q110624351|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|12|Q20641475|Бр|}} {{Гулец1|14|Q20949250|ПА|капітан}} {{Гулец1|15|Q125698272|Аб|}} {{Гулец1|16|Q113997693|ПА|}} {{Гулец1|17|Q64009899|Нап|}} {{Гулец1|18|Q124727629|Нап|}} {{Гулец1|19|Q137767362|Нап|}} {{Гулец1|20|Q123675877|Нап|}} {{Гулец|21|{{Сьцяг|Італія}}|ПА|Нікалё Кавуоці||2003}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q127706432|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Зюдтыроль Бальцана|Зюдтыр.]]}} {{Гулец1|23|Q16239746|Бр|}} {{Гулец1|24|Q110832821|Аб|}} {{Гулец1|25|Q140855660|Нап|}} {{Гулец1|26|Q16648816|Аб|}} {{Гулец1|27|Q136654968|ПА|}} {{Гулец1|28|Q69994764|Аб|}} {{Гулец1|29|Q69997215|Нап|}} {{Гулец1|30|Q140855658|ПА|}} {{Гулец1|31|Q139254453|Нап|}} {{Гулец1|32|Q110590125|ПА|}} {{Гулец1|33|Q66466838|Аб|}} {{Гулец1|36|Q140855659|ПА|}} {{Гулец1|39|Q91964356|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]]}} {{Гулец1|70|Q84247209|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]]}} {{Гулец1|94|Q62076054|Нап|}} {{Канец складу}} == Былыя гульцы == * [[Маўра Эспазыта]] (2001—2007) * [[Марыё Мартырадона]] (1962-1973) * [[Люіджы Рыва]] (1963—1976) * [[Рычыёцьці Грэацьці]] (1963-1972) * [[П’ерлюіджы Чэра]] (1964-1973) * [[Клаўдыё Алінта дэ Карвальлё|Нэнэ]] (1964—1976) * [[Рабэрта Банінсэньня]] (1966—1969) * [[Анджэлё Дамэнгіні]] (1969—1973) * [[Марка Паяч]] (2018-2019) * [[Марка Андрэольлі]] (2017—2019) * [[Даніеле Дэсэна]] (2012—2018) * [[Сымонэ Арэсьці]] (2006-2009) * [[Сымонэ Падаін]] (2016—2019) * [[Марка Саў]] (2011—2018) * [[Дарыё Срна]] (2018—2019) == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.cagliaricalcio.net/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Кальяры]] hlxvnylt3inz0so60w6quxyyp3m1mj9 0 106646 2686385 2685254 2026-08-23T18:28:31Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686385 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Удынэзэ |Лягатып = Udinese Calcio logo.svg |ПоўнаяНазва = Udinese Calcio SpA |Заснаваны = 1896 |Горад = [[Удынэ]], [[Італія]] |Стадыён = [[Стадыё Фрыўлі]] |Умяшчальнасьць = 25000 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|УдынэзэЎдыЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|УдынэзэЎдыСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|УдынэзэЎды}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_b1 = _udinese2122h | body1 = | pattern_la1 = _udinese2122h | leftarm1 = | pattern_ra1 = _udinese2122h | rightarm1 = | pattern_sh1 = _udinese2122h | shorts1 = | pattern_so1 = _udinese2122h | socks1 = | pattern_b2 = _udinese2122a | body2 = | pattern_la2 = _udinese2122a | leftarm2 = | pattern_ra2 = _udinese2122a | rightarm2 = | pattern_sh2 = _udinese2122a | shorts2 = | pattern_so2 = _udinese2122a | socks2 = 01C3BC | pattern_la3 = _udinese2122t | pattern_b3 = _udinese2122t | pattern_ra3 = _udinese2122t | pattern_sh3 = _udinese2122t | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = 000000 }} «'''Удынэзэ'''» ({{мова-it|Udinese Calcio}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Удынэ]]. Клюб быў заснаваны ў 1896 годзе, такім чынам зьяўляючыся другім найстарэйшым клюбам у Італіі пасьля «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». Традыцыйная хатняя форма каманды ёсьць кашуля ў чорна-белую палоску, чорныя шорты й белыя шкарпэткі. Клюб гуляе на «[[Стадыё Фрыўлі]]», які здольны зьмясьціць 41 652 заўзятараў, хоць у цяперашні час гэты паказчык абмяжоўваецца да 30 900. Клюб мае сваё [[лічбавае тэлебачаньне]], якое вяшчае ў рэгіёне [[Фрыўлі-Вэнэцыя-Джулія]]. Клюб мае вялікую колькасьць прыхільнікаў ва [[Фрыўлі]] й прылеглых раёнах. == Гісторыя == === Раньнія гады === «Удынэзэ» быў заснаваны ў 1896 годзе годзе як частка [[Удынэскае грамадзтва гімнастыкі і фэхтаваньня|Удынэскага грамадзтва гімнастыкі й фэхтаваньня]]. У сваім першым годзе, клюб перамог у розыгрышы трафэю «Torneo FNGI» ў [[Трэвіза]] зьбіўшы «[[Фэрара (футбольны клюб)|Фэрару]]» зь лікам 2:0, аднак гэты тытул не прызнаецца ў якасьці афіцыйнага. 5 ліпеня 1911 году некаторыя гімнасты «Ўдынэзэ» на чале зь [[Люіджы Даль Дана]], заснавалі клюб «Удынэзэ», які далучыўся да [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскай фэдэрацыі футболу]]. Новая каманда дэбютавала ў таварыскім матчы супраць «Ювэнтус Пальманова», і перамагла зь лікам 6:0. Толькі ў 1912—1913 гадох «Удынэзэ» ўпершыню прыняў удзел у чэмпіянаце пад эгідай італьянскай футбольнай асацыяцыі. У гэтым годзе яны былі залічаны ў турнір «Campionato Veneto di Promozione», які складаўся ўсяго з трох камандаў (астатнімі былі «Пэтрарка» й «[[Падуя (футбольны клюб)|Падуя]]»). З двума перамогамі супраць «Падуі» (3:1 і 5:0), Удынэзэ скончыў турнір на другім месцы, прапусьціўшы наперад «Пэтрарку» й прабіўшыся, такім чынам, у лігу «Prima Categoria». У «Prima Categoria», Удынэзэ ня здолеў выйсьці на нацыянальны ўзровень. === 1920-я гады === [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1920—1921 гадоў|Сэзон 1920—1921 гадоў]], які скончыўся для клюбу няўдала ў «Eliminatoria Veneta», быў незабыўны, бо менавіта ў ім за клюб дэбютаваў [[Джына Бэльлёта]], які па-ранейшаму зьяўляецца гульцом, які адгуляў найбольшую колькасьць сэзонаў за клюб, то бок 17. У 1922 годзе, «Удынэзэ», скарыстаўшыся адсутнасьцю мацнейшых на той час клюбаў краіны ў розыгрышу першага [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]], дасягнуў фіналу нацыянальнага кубка, дзе саступіў клюбу «Вада» зь лікам 1:0. У лізе, тым годам, «Удынэзэ» заняў другое месца ў сваёй кваліфікацыйнай групе «Girone Eliminatorio Veneto», што дазволіла яну застацца ў вышэйшым дывізіёне на наступны сэзон, нягледзячы на рэфармаваньне чэмпіянату, якое прывяло да скарачэньня колькасьці камандаў. [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1922—1923 гадоў|Сэзон 1922—1923 гадоў]] быў катастрафічным для клюбу, бо яны занялі ў сваёй групе апошняй месца й вылецелі ў другі дывізіён. Да таго ж каманда рызыкавала ў 1923 годзе быць ліквідаванай з-за запазычанасьці. 24 жніўня 1923 году клюб «Удынэзэ» быў вылучаны з «Удынэзэ Фрыўлі», і клюб быў вымушаны стварыць бюджэт. На шчасьце, уся [[пазыка]] была выплачаная прэзыдэнтам клюбу Алясандра Дэль Торса пасьля продажу ім некаторых сваіх карцінаў. Такім чынам клюб здолеў заявіцца ў другі дывізіён, у якім у выніку заняў чацьвёртае месца на наступны год. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q113414679|Аб|}} {{Гулец1|4|Q19862001|ПА|}} {{Гулец1|6|Q99231391|ПА|}} {{Гулец1|7|Q122874530|Нап|}} {{Гулец1|8|Q16633144|ПА|капітан}} {{Гулец1|9|Q28465214|Нап|}} {{Гулец1|10|Q28974273|Нап|}} {{Гулец1|11|Q18044346|Аб|}} {{Гулец1|13|Q110984652|Аб|}} {{Гулец1|14|Q110714297|Аб|}} {{Гулец1|15|Q51339710|Нап|}} {{Гулец1|16|Q130385243|Аб|}} {{Гулец1|20|Q122037096|ПА|}} {{Гулец1|22|Q135919564|Аб|}} {{Гулец1|23|Q18589243|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|24|Q28059306|ПА|}} {{Гулец1|27|Q2057994|Аб|}} {{Гулец1|28|Q42907495|Аб|}} {{Гулец1|30|Q36641637|ПА|}} {{Гулец1|32|Q51796228|ПА|}} {{Гулец1|38|Q118414966|ПА|}} {{Гулец1|40|Q66700393|Бр|}} {{Гулец1|45|Q140855766|Нап|}} {{Гулец1|46|Q115186979|ПА|}} {{Гулец1|59|Q108616460|Аб|}} {{Гулец1|77|Q30103130|Аб|}} {{Гулец1|79|Q123287230|ПА|}} {{Гулец1|93|Q941852|Бр|}} {{Гулец1|99|Q113575239|Бр|}} {{Гулец1|—|Q104903364|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.udinese.it/ Афіцыйны сайт] * [http://udinese-calcio.ru/ Расейскамоўны сайт заўзятараў клюбу] {{Сэрыя А}} [[Катэгорыя:Удынэ]] [[Катэгорыя:Удынэзэ Удынэ]] a4ehzrl10aeu8rv1h3408utas2jke4n 0 106650 2686376 2658556 2026-08-23T18:20:20Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686376 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Леччэ |Лягатып = Us lecce.png |ПоўнаяНазва = Unione Sportiva Lecce SpA |Заснаваны = 15 сакавіка 1908 |Горад = [[Леччэ]], [[Італія]] |Стадыён = [[Стадыё Вія дэль Марэ]] |Умяшчальнасьць = 36 285 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЛеччэЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЛеччэСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Леччэ}} |Прыналежнасьць = Італьянскія <!-- Форма/Хатнія колеры --> |узор левай рукі1 = _lecce1920h |узор футболкі1 = _lecce1920h |узор правай рукі1 = _lecce1920h |узор шортаў1 = _lecce1920h |узор шкарпэтак1 = _lecce1920h |шкарпэткі1 = FF0000 <!-- Форма/Выязныя колеры --> |узор левай рукі2 = _lecce1920a |узор футболкі2 = _lecce1920a |узор правай рукі2 = _lecce1920a |узор шортаў2 = _lecce1920a |узор шкарпэтак2 = _lecce1920a <!-- Форма/Трэція колеры --> |узор левай рукі3 = _lecce1920t |узор футболкі3 = _lecce1920t |узор правай рукі3 = _lecce1920t |узор шортаў3 = _lecce1920t |узор шкарпэтак3 = _lecce1920t |тып файлаў узору3 = |левая рука3 = FFFFFF |футболка3 = FFFFFF |правая рука3 = FFFFFF |шорты3 = FFFFFF |шкарпэткі3 = 000000 }} «'''Ле́ччэ'''» ({{мова-it|Unione Sportiva Lecce}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Леччэ]]. Не зважаючы на тое, што клюб паўстаў у 1908 годзе, дэбют дружыны ў [[Сэрыя A|Сэрыі А]] прыпаў на [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1985—1986 гадоў|сэзон 1985—1986 гадоў]], а ужо празь некалькі сэзонаў каманда здабыла 9 месца ў элітным дывізіёне. Пасьля клюб звычайна пераходзіў паміж двума найвышэйшымі лігамі. Свае хатнія матчы «Леччэ» ладзіць на [[Стадыё Вія дэль Марэ]], якая здольны зьмясьціць {{Лік|31533}} гледача. == Гісторыя == «Леччэ» быў закладзены ў якасьці спартовага клюбу 15 сакавіка 1908 году. Спартовае аб’яданьне ўлучала каманды па футболе, [[лёгкая атлетыка|лёгкай атлетыцы]] і [[роварны спорт|роварным спорце]]. Першым прэзыдэнтам клюбу стаў Франчэска Марангі. У свае першыя гады футбольная дружына спаборнічала пераважна ў рэгіянальных лігах. Падчас сэзону 1923—1924 гадоў клюб быў ліквідаваны, але ўжо 16 верасьня 1927 году паўстаў наноў. У 1929 годзе «Леччэ» здабыў перамогу ў матчы плэй-оф Паўднёваітальянскай лігі і атрымаў квіток да Сэрыі Б, дзе дэбютаваў у матчы супраць «[[Навара (футбольны клюб)|Навары]]» 6 кастрычніка 1929 году. «Леччэ» фінішаваў на 13 месцы, а ўжо ў сэзоне 1931—1932 гадоў зноў быў ліквідаваны. Праз чатыры гады «Леччэ» вярнуўся, але зноўку зьняўся з спаборніцтваў. «Леччэ» знаходзіўся ў [[Сэрыя С|Сэрыі С]], дзе сапраўдным героем клюбу стаў нападнік [[Ансэльма Бізьленгі]]. Ён за некалькі сэзонаў забіў 83 галоў, стаўшы ўлюбёнцам мясцовым заўзятараў. Гэтак з 1959 па 1975 гады клюб браў удзел у розыгрышах Сэрыі С, некалькі разоў спынаючыся за крок да павышэньня да лігі вышэй. Толькі ў 1975—1976 гадах «Леччэ» атрымаў права на ўдзел у [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]]. У той жа час клюб згуляў у [[Ангельска-італьянскі кубак|Ангельска-італьянскім кубку]], дзе пераканаўча выгуляў «[[Скарбара (футбольны клюб)|Скарбара]]». У 1980 годзе адбыўся скандал, які ахапіў італьянскі футбол, у тым ліку «Леччэ». Тагачасны прэзыдэнт клюбу [[Франка Джурляна]] здолеў абараніць клюб, у выніку чаго быў дыскваліфікаваны толькі гулец [[Кляўдыюс Мэрлё]]. Пазьней у 1983 годзе ў аўтамабільнай аварыі загінулі гульцы [[Мікеле Лё Руса]] і [[Чыра Пэцэльля]]. Першы з памянёных футбалістаў згуляў у клюбнай кашулі 415 матчаў. Пад кіраўніцтвам [[Эўджэніё Фашэцьці]], «Леччэ» дасягнуў прасоўваньня ў [[Сэрыя A|Сэрыю А]] ўпершыню ў 1985 годзе. Пачатковы сэзон у эліце дружына скончыла на апошнім радку і вылецела ўжо праз год пасьля ўздыму. У перадапошнім матчы «Леччэ» перамог «[[Рома Рым|Рому]]» зь лікам 3:2. Атрымаўшы паразу ў матчы плэй-оф за вяртаньне ў эліту ад клюбу «[[Чэзэна (футбольны клюб)|Чэзэна]]» зь лікам 2:1, клюб вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён у 1988 годзе. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q31762810|Бр|}} {{Гулец1|3|Q98930014|Аб|}} {{Гулец1|4|Q109116256|Аб|}} {{Гулец1|5|Q99646038|Аб|}} {{Гулец1|8|Q113376200|ПА|}} {{Гулец1|9|Q106415341|Нап|}} {{Гулец1|10|Q124633002|ПА|}} {{Гулец1|11|Q62056421|Нап|}} {{Гулец1|14|Q57017503|ПА|}} {{Гулец1|16|Q101246957|ПА|}} {{Гулец1|17|Q114007856|Аб|}} {{Гулец1|18|Q113389170|Аб|}} {{Гулец1|21|Q134487191|Аб|}} {{Гулец1|22|Q125179618|Нап|}} {{Гулец1|25|Q66382853|Аб|}} {{Гулец1|28|Q123353604|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|29|Q20949218|ПА|}} {{Гулец1|30|Q22004248|Бр|капітан}} {{Гулец|33|{{Сьцяг|Баўгарыя}}|Бр|Пламен Пенеў||2008}} {{Гулец1|34|Q140855693|Нап|}} {{Гулец1|36|Q135424878|Аб|}} {{Гулец1|44|Q130453642|Аб|}} {{Гулец1|50|Q63111660|Нап|}} {{Гулец1|69|Q40848615|Нап|}} {{Гулец1|77|Q107743711|ПА|}} {{Гулец1|79|Q111128401|ПА|}} {{Гулец1|80|Q135424962|ПА|}} {{Гулец1|—|Q99432331|Бр|}} {{Гулец1|—|Q130545776|Аб|}} {{Гулец1|—|Q130545751|Аб|}} {{Гулец1|—|Q135764033|Нап|}} {{Канец складу}} == Былыя гульцы == * [[Макс Танэта]] (2000—2004) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.uslecce.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Леччэ]] g08mpez7dz7dqhy7b92zzh1hvr75bxl 0 107482 2686257 2461498 2026-08-23T13:14:40Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686257 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Тальманты |Лацінка = Talmanty |Статус = хутар |Назва ў родным склоне = Тальмантоў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскі]] |Сельсавет = [[Доціскі сельсавет|Доціскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 4 |Шырата сэкундаў = 48.8 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 53 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Тальманты́'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}}</ref> — [[хутар]] у [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Нача (рака)|Начы]]. Уваходзяць у склад [[Доціскі сельсавет|Доціскага сельсавету]] [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Талімонт (імя)}} Таламунд або Далмунд, пазьней Тальмонда або Тальмонт (Talamundus, Dalmund<ref name="Schmittlein-1961-204">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.</ref>, Talmonde<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Talmont<ref name="Schmittlein-1961-204"/><ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/TALMONT.html Patronyme TALMONT], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref><ref name="Schmittlein-1961-204"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Талейка]], [[Дальман]], [[Талмут]]; германскія імёны Taleke, Dalman, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Талімонт азначае «гарлівая дасьціпнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Талімонт германскаму імю Tolmunt ([[Тола|Tol]]-munt) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Доціскі сельсавет}} {{Вярэнаўскі раён}} [[Катэгорыя:Доціскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вярэнаўскага раёну]] r2d36koe72pbsj8jnp2pu93ksasqcxy 0 107662 2686425 2658531 2026-08-23T19:38:00Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686425 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кёльн (неадназначнасьць)}} {{Футбольны клюб |Назва = Кёльн |Лягатып = 1. FC Koeln Logo 2014–.svg |ПоўнаяНазва = 1. Fußball-Club Köln 01/07 e. V. |Заснаваны = 13 лютага 1948 |Горад = [[Кёльн]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Райн-Энэргі-Штадыён]] |Умяшчальнасьць = 50 374<ref>[http://web.archive.org/web/20080712235529/http://www.stadion-koeln.de/kss/index.php?folder=die_sportstaetten&u_folder=rheinenergiestadion&site=daten_und_fakten Kölner Sportstätten GmbH über die Stadionkapazität]. stadion-koeln.de</ref> |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|КёльнЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|КёльнСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Кёльн}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _koln2122h | pattern_b1 = _koln2122h | pattern_ra1 = _koln2122h | pattern_sh1 = _koln2122h | pattern_so1 = _koln2122h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _koln2122a | pattern_b2 = _koln2122a | pattern_ra2 = _koln2122a | pattern_sh2 = _koln2122a | pattern_so2 = _koln2122a | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | pattern_la3 = _koln2122t | pattern_b3 = _koln2122t | pattern_ra3 = _koln2122t | pattern_sh3 = _koln2122t | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Кёльн'''» ({{мова-de|Köln}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Кёльн]]у. Заснаваны ў 1948 годзе. Трохразовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]] і 4-разовы ўладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]. «Кёльн» быў створаны 13 лютага 1948 году пасьля зьліцьця клюбаў «''Kölner Ballspiel-Club 1901''» і «''SpVgg Sülz 07''». Як і многія іншыя прафэсійныя футбольныя нямецкія клюбы, «Кёльн» ёсьць часткай вялікага спартовага клюбу, які аб’ядноўвае ў сабе каманды па розных відах спорту, у прыватнасьці клюбы па гандболе, настольным тэнісе й мастацкай гімнастыцы. Асноўнымі супернікамі клюбу зьяўляюцца «[[Барусія Мёнхэнглядбах|Барусія]]» [[Мёнхэнглядбах]], «[[Баер Левэркузэн|Баер]]» і «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуна]]» [[Дусэльдорф]], то бок гэта ўсё клюбы з аднаго рэгіёну, з гарадоў, што стаяць на беразе ракі [[Райн]]у. Налічваючы больш за 100 тысяч сяброў, «Кёльн» зьяўляецца чацьвертым паводле велічыні клюбам краіны<ref>[https://web.archive.org/web/20170617074242/http://www.express.de/sport/fussball/1--fc-koeln/mitglieder-boom-dank-europa-fc-knackt-bald-die-100-000--27800598 «Mitglieder-Boom dank Europa FC knackt bald die 100.000!»]. Express.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200114174544/https://fc.de/en/fc-info/news/detailpage/details/record-setting-members-meeting/ «Record-Setting Members' Meeting»]. FC.</ref>. == Гісторыя == У 1930-я — 1940-я гады ў горадзе [[Кёльн]]е грунтаваліся некалькі футбольных камандаў прыкладна роўнай сілы: «''VfL Köln 1899''», «''VfR Köln 04''», «''SV Mülheim''», «''SpVgg Sülz 07''» і «''Kölner BC 01''». Аднак усе гэтыя зьвязы былі калектывамі раённага ўзроўню, якія пасьпяхова выступалі ў сваім горадзе й прылеглых вёсачках. Ні адна каманда не магла сябе сур’ёзна паказаць у рамках [[чэмпіянат Райнлянду|чэмпіянату Райнлянду]], тым больш — у першынстве Нямеччыны. З 1934 па 1944 гады «''VfR Köln''» здолеў-такі патрапіць у вышэйшую лігу, аднак канкурэнцыя з боку камандаў з [[Трыр]]у, [[Аахэн]]у й [[Дурэн]]у аказалася непераадольнай. [[Файл:Einweihung Carola-Williams-Park 05.jpg|значак|зьлева|Казёл ёсьць традыцыйным сымбалем клюбу.]] Рашэньнем жыхароў гораду, якія ўсьвядомілі неабходнасьць мець моцную футбольную каманду, якія здолелі паўплываць на ўладальнікаў зьвязаў, быў створаны адзін клюб, які ўвабраў усіх найлепшых футбалістаў Кёльну. Менавіта так 13 лютага 1948 году была створана футбольная каманда «''1.FC Köln''», базай для якой паслужылі футбольныя зьвязы «''Kölner BC''» і «''Sülz 07''». Галоўнай рухаючай сілай зьліцьця камандаў сталі [[Франц Крэмэр]] і [[Франц Больг]], якія ўзяліся за пабудову канкурэнтаздольнай каманды на нацыянальнай арэне. Пад свае сьцягі яны адразу спрабавалі заклікаць моцных гульцоў, кажучы сакрамэнтальную фразу: «Не жадаеце ці вы стаць чэмпіёнамі Нямеччыны разам з намі?». Франц Крэмэр стаў першым прэзыдэнтам новай каманды й заставаўся ім да сваёй сьмерці ў 1967 годзе. Ён апынуўся вельмі ўмелым кіраўніком і арганізатарам. За некалькі сэзонаў Крэмэр сур’ёзна палепшыў інфраструктуру каманды, перавёў яе на прафэсійны ўзровень. Ужо ў 1949 годзе клюб здолеў падняцца ў Заходні дывізіён Найвышэйшай лігі Нямеччыны. У 1957 годзе, на вечарынцы футбольнай каманды па заканчэньні сэзону, якая супала з карнавальнымі сьвятамі, адзін з гасьцей паднёс босу клюбу жывога казла. Назвалі яго ў жарт у гонар галоўнага трэнэра [[Гэнэс Вайсвалер|Гэнэса Вайсвалера]]. Казёл так спадабаўся самому настаўніку й усім футбалістам, што з часам ператварыўся ў талісман клюбу й стаў адлюстроўвацца на лягатыпе каманды, а затым і на ўсёй фанацкай прадукцыі. У выніку за камандай замацавалася мянушка «казлы». На 2021 год на полі футбольнай арэны ў Кёльне выходзіць ўжо «Гэнэс Восьмы». У 1950-х і на пачатку 1960-х гадоў футбалісты зь берагоў [[Райн]]у ў цэлым 5 разоў станавіліся найлепшымі ў Заходняй Нямеччыне. Гэта было посьпехам для клюбу, якога зусім нядаўна ня існавала. Посьпехі на Захадзе дазвалялі камандзе рэгулярна выступаць у фінальных матчах за чэмпіёнства, але галоўны трафэй краіны скарыўся «Кёльну» толькі ў 1962 годзе, калі ў фінале зь лікам 4:0 быў разьбіты «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэрг]]». У 1963 годзе каманда была абраная, як і іншыя 16 дружынаў, у якасьці аднаго з клюбаў навастворанай [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]], новай прафэсійнай футбольнай лігі Нямеччыны. «Кёльн» працягнуў здабываць перамогі, стаўшы першым чэмпіёнам Бундэсьлігі ў першым [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 1963—1964 гадоў|сэзоне 1963—1964 гадоў]]. Зьяўляючыся чэмпіёнам краіны, «Кёльн» стаў прадстаўніком Нямеччыны ў розыгрышу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў]] сэзону 1964—1965 гадоў, дзе на чвэрцьфінальнай стадыі сустрэўся з ангельскім «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулам]]». Пасьля двух нічыіх 0:0 была згуляная трэцяя гульня, якая таксама ня выявіла пераможцу, бо скончылася зь лікам 2:2. Паколькі сэрыя пэнальці тады яшчэ не выкарыстоўвался дзеля вызначэньня мацнейшай дружыны, лёс клюбаў вызначыла падкідваньне манэты. Дзіўна, але ў першы раз манэта вэртыкальна ўтыркнулася ў зямлю, але з другой спробы прасоўваньне далей атрмалі ангельцы. Клюб таксама стаў першай камандай Бундэсьлігі, які прыцягнуў у свае шэрагі бразыльскага гульца, склаўшы ўгоду з [[Зэзэ]] за рэкордную на той час сплату ў памеры 150 тысяч нямецкіх марак<ref>[http://www.weltfussball.de/news/_n1498951_/schnee-allergie-beim-samba-kicker/ «Schnee-Allergie beim Samba-Kicker»]. Weltfussball.</ref>. У [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 1964—1965 гадоў|сэзоне 1964—1965 гадоў]] «Кёльн» заняў другое месца ў розыгрышу нямецкага першынства, а ў сэзоне 1967—1968 гадоў здабыў свой першы [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубак Нямеччыны]]. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q3296081|Бр|капітан}} {{Гулец1|2|Q100349887|Аб|}} {{Гулец1|3|Q128393885|Аб|}} {{Гулец1|4|Q51846167|Аб|}} {{Гулец1|5|Q61680475|ПА|}} {{Гулец1|6|Q20641500|ПА|}} {{Гулец1|7|Q19831784|Нап|}} {{Гулец1|8|Q73404602|ПА|}} {{Гулец1|9|Q29441774|Нап|}} {{Гулец1|10|Q125549770|Нап|}} {{Гулец1|11|Q127375659|Нап|}} {{Гулец1|14|Q25939340|Аб|}} {{Гулец1|17|Q42303279|Аб|}} {{Гулец1|19|Q125723955|Нап|}} {{Гулец1|20|Q155049|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q137369319|Бр|}} {{Гулец1|22|Q130740691|Аб|}} {{Гулец1|23|Q117000107|ПА|}} {{Гулец1|24|Q31355135|Аб|}} {{Гулец1|27|Q46351665|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]}} {{Гулец1|28|Q97137124|Аб|}} {{Гулец1|29|Q78494289|Нап|}} {{Гулец1|30|Q55979357|Нап|}} {{Гулец1|31|Q134612058|ПА|}} {{Гулец1|33|Q106704187|Аб|}} {{Гулец1|37|Q50746984|Нап|}} {{Гулец1|38|Q137924432|Нап|}} {{Гулец1|44|Q135393299|Бр|}} {{Гулец1|—|Q131703449|Аб|}} {{Гулец1|—|Q100287932|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fc-koeln.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Кёльн]] 71cruycqtjhcjir4btdblycmy3yforh 0 107764 2686417 2658521 2026-08-23T19:36:39Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686417 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Аўгсбург |Лягатып = FC Augsburg logo.svg |ПоўнаяНазва = FC Augsburg 1907 |Горад = [[Аўгсбург]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Аўгсбург Арэна]] |Умяшчальнасьць = 30 660 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|АўгсбургЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|АўгсбургСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Аўгсбург}} |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _augsburg2122h | pattern_b1 = _augsburg2122h | pattern_ra1 = _augsburg2122h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = 005a3c | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 005a3c | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _augsburg2122a | pattern_b2 = _augsburg2122a | pattern_ra2 = _augsburg2122a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _nikestrike3bb | pattern_b3 = _nikestrike3bb | pattern_ra3 = _nikestrike3bb | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''А́ўгсбург'''» ({{мова-de|FC Augsburg}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Аўгсбург]]у зь зямлі [[Баварыя|Баварыі]]. Заснаваны ў 1907 годзе. Маючы больш за 18 тысячаў сябраў<ref>[https://fcaugsburg.de/wns/verein/der-fca-in-kuerze/ «Der FCA in Kürze»]. FC Augsburg.</ref>, клюб ёсьць найбуйнейшым у баварскай [[Швабія (адміністрацыйная акруга)|Швабіі]]. Галоўныя супрацьстаяньні «Аўгсбург» мае з клюбамі «[[Інгальштат-04 (футбольны клюб)|Інгальштат-04]]» ды «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]». Матчы паміж гэтымі клюбамі звычайна прыцягваюць вялікую колькасьць заўзятараў. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны ў 1907 годзе пад назвай ''Fußball-Klub Alemania Augsburg'', у 1921—1969 гадох называўся ''BC Augsburg''. Да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] найвышэйшым дасягненьнем «Аўгсбургу» было другое месца ў Гаўлізе Баварыі ў 1940 годзе. Пасьля вайны ён рэгулярна гуляў ў Обэрлізе Поўдзень, часам вылятаючы ў ніжэйшую лігу. Пасьля ўтварэньня [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]] «Аўгсбург» застаўся за ейным бортам, выступаючы ў ніжэйшых лігах, толькі ў [[Чэмпіянат ФРН па футболе 1973—1974 гадоў|сэзоне 1973—1974 гадоў]] ён быў блізкі да посьпеху, калі для выхаду ў Бундэсьлігу яму не хапіла аднаго пункту. Ува ўмовах фінансавага краху, «Аўгсбург» аб’яднаўся з футбольнай камандай таварыства ''TSV Schwaben Augsburg'' у ліпені 1969 году, аднак ''Schwaben'' засталіся незадаволенымі вынікам аб’яднаньня і узнавілі ўласную футбольную каманду ў 1970 годзе. [[Файл:Borussia dortmund augsburg.jpg|значак|зьлева|Матч «Аўгсбурга» супраць дортмундзкай «[[Барусія Дортмунд|Барусіі]]» ў лістападзе 2012 году.]] Першы раз у [[Бундэсьліга 2|Другой Бундэсьлізе]] клюб выступаў у сэзоне 1982—1983, пасьля чаго да 2006 году гуляў у [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|ніжэйшых лігах Нямеччыны]]. У сэзоне 2006—2007 клюб ізноў стаў гуляць у Другой Бундэсьлізе, заняўшы 7 месца. У сэзоне 2009—2010 «Аўгсбург» заняў трэцяе месца ў Другой Бундэсьлізе і атрымаў права пазмагацца за выхад у Першую Бундэсьлігу ў стыкавых матчах зь іншым баварскім клюбам — «[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэргам]]», але прайграў у абодвух матчах — 0:1 у гасьцёх і 0:2 дома. Нягледзячы на гэта, сэзон стаў найлепшым у гісторыі клюбу. У наступным сэзоне 2010—2011 клюб палепшыў свой вынік, заняўшы 2 месца ў Другой Бундэсьлізе, упершыню ў сваёй гісторыі зарабіў права выступаць у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. 15 кастрычніка 2011 году «Аўгсбург» здабыў сваю першую ў гісторыі гульню ў найвышэйшай лізе, перамогшы «[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]» зь лікам 1:0. Клюб захаваў месца ў элітным дывізіёне, а ў другім сэзоне зрабіць гэта было цяжэй. Толькі ў апошнім матчы чэмпіянату, дзякуючы перамогі над «[[Гройтэр Фюрт]]ам» зь лікам 3:1, аўгсбургцы здлелі ўтрымацца ў Бундэсьлізе<ref>[http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/586513/artikel_historische-fca-aufholjagd_die-puppen-tanzen-weiter.html «Historische FCA-Aufholjagd: Die Puppen tanzen weiter»]. Kicker.</ref>. [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2013—2014 гадоў|Сэзон 2013—2014 гадоў]] каманда скончыла на 8-м месцы, на крок адстаўшы ад месца, якое давала права на ўдзел у Лізе Эўропы. [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2014—2015 гадоў|Сэзон 2014—2015 гадоў]] клюб пачаў з паразы ў Кубку Нямеччыны ад аматарскага клюбу «[[Магдэбург (футбольны клюб)|Магдэбург]]» з чацьвертага дывізіёну. Клюб упершыню кваліфікаваўся ў Лігу Эўропы ў сэзоне 2015—2016 гадоў пасьля таго, як ён фінішаваў на пятым радку ў Бундэсьлізе 2014—2015 гадоў. Клюб заняў другі радок у групе эўракубка, пры гэтым двойчы зьведаўшы паразы на ўласным полі ды яшчэ раз у гасьцёх у «[[Атлетык Більбао|Атлетыка]]». У 1/16 фіналу нямецкі клюб саступіў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» і выбыў з турніру. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q57581259|Бр|}} {{Гулец1|2|Q114406918|Аб|}} {{Гулец1|3|Q21622342|Аб|}} {{Гулец1|4|Q58313463|ПА|}} {{Гулец1|5|Q74048217|Аб|}} {{Гулец1|6|Q2062157|Аб|капітан}} {{Гулец1|8|Q124258214|ПА|}} {{Гулец1|9|Q111173636|Нап|}} {{Гулец1|11|Q699094|Нап|}} {{Гулец1|14|Q86740704|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]}} {{Гулец1|15|Q21064219|Нап|}} {{Гулец1|16|Q131987115|Аб|}} {{Гулец1|17|Q27106995|ПА|}} {{Гулец1|18|Q104630389|ПА|}} {{Гулец1|19|Q115620045|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q35537374|ПА|}} {{Гулец1|22|Q99482523|Бр|}} {{Гулец1|23|Q131401860|Нап|}} {{Гулец1|24|Q114033812|Нап|}} {{Гулец1|27|Q18342471|Аб|}} {{Гулец1|30|Q110978698|ПА|}} {{Гулец1|31|Q56712044|Аб|}} {{Гулец1|32|Q101033685|ПА|}} {{Гулец1|34|Q66363768|Нап|}} {{Гулец1|36|Q125472882|ПА|}} {{Гулец1|37|Q140550716|ПА|}} {{Гулец1|39|Q133849194|Нап|}} {{Гулец1|40|Q131320803|Аб|}} {{Гулец1|48|Q140855090|Бр|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fcaugsburg.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Аўгсбург]] ojqgfev7ky41jvnx8u54x1seg3jlm5d 0 107765 2686468 2677764 2026-08-23T20:09:10Z Dymitr 10914 - склад 2686468 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Вольфсбург |Лягатып = VfL Wolfsburg logo.svg |ПоўнаяНазва = Verein für Leibesübungen Wolfsburg |Заснаваны = 12 верасьня 1945 |Горад = [[Вольфсбург]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Фольксваген Арэна]] |Умяшчальнасьць = 30 000 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ВольфсбургЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ВольфсбургСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Вольфсбург}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _wolfsburg2122h | pattern_b1 = _wolfsburg2122h | pattern_ra1 = _wolfsburg2122h | pattern_sh1 = _wolfsburg2122h | pattern_so1 = _socks | leftarm1 = 9DF335 | body1 = 81F733 | rightarm1 = 9DF335 | shorts1 = 004433 | socks1 = 81F733 | pattern_la2 = _wolfsburg2122a | pattern_b2 = _wolfsburg2122a | pattern_ra2 = _wolfsburg2122a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _socks | leftarm2 = 003333 | body2 = 003333 | rightarm2 = 003333 | shorts2 = 003333 | socks2 = 003333 | pattern_la3 = _wolfsburg1920a | pattern_b3 = _wolfsburg1920a | pattern_ra3 = _wolfsburg1920a | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _wolfsburg1920a | leftarm3 = 77BBFF | body3 = 77BBFF | rightarm3 = 77BBFF | shorts3 = 77BBFF | socks3 = FFFFFF }} «'''Вольфсбург'''» ({{мова-de|VfL Wolfsburg}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Вольфсбург]]. Заснаваны ў 1945 годзе. [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]] ([[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2008—2009 гадоў|2009]]), уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка]] (2015) і [[Супэркубак Нямеччыны па футболе|Супэркубка Нямеччыны]] (2015). Клюб вырас з мультыспартовага клюбу для супрацоўнікаў заводу па вытворчасьці аўтамабіляў «[[Volkswagen|Фольксваген]]» у горадзе Вольфсбург, і зьяўляецца даччынай кампаніяй [[Volkswagen Group]]<ref>[https://web.archive.org/web/20180331212836/http://annualreport2009.volkswagenag.com/additionalinformation/chronicle2009.html «Wolkswagen Group Annual Report 2009»]. volkswagenag.com</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110927184912/http://www.vfl-wolfsburg.de/intern-leistungszentrum0.html «VfL Wolfsburg Club History»]. vfl-wolfsburg.de</ref>. == Гісторыя == === 1938—1946 === Горад [[Вольфсбург]] быў заснаваны ў 1938 годзе як горад для працоўных заводу «[[Фольксваген]]». Першым футбольным клюбам, які асацыюецца з аўтазаводам, быў «BSG Volkswagenwerk Stadt des KdF-Wagen». Гэтая каманда гуляла ў Гаўлізе Ост-Гановэр у сэзонах 1943—1944 і 1944—1945 гадоў. 12 верасьня 1945 году быў заснаваны новы клюб — «VSK Вольфсбург». Ягоная форма была бела-зялёнай і цяпер яна таксама выкарыстоўваецца. 15 сьнежня 1945 году ў клюбе адбыўся крызіс, які амаль спыніў ягонае існаваньне, бо ўсе гульцы за выключэньнем аднаго пакінулі клюб. [[Ёзэф Маер]], адзіны пакінуты гулец, працаваў разам зь [[Вілі Гільбэрт]]ам па адраджэньні каманды й набору новых гульцоў. За год была створана новая каманда вядомая цяпер як «VfL Вольфсбург». У канцы лістапада 1946 году клюб згуляў таварыскую гульню з «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]» на стадыёне, які належыць «Фольксвагену», стаўшы такім чынам пераемнікам «BSG Volkswagenwerk Stadt des KdF-Wagen» і атрымаўшы спонсарскую падтрымку кампаніі. === 1946—1963 === «Вольфсбург» павольна, але ўстойліва прагрэсаваў у наступныя сэзоны. Яны перамаглі ў некалькіх аматарскіх першынствах, але былі няздольныя прасунуцца наперад у плэй-оф на павышэньне, пакуль нарэшце, у 1954 годзе, не перамаглі футбольны клюб «Гайдэр» зь лікам 2:1, што дазволіла клюбу прабіцца ў [[Обэрліга Поўнач|Обэрлігу Поўнач]]. Тым ня менш, «Вольфсбург» змагаўся за выжываньне ва ўсіх наступных сэзонах, пакуль нарэшце ня вылецеў у 1959 годзе. У 1963 годзе, на момант стварэньня першай прафэсійнай нямецкай футбольнай лігі — [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]], «Вольфсбург» зноў гуляў у Обэрлізе Поўнач, якая ў той час была другой па значнасьці лігай. === 1963—1997 === «Вольфсбург» знаходзіўся ў другім дывізіёне наступны тузін гадоў, на той момант іхным найлепшым дасягненьнем было другое месца ў 1970 годзе. Гэтае другое месца дазволіла ім змагацца ў плэй-оф за выхад у Бундэсьлігу, але там яны выглядалі слаба й прабіцца ў галоўную лігу Нямеччыны ня здолелі. Зь сярэдзіны 1970-х і да пачатку 1990-х гадоў «Вольфсбург» гуляў у аматарскай Обэрлізе Поўнач. Пасьлядоўныя фінішы на першым месцы ў 1991 і 1992 гадох, а затым і посьпех у плэй-оф дазволіў ім выступаць у сэзоне 1992—1993 гадоў у [[Другая нямецкая Бундэсьліга|Другой Бундэсьлізе]]. «Вольфсбург» бесьперапынна дамагаўся пэўнага посьпеху на працягу ўсіх 1990-х. Каманда выйшла ў фінал [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] ў 1995 годзе, дзе прайграла мёнхэнглядбаскай «[[Барусія Мёнхэнглядбах|Барусіі]]» зь лікам 0:3. Фінішаваўшы другім у сэзоне 1996—1997 гадоў «Вольфсбург» усё ж такі здолеў прабіцца ў Бундэсьлігу. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.vfl-wolfsburg.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Вольфсбург]] g8mho2bdiogm5qd3wa0w3yq36b80s6o 0 107766 2686422 2658527 2026-08-23T19:37:31Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686422 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Вэрдэр |Лягатып = SV-Werder-Bremen-Logo.svg |ПоўнаяНазва = Sportverein Werder Bremen von 1899 e. V. |Заснаваны = 4 лютага 1899 |Горад = [[Брэмэн]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Вэзэрштадыён]] |Умяшчальнасьць = 42 500 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ВэрдэрБрэмЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ВэрдэрБрэмСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ВэрдэрБрэм}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія <!-- Форма/Хатнія колеры --> |узор левай рукі1 = _werder2021H |узор футболкі1 = _werder2021H |узор правай рукі1 = _werder2021H |узор шортаў1 = _werder2021H |узор шкарпэтак1 = _werder2021H |левая рука1 = 008000 |футболка1 = 008000 |правая рука1 = 008000 |шорты1 = 008000 |шкарпэткі1 = 008000 <!-- Форма/Выязныя колеры --> |узор левай рукі2 = _borderonwhite |узор футболкі2 = _werderbremen10away |узор правай рукі2 = _borderonwhite |узор шортаў2 = |узор шкарпэтак2 = |левая рука2 = 235933 |футболка2 = FF9000 |правая рука2 = 235933 |шорты2 = FFFFFF |шкарпэткі2 = FFFFFF }} «'''Вэ́рдэр'''» ({{мова-de|SV Werder Bremen}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Брэмэн]]у. Заснаваны ў 1899 годзе. Чатырохразовы [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|чэмпіён Нямеччыны]] (1965, 1988, 1993, 2004), шасьціразовы пераможца [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] (1961, 1991, 1994, 1999, 2004, 2009). Пераможца [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] (1992), фіналіст [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]] (2009). Клюб быў заснаваны 4 лютага 1899 году як «Fußballverein Werder»<ref>[https://web.archive.org/web/20101021042805/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/club%3D50040/profile/index.html «SV Werder Bremen»]. UEFA.</ref> групай з шаснаццаці прафэсійна-тэхнічных школаў, якія выйгралі прыз спартовага абсталяваньня<ref>[http://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Werder-Bremen_340031.html «#16 Werder Bremen»]. Forbes Magazine.</ref>. Яны ўзялі сваю назву ад рэдка выкарыстоўваемага рэгіянальнага нямецкага слова «рачны паўвостраў», якое апісвае бераг ракі ў месцы, дзе спачатку гуляла каманда. На дадзены момант таварыства «Вэрдэр» налічвае 39 100 чальцоў<ref>[http://www.weltfussball.de/teams/werder-bremen/1/ «Werder Bremen .:. Steckbrief»]. Weltfussball.</ref>. == Гісторыя == Пасьля шматлікіх рэгіянальных посьпехаў і заваёваў кубка, ягоны першы нацыянальны посьпех прыйшоў зь перамогай у [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубку Нямеччыны]] ў 1961 годзе. Калі ў 1962 годзе была створана [[Бундэсьліга]], Брэмен стаў чэмпіёнам ейнага другога сэзону ў 1965 годзе. Клюб пакінуў Бундэсьлігу ў 1980 годзе на адзін сэзон і вярнуўся туды са сваім новым трэнерам [[Ота Рэхагель|Ота Рэхагелем]] для новых перамогаў: другое месца ў 1983 і 1986 гадах, і яшчэ адно званьне чэмпіёна ў 1988 годзе. У Кубку Нямеччыны «Вэрдэр» выходзіў у фінал у 1989 і 1990 гадах, але канчаткова перамог у 1991 годзе. У наступным эўрапейскім [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку кубкаў]] Брэмэн таксама быў пасьпяховы й перамог яго ў 1992 годзе. У 1993 годзе «Вэрдэр» стаў чэмпіёнам у трэці раз. Кубак Нямеччыны быў выйграны зноў і на наступны 1994 год. У 1995 годзе Рэхагель сышоў з каманды, каб трэніраваць «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыю Мюнхэн]]», і гэта прывяло да крызісу, які скончыўся толькі ў 1999 годзе з прыходам новага трэнэра [[Томас Шааф|Томаса Шаафа]]. Брэмэн перамог «Баварыю» ў фінале Кубка. Наступныя гады клюб замацаваўся ў верхняй палове табліцы лігі. [[Файл:090531 Pokalfeier (34).jpg|значак|зьлева|Заўзятары клюбу сьвяткуюць перамогу ў Кубку Нямеччыны ля будынку ратушы.]] У 2004 годзе, празь пяць гадоў пасьля прыходу Томаса Шаафа, Вэрдэр заваяваў свой 4-ы тытул чэмпіёна. Каманда вырвалася на 9 пунктаў наперад і мела дзьве гульні ў запасе, перад выязной гульнёй з супернікам — «Баварыяй». «Вэрдэр» перамог 3:1 і аформіў чэмпіёнства. Крыху пазьней клюб перамог каманду з [[Другая нямецкая Бундэсьліга|Другой Бундэсьлігі]] «[[Алеманія Аахэн|Алеманію]]» 3:2 у фінале Кубка Нямеччыны. Гэта быў 5-ы кубак у гісторыі клюбу. У выніку, у 2004 годзе быў зроблены залаты дубль (яго дамагаліся толькі чатыры каманды ў [[Нямеччына|Нямеччыне]]). У 2009 годзе каманда прабілася ў фінал [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]], але прайграла ў авэртайме данецкаму «[[Шахтар Данецк|Шахтару]]» зь лікам 1:2. Але затое каманда перамагла ў фінале Кубка Нямеччыне ў левэркузэнскага «[[Баер Левэркузэн|Баеру]]» зь лікам 1:0, заваяваўшы 6-ы кубак у сваёй гісторыі. У гэты час у «Вэрдэра» было некалькі гульцоў, якія яны прадалі за вялікія грошы, у тым ліку [[Дыегу Рыбас да Куньня|Дыегу]], [[Торстэн Фрынгс|Торстэна Фрынгса]], [[Міраслаў Клёзэ|Міраслава Клёзэ]], [[Мэсут Эзіль|Мэсута Эзіля]] і [[Кляўдыё Пісара]]. У кастрычніку 2010 году Пісара стаў замежным бамбардзірам-рэкардсмэнам у гісторыі Бундэсьлігі<ref>[https://web.archive.org/web/20200226050234/https://www.kicker.de/543797/artikel «Mainz wieder Erster, Stuttgart nicht mehr Letzter»]. Kicker.</ref>. У 2013 годзе Шааф пакінуў клюб на ўзаемную згоду пасьля таго, як каманда фінішавала на 14-м месца ў Бундэсьлізе<ref>Raish, Dave (15.05.2013). [https://web.archive.org/web/20200625003817/https://www.dw.com/en/thomas-schaaf-and-werder-bremen-part-ways/a-16813157 «Thomas Schaaf and Werder Bremen part ways»]. Deutsche Welle.</ref>. У [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2019—2020 гадоў|сэзоне 2019—2020 гадоў]] брэмэнскі клюб перамог «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]» зь лікам 6:1 у апошні гульнявы ​​дзень, дзякуючы чаму абыйшоў дусэльдорфскую «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуну]]» і пазьбег вылету з найвышэйшага дывізіёну. Тым ня менш «Вэрдэр» мусіць згуляць пераходны матч з прадстаўніком другога дывізіёну за месца ў Бундэсьлігі<ref>[https://web.archive.org/web/20200628032622/https://www.bild.de/sport/fussball/fussball/werder-bremen-1-fc-koeln-im-live-ticker-gelingt-werder-doch-noch-das-wunder-71529278.bild.html «6:1! Werder rettet sich in die Relegation»]. Bild.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200630001939/https://www.werder.de/en/news/news/first-team/20192020/play-off-oponnent/ «SV Werder to face 1. FC Heidenheim 1846 in the relegation play-off»]. SV Werder Bremen.</ref>. У выніку двух матчаў супраць «[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайму]]» паўночнікі толькі паводле правілу праведзеных галоў у гасьцях здолелі захаваць месца ў эліце<ref>[https://web.archive.org/web/20200708103430/https://www.bbc.com/sport/football/53288063 «1. FC Heidenheim 1846 2–2 Werder Bremen: Bremen avoid Bundesliga relegation»]. BBC Sport.</ref>. Тым ня менш, у наступным сэзоне «Вэрдэр» заняў 17-ы радок і вылецеў у Другую Бундэсьлігу ўпершыню з 1979—1980 гадоў<ref>Heidrich, Matthias (22.05.2021). [https://web.archive.org/web/20210522153423/https://www.ndr.de/sport/fussball/Fussball-Bundesliga-Werder-Bremen-Borussia-Moenchengladbach,werder13602.html «Grün-Weiß trägt Trauer! Werder Bremen steigt aus der Bundesliga ab»]. Norddeutscher Rundfunk.</ref>. Аднак, ужо хутка брэмэнцы вярнуліся ў Бундэсьлігу<ref>[https://web.archive.org/web/20220515160817/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/werder-bremen-welcome-back-to-the-bundesliga-19955 «Welcome back to the Bundesliga, Werder Bremen!»]. Bundesliga.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q98918607|Бр|}} {{Гулец1|2|Q69496466|Аб|}} {{Гулец1|3|Q135811091|Аб|}} {{Гулец1|4|Q3341549|Аб|}} {{Гулец1|5|Q61640976|Аб|}} {{Гулец1|6|Q24901052|ПА|}} {{Гулец1|7|Q105955422|Нап|}} {{Гулец1|8|Q694852|Аб|}} {{Гулец1|9|Q109925006|Нап|}} {{Гулец1|10|Q326159|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд|Ўэст Гэм]]}} {{Гулец1|11|Q110610689|Нап|}} {{Гулец1|14|Q48291946|ПА|}} {{Гулец1|15|Q41779982|ПА|}} {{Гулец1|17|Q61869848|Нап|}} {{Гулец1|18|Q98169045|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]}} {{Гулец1|19|Q137970998|Нап|}} {{Гулец1|20|Q130223651|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q15983214|Нап|}} {{Гулец1|22|Q105811295|Аб|}} {{Гулец1|23|Q110890452|ПА|}} {{Гулец1|24|Q135939736|ПА|}} {{Гулец1|25|Q15834084|Бр|}} {{Гулец1|26|Q22965497|Нап|}} {{Гулец1|27|Q52357690|Аб|}} {{Гулец1|28|Q114842149|ПА|}} {{Гулец1|29|Q135393007|Нап|}} {{Гулец1|30|Q20745286|Бр|}} {{Гулец1|32|Q28692516|Аб|капітан}} {{Гулец1|33|Q135393092|Аб|}} {{Гулец1|34|Q140855158|ПА|}} {{Гулец1|35|Q140855160|Аб|}} {{Гулец1|36|Q140855163|Аб|}} {{Гулец1|37|Q134442870|Бр|}} {{Гулец1|38|Q140855166|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20170918151303/http://www.werder.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Брэмэн (горад)]] gsui1p3tyzo51qppqwc89rz3llhvaca 0 107769 2686424 2658530 2026-08-23T19:37:51Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686424 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Гофэнгайм |Лягатып = Logo TSG Hoffenheim.svg |ПоўнаяНазва = Turn- und Sportgemeinschaft 1899 Hoffenheim e.V. |Заснаваны = 1 ліпеня 1899 |Горад = [[Зынсгайм]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Райн-Нэкар-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 30 150 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ГофэнгаймЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ГофэнгаймСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Гофэнгайм}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _hoffenheim2122h | pattern_b1 = _hoffenheim2122h | pattern_ra1 = _hoffenheim2122h | pattern_sh1 = _hoffenheim2122h | pattern_so1 = _hoffenheim2122h | leftarm1 = 0055BB | body1 = 0055BB | rightarm1 = 0055BB | shorts1 = 00004F | socks1 = 00004F |pattern_la2 = _hoffenheim2122a |pattern_b2 = _hoffenheim2122a |pattern_ra2 = _hoffenheim2122a |pattern_sh2 = _hoffenheim2122a |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _hoffenheim2122T |pattern_b3 = _hoffenheim2122T |pattern_ra3 = _hoffenheim2122T |pattern_sh3 = _hoffenheim2122t |pattern_so3 = _hoffenheim2122t |leftarm3 = FA6145 |body3 = FA6145 |rightarm3 = FA6145 |shorts3 = FA6145 |socks3 = FA6145 }} «'''Гофэнгайм'''» ({{мова-de|TSG 1899 Hoffenheim}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Зынсгайм]]у (дакладней, з гарадзкога раёну [[Гофэнгайм]]у). Заснаваны ў 1899 годзе. Нягледзячы на доўгую гісторыю, клюб толькі ў 2008 годзе ўпершыню прабіўся ў нямецкі найвышэйшы дывізіён. У 2007 годзе клюб вырашыў прыняць выкарыстаньне кароткай формы імені «1899 Hoffenheim» замест традыцыйнага «TSG Hoffenheim». Гуляўчы ў пятым па значнасьці дывізіёне Нямеччыны ў 2000 годзе, клюб здолеў прабіцца ў [[Нямецкая Бундэсьліга|Бундэсьлігу]] ў 2008 годзе, дзякуючы фінансавай падтрымцы былога гульца клюбу й магната [[Праграмнае забесьпячэньне|праграмнага забесьпячэньня]] [[Дытмар Гоп|Дытмара Гопа]]. Клюб прадстаўляе былую вёску [[Гофэнгайм]], якая цяпер зьяўляецца раёнам гораду [[Зынсгайм]] у зямлі [[Бадэн-Вюртэмбэрг]]. == Гісторыя == Футбольны клюб «Гофэнгайм-1899» быў заснаваны 1 ліпеня 1899 году як спартовае таварыства, якое аб’ядноўвала некалькі відаў спорту: [[гімнастыка|гімнастыку]], [[валейбол]], [[барацьба|барацьбу]] і іншыя. [[Футбол]] таксама быў прадстаўлены ў дадзеным таварыстве, але доўгі час ня быў на вядучых ролях. Футбольная каманда на працягу цэлага стагодзьдзя выступала ў ніжэйшых аматарскіх лігах. Да 1989 году клюб гуляў у [[Бэцырксьліга|Бэцырксьлігзе]], у сёмым дывізіёне ў тагачасным нямецкім футболе. У сэзоне 1988—1989 гадоў заняў апошняе месца ў сёмым дывізіёне й вылецеў у [[Крайсклясэ A]]. Пасьля вылету ў найніжэйшую лігу, мільярдэр [[Дытмар Гоп]], які сам у юнацтве гуляў за «Гофэнгайм», пачаў спансаваць клюб. Спачатку ён вылучыў 10 тысячаў [[нямецкая марка|нямецкіх марак]] на новыя мячы й трэніравальнае абсталяваньне. У сэзоне 1989—1990 гадоў клюб перамог у турніры Крайсклясэ й вярнуўся ў Бэцырксьлігу, у якой на наступны сэзон таксама заняў першае месца. У 1990—1996 гадох «Гофэнгайм» гуляў у [[Ляндэсьліга|Ляндэсьлізе]], у шостым па значнасьці нямецкім дывізіёне, у 1996 годзе клюб здолеў пераммагчы й у гэтай лізе, пяройдучы ў [[Фэрбандсьліга|Фэрбандсьлігу]]. У 2000 годзе «Гофээнгайм» перамог у Фэрбандсьлізе, перайшоўшы ў [[Обэрліга|Обэрлігу]], дзе ў першым жа сэзоне заняў першае месца. За два сэзоны, з 1999 па 2001 гады, клюб падняўся з раённай лігі ў рэгіянальную лігу, аналяг другога дывізіёну. Такім чынам, у сэзоне 2001—2002 гадоў клюб дабраўся да трэцяга дывізіёну — [[Рэгіёнальліга|Рэгіёнальлігі]], наперадзе якой у Нямеччыне знаходзяцца толькі абедзьве Бундэсьлігі. У сэзоне 2001—2002 клюб заняў 13 месца ў Рэгіёнальлізе, у сэзонах 2002—2003 і 2003—2004 гадоў клюб заняў 5 масца, у 2004—2005 — сёмае, а ў 2005—2006 — чацьвертае. У сэзоне 2002—2003 гадоў «Гофэнгайм» упершыню пасьпяхова кваліфікаваўся ў [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубак Нямеччыны]]. Перамогшы «[[Гройтэр Фюрт]]» на стадыі 1/32 фіналу (4:1), яны былі спыненыя «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльнам]]» матчы 1/16 фіналу (1:5). Сэзон 2003—2004 гадоў пра вясковы клюб пад мэцэнацтвам мільярдэра даведалася ўся Нямеччына: у Кубку Нямеччыны «Гофэнгайм» абыграў «[[Айнтрахт Трыр|Айнтрахт]]» з [[Трыр]]у (4:3), «[[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]]» (4:0) й левэркузэнскі «[[Баер Левэркузэн|Баер]]» (3:2 — першы афіцыйны матч гафэнгаймцаў супраць прадстаўніка Бундэсьлігі) і дабраўся да чвэрцьфіналу, у якім саступіў «[[Любэк (футбольны клюб)|Любэку]]» (0:1). У сэзоне 2006—2007 гадоў, зьдзейсьніўшы магутны рывок у другім крузе чэмпіянату, «Гофэнгайм» заняў другое месца ў Рэгіёнальлізе й перайшоў у [[Другая нямецкая Бундэсьліга|Другую Бундэсьлігу]]. Выхад у лігу вышэй прывёў да таго, што клюбу спатрэбіўся новы стадыён, бо стары «[[Стадыён імя Дытмара Гопа]]» быў разьлічаны толькі на 6 тысячаў гледачоў. Першую палову сэзона 2008—2009 клюб правёў на стадыёне ў [[Мангайм]]е. З другой паловы сэзону 2008—2009 гадоў «Гофэнгайм» гуляў на новым стадыёне «[[Райн-Нэкар-Арэна]]» ў [[Зынсгайм]]е, які разьлічаны на 30 000 гледачоў. Сэзон 2007—2008 гадоў прайшоў для «Гофэнгайму» вельмі ўдала: другое месца ў Другой Бундэсьлізе й пераход у найвышэйшы дывізіён нямецкага футболу; чвэрцьфінал у Кубку Нямеччыны. У гэтым сэзоне быў усталяваны рэкорд Другі Бундэсьлігі па суме за трансфэр футбаліста: Эдуарду быў набыты за 8 мільёнаў эўра. Усяго сума, укладзеная Гопам у клюб з 1989 году, ацэньваецца ў 150—200 мільёнаў эўра. Пасьля 18 тураў у Бундэсьлізе [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2008—2009 гадоў|2008—2009 гадоў]] практычна з пачатку чэмпіянату займала месца на вяршыні турнірнай табліцы, нападнік клюбу басьніец [[Ведад Ібішэвіч]] узначальваў сьпіс бамбардзіраў чэмпіянату, каманда сэнсацыйна заняла 1 месца й стала «восеньскім чэмпіёнам». Пасьля зімы ў камандзе пачаўся спад. У выніку ў свой дэбютны сэзон «Гофэнгайм» заняў 7 месца. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q129116|Бр|капітан}} {{Гулец1|2|Q107647351|Аб|}} {{Гулец1|4|Q131983290|Аб|}} {{Гулец1|5|Q53280628|Аб|}} {{Гулец1|7|Q123575103|ПА|}} {{Гулец1|8|Q65948837|Нап|}} {{Гулец1|9|Q113510031|Нап|}} {{Гулец1|10|Q59782306|Нап|}} {{Гулец1|11|Q109653419|Нап|}} {{Гулец1|13|Q22675674|Аб|}} {{Гулец1|14|Q112970825|Нап|}} {{Гулец1|15|Q60050172|Аб|}} {{Гулец1|16|Q135875446|ПА|}} {{Гулец1|17|Q124416502|ПА|}} {{Гулец1|18|Q53998229|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q96678433|Нап|}} {{Гулец1|20|Q123409527|ПА|}} {{Гулец1|21|Q99694316|Аб|}} {{Гулец1|22|Q62006510|ПА|}} {{Гулец1|24|Q136121363|Нап|}} {{Гулец1|27|Q502898|Нап|}} {{Гулец1|28|Q22910803|Аб|}} {{Гулец1|29|Q140855102|Аб|}} {{Гулец1|32|Q135678341|ПА|}} {{Гулец1|34|Q15113326|Аб|}} {{Гулец1|35|Q110943061|Аб|}} {{Гулец1|36|Q124670649|Бр|}} {{Гулец1|37|Q98106393|Бр|}} {{Гулец1|39|Q121746385|Аб|}} {{Гулец1|—|Q36194149|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.achtzehn99.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Гофэнгайм]] k1fexg07mtpmh89bnmo8ou53rfn140h 0 107771 2686426 2658532 2026-08-23T19:38:13Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686426 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Майнц |Лягатып = Mainz 05 crest.svg |ПоўнаяНазва = 1. Fußball- und Sport-Verein Mainz 05 e.V. |Заснаваны = 27 сакавіка 1905 |Горад = [[Майнц]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Опэль-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 34 034 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|МайнцЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|МайнцСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Майнц}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _mainz2122h | pattern_b1 = _mainz2122h | pattern_ra1 = _mainz2122h | pattern_sh1 = _mainz2021h | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _mainz2122a | pattern_b2 = _mainz2122a | pattern_ra2 = _mainz2122a | pattern_sh2 = _mainz2021h | pattern_so2 = | leftarm2 = CFCFCF | body2 = CFCFCF | rightarm2 = CFCFCF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = CFCFCF | pattern_la3 = _mainz2122t | pattern_b3 = _mainz2122t | pattern_ra3 = _mainz2122t | pattern_sh3 = _mainz2122t | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Майнц'''» ({{мова-de|1. FSV Mainz 05}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Майнц]]у, які месьціцца ў фэдэральнай зямлі [[Райнлянд-Пфальц]]ы. Створаны 16 альбо 27 сакавіка 1905 году й, акрамя футболу, маецца [[гандбол]]ьны клюб, а таксама клюб [[настольны тэніс|настольнага тэнісу]]. Футбольная каманда гуляе з [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2009—2010 гадоў|сэзону 2009—2010 гадоў]] у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. Найбольш значнымі посьпехамі клюбу ёсьць удзел у розыгрышы нямецкай Бундэсьлігі паміж 2004 і 2007 гадамі, удзел у турніры на [[Кубак УЭФА]] ў сэзоне 2005—2006 гадоў і ўдзел у паўфінале на [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубак Нямеччыны]] ў сэзоне 2008—2009 гадоў. Пасьля паляпшэньня фінансавага становішча клюб распачаў будаўніцтва новага стадыёну. 5 траўня 2009 году ў навакольлях Майнцу пачалося будаўніцтва новай футбольнай арэны «[[Кофэйс-Арэна|Кофэйс-Арэны]]», будаўніцтва якой скончылася ў 2011 годзе. Разам новы стадыён умяшчае 33 500 гледачоў. == Гісторыя == === Раньнія гады === Ужо ў 1903 годзе ў горадзе прадпрымалася спроба стварыць футбольны клюб, якая зьведала няўдачу, аднак праз два гады ў [[Майнц]]ы ўсё ж такі быў створаны клюб «''Mainzer Fussballclub Hassia 1905''». Пасьля некалькіх гадоў, гуляючы ў [[Паўднёвая Нямецкая ліга|Паўднёвай Нямецкай лізе]] ({{мова-de|Süddeutschen Fußballverband|скарочана}}) клюб аб’яднаўся зь іншым мясцовым футбольным таварыствам, і стаў называцца «''Mainzer Fussballverein Hassia 05''». У 1912 годзе слова «''Hassia''» было выключана з назвы клюбу. Пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў клюбу зноў адбылося зьліцьцё, на гэты раз, з клюбам «''Sportverein 1908 Mainz''», што ў выніку ўтварыла каманду «''Mainzer Fußball-und Sportverein 05''», які стаў у далейшым самавітым клюбам. «Майнцэр» перамог у рэгіянальным чэмпіянаце ў пэрыяд паміж Першай і [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнымі войнамі]], і трапіў у адборачны круг нацыянальнага чэмпіянату пасьля перамогі ў рэгіянальнай Крайсьлізе. === Пэрыяд Трэцяга Райху === У 1920—1930-я гады клюб паказваў нядрэнныя вынікі ў дывізіёне Гэсэну, уключаючы першае месца па заканчэньні сэзонаў 1931—1932 і 1932—1933 гадоў. Пасьля рэарганізацыі футбольных структур, якая адбылася ў краіне пры ўладзе [[нацыянал-сацыялізм|нацыянал-сацыялістаў]], каманда прабілася ў [[Гаўліга Паўднёвага Захаду Нямеччыны|Гаўлігу Паўднёвага Захаду]] ({{мова-de|Gauliga Südwest|скарочана}}), якая ў тыя часы зьяўлялася адной з шасьці вядучых рэгіянальных лігаў [[Трэці Райх|Райху]]. У дадзеным дывізіёне клюб правёў усяго адзін сэзон, перад тым, як «выляцеў». У 1938 годзе ўлады прымусова аб’ядналі клюб зь іншым спартовым таварыствам — «''Reichsbahn SV Mainz''», і да канца [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] клюб выступаў пад назвай «''Reichsbahn SV Mainz 05''». == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q16830322|Бр|}} {{Гулец1|2|Q11634138|Аб|}} {{Гулец1|3|Q123537307|Аб|}} {{Гулец1|4|Q41447930|Аб|}} {{Гулец1|5|Q102068288|ПА|}} {{Гулец1|6|Q65029955|ПА|}} {{Гулец1|7|Q16234741|ПА|}} {{Гулец1|8|Q97344548|ПА|}} {{Гулец1|9|Q23290106|Нап|}} {{Гулец1|10|Q19274473|ПА|}} {{Гулец1|11|Q79800632|Нап|}} {{Гулец1|13|Q61905360|ПА|}} {{Гулец1|14|Q98295962|Нап|}} {{Гулец1|15|Q51217743|ПА|}} {{Гулец1|16|Q263053|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q99484682|Нап|}} {{Гулец1|19|Q27735334|Аб|}} {{Гулец1|20|Q123240891|ПА|}} {{Гулец1|21|Q481570|Аб|}} {{Гулец1|22|Q42148629|ПА|}} {{Гулец1|23|Q16069260|Нап|}} {{Гулец1|24|Q89448881|ПА|}} {{Гулец1|25|Q27671329|Аб|}} {{Гулец1|26|Q56678276|Нап|}} {{Гулец1|27|Q18027449|Бр|}} {{Гулец1|30|Q114386|Аб|капітан}} {{Гулец1|31|Q444474|Аб|}} {{Гулец1|39|Q136540101|Нап|}} {{Гулец1|40|Q113005378|Бр|}} {{Гулец1|48|Q137111456|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.mainz05.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Майнц]] 90jqu1fz30e7j2qmzgxph24eajb3zci 0 107773 2686430 2658539 2026-08-23T19:38:46Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686430 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Фрайбург |Лягатып = SC Freiburg.png |ПоўнаяНазва = Sport-Club Freiburg |Заснаваны = 30 траўня 1904 |Горад = [[Фрайбург-ім-Брайсгаў]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Драйзэмштадыён|Бадэнава-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 24 000 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ФрайбургЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ФрайбургСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Фрайбург}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _freiburg2122h | pattern_b1 = _freiburg2122h | pattern_ra1 = _freiburg2122h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _nikematchfit2021r | body1 = FF0000 | leftarm1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _sevilla2122t | pattern_b2 = _freiburg2122a | pattern_ra2 = _sevilla2122t | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _nikematchfit2021b | body2 = 000000 | leftarm2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _estoril1819a | pattern_b3 = _freiburg2122t | pattern_ra3 = _estoril1819a | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | body3 = 77BBFF | leftarm3 = 77BBFF | rightarm3 = 77BBFF | shorts3 = 77BBFF | socks3 = 77BBFF }} «'''Фрайбург'''» ({{мова-de|SC Freiburg}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Фрайбург-ім-Брайсгаў|Фрайбургу]], які месьціцца ў фэдэральнай зямлі [[Бадэн-Вюртэмбэрг]]у. «Фрайбург» традыцыйна хістаецца паміж першым і другім дывізіёнамі нямецкага футболу, што дало падставу на стварэньне заўзятарамі клюбу крычалкі: «Мы ідзем ўніз, мы ідзем наверх, мы ідзем у [[Кубак УЭФА]]!», якая была створана ў 1990-я гады<ref>[http://www.bundesliga.de/en/liga/news/2010/index.php?f=184375.php «Reason trumps rashness at Freiburg»]{{Недаступная спасылка|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Bundesliga website.</ref>. [[Фолькер Фінке]], які быў мэнэджарам клюбу ў пэрыяд паміж 1991 і 2007 гадамі, быў найдаўжэйшым паводле тэрміну працы ў адным клюбе з усіх мэнэджараў у гісторыі прафэсійнага футболу ў [[Нямеччына|Нямеччыне]]. [[Ёахім Лёў]], колішні мэнэджар нямецкай зборнай, ёсьць найлепшым бамбардзірам клюбу за ўсю ягоную гісторыю, забіўшы 81 гол у 252 гульнях за клюб<ref>Peter Martin (2004). Sport-Club Freiburg. ed. «Hundert Jahre 90 Minuten: Die Geschichte des SC Freiburg von 1904-2004». Freiburg.</ref>. Клюб быў заснаваны ў 1904 годзе. == Гісторыя == === Раньнія гады === Клюб вядзе сваю гісторыю ад двух клюбаў, якія абодва былі заснаваны ў 1904 годзе, то бок гэта «''Freiburger Fußballverein 04''», які быў створаны ў сакавіку, і «''Schwalbe Freiburg''», які зьявіўся толькі праз два месяцы. Абодва клюбы зьведалі некалькі зьменаў назова. Так «''Schwalbe Freiburg''» стаўся футбольным клюбам «Марс» ({{мова-de|Mars|скарочана}}) у 1905 годзе, а праз год быў перайменаваны ў «''Union Freiburg''», у той жа час «''Freiburger Fußballverein 04''» стаўся «''Sportverein Freiburg 04''» у 1909 годзе. Праз тры гады абодва клюбы аб’ядналіся ў адзіны клюб «Фрайбург», і менавіта тады была створана эмблема клюбу з выявай галавы [[грыфон]]у. У 1918 годзе пасьля спусташэньня [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] «Фрайбург» увайшоў у часовую дамоўленасьць з клюбам «Фрайбургер», каб мець магчымасьць выставіць поўны склад гульцоў, і гэтае часовае аб’яднаньне атрымала назоў «''KSG Freiburg''». На наступны год «Фрайбург» далучыліся да «''FT 1844 Freiburg''» на некаторы час як футбольны аддзел гэтага клюбу. Гэтае супрацоўніцтва было адноўлена ў 1938 годзе. Клюб пасьпеў пагуляць на самым высокім узроўні з 1928 году, спачатку ў [[Бэцырксьліга Бадэну|Бэцырксьлізе Бадэну]], а потым і ў [[Гаўліга Бадэну|Гаўлізе Бадэну]], зь якой яны вылецелі ў 1934 годзе. У канцы [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], акупацыйныя ўлады хаўрусьнікаў расфармавалі большасьць існуючых арганізацыяў у [[Нямеччына|Нямеччыне]], у тым ліку футбольныя й спартовыя клюбы. Клюбам было дазволена аднавіць сваю дзейнасьць праз год, але яны павінны былі браць на сябе новыя імёны ў спробе дыстанцыявацца ад іхняга нядаўняга [[нацызм|нацысцкага]] мінулага. Таму да 1950 году клюб быў вядомы пад новым назовам «''VfL Freiburg''», але пасьля франка-акупацыйныя ўлады дазволілі клюбам вярнуць сваю старую ідэнтычнасьць. Нарэшце, у 1952 годзе, «Фрайбург» зноўку пакінуў таварыства «''FT Freiburg''». == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q120763210|Бр|}} {{Гулец1|3|Q20078774|Аб|}} {{Гулец1|5|Q573461|Аб|}} {{Гулец1|6|Q66432974|ПА|}} {{Гулец1|7|Q113532157|Нап|}} {{Гулец1|8|Q18580880|ПА|}} {{Гулец1|9|Q20871889|Нап|}} {{Гулец1|14|Q85884126|Нап|}} {{Гулец1|16|Q66725015|ПА|}} {{Гулец1|17|Q4419904|Аб|}} {{Гулец1|19|Q36391177|Нап|}} {{Гулец1|20|Q60990665|ПА|}} {{Гулец1|21|Q24061542|Бр|}} {{Гулец1|22|Q133808438|Нап|}} {{Гулец1|23|Q30006877|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|24|Q18626179|Бр|}} {{Гулец1|27|Q123510066|Аб|}} {{Гулец1|28|Q129109|Аб|}} {{Гулец1|29|Q108114740|Аб|}} {{Гулец1|30|Q2668870|Аб|капітан}} {{Гулец1|31|Q102399064|Нап|}} {{Гулец1|32|Q1756602|Нап|}} {{Гулец1|33|Q107723702|Аб|}} {{Гулец1|36|Q140855108|Аб|}} {{Гулец1|37|Q107723629|Аб|}} {{Гулец1|39|Q140685196|ПА|}} {{Гулец1|42|Q114736627|Нап|}} {{Гулец1|43|Q123505973|Аб|}} {{Гулец1|—|Q107723576|Бр|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.scfreiburg.com/ Афіцыйны сайт] * [https://web.archive.org/web/20111221050308/http://scfreiburg1904.de/portal/ Фан-сайт клюбу] * [http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/sc-freiburg-7/vereinsinformationen.html Статыстыка клюбу] ў часопісе «Кікер» {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Фрайбург]] cekmddcq9x7wrw8yfegetragemsev69 0 107948 2686384 2658564 2026-08-23T18:28:27Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686384 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Тарына |Лягатып = Torino FC Logo.png |ПоўнаяНазва = Torino Football Club SpA |Заснаваны = 1906 |Горад = [[Турын]], [[Італія]] |Стадыён = [[Стадыё Алімпіка (Турын)|Стадыё Алімпіка]] |Умяшчальнасьць = 27 958 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ТарынаТурыЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ТарынаТурыСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ТарынаТуры}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _torino2122h | pattern_b1 = _torino2122h | pattern_ra1 = _torino2122h | pattern_sh1 = _torino2122a | pattern_so1 = _torino2122h | leftarm1 = 5F001A | body1 = 5F001A | rightarm1 = 5F001A | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _torino2122a | pattern_b2 = _torino2122a | pattern_ra2 = _torino2122a | pattern_sh2 = _torino2122h | pattern_so2 = _torino2122a | body2 = FFFFFF | leftarm2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 5F001A | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _torino2122t | pattern_b3 = _torino2122t | pattern_ra3 = _torino2122t | pattern_sh3 = _torino2122t | pattern_so3 = _torino2122t | body3 = 203455 | leftarm3 = 203455 | rightarm3 = 203455 | shorts3 = 203455 | socks3 = 203455 }} «'''Тарына'''» ({{мова-it|Torino}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Турын]]. Заснаваны ў 1906 годзе. Сяміразовы [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіён Італіі]] і пяціразовы ўладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]. Клюб правёў большую частку сваёй гісторыі ў найвышэйшым дывізіёне італьянскага футболу. Асноўнымі колерамі клюбу зьяўляюцца бардовы й белы. Апошняе чэмпіёнства клюбу датавана [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1975—1976 гадоў|сэзонам 1975—1976 гадоў]]. Найвышэйшым посьпехам клюбу на эўрапейскай арэне лічыцца другое месца ў [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]] [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1991—1992 гадоў|сэзону 1991—1992 гадоў]]. Гістарычна склалася так, што «Тарына» ўваходзіць у лік пяці самых пасьпяховых клюбаў у італьянскім футболе ў пляне перамогаў у чэмпіянаце. У 2005 годзе клюб быў перафундаваны. З [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2012—2013 гадоў|сэзону 2012—2013 гадоў]] клюб гуляе ў [[Сэрыя A|Сэрыі A]]. == Гісторыя == Футбольны клюб «Тарына» быў заснаваны 3 сьнежня 1906 году пасьля сустрэчы ў броварным камбінаце Фойгт недалёка ад цэнтру [[Турын]]а. Асноўнымі гульцамі клюбу адразу сталі некалькі гульцоў «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтуса]]» на чале з [[Альфрэда Дык]]ам, які пакінуў «Ювэнтус» пасьля таго, як клюб выказаў жаданьне зьехаць з Турыну<ref>[https://web.archive.org/web/20070928092310/http://www.juventusstory.it/societa/storia/storia_tab.asp?Id_Stagione=6 "La Storia della Juventus – 1905"]. JuventusStory.it.</ref>. Акрамя Альфрэда Дыка, іншымі заснавальнікамі клюбу зьяўляюцца швайцарскі бізнэсовец Ганс Шонброд, які стаў першым старшынём, і [[Віторыё Поцца]], які пазьней стаўся галоўным трэнэрам [[зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]]<ref>[http://www.comune.torino.it/archiviostorico/mostre/sport_2005/pdf/085-096.pdf "Calcio"] (PDF). Comune Torino.</ref>. Першай пляцоўкай клюбу стаў стадыён [[Вэлядрома Умбэрта I]]. Клюб папоўнілі такасама некаторыя гульцы зь іншых клюбаў, у тым ліку з клюбу «[[Тарэнэзэ (футбольны клюб)|Тарэнэзэ]]», які стаў у выніку быў распушчаны<ref>[https://web.archive.org/web/20170627030348/http://www.lifeinitaly.com/sport/history-italian-soccer.asp "Edoardo Bosio and Football in Turin"]. Life in Italy.</ref>. Той факт, што раскол раскол у «Ювэнтусе» й стварэньне «Тарына» не было сяброўскім працэсам, назіраўся ўздым мясцовага супрацьстаяньня, якое стала вядома як [[Дэрбі дэля Моле]]<ref>[http://www.footballderbies.com/honours/index.php?id=39 "Football Derby matches in Italy"]. FootballDerbies.com.</ref>. «Тарына» прыняў удзел у першым у сьвеце міжнародным турніры, Torneo Internazionale Stampa Sportiva, у 1908 годзе, якое было арганізавана ў Турыне, дзякуючы італьянскаму часопісу [[La Stampa Sportiva]]. «Тарына» атрымаў паразу ў фінале ад швайцарскага клюбу «[[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]]» зь лікам 3:1<ref>[http://www.rsssf.com/tabless/stampa1908.html "Torneo Internazionale Stampa Sportiva 1908 (Torino)"]. RSSSF.</ref>. У 1909 годзе клюб удзельнічаў у міжнародным турніры на прызы сэра [[Томас Ліптан|Томаса Ліптана]] пад назвай «Тарына XI», цікава што склад клюбу быў складзены ня толькі са сваіх гульцоў, але й з гульцоў свайго суперніка «Ювэнтусу», але клюб ня здолеў дайсьці да фіналу<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lipton-trophy.html "Sir Thomas Lipton Trophy (Torino)"]. RSSSF.</ref>. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (7)''': ** 1928, 1943, 1946, 1947, 1948, 1949, 1976 * '''Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (5)''': ** 1936, 1943, 1968, 1971, 1993 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q20895984|Бр|}} {{Гулец1|3|Q824938|Аб|}} {{Гулец1|5|Q24052364|Аб|}} {{Гулец1|6|Q110486415|ПА|}} {{Гулец1|7|Q56257819|Нап|}} {{Гулец1|8|Q29081863|ПА|}} {{Гулец1|9|Q28051511|Нап|}} {{Гулец1|10|Q17501875|ПА|}} {{Гулец1|11|Q108215572|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]}} {{Гулец1|14|Q68603852|ПА|}} {{Гулец1|15|Q122979479|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|16|Q59268631|Аб|}} {{Гулец1|17|Q56539556|Нап|}} {{Гулец1|18|Q6439494|Нап|}} {{Гулец1|19|Q18683792|Нап|}} {{Гулец1|21|Q129167404|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q112081015|ПА|}} {{Гулец1|23|Q38977285|Аб|}} {{Гулец1|26|Q136118192|Бр|}} {{Гулец1|27|Q130545772|ПА|}} {{Гулец1|28|Q104602629|ПА|}} {{Гулец1|29|Q135402289|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|44|Q26251753|Аб|}} {{Гулец1|66|Q115300322|ПА|}} {{Гулец1|76|Q138007219|Бр|}} {{Гулец1|77|Q53450103|ПА|}} {{Гулец|79|{{Сьцяг|Італія}}|ПА|Андрэа Люонга||2008}} {{Гулец1|80|Q130545738|Аб|}} {{Гулец1|81|Q60842316|Бр|}} {{Гулец|86|{{Сьцяг|Італія}}|Нап|Тамаза Габэліні||2006}} {{Гулец1|91|Q577481|Нап|капітан}} {{Гулец1|92|Q130361236|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.torinofc.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Турын]] bla9ra36wo988encribfp98yee3qu3g 0 109610 2686402 2684864 2026-08-23T19:08:05Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686402 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Лягатып = Lille OSC logo.svg |ПоўнаяНазва = Lille Olympique Sporting Club Lille Metropole |Горад = [[Ліль]] |Стадыён = [[П’ер-Маруа (стадыён)|П’ер-Маруа]] |Умяшчальнасьць = {{лік|50186}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛільЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛільСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Ліль}} |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = | pattern_b1 = _LilleOSC2425h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _LilleOSC2425h | pattern_so1 = _LilleOSC2425h | leftarm1 = C2051B | body1 = C2051B | rightarm1 = C2051B | shorts1 = 000050 | socks1 = 000050 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _LilleOSC2425a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _LilleOSC2425a | pattern_so2 = _LilleOSC2425a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _LilleOSC2425t | pattern_b3 = _LilleOSC2425t | pattern_ra3 = _LilleOSC2425t | pattern_sh3 = _LilleOSC2425t | pattern_so3 = _LilleOSC2425t | leftarm3 = 222222 | body3 = 222222 | rightarm3 = 222222 | shorts3 = 000000 | socks3 = 222222 }} «'''Ліль'''» ({{мова-fr|Lille}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Ліль|Лілю]]. Заснаваны ў 1944 годзе ў выніку зьліцьця двух клюбаў «Алімпік Ліль» і «СК Фіў». Чатырохразовы [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіён Францыі]] (1946, 1954, 2011, 2021), шасьціразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]. Поўны назоў клюбу — ''Lille Olympique Sporting Club Lille Metropole''. «Ліль» і «[[Рэд Стар Сэн-Уэн|Рэд Стар]]» зьяўляюцца адзінымі францускімі клюбамі, якія запар тройчы перамагалі ў розыгрышы [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]. У 2011 годзе клюб заваяваў Кубак Францыі і [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіёнам краіны]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110518063040/http://www.soccerway.com/news/2011/May/15/coupe-de-france-psg-0-lille-1/ «Coupe de France: PSG 0 Lille 1»]. Soccerway.</ref>. Самым пасьпяховым пэрыядам «Лілю» былі дзесяцігодзьдзі з 1946—1956 гады, калі камандаў кіравалі [[Джордж Бэры]] і [[Андрэ Шаўва]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120202024016/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/295241?cc=5739 «Lille seal historic title»]. ESPN Soccernet</ref>. «Ліль» мае даўняе суперніцтва з суседзямі клюбам «[[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]», дэрбі паміж гэтымі двума клюбамі завецца [[Дэрбі-дзю-Нор]]. Ад 2016 году «Ліль» належыць Жерару Лопесу. У студзені 2002 году [[Мішэль Сэйду|Мішэлю Сэйду]], францускі бізнэсовец і кінапрадусар набытыў акцыі клюбу, а праз два гады набыў і кантрольны пакет. == Гісторыя == === Стварэньне і час славы === «Ліль» быў створаны 23 верасьня 1944 году ў выніку зьліцьця прафэсійных клюбаў «Алімпік Ліль» і «Фіў». Працэс перамоваў пачаўся ў 1939 годзе, але пасьля няўдалай спробы дамовіцца аб зьліцьці, «Алімпік» аб’яднаўся зь мясцовым клюбам «Iris Club Lillois». Аднак, з-за [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] і адмены прафэсійнага футболу падчас дзеяньня [[рэжым Вішы|рэжыму Вішы]] ў Францыі, клюб правёў большую частку гэтага пэрыяду ў аматарскіх лігах. У 1944 годзе клюб «Фіў», нарэшце, пагадзіўся на зьліцьцё. Тым ня менш, частка чальцоў аб’яднаньня, які прадстаўлялі інтарэсы клюбу «Iris Club Lillois» адмовіліся ад зьліцьця, бо ў выніку аб’яднаньне азначала, што клюбу прыйдзецца стаць прафэсіянальным. Рознагалосьсі паміж «Алімпікам» і «Iris Club» прывялі да расколу клюбаў. У выніку, арыгінальны «Алімпік Ліль» аб’яднаўся з клюбам «Фіў». Клюб быў першапачаткова быў названы «Stade Lillois» і гуляў пад гэтай назвай у двух таварыскіх матчах перад сэзонам 1944—1945 гадоў. 10 лістапада 1944 году, пасьля пасяджэньня дырэктараў, клюб зьмяніў сваю назву на клюб «Алімпік Ліль Спортынг Клюб» ({{мова-fr|Lille Olympique Sporting Club|скарочана}}). Такім чынам клюб захаваў назву першапачатковага клюбу «Алімпік», а таксама абрэвіятуру SC, якая мелася ў клюбу «Фіў». Пасьля гэтага былі прыняты хатнія чырвона-белыя колеры, як колеры «Алімпіку», і гасьцявы камплект сіняга колеру, як колеры клюбу «Фіў». Былы прэзыдэнт [[Люі Эно]] быў прызначаны першым прэзыдэнтам клюбу. [[Файл:LilleOSC October1946.jpg|значак|зьлева|Матч «Лілю» супраць «[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбургу]]» ў кастрычніку 1946 году.]] Па вайне вярнуўся ў «Ліль» і прафэсійны футбол, клюб быў адразу ўключаны ў [[Француская Ліга 1|Дывізіён 1]]. Эно запрасіў у клюб ангельца [[Джордж Бэры|Джорджа Бэры]], які ўзначаліў каманду, а таксама былі запрошаны некаторыя былыя гульцы абедзьвюх клюбаў «Фіў» і «Алімпіку», як то [[Жазэф Жадрэжак]], [[Марсо Самэрлінк]], [[Жуль Біго]], [[Франсуа Бурбот]], [[Жан Барат]] і [[Жан Ляшантр]]. Гульня гэтых футбалістаў прывяла «Ліль» да выхаду каманды ў [[Фінал Кубка Францыі па футболе 1945 году|фінал]] [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] ў 1945 годзе. У фінале «Лілю» супрацьстаяў больш дасьведчаны супраціўнік сталічны клюб «[[Расінг Парыж|Расінг]]», у выніку «Ліль» саступіў зь лікам 0:3. У першым сэзоне чэмпіянату Францыі пасьля вайны «Ліль» зьдзівіў многіх, здолеўшы ня толькі перамагчы ў лізе, але і ў Кубку Францыі. [[Файл:Coupe de France de football 1955 - René Coty et l'équipe du LOSC 02.jpg|значак|«Ліль» з трафэем Кубка Францыі 1955 году.]] У 1947 годзе «Ліль» фінішаваў на чацьвертым месцы, але зноў дасягнуў фіналу Кубка Францыі, атрымаўшы гэты трафэй па перамозе над «[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбургам]]». Клюб здабыў кубак і ў 1948 годзе, перамогшы клюб «[[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]». У тым жа годзе каманда стала віцэ‑чэмпіёнам краіны, саступіўшы толькі марсэльскаму «[[Алімпік Марсэль|Алімпіку]]». Лільцы рабіліся віцэ‑чэмпіёнамі ў наступным сэзонах 1948—1949, 1949—1950 і 1950—1951 гадоў<ref name="MemoirePHJV" >{{кніга|аўтар=Hurseau, Paul; Verhaeghe, Jacques|загаловак=Olympique lillois. Sporting Club fivois. Lille O.S.C. : mémoire du football|месца=Joué-lès-Tours|выдавецтва=Alan Sutton|isbn=2-84253-080-2}}</ref>. 24 чэрвеня 1951 году змарнелы «Ліль» дасягнуў фіналу [[Лацінскі кубак па футболе|Лацінскага кубка]], але саступіў «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]» пасьля таго, як за два дні правёў 250 хвілінаў гульні<ref>{{спасылка|аўтар=Deléglise, Thomas|спасылка=https://www.lepetitlillois.com/2020/04/24/le-jour-ou-le-losc-a-failli-remporter-la-coupe-deurope|загаловак=Le jour où le LOSC a failli remporter la coupe d'Europe|выдавецтва=Le Petit Lillois|дата публікацыі=24.04.2020|дата доступу=19.09.2022|копія=https://web.archive.org/web/20230313155957/https://www.lepetitlillois.com/2020/04/24/le-jour-ou-le-losc-a-failli-remporter-la-coupe-deurope|дата копіі=13.03.2023}}</ref>. 31 траўня 1953 году клюб вярнуўся да перамог і здабыў свой чацьверты трафэй Кубка Францыі, адолеўшы на вачах 60 тысячаў гледачоў клюб «[[Нансі (футбольны клюб)|Нансі]]» зь лікам 2:1. У сэзоне 1953—1954 гадоў «Ліль» у другі раз у сваёй гісторыі стаў чэмпіёнам краіны, прапусьціўшы цягам сэзону толькі 22 мячы ў 34 матчах. Перадусім дзякуючы такой моцы ў задняй лініі «Ліль» быў высока ацэнены за сваё абароннае майстэрства, атрымаўшы рэпутацыю каманды з «маналітнай абаронай»<ref name="MemoirePHJV" />. Праз год футбалісты клюбу заваявалі свой пяты Кубка Францыі, разграміўшы ў фінале клюбу «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]» зь лікам 5:2<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fff.fr/competition/engagement/392609-coupe-de-france/phase/1/155-le-palmares-de-la-coupe-de-france.html|загаловак=Coupe de France|выдавецтва=FFF|дата доступу=19.09.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220920171844/https://www.fff.fr/competition/engagement/392609-coupe-de-france/phase/1/155-le-palmares-de-la-coupe-de-france.html|дата копіі=20.09.2022}}</ref>. Час славы і гегемоніі, які прыпаў на паваенны час, прывёў да зьяўленьня адной зь мянушак клюбу, як то «Ваенная машына»<ref>{{кніга|імя=Stéphane|прозьвішча=Cohen|спасылка=https://books.google.com/books?id=_i5wDwAAQBAJ|загаловак=Les fous du stade|месца=Paris|выдавецтва=Solar Éditions|isbn=9782263156502}}</ref>. За першае дзесяцігодзьдзе існаваньня клюб ужо стаў вельмі тытуляваным<ref>{{спасылка|аўтар=Simon, Émile|спасылка=https://www.lepetitlillois.com/2020/02/26/le-parcours-du-losc-en-coupe-de-france-depuis-1994|загаловак=Le parcours du LOSC en Coupe de France depuis 1944|выдавецтва=Le Petit Lillois|дата публікацыі=26.02.2020|дата доступу=19.09.2022|копія=https://web.archive.org/web/20230313160415/https://www.lepetitlillois.com/2020/02/26/le-parcours-du-losc-en-coupe-de-france-depuis-1994|дата копіі=13.03.2023}}</ref>. === Заняпад === [[Файл:GuillaumeBieganski1959.jpg|значак|зьлева|[[Гіём Беганскі]] быў адным з ключавых футбалістаў клюбу ў канцы 1950-х гадоў.]] Сэзон 1955—1956 гадоў аказаўся вельмі складаным. Клюб пакутаваў ад унутраных канфліктаў, [[Люі Эно]] быў моцна крытыкаваны, а некаторыя гульцы наагул адмаўляліся выходзіць на пэўныя матчы. На полі «паўночнікі» былі занадта кволымі ў абароне, фінішаваўшы толькі на 16‑м месцы<ref name="MemoirePHJV"/>. Такім чынам, у 1956 годзе слаўны «Ліль» упершыню ў сваёй гісторыі выбыў зь першага дывізіёну. Гэты вылет меў цяжкія фінансавыя наступствы, бо дзеля пакрыцьця ўсё большых пазыкаў давялося прадаваць найлепшых гульцоў. Ня здолеўшы аднавіць склад каманду на высокім узроўні праз пагаршэньне фінансавага стану, клюб распачаў сэрыю прасоўваньняў і вылетаў. Гэтак, вярнуўшыся ў эліту ў 1957 годзе «Ліль» нечакана заняў 6-е месца, аднак у наступным годзе каманда спынілася на 18-м радку і страціла месца ў лізе другі раз. Пасьля некалькіх гадоў у другім дывізіёне клюб стаў камандай сярэдзіны табліцы ў канцы 1960-х гадоў. З 1964 да 1968 гады «Ліль» неяк здолеў пазьбегнуць вылету ў ніжэйшыя дывізіёны. Аднак, 23 чэрвеня 1969 году празь недахоп фінансавых сродкаў і дрэнны стан інфраструктуры клюб адмовіўся ад прафэсійнага статусу<ref name="MemoirePHJV" />. Празь некалькі сэзонаў у аматарскіх лігах «Ліль» аднавіў прафэсійную каманду, трапіўшы ў другі дывізіён у 1970 годзе і фінішаваўшы на вяршыні дывізіёну па завяршэньні сэзону. У 1970-я гады клюб зноў пачаў вагацца паміж лігамі, а цягам дзесяцігодзьдзя фінансавы стаў зноў пагоршыўся. Каб выквітаць даўгі, быў створаны камітэт падтрымкі, а дзеля збору сродкаў быў зарганізаваныя таварыскія матчы<ref name="MemoirePHJV" />. Вядомыя клюбы, як то марсэльскі «Алімпік», «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]», «[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]» і «[[Стандард Льеж|Стандард]]» пагадзіліся згуляць супраць «Лілю», каб дапамагчы французам уратаваць каманду. Аднак прыбыткі ад продажу квіткоў на гэтыя матчы толькі часова палепшылі фінансавы стан, у выніку чаго ў сытуацыяю была вымушуная ўвязацца гарадзкая рада Лілю<ref name="PHJV2" >{{кніга|аўтар=Hurseau, Paul; Verhaeghe, Jacques|загаловак=Lille Olympique Sporting Club : 1944–2004, le soixantenaire|месца=Joué-lès-Tours|выдавецтва=Alan Sutton|isbn=9782849101124}}</ref>. У сярэдзіне 1970-х гадоў клюб некалькі сэзонаў спаборнічаў у найвышэйшай лізе, але зваліўся ў другі дывізіён у 1977 годзе<ref name="PHJV2"/><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.losc.fr/histoire/chapitre-2-les-montagnes-russes-1955-1998|загаловак=Chapitre 2 : Les montagnes Russes (1955–1998)|выдавецтва=LOSC.fr|дата доступу=22.12.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231222081330/https://www.losc.fr/histoire/chapitre-2-les-montagnes-russes-1955-1998|дата копіі=22.12.2023}}</ref>. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': 4 ** 1946, 1954, 2011, [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2020—2021 гадоў|2021]] * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': 6 ** 1946, 1947, 1948, 1953, 1955, 2011 * '''Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': 1 ** 2021 * '''Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': 1 ** 2004 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q30111941|Бр|}} {{Гулец1|2|Q135447710|Аб|}} {{Гулец1|3|Q107094087|Аб|}} {{Гулец1|4|Q113427641|Аб|}} {{Гулец1|6|Q15410320|ПА|}} {{Гулец1|7|Q117041294|Нап|}} {{Гулец1|8|Q110995393|Нап|}} {{Гулец1|9|Q1911|Нап|}} {{Гулец1|10|Q108542081|ПА|}} {{Гулец1|11|Q96679651|Нап|}} {{Гулец1|15|Q28962661|Аб|}} {{Гулец1|16|Q41353848|Бр|}} {{Гулец1|17|Q116151074|ПА|}} {{Гулец1|19|Q112731441|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q125940002|Нап|}} {{Гулец1|21|Q2475780|ПА|капітан}} {{Гулец1|22|Q113955589|Аб|}} {{Гулец1|23|Q67070943|Аб|}} {{Гулец1|24|Q19509874|Аб|}} {{Гулец1|26|Q140596530|Аб|}} {{Гулец1|27|Q66058411|Нап|}} {{Гулец1|28|Q23762797|Нап|}} {{Гулец1|29|Q119960944|Нап|}} {{Гулец1|32|Q122971833|ПА|}} {{Гулец1|35|Q136204055|Нап|}} {{Гулец1|35|Q55819463|Нап|}} {{Гулец1|—|Q104717349|Нап|}} {{Канец складу}} == Трэнэры == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Джордж Бэры]] (1944—1946) * [[Андрэ Шаўва]] (1946—1958) * Жак Дэлапо (в.а., красавік 1959—1959) * Жуль Вэрдурэн (1959—1961) * Жан Барат (1961—1962) * Жан Ван Гул (в.а., 1962) * Гі Пуйтэвін (1962—1963) * Жуль Біго (1963—1966) * Жан Ван Гул (в.а., 1966) * Даніель Лянгран (1966—1969) * [[Жазэф Жадрэжак]] (1969—1970) * Рэнэ Гардзьен (1970—1973) * Жорж Пейрош (1973—лістапад 1976) * Шарль Самой (в.а., лістапад 1976—1977) {{Слупок-новы}} * Жазэ Арыбас (1977—1982) * Арно Дос Сантас (1982—1984) * Жорж Гэлен (1984—1989) * Жак Сынтыні (1989—1991) * Мілан Дурычыч; Сынтыні (1991—1992) * Бруна Мэцу (1992—люты 1993) * Генрык Касьперчак (люты 1993—чэрвень 1993) * П'ер Манкоўскі (1993—1994) * Жан Фэрнандэс (1994—жнівень 1995) * Жан-Мішэль Кавальлі (жнівень 1995—сакавік 1997) * Эрвэ Гат'е; Шарль Самой (сакавік 1997—1997) * Тэры Фражэ (1997—верасень 1998) * [[Вахід Халілхаджыч]] (верасень 1998—сьнежань 2001) * Бруно Бараншэлі (сьнежань 2001—студзень 2002) {{Слупок-новы}} * [[Вахід Халілхаджыч]] (студзень 2002—чэрвень 2002) * [[Клёд Пюэль]] (2002—2008) * [[Рудзі Гарсія]] (2008—2013) * [[Рэнэ Жэрар]] (2013—2015) * [[Эрвэ Рэнар]] (25 траўня 2015—11 лістапада 2015) * Патрык Калё (в.а., лістапад 2015) * Патрык Калё (в.а., лістапад 2016—люты 2017) * [[Марсэлё Б’ельса]] (2017) * [[Крыстоф Гальт’е]] (2017—2021) * [[Жасьлен Гурвэнэк]] (2021—2022) * [[Паўлу Фансэка]] (2022—2024) * [[Бруно Жэнэзьё]] (2024—2026) * [[Давідэ Анчэлёцьці]] (з 2026) {{Слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.losc.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Ліль]] [[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1944 годзе]] [[Катэгорыя:1944 год у Францыі]] szbpv9nkmw1uzwujj50wcgrl6jloczb 0 110855 2686395 2684867 2026-08-23T19:07:22Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686395 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Алімпік Ліён |Лягатып = Olympique Lyonnais logo.svg |ПоўнаяНазва = Olympique Lyonnais |Заснаваны = 1899 |Горад = [[Ліён]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Парк Алімпік Ліянэ]] |Умяшчальнасьць = 59 186 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АлімпікЛіёЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АлімпікЛіёСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АлімпікЛіё}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} «'''Алімпік'''» ({{мова-fr|Olympique}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Ліён]]. Заснаваны ў 1899 годзе. Сяміразовы [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіён Францыі]], пяціразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]], што робіць яго адным з самых пасьпяховых клюбаў Францыі. З чэрвеня 1987 году прэзыдэнтам клюбу зьяўляецца [[Жан-Мішэль Аляс]]. З 1989 году клюб выступае ў [[Француская Ліга 1|францускай Лізе 1]]. Свае хатнія гульні «Алімпік» праводзіць на «[[Парк Алімпік Ліянэ]]», а трэніруецца каманда ў цэнтры «Таля Валёж» у Ліёне. Клюб дасягнуў свайго піку ў 2000-х гадох і ў пэрыяд паміж 2002 і 2008 гадамі, калі сем разоў запар станавіўся чэмпіёнам краіны, што зьяўляецца рэкордам для Францыі. Жаночая каманда «Ліёну» перамагала ў чэмпіянаце краіны 9 разоў. У 2007 годзе й мужчынская й жаночая каманда перамаглі ў [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіянаце Францыі]], што таксама было ўпершыню ў гісторыі францускага футболу. У сэзоне 2010—2011 гадоў жаночая каманда перамагла [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА сярод жанчынаў|Лігу чэмпіёнаў сярод жанчынаў]]. «Ліён» зьяўляецца адным з самых папулярных клюбаў у Францыі. Каля 11% насельніцтва краіны падтрымліваюць клюб. «Ліён» падзяляе другое месца па гэтаму ліку з «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]» і саступае толькі клюбу «[[Алімпік Марсэль]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20091213055403/http://www.lepoint.fr/actualites-societe/2009-08-07/sondage-ifop-l-om-equipe-de-football-preferee-des-francais/920/0/367474 «EL'OM, équipe de football préférée des Français»]. Le Point. {{ref-fr}}</ref>. «Ліён» ёсьць самым заможным клюбам краіне, сфармаваўшы штогадовы прыбытак у памеры [[€]]139,6 млн у [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2008—2009 гадоў|сэзоне 2008—2009 гадоў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111003102403/http://fourfourtwo.com/news/england/24940/default.aspx «English clubs dominate 2009 Money League»]. FourFourTwo. {{ref-en}}</ref>. На міжнародным узроўні «Ліён» рэгулярна ўдзельнічае ў самым прэстыжным клюбным турніры Эўропы — [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]]. «Ліён» зьяўляўся чальцом арганізацыі эўрапейскіх футбольных клюбаў [[G-14]] да моманту ейнага роспуску ў 2008 годзе. Пасьля гэтага клюб стаў адным з заснавальнікаў [[Асацыяцыя эўрапейскіх клюбаў|Асацыяцыі эўрапейскіх клюбаў]]. Клюб мае мянушку «дзеці» ({{мова-fr|Les Gones|скарочана}} у перакладзе з рэгіянальнага ліёнскага дыялекту). == Гісторыя == У 1899 годзе ў межах шматспартовага клюбу «Алімпік-Унівэрсытэр», які першапачаткова быў утвораны ў 1896 годзе як клюб «Расінг», быў створаны футбольны клюб пад назвай «Алімпік». У раньнія гады футбольная сэкцыя часта заставалася ў ценю тагачасных мясцовых супернікаў з футбольнага клюбу «Ліён». Пасьля шматлікіх унутраных спрэчак наконт суіснаваньня аматараў і прафэсіяналаў у межах клюбу, тагачасны трэнэр [[Фэлікс Люё]] й ягонае атачэньне пачалі разглядаць мажлівасьць стварэньня ўласнага клюбу. [[Файл:Juventus v Olympique Lyonnais, 11 December 1960.jpg|значак|зьлева|Матч «Ювэнтуса» супраць «Алімпіку» ў сьнежні 1960 году.]] Пасьля месяцаў сустрэчаў пляны Люё ўвасобіліся ў жыцьцё, калі фінальная сустрэча з удзелам дваццаці чалавек адбылася 23 траўня 1950 году ў кавярні «Нёф» на галоўным пляцы гораду. Падчас гэтай сустрэчы было пастаноўлена назваць новы клюб «Алімпікам», а таксама зацьвердзіць клюбавыя колеры — чырвоны й сіні. Сярод дваццаці ўдзельнікаў былі доктар [[Альбэр Трыльля]], якому прыпісваецца стварэньне назвы й колераў клюбу, а таксама [[Арман Гралеван]], які быў прызначаны першым прэзыдэнтам клюбу<ref name="OL.fr" >{{спасылка|спасылка=https://www.ol.fr/en/news/retro-il-y-a-70-ans-l-histoire-de-olympique-lyonnais-etait-lancee-2|загаловак=#OL70 ANS: Le 26 Mai, La Naissance D’Un Noveau Club de Football À Lyon… L’Olympique Lyonnais|выдавецтва=OL.fr|дата доступу=25.08.2024}}</ref>. Празь некалькі дзён, 26 траўня, лёнданская газэта Le Progrès паведаміла, што клюб быў афіцыйна створаны<ref name="OL.fr"/>. 26 жніўня 1950 году клюб згуляў сваю ​​першую афіцыйную сустрэчу пад кіраўніцтвам трэнэра [[Аскар Эсэрэр|Аскара Эсэрэра]], перамогшы клюб «[[Парыж Шарэнто]]» зь лікам 3:0 перад 3 тысячамі гледачоў. Першы гол клюб быў загнаны ўжо цягам першых сарака сэкундаў матчу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ol.fr/en/news/70-years-ago-on-august-27-1950-ol-played-the-first-match-in-its-history#:~:text=On%20August%2027,%201950,%20at,lines%20of%20their%20great%20story.|загаловак=70 years ago, on August 27, 1950, OL played the first match in its history|выдавецтва=Olympique Lyonnais|дата доступу=24.05.2025}}</ref>. Большасьць гульцоў у складзе «Алімпіку» раней выступалі баранілі колеры клюбу «Алімпік-Унівэрсытэр». Клюб ужо на другі год свайго існаваньня здолеў перамагчы ў другім дывізіёне й падняцца ў эліту. Клюб трымаўся ў першым дывізіёне ажно да канца дзесяцігодзьдзя, за выключэньнем аднаго сэзону, калі ў 1953—1954 гадах давялося спаборнічаць у другім дывізіёне. «Алімпік» дасягнуў мернага посьпеху ў 1960-я й 1970-я гады дзякуючы такім гульцам, як [[Фляры Дзі Нальлё]], [[Нэстор Камбэн]], [[Сэрж Ш’еза]], [[Бэрнар Лякомб]] і [[Жан Джаркаэф]], якія адыгрывалі ключавыя ролі. Пад кіраўніцтвам трэнэра [[Люсьен Жасэрон|Люсьена Жасэрона]] ліёнцы здабылі свой першы тытул, якім стаў [[Кубак Францыі па футболе|Кубак Францыі]], якія футбалісты атрымалі ў сэзоне 1963—1964 гадоў, дзякуючы перамогі ў фінале над «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]» зь лікам 2:0. Клюб таксама выступаў дастаткова ўпэўнена ў лізе пры Жасэроне да сэзону 1965—1966 гадоў, калі «Алімпік» фінішаваў на 16-м месцы, што ўрэшце прывяло да сыходу Жасэрона. Ягоным наступнікам стаў [[Люі Он]], які дапамог камандзе выйграць другі Кубак Францыі, перамогшы ў фінале 1967 году «[[Сашо Манбэльяр|Сашо]]» зь лікам 3:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fff.fr/article/1046-21-mai-1967-la-touche-finale-du-general.html|загаловак=21 mai 1967, la touche finale du général|выдавецтва=Fédération Française de Football|дата доступу=24.05.2025}}</ref>. У пачатку 1970-х гадоў «Алімпік» ачоліў былы легендарны гулец клюбу [[Эмэ Міньнё]]. Пад ягоным кіраўніцтвам дружына стала ўладальніцай ужо трэцяга кубка краіны ў сэзоне 1972—1973 гадоў, пасьля перамогі ў фінальным матчы з «[[Нант (футбольны клюб)|Нантам]]» зь лікам 2:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ol.fr/en/news/ol70ans-un-jour-une-saison-1972-73-2|загаловак=#OL70YEARS one day, one season: 1972-73|выдавецтва=Olympique Lyonnais|дата доступу=24.05.2025}}</ref>. == Стадыён == [[Файл:Parc OL.jpg|значак|«[[Парк Алімпік Ліянэ]]» зьўляецца хатнім стадыёнам клюбу з 2016 году.]] Хатнім стадыёнам для «Ліёну» доўгі час зьяўляўся «[[Стад дэ Жэрлян]]». Ён разьмешчаны ў горадзе [[Ліён]]е і выкарыстоўваецца для правядзеньня футбольных і рэгбійных матчаў. У 1910 годзе мэру гораду Ліёну [[Эдуар Эрыё|Эдуару Эрыё]] прыйшла ў галаву ідэя распрацаваць і пабудаваць стадыён для [[лёгкая атлетыка|лёгкай атлетыкі]] й для [[ровар|раварыстаў]]. У 1912 годзе пабудова стадыёну была афіцыйна даручана мясцоваму архітэктару [[Тані Гарнье]]. Будаўніцтва пачалося ў 1914 годзе з надзеяй, што стадыён будзе завершаны да міжнароднай выставы 1914 году, аднак, з-за [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], будаўніцтва было часова прыпынена, але аднавілася пасьля вайны, і было завершана ў 1919 годзе, пры садзейнічаньні вялікага ліку нямецкіх ваеннапалонных. Да 1920 году стадыён быў цалкам працаздольным, а ў 1926 годзе «Стад дэ Жэрлян» быў афіцыйна адчынены. Стадыён прымаў 2 матчы [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|чэмпіянату Эўропы па футболе 1984 году]]. Таксама на стадыёне праводзіліся матчы [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянату сьвету 1998 году]]. Для гэтага была выканана рэканструкцыя па праекце архітэктара [[Альбэрт Канстантын|Альбэрта Канстантына]]. Пасьля гэтага ўмяшчальнасьць стадыёна павялічылася да 40 494 пасадачных месцаў. У 2007 годзе стадыён прымаў матчы [[Кубак сьвету па рэгбі 2007 году|Кубка сьвету па рэгбі]]. З 1950 году стадыён стаў хатняй арэнай для «Ліёну». Рэкорд наведвальнасьці для [[Француская Ліга 1|Лігі 1]] быў зафіксаваны ў 1982 годзе на дэрбі паміж «Ліёнам» і «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’енам]]», тады колькасьць гледачоў склала 48 552 чалавекі. Падчас паўфінальнага матчу [[Кубка канфэдэрацыяў па футболе 2003 году|Кубка канфэдэрацыяў 2003 году]], на стадыёне «Стад дэ Жэрлян» адбылася трагедыя — [[камэрун]]скі паўабаронца [[Марк-Вівіен Фаэ]] загінуў ад сардэчнага прыступу падчас матчу з [[зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбіяй]]. З 2016 году клюб пераехаў на новы стадыён «[[Парк Алімпік Ліянэ]]», які ўжо пасьпеў прыняць матчы [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|эўрапейскага першынства 2016 году]]. == Дасягненьні == * '''[[Француская Ліга 1|Чэмпіён Францыі]]''': '''7''' ** 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 * '''Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': '''5''' ** 1964, 1967, 1973, 2008, 2012 * '''Уладальнікі [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': '''8''' ** 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 * '''Уладальнікі [[Кубак Францускай лігі па футболе|Кубка Францускай лігі]]''': '''1''' ** 2001 * '''Уладальнікі [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': '''1''' ** 1997 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q24254392|Бр|}} {{Гулец1|2|Q66433337|ПА|}} {{Гулец1|3|Q3876530|Аб|}} {{Гулец1|6|Q64009852|ПА|}} {{Гулец1|7|Q111584129|Нап|}} {{Гулец1|8|Q15406583|ПА|капітан}} {{Гулец1|10|Q60791524|ПА|}} {{Гулец1|11|Q113133054|Нап|}} {{Гулец1|13|Q130315786|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]}} {{Гулец1|16|Q66651898|Аб|}} {{Гулец1|17|Q56183407|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]}} {{Гулец1|18|Q135514874|ПА|}} {{Гулец1|19|Q18637804|Аб|}} {{Гулец1|20|Q55846973|Аб|}} {{Гулец1|21|Q83779164|Аб|}} {{Гулец1|22|Q18637707|Аб|}} {{Гулец1|23|Q108653507|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|24|Q112112991|Нап|}} {{Гулец1|25|Q108187044|Бр|}} {{Гулец1|26|Q137972427|Нап|}} {{Гулец1|32|Q130218534|Нап|}} {{Гулец1|37|Q138653383|Аб|}} {{Гулец1|39|Q136309441|ПА|}} {{Гулец1|40|Q26262081|Бр|}} {{Гулец1|45|Q134608562|Нап|}} {{Гулец1|50|Q127789124|Бр|}} {{Гулец1|76|Q124478403|Аб|}} {{Гулец1|85|Q134311556|Аб|}} {{Гулец1|98|Q18614641|Аб|}} {{Гулец1|99|Q124980282|ПА|}} {{Гулец1|—|Q17612806|Аб|}} {{Гулец1|—|Q40235468|ПА|}} {{Гулец1|—|Q123126188|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.olweb.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Ліён]] q8q9qxmkjyrti12v4ce9uf2k4469w3q 0 111461 2686398 2658598 2026-08-23T19:07:35Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686398 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Асэр |Лягатып = AJAuxerreLogo.svg |ПоўнаяНазва = Association de la Jeunesse Auxerroise |Заснаваны = 1905 |Горад = [[Асэр]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Стад дэ ля Ль’Абэ-Дэшам]] |Умяшчальнасьць = 24 493 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АсэрЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АсэрСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Асэр}} |Сайт = http://www.aja.fr/ |Прыналежнасьць = Францускія <!-- Форма/Хатнія колеры --> |узор левай рукі1 = |узор футболкі1 = _auxerre1112h |узор правай рукі1 = |узор шортаў1 = |узор шкарпэтак1 = |левая рука1 = FFFFFF |футболка1 = 1F24B4 |правая рука1 = FFFFFF |шорты1 = FFFFFF |шкарпэткі1 = FFFFFF <!-- Форма/Выязныя колеры --> |узор левай рукі2 = |узор футболкі2 = |узор правай рукі2 = |узор шортаў2 = |узор шкарпэтак2 = |левая рука2 = 003FFF |футболка2 = 003FFF |правая рука2 = 003FFF |шорты2 = 003FFF |шкарпэткі2 = 003FFF }} «'''Асэ́р'''» ({{мова-fr|Association de la Jeunesse Auxerroise}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Асэр]]у. Заснаваны ў 1905 годзе. [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]] 1996 году і чатырохразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]. == Гісторыя == Клюб «Асэр» быў заснаваны ў 1905 годзе абатам Эрнэстам Абэ Дэшамам. Ад пачатку каманда брала ўдзел у розыгрышы каталіцкай лігі, стаўшы адным зь лідэраў першынства. У 1908 годзе асэрцы нават дасягнулі фіналу каталіцкай лігі, дзе зьведалі сакрушальную паразу зь лікам 8:1. Па заканчэньні [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] клюб страціў сваю базу, але айцец Дэшам набыў некалькі кавалкаў зямлі ўздоўж [[Ёна|Ёны]], дзе пазьней быў пабудаваны стадыён імя абата Дэшама. «Асэр» упершыню згуляў у [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 1]] 24 ліпеня 1980 году ў матчы супраць «[[Бастыя (футбольны клюб)|Бастыі]]», які ладзіўся ў [[Тулён]]е. Асэрцы прагулялі матч зь лікам 2:0. 20 лістапада 1980 году да шыхтаў клюб далучыўся [[Анджэй Шармах]], які атрымаў згоду на пераезд у Францыю ад [[Польскі футбольны зьвяз|Польскага футбольнага зьвязу]]. Ужо праз два дні польскі нападнік у хатнім матчы супраць ліёнскага «[[Алімпік Ліён|Алімпіку]]» забіў першы з сваіх дзевяноста чатырох галоў у найвышэйшай лізе Францыі. Дэбютны сэзон клюбу ў элітным дывізіёне быў адметны двума падзеямі. Першай зь іх была перамога над «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]» у [[Парыж]]ы. Гульня адбылася 13 сьнежня 1980 году, а матч скончыўся зь лікам 2:3 на карысьць гасьцёў. 7 красавіка 1981 году асэрцы ў гасьцявым матчы супраць «[[Нант (футбольны клюб)|Нанту]]» здабылі перамогу зь лікам 1:0. Адметнасьць палягала ў тым, што нанцкі клюб не прагульваў у хатніх матчах цягам пяці гадоў, давёўшы сэрыю да 92-х гульняў, то бок сэрыя трывала з 15 красавіка 1976 году. Тым ня менш, у першых сэзонах клюб зважаўся адным з аўтсайдэраў. [[Файл:19970807-auxerre-paris-saint-germain-heimblock-ultras-2.jpg|значак|зьлева|Матч «Асэру» супраць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]» у 1997 годзе.]] У [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1983—1984 гадоў|сэзоне 1983—1984 гадоў]] «Асэр» упершыню ўзьняўся на подыюм, заняўшы трэцяе месца. Гулец каманды [[Патрыс Гаранд]] стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату з дваццацьцю адным голам. Празь некалькі тыдняў Гаранд здабыў залаты мэдаль на [[Летнія Алімпійскія гульні 1984 году|Алімпіядзе]] ў [[Лос-Анджэлес]]е у складзе алімпійскай зборнай Францыі, а асэрскія футбалісты [[Жаэль Батс]] і [[Жан-Марк Фэрэры]] ў складзе нацыянальнай [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] сталі пераможцамі [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|чэмпіянату Эўропы 1984 году]]. Каб узмацніцца «Асэр» склаў дамову зь [[Мішэль Н’Гом|Мішэлем Н’Гомам]], які да гэтага абараняў колеры «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». Падчас перадсэзонкі нова нападнік забіў пяць галоў у дзесяці гульнях, але перад пачаткам сэзону 12 жніўня 1984 году загінуў у Парыжы у выніку дарожна-транспартнага здарэньня. У [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1984—1985 гадоў|сэзоне 1984—1985 гадоў]] «Асэр» упершыню ў сваёй гісторыі ўзяў удзел у эўракубках, згуляўшы ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку УЭФА]]. Дэбют у Эўропе быў няўдялым. Гэтак, у першай сустрэчы, якая адбылася ў [[Лісабон]]е, «Асэр» атрымаў паразу ад «[[Спортынг Лісабон|Спортынгу]]» зь лікам 2:0. 3 кастрычніка ў матчы ў адказ французы адгулялі два мячы, дзякуючы дублю Шармаха, але ў дадатковым часе партугальцы самі ўлучылі два гады ў браму гаспадароў. Тым ня менш, дзякуючы перамозе «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]» ў [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]], «Асэр» кваліфікаваўся ў Кубак УЕФА і на наступны год. У міжсэзоньні 1985 году Жаэль Батс перайшоў у «Пары Сэн-Жэрмэн», а каб замяніць гульца «Асэр» склаў кантракт з [[Бруна Мартыні]]. У Кубку УЭФА асэрцы згулялі супраць «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]». У першым матчы «Асэр» перамог зь лікам 3:1, але ў матчы ў адказ французы атрымалі паразу зь лікам 3:0, што азначыла выбыцьцё «Асэру» з эўракубка. У лізе каманда фінішавала сёмай, а ў айчынным кубку «Асэр» дакрочыў да чвэрцьфіналу. У [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1986—1987 гадоў|сэзоне 1986—1987 гадоў]] клюб заняў чацьвертае месца ды зноў вылецеў у першым раўндзе Кубка УЕФА ў наступным сэзоне, ня здолеўшы пераадоліць супраціў грэцкага «[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікосу]]». У наступныя сэзоны каманда сканчвала розыгрышы ў першай палове турнірнай табліцы ды даходзіла да апошніх стадыяў Кубка Францыі. У [[Кубак УЭФА 1989—1990 гадоў|Кубку УЭФА 1989—1990 гадоў]] «Асэр» нарэшце пераадолеў свой першы раўнд, дакрочыўшы ажно да чвэрцьфіналу, дзе толькі італьянская «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]» спыніла бургундцаў. У тым жа сэзоне французы спыніліся шостымі ў чэмпіянаце. Улетку 1990 году «Асэр» прадаў [[Базыль Балі|Базыля Балі]], але прыдбалі [[Энца Шыфа]], [[Ален Рош|Алена Роша]] і [[Зьбігнеў Качмарак|Зьбігнева Качмарака]]. У выніку каманда фінішавала на трэцім месцы пасьля двухтыднёвага лідэрства ў чэмпіянаце. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': 1 ** 1996 * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': 4 ** 1994, 1996, 2003, 2005 * '''Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': 2 ** 1997, 2006 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q15503377|Бр|}} {{Гулец1|3|Q115925662|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]}} {{Гулец1|4|Q20994329|Аб|}} {{Гулец1|5|Q117485466|ПА|}} {{Гулец1|7|Q100792937|Нап|}} {{Гулец1|8|Q74050891|ПА|}} {{Гулец1|13|Q136309669|Аб|}} {{Гулец1|15|Q126506865|Аб|}} {{Гулец1|18|Q21051917|ПА|}} {{Гулец1|19|Q40588348|Нап|}} {{Гулец1|20|Q98829626|Аб|}} {{Гулец1|21|Q107579729|Нап|}} {{Гулец1|22|Q102179368|Аб|}} {{Гулец1|23|Q130635481|Бр|}} {{Гулец1|24|Q66327641|Аб|}} {{Гулец1|27|Q110849370|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|28|Q60286885|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]}} {{Гулец1|29|Q108606228|Аб|}} {{Гулец1|31|Q136309674|Нап|}} {{Гулец1|35|Q134608946|Аб|}} {{Гулец1|36|Q136309672|ПА|}} {{Гулец1|37|Q136309663|Бр|}} {{Гулец1|38|Q137970977|Аб|}} {{Гулец1|46|Q117211881|ПА|}} {{Гулец1|49|Q134087014|Нап|}} {{Гулец1|77|Q131414358|Нап|}} {{Гулец1|92|Q123126696|Аб|}} {{Гулец1|93|Q140088977|Аб|}} {{Гулец1|—|Q140855575|Нап|}} {{Гулец1|—|Q140855574|Аб|}} {{Гулец1|—|Q60047729|Нап|}} {{Гулец1|—|Q65029258|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.aja.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Асэр]] 3j7h940u0umem1fir3jat09llo72y7b 0 111929 2686412 2658613 2026-08-23T19:13:40Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686412 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Тулюза |Лягатып = Toulouse FC 2018 logo.svg |ПоўнаяНазва = Toulouse Football Club |Заснаваны = 1970 |Горад = [[Тулюза]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Муніцыпальны стадыён (Тулюза)|Муніцыпальны стадыён]] |Умяшчальнасьць = 35 472 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ТулюзаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ТулюзаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Тулюза}} |Сайт = http://www.tfc.info/ |Прыналежнасьць = Францускія }} «'''Тулюза'''» ({{мова-fr|Toulouse Football Club}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Тулюза]]. Клюб быў заснаваны ў 1937 годзе, але сваё месца ў чэмпіянаце клюб аддаў іншаму клюбу «[[Рэд Стар Парыж]]» у 1967 годзе. Аднак у 1970 годзе клюб быў рэфундаваны, паўстаўшы на базе двух мясцовых клюбаў. «Тулюза» праводзіць свае свае хатнія матчы на [[Муніцыпальны стадыён (Тулюза)|Муніцыпальным стадыёне]], які разьмешчаны ў межах гораду. «Тулюза» знаходзіцца ва ўладаньні францускага бізнэсоўцы [[Аліўе Садран]]а, які выкупіў клюб пасьля ягонага банкруцтва ў 2001 годзе, у выніку якога «Тулюза» была перамешчана ў [[Нацыянальны чэмпіянат (Францыя)|Нацыянальны чэмпіянат]]. «Тулюза» паслужыла трамплінам у больш моцныя клюбы гульцоў, як то [[Фаб’ен Бартэз]], [[Сэдрык Карасо]], [[Ашыль Эмана]], [[Жэрэмі Мат’ё]] й [[Андрэ-П’ер Жыньяк]]а. Бартэз зарэкамэндаваў сябе выступаюцца ў клюбе, перш чым пераехаў у «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]» й «[[Манчэстэр Юнайтэд]]», дзе атрымаў некалькі трафэяў. У 1998 годзе Фаб’ен быў прадстаўніком клюбу ў [[Зборная Францыі па футболе|нацыянальнай зборнай Францыі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянаце сьвету]], якая дамаглася перамогі хатняга першынства. == Гісторыя == [[Файл:16.07.85 TFC-Nancy 4-1 (1985) - 53Fi638.jpg|значак|зьлева|Матч «Тулюзы» супраць «[[Нансі (футбольны клюб)|Нансі]]» ў ліпені 1985 году.]] Папярэднік сучаснага клюбу «Тулюза» быў заснаваны ў 1937 годзе, але прадаў сваіх гульцоў і месца ў чэмпіянаце іншаму клюбу «[[Рэд Стар Парыж]]» у 1967 годзе. Аднак празь некаторы час асацыяцыя была зноўку рэфундавана як Union Sportive Toulouse 25 траўня 1970 году, узяўшы да сябе каманды юніёраў [[Гасконь|Гасконі]] й клюбу ACE Mermoz-Bonnefoy для таго, каб стварыць трывалую базу гульцоў. Чэмпіянат новая каманда пачала ў другім францускім дывізіёне ў [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1970—1971 гадоў|сэзоне 1970—1971 гадоў]], гуляючы ў чырвона-белай колерах. У 1977 годзе клюб аб’явіў пра сваё непасрэднае датычаньне да старога першапачатковага клюбу й зьмяніў колеры клюбу на гістарычныя фіялетавы й белы. Каманда хутка палепшыла вынікі й у 1982 годзе атрымала павышэньне ў [[Француская Ліга 1|Лігу 1]], пасьля чаго ў хуткім часе прабілася да выступаў у кваліфікацыі для ўдзелу ў [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]] ў 1984 годзе. Іхным найлепшым вынікам на сёньняшні дзень зьяўляюцца трэцяе выніковае месца ў чэмпіянаце Францыі [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1986—1987 гадоў|сэзону 1986—1987 гадоў]] і добрыя выступы на наступны год у спаборніцтвах на Кубак УЭФА, калі каманды атрымала добразапамінальную перамогу па пэнальці над клюбам «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]», у якой гуляў на той час [[Дыега Марадона]]. [[Файл:ToulousefêteTFC.JPG|значак|зьлева|Заўзятары «Тулюзы».]] Пасьля таго, як брамнік [[Фаб’ен Бартэз]] сышоў з клюбу, «Тулюза» вылецела зь [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 1]] у 1994 годзе. Некаторы час каманда спаборнічала ў Лізе 1 і [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 2]], але ў 2001 годзе нават апусьцілася ў трэці дывізіён празь фінансавыя цяжкасьці. Праз два сэзоны «Тулюза» вярнулася ў найвышэйшы дывізіён, а ў 2007 годзе нават спынілася на трэцім радку, здабыўшы права выступіць у трэцім кваліфікацыйным раўндзе [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2007—2008 гадоў|Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2007—2008 гадоў]]. У гэтым турніры каманда адразу зазнала паразу ад ангельскага «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» з агульным лікам 5:0<ref>[https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/52934--toulouse/ «Toulouse FC»]. UEFA.</ref>. У [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2008—2009 гадоў|сэзоне 2008—2009 гадоў]] «Тулюза» была чацьвертай у табліцы Лігі 1 з 64 пунктамі, чым забясьпечыла сабе месца ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]]. Галоўнай зоркай каманды таго часу быў [[Андрэ-П’ер Жыньяк]], які з 24-а галамі ачоліў сьпіс бамбардзіраў Лігі 1 і атрымаў выклік у нацыянальную [[зборная Францыі па футболе|зборную Францыі]]. У [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] «Тулюза» пазьбегла вылету ў Лігу 2 толькі ў апошняй гульні сэзону. За 12 хвілінаў да канца дружына саступала «[[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]» зь лікам 2:1 і ёй была патрэбная толькі перамога, каб застацца ў лізе. У выніку футбалісты адзначыліся двойчы, чым забясьпечылі перамогу зь лікам 3:2<ref>Bairner, Robin (14.05.2016). [http://www.goal.com/en/news/13712/extra-time/2016/05/15/23547742/toulouse-troll-dominos-pizza-after-relegation-escape «Extra-Time: Toulouse troll Domino's Pizza after relegation escape»]. Goal.com.</ref>. Праз два гады яны занялі 18-ы радок у лізе, і толькі перамога ў матчы за месца ў элітным дывізіёне супраць «[[Аячча (футбольны клюб)|Аячча]]» дазволіла камандзе з поўдня Францыі застацца ў Лізе 1<ref>[http://www.ligue1.com/ligue1/article/toulouse-confirm-ligue-1-survival.htm «Toulouse confirm Ligue 1 survival»]. Ligue1.com.</ref>. == Стадыён == Свае хатнія матчы клюб праводзіць на [[Муніцыпальны стадыён (Тулюза)|Муніцыпальным стадыёне]], які быў пабудаваны ў 1937 годзе. Пляцоўка здольна зьмясьціць 35 472 гледачы. У 1998 годзе на стадыёне праходзілі матчы чэмпіянату сьвету. == Дасягненьні == * Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]: ** 2023 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q30513763|Аб|капітан}} {{Гулец1|3|Q27995843|Аб|}} {{Гулец1|5|Q136309589|Аб|}} {{Гулец1|6|Q135935620|ПА|}} {{Гулец1|7|Q134499516|Нап|}} {{Гулец1|8|Q127260116|ПА|}} {{Гулец1|9|Q114356315|Нап|}} {{Гулец1|10|Q66107406|Нап|}} {{Гулец1|11|Q136497613|Нап|}} {{Гулец1|12|Q140855622|Аб|}} {{Гулец1|13|Q78637933|Нап|}} {{Гулец1|15|Q35314083|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|16|Q121423825|Бр|}} {{Гулец1|17|Q65559585|ПА|}} {{Гулец1|19|Q118874365|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]}} {{Гулец1|21|Q136309660|Нап|}} {{Гулец1|22|Q132126910|Аб|}} {{Гулец1|23|Q43380621|ПА|}} {{Гулец1|26|Q125939508|Аб|}} {{Гулец1|28|Q134532110|ПА|}} {{Гулец1|31|Q26838064|ПА|}} {{Гулец1|60|Q118900557|Бр|}} {{Гулец1|77|Q106917389|ПА|}} {{Гулец1|94|Q140855625|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.tfc.info/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Тулюза]] h0o7mm0n7okypfnzghtfuozpexrx9wm 0 111932 2686406 2685001 2026-08-23T19:08:29Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686406 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ніцца |Лягатып = OGC Nice logo.svg |ПоўнаяНазва = Olympique Gymnaste Club de Nice-Côte d’Azur |Заснаваны = 1904 |Горад = [[Ніцца]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Альянц Рывіера]] |Умяшчальнасьць = 35624 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|НіццаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|НіццаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Ніцца}} |Сайт = http://www.ogcnice.com/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _OGCNice2122h | pattern_b1 = _OGCNice2122h | pattern_ra1 = _OGCNice2122h | pattern_sh1 = _OGCNice2122h | pattern_so1 = _OGCNice2021a | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _OGCNice2122a | pattern_b2 = _OGCNice2122a | pattern_ra2 = _OGCNice2122a | pattern_sh2 = _OGCNice2122a | pattern_so2 = _OGCNice2122a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _OGCNice2122t | pattern_b3 = _OGCNice2122t | pattern_ra3 = _OGCNice2122t | pattern_sh3 = _OGCNice2122t | pattern_so3 = _OGCNice2122t | leftarm3 = 0000FF | body3 = 0000FF | rightarm3 = 0000FF | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Ніцца'''» ({{мова-fr|Olympique Gymnaste Club de Nice-Côte d’Azur}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Ніцца]]. Клюб быў заснаваны ў 1904 годзе. Чатырохразовы [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіён Францыі]] й трохразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]. Свае хатнія матчы «Ніцца» раней праводзіла на муніцыпальным ​​стадыёне «[[Стад дзю Рэй]]», які месьціцца ў межах гораду. У 2013 годзе клюб пераехаў на новы стадыён «[[Альянц Рывіера]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20121013202411/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=584083&sec=europe&cc=5901 "New Nice stadium to be finished by 2013"]. ESPN.</ref>. «Ніцца» была заснавана пад назвай «гімнастычны клюб Ніццы» ({{мова-fr|Gymnaste Club de Nice|скарочана}}) і зьяўляецца адным з чальцоў-заснавальнікаў першага дывізіёну францускага футболу. Сярод першых клюбаў першага чэмпіянату Францыі [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1932—1933 гадоў|сэзону 1932—1933 гадоў]] на сёньняшні момант працягваюць выступаць у ім клюбы «[[Алімпік Марсэль|Марсэль]]», «[[Манпэлье (футбольны клюб)|Манпэлье]]», «[[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]», «[[Сашо Манбэльяр|Сашо]]». Большасьць перамогаў у розных спаборніцтвах выпадала ў асноўным на 1950-я гады, калі клюб трэнэравалі такія спэцыялісты, як [[Нума Андуа]], ангелец [[Ўільям Бэры]], і [[Жан Лючыяна]]. Апошнім на сёньня трафэем для клюбу зьяўляецца [[Кубак Францыі па футболе|Кубак Францыі]], які «Ніцца» здабыла ў 1997 годзе пасьля перамогі над «[[Генгам (футбольны клюб)|Генгамам]]» па пэнальці ў фінале. Традыцыйнымі колерамі клюбу зьяўляюцца чырвоны й чорны. Падчас пасьпяховых выступаў клюбу ў 1950-х гадох «Ніцца» была аднымі зь першых францускіх клюбаў, у якім пасьпяхова выступалі замежныя гульцы. Сярод вядомых гульцоў тых часоў былі аргентынцы [[Эктар дэ Бургаін]] і Панча Гансалес, люксэмбуржац Віктар Нюрэнбэрг, швэд [[Янэ Гэстакук]] і гішпанец [[Хаакін Вальле]]. Вальле, акрамя таго, зьяўляецца найлепшым бамбардзірам клюбу ўсіх часоў і найвялікшым гульцом клюбу<ref>[https://web.archive.org/web/20110726203607/http://www.ogcnice.com/histoire/grand_joueur.php?id=3 "Joaquin Valle Benitez: 339 buts en 407 matchs avec le Gym"]. OGC Nice.</ref>. == Гісторыя == Гімнастычны клюб «Ніцца» быў заснаваны ў жылым раёне Ле Бамэт 9 ліпеня 1904 году маркізам дэ Масэнжы д’Азакам, які служыў у якасьці прэзыдэнта спартовай фэдэрацыі рэгіёну [[Прыморскія Альпы]]. Клюб быў сканцэнтраваны галоўным чынам на [[гімнастыка|гімнастыцы]] й [[лёгкая атлетыка|лёгкай атлетыцы]]. 6 ліпеня 1908 году ў спробе застацца філіялам спартовай фэдэрацыі рэгіёну прыморскія Альпы й, таксама, далучыцца да аматарскай фэдэрацыі футболу Францыі, гімнастычны клюб «Ніцца» быў падзелены на дзьве сэкцыі. Новая сэкцыя спарадзіла стварэньне футбольнага клюбу, які пасьля двух сэзонаў аб’яднаўся з гімнастычным клюбам. 20 верасьня 1919 году «Ніцца» зьлілася зь мясцовым клюбам ''Gallia Football Athlétic Club'', пасьля чаго былі прынятыя традыцыйныя клюбныя колеры на сёньня — чырвоны й чорны. У 1920 годзе клюб гуляў у адной з рэгіянальных лігаў [[Фэдэрацыя футболу Францыі|Францускай фэдэрацыі футболу]]. Падчас гэтых гульняў акрэсьлілася суперніцтва з клюбамі «[[Канны (футбольны клюб)|Канны]]» й «[[Алімпік Марсэль|Марсэлем]]». Дэрбі паміж «Ніццай» і «Каннамі» атрымала назоў [[Дэрбі дэ-ля-Кот д’Азур]]. 22 сьнежня 1924 году клюб зьмяніў сваю назву на ''Olympique Gymnaste Club de Nice''. У ліпені 1930 году Нацыянальная рада Фэдэрацыі футболу Францыі прагаласавала ў падтрымку прафэсіяналізму ў францускім футболе. «Ніцца», разам з большасьцю клюбаў з поўдня, была адным зь першых клюбаў, якія прынялі новы статут, а пасьля стаў чальцом-заснавальнікамі новай лігі. У першым сэзоне лігі «Ніцца» скончыла сэзон на сёмым месцы ў сваёй групе. У наступным сэзоне «Ніцца» фінішавала 13-й і вылецела з розыгрышу. На наступны сэзон клюб вярнуўся ў элітны дывізіён. У 1939 годзе прафэсійны футбол у Францыі быў адменены з-за пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Нягледзячы на ​​гэта, «Ніцца» працягвала гуляць у футбольных аматарскіх лігах падчас вайны. == Стадыён == [[Файл:Allianzcoupdenvoi.jpg|250пкс|міні|Матч на «[[Альянц Рывіера]]»]] «Ніцца» праводзіла свае хатнія матчы на муніцыпальным ​​стадыёне «[[Стад дзю Рэй]]». Аднак афіцыйнай назвай стадыёну ёсьць «Стад Лео-Лянгранж», названы ў францускага палітыка, які займаў пасаду памочніка дзяржаўнага сакратара па спорце. «Стад дзю Рэй» перанёс мноства рэканструкцыяў, апошняя зь якіх была скончана ў 1997 годзе, і мае магутнасьць у 17 415 чалавек. Стадыён карыстаўся папулярнасьцю ў заўзятараў за тое, што разьмешчана ў цэнтры гораду, але пакутуе ад сваёй старой інфраструктуры й малой магутнасьці, бо гарадзкая аглямэрацыя [[Ніцца|Ніццы]] налічвае больш за 1 млн жыхароў. «Ніцца» пачала спрабаваць будаўніцтва новага стадыёну ў 2002 годзе. У сваёй першай спробе, клюб быў рэзка скрытыкаваны з боку мясцовых палітыкаў, якія паставілі пад сумнёў карыснасьць і фармат стадыёну. Будаўніцтва «[[Альянц Рывіера]]» пачалося ў 2011 годзе й было завершана ў 2013 годзе. == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]] (4): 1951, 1952, 1956, 1959 * Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] (3): 1952, 1954, 1997 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q17350507|Аб|}} {{Гулец1|5|Q110244202|Аб|}} {{Гулец1|6|Q59306433|ПА|}} {{Гулец1|7|Q27015963|Нап|}} {{Гулец1|8|Q6911830|ПА|}} {{Гулец1|9|Q65261290|Нап|}} {{Гулец1|10|Q56033749|Нап|}} {{Гулец1|14|Q130217611|Нап|}} {{Гулец1|19|Q15627798|ПА|}} {{Гулец1|21|Q76623256|Нап|}} {{Гулец1|22|Q127427234|ПА|}} {{Гулец1|25|Q98777530|Нап|}} {{Гулец1|26|Q55865078|Аб|}} {{Гулец1|28|Q151838|ПА|}} {{Гулец1|29|Q64746308|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|33|Q114713518|Аб|}} {{Гулец|35|{{Сьцяг|Францыя}}|ПА|Ксавіе Мандза||2009}} {{Гулец1|37|Q117848823|Аб|}} {{Гулец1|39|Q134614667|ПА|}} {{Гулец1|41|Q140596527|ПА|}} {{Гулец1|44|Q112194550|Нап|}} {{Гулец1|55|Q39301940|Аб|}} {{Гулец|60|{{Сьцяг|Францыя}}|Бр|Мартэн Пансо||2009}} {{Гулец1|64|Q116146104|Аб|}} {{Гулец1|77|Q97348626|Бр|}} {{Гулец1|80|Q64010489|Бр|}} {{Гулец1|84|Q118608206|Аб|}} {{Гулец1|92|Q41932444|Аб|}} {{Гулец1|99|Q68110291|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.ogcnice.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Ніцца]] 2kiskbgdol7ldjdzety6fb6zzwmpdg5 0 111934 2686409 2658611 2026-08-23T19:13:32Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686409 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Рэн |Лягатып = Stade Rennais FC.png |ПоўнаяНазва = Stade Rennais Football Club |Заснаваны = 1901 |Горад = [[Рэн (горад)|Рэн]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Рут дэ Ляр’ен]] |Умяшчальнасьць = 31 127 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|РэнЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|РэнСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Рэн}} |Сайт = http://www.staderennais.com/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _rennes2122h | pattern_b1 = _rennes2122h | pattern_ra1 = _rennes2122h | pattern_sh1 = _StadeRennais2021h | pattern_so1 = _StadeRennais2122h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000| shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _StadeRennais2122a | pattern_b2 = _StadeRennais2122a | pattern_ra2 = _StadeRennais2122a | pattern_sh2 = _StadeRennais2021a | pattern_so2 = _StadeRennais2122a | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = _StadeRennaisFC2122t | pattern_b3 = _StadeRennaisFC2122t | pattern_ra3 = _StadeRennaisFC2122t | pattern_sh3 = _StadeRennais2021h | pattern_so3 = _StadeRennaisFC2122t | leftarm3 = | body3= | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} «'''Рэн'''» ({{мова-fr|Stade Rennais Football Club}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Рэн (горад)|Рэну]]. Клюб быў заснаваны ў 1901 годзе. Трохразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]. Свае хатныія матчы клюб праводзіць на ​​стадыёне «[[Рут дэ Ляр’ен]]», які месьціцца ў межах гораду. Уладальнікам клюбу ёсьць бізнэсовец [[Франсуа Піно|Франсўа Піно]]. Клюб зьяўляецца адным з самых вядомых футбольных клюбаў у рэгіёне [[Брэтань]], разам зь іншым брэтонскім клюбам «[[Нант (футбольны клюб)|Нант]]». Матчы паміж клюбамі лічыцца лякальным дэрбі й мае назоў [[дэрбі Брэтані]]. «Рэн» зьяўляецца адным з чальцоў-заснавальнікаў першага дывізіёну францускага футболу, аднак «Рэн» ніколі не станавіўся пераможцам галоўнага францускага футбольнага першынства. Найлепшым вынікам каманды зьяўляецца 4 месца, якога клюб дасягаў чатыры разы, апошнім разам у [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]]. У 2010 годзе [[Фэдэрацыя футболу Францыі]] вызнала акадэмію «Рэна» найлепшай у краіне<ref>[https://web.archive.org/web/20101221210836/http://maxifoot.fr/football/article-9760.htm «Rennes, champion de France de la formation»]. MaxiFoot.</ref>. == Гісторыя == === 1901—1945 === [[Файл:Stade rennais 1904.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Рэну» ў 1904 годзе.]] Клюб быў заснаваны 10 сакавіка 1901 году групай студэнтаў унівэрсытэту Рэну. Сваю першую гульню каманда прайграла суседзям зь іншага футбольнага клюбу Рэну зь лікам 0:6. У 1902 годзе клюб увайшоў у склад Зьвязу атлетычных спартовых клюбаў ({{мова-fr|Union des sociétés françaises de sports athlétiques|скарочана}}). У наступным годзе каманда ўвайшла ў склад футбольнай лігі Брэтані. У тым жа сэзоне каманда стала пераможцам турніру. 4 траўня 1904 году дзьве каманды з Рэну аб’ядналіся. Пад кіраўніцтвам валійца Грыфіта, які быў гуляючым трэнэрам, «Рэн» перамог у лізе Брэтані ў 1908 і 1909 гадох. У пэрыяд з 1915 па 1922 гады клюб неаднаразова станавіўся пераможцам розных турніраў, якія ў [[Францыя|Францыі]] ў той час праводзіліся нерэгулярна. У 1922 годзе клюб выйшаў у фінал [[Кубак Францыі па футболе|кубка Францыі]]. У 1932 годзе клюб увайшоў у лік дваццаці клюбаў, якія прынялі ўдзел у першым сэзоне францускай прафэсійнай футбольнай лігі. У першым сэзоне каманда заняла 6 месца ў чэмпіянаце, а ягоны форвард [[Ўолтар Кайзэр]] стаў найлепшым бамбардзірам. У чэмпіянаце асаблівых посьпехаў каманда не дасягала, але ў 1935 годзе ў другі раз у сваёй гісторыі дайшла да фіналу кубка. Аднак, фінансавая сытуацыя ў клюбе пагаршалася, і з пачаткам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў 1939 годзе каманда страціла статус прафэсійнай. На працягу двух гадоў каманда гуляла толькі ў кубку краіны й таварыскіх матчах. У 1941 годзе каманда прыняла ўдзел у чэмпіянаце акупаванай зоны, у якім заняла 7 месца зь дзевяці ўдзельнікаў. === 1945—1990 === У 1949 годзе каманда заняла 4 месца ў чэмпіянаце, што стала найлепшым вынікам у гісторыі клюбу. Гэты ж вынік быў паўтораны ў [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1964—1965 гадоў|сэзоне 1964—1965 гадоў]]. У тым жа сэзоне клюб стаў уладальнікам кубка краіны. У фінале быў абыграны «[[Сашо Манбэльяр|Сашо]]» (2:2, 3:1 ва перагуляным матчы). Увосень 1965 году адбыўся дэбют клюбу ў эўракубках. У розыгрышы [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка кубкаў]] «Рэн» у першым жа раўндзе саступіў праскай «[[Дукла Прага|Дукле]]». У 1970 годзе клюб дайшоў да паўфіналу кубка, а ў наступным сэзоне атрымаў перамогу ў ім у другі раз у гісторыі. У фінале зь лікам 1:0 быў абыграны «[[Алімпік Ліён|Ліён]]». Адзіным гульцом клюбу, якія прымалі ўдзел у абодвух пераможных фіналах, стаў абаронца [[Люі Кардэн]]. У 1975 годзе клюб выляцеў у другі дывізіён, адкуль вярнуўся ў 1983 годзе. У 1986 годзе клюб зноўку дабраўся да паўфіналу кубка краіны, дзе саступіў «Марсэлю». == Дасягненьні == * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': 3 ** 1965, 1971, 2019 * '''Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': 1 ** 1971 * '''Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': 1 ** 2008 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|3|Q66095792|Аб|}} {{Гулец1|4|Q99396781|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]}} {{Гулец1|5|Q134993647|Аб|}} {{Гулец1|6|Q125353864|ПА|}} {{Гулец1|8|Q18635274|ПА|}} {{Гулец1|9|Q124357777|Нап|}} {{Гулец1|10|Q22003400|ПА|}} {{Гулец1|11|Q27909473|Нап|}} {{Гулец1|12|Q110186586|Нап|}} {{Гулец1|14|Q62653604|Аб|}} {{Гулец1|16|Q49030166|Бр|}} {{Гулец1|17|Q25935553|ПА|}} {{Гулец1|18|Q123594157|Аб|}} {{Гулец1|21|Q18395205|ПА|капітан}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|24|Q69949474|Аб|}} {{Гулец1|26|Q105426428|Аб|}} {{Гулец1|28|Q18938815|ПА|}} {{Гулец1|30|Q15627817|Бр|}} {{Гулец1|35|Q134544926|Нап|}} {{Гулец1|36|Q102426988|Аб|}} {{Гулец1|45|Q56064757|ПА|}} {{Гулец1|48|Q118582849|Аб|}} {{Гулец1|60|Q136500038|Бр|}} {{Гулец1|64|Q135670640|Аб|}} {{Гулец1|70|Q27049316|Нап|}} {{Гулец1|90|Q73456589|Нап|}} {{Гулец1|95|Q15043990|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Галатасарай Стамбул|Гал.]]}} {{Гулец1|—|Q120835128|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.staderennais.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Рэн (горад)]] qomsp7kcjb1a3vb55nue5gtmwhzpd6e 0 111940 2686404 2658604 2026-08-23T19:08:16Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686404 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ляр’ен |Лягатып = FC Lorient.png |ПоўнаяНазва = Football Club Lorient-Bretagne Sud |Заснаваны = 1926 |Горад = [[Ляр’ен]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Стад дзю Мустуар]] |Умяшчальнасьць = 18 500 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Ляр’енЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Ляр’енСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Ляр’ен}} |Сайт = http://www.fclweb.fr/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _FCLorient2122h | pattern_b1 = _FCLorient2122h | pattern_ra1 = _FCLorient2122h | pattern_sh1 = _FCLorient2122h | pattern_so1 = _FCLorient2021h | leftarm1 = FF5F00 | body1 = FF5F00 | rightarm1 = FF5F00 | shorts1 = 000000 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _FCLorient2122a | pattern_b2 = _FCLorient2122a | pattern_ra2 = _FCLorient2122a | pattern_sh2 = _FCLorient2122a | pattern_so2 = _FCLorient2021h | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _fclorient2122t | pattern_b3 = _FCLorient2122t | pattern_ra3 = _fclorient2122t | pattern_sh3 = _FCLorient2122t | pattern_so3 = _FCLorient2122t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} «'''Ляр’ен'''» ({{мова-fr|Football Club Lorient-Bretagne Sud}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Ляр’ен]]у. Клюб быў заснаваны ў 1926 годзе. Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] (2002), фіналісты [[Кубак лігі Францыі па футболе|Кубка лігі Францыі]], [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]. «Ляр’ен» праводзіць свае хатнія матчы на ​​стадыёне «[[Стад дзю Мустуар]]», разьмешчаным у межах гораду. «Ляр’ен» доўгі час выступаў у ніжэйшых лігах францускага чэмпіянату пакуль у 1998 годзе не атрымаў павышэньне ў [[Француская Ліга 1|Лігу 1]]. Да гэтага часу «Ляр’ен» большую частку сваёй гісторыі быў аматарскім клюбам. Найвышэйшым дасягненьнем клюбу ёсьць перамога ў [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]] ў 2002 годзе, калі ў фінале быў пераможана «[[Бастыя (футбольны клюб)|Бастыя]]» зь лікам 1:0. У «Ляр’ене» сваю кар’еру пачыналі ці набіраліся першапачатковага вопуты такія вядомыя гульцы, як то [[Ляран Касэльні]], [[Андрэ-П’ер Жыньяк]], [[Мікаэль Сіяні]], [[Кевін Гамэйро]], [[Карым Зыяні]], [[Бакары Канэ]] й [[Сэйду Кейта]]. Гулец нацыянальнай [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] [[Яан Гуркюф]], сын галоўнага трэнэра, пачынаў сваю кар’еру ў клюбе. У апошнія гады клюб мае добрую рэпутацыю ўнутры краіны дзякуючы якасьці гульні клюбу й даўні давер трэнэру Крыстыяну Гуркюфу, які высока цэніцца ў Францыі як добры тактык, нягледзячы на сваю малую вядомасьць за мяжой<ref>[http://www.guardian.co.uk/football/blog/2011/aug/08/ligue-1-psg-lose-lorient "PSG's Galactiques suffer 'cold shower' as Lorient rain on their parade"]. The Guardian.</ref>. == Гісторыя == «Ляр’ен» быў заснаваны 2 красавіка 1926 году. Клюб быў утвораны мадам Цюсар і ейным сынам Жазэфам. Клюб першапачаткова меў аматарскі статус, а першым трэнэрам каманды быў чэхаславацкі спэцыяліст [[Ёзэф Локай]]. У 1929 годзе «Ляр’ен» атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Захаду ({{мова-fr|Champions de l'Ouest|скарочана}}), што дало магчымасьць клюбу выступаць у Ганаровай лізе рэгіёну Брэтань ({{мова-fr|Division d'Honneur|скарочана}}). У 1932 годзе «Ляр’ен» стаў чэмпіёнам гэтай лігі, паўтарыўшы гэты ж вынік праз чатыры гады. Пачатак [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] абмежаваў узьлёт клюбу, некалькі гульцоў якога былі адпраўлены на вайну. [[Файл:Boutique officielle du FC Lorient.JPG|значак|зьлева|Афіцыйная крама клюбу.]] Па вайне, [[Антуан Цюсар]], унук мадам, што зьяўляецца заснавальніцай клюбу, далучыўся да каманды ў якасьці гульца з намерам аднаўленьня клюбу ў гонар сваёй бабулі. «Ляр’ен» зноўку пачаў гуляць у Ганаровай лізе. Антуан стаў першым гульцом клюбу, які быў прызваны да нацыянальнай [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]]. У 1954 годзе ён разам са зборнай удзельнічаў у кваліфікацыйных гульнях да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|чэмпіянату сьвету 1954 году]]. «Ляр’ен» хутка акрыяў і ў 1948 годзе перайшоў у [[аматарскі чэмпіянат Францыі па футболе|аматарскі чэмпіянат Францыі]]. Клюб правёў два гады ў лізе пакуль ня вылецеў зноўку ў Ганаровы легіён. У 1957 годзе «Ляр’ен» зноўку прасунуўся ў аматарскі чэмпіянат, аднак камандзе перашкаджаў дрэнны фінансавы стан. Клюб, шукаючы спонсараў, імкнуўся стаць прафэсійным. У 1967 годзе «Ляр’ен» атрымаў павышэньне да трэцяй лігі чэмпіянату Францыі. У пачатку 1970-х гадоў «Ляр’ен» стала спаборнічаў у другім дывізіёне. У сэзонах 1974—1975 і 1975—1976 гадоў клюб быў блізкі да прасоўваньня ў першы дывізіён, кожны раз займаючы 3-е месца ў сваёй групе, але гэтага не хапала да плэй-оф на павышэньне. Не зважаючы на такія вынікі, ужо ў наступным сэзоне клюб апусьціўся ў трэці дывізіён. Аднак, каманда мела патэнцыял, бо здолела кваліфікавацца ў свой першы ў гісторыі чвэрцьфінал [[Кубак футбольнай лігі Францыі|Кубка лігі Францыі]]. Пасьля гэтага клюб пакутваў на фінансавыя і ўнутраныя цяжкасьці. У 1978 годзе было абвешчанае банкруцтва клюбу. Гэта не спыніла каманду, таму «Ляр'ен», дзякуючы намаганьням заўзятараў каманды, гуляў у найвышэйшым рэгіянальным дывізіёне, то бок шостым дывізіёне францускага першынства. У пачатку 1980-х гадоў Жорж Генум заняў пасаду прэзыдэнтам клюбу, наняўшы былога гульца «Ляр’ена» [[Крыстыян Гуркюф|Крыстыяна Гуркюфа]] ў якасьці галоўнага трэнэра каманды. Пад кіраўніцтвам Гуркюфа каманда хутка ўздымалася да гары францускай футбольнай лесьвіцы. У 1983 годзе клюб выйграў тытул у дывізіёне [[Брэтань|Брэтані]], а ў наступным сэзоне стаў пераможцам чацьвертага дывізіёну. У 1985 годзе яны былі першымі ў трэцім дывізіёне, такім чынам, вярнуўшыся ў другі дывізіён праз восем гадоў адсутнасьці. Гуркюф пакінуў клюб пасьля першага сэзону па вяртаньні ў другі дывізіён. Наступныя пяць гадоў «Ляр’ен» спаборнічаў у трэцім дывізіёне. Клюб зноў зазнаў фінансавы крах у 1990 годзе, але, тым ня менш, камандзе было дазволена застацца ў трэцім дывізіёне. У 1991 годзе Гуркюф вярнуўся ў клюб, і пасьля амаль дзесяці гадоў гульні ў трэцім дывізіёне, «Ляр’ен» зноў узьняўся ў другі дывізіён. == Дасягненьні == * Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]: 2002 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q2896147|Бр|}} {{Гулец1|2|Q20666609|Аб|}} {{Гулец1|3|Q30118244|Аб|}} {{Гулец1|7|Q99398043|ПА|}} {{Гулец1|8|Q122772996|ПА|}} {{Гулец1|9|Q121380794|Нап|}} {{Гулец1|11|Q108497893|ПА|}} {{Гулец1|15|Q42269390|Нап|}} {{Гулец1|17|Q20851378|ПА|}} {{Гулец1|19|Q117187715|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]]}} {{Гулец1|21|Q18637536|Бр|}} {{Гулец1|32|Q114032443|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|33|Q135401590|ПА|}} {{Гулец1|38|Q16236380|Бр|}} {{Гулец1|43|Q133816694|Аб|}} {{Гулец1|62|Q121879390|ПА|}} {{Гулец1|72|Q105047331|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Баер Левэркузэн|Баер]]}} {{Гулец1|77|Q124030584|ПА|}} {{Гулец1|95|Q98755402|Аб|}} {{Гулец1|—|Q64433241|Аб|}} {{Гулец1|—|Q140855582|Аб|}} {{Гулец1|—|Q115677993|Аб|}} {{Гулец1|—|Q140855585|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fclweb.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Ляр’ен]] b8fvuln2uh74h4qnqeeybme4thfy61n 0 111961 2686399 2658599 2026-08-23T19:07:39Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686399 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Футбольны клюб |Назва = Брэст |Лягатып = Stade Brestois 29 logo.svg |ПоўнаяНазва = Stade Brestois 29 |Заснаваны = 1903 |Горад = [[Брэст]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Стад Фрэнсіс Ле Бле]] |Умяшчальнасьць = 15 097 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|БрэстЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|БрэстСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Брэст}} |Сайт = http://www.sb29.bzh |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _standard2122h | pattern_b1 = _standard2122h | pattern_ra1 = _standard2122h | pattern_sh1 = _standard2122a | pattern_so1 = _color_3_stripes_white | leftarm1 = EF0000 | body1 = EF0000 | rightarm1 = EF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = EF0000 | pattern_la2 = _brestois2122a | pattern_b2 = _brestois2122a | pattern_ra2 = _brestois2122a | pattern_sh2 = _adidaswhite | pattern_so2 = _color_3_stripes_white | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _brestois2122t | pattern_b3 = _brestois2122t | pattern_ra3 = _brestois2122t | pattern_sh3 = _standard2122h | pattern_so3 = _color_3_stripes_red | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = EF0000 | socks3 = FFFFFF }} «'''Брэст'''» ({{мова-fr|Stade Brestois 29}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Брэст]]у. Клюб быў заснаваны ў 1903 годзе. Найбольшым посьпехам клюбу лічыцца 8 месца ў 1987 годзе. У першыя гады свайго існаваньня клюб зьведаў хуткі рост у герархіі футбольных аматарскіх рэгіянальных лігаў [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіянату Францыі]], дайшоўшы да трэцяга ўзроўню францускага футболу ў 1958 годзе. Клюб прасунуўся ў другі дывізіён ў 1970 годзе і, нарэшце, атрымаў квіток у [[Француская Ліга 1|Лігу 1]] у 1979 годзе. Свайго піку «Брэст» дасягнуў паміж 1981 і 1991 гадамі, калі галоўным трэнэрам клюбу зьяўляўся [[Франсуа Івэнэк]]. У тыя час клюб 9 сэзонаў правёў у элітным дывізіёне краіны. У 1991 годзе клюб быў паніжаны з-за банкруцтва. Да 2004 году клюб гуляў у ніжэйшых лігах пакуль ня выйшаў у [[Француская Ліга 2|Лігу 2]], а Лігі 1 дасягнуў у 2010 годзе. Брэсцкі клюб узначальвае з 2010 году францускі прадпрымальнік [[Мішэль Гіё]]. == Гісторыя == Афіцыйна клюб быў створаны ў 1950 годзе ў выніку зьліцьця пяці мясцовых камандаў. Тым ня менш, ранейшая каманда «Брэст», заснаваная ў 1903 годзе, доўгі час гуляла ў адной з рэгіёнальных амарскіх лігаў. === «Армарыканскі Брэст» === Спартовая сэкцыя ў імя Сэн-Люі была створана ў 1903 годзе, якая атрымала назву «Армарыканскі Брэст» ({{мова-fr|L’Armoricaine de Brest|скарочана}}). Да [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], 500 юнакоў і 400 дзяцей наведвалі розныя мерапрыемствы, якія была арганізаваныя клюбам, як то ваенная падрыхтоўка, [[стральба]], [[футбол]], [[лёгкая атлетыка]], мужчынская гімнастыка, [[тэатар]], [[хор]], [[аркестар]] і іншыя гурткі. У шэрагах «Армарыканскага Брэсту» ў пэрыяд паміж дзьвюма сусьветнымі войнамі выступалі такія гульцы [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]], як [[Алексі Тэпо]], [[Рабэр Каа]] й [[Жан Гіго]]. === Аб’яднаньне === У 1950 годзе адбылося зьліцьцё пяці клюбаў у адзін клюб «Брэст», сярод гэтых клюбаў быў і «Армарыканскі Брэст». Дзякуючы гэтаму аб’яднаньню справы клюбу паўшлі ў гору, у 1952 годзе клюб прасунуўся ў Ганаровы дывізіён. «Брэст», нарэшце, атрымаў перамогу ў [[аматарскі чэмпіянат Францыі па футболе|аматарскім чэмпіянаце Францыі]] ў 1958 годзе, апярэдзіўшы клюб «[[Вальтыжэр Шатабрыян]]». Аднак у 1963 годзе клюб вярнуўся ў Ганаровую лігу. У наступныя гады «Брэст» чакаў новы час уздыму, клюб вярнуўся ў аматарскую лігу ў 1966 годзе, перш чым прасунуцца ў [[Ліга 2|Лігу 2]] пасьля ейнага пашырэньня ў 1970 годзе. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q62617279|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфард]]}} {{Гулец1|2|Q108111737|Аб|}} {{Гулец1|4|Q22162727|Аб|}} {{Гулец1|5|Q19894452|Аб|капітан}} {{Гулец1|6|Q105585138|ПА|}} {{Гулец1|7|Q113641274|ПА|}} {{Гулец1|8|Q56651277|ПА|}} {{Гулец1|10|Q21584345|Нап|}} {{Гулец1|12|Q125505101|Аб|}} {{Гулец1|13|Q66364616|ПА|}} {{Гулец1|16|Q140855616|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q16914022|Нап|}} {{Гулец1|19|Q27671219|Нап|}} {{Гулец1|23|Q110495519|ПА|}} {{Гулец1|24|Q20641574|ПА|}} {{Гулец1|33|Q123464259|ПА|}} {{Гулец1|49|Q60050111|Бр|}} {{Гулец1|71|Q136002153|Аб|}} {{Гулец1|77|Q129175|Аб|}} {{Гулец1|99|Q113651023|Нап|}} {{Гулец1|—|Q131912751|Аб|}} {{Гулец1|—|Q114565945|Нап|}} {{Канец складу}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.sb29.bzh Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Брэст]] frx869q4wdzj9k2n0tv52z2kj6y2wy8 0 113290 2686367 2346700 2026-08-23T18:07:59Z Ліцьвін 847 стыль 2686367 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Варонка}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Варонка |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Варонкі |Трансьлітараваная назва = Varonka |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Шаркоўшчынскі раён|Шаркоўшчынскі]] |Сельсавет = [[Ёдзкі сельсавет|Ёдзкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 59 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 25 |Шырата сэкундаў = 25.1 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 18 |Даўгата сэкундаў = 34.8 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Варо́нка'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}} С. 496</ref> — [[вёска]] ў [[Шаркоўшчынскі раён|Шаркоўшчынскім раёне]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Ёдзкі сельсавет|Ёдзкага сельсавету]]. == Гісторыя == У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1938, wolumin — 1, s. 6.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20220427214757/https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/70/plik/m-631.pdf</ref><ref>https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3950665</ref><ref>Piotr Eberhardt, ''Formowanie się polskiej granicy wschodniej po II wojnie światowej'', „Dzieje Najnowsze”, Rocznik L – 2018 (2), 2018, s. 95–100.</ref>. == Насельніцтва == * 1921 год — 163 чалавекi<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej — Tom VII — Część II — Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923, s 53.</ref> * 1931 год — 163 чалавекi<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1938, wolumin — 1, s. 7.</ref> * 1999 год — 115 чалавек * 2010 год — 59 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == {{SgKP|XIII|954|Woronka, wieś, powiat dzisieński}} {{Ёдзкі сельсавет}} {{Шаркоўшчынскі раён}} [[Катэгорыя:Ёдзкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркоўшчынскага раёну]] op64how9zwikigufzwjrvovdy2r6px8 0 117049 2686303 2580127 2026-08-23T14:46:05Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686303 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Влазьнія |Лягатып = |ПоўнаяНазва = Klub Futboll Vllaznia Shkodër |Заснаваны = 1919 |Горад = [[Шкодэр]], [[Альбанія]] |Стадыён = [[Лора Борычы (стадыён)|Лора Борычы]] |Умяшчальнасьць = 20 300 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Альбаніі|ВлазьніяШкЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Альбаніі|ВлазьніяШкСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Альбаніі|ВлазьніяШк}} |Сайт = http://www.vllaznia.eu/ |Прыналежнасьць = Альбанскія }} «'''Влазьнія'''» ({{мова-sq|Vllaznia}}) — альбанскі футбольны клюб з гораду [[Шкодэр]]у. Заснаваны ў 1919 годзе. Дзевяціразовы [[Чэмпіянат Альбаніі па футболе|чэмпіён Альбаніі]], васьміразовы ўладальнік [[Кубак Альбаніі па футболе|Кубка Альбаніі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120207023806/http://www.vllaznia.eu/ Афіцыйны сайт] {{Супэрліга чэмпіянату Альбаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Шкодэр]] h6t8pcd7emv86ahpk8fy24x0tuwfk8r 0 119882 2686345 2661081 2026-08-23T17:41:28Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686345 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Рэал Бэтыс |Лягатып = Real Betis.svg |ПоўнаяНазва = Real Betis Balompié S.A.D. |Горад = [[Сэвільля]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1907 |Стадыён = [[Бэніта Вільямарын (стадыён)|Бэніта Вільямарын]] |Умяшчальнасьць = 60 720<ref>[https://web.archive.org/web/20170804174056/http://www.realbetisbalompie.es/en/noticias/last-news/9366/ramon-alarcon-va-a-quedar-un-estadio-benito-villamarin-del-siglo-XXI «New features for Benito Villamarín Stadium»]. Real Betis.</ref> |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалБэтысСЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалБэтысССэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалБэтысС}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія |Сайт = http://www.realbetisbalompie.es/ |pattern_la1 = |pattern_b1 = _betis2324h |pattern_ra1 = |pattern_sh1 = _betis2324h |pattern_so1 = _betis2324hl |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = FFFFFF |pattern_la2 = _betis2324a |pattern_b2 = _betis2324a |pattern_ra2 = _betis2324a |pattern_sh2 = _betis2324a |pattern_so2 = _betis2324al |leftarm2 = 009B00 |body2 = 009B00 |rightarm2 = 009B00 |shorts2 = 009B00 |socks2 = 009B00 |pattern_la3 = _betis2324t |pattern_b3 = _betis2324t |pattern_ra3 = _betis2324t |pattern_sh3 = _betis2324t |pattern_so3 = _betis2324tl |leftarm3 = 000000 |body3 = 000000 |rightarm3 = 000000 |shorts3 = 000000 |socks3 = 000000 }} «'''Рэал Бэтыс'''» ({{мова-es|Real Betis}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]], што базуецца ў горадзе [[Сэвільля]]. Каманда гуляе на стадыёне «[[Бэніта Вільямарын (стадыён)|Бэніта Вільямарын]]», што месьціць 56 432 чалавекі. Клюб быў заснаваны ў 1907 годзе яшчэ да [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны]]. Клюб ёсьць першым клюбам рэгіёну, які перамог у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіянаце Гішпаніі]] ў 1935 годзе. Акрамя таго клюб двойчы перамагаў у розыгрышы [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]] ў 1977 і 2005 гадох. Былы кароль Гішпаніі [[Хуан-Карлас I]] і ягоны сын, які на сёньня зьяўляецца дзейным манархам краіны, [[Філіп VI]] зьяўляюцца ганаровымі чальцамі клюбу. Клюб мае гістарычнае суперніцтва зь іншым клюбам з гораду «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільляй]]». Дэвіз каманды: «Няхай жыве Бэтыс нават тады, калі яны атрымоўваюць паразу!»<ref>[https://web.archive.org/web/20121111133053/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=109997.html «Real Betis, 100 years of passion»]. FIFA.com.</ref>. Свае зялёна-белыя колеры «Бэтыс» узяў у гонар галоўнага трэнэра [[Пэдзі О'Конэл]]а, які паходзіў з [[Ірляндыя|Ірляндыі]]. Менавіта О’Конэл прывёў клюб да перамогі ў чэмпіянаце Гішпаніі ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1934—1935 гадоў|сэзоне 1934—1935 гадоў]], калі «Бэтыс» на адзіны пункт апярэдзіў мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]». == Гісторыя == === Заснаваньне === [[Файл:Alineación del Real Betis Balompie, 1913..jpg|міні|зьлева|Фатаздымак «Бэтыса», які быў зроблены 25 сьнежня 1913 году.]] Назва клюбу паходзіць ад [[Лацінская мова|лацінскае]] назвы ракі [[Гвадальквівір]], якая зьяўляецца асноўнай рачной магістральлю аўтаномнай супольнасьці [[Андалюзія|Андалюзіі]], якая ў старажытнасьці ўваходзіла ў склад рымскай правінцыі [[Бэтыка]], тэрытарыяльна адпавядаючы сучаснай [[Андалюзія|Андалюзіі]], і часткова займалай тэрыторыі [[Эстрэмадура|Эстрэмадуры]] й партугальскай правінцыі [[Алентэжу]]. Першапачаткова «Бэтыс» абапіраўся на падтрымку як прадстаўнікоў ніжэйшых клясаў грамадзтва, гэтак і арыстакратыю. Першым клюбам гораду стаўся адвечны супернік «Бэтысу» клюб «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]», які быў заснаваны ў кастрычніку 1905 году. другім клюбам гораду быў клюб «Сэвілля Балёмпіе», які быў створаны ў верасьні 1907 году. Варта адзначыць, што ''balompié'' ліатаральна перакладаецца як «футбол», аднак на сёньня ў гішпанскай мове ў адносінах да гульні ўжываюць англіцызм ''fútbol''. «Балёмпіе» быў заснаваны студэнтамі зь мясцовай політэхнічнай акадэміі, а афіцыйнае празнаньне клюбу адбылося толькі ў 1909 годзе, не зважаючы на тое, што 1907 год на сёньня застаецца афіцыйнай датай заснаваньня клюбу. Пасьля ўнутранага расколу ў ФК «Сэвільля» быў сфармаваны іншы клюб «Бэтыс». У 1914 годзе гэты паўсталы клюб аб’яднаўся з «Сэвілля Балёмпіе», сфармаваўшы сучасны клюб «Бэтыс». Клюб атрымаў каралеўскае заступніцтва ў тым жа годзе, што дало магчымасьць дадаць да сваёй назвы слова «Рэал». Прыхільнікі каманды працягвалі называць клюб «Балёмпіе» да 1930-х гадох, але пазьней за клюбам зачапілася назва «Бэтыс». === 20 стагодзьдзе === [[Файл:Monumento betis 002.jpg|міні|Манумэнт у гонар перамогі «Бэтысу» ў чэмпіянаце Гішпаніі [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1934—1935 гадоў|сэзону 1934—1935 гадоў]].]] За часам [[Другая гішпанская рэспубліка|Другое гішпанскае рэспублікі]] ў 1930-х гадох каралеўскі патранаж усіх арганізацыяў быў ануляваны, і, такім чынам, клюб страціў частку «Рэал» у сваёй назьве, аднак пасьля заканчэньня [[грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны ў Гішпаніі]], была назва была вернутая. Клюб выйшаў у фінал кубка Гішпаніі ўпершыню 21 чэрвеня 1931 году, але саступіў трафэй «[[Атлетык Більбао|Атлетыку]]», атрымаўшы паразу зь лікам 3:1 у фінальным матчы, які праходзіў у [[Мадрыд]]зе<ref>[http://rsssf.com/tabless/spancup1931.html «Spain - Cup 1931»]. RSSSF.</ref>. У свой 25-гадовы [[юбілей]] «Бэтыс» атрымаў перамогу ў другім дывізіёне чэмпіянату Гішпаніі ў сэзоне 1931—1932 гадоў, апярэдзіўшы клюб «[[Рэал Авіеда|Авіеда]]» на два пункты<ref>[http://rsssf.com/tabless/spanhist2839.html «Spain, Final Tables 1928-1939»]. RSSSF.</ref>. Такім чынам, «Бэтыс» стаўся першым клюбам з Андалюзіі, які атрымаў права выступаў у найвышэйшых гішпанскім дывізіёне. Усяго празь некалькі сэзонаў, пад кіраўніцтвам ірляндзкага трэнэра [[Пэдзі О’Конэл|Пэдзі О’Конэла]], 28 красавіка 1935 году «Бэтыс» атрымаў перамогу ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]], што й па сёньняшні дзень зьяўляецца адзінай перамогай у нацыянальным чэмпіянаце. Усё гэта сталася магчымым дзякуючы абарончае тактыцы, якую абраў О’Конэл для сваёй каманды, у выніку галкіпэр клюбу [[Хаакін Уркіяга]] прапусьціў толькі 19 галоў у 21 гульні<ref name="wsc">[https://www.wsc.co.uk/the-archive/23-Season-in-brief/7900-la-liga-1934-35 «La Liga 1934-35»]. When Saturday Comes.</ref>. Неўзабаве пасьля перамогі О’Конэл сышоў з клюбу, каб далучыцца да «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]»<ref name="wsc"/>. На наступны год клюб заняў толькі 7-ы радок і сутыкнуўся з эканамічнымі цяжкасьцямі. Да таго ж у краіне разгарнулася грамадзянская вайна. На працягу пэўнага часу паміж 1936 і 1939 гадамі аніякія афіцыйныя турніры не праводзіліся. А ў першы ж [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1939—1940 гадоў|сэзон 1939—1940 гадоў]] пасьля аднаўленьня чэмпіянату «Бэтыс» заняў перадапошні радок і быў паніжаны да другога дывізіёну. Не зважаючы на хуткае вяртаньне ў найвышэйшы дывізіён, якое доўжыўся ўсяго адзін сэзон, клуб працягваў зьніжацца і ў 1947 годзе дасягнуў трэцяга дывізіёну. Шматлікія заўзятары клюбу бачаць гэтае дзесядзігодзьдзе, як момант стварэньня сапраўднае ідэнтычнасьці клюбу. За гэтым часам «Бэтыс» значна парасьціў колькасьць заўзятараў і атрымаў масавую падтрымку ня толькі ў хатнім матчах, але й у гасьцявых сустрэчах. Пасьля вяртаньня ў другі дывізіён у 1954 годзе, «Бэтыс» стаўся першым клюбам краіны, які атрымаў перамогу ва ўсіх трох дывізіёнах айчыннага першынства. Далейшае прасоўваньне сталася магчымым дзякуючы прэзыдэнту клюбу [[Мануэль Руіс Радрыгес|Мануэлю Руісу Радрыгесу]], які здолеў выцягнуць клюб з трэцяга дывізіёну вышэй. У 1955 годзе Мануэль Руіс Радрыгес сышоў з працы ў клюбе, мяркуючы, што ён больш ня здолее забясьпечваць эканамічны рост клюбу. Ягоную пасаду заняў самы вядомы на сёньняшні дзень экс-прэзыдэнт каманды [[Бэніта Вільямарын]]. За часам ягонага кіраваньне «Бэтыс» вярнуўся ў навышэйшы дывізіён у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1958—1959 гадоў|сэзоне 1958—1959 гадоў]] і заняў трэцяе месца ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1964—1964 гадоў|сэзоне 1964—1964 гадоў]]. У 1961 годзе, дзякуючы намаганьням прэзыдэнту, клюб выкупіў стадыён Эліёпаліс, які пазьней атрымаў імя ў гонар Вільямарыну<ref>[https://as.com/futbol/2017/01/25/primera/1485332644_567974.html «Historia del estadio Benito Villamarín: por qué se llama así»]. Diario AS.</ref>. У 1965 годзе Вільямарын сышоў у адстаўку са сваёй пасады пасьля дзесяці гадоў працы ў клюбе. На наступны год пасьля сыходу прызэдэнта «Бэтыс» вылецеў у другі дывізіён, аднак празь некаторы час зноўку вярнуўся. Канчаткова захавацца ў эліце клюбу ўдалося толькі у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1974—1975 гадоў|сэзону 1974—1975 гадоў]]. [[Файл:Manolo Diaz en el Betis 1 (cropped).jpg|міні|«Бэтыс» у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1974—1975 гадоў|сэзоне 1974—1975 гадоў]].]] 25 чэрвеня 1977 году «Бэтыс» сустракаўся з «Атлетыкам» на стадыёне Вісэнтэ Кальдэрон ў фінале кубка Гішпаніі. Матч скончыўся зь лікам 2:2, і толькі ў сэрыі пасьляматчавых пэнальці андалюзійскі клюб быў мацней, атрымаўшы перамогу зь лікам 8:7. Цікава, што клюбы прабілі на дваіх 21 удараў з кропкі, перш чым быў вызначаны пераможца. Да гэтае перамогі варта дадаць і 5-е месца, якое клюб заняў у тым сэзоне ў чэмпіянаце. Пасьля гэтага трыюмфу, «Бэтыс» атрымаў права прадстаўляць Гішпанію ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], дзе спачатку гішпанцы выбілі «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]», пасьля перамогі 3:2 паводле сумы двух матчаў у першым раўндзе, але саступілі ў чвэрцьфінале маскоўскаму «[[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама]]». Не зважаючы на добрыя выступы ў Эўропе, клюб вылецеў зь Ля Лігі ў апусьціўся ў другі дывізіён. У наступным годзе «Бэтыс» адразу ж вярнуўся ў эліту й правёў добры пэрыяд, у наступных пяці сэзонах клюб чатыры разы на фінішы ўваходзіў у топ-6 камандаў лігі, а ў 1982 і 1984 гадох кваліфікаваўся ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА]]. У 1982 годзе клюбны стадыён прыняў два матчы ў рамках [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету 1982 году]], які прымала Гішпанія. Таксама на стадыён прайшоў хатні матч [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнае Гішпаніі]] адборачнага турніру да [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|чэмпіянату Эўропы 1984 году]], дзе гішпанія перамагла [[зборная Мальты па футболе|зборную Мальты]] зь лікам 12:1. Да канца 1980-х клюб зноўку апусьціўся ў другі дывізіён. У 1992 годзе «Бэтыс» быў блізкі да фінансавае катастрофы, калі заўзятары пачалі зьбіраць грошы, каб клюб захаваў сваё жыцьцё. Сапраўдным выратавальнікам стаў віцэ-прэзыдэнт клюбу [[Мануэль Руіс дэ Лёпэра]], які даў фінансавы гарантыі й захаваў клюб ад вылету ў ніжэйшыя дывізіёны. Вярнуўшыся ў эліту ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1994—1995 гадоў|сэзоне 1994—1995 гадоў]], «Бэтыс», пад кіраўніцтвам галоўнага трэнэра [[Лярэнса Сэра Фэрэр|Лярэнса Сэра Фэрэра]], адразу дамогся бронзавых мэдалёў і права выступаў у Кубку УЭФА. У эўрапейскай кампаніі, «Бэтыс» выбіў «[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]» (4:1 па суме двух матчаў) і «[[Кайзэрсьляўтэрн (футбольны клюб)|Кайзэрсьляўтэрн]]» (4:1 па суме двух матчаў), але ня здолеў пераўзысьці «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]» (3:2 па суме двух матчаў), які па выніках дайшоў да фіналу Кубка УЭФА. У 1997 годзе ў першы раз праз 20 гадоў пасьля атрыманьня апошняга трафэю клюб дайшоў да фіналу кубка Гішпаніі, які зноўку праходзіў у Мадрыдзе, але на гэты раз саступіў у дадатковы час «Барсэлёне» зь лікам 2:3. Прыкметна, што трэнэр сэвільцаў Сэра Фэрэр сышоў з клюбу ўлетку, далучыўшыся да «Барсэлёны». Новым галоўным трэнэрам стаў былы футбаліст клюбу [[Люіс Араганэс]]. Араганэс правёў у клюбе толькі адзіны сэзон, які каманда скончыла на 9-м радку, а таксама дайшла да чвэрцьфіналу Кубку ўладальнікаў Кубкаў, дзе саступілі будучаму ўладальніку трафэя «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» з агульным лікам 2:5. === 21 стагодзьдзе === Наступнікам Араганэсу стаў [[Хавіер Клемэнтэ]], за часам якога клюб фінішаваў на 11-м месцы і быў выбіты з розыгрышу Кубка УЭФА «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньняй]]» ужо ў трэцім раўндзе. На працягу наступных некалькіх сэзонаў, «Бэтыс» узначальваў шэраг мэнэджараў, а клюб хістаўся паміж лігамі, пакуль разам з [[Хуандэ Рамас]]ам «Бэтыс» не заняў 6-ы радок паводле вынікаў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2001—2002 гадоў|сэзону 2001—2002 гадоў]]. Рамас правёў толькі адзін сэзон, а яго на пасадзе замяніў [[Віктар Фернандэс]], які прывёў клюб да 8-га і 9-га месца ў Ля Лізе. Акрамя таго, разам з Фэрнандэсам клюб дайшоў да трэцяга раўнду [[Кубак УЭФА 2002—2003 гадоў|Кубка УЭФА 2002—2003 гадоў]], калі атрымаў паразу ад францускага «[[Асэр (футбольны клюб)|Асэру]]» з агульным лікам 1:2. У 2004 годзе ў клюб вярнуўся Сэра Фэрэр, дзякуючы якому клюб дасягнуў чацьвёртага месца ў чэмпіянаце, а таксама атрымаў перамогу ў кубку Гішпаніі, перайграўшы ў дадатковы час «[[Асасуна Памплёна|Асасуну]]» зь лікам 2:1. Пераможны гол аказаўся на рахунку маладога нападніка бела-зялёных [[Дані Мартына Аляхандрэ|Дані]]. Такім чынам, клюб упершыню ў гісторыю атрымаў права выступаў у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]], дзе перамогшы «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]» паводле сумы абодвух матчаў зь лікам 3:2, дасягнуў групавога раўнду. Патрапіўшы ў групу G, і, не зважаючы хатнюю перамогу над «Чэлсі» зь лікам ​​1:0, клюб у выніку фінішаваў трэцім і таму быў пераведзены да ўдзелу ў Кубку УЭФА ў тым жа сэзоне. Аднак, тамака ў 1/8 фіналу паводле двух матчаў «Бэтыс» саступіў румынскаму «[[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]]» зь лікам 0:3. [[Файл:Rgordillo.jpg|міні|[[Рафаэль Гардыльлё]], гулец «Бэтысу» й ягоны прэзыдэнт.]] У 2007 годзе клюб адзначаў сваё 100-годзьдзе. Сярод іншых мерапрыемстаў быў зарганізаваны таварыскі матч супраць тагачаснага пераможцы Лігі чэмпіёнаў «Міляну», які прайшоў у жніўні. «Бэтыс» апыўнуўся мацнейшым, перамогшы італьяскі клюбам зь лікам 1:0, дзякуючы рэалізаванаму [[Марк Гансалес|Маркам Гансалесам]] пэнальці. Празь сем дзён «Бэтыс» атрымаў перамогу ў [[турнір імя Рамона Каранса|турніры Рамон Каранса]], зарганізаванаму клюбам «[[Кадыс (футбольны клюб)|Кадыс]]». Сэвільцы перамаглі «[[Сарагоса (футбольны клюб)|Сарагосу]]» ў фінале толькі ў сэрыі пэнальці<ref>[https://web.archive.org/web/20091230090139/http://realbetisbalompie.es/noticias/comunicados.html?id=3693 «Todos los partidos de la pretemporada 2007–08»]. Real Betis.</ref>. У гэты пэрыяд клюб чакалі значныя зьмены, то бок за кароткі час з клюбу сышлі 14 гульцоў, якіх замянілі 8 футбалістаў. Акрамя таго, за два сэзоны «Бэтыс» ачольвалі чатыры трэнэры. За гэты час клюб апынуўся на 37-м радку сярод самых наведвальных клюбаў Эўропы. Пасьля некалькіх гадоў, калі «Бэтыс» быў блізкі да вылету з эліты, клюб скончыў [[Ля Ліга 2008—2009 гадоў|сэзон 2008—2009 гадоў]] на 18-м месцы й быў вымушаны апусьціцца ў [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгунду]]. 15 чэрвеня 2009 году больш за 65 тысяч заўзятараў, уключаючы такіх вядомых людзей, як то [[Рафаэль Гардыльлё]], [[Іполіта Рынкон]] і [[Хуліё Кардэньёса]], выйшлі на марш пратэсту ў Сэвільлі з патрабаваньнем да Руіса дэ Лёпэра, уладальніка блякуючага пакету акцыяў клюба, аб продажы ягонай долі ў клюбе й ягонага выдаленьня ад справаў клюбу. Не зважаючы на пратэсты, кіраўніцтва «Бэтыса» не зьмянілася, але ў канчатковым выніку «Бэтыыс» ня здолеў вярнуцца ў Ля Лігу<ref>[http://www.elmundo.es/elmundo/2009/06/03/andalucia_sevilla/1244011067.html «Lopera sigue mudo y ultras lo amenazan: 'Vende o muere'»]. El Mundo.</ref>. [[Файл:Betis villareal 2018.jpg|міні|зьлева|Матч «Бэтыс»—«[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]» на стадынё Бэніта Вільямарын 4 лютага 2018 году.]] У 2010 годзе сэвільскі суд распачаў расьсьледаваньне справаў Руіса дэ Лёпэра і ягоных актываў, фармальна абвінаваціўшы яго ў махлярстве. 7 ліпеня 2010 году за тыдзень да пачатку папярэдняй судовай справы Лёпэра прадаў 94% сваіх акцыяў кампаніі Bitton Sport, якая належыла бізнэсоўцу Люісу Олівэру, за даволі нізкі кошт, усяго за 16 млн эўра. Фармальна ў Лёпэра засталася толькі невялікая частка акцыяў, а Олівэр ужо быў вядомы як кіраўнік клюбам «[[Картахэна (футбольны клюб)|Картахэна]]» й «[[Хэрэс Хэрэс-дэ-ля-Франтэра|Хэрэс]]», якіх ён прывёў амаль да банкруцтва<ref>[http://www.marca.com/2010/10/27/futbol/equipos/betis/1288188407.html «Oliver: 'Ni los nazis hacían lo que hace esta loca'»]. Marca.</ref>. Аднак, да таго як угода была складзена, суд замарозіў пакет акцыяў Лёпэра. Застаўшыся ні з чым, Олівэр пасьпешліва купіў намінальную колькасьць акцыяў у трэціх асобаў і на чарговай радзе быў абраны да ліку дырэктароў клюбу. У адказ на гэта, судзьдзя прызначыў былога гульца «Бэтыса» Рафаэля Гардыльлё ў якасьці адміністрацыйнага кiраўнiка акцыяў, што належылі Лёпэру<ref>[https://web.archive.org/web/20120309005221/http://eldesmarque.es/betis/33746-la-venta-se-cierra-en-16-anos-a-pagar-en-5-anos «La venta se cierra en 16 millones a pagar en 5 años»]. El Desmarque.</ref>. [[Ля Ліга 2011—2012 гадоў|Сэзон 2011—2012 гадоў]] сэвільцы пачалі ў Ля Лізе, у першым некалькіх турах атрымаўшы чатыры перамогі. Асноўную ролю ў нападзе ўзяў на сябе [[Рубэн Кастра]], які й стаўся лепшым бамбрадзірам каманды ў сэзоне. У [[Ля Ліга 2012—2013 гадоў|сэзоне 2012—2013 гадоў]] «Бэтыс» фінішаваў на 7-м радку й кваліфікаваўся ў розыгрыш Лігі Эўропы. Эўрапейская кампанія атрымалася даволі пасьпяховай, «Бэтыс» зьбіў чэскі «[[Ябланец (футбольны клюб)|Ябланец]]» у кваліфікацыі й вышаў з групы I з другога месца, прапусьціўшы наперад толькі францускі «[[Алімпік Ліён|Ліён]]». У 1/16 фіналу паводле сумы бвух матчаў гішпанскі клюб быў мецьней за расейскі «[[Рубін Казань|Рубін]]», але саступіў у наступным раўндзе сваім адвечным супернікам клюбу «Сэвільлі» толькі ў сэрыі пэнальці. Аднак, у айчынным чэмпіянаце справы склаліся дрэнна й клюб зноўку быў паніжаны ў клясе. Тым ня менш, расстаньне зь Ля Лігай апынулася нядоўгім і клюб ужо ў наступным сэзоне вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён. == Сэвільскае дэрбі == «Бэтыс» мае даўняе суперніцтва са сваімі суседзямі з «[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільлі]]». Усяго ў гісторыі было зафіксавана 114 афіцыйных сустрэчы паміж гэтымі камандамі й у 45% матчаў перамгоў атрымлівалі гульцы «Сэвільлі», у той час, як футбалісты «Бэтысу» маюць на сваім рахунку 31% сустрэч. == Дасягненьні == * '''[[Ля Ліга|Чэмпіён Гішпаніі]]''' (1): ** 1935 * '''[[Кубак Гішпаніі па футболе|Уладальнікі Кубка Гішпаніі]]''' (3): ** 1977, 2005, 2022 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q71333269|Бр|}} {{Гулец1|2|Q14947422|Аб|}} {{Гулец1|3|Q13382434|Аб|}} {{Гулец1|4|Q99738875|Аб|}} {{Гулец1|5|Q310625|Аб|}} {{Гулец1|6|Q111070073|ПА|}} {{Гулец1|7|Q59205608|Нап|}} {{Гулец1|8|Q21027331|ПА|}} {{Гулец1|9|Q27037962|Нап|}} {{Гулец1|10|Q109327842|Нап|}} {{Гулец1|11|Q98872225|Аб|}} {{Гулец1|12|Q131905954|Аб|}} {{Гулец1|13|Q99508995|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q66499365|Нап|}} {{Гулец1|15|Q98092491|ПА|}} {{Гулец1|16|Q111914282|Аб|}} {{Гулец1|17|Q67085348|Нап|}} {{Гулец1|18|Q113330923|ПА|}} {{Гулец1|19|Q67243168|Нап|}} {{Гулец1|20|Q20743436|ПА|}} {{Гулец1|21|Q26708753|ПА|}} {{Гулец1|22|Q80892|ПА|капітан}} {{Гулец1|23|Q48568974|Аб|}} {{Гулец1|24|Q46748781|Нап|}} {{Гулец1|52|Q131905115|Нап|}} {{Гулец1|—|Q124295635|Нап|}} {{Канец складу}} == Рэкорды == * Найбуйнейшая хатняя перамога: «Бэтыс» 7:0 «[[Рэал Сарагоса|Сарагоса]]» ([[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1958—1959 гадоў|1958—1959]]) * Найбуйнейшая перамога ў гасьцёх: «[[Кадыс (футбольны клюб)|Кадыс]]» 0:5 «Бэтыс» ([[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1977—1978 гадоў|1977—1978]]) * Найбуйнейшая хатняя параза: «Бэтыс» 0:5 «[[Рэал Мадрыд]]» ([[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1960—1961 гадоў|1960—1961]]), «Бэтыс» 0:5 «Асасуна» ([[Ля Ліга 2006—2007 гадоў|2006—2007]]) * Найбуйнейшая параза ў гасьцёх: «[[Атлетык Більбао]]» 9:1 «Бэтыс» ([[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1932—1933 гадоў|1932—1933]]) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realbetisbalompie.es/ Афіцыйны сайт клюбу] {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Сэвільля]] hb2ttglmnyi4to0itqqdv3lrocp6paj 10 120248 2686361 2661859 2026-08-23T18:01:20Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686361 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Рэал Мадрыд |колер фону = white |колер тэксту = black |клюб_спасылка = Рэал Мадрыд |клюб = Рэал Мадрыд }} {{СФК-гулец|1|[[Тыбо Куртуа|Куртуа]]}} {{СФК-гулец|2|[[Рауль Асэнсіё|Асэнсіё]]}} {{СФК-гулец|3|[[Эдэр Мілітан|Мілітан]]}} {{СФК-гулец|4|[[Дын Гёйсэн|Гёйсэн]]}} {{СФК-гулец|5|[[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]]}} {{СФК-гулец|6|[[Эдуарду Камавінга|Камавінга]]}} {{СФК-гулец|7|[[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]]}} {{СФК-гулец|8|[[Фэдэрыка Вальвэрдэ|Вальвэрдэ]]}} {{СФК-гулец|9|[[Эндрык Фэліпэ|Эндрык]]}} {{СФК-гулец|10|[[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]]}} {{СФК-гулец|11|[[Радрыгу Сылва дэ Гоіс|Радрыгу]]}} {{СФК-гулец|12|[[Трэнт Аляксандар-Арнальд|Аляксандар-Арнальд]]}} {{СФК-гулец|13|[[Андрэй Лунін|Лунін]]}} {{СФК-гулец|14|[[Арэльен Чуамэні|Чуамэні]]}} {{СФК-гулец|15|[[Арда Гюлер|Гюлер]]}} {{СФК-гулец|16|[[Ібраіма Канатэ|Канатэ]]}} {{СФК-гулец|17|[[Марк Кукурэльля|Кукурэльля]]}} {{СФК-гулец|18|[[Альвара Фэрнандэс Карэрас|Карэрас]]}} {{СФК-гулец|19|[[Карляс Эсьпі|Эсьпі]]}} {{СФК-гулец|20|[[Бэрнарду Сылва|Сылва]]}} {{СФК-гулец|21|[[Браім Дыяс|Дыяс]]}} {{СФК-гулец|22|[[Антоніё Рудыгер|Рудыгер]]}} {{СФК-гулец|23|[[Фэрлян Мэндзі|Мэндзі]]}} {{СФК-гулец|24|[[Дэнзэль Думфрыс|Думфрыс]]}} {{СФК-гулец|25|[[Ян Дыямандэ|Дыямандэ]]}} {{СФК-гулец|27|[[Тыяга Пітарч|Пітарч]]}} {{СФК-гулец|29|[[Хорхэ Сэстэра|Сэстэра]]}} {{СФК-трэнэр|[[Жузэ Маўрыньню|Маўрыньню]] }}<noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Рэал Мадрыд]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Гішпанія]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Гішпанскі футбол]] </noinclude> s7w500ezvxdca5iid4aq1il51p9pa5t 0 121455 2686339 2652294 2026-08-23T17:13:17Z Dymitr 10914 /* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2686339 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Шабіер Алёнса Аляна''' ({{мова-eu|Xabier Alonso Olano}}; {{Н}} 25 лістапада 1981 году, [[Талёса]], [[Гішпанія]]) — колішні гішпанскі футбаліст басконскага паходжаньня. Ранеў гуляў на пазыцыі апорнага паўабаронцы, абараняючы колеры ў тым ліку [[Зборная Гішпаніі па футболе|нацыянальнай зборнай Гішпаніі]]. Удзельнік [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянату Эўропы 2004 году]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянату сьвету 2006]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|чэмпіянату Эўропы 2008]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|чэмпіянату сьвету 2010]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянату Эўропы 2012]] і [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянату сьвету 2014]]. Двухразовы чэмпіён Эўропы (2008, 2012) і чэмпіён сьвету (2010). Алёнса адрозьніваецца здольнасьцю забіваць галы з далёкіх дыстанцыяў. У матчы на [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]] супраць каманды «[[Лутан Таўн]]» у студзені 2006 году ён забіў два галы з далёкай дыстанцыі, адзін зь якіх ударам прыкладна з 60 мэтраў. У верасьні 2006 году Алёнса забіў яшчэ адзін гол са сваёй паловы поля ў матчы [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]] супраць «[[Ньюкасл Юнайтэд]]». == Раньнія гады == Шабі Алёнса паходзіць з футбольнай сям’і. Ягоны бацька, [[Пэрыка Алёнса]], гуляў за «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]», у складзе якога стаў двухразовым чэмпіёнам Гішпаніі, і за «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]». Брат Шабі, [[Мікеле Алёнса]], гуляе на пазыцыі паўабаронцы за «[[Тэнэрыфэ (футбольны клюб)|Тэнэрыфэ]]». Іншы брат, Ён — футбольны судзьдзя. Алёнса ёсьць выхаванцам футбольнай школы «Рэал Сасьедаду», ён дэбютаваў у прафэсійнай камандзе сан-сэбастыянскага клюбу ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзоне 1999—2000 гадоў]]. Ягоны першы выхад на поле адбыўся 1 сьнежня 1999 году ў паядынку на [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]] супраць клюбу «[[Лягроньнес Лягроньнё|Лягроньнес]]». == Кар’ера == === «Рэал Сасьедад» === Першую палову [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2000—2001 гадоў|сэзону 2000—2001 гадоў]] Алёнса адыграў у «[[Эйбар (футбольны клюб)|Эйбары]]» на правах арэнды, пасьля чаго вярнуўся ў родную каманду й стаў змагацца за месца ў асноўным складзе. У пасьпяховым для каманды [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2002—2003 гадоў|сэзоне 2002—2003 гадоў]], калі яна заняла другое месца ў чэмпіянаце, прапусьціўшы наперад толькі [[мадрыд]]зкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», Шабі Алёнса быў ключавым гульцом «Рэал Сасьедаду», ён прыняў удзел у 33 матчах і забіў у іх 3 галы й заявіў пра сябе як пра ўзыходзячую зорку гішпанскага футболу. === «Лівэрпул» === [[Файл:Xabi Alonso.jpg|міні|220пкс|зьлева|У складзе «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]»]] Алёнса перайшоў у «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]» у жніўні 2004 году. Ён дэбютаваў у ангельскай Прэм’ер-лізе 29 жніўня на «[[Рыбак Стэдыюм]]» у матчы супраць «[[Болтан Ўандэрэрз]]», які «Лівэрпул» прайграў зь лікам 0:1. Бачаньне поля й добрае валоданьне пасам дазволілі Алёнса стаць адным з асноўных гульцоў у паўабароне «Лівэрпулу», а ягоныя запамінальныя дакладныя далёкія пасы й відовішчныя магутныя ўдары зрабілі Алёнса ўлюбёнцам заўзятараў «чырвоных». 1 верасьня 2007 году яму ўпершыню ў кар’еры атрымалася двойчы за гульню паразіць браму суперніка «Лівэрпулу» ў Прэм’ер-лізе. Адбылася гэтая падзея ў матчы на ​​«[[Энфілд Роўд|Энфілдзе]]» супраць «[[Дэрбі Каўнці]]», у якім «чырвоныя» перамаглі зь лікам 6:0. Алёнса адкрыў лік у гэтым матчы, на 25-й хвіліне ударам са штрафнога з адлегласьці ў 50 мэтраў уразіўшы браму гасьцей. У другім тайме баск вызначыўся яшчэ раз, прабіўшы з-за межаў штрафной плошчы. Гэты гол стаў для «Лівэрпулу» чацьвертым у дадзеным паядынку. === «Рэал Мадрыд» === [[Файл:Xabi Alonso 48609.jpg|міні|220пкс|У матчы за мадрыдзкі «Рэал» у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]]]] Улетку 2009 году «Рэал» пачаў кампанію па скупцы вядомых гульцоў; адной з трансфэрных мэтаў каманды стаў Алёнса. Нягледзячы на тое, што трэнэр «Лівэрпула» [[Рафаэль Бэнітэс]] неаднаразова паведамляў пра тое, што клюб не мае намеру прадаваць басконскага гульца<ref>[https://web.archive.org/web/20160304190540/http://www.liverbird.ru/news/2009/6/oficialno-zajavlenie-kluba-po-alonso-i-maskerano «Официально: Заявление клуба по Алонсо и Маскерано»] на Liverbird.ru</ref><ref>[http://www.liverbird.ru/news/2009/7/benites-trebuet-vernosti «Бенитес требует верности»] на Liverbird.ru</ref>, прадстаўнікі «Рэала» ціснулі на «чырвоных», стала заяўляючы праз прэсу аб тым, што гулец ім вельмі патрэбны. Пры гэтым кіраўніцтва мадрыдзкага клюбу адмовіліся згаджацца зь мінімальнай сумай адчэпных (каля 35 мільёнаў фунтаў), якую патрабаваў за футбаліста «Лівэрпул», назваўшы яе «празмерна вялікай» за «гульца, якому няма замены»<ref>[http://www.liverbird.ru/news/2009/7/real-ne-ostavljaet-nadezhdy-kupit-alonso «„Реал“ не оставляет надежды купить Алонсо»] на Liverbird.ru</ref> й прыстрашыўшы наогул адмовіцца ад зьдзелкі<ref>[http://www.liverbird.ru/news/2009/7/ispanskie-gazety-alonso-i-arbeloa-na-vyhod «Испанские газеты: Алонсо и Арбелоа — на выход?»] на Liverbird.ru</ref>, і гэта пры тым, што незадоўга да гэтага мадрыдзкі клюб выдаткаваў 93 і 65 мільёны эўра на [[Крыштыяну Раналду]] й [[Кака]] адпаведна. Алёнса атрымаў у новым клюбе кашулю з 22 нумарам. Свой першы гол за «сьметанковых» забіў 21 лютага 2010 году ў матчы супраць «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэалу]]», які мадрыдзкі перайгралі зь лікам 6:2. У свой першы сэзон калі Алёнса ня быў дысквіліфікаваны ці траўмаваны [[Мануэль Пэлегрыні]] заўсёды выпускаў гульца ў стартавым складзе на матчы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] і [[Ля Ліга|Ля Лігі]]. У чэмпіянаце Гішпаніі пашабаронца дапамог клюбу атрымаць 96 пунктаў, але гэты было на 3 пункты менш за паказчык «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]». На другі сэзон футбаліста ў каманду ў якасьці галоўнага трэнээрам прыйшоў працаваць [[Жузэ Маўрыньню]]. Алёнса зьмяніў нумар на 14 пасьля сыходу з клюбу віцэ-капітана [[Гуці]]. У сэзоне Шабіер не забіў ніводнага голу, аднак быў важнай часткай каманды, пільна гуляючы ў апорнай зоне. Свой трэці сэзон гулец распачаў забіўшы другі гол у матчы супраць «Барсэлёны» на [[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]] ў матчы Супэркубку Гішпаніі, сустрэча скончылася ўнічыю зь лікам 2:2. 21 верасьня 2011 году паўабаронца правёў свой ​​соты афіцыйны матч за «Рэал» у матчы супраць «[[Расінг Сантандэр|Расінгу]]», аднак гульня таксама скончылася ўнічыю зь лікам 0:0. Алёнса па-ранейшаму займаў бясспрэчную пазыцыю апорнага паўабаронца ў камандзе. Паводле вынікаў сэзон Алёнса ўпершыню стаў чэмпіёнам Гішпаніі. 8 студзеня 2014 году Алёнса падоўжыў кантракт з клюбам, новае пагадненьне было разьлічана да 2016 году<ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2536096/Xabi-Alonso-signs-two-year-contract-extension-Real-Madrid.html Alonso signs two-year contract extension at Real Madrid despite Premier League interest]. DailyMail.</ref>. === «Баварыя» === 29 жніўня 2014 году Алёнса перайшоў у табар нямецкай «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]», падпісаўшы з клюбам двухгадовы кантракт<ref>[http://www.fcbayern.de/en/news/news/2014/xabi-alonso-signs-for-bayern-290814.php Xabi Alonso completes Bayern switch]. FCBayern.de.</ref>. Дэбютаваў на наступны дзень у матчы супраць «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]», які скончыўся ўнічыю 1:1<ref>[http://www.goal.com/en-gb/match/schalke-04-vs-bayern-m%C3%BCnchen/1713403/report?ICID=MP_MS_5 Schalke 1-1 Bayern Munich: Howedes seals controversial point for hosts]. Goal.com</ref>. === Міжнародная кар’ера === Упершыню за [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборную Гішпаніі]] Алёнса згуляў 30 красавіка 2003 году ў таварыскім матчы супраць [[зборная Эквадору па футболе|зборнай Эквадору]], ва ўзросьце 22 гадоў. На чэмпіянаце сьвету ў Нямеччыне Шабі Алёнса 14 чэрвеня 2006 году забіў свой першы гол за зборную у браму [[Зборная Ўкраіны па футболе|зборнай Ўкраіны]]. == Дасягненьні == [[Файл:Xabi Alonso goal celebration Euro 2012 vs France.jpg|значак|Шабі Алёнса забівае гол у браму [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянаце Эўропы 2012 году]]]] === Клюбныя === '''«Лівэрпул»''': * Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2005 * Уладаьнік [[Супэркубак Эўропы па футболе|Супэркубка Эўропы]]: 2005 * Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]: 2006 * Уладальнік [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны па футболе]]: 2006 '''«Рэал»''': * [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|Чэмпіён Гішпаніі]]: 2012 * Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]] (2): 2011, 2014 * Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 2012 * Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2014 * Пераможца [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка Эўропы]]: 2014 '''«Баварыя»''': * [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]]: 2015 === Міжнародныя === '''Гішпанія''': * [[Чэмпіянат сьвету па футболе|Чэмпіён сьвету]]: 2010 * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіён Эўропы]] (2): 2008, 2012 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm Профіль на афіцыйным сайце «Рэал Мадрыд»] {{ref-en}} {{ref-es}} * [http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso Профіль на афіцыйным сайце «Лівэрпулу»] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20051231161108/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm Профіль] на BBC Sport {{ref-en}} * [http://www.national-football-teams.com/player/6255.html Статыстыка] на National Football Teams {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20100302045846/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=25512 Статыстыка] на Soccerbase {{ref-en}} {{Склад ФК Чэлсі}} {{Навігацыйная група |назоў = Алёнса ў складзе [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Гішпанія}}; |Гішпанія на ЧЭ-2004 |Гішпанія на ЧС-2006 |Гішпанія на ЧЭ-2008 |Гішпанія на ЧС-2010 |Гішпанія на ЧЭ-2012 |Гішпанія на ЧС-2014 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Алёнса, Шабі}} [[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]] gqn7t1jbt7b52uszy8jhfk9igbmvg3r 0 121490 2686282 2623795 2026-08-23T14:09:14Z Dymitr 10914 артаграфія 2686282 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Крыстоф Жае''' ({{мова-fr|Christophe Jallet}}; {{Н}} 31 кастрычніка 1983 году, [[Каньяк (горад)|Каньяк]], [[Францыя]]) — былы [[Францыя|францускі]] футбаліст. Выступаў на пазыцыі правага абаронцы, але мог згуляць і ў паўабароне. 3 жніўня 2010 году ён заклікаўся ў [[Зборная Францыі па футболе|зборную Францыі]] на таварыскі матч супраць [[зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]], але на поле гэтак і ня выйшаў. Дэбютаваў за зборную 15 жніўня 2012 году ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Ўругваю па футболе|зборнай Уругваю]]. 22 красавіка 2011 году падоўжыў свой кантракт з клюбам ПСЖ да 2015 году<ref>[http://www.leparisien.fr/psg-foot-paris-saint-germain/psg-jallet-prolonge-a-son-tour-22-04-2011-1419038.php PSG: Jallet prolonge a son tour]. leparisien.fr</ref>. Аднак [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2014—2015 гадоў|сэзон 2014—2015 гадоў]] пачаў у ліёнскім «Алімпіку», куды сышоў з-за канкурэнцыі ў парыскім клюбе. == Дасягненьні == '''«Пары Сэн-Жэрмэн»''': * [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]: 2013, 2014 * Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]: 2010 * Уладальнік [[Кубак францускай лігі па футболе|Кубка францускай лігі]]: 2014 * Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]: 2013 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=9575 Профіль] на National Football Teams * [https://web.archive.org/web/20110706172313/http://www.lfp.fr/joueur/jallet-christophe Профіль] на сайце LFP.fr {{Францыя на ЧЭ-2016}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Жае, Крыстоф}} [[Катэгорыя:Францускія футбалісты]] 9jovmjls4k6z3fxot33o7iw8bbwfg7z 0 127446 2686440 2460582 2026-08-23T19:54:06Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686440 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўбарова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = пасёлак |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Менскі раён|Менскі]] |Сельсавет = [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 27 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223048<ref>[http://zip.belpost.by/street/dovborovo-minsk-minskiy-rogovskiy Довборово — список улиц. Телефонный код 8-017] Белпошта{{ref-ru}}</ref> |СААТА = 6236858061<ref>{{спасылка|url = http://www.old.nalog.gov.by/program/ssoato.html|загаловак = Населённые пункты Республики Беларусь|копія = http://www.webcitation.org/6Je40BFht|дата копіі = 15 верасьня 2013}}</ref> |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 12 |Шырата сэкундаў = 39 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 21 |Даўгата сэкундаў = 20 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 316.</ref> — [[пасёлак]] у [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Удранка (рака)|Удранкі]]. Уваходзіць у склад [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскага сельсавету]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Н|8965}}. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 44 чалавек * 2010 год — 27 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Шаршунскі сельсавет}} {{Менскі раён}} [[Катэгорыя:Шаршунскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну]] dagjekqmerybtwhljpsshmlexibr834 0 127449 2686439 2460575 2026-08-23T19:54:01Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686439 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўбарова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Менскі раён|Менскі]] |Сельсавет = [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 3 |Год падліку колькасьці = 2012 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="harady" /> |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223048 |СААТА = 6236858056<ref>{{спасылка|url = http://www.old.nalog.gov.by/program/ssoato.html|загаловак = Населённые пункты Республики Беларусь|копія = http://www.webcitation.org/6Je40BFht|дата копіі = 15 верасьня 2013}}</ref> |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 13 |Шырата сэкундаў = 8 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 22 |Даўгата сэкундаў = 27 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 316.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Удранка (рака)|Удранкі]]. Уваходзіць у склад [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскага сельсавету]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Н|8965}}. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 8 чалавек * 2010 год — 5 чалавек * 2012 год — 3 чалавекі<ref name="harady">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-3к}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Шаршунскі сельсавет}} {{Менскі раён}} [[Катэгорыя:Шаршунскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну]] 0hrm5jdp944hkrzzam819yy7s4hrszp 0 127928 2686362 2652295 2026-08-23T18:01:33Z Dymitr 10914 /* Вонкавыя спасылкі */ -[[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2686362 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Альва́ра Арбэлёа Ко́ка''' ({{мова-es|Álvaro Arbeloa Coca}}; {{Н}} 17 студзеня 1983 году, [[Саляманка]], [[Гішпанія]]) — былы гішпанскі футбаліст, абаронца [[Зборная Гішпаніі па футболе|нацыянальнай зборнай Гішпаніі]]. Чэмпіён сьвету й Эўропы ў складзе зборнай Гішпаніі. Гуляе пераважна на пазыцыі правага абаронцы, аднак можа гуляць у якасьці цэнтральнага абаронцы. Сёньня займае пасаду галоўнага трэнэра клюбу «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]». == Кар’ера == === Раньнія гады === Альвара быў падпісаны мадрыдзкім «[[Рэал Мадрыд|Рэалам]]» у зусім юным узросьце й пачаў выступаць за юнацкую каманду клюбу, якую ў той час трэніраваў [[Рафаэль Бэнітэс]]. Зь цягам часу ён стаў сталым гульцом рэзэрвовай каманды й двойчы згуляў за асноўны склад, аднак так і ня здолеў там замацавацца. 24 ліпеня 2006 году Арбэлёа перайшоў у «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]», матываваўшы гэты трансфэр жаданьнем рэгулярна гуляць. === «Лівэрпул» === Неўзабаве ён прыцягнуў увагу «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпула]]», і 31 студзеня 2007 году перайшоў у гэты ангельскі клюб. Сума ўгоды склала 2,5 мільёну фунтаў, прычым 50% зь іх атрымаў «Рэал». Ягоны дэбют у «Лівэрпулі» адбыўся 10 лютага ў матчы супраць «[[Ньюкасл Юнайтэд|Ньюкаслу]]», які скончыўся паразай ягонай каманды. Альвара ў гэтай сустрэчы выйшаў на замену [[Джэрмэйн Пэнант|Джэрмэйну Пэнанту]]. Аднак паўнавартасным ягоным дэбютам варта лічыць матч супраць «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]» на [[Камп Ноў]], які адбыўся 21 лютага ў рамках 1/8 розыгрышу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]. Арбелёа выйшаў на гэтую гульню ў стартавым складзе на пазыцыю левага абаронцы. Ягонай прамой задачай было зачыніць у гаспадароў [[Ліянэль Мэсі|Ліянэля Мэсі]]. 7 красавіка 2007 году Арбелёа забіў свой ​​першы гол за «Лівэрпул», стаўшы тым самым першым за 14 з паловай гадоў гульцом «Лівэрпула», якія носяць футболку з другім нумарам, які вызначыўся ў афіцыйным матчы, і першым за такі ж тэрмін другім нумарам, які забіў гол у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-Лізе]]. Перад [[Прэм’ер-Ліга 2007—2008 гадоў|сэзонам 2007—2008 гадоў]] Альвара зьмяніў нумар «2» на нумар «17», які вызваліўся пасьля сыходу з каманды [[Крэйг Бэламі|Крэйга Бэламі]]. === Вяртаньне ў «Рэал» === 29 ліпеня 2009 году было абвешчана, што «Рэал» і «Лівэрпул» дасягнулі пагадненьня аб перадачы Арбелёа ў гішпанскі клюб. Сума трансфэру склала 5 млн фунтаў стэрлінгаў<ref>[https://web.archive.org/web/20121021004100/http://www.skysports.com/football/player/0,19754,11669_296491,00.html Alvaro Arbeloa]. Sky Sports.</ref>. === Зборная === 27 сакавіка 2008 году адбыўся дэбют Альвара у нацыянальнай [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]]. На 73-й хвіліне таварыскага матчу супраць італьянцаў Арбелёа выйшаў на замену [[Сэрхіё Рамас]]у. == Дасягненьні == === Клюбныя === '''Рэал Мадрыд''' * [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|Чэмпіён Гішпаніі]]: 2012 * Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]: 2011, 2014 * Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 2011, 2014 * Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2014, 2016 * Уладальнік [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]: 2014 * Пераможца [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|клюбнага чэмпіянату сьвету]]: 2014 === Міжнародныя === '''Гішпанія''' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіён Эўропы]]: 2008, 2012 * [[Чэмпіянат сьвету па футболе|Чэмпіён сьвету]]: 2010 * Бронзавы прызэр [[Кубак Канфэдэрыцыяў|Кубка Канфэдэрыцыяў]]: 2009 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777309544/jugador/Jugador/Arbeloa.htm Профіль на афіцыйным сайце Рэал Мадрыд] * [http://www.transfermarkt.co.uk/en/%C3%81lvaro-arbeloa/leistungsdaten/spieler_28260.html Профіль] на сайце transfermarkt.co.uk {{Навігацыйная група |назоў = Арбэлёа ў складзе [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Гішпанія}}; |Гішпанія на ЧЭ-2008 |Гішпанія на ЧС-2010 |Гішпанія на ЧЭ-2012 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Арбэлёа, Альвара}} [[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]] ra8v4z1cbkc7dmzu1058neqfekmqav7 2686363 2686362 2026-08-23T18:01:50Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686363 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Альва́ра Арбэлёа Ко́ка''' ({{мова-es|Álvaro Arbeloa Coca}}; {{Н}} 17 студзеня 1983 году, [[Саляманка]], [[Гішпанія]]) — былы гішпанскі футбаліст, абаронца [[Зборная Гішпаніі па футболе|нацыянальнай зборнай Гішпаніі]]. Чэмпіён сьвету й Эўропы ў складзе зборнай Гішпаніі. Гуляе пераважна на пазыцыі правага абаронцы, аднак можа гуляць у якасьці цэнтральнага абаронцы. == Кар’ера == === Раньнія гады === Альвара быў падпісаны мадрыдзкім «[[Рэал Мадрыд|Рэалам]]» у зусім юным узросьце й пачаў выступаць за юнацкую каманду клюбу, якую ў той час трэніраваў [[Рафаэль Бэнітэс]]. Зь цягам часу ён стаў сталым гульцом рэзэрвовай каманды й двойчы згуляў за асноўны склад, аднак так і ня здолеў там замацавацца. 24 ліпеня 2006 году Арбэлёа перайшоў у «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]», матываваўшы гэты трансфэр жаданьнем рэгулярна гуляць. === «Лівэрпул» === Неўзабаве ён прыцягнуў увагу «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпула]]», і 31 студзеня 2007 году перайшоў у гэты ангельскі клюб. Сума ўгоды склала 2,5 мільёну фунтаў, прычым 50% зь іх атрымаў «Рэал». Ягоны дэбют у «Лівэрпулі» адбыўся 10 лютага ў матчы супраць «[[Ньюкасл Юнайтэд|Ньюкаслу]]», які скончыўся паразай ягонай каманды. Альвара ў гэтай сустрэчы выйшаў на замену [[Джэрмэйн Пэнант|Джэрмэйну Пэнанту]]. Аднак паўнавартасным ягоным дэбютам варта лічыць матч супраць «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]» на [[Камп Ноў]], які адбыўся 21 лютага ў рамках 1/8 розыгрышу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]. Арбелёа выйшаў на гэтую гульню ў стартавым складзе на пазыцыю левага абаронцы. Ягонай прамой задачай было зачыніць у гаспадароў [[Ліянэль Мэсі|Ліянэля Мэсі]]. 7 красавіка 2007 году Арбелёа забіў свой ​​першы гол за «Лівэрпул», стаўшы тым самым першым за 14 з паловай гадоў гульцом «Лівэрпула», якія носяць футболку з другім нумарам, які вызначыўся ў афіцыйным матчы, і першым за такі ж тэрмін другім нумарам, які забіў гол у [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-Лізе]]. Перад [[Прэм’ер-Ліга 2007—2008 гадоў|сэзонам 2007—2008 гадоў]] Альвара зьмяніў нумар «2» на нумар «17», які вызваліўся пасьля сыходу з каманды [[Крэйг Бэламі|Крэйга Бэламі]]. === Вяртаньне ў «Рэал» === 29 ліпеня 2009 году было абвешчана, што «Рэал» і «Лівэрпул» дасягнулі пагадненьня аб перадачы Арбелёа ў гішпанскі клюб. Сума трансфэру склала 5 млн фунтаў стэрлінгаў<ref>[https://web.archive.org/web/20121021004100/http://www.skysports.com/football/player/0,19754,11669_296491,00.html Alvaro Arbeloa]. Sky Sports.</ref>. === Зборная === 27 сакавіка 2008 году адбыўся дэбют Альвара у нацыянальнай [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]]. На 73-й хвіліне таварыскага матчу супраць італьянцаў Арбелёа выйшаў на замену [[Сэрхіё Рамас]]у. == Дасягненьні == === Клюбныя === '''Рэал Мадрыд''' * [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|Чэмпіён Гішпаніі]]: 2012 * Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]: 2011, 2014 * Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 2011, 2014 * Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2014, 2016 * Уладальнік [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]: 2014 * Пераможца [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|клюбнага чэмпіянату сьвету]]: 2014 === Міжнародныя === '''Гішпанія''' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіён Эўропы]]: 2008, 2012 * [[Чэмпіянат сьвету па футболе|Чэмпіён сьвету]]: 2010 * Бронзавы прызэр [[Кубак Канфэдэрыцыяў|Кубка Канфэдэрыцыяў]]: 2009 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777309544/jugador/Jugador/Arbeloa.htm Профіль на афіцыйным сайце Рэал Мадрыд] * [http://www.transfermarkt.co.uk/en/%C3%81lvaro-arbeloa/leistungsdaten/spieler_28260.html Профіль] на сайце transfermarkt.co.uk {{Навігацыйная група |назоў = Арбэлёа ў складзе [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Гішпанія}}; |Гішпанія на ЧЭ-2008 |Гішпанія на ЧС-2010 |Гішпанія на ЧЭ-2012 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Арбэлёа, Альвара}} [[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]] lcz1qi7ohxfpcufuw9053we06y9yj4n 0 128668 2686372 2658551 2026-08-23T18:19:30Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686372 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Джэноа |Лягатып = Genoa CFC crest.svg |Горад = [[Генуя]], [[Італія]] |Стадыён = [[Люіджы Фэрарыс (стадыён)|Люіджы Фэрарыс]] |Умяшчальнасьць = 36 536 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ДжэноаГенуЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ДжэноаГенуСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ДжэноаГену}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_b1 = _genoa2122h | body1 = FFFFFF | pattern_la1 = _genoa2122h | leftarm1 = FFFFFF | pattern_ra1 = _genoa2122h | rightarm1 = FFFFFF | pattern_sh1 = _genoa2122h | shorts1 = f | pattern_so1 = _genoa2122h | socks1 = 000052 | pattern_b2 = _genoa2122a | body2 = FFFFFF | pattern_la2 = _genoa2122a | leftarm2 = f | pattern_ra2 = _genoa2122a | rightarm2 = f | pattern_sh2 = _genoa2122a | shorts2 = FFFFFF | pattern_so2 = _genoa2122a | socks2 = FFFFFF | pattern_b3 = _genoa2122t | body3 = FFFFFF | pattern_la3 = _genoa2122t | leftarm3 = f | pattern_ra3 = _genoa2122t | rightarm3 = f | pattern_sh3 = _genoa2122t | shorts3 = FFFFFF | pattern_so3 = _genoa2122t | socks3 = A8A8A8 }} «'''Джэноа'''» ({{мова-it|Genoa}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Генуя]]. Заснаваны ў 1893 годзе. Дзевяціразовы чэмпіён Італіі й аднаразовы ўладальнік Кубка Італіі. Нягледзячы на тое, [[лёгкая атлетыка|лёгкаатлетычны]] й [[крыкет]]ны клюбы былі заснаваны ў 1893 годзе ангельцамі як брытанскі спартовы клюб за мяжой, гульцамі ў гэтым таварыстве былі выключна падданыя ангельскай кароны да 10 красавіка 1897 году, калі склад быў адчынены для італьянскіх грамадзянаў<ref>[https://web.archive.org/web/20080119144722/http://www.fourfourtwo.premiumtv.co.uk/page/TravelItaly/0,,11442,00.html «Genoa»]. FourFourTwo.com.</ref>. Футбольная сэкцыя клюбу быў створана ў 1897 годзе Джэймзам Рычардсанам Спэнсьлі, што робіць футбольную каманду найстарэйшым існуючым клюбам у сваім родзе ў [[Італія|Італіі]]<ref>[http://www.genoacfc.it/storia.asp «Storia»]. GenoaCFC.it</ref>. Падчас сваёй доўгай гісторыі «Джэноа» перамагала ў спаборніцтве [[Сэрыя А|Сэрыі А]] дзевяць разоў. Першы тытул «Джэноа» быў здабыты ў першым чэмпіянаце ў 1898 годзе, а апошні ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1923—1924 гадоў|сэзоне 1923—1924 гадоў]]. Гістарычна склалася так, што «Джэноа» ёсьць чацьвертым найбольш пасьпяховым італьянскім клюбам<ref>[http://www.lega-calcio.it/it/Serie-A-TIM/Albo-doro.page «Campionato Serie A – Albo D’oro»]. Lega Calcio.</ref>. Клюб праводзіць свае хатнія матчы на стадыёне «[[Люіджы Фэрарыс (стадыён)|Люіджы Фэрарыс]]», які здольны зьмясьціць 36 536 чалавек<ref>[http://www.genoacfc.it/stadio.asp «Stadio Luigi Ferraris»]. GenoaCFC.it.</ref>. Гэтая пляцоўка зьяўляецца хатняй для клюбу з 1911 году. З 1946 году стадыён таксама выкарыстоўваецца як хатняя арэна для іншага футбольнага клюбу з гораду «[[Сампдорыя Генуя|Сампдорыі]]». «Джэноа» большую частку сваёй пасьляваеннай гісторыі праводзіць паміж Сэрыяй А й [[Сэрыя Б|Сэрыяй Б]]. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны 7 верасьня 1893 году як «Гэнуэскі крыкетны й атлетычны клюб» ({{мова-en|Genoa Cricket & Athletic Club|скарочана}})<ref name="RSSSF">[http://www.rsssf.com/tablesg/genoa.html «Genoa Cricket & Football Club – Short Historical Overview 1893–1960»]. RSSSF.com.</ref>. Першапачаткова клюб спаборнічаў толькі ў [[лёгкая атлетыка|лёгкай атлетыцы]] й [[крыкет|крыкеце]]. З-за таго, што клюб быў створаны, каб прадстаўляць [[Ангельшчына|Ангельшчыну]] за мяжой, арыгінальныя футболкі былі белага колеру, то бок такога ж колеру, як і кашулі нацыянальнай [[зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]]<ref name="RSSSF"/>. [[Файл:Genoa 1893.png|значак|зьлева|Першыя пераможцы чэмпіянату Італіі футбалісты клюбу «Джэноа».]] З адкрыцьцём футбольнай сэкцыі было прынята рашэньне ад дазволе ўдзелу італьянскіх грамадзянаў у дзейнасьці клюбу. Першы таварыскі матч «Джэноа» праводзіла дома супраць зьмешанай каманды турынскіх клюбаў «[[Інтэрнацыянале Турын|Інтэрнацыянале]]» й «[[Тарынэзэ Турын|Тарынэзэ]]», дзе генуэскі клюб трываў паразу зь лікам 1:0<ref name="RSSSF"/>. Неўзабаве пасьля гэтага «Джэноа» атрымаў сваю першую перамогу ў выязным матчы супраць клюбу «[[Алесандрыя (футбольны клюб)|Алесандрыя]]» зь лікам 2:0. Таварыскія матчы таксама мелі месца супраць камандаў розных брытанскіх суднаў, якія прыходзілі ў порт [[Генуя|Генуі]]. Футбол у Італіі ўзьняўся на новы ўзровень з стварэньнем [[Італьянская футбольная фэдэрацыя|Італьянскай футбольнай фэдэрацыі]] й паўстаньню [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі]]<ref name=enciclop>{{спасылка|спасылка=http://www.enciclopediadelcalcio.com/Genoa1.html|загаловак=Storia del Genoa|выдавецтва=EnciclopediaDelCalcio.com|копія=https://web.archive.org/web/20090312013216/http://www.enciclopediadelcalcio.com/Genoa1.html|дата копіі=12.03.2009}}</ref>. «Джэноа» брала ўдзел у першым чэмпіянаце Італіі ў 1898 годзе на стадыёне «[[Вэлядром Умбэрта I]]» у [[Турын]]е<ref name="enciclop"/>. Яны перамаглі турынскую «[[Джынастыка Турын|Джынастыку]]» зь лікам 2:1 у сваёй першай афіцыйнай гульні 8 траўня, а пазьней у той жа дзень здабылі перамогу ў першым чэмпіянаце, абгуляўшы «Інтэрнацыянале» зь лікам 3:1 пасьля дадатковага часу<ref name=league>{{кніга|імя=Panini Edizioni|прозьвішча=Modena|загаловак=Almanacco Illustrato del Calcio&nbsp;– La Storia 1898–2004|год=2005}}</ref>. Каманда вярнулася ў наступны сэзон, на гэты раз зь некаторымі зьменамі, а назва клюбу была зьмененая на «Генуэскі крыкетны й футбольны клюб», пры гэтым зь ягонай назвы зьнік прыметнік «атлетычны». Таксама быў заменены колер кашуляў, гэтак футбалісты апранулі бела-сінія вэртыкальныя палоскамі. «Джэноа» здабыла свой другі тытул у аднадзённым турніры, які адбыўся 16 красавіка 1899 году, абыграўшы «Інтэрнацыянале» зь лікам 3:1 у другі раз. На шляху да трэцяга запар тытула ў 1900 годзе яны таксама перамаглі мясцовых супернікаў «Самп’ердарэнэзэ» зь лікам 7:0. Такой розьніцы ў ліку не было ў лізе ажно да 1910 году. У фінале генуэскі здабылі перамогу над «Тарынэзэ» зь лікам 3:1<ref name=league/>. У 1901 годзе клюб зноў зьмяніў колеры, узяўшы свае знакамітыя чырвона-сінія колеры, дзякуючы чаму яны сталі вядомыя як «расаблю». Гэтыя колеры выкарыстоўваюцца й па сёньня. Варта адзначыць, што «Джэноа» стала першай італьянскай футбольнай камандай, якая згуляла міжнародны матч, калі 27 красавіка 1903 году яны наведалі Францыю, каб згуляць і перамагчы «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніццу]]» зь лікам 3:0. Акрамя перамогі ў чэмпіянаце Італіі ў 1904 годзе, гэты год таксама быў адметны тым, што рэзэрвісты «Джэноа» выйгралі першы ў гісторыі сэзон лігі другой катэгорыі, які пазьней стаў Сэрыяй Б. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q36318897|Бр|}} {{Гулец1|2|Q100271093|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Аль-Ітыгад Джыда|Аль-Ітыгад]]}} {{Гулец1|3|Q27107030|Аб|}} {{Гулец1|4|Q135395465|ПА|}} {{Гулец1|5|Q30330390|Аб|}} {{Гулец1|8|Q108188237|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рома Рым|Рома]]}} {{Гулец1|9|Q106200290|Нап|}} {{Гулец1|10|Q69691627|Нап|}} {{Гулец1|11|Q138328477|ПА|}} {{Гулец1|13|Q110495913|Аб|}} {{Гулец1|15|Q110654763|Аб|}} {{Гулец1|17|Q105591986|Нап|}} {{Гулец1|19|Q137807910|Нап|}} {{Гулец1|20|Q7606487|Аб|}} {{Гулец1|22|Q39161128|Аб|капітан}} {{Гулец1|25|Q43559571|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Алімпік Марсэль|Марсэль]]}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|27|Q125925137|Аб|}} {{Гулец1|29|Q64896366|Нап|}} {{Гулец1|31|Q118347581|Аб|}} {{Гулец1|32|Q52158000|ПА|}} {{Гулец1|34|Q114390965|Аб|}} {{Гулец1|35|Q136295850|Бр|}} {{Гулец1|39|Q64009408|Бр|}} {{Гулец1|71|Q139244033|ПА|}} {{Гулец1|74|Q140855675|Аб|}} {{Гулец1|76|Q131796025|Нап|}} {{Гулец1|77|Q108297713|ПА|}} {{Гулец1|85|Q140855677|Аб|}} {{Гулец1|97|Q27995699|ПА|}} {{Гулец1|99|Q64224732|Бр|}} {{Гулец1|—|Q140855671|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.genoacfc.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Джэноа Генуя| ]] nkz31f5dv4q2lvc46fpue157w6ltg70 10 128694 2686415 2671049 2026-08-23T19:22:43Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686415 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК ПСЖ Парыж |колер фону = #000066 |колер тэксту = red |клюб_спасылка = Пары Сэн-Жэрмэн Парыж |клюб = Пары Сэн-Жэрмэн }} {{СФК-гулец|2|[[Ашраф Гакімі|Гакімі]]}} {{СФК-гулец|4|[[Лукас Бэралду|Бэралду]]}} {{СФК-гулец|5|[[Маркас Аоас Карэа|Маркіньюс]]}} {{СФК-гулец|6|[[Ільля Забарны|Забарны]]}} {{СФК-гулец|7|[[Хвіча Кварацхелія|Кварацхелія]]}} {{СФК-гулец|8|[[Фабіян Руіс|Руіс]]}} {{СФК-гулец|9|[[Фэран Торэс|Торэс]]}} {{СФК-гулец|10|[[Усман Дэмбэле|Дэмбэле]]}} {{СФК-гулец|11|[[Магнэ Акліюш|Акліюш]]}} {{СФК-гулец|12|[[Люка Дынь|Дынь]]}} {{СФК-гулец|14|[[Дэзырэ Дуэ|Дуэ]]}} {{СФК-гулец|16|[[Алесандра Лянгані|Лянгані]]}} {{СФК-гулец|17|[[Вітар Фэрэйра|Вітыньня]]}} {{СФК-гулец|21|[[Люкас Эрнандэс|Эрнандэс]]}} {{СФК-гулец|22|[[Міка Готс|Готс]]}} {{СФК-гулец|24|[[Сэні Маюлю|Маюлю]]}} {{СФК-гулец|25|[[Нуну Алешандры Таварыш Мэндыш|Мэндыш]]}} {{СФК-гулец|27|[[Дро Фэрнандэс|Фэрнандэс]]}} {{СФК-гулец|29|[[Брадлі Баркаля|Баркаля]]}} {{СФК-гулец|30|[[Люка Шэвалье|Шэвалье]]}} {{СФК-гулец|33|[[Варэн Заір-Эмры|Заір-Эмры]]}} {{СФК-гулец|39|[[Мацьвей Сафонаў|Сафонаў]]}} {{СФК-гулец|47|[[Кентэн Нджанту|Нджанту]]}} {{СФК-гулец|49|[[Ібраім Мбай|Мбай]]}} {{СФК-гулец|51|[[Віліян Пача|Пача]]}} {{СФК-гулец|87|[[Жуан Нэвіш|Нэвіш]]}} {{СФК-трэнэр|[[Люіс Энрыке|Энрыке]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Пары Сэн-Жэрмэн]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Францыя]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Францускі футбол]] </noinclude> snb9sdre3zd9ow2p2c79ncr71v1powi 0 131256 2686351 2658583 2026-08-23T17:42:42Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686351 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Раё Вальекана |Лягатып = Rayo Vallecano logo.png |ПоўнаяНазва = Rayo Vallecano de Madrid |Горад = [[Мадрыд]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 29 траўня 1924 |Стадыён = [[Эстадыё дэ Вальекас]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|14708}} |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РаёВальекаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РаёВальекаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РаёВальека}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _rayo2425h | pattern_b1 = _rayo2425h | pattern_ra1 = _rayo2425h | pattern_sh1 = _rayo2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _rayo2425a | pattern_b2 = _rayo2425a | pattern_ra2 = _rayo2425a | pattern_sh2 = _rayo2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | pattern_la3 = _rayo2425t | pattern_b3 = _rayo2425t | pattern_ra3 = _rayo2425t | pattern_sh3 = _rayo2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 6A7183 | body3 = 6A7183 | rightarm3 = 6A7183 | shorts3 = 6A7183 | socks3 = 6A7183 }} «'''Ра́ё Вальека́на'''» ({{мова-es|Rayo Vallecano}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]], які месьціцца ў горадзе [[Мадрыд]]зе. Клюб быў заснаваны 29 траўня 1924 году. Хатнія сустрэчы праводзіць на стадыёне «[[Эстадыё дэ Вальекас]]», чыя назва паходзіць ад прадмесьця [[Вальекас]], у якім стадыён знаходзіцца. Ёсьць трэцім паводле посьпехаў мадрыдзкім клюбам пасьля «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» і «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]». == Гісторыя == «Раё Вальекана» быў заснаваны 29 траўня 1924 году родным горадзе Прудэнсіі Прыега, жонкі першага прэзыдэнта клюбу Хуліяна Ўэрты. Натхнёныя магутным аргентынскім клюбам «[[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]]», у 1949 годзе, пасьля дамоўленасьці з мадрыдзкім «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]», на спартовую кашулю дружыны была дададзеная чырвоная дыяганальная палосачка, а клюб упершыню ў сваёй гісторыі дасягнуў трэцяга дывізіёну гішпанскага першынства<ref>[http://www.rayovallecano.es/historia/ «Historia resumida del Rayo»]. Rayo Vallecano.</ref>. У 1980-х і 1990-х гадох клюб выступаў нестабільна, чаргуючы сэзоны ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]] і [[Сэгунда|Сэгундзе]]. [[Чэмпіянат Гішпаніі 1984—1985 гадоў|Сэзон 1984—1985 гадоў]] клюб і зусім правёў у трэцяй паводле значнасьці лізе гішпанскага футболу<ref>[https://www.bdfutbol.com/en/t/t1983-842a.html «Classification 2nd Division 1983—84»]. BD Futbol.</ref>. У 1999 годзе клюб зноўку набыў права ўдзелу ў найвышэйшым дывізіёне. Менавіта адсюль пачаўся самы яскравы пэрыяд у гісторыі клюбу. У [[Кубак УЭФА 2000—2001 гадоў|сэзоне 2000—2001 гадоў]] «Раё» здолеў дасягнуць стадыі чвэрцьфіналу [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]], дзе саступіў будучаму фіналісту «[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэсу]]». Цікава, што квіток у турнір клюб атрымаў дзякуючы квоты праз сумленную гульню<ref>[https://web.archive.org/web/20140407101328/http://deportes.terra.es/valladolid/el-fair-play-una-puerta-abierta-para-jugar-en-europa,df54797edf78d310VgnVCM3000009acceb0aRCRD.html «El 'Fair Play', ¿una puerta abierta para jugar en Europa?»]. Terra.</ref>. [[Файл:Bandera Rayo.jpg|міні|зьлева|Клюбны сьцяг на трэніравальнай пляцоўцы «Раё».]] Усьлед рушыў цяжкі час, бо клюб пасьлядоўна вылятаў з дывізіёнаў у 2003 і 2004 гадох. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2005—2006 гадоў|сэзоне 2005—2006 гадоў]] трэнэрскую пасаду заняў [[Мічэль Гансалес|Мічэль]], былая легенда мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» ў 1980-х і 1990-х гадох<ref>[http://www.abc.es/hemeroteca/historico-23-06-2005/abc/Ultima/michel-nuevo-entrenador-del-rayo_203335437757.html «Michel, nuevo entrenador del Rayo»]. ABC.</ref>. «Раё» скончыў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2006—2007 гадоў|сэзон 2006—2007 гадоў]] на другім месцы ў трэцім дывізіёне, атрымаўшы права ўдзелу ў плэй-оф на прасоўваньне далей, аднак трываў паразу ў фінале ад «[[Эйбар (футбольны клюб)|Эйбару]]» зь лікам 1:2<ref>[http://futbol.as.com/futbol/2007/06/24/mas_futbol/1182636012_850215.html «El Eibar regresa a Segunda tras remontar ante el Rayo Vallecano»]. Diario AS.</ref>. У наступнай кампаніі дружына вярнулася ў Сэгунду пасьля чатырохгадовай адсутнасьці, усё ж такі прасунуўшыся праз плэй-оф. Гэтым разам былі перагуляныя «[[Бэнідорм (футбольны клюб)|Бэнідорм]]» у паўфінале і «[[Самора (футбольны клюб)|Самора]]» ў фінале зь лікам 2:1<ref>[http://archivo.marca.com/edicion/marca/futbol/2a_division/rayo_vallecano/es/desarrollo/1135303.html «El Rayo vuelve a la División de Plata del fútbol español»]. Marca.</ref>. У першым сэзоне па вяртаньні мадрыдцы фінішавалі на камфортным 5 месцы. У тым жа годзе жаночая дружына клюбу ўпершыню здабыла тытул чэмпіёнак Гішпаніі, але ў Лізе чэмпіёнаў выбыла з турніру ўжо на стадыі 1/32 фіналу. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]] «Раё Вальекана» заняў 2 месца і вярнуўся, такім чынам, у найвышэйшы дывізіён пасьля васьмігадовай адсутнасьці. У канцы сакавіка 2012 году, у падтрымку пратэстаў у Гішпаніі ў 2011—2012 гадоў, каманда прыняла рашэньне зрабіць адзін дзень выходных, каб далучыцца да дэманстрацыяў<ref>[https://web.archive.org/web/20120331180800/http://www.wsc.co.uk/content/view/8471/38 «Rayo Vallecano players strike over Spanish austerity cuts»]. When Saturday Comes.</ref>. У жніўні 2015 году «Раё Вальекана» набыла большую частку правоў на клюб «[[Раё Аклагома-Сіці|Аклагома-Сіці]]», франшызы NASL. Набыты клюб атрымаў назву «Раё Аклагома-Сіці». Гэта было першым заходным крокам гішпанскага клюбу на амэрыканскі спартовы рынак, што адлюстравала спонсарская ўгода 2013 году з Qbao, якая павінна была пашырыць вядомасьць клюбу за мяжой<ref>[http://futbol.as.com/futbol/2015/08/19/primera/1439982748_769849.html «El Rayo compra la mayoría de acciones del Oklahoma City»]. AS.</ref>. Аднак, праект быў згорнуты амаль праз год з чыньніку вылету «Раё» зь Ля Лігі і спрэчак паміж суўладальнікамі амэрыканскага клюбу, што прывяло да зьмяньшэньня фінансаваньня з амэрыканскага боку. Вылет з топ-дывізіёну скончыў пяцігадовую сэрыю знаходжаньня клюбу ў эліце. Першы сэзон сталічнага клюбу ў Сэгундзе склаўся няўдала праз праблемы як на гульнявой пляцоўцы, гэтак і па-за ейнымі межамі. Праз клюб прайшлі 3 розныя трэнэры, і, нарэшце, выбар спыніўся на легендарным Мічэле<ref>[https://web.archive.org/web/20170921192801/http://www.laliga.es/en/news/michel-has-been-appointed-the-new-coach-of-rayo-vallecano «Míchel has been appointed the new coach of Rayo Vallecano»]. La Liga.</ref>. Ён ажывіў клюб і выцягнуў яго з зоны вылету на 12 радок. Наступны сэзон пачаўся з таго, што спартовым дырэктарам «Раё» стаўся былы брамнік клюбу [[Давід Кабэньнё]]. Паводле выніку сэзону мадрыдцы перамаглі ў Сэгундзе, зарабіўшы 76 пунктаў у 42 гульнях, трыюмфальна вярнуўшыся ў Ля Лігу. У [[Ля Ліга 2018—2019 гадоў|сэзоне 2018—2019 гадоў]] «Раё» трываў паразу ў дэрбі супраць «[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]» зь лікам 2:1. 4 траўня 2019 году клюб паводле вынікаў вярнуўся ў Сэгунду праз паразу ад «[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]» зь лікам 4:1<ref>[https://web.archive.org/web/20190507143821/https://www.football-espana.net/78089/rayo-vallecano-relegated-segunda-division «Rayo Vallecano relegated to the Segunda Division»]. Football Espana.</ref>. У гэтым сэзоне «Раё» заняў апошнюю 20 пазыцыю ў турнірнай табліцы. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q98815421|Бр|}} {{Гулец1|2|Q63226171|Аб|}} {{Гулец1|3|Q37282560|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рома Рым|Рома]]}} {{Гулец1|4|Q38953857|ПА|}} {{Гулец1|5|Q28131394|Аб|}} {{Гулец1|6|Q67089591|ПА|}} {{Гулец1|7|Q20016464|Нап|}} {{Гулец1|9|Q47464997|Нап|}} {{Гулец1|10|Q63928290|Нап|}} {{Гулец1|11|Q65160117|ПА|}} {{Гулец1|13|Q17622000|Бр|}} {{Гулец1|14|Q55108591|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q17627796|ПА|}} {{Гулец1|18|Q14777639|Нап|}} {{Гулец1|19|Q65159565|Нап|}} {{Гулец1|20|Q972933|Аб|}} {{Гулец1|21|Q113690540|Нап|}} {{Гулец1|22|Q116481497|Аб|}} {{Гулец1|23|Q56224005|ПА|капітан}} {{Гулец1|24|Q2070240|Аб|}} {{Гулец1|33|Q111609883|Аб|}} {{Гулец1|—|Q123203539|Нап|}} {{Гулец1|—|Q641387|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.rayovallecano.es/ Афіцыйная старонка]{{ref-es}} * [http://www.vk.com/rayo_vallecano_1924 Афіцыйная супольнасьць «ВКонтакте»] * [http://www.futbolme.com/com/equipo.asp?id_equipo=461 Клюбны профіль] на futbolme.com {{ref-es}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Спорт у Мадрыдзе]] elpn35ayezdfsjwa6jb69dogslru61p 0 131378 2686356 2658587 2026-08-23T17:48:53Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686356 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Сэльта |Лягатып = RC Celta de Vigo logo.svg |ПоўнаяНазва = Real Club Celta de Vigo, S.A.D. |Горад = [[Віга]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 23 жніўня 1923 |Стадыён = [[Баляідас]] |Умяшчальнасьць = 31800 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|СэльтаВігаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|СэльтаВігаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|СэльтаВіга}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = _celta2324h | pattern_b1 = _celta2324h | pattern_ra1 = _celta2324h | pattern_sh1 = _celta2324h | pattern_so1 = _celta2324h | leftarm1 = 8ECEF0 | body1 = 8ECEF0 | rightarm1 = 8ECEF0 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _celta2324a | pattern_b2 = _celta2324a | pattern_ra2 = _celta2324a | pattern_sh2 = _celta2324h2 | pattern_so2 = _celta2324h | leftarm2 = EE0000 | body2 = EE0000 | rightarm2 = EE0000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 }} «'''Сэльта'''» ({{мова-es|Real Club Celta de Vigo}}) — гішпанскі прафэсійны [[футбольны клюб]], які базуецца ў горадзе [[Віга]] ў [[Галісія|Галісіі]], у цяперашні час гуляе ў найвышэйшым айчынным дывізіёне [[Ля Ліга|Ля Лізе]]. Клюб быў заснаваны 28 сакавіка 1923 году ў выніку аб’яднаньня клюбаў «Рэал Віга Спортынг» і «Рэал Фартуна». Традыцыйная форма клюбу складаецца з блакітных футболкаў і белых трусоў. Хатнія сустрэчы клюбу праводзіць на стадыёне «[[Баляідас]]», які здольны зьмесьціць 32 500 гледачоў<ref>[http://www.fussballtempel.net/uefa/ESP.html Профіль стадыёну на] Fussballtempel.net.</ref>. «Сэльта» гуляла на працягу многіх гадоў у гішпанскім першым дывізіёне, але ніколі не была чэмпіёнам лігі або ўладальнікам кубкаў, нягледзячы на тое, некалькі разоў была блізкая да гэтага. Іхным найлепшым сэзонам быў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1970—1971 гадоў|сэзон 1970—1971 гадоў]], калі яны не былі зьбітыя дома ніводнага разу й былі вядомыя як «Гіганты-забойцы». Яны скончылі сэзон на шостым месцы, з аднолькай колькасьцю балаў што й «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]» зь [[Більбао]]. Гэта азначала, што каманда выйшла ў [[Кубак УЭФА]] на наступны сэзон. На іхны жаль, яны былі выбітыя «[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдынам]]» у першым раўндзе. == Гісторыя == === Заснаваньне === [[Файл:BragavsCelta.jpg|значак|зьлева|«Сэльта» і «Брама» ў матчы паміж сабою ў 1945 годзе]] «Сэльта» была сфармаваная ў выніку амбіцыяў камандаў [[Віга]] да дасягненьня нацыянальнага ўзроўню, бо на іхную думку перавага басконскіх клюбаў у [[Гішпанія|Гішпаніі]] была занадтай. Ідэя заключалася ў тым, каб аб’яднаць абодва клюбы, каб стварыць больш моцную каманду на нацыянальным узроўні. Сьцяганосцам гэтага руху быў Мануэль дэ Кастра, спартовы аглядальнік для часопісу [[Фаро дэ Віга]], які з 1915 году пачаў пісаць у сваіх артыкулах аб неабходнасьці ўнітарыянскага руху. Лёзунгам ягонага руху быў «Усё ў і для Віга» ({{мова-es|Todo por y para Vigo|скарочана}}), які ў рэшце рэшт знайшоў падтрымку сярод кіраўнікоў вігаўскіх клюбаў. Рашэньне аб аб’яднаньні было падтрымана аднагалосна, калі дэ Кастра прадставіў рух на сходзе [[Каралеўская гішпанская фэдэрацыя футболу|Каралеўскай гішпанскай фэдэрацыі футболу]] ў [[Мадрыд]]зе, 22 чэрвеня 1923 году. === ЭўраСэльта === Канец 1990-х гадоў адзначыўся найлепшымі вынікімі ў гісторыі «Сэльты», у якім яны здолелі кансалідаваць сябе ў якасьці топ-шэсьць Лігі. З 1998 па 2003 гады клюб не апускаўся ў выніковай табліцы ніжэй за шостае месца. Яны атрымалі назву «EuroCelta» ў гішпанскай прэсе, бо гэткімі вынікамі забясьпечвалі для сябе сталае месца ў эўракубках. Найбольш важнымі гульцамі на працягу гэтага пэрыяду былі гульцы [[Аляксандар Маставы]], [[Валер Карпін]] і [[Хаім Рэвіва]]. У сэзоне 2002—2003 гадоў пад кіраўніцтвам трэнэра [[Мігель Анхэль Лятына|Мігеля Анхэля Лятыны]] «Сэльта» заняла чацьверты радок, што стала іхным найвышэйшым вынікам з 1948 году, дзякуючы часу клюб кваліфікаваўся ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2003—2004 гадоў|Лігу чэмпіёнаў 2003—2004 гадоў]]. У міжнародным турніры яны дакрочылі да 1/8 фіналу, дзе былі выбітыя ангельскім «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналам]]» з агульным лікам 5:2<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/champions_league/3543099.stm «Arsenal 2-0 Celta Vigo»]. BBC Sport.</ref>. Аднак, ва ўнутраным чэмпіянаце каманду чакала расчараваньне, бо ў той сэзон вігаўцы занялі 19-е месца і вылецелі ў Сэгунду<ref>[https://www.uefa.com/news-media/news/019d-0f84578009a4-7e845d7438a0-1000--relegated-celta-expect-exodus/ «Relegated Celta expect exodus»]. UEFA.</ref>. Не зважаючы на ​​тое, што каманда монца зьмененая па паніжэньні, «Сэльта» адразу ж вярнулася ў найвышэйшы дывізіён, фінішаваўшы на другім радку сэзону 2004—2005<ref>[https://www.uefa.com/news-media/news/025e-0f909d059d75-6ca1821adfff-1000--spanish-duo-celebrate-promotion/ «Spanish duo celebrate promotion»]. UEFA.</ref> . Тым ня менш, з тых часоў каманда ня можа паўтарыць вынікі залатых часоў. == Супрацьстаяньне == Галоўны супраціўнік «Сэльты» ёсьць іхныя паўночныя суседзі з «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]». Матчы паміж гэтымі дзьвюма камандамі называюць [[Галісійскае дэрбі|Галісійскім дэрбі]]. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q57415806|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Манчэстэр Юнайтэд|Ман. Юн.]]}} {{Гулец1|2|Q16633442|Аб|}} {{Гулец1|3|Q442838|Аб|}} {{Гулец1|4|Q133310422|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Баер Левэркузэн|Баер]]}} {{Гулец1|5|Q100529585|Аб|}} {{Гулец1|6|Q65205090|ПА|}} {{Гулец1|7|Q18719485|Нап|}} {{Гулец1|8|Q124377511|ПА|}} {{Гулец1|9|Q110070377|Нап|}} {{Гулец1|10|Q26380|Нап|капітан}} {{Гулец1|11|Q114906705|Нап|}} {{Гулец1|13|Q26857965|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q20100549|ПА|}} {{Гулец1|15|Q106878319|Аб|}} {{Гулец1|16|Q121610335|Нап|}} {{Гулец1|17|Q116872162|Аб|}} {{Гулец1|18|Q22082452|Нап|}} {{Гулец1|19|Q107485012|Нап|}} {{Гулец1|20|Q123352800|Аб|}} {{Гулец1|22|Q27662868|Аб|}} {{Гулец1|23|Q109250855|Нап|}} {{Гулец1|25|Q29943739|Бр|}} {{Гулец1|29|Q126143747|Аб|}} {{Гулец1|39|Q113574233|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20121026162844/http://www.celtavigo.net/ Афіцыйная старонка]{{ref-es}} * [http://www.futbolme.com/com/equipo.asp?id_equipo=522 Клюбны профіль] на futbolme.com {{ref-es}} * [https://www.youtube.com/user/RealClubCeltadeVigo Клюбны тэлеканал] на YouTube * [http://estadiosdeespana.blogspot.com/2011/11/vigo-estadio-balaidos.html Estadios de Espana]{{ref-en}} {{Ля Ліга}} [[Катэгорыя:Віга]] efcwym453zioro1g1rmxhw2byxb4rxv 0 133244 2686285 2623866 2026-08-23T14:14:11Z Dymitr 10914 артаграфія 2686285 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Стыў Манданда''' ({{мова-fr|Steve Mandanda}}; {{Н}} 28 сакавіка 1985 году, [[Кіншаса]], [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга|Заір]]) — францускі футбаліст кангалескага паходжаньня. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе [[зборная Францыі па футболе|нацыянальнай зборнай Францыі]]. Чэмпіён сьвету 2018 году. == Клюбная кар’ера == === Раньнія гады === Стыў зьяўляецца старэйшым з чатырох сыноў у сям’і. Неўзабаве пасьля нараджэньня Стыва ягоны бацька зьехаў у [[Францыя|Францыю]]. Пасьля таго як Стыву споўнілася два гады, ён разам з маці пераехаў за бацькам. Першыя два гады сям’я жыла ў [[Эўро]], затым пераехала на адзін год у [[Нэвэр]], пасьля чаго вярнулася назад у [[Нармандыя|Нармандыю]]. === «Гаўр» === У 15 гадоў Стыў трапіў у сыстэму футбольнага клюбу «[[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]». Першапачаткова ён абраў клюб «[[Кан (футбольны клюб)|Кан]]», але пасьля аднаго з матчаў ён трапіў у лякарню з апэндыцытам. Пасьля апэрацыі Стыва й ягоных бацькоў знайшоў скаўт «Гаўру», які ўгаварыў таленавітага брамніка зьмяніць клюб. Стыў чатыры гады выступаў за розныя моладзевыя каманды, пасьля чаго ў [[Чэмпіянат Францыі па футболе 2004—2005 гадоў|сэзоне 2004—2005 гадоў]] быў пераведзены ў асноўны склад каманды, якая выступала тады ў [[Француская Ліга 2|Лізе 2]]. === «Алімпік» Марсэль === У «[[Алімпік Марсэль|Марсэль]]» Стыў прыехаў 23 ліпеня 2007 году<ref>[https://web.archive.org/web/20100723084931/http://www.om.net/fr/Saison/101002/Actualites/31797/Accord_trouve_pour_Steve_Mandanda Accord trouvé pour Steve Mandanda]. OM.net</ref>, і ўжо на наступны дзень прыступіў да трэніровак з камандай<ref>[https://web.archive.org/web/20170315005542/http://www.om.net/en/Saison/101002/Actualites/31800/Steve_Mandanda_A_really_really_high_level Steve Mandanda: «A really, really high level»]. OM.net</ref>. У камандзе ён атрымаў 30-ы нумар і першапачаткова плянаваўся як другі брамнік пасьля [[Сэдрык Карасо|Сэдрыка Карасо]]. Аднак у жніўні 2008 году, калі Карасо атрымаў цяжкую траўму ахіла<ref>[https://web.archive.org/web/20140730085410/http://news.sport-express.ru/2008-03-19/227417/ Каррасо готов к возвращению на поле]. sport-express.ru</ref> й выбыў на доўгі тэрмін, трэнэру каманды прыйшлося даверыць месца ў браме маладому галкіпэру. Ягоны дэбют адбыўся ў госьцевым матчы пятага туру супраць клюбу «Кан», які «Алімпік» перамог зь лікам 2:1<ref>[http://www.championat.ru/football/article-13170.html Дебют Стива Манданды принёс первую победу «Марселю»]{{Недаступная спасылка|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. championat.ru</ref>. == Міжнародная кар’ера == Стыў перад дэбютам у галоўнай [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] выступаў за розныя моладзевыя зборныя. Ягоны дэбют у зборнай прыйшоўся на таварыскі матч супраць [[Зборная Эквадору па футболе|зборнай Эквадору]] 27 траўня 2008 году, Манданда выйшаў адразу пасьля перапынку, замяніўшы [[Сэбаст’ен Фрэй|Сэбаст’ена Фрэя]] й здолеў захаваць сваю браму ў недатыкальнасьці, той матч скончыўся перамогай францускай зборнай зь лікам 2:0. == Дасягненьні == '''«Алімпік»''': * [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]: 2010 * Уладальнік [[Кубак Францускай лігі па футболе|Кубка лігі Францыі]]: 2010, 2011, 2012 * Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]: 2010, 2011 '''Францыя''': * Чэмпіён сьвету: [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20160623013845/http://www.stevemandanda.net/ Афіцыйны сайт] * [https://web.archive.org/web/20120127070306/http://www.om.net/fr/Equipes/201002/Effectif_pro/1689/Mandanda Профіль на афіцыйным сайце ФК Алімпік Марсэль] * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} * [https://web.archive.org/web/20121015134739/http://www.lfp.fr/joueur/mandanda-steve Статыстыка] на сайце LFP.fr * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=26016 Статыстыка] на сайце National Football Teams {{Навігацыйная група |назоў = Манданда ў складзе [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Францыя}}; |Францыя на ЧЭ-2008 |Францыя на ЧС-2010 |Францыя на ЧЭ-2012 |Францыя на ЧЭ-2016 |Францыя на ЧС-2018 |Францыя на ЧЭ-2020 |Францыя на ЧС-2022 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Манданда, Стыў}} [[Катэгорыя:Францускія футбалісты]] lt1ppk2ci6ljmrds7aqzogp8ko9tl3h 0 133449 2686487 2631352 2026-08-23T23:25:57Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне літаратура 2686487 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Паўлінка (неадназначнасьць)}} {{Літаратурны твор |Назва = «Паўлінка» |Выява = Паўлінка (п'еса).jpg |Памер = 200пкс |Подпіс выявы = Вокладка першага выданьня<br />«Паўлінкі» |Жанр = [[п’еса]]<br />[[камэдыя]] |Аўтар = [[Янка Купала]] |Мова арыгіналу = [[Беларуская мова|беларуская]] |Напісаны = 3 чэрвеня 1912 |Публікацыя = 1913 |Электронная вэрсія = http://knihi.com/Janka_Kupala/Paulinka.html }} '''«Паўлінка»''' — п’еса [[Янка Купала|Янкі Купалы]] (камэдыя ў 2 актах), завершаная 3 чэрвеня 1912 году ў [[Акопы|Акопах]]. Упершыню надрукаваная асобным выданьнем у 1913 годзе ў выдавецкай суполцы «[[Загляне сонца і ў наша аконца]]». Аўтографы п’есы захоўваюцца ў [[Дзяржаўны літаратурны музэй Янкі Купалы|Літаратурным музэі Янкі Купалы]].<ref name="enc">{{Артыкул | аўтар = [[Анатоль Сабалеўскі|А. Сабалеўскі]] | загаловак = Паўлінка (драматычны твор) | мова = беларуская | выданьне = Янка Купала | тып = Энцыклапедычны даведнік | месца = Менск | выдавецтва = БелСЭ | год = 1986 | старонкі = 463—465 }}</ref> == Сюжэт == Падзеі ў п’есе адбываюцца ў хаце Крыніцкіх у два восеньскія вечары. У першы зь іх Паўлінка, пакуль не вярнуліся з рынку яе бацькі — Сьцяпан і Альжбэта Крыніцкія, — сустракаецца са сваім каханым, настаўнікам Якімам Сарокам. Пасьля іх вяртаньня неўзабаве ў хату заяўляюцца [[сваяк]] Пранцысь Пустарэвіч з жонкай Агатай, якія прымаюць актыўны ўдзел у падзеях. Назаўтра, пасьля кірмашу, ў Крыніцкіх ладзіцца вечарынка. Акрамя Пустарэвічаў, сюды прыходзіць фанабэрлівы шляхцюк Адольф Быкоўскі, што зьбіраецца сватацца да Паўлінкі, і іншыя госьці. У цэнтры падзей — разумная, дасьціпная, вострая на язык Паўлінка. Вольналюбівая, яна здольная пастаяць за сябе, за сваё каханьне, ідзе ў жыцьцё самастойнай дарогай. На шляху закаханых стаяць патрыярхальныя, кансэрватыўныя сілы. І хоць нялёгка Паўлінцы процістаяць гэтым звычаям і традыцыям, тым болей, што носьбітамі іх зьяўляюцца яе бацькі, блізкія ёй людзі, дзяўчына знаходзіць у сабе сілы, каб не падпарадкавацца волі бацькоў. Яна ідзе зь Якімам, гатовая нават уцячы з дому. У фінале п’есы, які гучыць драматычна (настаўніка Якіма Сароку арыштавалі па даносе Сьцяпана Крыніцкага), Паўлінка называе бацьку і такіх, як Пустарэвіч, «зьвярамі сьляпымі».<ref name=enc/> == Вытокі == Паводле вызначэньня аўтара, жанр твору — «сцэны са шляхецкага жыцьця». Дзейныя асобы камэдыі мелі ў жыцьці сваіх рэальных прататыпаў. Адольф Быкоўскі быў напісаны з Павэлака Ваяводзкага, ганарыстага шляхцюка з [[фальварак|фальварку]] Калдукоўка ([[Лагойскі раён|Лагойшчына]]), Сьцяпан Крыніцкі — з Гілярыя Аблачымскага, Пранцысь Пустарэвіч — з Пранцішка Аблачымскага, брата Гілярыя, скнары і п’яніцы. Вобраз галоўнае гераіні п’есы, Паўлінкі, напісаны з дачкі Гілярыя Ядзі, вельмі прыгожай дзяўчыны з цудоўным голасам, у якой быў закаханы сам Купала. Прататып Якіма Сарокі — Мечыслаў Багдановіч, настаўнік, стрыечны брат Ядзі, што жыў у сям’і Гілярыя, кахаў Ядзю і нешчасьліва сватаўся да яе.<ref name=enc/> == Сцэнічная гісторыя == [[Файл:Вільня - клюб Сокал.jpg|міні|зьлева|180пкс|Дом у Вільні, дзе размяшчаўся рабочы клюб «Сокал», у якім адбылася першая пастаноўка п’есы «Паўлінка»]] Камэдыя адыграла адметную ролю ў станаўленьні і разьвіцьці беларускага прафэсійнага сцэнічнага мастацтва, ўвайшла ў залаты фонд беларускае драматургіі і стала яе клясыкай. Упершыню п’еса была пастаўленая 27 студзеня 1913 году ў [[Вільня|Вільні]] на вечарынцы ў рабочым клюбе «Сокал» [[Беларускі музычна-драматычны гурток|Беларускім музычна-драматычным гуртком]]. Першай выканаўцай ролі Паўлінкі стала [[Сафія Маркевіч|С. Маркевіч (Маркевічанка)]]. На прэм’еры п’есы прысутнічаў Купала, які адмыслова для гэтага прыехаў з [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Пра гэтую пастаноўку свой водгук 1 лютага 1913 году напісала «[[Наша Ніва]]».<ref name=enc/> [[Файл:Беларускі літ.-нав. гурток.jpg|значак|Янка Купала сярод сябраў Беларускага літаратурна-навуковага гуртка студэнтаў Санкт-Пецярбургскага ўнівэрсытэту пасьля другой пастаноўкі «Паўлінкі», люты 1913 г.]] Другі раз п’еса была паказаная ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]] 9 лютага 1913 году [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускім навукова-літаратурным гуртком]] студэнтаў у пастаноўцы артыста Александрынскага тэатру К. Бэкін-Драздова. Я. Купала актыўна ўдзельнічаў ў падрыхтоўцы спэктаклю — у разьмеркаваньні роляў, кансультаваў на рэпэтыцыях. Ролі ў пастаноўцы выконвалі: * [[Паўліна Мядзёлка]] — ''Паўлінка'' * [[Клаўдзі Душэўскі]] — ''Сьцяпан Крыніцкі'' * [[Уладзіслаў Эпімах-Шыпіла]]<ref>Ул. Эпімах-Шыпіла быў і арганізатарам спэктаклю.</ref> — ''Пранцысь Пустарэвіч'' * Л. Адамовіч — ''Адольф Быкоўскі'' * Л. Заяц — ''Якім Сарока'' * В.Кліковіч — ''Альжбэта'' * К. Эпімах-Шыпіла — ''Агата''. У [[Наша Ніва|«Нашай Ніве»]] 20 лютага 1913 году быў надрукаваны допіс А. Гурло «Беларускае ігрышча ў Пецярбургу», дзе адзначалася, што спэктакль быў прыняты публікай надзвычай прыхільна.<ref name=enc/> Камэдыяй «Паўлінка» ў пастаноўцы [[Фларыян Ждановіч|Ф. Ждановіча]] распачало сваю дзейнасьць у [[Менск]]у 23 красавіка 1917 году [[Першае беларускае таварыства драмы і камэдыі]]. Трупа таварыства, акрамя [[Менск]]у, іграла «Паўлінку» ў [[Асіпавічы|Асіпавічах]], [[Бабруйск]]у, [[Жлобін]]е, [[Магілёў|Магілёве]], [[Ворша|Воршы]], [[Радашкавічы|Радашкавічах]], [[Слуцак|Слуцку]]. Ролі ў спэктаклі выконвалі: * [[Аляксандра Ліпніцкая|Аляксандра Ліпніцкая (Ліпнічанка)]], [[Паўліна Мядзёлка]] — ''Паўлінка'' * [[Фларыян Ждановіч]] — ''Якім Сарока'' * [[Усевалад Фальскі]] — ''Якім Сарока'', ''Адольф Быкоўскі'' * [[Антон Крыніца]] — ''Сьцяпан Крыніцкі'' * М. Шут — ''Альжбэта'' * В. Тарасік — ''Агата''.<ref name=enc/> З адкрыцьцём [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Беларускага дзяржаўнага тэатру]] спэктакль зь некаторымі дапрацоўкамі быў перанесены [[Фларыян Ждановіч|Ф. Ждановічам]] на сцэну гэтага тэатру і сыграны 17 верасьня 1920 году, на чацьвёрты дзень пасьля адкрыцьця тэатру. У 1927 годзе рэжысэр [[Яўсьцігней Міровіч|Я. Міровіч]] аднавіў пастаноўку, зрабіў значныя карэктывы, паглыбіўшы сацыяльнае гучаньне сцэнічнага твору. Значнай старонкай у сцэнічнай гісторыі «Паўлінкі» стаў спэктакль, пастаўлены [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатрам]] і ўпершыню прадстаўлены 23 траўня 1944 году ў [[Томск]]у, дзе тэатар знаходзіўся ў эвакуацыі. Пастаноўка стала клясыкай беларускага тэатральнага мастацтва. На працягу дзесяцігодзьдзяў [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Нацыянальны тэатар імя Янкі Купалы]] адкрываў свой новы сэзон прадстаўленьнем «Паўлінкі».<ref name=enc/> У 1952 годзе спэктакль купалаўцаў быў [[Паўлінка (фільм-спэктакль)|экранізаваны]] студыяй «[[Беларусьфільм]]». Значнай тэатральнай падзеяй стала [[Паўлінка (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|пастаноўка]] [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|Беларускім дзяржаўным тэатрам (БДТ-2)]] 12 чэрвеня 1936 году на гастролях у [[Бабруйск]]у «Вечару беларускіх вадэвіляў», у праграму якога ўвайшлі п’есы «Паўлінка» і [[Прымакі (п'еса)|«Прымакі»]] Купалы і «[[Пінская шляхта]]» [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|В. Дунін-Марцінкевіча]]. У 1952 годзе «Паўлінка» была пастаўлена [[Пінскі абласны драматычны тэатар|Пінскім абласным драматычным тэатрам]], у 1971 годзе — [[Магілёўскі абласны драматычны тэатар|Магілёўскім абласным драматычным тэатрам]]. У 1979 годзе [[Паўлінка (спэктакль, Гарадзенскі абласны драматычны тэатар)|спэктакль]] паставіў [[Гарадзенскі абласны драматычны тэатар]]. На аснове п’есы ў 1973 годзе [[Беларускае тэлебачаньне (п'еса)|Беларускае тэлебачаньне]] паставіла фільм «Пасьля кірмашу» (рэжысэр [[Юры Цьвяткоў]], сцэнар [[Андрэй Макаёнак|А. Макаёнка]]). У [[1973|тым жа годзе]] ў [[Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатар|Дзяржаўным тэатры музычнае камэдыі БССР]] створана апэрэта «Паўлінка» (лібрэта [[Алесь Бачыла|А. Бачылы]], музыка [[Юры Семяняка|Ю. Семянякі]]).<ref name=enc/> Несумненным зьяўляецца ўплыў п’есы на драматургічныя творы, што зьявіліся пазьней, асабліва ў жанры камэдыі. Купалаўскія традыцыі, творчыя прынцыпы «Паўлінкі» выкарыстоўвалі і разьвівалі [[Уладзіслаў Галубок]], [[Кандрат Крапіва]], [[Андрэй Макаёнак]], [[Алесь Петрашкевіч]] і інш.<ref name=enc/> == Пераклады == На [[Расейская мова|расейскую]] мову п’есу пераклалі І. Пікулеў, Л. Ракоўскі, на [[украінская мова|ўкраінскую]] — [[Паўло Тычына|П. Тычына]] разам з [[Тарэнь Масэнка|Т. Масэнкам]], на [[Латыская мова|латыскую]] — Ул. Пігулеўскі, на [[Баўгарская мова|баўгарскую]] — С. Уладзімераў.<ref name=enc/> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Гаробчанка, Т. Купалаўскія вобразы на беларускай сцэне. — Мн., 1976. * Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: [[Іван Шамякін|І. П. Шамякін]] (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Паўлінка (драматычны твор)» / Аўтар — [[Анатоль Сабалеўскі|А.Сабалеўскі]] — С. 463—465. * {{Артыкул| аўтар = [[Максім Лужанін]]. | загаловак = «Паўлінка і яе вытлумачэньне ў тэатры». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1945-08.pdf | мова = | выданьне =[[ЛіМ]] | тып = газэта | год = 1945, 10 чэрвеня | том = | нумар = 8 | старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Мядзёлка, П. Сцежкамі жыцця: Успаміны. — Мн., 1974. * Няфёдаў, Ул. Беларускі тэатр: Нарыс гісторыі. — Мн., 1959. * Пятровіч, С. Народныя тэатры Беларусі. — Мн., 1966. * Усікаў, Я. Беларуская камедыя. — Мн., 1979. * Ярош, М. Драматургія Янкі Купалы. — Мн., 1959. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20131203203931/http://www.ng.by/ru/issues?art_id=66604 Вяртаньне «Паўлінкі»] на сайце [https://web.archive.org/web/20100605160521/http://www.ng.by/ «Народнае газэты»] * [https://web.archive.org/web/20160310044517/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=1159 Неўміручая «Паўлінка»] на сайце [https://web.archive.org/web/20201006033315/http://www.kimpress.by/ газэты «Культура»] * [http://archives.gov.by/index.php?id=890604 Камэдыя «Паўлінка»] на сайце [https://web.archive.org/web/20130125232956/http://archives.gov.by/ Архівы Беларусі] * [https://web.archive.org/web/20121025205749/http://slovo.ws/izlog/bel/Yanka_Kupala/07.html «Паўлінка» (кароткі зьмест)] на сайце [http://slovo.ws slovo.ws] * [http://www.svaboda.org/content/transcript/1045649.html «А Паўлінка гэтая жыла пад Сухой гарой...»] на сайце [http://www.svaboda.org «Радыё Свабода»] * [http://www.youtube.com/playlist?list=PLCFAAE21D23D27314 Відэазапіс спэктаклю ў Нацыянальным тэатры імя Я. Купалы] на сайце [http://www.youtube.com YouTube] * [https://web.archive.org/web/20171125092623/http://naviny.by/rubrics/culture/2003/10/11/ic_articles_117_142311 «Паўлінка» метит в Книгу рекордов Гиннесса] на сайце [https://web.archive.org/web/20120621011314/http://naviny.by/ naviny.by] {{Янка Купала}} [[Катэгорыя:П’есы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1912 годзе]] f8t5jlhurmp0nrjsl796xh6ev3mr376 0 133781 2686369 2658548 2026-08-23T18:19:03Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686369 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Аталянта |Лягатып = AtalantaBC.png |ПоўнаяНазва = Atalanta Bergamasca Calcio |Заснаваны = 1907 |Горад = [[Бэргама]], [[Італія]] |Стадыён = Гэвіс Стэдыюм |Умяшчальнасьць = {{Лік|26562}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|АталянтаБэЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|АталянтаБэСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|АталянтаБэ}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _atalanta2122h | pattern_b1 = _atalanta2122h | pattern_ra1 = _atalanta2122h | pattern_sh1 = _atalanta2122h | pattern_so1 = _atalanta2122h | leftarm1 = 1157BF | body1 = 1157BF | rightarm1 = 1157BF | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _atalanta2122a | pattern_b2 = _atalanta2122a | pattern_ra2 = _atalanta2122a | pattern_sh2 = _atalanta2122a | pattern_so2 = _atalanta2122a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _atalanta2122t | pattern_b3 = _atalanta2122t | pattern_ra3 = _atalanta2122t | pattern_sh3 = _atalanta2122t | pattern_so3 = _atalanta2122t | body3 = F43C3E | leftarm3 = F43C3E | rightarm3 = F43C3E | shorts3 = F43C3E | socks3 = F43C3E }} «'''Аталя́нта'''» ({{мова-it|Atalanta Bergamasca Calcio}}) — італьянскі [[футбольны клюб]] з гораду [[Бэргама]], які месьціцца ў правінцыі [[Лямбардыя]]. Мянушку «нэрадзуры» яны арымалі дзякуючы выступам у кашулях зь сіне-чорнымі вэртыкальнымі палосамі, а таксама чорным трусам і чорным шкарпэткам. Хатнія матчы клюб праводзіць на стадыёне «Гэвіс Стэдыюм», які здольны зьмясьціць {{Лік|26562}} чалавек<ref>{{Спасылка|url=https://www.stadiumguide.com/atletiazzurri/|загаловак=Stadio Atleti Azzurri d'Italia|выдавец=Atalanta - Bergamo|мова=en|дата=20 сьнежня 2020}}</ref>. У Італіі «Аталянту» часам называюць «каралева правінцыйных клюбаў» ({{мова-it|Regina delle provinciali|скарочана}}) каб падкрэсьліць той факт, што клюб гістарычна зьяўляецца адным з найлепшых сярод камандаў, якія не базуюцца ў вялікіх гарадах краіны. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]] клюб атрымаў заахвочваньне ў [[Сэрыя А|Сэрыю А]]. «Аталянта» дасягала паўфіналу [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] у 1988 годзе, калі яшчэ выступала ў другім па значнасьці дывізіёне Італіі. Гэта па-ранейшаму зьяўляецца лепшым паказчыкам выступу клюбаў не зь першага дывізіёну ў буйных турнірах [[УЭФА]], то бок такі ж вынік мае й ангельскі «[[Кардыф Сіці]]». == Гісторыя == Першым футбольным клюбам гораду [[Бэргама]] быў ФК «Бэргама», заснаваны ў 1903 годзе швайцарскімі імігрантамі й выступаў у зоне Лямбардыі чэмпіянату Італіі. 17 кастрычніка 1907 году група ў складзе Эўджэніё Ўр’ё, Джуліё й Фэручча Амаці, Алясандра Фарліні й Джавані Рабэрці ўтварыла спартовае таварыства «Аталянта», якое атрымала сваю назву ў гонар гераіні старажытнагрэцкай міталёгіі. У 1913 годзе ў грамадзтве была ўтворана футбольная сэкцыя, а ў 1914 годзе «Аталянта» была прызнаная [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскай фэдэрацыяй футболу]] й пачала ўдзельнічаць у другой групе чэмпіянату Лямбардыі. У 1920 годзе каманда паднялася ў першую групу. Раней, у лютым 1920 году спартовае таварыства «Аталянта» й спартова-фэхтавальнае таварыства «Бэргамаска», якія паглынулі ў 1913 годзе ФК «Бэргама», аб’ядналіся ў футбольны клюб «Аталянта». Быў прыняты кампрамісны чорна-сіні варыянт колераў клюбу (колеры таварыства «Аталянта» былі чорна-белымі, а таварыства «Бэргамаска» — сіне-белымі). Першым трэнэрам стаў натуралізавы аргентынец [[Чэзарэ Лёвацьці]]. У 1928 годзе спэцыяльна для клюбу быў пабудаваны стадыён, названы ў гонар фашыста [[Марыё Брумана|Марыё Бруманы]], пазьней перайменаваны ў «[[Атлеці Адзуры д’Італія]]». У дэбютным [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1928—1929 гадоў|сэзоне 1928—1929 гадоў]] у нацыянальным чэмпіянаце «Аталянта» стала толькі 14-й у сваёй падгрупе й на наступны год была разьмеркавана ў створаную [[Сэрыя B|Сэрыю B]]. У [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1932—1933 гадоў|сэзоне 1932—1933 гадоў]] з-за праблемаў зь фінансаваньнем «Аталянта» ледзь не зьнялася з чэмпіянату. Толькі дзякуючы продажу ў «[[Інтэрнацыянале Мілян|Амбразыяну-Інтэр]]» галкіпэра зборнай [[Карлё Чэрэзолі]] клюбу ўдалося дагуляць турнір. Першы раз трапіць у [[Сэрыя А|Сэрыю А]] атрымалася ў 1937 годзе, аднак паводле вынікаў гэтага году «Аталянта» вярнулася назад у Сэрыю B, але пры гэтым здолела зарабіць 120 тысячаў лір на продажы ў «[[Рома Рым|Рому]]» свайго найлепшага паўабаронцы [[Джузэпэ Баномі]]. Пасьля клюб часьцяком зарабляў на продажы сваіх лідэраў у вядучыя каманды краіны. Вяртаньне ў эліту адбылося ў 1940 годзе. «Аталянта» трывала замацавалася ў Сэрыі А і набыла рэпутацыю «правінцыйнага жаху». У 1948 годзе бэргамаскі пад кіраўніцтвам [[Іва Фіярэнтыні]] занялі рэкордны для сябе пяты радок у чэмпіянаце. У 1952 годзе «Аталянта» адзначылася чарговым гучным продажам: швэдзкі форвард [[Гасэ Епсан]] быў прададзены ў «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]» за 105 млн лір, для чаго спатрэбіўся ўдзел мэра гораду. У 1955 годзе матч «Аталянты» супраць «[[Трыестына Трыест|Трыестыны]]» быў паказаны па [[тэлебачаньне|тэлебачаньні]] ўпершыню ў гісторыі бэргамскага клюбу. Праз тры гады каманда змагалася за выжываньне, але была прымусова адпраўлена ў Сэрыю B «за парушэньне спартовых прынцыпаў», у 1960 годзе бэргамаскі былі рэабілітаваныя, але да таго часу яны ўжо й так вярнуліся ў Сэрыю А. 2 чэрвеня 1963 году на поле [[мілян]]скага [[Сан-Сыра]] «Аталянта» заваявала першы трафэй у сваёй гісторыі, абыграўшы ў фінале [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] «[[Тарына Турын|Тарына]]» зь лікам 3:1, дзякуючы хет-трыку будучага [[чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіёна Эўропы]] й віцэ-чэмпіёну сьвету [[Анджэлё Дамэнгіні]]. У наступным сэзоне адбыўся дэбют у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], дзе ў першым раўндзе ў дадатковы час гульцы бэргамскага клюбу саступілі будучаму пераможцу — лісабонскаму «[[Спортынг Лісабон|Спортынгу]]». == Дасягненьні == * Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]: ** 1963 * Пераможца [[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]: ** 2024 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|3|Q64009388|Аб|}} {{Гулец1|4|Q105127935|Аб|}} {{Гулец1|5|Q47015496|ПА|}} {{Гулец1|6|Q115053509|ПА|}} {{Гулец1|7|Q86269576|Нап|}} {{Гулец1|8|Q14625183|ПА|}} {{Гулец1|9|Q22237703|Нап|}} {{Гулец1|10|Q94723966|ПА|}} {{Гулец1|13|Q59150057|ПА|}} {{Гулец1|15|Q285684|ПА|капітан}} {{Гулец1|16|Q59914100|ПА|}} {{Гулец1|17|Q68607008|ПА|}} {{Гулец1|18|Q59914562|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q127914|Аб|}} {{Гулец1|29|Q64167417|Бр|}} {{Гулец1|31|Q107739292|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]}} {{Гулец1|42|Q109184766|Аб|}} {{Гулец1|47|Q130545519|ПА|}} {{Гулец1|57|Q6757719|Бр|}} {{Гулец1|59|Q64031898|ПА|}} {{Гулец1|69|Q129796620|Аб|}} {{Гулец1|70|Q60607725|ПА|}} {{Гулец1|77|Q5241591|ПА|}} {{Гулец1|90|Q28099191|Нап|}} {{Гулец1|95|Q140855654|Бр|}} {{Гулец1|99|Q25409292|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.atalanta.it/ Афіцыйны сайт] * [http://www.atalantini.com/ Сайт заўзятараў клюбу] * [http://atalanta-calcio.ru/ Сайт расейскамоўных заўзятараў] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Бэргама]] bmym4uxao6so6o04fo8dsaaj25oz4jx 0 134077 2686318 2670924 2026-08-23T16:33:18Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686318 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Крыстал Пэлас |Лягатып = Crystal Palace FC.svg |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Лёндан]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Сэлгэрст Парк]] |Умяшчальнасьць = 26 309 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|КрысталПэлЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|КрысталПэлСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|КрысталПэл}} |Сайт = | pattern_la1 = _crystalp2324h | pattern_b1 = _crystalp2324h | pattern_ra1 = _crystalp2324h | pattern_sh1 = _crystalp2324h | pattern_so1 = _crystalp2324hl | leftarm1 = 0044FF | body1 = 0044FF | rightarm1 = 0044FF | shorts1 = 0044FF | socks1 = 0044FF | pattern_la2 = _crystalp2324a | pattern_b2 = _crystalp2324a | pattern_ra2 = _crystalp2324a | pattern_sh2 = _crystalp2324a | pattern_so2 = _crystalp2324a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 6CB1DA | socks2 = #000000 | pattern_la3 = _crystalp2324t | pattern_b3 = _crystalp2324t | pattern_ra3 = _crystalp2324t | pattern_sh3 = _crystalp2324t | pattern_so3 = _crystalp2324t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 |Прыналежнасьць = Ангельскія }} «'''Крыстал Пэлас'''» ({{мова-en|Crystal Palace}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Лёндан]]. Заснаваны ў 1905 годзе. Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] (2025). Свае хатнія гульні каманда праводзіць на стадыёне «[[Сэлгэрст Парк]]», дзе яна базуецца з 1924 году. Стадыён здольны зьмясьціць 26 309 чалавек. Клюб быў сфармаваны ў 1905 годзе працаўнікамі [[Крышталёвы палац|Крышталёвага палацу]]. Клюб дасягнуў найвышэйшага дывізіёну ангельскага футболу ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1969—1970 гадоў|сэзоне 1969—1970 гадоў]], а ягоным першым буйным фіналам быў фінал [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў 1990 годзе. Клюб зьведваў вылет з найвышэйшага дывізіёну ў 1973 годзе й яшчэ раз у наступным сэзоне ўжо ў трэці дывізіён. Такім чынам клюб гуляў у трэцім дывізіёне з [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1974—1975 гадоў|сэзону 1974—1975 гадоў]], перш чым здолеў вярнуцца ў другі дывізіён па выніках [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1979—1980 гадоў|сэзону 1979—1980 гадоў]]. Апошні пасьпяховы пэрыяд «Крыстал Пэлас» пачаўся ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1988—1989 гадоў|сэзоне 1988—1989 гадоў]], калі клюб заняў трэці радок у другім дывізіёне й прабіўся, такім чынам, у першы дывізіён. У 1990 годзе клюб дасягнуў фіналу Кубка Ангельшчыны, дзе, аднак, саступіў зь мінімальным лікам «[[Манчэстэр Юнайтэд]]», а таксама заняў 3 месца ў першым дывізіёне ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]]. «Крыстал Пэлас» стаўся адным з заснавальнікаў [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]], але вылецеў па выніках першага сэзону навастворанага спаборніцтва. Ад гэтага часу клюб некалькі разоў трапляў і вылетаў з найвышэйшага дывізіёну. Апошні вылет датуецца [[Прэм’ер-Ліга 2004—2005 гадоў|сэзонам 2004—2005 гадоў]]. Галоўным супернікам «Крыстал Пэлас» зьяўляецца клюб «[[Брайтан энд Гоўв Альбіён]]»<ref>Burnton, Simon (2011) [http://www.guardian.co.uk/football/football-league-blog/2011/sep/27/brighton-crystal-palace-rivalry How Brighton v Crystal Palace grew into an unlikely rivalry]. The Guardian</ref>, не зважаючы на тое, што маецца таксама суперніцтва зь іншымі камандамі паўднёвага [[Лёндан]]у, як то «[[Мілўол Лёндан|Мілўол]]» і «[[Чарлтан Атлетык Лёндан|Чарлтан Атлетык]]». Клюб двойчы зьведваў вонкавы фінансавы кантроль, з-за фінансавых праблемаў, спачатку ў 1998 годзе, які скончылася ў 2000 годзе з купляй клюбу [[Сайман Джордан|Сайманам Джорданам]]. Ягонае кіраўніцтва скончылася ў 2010 годзе, што зноўку прывяло да вонкавага ўмяшаньня. == Гісторыя == === Пачатак === [[Файл:Crystal Palace General view from Water Temple.jpg|значак|зьлева|[[Крышталёвы палац]].]] Футбольны клюб «Крыстал Пэлас» быў створаны 10 верасьня 1905 году будаўнікамі [[Крышталёвы палац|Крышталёвага палацу]] ({{мова-en|Crystal Palace|скарочана}}) пры падтрымцы ўладальнікаў Нацыянальнага спартовага цэнтру «Крыстал Пэлас», якія жадалі бачыць у сябе прафэсійны футбольны клюб. Клюб уступіў у Другі дывізіён Паўднёвай лігі ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1905—1906 гадоў|сэзоне 1905—1906 гадоў]] і ў першым жа сэзоне, заняўшы першае месца, выйшаў у Першы дывізіён. «Крыстал Пэлас» таксама далучыўся да [[United Counties League]], заняўшы другое месца ўсьлед за «[[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфардам]]». 16 сакавіка 1914 году ў гульні супраць [[зборная Ўэйлзу па футболе|зборнай Ўэйлзу]] ў футболцы [[зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]] выйшаў першы прадстаўнік «Крыстал Пэлас» [[Гэнры Колклу]]. Пасьля пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] [[Адміралцейства]] рэквізавала Крышталёвы палац і клюб быў вымушаны пераехаць на стадыён клюбу «Ўэст Норўуд» — «Гэрн-Гіл». Праз тры гады клюб ізноўку пераехаў — на стадыён «[[Кройдан Коман Атлетык Граўнд]]». [[Файл:Crystal palace fc 1905-06.jpg|значак|зьлева|Футбольная каманда сэзону 1905—1906 гадоў.]] Клюб уступіў у Футбольную лігу (трэці дывізіён) у [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1920—1921 гадоў|сэзоне 1920—1921 гадоў]], стаўшы чэмпіёнам і атрымаўшы правы выхаду ў Другі дывізіён. «Крыстал Пэлас» пераехаў на ўласны стадыён «[[Сэлгэрст Парк]]» у 1924 годзе, на якім клюб гуляе па гэты дзень. Першым матчам на новай арэне сталася гульня супраць «[[Шэфілд Ўэнздэй]]», за якой назіралі 25 тысячаў гледачоў. Гаспадары пацярпелі ў ёй паразу зь мінімальным лікам 0:1. «Пэлас» завяршыў сэзон на 21 месцы й вярнуўся ў Трэці заходні дывізіён, дзе клюб выступаў да [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1957—1958 гадоў|сэзону 1957—1958 гадоў]], які каманда скончыла ў ніжняй частцы турнірнай табліцы й вылецела ў новаўтвораны чацьверты дывізіён, разам зь іншымі 11 клюбамі трэцяга паўднёвага дывізіёна й 12 клюбамі зь ніжняй паловы табліцы трэцяга паўночнага дывізіёну. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1960—1961 гадоў|сэзоне 1960—1961 гадоў]] «Крыстал Пэлас» вярнуўся ў трэці дывізіён, і гэта стала паваротным момантам у гісторыі клюбу. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1963—1964 гадоў|сэзоне 1963—1964 гадоў]] клюб выйшаў у Другі дывізіён, а ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1968—1969 гадоў|сэзоне 1968—1969 гадоў]] упершыню ў сваёй гісторыі выйшаў у Першы дывізіён. === Новыя выклікі === Не зважаючы на ​​выступы ў найвышэйшым дывізіёне з 1969 па 1972 гады, клюб выбыў зь першага дывізіёну, а затым і з другога дывізіёну ў двух сэзонах запар, апынуўшыся ў трэцім дывізіёне ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1974—1975 гадоў|сэзоне 1974—1975 гадоў]]. Пад кіраўніцтвам новага галоўнага трэнэра, [[Тэры Вэнэйблз]]а, «Крыстал Пэлас» вярнуўся ў другі дывізіён у [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1976—1977 гадоў|сэзоне 1976—1977 гадоў]], а ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1978—1979 гадоў|сэзоне 1978—1979 гадоў]] выйшаў у першы дывізіён. Але ўжо ў наступным сэзоне «арлы» выбылі зь першага дывізіёну, і заставаліся ў другім дывізіёне ажно да [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1988—1989 гадоў|сэзону 1988—1989 гадоў]]. Клюб таксама дасягнуў фіналу [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1989—1990 гадоў|сэзоне 1989—1990 гадоў]], дзе сустрэўся з «[[Манчэстэр Юнайтэд]]». Першы матч скончыўся зь лікам 3:3, а ў перагулёўцы «Манчэстэр Юнайтэд» апынуўся мацнейшымі — 1:0. Клюб дамогся вялікага посьпеху ў [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]], заняўшы 3 месца ў Першым дывізіёне й атрымаўшы перамогу ў [[Кубак паўнапраўных чальцоў|Кубку паўнапраўных чальцоў]], перамогшы «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]» у фінале зь лікам 4:1, выйграўшы свой першы й пакуль што адзіны кубак. Наступны сэзон пачаўся шматспадзёўна: «Пэлас» разьмяшчаўся на трэцім месцы. Аднак, выступаючы ў праграме Great Britain United на канале Channel Four, прэзыдэнт клюбу [[Рон Нодс]] выказаў зьневажальныя камэнтары пра працавітасьць цемнаскурых гульцоў клюбу. Пазьней ён гэта адмаўляў і настойваў, што ягоныя словы былі выдраныя з кантэксту. У адказ на гэтыя выпады [[Ян Райт]], найлепшы бамбардзір клюбу, пасярод сэзону сышоў у «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]», а «Крыстал Пэлас» скончыў сэзон на 10 месцы. Тым ня менш, гэта дазволіла клюбу стаць адным з заснавальнікаў [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]], якая была створана ў 1992 годзе. === Пасьля заснаваньня Прэм’ер-лігі === [[Файл:UnitedKingdom-66 (29882187932).jpg|значак|Маскот клюбу Арол Піт.]] Шкода ад заявы Нодса працягвала адбівацца на посьпехах клюбу, і пасьля сыходу некалькіх гульцоў «Пэлас» быў асуджаны на барацьбу за выжываньне. Не зважаючы на ​​бескампрамісную гульню ў шостым туры супраць «[[Блэкбэрн Ровэрз]]», якая скончылася ўнічыю 3:3, шматлікія гульцы не жадалі больш выступаць у клюбе, уключаючы гульца [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1989—1990 гадоў|сэзону 1989—1990 гадоў]] [[Марк Брайт|Марка Брайта]]. Абыграўшы за тры туры да канца чэмпіянату «[[Іпсўіч Таўн]]» на выезьдзе зь лікам 3:1, «Пэлас» набраў 49 пунктаў, і адзіным клюбам, які аддзяляў іх ад зоны вылету, стаўся «[[Олдгэм Атлетык]]» з 40 пунктамі. «Олдгэм» затым абыграў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]», «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]» ў апошнім туры сустракалася з «[[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптанам]]», а «Крыстал Пэлас» адправіўся на «[[Гайбэры (стадыён)|Гайбэры]]» ў госьці да «[[Арсэнал Лёндан|Арсэналу]]». Былы гулец «арлоў» Ян Райт адкрыў лік у матчы, і «кананіры» выйгралі зь лікам 3:0, «Олдгэм» жа абыграў «Саўтгэмптан», пасьля чаго «Крыстал Пэлас» выбыў з [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]]. У наступным сэзоне клюб вярнуўся Прэм’ер-лігу, пасьля адстаўкі галоўнага трэнэра [[Стыў Копэл|Стыва Копэла]]. [[Элан Сьміт]], памочнік Копэла ў клюбе, стаў галоўным трэнэрам пасьля ягонага сыходу, але ня здолеў захаваць клюб у Прэм’ер-лізе, і «Пэлас» зноўку выбыў у ніжні дывізіён. Копэл вярнуўся ў якасьці галоўнага трэнэра пасьля звальненьня Сьміта. Ён ня змог вывесьці «Пэлас» у Прэм’ер-лігу ў першым жа сэзоне, прайграўшы ў дадатковы час «[[Лэстэр Сіці]]» у фінале плэй-оф. Аднак ужо ў наступным сэзоне «арлы» вярнуліся ў Прэм’ер-лігу. У [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1998—1999 гадоў|сэзоне 1998—1999 гадоў]] клюб зноўку вылецеў у Першы дывізіён. Новым галоўным трэнэрам праз 30 гадоў ізноў стаў [[Тэры Вэнэйблз]]. У «Крыстал Пэлас» пачаліся фінансавыя цяжкасьці, зьвязаныя з банкруцтвам уладальніка клюбу [[Марк Голдбэрг|Марка Голдбэрга]]. == Дасягненьні == * '''Уладальнік [[Кубак паўнапраўных сябраў|Кубку паўнапраўных сябраў]]''': ** 1991 * '''Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]''': ** 2025 *'''Уладальнік [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубка Ангельшчыны]]:''' ** 2025 * '''Пераможца [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Лігі канфэрэнцыяў УЭФА]]:''' ** [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|2026]] == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q28059260|Бр|капітан}} {{Гулец1|2|Q56703599|Аб|}} {{Гулец1|3|Q96943831|Аб|}} {{Гулец1|4|Q104784108|Аб|}} {{Гулец1|6|Q129404148|Аб|}} {{Гулец1|7|Q26924482|Нап|}} {{Гулец1|8|Q16300824|ПА|}} {{Гулец1|9|Q41259115|Нап|}} {{Гулец1|10|Q100735281|Нап|}} {{Гулец1|11|Q53652291|Нап|}} {{Гулец1|12|Q123090257|Нап|}} {{Гулец1|14|Q26964668|Нап|}} {{Гулец1|17|Q21286402|Аб|}} {{Гулец1|18|Q20039495|ПА|}} {{Гулец1|19|Q133920|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q113488911|ПА|}} {{Гулец1|21|Q116284933|Нап|}} {{Гулец1|22|Q28933132|Нап|}} {{Гулец1|24|Q20093885|Аб|}} {{Гулец1|25|Q118206666|Аб|}} {{Гулец1|26|Q60839691|Аб|}} {{Гулец1|27|Q109318489|Нап|}} {{Гулец1|28|Q47490408|ПА|}} {{Гулец1|29|Q98593672|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]}} {{Гулец1|30|Q102292155|Аб|}} {{Гулец1|31|Q21061926|Бр|}} {{Гулец1|44|Q17064018|Бр|}} {{Гулец1|49|Q108094357|Нап|}} {{Гулец1|52|Q116285341|ПА|}} {{Гулец1|55|Q122089959|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.cpfc.co.uk/ Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Лёнданскія футбольныя клюбы]] 1wojhnrbq16rpqfpr7pfml3pk6gznyl 0 134479 2686403 2684865 2026-08-23T19:08:11Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686403 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Лянс |Лягатып = RC Lens.svg |ПоўнаяНазва = Racing Club de Lens |Заснаваны = 1906 |Горад = [[Лянс]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Фэлікс Баляр (стадыён)|Фэлікс Баляр]] |Умяшчальнасьць = 38223 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛянсЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛянсСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Лянс}} |Сайт = http://www.rclens.fr/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _lens2122h | pattern_b1 = _lens2122h | pattern_ra1 = _lens2122h | pattern_sh1 = _RCLens2122h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FFFF00 | pattern_la2 = _lens2122a | pattern_b2 = _lens2122a | pattern_ra2 = _lens2122a | pattern_sh2 = _RCLens2122a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _lens2122t | pattern_b3 = _lens2122t | pattern_ra3 = _lens2122t | pattern_sh3 = _RCLens2122t | pattern_so3 = | leftarm3 = 007EFF | body3 = 007EFF | rightarm3 = 007EFF | shorts3 = 007EFF | socks3 = 007EFF }} «'''Лянс'''» ({{мова-fr|Lens}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Лянс]] дэпартамэнту Па-дэ-Кале. Заснаваны ў 1906 годзе. [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]] (1998) і ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] (2026). Клюбная мянушка «кроў і золата» ({{мова-fr|sang et or|скарочана}}) паходзіць ад традыцыйных чырвонага і залатога колераў дружыны. Традыцыйным супернікам «Лянсу» ёсьць клюб «[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]», дэрбі зь якім мае назву [[Паўночнае дэрбі (Францыя)|Паўночнае дэрбі]]. == Гісторыя == Клюб быў зафундаваны ў 1906 годзе ў Лянсе мясцовымі студэнтамі, якія любілі гуляць у футбол на гарадзкой плошчы Вэрт. Зараз плошча мае назву Плошча Рэспублікі. Назва была абраная ў гонар клюбаў «Расінг» з [[Рубэ]] і [[Парыж]]у, адных з найпапулярных клюбаў тых часоў у Францыі. Першая рада дырэктароў клюбу была сфармавана бацькамі гэтых студэнтаў. Першапачаткова дружына гуляла ў зялёным і чорным колерах, прадстаўляючы мясцовую пляцоўку, бо назва плошчы з францускай мовы перакдладаецца як Зялёная. Чорны колер уяўляе вугальную прамысловасьць, якая мела вялікі распаўсюд у рэгіёне. У пэрыяд з 1907 па 1912 гады гульцы былі вымушаныя двойчы зьмяняць хатнюю пляцоўку, перш чым разьмясьціцца ў парку Глісуар, які месьціцца паміж [[Авіён (Францыя)|Авіёнам]] і Лянсам. За часам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], як і ўсе францускія спартовыя арганізацыі, дзейнасьць клюбу была спыненая і аднавілася толькі ў 1919 годзе. Да гэтага часу «Лянс» зьмяніў свае колеры на блакітны. Але ў 1924 годзе ўпершыню клюб пачаў выкарыстоўваць чырвоны і залаты колеры. Паводле адной зь легендаў, прэзыдэнт клюбу [[П’ер Мальля]] абраў колеры гішпанскага сьцяга пасьля таго, як адзін з супрацоўнікаў клюбу заўважыў, што мясцовы касьцёл Сэн-Лежэ, які тым часам быў амаль цалкам разбураны, зьведаў сваю магутнасьць за часам панаваньня гішпанцаў у сярэдзіне XV стагодзьдзя. Паводле іншых зьвестак, новыя клюбныя колеры сымбалізавалі кроў шахтараў і золата, якое ёсьць спасылкай на [[вугаль]], які быў настолькі ж каштоўным у той час. Таксама ў 1924 годзе клюбу дазволілі гуляць на новым муніцыпальным стадыёне імя Рауля Брыке. Першы матч на адкрыцьці стадыёну быў праведзены ў абноўленых клюбных колерах. У 1926 годзе брытанскі футбаліст [[Кід Фэнтан]] стаў першай клюбнай зоркай. Ён прабыў у дружыне восем сэзонаў і стаў улюбёнцам прыхільнікаў клюбу. У гэтым годзе ўпершыню была сфармавана арганізацыя клюбных заўзатараў, а клюбу скарыўся чэмпіянат Артуа. У 1929 годзе «Лянс» атрымаў перамогу ў Паўночным чэмпіянаце і здабыў падвышэньне ў Ганаровы дывізіён Паўночнай лігі, дзе тым часам выступалі такія клюбы, як то «[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]», «[[Рубэ (футбольны клюб)|Рубэ]]», «[[Эксэльсьёр Рубэ|Эксэльсьёр]]» і «[[Ам’ен (футбольны клюб)|Ам’ен]]». Зь цягам часу дружына павялічвала свой аўтарытэт і, нарэсьце, займела [[Фэлікс Баляр (стадыён)|стадыён імя Фэлікса Баляра]], на якім праводзіць хатнія матчы дасюль. [[Файл:RCLens3738.jpg|значак|зьлева|Дружына «Лянсу» [[чэмпіянат Францыі па футболе 1937—1938 гадоў|сэзону 1937—1938 гадоў]].]] У 1937 годзе «Лянс» атрымаў падвышэньне да першага дывізіёну пасьля таго, як заняў 1 месца ў другім дывізіёне, дзякуючы намаганьням такіх гульцоў, як то [[Стэфан Дэмбіцкі]] і [[Віктар Шпэхтль]]. «Лянс» нават прабіўся ў 1/8 фіналу Кубка Францыі, але тамака клюб быў выбіты з розыгрышу парыскім клюбам «[[Рэд Стар Парыж|Рэд Стар]]», які выгуляў у прадстаўнікоў Лянсу зь лікам 3:2. У 1943 годзе «Лянс» атрымаў перамогу ў першым дывізіёне Паўночнай зоны дзякуючы Дэмбіцкаму, які забіў 43 галы ў 30 гульнях. Годам раней у матчы кубка краіны ён забіў 17 галоў, што дасюль застаецца сусьветным рэкордам паводле колькасьці забітых галоў адным гульцом у адным матчы. Адразу па сканчэньні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] «Лянс» заняў 6 месца ў [[чэмпіянат Францыі па футболе 1945—1946 гадоў|сэзоне 1945—1946 гадоў]] у францускім элітным дывізіёне, але ў наступным сэзоне яны былі вымушаныя яго пакінуць. У 1948 годзе клюб упершыню прасунуўся ў фінал Кубка Францыі, дзе, аднак, трываў паразу зь лікам 3:2 ад свайго прынцыповага суперніка «Лілю». Праз год «Лянс» вярнуўся ў першы дывізіён, а ў 1953 годзе да табару дружыны далучыўся [[Мар’ян Вісьнескі]], будучая клюбная зорка. [[Файл:FC Den Haag tegen RC Lens (Europacup-II) Vliet scoort tweede Den Haag doelpunt , Bestanddeelnr 928-2201.jpg|значак|Матч [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] паміж «[[АДО Дэн Гааг]]» і «Лянсам» у 1975 годзе.]] У 1962 годзе шахты Лянсу былі спыненыя, і будучыня клюбу была пад пытаньнем, улічваючы, што большасьць гульцоў былі шахтарамі паводле прафэсіі. У пэрыяд з 1956 па 1968 гады выжываньне дружыны было цяжкім. Тым ня менш, у 1964 годзе «Лянс» заняў 3 месца, а [[Агмэд Уджані]] стаў найлепшым бамбардзірам клюбу, маючы на рахунку 30 галоў. Яшчэ адзін вядомы гулец, [[Жорж Лех]], далучыўся да «Лянсу», аднак, клюб усё ж такі пакінуў першы дывізіён у 1968 годзе. У наступным годзе адміністратары шахты пазбавіліся правоў на футбольны клюб, што стала знакам заканчэньня прафэсійнага футболу ў горадзе. «Лянс» зноўку стаў аматарскім клюбам, праз год пасьля вылету, і доўгатэрміновая будучыня выглядала вельмі змрочнай. Выпадкова, справы пайшлі ўгару ў 1960 годзе пасьля таго, як гарадзкая рада зацікавілася клюбам. Мэр места [[Андрэ Дэлеліс]] быў прыхільнікам «Лянсу» і прызнаваў важнасьць футбольных посьпехаў дзеля падвышэньня агульнага маральнага стану жыхароў места. Поруч з будучым клюбным прэзыдэнтам Жанам Банду мэр аб’яднаў намаганьні валантэраў, каб дапамагчы клюбу выжыць. Больш за тое, горад вярнуў правы ўласнасьці на стадыён праз закрыцьцё вугальнай прамысловасьці. Наступныя дваццаць гадоў пабачылі павольнае, але ўстойлівае паляпшэньне стану клюбу. У 1972 годзе «Лянс» дасягнуў паўфіналу розыгрышу айчыннага кубка, а дзякуючы далучэньня двух польскіх гульцоў, клюб атрымаў падвышэньне ў першы дывізіён. У 1975 годзе «Лянс» зноўку трапіў у фінал Кубка Францыі, дзе саступіў «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ену]]» зь лікам 0:2. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': 1 ** 1998 * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': 1 ** 2026 * '''Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Францыі|Кубка францускай лігі]]''': 3 ** 2002, 2007, 2009 * '''Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': 1 ** 2026 * '''Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]''': 2 ** 2005, 2007 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q2178709|Бр|}} {{Гулец1|2|Q20090069|Аб|}} {{Гулец1|3|Q64524162|Аб|}} {{Гулец1|4|Q131149776|Аб|}} {{Гулец1|5|Q131546085|ПА|}} {{Гулец1|6|Q107624550|Аб|}} {{Гулец1|7|Q23799421|Нап|}} {{Гулец1|8|Q109986890|ПА|}} {{Гулец1|9|Q714116|ПА|}} {{Гулец1|10|Q27476|Нап|капітан}} {{Гулец1|11|Q19963405|Нап|}} {{Гулец1|14|Q23800240|Аб|}} {{Гулец1|16|Q13057|Бр|}} {{Гулец1|18|Q133139161|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q100999415|Нап|}} {{Гулец1|21|Q26220864|ПА|}} {{Гулец1|22|Q64167368|Нап|}} {{Гулец1|23|Q60407856|Аб|}} {{Гулец1|24|Q17579987|Аб|}} {{Гулец1|25|Q135401617|Аб|}} {{Гулец1|27|Q40352866|ПА|}} {{Гулец1|29|Q121535913|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]}} {{Гулец1|31|Q135881280|Аб|}} {{Гулец1|32|Q133733095|Аб|}} {{Гулец1|38|Q139714508|ПА|}} {{Гулец1|40|Q124745247|Бр|}} {{Гулец1|60|Q134608488|Бр|}} {{Гулец1|—|Q106638287|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.rclens.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Лянс]] 4wxbc3ccwf9yflz6lxxehl1vx3ckz6e 0 135284 2686307 2172032 2026-08-23T15:31:58Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686307 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Вэкшэ |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Вэкшэ |Назва на мове краіны = Växjö |Код мовы назвы краіны = sv |Краіна = Швэцыя |Герб = Växjö vapen.svg |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1342 |Статус з = 1342 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 30.28 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 65383 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = 2015 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = +1 |Летні час = +2 |Сьпіс тэлефонных кодаў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Växjö Cathedral 1.jpg |Апісаньне выявы = [[Катэдра Вэкшэ]] |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 56 |Шырата хвілінаў = 52 |Шырата сэкундаў = 42 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 14 |Даўгата хвілінаў = 48 |Даўгата сэкундаў = 33 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Вэ́кшэ''' ({{Мова-sv|Växjö}}) — горад на паўднёвым усходзе [[Швэцыя|Швэцыі]] ў [[ляндскап]]е [[Смолянд]]зе, адміністрацыйны цэнтар лэну [[Крунубэрг (лэн)|Крунубэргу]] і камуны [[Вэкшэ (камуна)|Вэкшэ]]. Насельніцтва на 31 сьнежня 2015 году — 65 383 чалавекі. Вэкшэ мае мянушку «Найзялёнейшы горад Эўропы». == Гісторыя == [[Файл:LA2-vx06-teleborg3.jpg|міні|зьлева|250пкс|Замак Тэлеборг]] Вэкшэ вырас з гандлёвага месца каля возера, дзе зьбягаліся некалькі шляхоў — адсюль і яго першапачатковая назва — ''«Vägsjö»'', у якой «Väg» азначае «шлях», а «sjö» — «возера». Паводле легенды, [[Ангельшчына|ангельскі]] місіянэр [[Зыгфрыд Швэдзкі|Зыгфрыд]] прыбыў у [[Швэцыя|Швэцыю]] і пабудаваў у Вэкшэ першую ў краіне біскупскую царкву. Такім чынам, легенда сьцьвярджае, што ўжо ў 1170 годзе Вэкшэ становіцца цэнтрам біскупства, а горад (ці гандлёвае месца) існаваў яшчэ ў XI стагодзьдзі. Аднак першыя пісьмовыя згадкі аб Вэкша адносяцца да 1342 году, калі кароль [[Магнус Эрыксан]] надаў Вэкша гарадзкі прывілей. У XV стагодзьдзі для абароны гораду быў пабудаваны замак [[Крунубэрг (замак)|Крунубэрг]], ад якога пазьней пайшла назва [[Крунубэрг (лэн)|лэну]]. У адрозьненьне ад [[Ёнчэпінг]]у, [[індустрыяльная рэвалюцыя]] XIX стагодзьдзя практычна не закранула Вэкшэ, і ў цяжкія годы канца стагодзьдзя горад і яго навакольле перажываюць хвалю эміграцыі. Толькі ў другой палове наступнага, XX стагодзьдзя горад пачынае даволі хутка расьці. Штуршком для гэтага стала адкрыцьцё ў 1967 годзе філіялу [[Люндзкі ўнівэрсытэт|Люндзкага ўнівэрсытэту]], які ў 1999 годзе быў пераўтвораны ва Ўнівэрсытэт Вэкшэ, а ў 2010 атрымаў назву [[Унівэрсытэт Лінэя|Ўнівэрсытэт Лінэя]]. == Адукацыя == Акрамя [[Унівэрсытэт Лінэя|Ўнівэрсытэту Лінэя]], у Вэкшэ дзейнічаюць Школа паліцыі (пры ўнівэрсытэце), Вышэйшая прафэсійна-тэхнічная школа і [[Вышэйшая народная школа]] Сьвятога Зыгфрыда. У сярэднявеччы, пры [[Катэдра Вэкшэ|Катэдры]] дзейнічала школа, ў якой хлопчыкі маглі атрымаць адукацыю на адносна высокім узроўні. == Славутасьці == [[Файл:Linneparken.jpg|міні|зьлева|250пкс|Парк [[Карл Лінэй|Лінэя]]]] * [[Катэдра Вэкшэ|Катэдра]] (XIII—XVIII стагодзьдзі, паводле легенды, на месцы царквы XII стагодзьдзя, рэстаўраваны ў XIX—XX стагодзьдзях) * Руіны замку [[Крунубэрг (замак)|Крунубэрг]] (XV стагодзьдзе, за 5 км на поўнач ад гораду) * Замак [[Тэлеборг]] (1897—1900) * Замак [[Бэргквара]] (канец XVIII стагодзьдзя, за 6 км на захад ад гораду) * Італьянскі палац * Парк [[Карл Лінэй|Лінэя]], у якім растуць прынамсі па адным відзе расьлінаў з 24 клясаў расьлінаў, вызначаных Лінэем * Дом Эмігрантаў — цэнтар памяці аб эміграцыі ў Амэрыку, які ўтрымлівае архівы, пісьмы, фатаграфіі па тэме * Скульптура ''«Легенда са шкла»'' (1978) * [[Музэй Смолянду]] (фактычна — Швэдзкі музэй [[шкло|шкла]]) * Музэй псыхіатрыі == Асобы == [[Файл:Legend i glas, huvudet.jpg|міні|250пкс|Скульптура ''«Легенда са шкла»'']] === Нарадзіліся ў Вэкшэ === * [[Юнас Б’ёркман]] — тэнісіст * [[Карл-Біргер Блюмдаль]] — кампазытар * [[Юнас Юнасан]] — пісьменьнік * [[Пэр Лягерквіст]] — пісьменьнік, ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія па літаратуры|Нобэлеўскай прэміі па літаратуры]] (1951) * [[Ота Ліндблят]] — кампазытар * [[Матс Віляндэр]] — тэнісіст === Музычныя гурты з Вэкшэ === * [[Bullet]] * [[The Ark]] * [[Melody Club]] === Асобы, зьвязаныя з Вэкшэ === * [[Карл Лінэй]] — швэдзкі натураліст, вучыўся ў школе і гімназіі ў Вэкшэ * [[Эсаяс Тэгнэр]] — швэдзкі паэт * [[Караліна Клюфт]] — легкаатлетка, вучылася ў Вэкшэ * [[Рагнар Сканокер]] — алімпійскі чэмпіён па стральбе, жыве ў Вэкшэ * [[Гэнынг Манкель]] — тэатральны пастаноўца, пісьменьнік (вядомы дзякуючы раманам пра [[Камісар Валяндэр|Камісара Валяндэра]]) — працаваў у тэатры Вэкшэ == Гарады-сябры == * [[Ланкастэр]], [[Вялікабрытанія]] * [[Обэнра]], [[Данія]] * [[Дулут]], штат [[Мінэсота]], [[ЗША]] * [[Скагастрэнд]], [[Ісьляндыя]] * [[Коўна]], [[Летува]] * [[Гёнэфос]], камуна [[Рынгерыке (камуна)|Рынгерыке]] [[Нарвэгія]] * [[Альмэрэ]], [[Нідэрлянды]] * [[Швэрын]], [[Нямеччына]] * [[Пабедзіска]], [[Польшча]] * [[Лох’я]], [[Фінляндыя]] == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070211233227/http://www.turism.vaxjo.se/ Афіцыйны сайт] [[Катэгорыя:Гарады Швэцыі]] kv1yti5ezac4i5o4rxwqrsou5xscvaz 0 138795 2686297 2685458 2026-08-23T14:36:14Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686297 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурвіла |лацінка = Surviła |арыгінал = Surville |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sure]] + [[Віла|Willo]] |варыянт = Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Сырвіль, Шурвіла, Шырвіл, Шырвіль |вытворныя = [[Сарвіла]] |зьвязаныя = }} '''Сурвіла''' (''Сурвіл'', ''Шурвіла''), '''Сурывіла''', '''Сырвіла''' (''Сырвіль'', ''Шырвіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Сурвіл (Сірвіл): ''Surwille / Sirwille'' (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirwille#v=snippet&q=Sirwille&f=false S. 92, 101].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''by her [[Ганус (імя)|Hans]] Surwillen… Surwillendorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%22Hans+Surwillen%22#v=snippet&q=%22Hans%20Surwillen%22&f=false S. 702, 706].</ref>; ''et Thomam Surwillen interpretem… Thomas Surwille… dominum Thomam Surwille'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Surwillen#v=snippet&q=Surwillen&f=false S. 597, 604, 640].</ref>; ''Thomas Surwille'' (2 красавіка 1398 году, 1398 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=thomas+surwillen#v=snippet&q=thomas%20surwillen&f=false S. 51, 961].</ref>; ''Hannus Surwille… Hannus Sirwillen'' (1399 год, 1400 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surwillen#v=snippet&q=Hannus%20Surwillen&f=false S. 961, 963, 972].</ref>; ''[[Міхал Мінігайла|Minigaylo]] [[Гедыгольд|Gedigoldi]] cum fratre germano Swiwilone'' [''Survilone''] ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Marcus, Lucas, Johannes und Mattewes Serwillen'' (1405 год)<ref name="Białuński-2012-22">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 22.</ref>; ''Lucas Sirwillen wybe'' (1408 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''Hannus Surowyl'' (23 жніўня 1411 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surowyl+#v=snippet&q=Hannus%20Surowyl&f=false S. 226].</ref>; ''Marcus Sorwille'' (24 верасьня 1416 году)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 41.</ref>; ''Nicolaus Sorwille, Georg Sorwille'' (1435 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''панъ Гринко Сурвиловичь'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref><ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 34.</ref>; ''Сурвило'' (1440—1476 гады, 1440—1492 гады, 1463—1476 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192, 261.</ref>, 31 сакавіка 1534 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|17к}} P. 422.</ref>); ''Назку Сурвиловичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''Гринъкови Сурвиловичю''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref> (1440—1492 гады); ''Гринъку Сурвиловичу'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''dominus Andreas alias Hrimko Surwiłowicz'' (каля 1450 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 600.</ref>; ''Jurge Sirwille'' (8 траўня 1455 году)<ref name="Białuński-2012-24">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 24.</ref>; ''Thomas und [[Тэўдырых|Diterich]] Serwille gebrudere'' (1471 год)<ref name="Białuński-2012-24"/>; ''Thomas Szerwille'' (1480 год)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 25.</ref>; ''Theodorico Servilla''<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 1. — Toruń, 1961. S. 248.</ref> (''Theodoricus Servilla''<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 26.</ref>, 12 траўня 1496 год); ''her Ditterich Sirwille'' (20 лістапада 1500 году)<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 2. — Toruń, 1963. S. 158.</ref>; ''[[Вільня|Вилнянину]] [[Рак (імя)|Раку]] Сурвиловичу'' (10 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 279.</ref>; ''чоловековъ куничъных… Воитка Сурвиловича'' (25 ліпеня 1522)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 120.</ref>; ''з [[Упіта|Упиты]]… Богдан Сурвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 36.</ref>; ''до мене Воитеха Миколаевича Сурвила'' (22 чэрвеня 1562 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 151.</ref>; ''Воитех Суръвило'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 160.</ref>; ''небожчика Войтеха Миколаевича Сурвила''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 438].</ref>, ''слугу Ивана Сурвиловича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 550].</ref>, ''Андреевая Хоружичовая Ейшишская Зофея Яновна Сурвилянка''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 756.</ref> (1567 год); ''пан Еразмус Грегор’евич Сурвило'' (5 студзеня 1580 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 434.</ref>; ''Szurwiłowicz'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 69.</ref>; ''Piotr Surwilowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''miasteczko Gieranonskie… Maciey Surwilo'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 73.</ref>; ''Jerzy Surwiłł mp.; Jan Surwił… Daniel Surwił'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305, 311.</ref>; ''ode mnie Daniela Surwiła… Daniel Surwiłło… Daniela Surwiły… Samuell Michał Surwiłło'' (1665 год)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 250.</ref>; ''spectabilem dominum Stanislaum Benedictum Surwił'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 131.</ref>; ''Ewa Surwiło'' (1688 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daniło Surwił… Marcin Surwił'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Barbara Surywiłło'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Surywi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioannes Surwił'' (1752 год)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. VII. 1743—1776 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 15.</ref>; ''Józef Szurwillo'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 338.</ref>; ''iegomość pan Stanisław Surrywiłło — komornik xięstwa Żmuydzkiego'' (20 ліпеня 1784 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=Surrywi%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Surrywi%C5%82%C5%82o&f=false С. 277].</ref>; ''Szymon Surwilewicz'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''spectabilis olim domini Stanislai Surwił consularis caunensis vidua'' (XVIII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 132.</ref>; ''Stanisław Szyrwiłowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Szyrwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Szurwiło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szurwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrwil'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Syrwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Cejkinie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Surwiłło'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Surwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Тамаш і [[Ганус (імя)|Ганус]] Сурвілы — браты-служкі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] зь [[Ліцьвіны|літоўскіх баяраў]] * Сурвіла [[Гедыгольд]]авіч — літоўскі баярын, які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] 1401 году<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 270.</ref> * Грынька Сурвілавіч — літоўскі баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]] [[Каленік Мішкавіч|Каленіку Мішкавічу]]; пазьней атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Назка Сурвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера * Рак Сурвілавіч — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1514 годзе * Сурвіла Міхалкавіч — продак полацкіх баяраў [[Бірыбольд]]зічаў, які ўпамінаецца ў 1534 годзе * Эразмус Рыгоравіч Сурвіла — [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1580 годзе * Аршуля Эразмусаўна Сурвіловіч — [[Эйрагола|эйрагольская]] зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 4.</ref> * Рамуальд Сурвіла — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref> * Аляксандар Шырвіль — праваслаўны з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1191 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358815?page=169 С. 19049].</ref> * Юман Сурвілаў — каталік з ваколіцаў [[Таўрагіны|Таўрагінаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №20 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=317 С. 318].</ref> * Паўліна Сурвіла (1892—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1892) Сурвіла Паўліна Максімаўна (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Ігнат Сурвіла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Баляслаў Сурвіла (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Сурвіла (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]<ref>[https://partizany.by/partisans/200198/ Сурвило Иосиф Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Сурвілаў (1921—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]]<ref>[https://partizany.by/partisans/196451/ Сурвилов Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Фёдар Сурвіла (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138023/ Сурвила Федор Давыдович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{Н}} 1936) — дзяячка [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]], [[Старшыня Рады БНР|старшыня]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] * [[Марыя Паўла Сурвілла]] (1964—2020) — беларуская музыказнаўца, сябра Рады БНР; дачка Івонкі Сурвілы Сурвіловічы — прыгонныя зь вёскі [[Мясьлюкі|Мясьлюкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>. Сурвілы (Surwiło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], мястэчка [[Шэметава (вёска, Мядзельскі раён)|Шэметаўшчыны]], вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Конціненты|Концінентаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]], [[Яневічы (Менская вобласьць)|Яневічаў]] і [[Каладзянка|Каладзянкі]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 70, 175, 185—186.</ref>. Сурвілы (Surwiłło) — прыгонныя зь мястэчка [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 136.</ref>. Сурвілы (Surwił) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 193.</ref>. Сурвілы гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]], [[Корвін]], [[Котвіца]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Порай]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Сурвілы Багдановічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 800.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сырвілы (Syrwiłło) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 231.</ref>. Шырвілы (Szyrwił) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 304.</ref>. Сурвіл (Surwill), Сурвіла (Surwillo) і Шурвіловіч (Szurwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1588 годзе ўпамінаецца «грунт» Сурвілавічы, у 1589 годзе — маёнтак Сурвілавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 27, 103.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Сурвілы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Сурвілі]]. Назву [[Сурвілішкі (неадназначнасьць)|Сурвілішкі]] маюць дзьве вёскі на гістарычнай Ашмяншчыне. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 96o3g646z4107q1ugdkxl9svg1j3d4h 0 139020 2686532 2664389 2026-08-24T10:10:11Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686532 wikitext text/x-wiki [[Файл:Хамаіл_Якубоўскага,_с._389,_вектар.svg|міні|Старонка кітабу ХІХ ст.]] '''Кіта́бы''' (ад {{мова-ar|kitab|скарочана}} — «кніга») — [[Кніга|кнігі]], напісаныя на [[беларуская мова|беларускай мове]] [[беларускі арабскі альфабэт|арабскім пісьмом]]. Пачалі стварацца, як мяркуецца, не пазьней за XVI стагодзьдзе [[Беларускія татары|татарамі]], што пасяліліся ў Вялікім Княстве Літоўскім у XIV—XV стагодзьдзях і паступова забылі сваю родную мову{{Заўвага|Акадэмік [[Яўхім Карскі]] наступным спосабам тлумачыў прычыны страты татарамі роднай мовы: «''Пасяліўшыся ў Літоўскай дзяржаве, яны хутка абеларусіліся; часткова гэта залежала ад таго, што яны бралі шлюб з [[Беларусы|беларускамі]], бо сваіх жанчын зь імі часта не было''». «''3 прычыны гэтага'' [''жаніцьбы зь [[Ліцьвіны|ліцьвянкамі]]''], — дадае крымска-татарскі асьветнік [[Ісмаіл Гаспрынскі]] ў рабоце „Рускае мусульманства“<ref>Гаспринский И. „Русское мусульманство: Мысли, заметки и наблюдения мусульманина“. — Симферополь, 1881. С. 27—28.</ref>, — ''што жонкі пасяленцаў-татараў не разумелі зусім па-татарску, ужо першае пакаленьне літоўскіх татараў гаварыла больш мовай маці, г. зн. па-літоўску, чым па-татарску, так што празь некалькі пакаленьняў татарская мова зьнікла з ужытку, і [[Ліцьвіны#Славянская_літоўская_мова|мова літоўская]]'' (г. зн. беларуская) ''стала нацыянальнай мовай тамтэйшых татараў''»<ref>[[Ібрагім Канапацкі]], [https://belhistory.com/lang_bel-tatars.html?fbclid=IwY2xjawFxxx1leHRuA2FlbQIxMAABHS0BTrKHuISdVo6ytfjrneGQ7_PwjeX7SEjysTtNqYzmBT-Bw9AljPU5dw_aem_Oysw00mcgdnwiZ7OvxWDBA Мова беларускіх татар], Беларускі гістарычны партал, 2 лютага 2018 г.</ref>}}. Лічацца найбольш каштоўным матэрыялам дзеля дасьледаваньня [[Старабеларуская мова|старой беларускай мовы]], бо ня маюць уплываў [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскай мовы]], а цалкам грунтуюцца на народнай мове, перадаючы пэўныя гукавыя асаблівасьці ([[дзеканьне]] ды іншыя)<ref>[[Уладзімер Дубоўка|Дубоўка У.]] Пра нашу літаратурную мову // Узвышша». № 2, 1927.</ref>. == Зьмест і форма == Зьмест кітабаў — тэксты, якія тлумачаць [[Каран]], апісаньні мусульманскіх рытуалаў і асноўных мусульманскіх абавязкаў, цытаты з Карану і выказваньні прарока [[Мухамад]]а (хадысы), усходнія казкі, прыгодніцкія аповесьці. Часта сустракаюцца рэлігійныя легенды й апавяданьні, напр., пра сьмерць Мар’ямы — маці [[Ісус Хрыстос|Ісуса Хрыста]], усходняя легенда Мірадж — апавяданьне пра начную вандроўку прарока Мухамада ў Ерусалім і потым да Боскага трону, маральна-этычныя павучаньні для моладзі (пра шанаваньне бацькоў, гасьцей, бедных, сірот, суседзяў ды інш.), варажба па літарах Карану, разгадка сноў. Апроч кітабаў вылучаюць напісаныя арабскім пісьмом тафсіры, таджвіды, хамаілы. Кітабы напісаныя і чытаюцца справа налева, тэкст пачынаецца там, дзе ў славянскіх кнігах заканчваецца. У бібліятэках [[Вільня|Вільні]] і [[Менск]]у захоўваюцца кітабы аб’ёмам ад 70 да 1000 старонак. Радок у такіх манускрыптах суцэльны, няма падзелу на словы, знакаў прыпынку і напісаньняў зь вялікай літары. Новы твор (разьдзел) пачынаецца словам «баб» (разьдзел, пачатак новага зьместу) ці «хікает» (аповесьць, апавяданьне). Іншы раз гэтых словаў няма, тады на палях выпісваюцца першапачатковыя словы (першы сказ) разьдзела. У кітабах адлюстраваныя побыт, звычаі, традыцыі татараў-перасяленцаў, таму іх тэксты — каштоўны матэрыял для лінгвістаў, этнографаў, літаратуразнаўцаў, гісторыкаў. == Мова кітабаў == Кітабы — шматмоўныя рукапісы, але дамінуе ў іх тагачасная [[беларуская мова|беларуская народна-дыялектная мова]]. Некаторае павелічэньне ў кітабах ХІХ ст. тэкстаў, якія адчулі ўплыў [[польская мова|польскай]] [[Крэсы|крэсавай]] мовы, вырашальнага значэньня на агульную ацэнку не аказвае. Мова кітабаў адрозьніваецца ад [[старабеларуская мова|мовы старажытных беларускіх пісьмовых помнікаў]], яна блізкая да беларускай народнай мовы. Спалучэньне (і нават перакрыжаваньне) ўсходніх (арабскіх, цюрскіх) і славянскіх (беларускіх) моўных традыцыяў у манускрыптах назіраецца дастаткова часта. Напрыклад, у Кітабе А. Хасяневіча (1832) у сказе з апавяданьня пра Мар’яму: «аднаго дня Іса прарок / '''йего мілосьць''' / '''ласка божэйе над нім''' / да маткі свайей мувіл» выкарыстоўваецца традыцыйная ўсходняя ўстаўка-парантэза, яна не характэрная славянскім тэкстам. У гэтым жа тэксьце ў сказе: «рэкла (Марйама): '''І''' / '''сыну мой Іса''' / астаньсе здароў / а йа ўжо адыйду» выкарыстоўваецца цюрскі выклічнік «і» побач зь беларускай [[клічны склон|клічнай]] формай «сыну». Усё гэта разам фармуе адметную стылістыку тэксту. Філялягічная праца перакладніка(ў) і капіістаў мела сьвядомы характар, што знаходзіла адлюстраваньне ў імкненьні пісаць аднастайна. З гэтай прычыны можна казаць пра існаваньне ў кітабах літаратурна-пісьмовых нормаў. Яны ў сваю чаргу фармаваліся пад уплывам некалькіх фактараў: ранейшых копіяў (і з гэтай прычыны адлюстроўвалі нормы беларускай мовы ранейшых эпохаў), кірылічных літаратурных (асабліва рэлігійных) крыніцаў і жывых народных гаворак. Гэта таксама надавала кітабам своеасаблівы калярыт. == Вывучэньне == Навуковае вывучэньне кітабаў пачалося ў XIX ст. Трансьлітараваныя ўрыўкі з кітабу надрукаваў А. Мухлінскі ў працы «Дасьледаваньне пра паходжаньне і стан літоўскіх татараў» (СПб., 1857). У пачатку XX ст. пра кітабы пісалі [[Яўхім Карскі]], [[Ігнацы Крачкоўскі]], [[Іван Луцкевіч]] ды іншыя. У 1926 годзе [[Ян Станкевіч]] на філязофскім факультэце [[Карлаў унівэрсытэт|Карлавага ўнівэрсытэту]] абараніў дысэртацыю «Рэлігійныя кнігі беларускіх мусульманаў „Аль-Кітаб“. Граматычны аналіз мовы на аснове фанэтыкі і словаўтварэньня». Гэтая праца складаецца з корпусу рукапіснага тэксту (399 старонак) і сшытку-дадатку транскрыпцыяў тэкстаў «Аль-Кітаб» з выкарыстаньнем розных графічных сыстэмаў, у які ўкладаюцца дзьве асобна аформленыя табліцы<ref>[[Мікола Трус|Трус М.]] Дысертацыі беларусаў, выпускнікоў Карлавага ўніверсітэта ў Празе. 1925—1931 гады // Полымя. № 12, 2018. С. 133—134.</ref>. Найбольш грунтоўна кітабы дасьледаваў [[Антон Антановіч]]. У кнізе «Беларускія тэксты, пісаныя арабскім пісьмом, і іх графіка-артаграфічная сыстэма» (Вільня, 1968) ён разгледзеў 24 арыгінальныя тэксты, сярод іх 8 кітабаў. У цяперашні час варта казаць пра дасьледаваньне ў цэлым арабскаальфабэтнай літаратуры, у тым ліку кітабаў, створаных беларускімі (літоўскімі) татарамі. Нават сфармаваўся асобны кірунак пад назвай «кітабістыка». Вывучэньню кітабаў (і, шырэй, арабскаальфабэтнай літаратуры) прысьвечаныя працы беларускіх, літоўскіх, польскіх, швайцарскіх, брытанскіх ды інш. дасьледнікаў ([[Аляксандар Надсан|А. Надсан]], [[Віктар Несцяровіч|В. Несьцяровіч]], Ч. Лапіч, В. Чэкман, Г. Александровіч-Мішкінене, П. Сутэр, М. Тарэлка ды іншыя). == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Віталь Вольскі|Вольскі В.]] Асноўныя прынцыпы арабскай транскрыпцыі беларускага тэксту ў «кітабах» // Узвышша. 1927. № 6. * Вольскі В. Аб асаблівасьцях жывой мовы беларускіх татар і арабскай транскрыпцыі «Аль-Кітабаў» // Наш край. 1928. № 8—9. * Канапацкі, І. Б. Гісторыя і культура беларускіх татар / І. Б. Канапацкі, А. І. Смолік. — Мінск, 2000. * Карскі Я. Беларуская мова арабскім пісьмом // Вестн. Нар. коммссариата просвещения. 1922. № 1. * Кітаб з фондаў Казанскага універсытэту (№ 1446) // Запісы Бел. Ін-та навукі і мастацтва. 1994. Кн. 21. * Луцкевіч І. Ай-Кітаб — Кіцёп // Скарыніч. Мн., 1993. Вып. 2. * Луцкевіч І. Ай Кітаб // Спадчына. 1992. № 3. * Несцяровіч, В. І. Старажытныя рукапісы беларускіх татар : Графіка. Транслітарацыя. Агульная характарыстыка мовы. Фразеалогія / В. І. Несцяровіч. — Віцебск: УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2003. * Станкевіч, Ян. Беларускія мусульмане і беларуская літаратура арабскім пісьмом / Я.Станкевіч. — Вільня, 1933. * Шлюбскі А. Беларуская мова арабскай транскрыпцыяй // Наш край. 1926. № 6-7. * Антонович, А. К. Белорусские тексты, писанные арабским письмом, и их графико-орфографическая система / А. К. Антонович. — Вильнюс, 1968. * Мишкинене, Г. [А]. Древнейшие рукописи литовских татар : Графика. Транслитерация. Перевод. Структура и содержание текстов. Уч.-метод. пос. / Г. [А]. Мишкинене. — Вильнюс, 2001. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210116144954/https://arabica.fias.fr/indexbe Трэцяя азбука беларускай мовы — сайт пра беларускую арабіцу] * [https://web.archive.org/web/20120415074628/http://csl.bas-net.by/mediaplayer/december2011/Tatar.swf Рукапісы татараў Беларусі канца XVII-пачатку XX ст. Віртуальная выстава на сайце Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі] * [https://web.archive.org/web/20120625013211/http://ng.by/ru/issues?art_id=22584 Аб чым маўчаць кітабы?] * [https://web.archive.org/web/20130226065257/http://www.pravapis.org/art_kitab1.asp Кітабы — унікальная зьява ў беларускай мове] [[Катэгорыя:Беларуская мова]] [[Катэгорыя:Беларускія татары]] [[Катэгорыя:Кнігі]] mivnzchj9qclefsvp5iujc00ab81isb 0 139290 2686457 2315408 2026-08-23T20:06:43Z Rotondus 11902 /* Ураджэнцы */ абнаўленьне зьвестак 2686457 wikitext text/x-wiki == Асобы == === Ураджэнцы === * [[Цыпрыян Адынец]] (1749—1811) — рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп * [[Аляксей Антонаў]] (1896—1962) — начальнік штабу аб’яднаных вайсковых сілаў краінаў [[Варшаўская дамова|АВД]] (1955—1962) * [[Браніслаў Багатырэвіч]] (1870—1940) — [[Расейская імпэрыя|расейскі]] і [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|польскі]] вайсковы дзяяч * [[Леў Бакст|Лявон Бакст]] (1866—1924) — тэатральны мастак і графік * [[Павал Баран]] (1926—2011) — амэрыканскі інжынэр і вынаходнік, адзін са стваральнікаў [[Інтэрнэт]]у * [[Максім Бардачоў]] (нар. 1986) — беларускі футбаліст * [[Уладзімер Блюднік]] (нар. 1975) — беларускі мастак, паэт, празаік * [[Уладзімер Вільнэр]] (1885—1952) — [[рэжысэр]] тэатру і кіно, [[прафэсар]] (1947), рэжысэр габрэйскага тэатру на [[ідыш]]ы * [[Генрых Глябовіч]] (1904—1941) — беларускі ксёндз * [[Аляксандар Груша]] (нар. 1973) — беларускі гісторык * [[Юры Гумянюк]] (1969 — 2013) — беларускі паэт, празаік * [[Валеры Дзідзюля]] (нар. 1969) — [[Гітара|гітарыст]] і [[кампазытар]], выканавец [[флямэнка]] * [[Уладзімер Дуброўшчык]] (нар. 1972) — беларускі лёгкаатлет (дыскабол) * [[Дзяніс Івашын]] (нар. 1979) — [[Беларусь|беларускі]] журналіст і [[палітычны вязень]] * [[Валер Калесьнік]] (нар. 1965) — беларускі дыплямат * [[Зьміцер Кісель]] (1962—2005) — беларускі публіцыст, журналіст, гісторык * [[Вольга Корбут]] (нар. 1955) — чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў (1972, 1976), сьвету (1974), СССР (1970, 1974, 1976) па спартовай гімнастыцы * [[Аляксандар Курловіч]] (1961—2018) — беларускі атлет, Алімпійскі чэмпіён * [[Мэер Ланскі|Мэер Ланскі (Марк Сухамлянскі)]] (1902—1983) — «хросны бацька» габрэйскай мафіі, «заснавальнік» [[Лас-Вэгас]]а * [[Валер Леванеўскі]] (нар. 1963) — беларускі прадпрымальнік, палітычны і грамадзкі дзеяч, былы палітычны зьняволены. Прызнаны «Міжнароднай Амністыяй» вязьнем сумленьня. * [[Эйтан Ліўні]] (1919—1991) — [[ізраіль]]скі палітык, бацька [[Цыпі Ліўні]] * [[Павел Люблінскі]] (1882—1938) — расейскі юрыст * [[Павал Мажэйка]] (нар. 1978) — беларускі журналіст * [[Антон Маркевіч]] (1925—2009) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Канада|Канадзе]] * [[Аляксандар Мілінкевіч]] (1947—2026) — [[палітык]], грамадзкі дзяяч, кіраўнік праграм Фонду садзейнічаньня лякальнаму разьвіцьцю. Кандыдат фізыка-матэматычных навук. Кандыдат у [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2006 году|прэзыдэнты Беларусі ў 2006 г.]] * [[Лейб Найдус]] (1890—1918) — габрэйскі паэт * [[Карл Румель]] (1888—1967) — падпалкоўнік кавалерыі, расейскі й польскі спартовец, бронзавы прызэр Алімпійскіх гульняў (1928) * [[Юліюш Румель]] (1881—1967) — [[Расейская імпэрыя|расейскі]] і [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|польскі]] вайсковы дзяяч * [[Ігар Рынкевіч]] (нар. 1968) — беларускі юрыст, адвакат, палітык * [[Януар Сухадольскі]] (1797—1875) — мастак-баталіст * [[Уладзіслаў Талочка]] (1887—1942) — рымска-каталіцкі сьвятар, гісторык, літаратурны крытык * [[Валер Цапкала]] (нар. 1965) — беларускі палітык і дыплямат * [[Вячаслаў Швед]] (нар. 1956) — беларускі гісторык * [[Юзэф Ядкоўскі]] (1890—1950) — археоляг, нумізмат-калекцыянэр, дасьледнік гісторыі [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзеншчыны]] * [[Уладзімер Якаўлеў]] (нар. 1949) — [[палітык]], [[журналіст]], рэдактар газэты «[[Новая Расея]]» === Жыхары === * [[Эліза Ажэшка]] (1841—1910) — беларуска-польская пісьменьніца XIX ст. * [[Максім Багдановіч]] (1891—1917) — беларускі паэт пачатку XX ст. * [[Стэфан Баторы]] (1533—1586) — [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] * [[Васіль Быкаў]] (1924—2003) — Народны пісьменьнік Беларусі; жыў і працаваў у Горадні ў 1947—1978, быў літаратурным супрацоўнікам і кансультантам абласной газэты «[[Гарадзенская праўда]]», займаў пасаду сакратара Гарадзенскага аддзяленьня [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюза пісьменьнікаў БССР]] * [[Геранім Валовіч]] (? — 1636) — [[падканцлер вялікі літоўскі|падканцлер вялікі]], у XVII ст. збудаваў мост празь [[Нёман]] * [[Вільфрыд Войніч]] (1865—1930) — бібліяфіл і антыквар; першаадкрывальнік так званага «[[Рукапіс Войніча|Рукапісу Войніча]]» * [[Ільля Гінцбург]] (1859—1939) — беларускі скульптар, прафэсар * [[Жан Эмануэль Жылібэр|Жан Жылібэр]] (1741—1814) — францускі біёляг, заснавальнік батанічнага парку * [[Людвік Замэнгоф]] (1859—1917) — стваральнік мовы [[эспэранта]]<ref>Катерина Чаровская. [https://web.archive.org/web/20071226020745/http://www.sb.by/article.php?articleID=58345 Возвращение доктора Заменгофа] // «Советская Белоруссия», 15 траўня 2007.</ref> * [[Казімер Ягелончык|Казімер]] (1427—1492) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] (з 1440) і [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль]] (з 1447) * [[Аляксей Карпюк]] (1920—1992) — беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзяяч * [[Кастусь Каліноўскі]] (1838—1864) — нацыянальны герой [[Беларусь|Беларусі]]; адзін з кіраўнікоў [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызваленчага паўстаньня 1863—1864 гадоў]], публіцыст, паэт * [[Зоф’я Налкоўская]] (1884—1954) — пісьменьніца, публіцыстка, драматург * [[Чэслаў Немэн]] (1939—2004) — музыка * [[Антоні Тызэнгаўз]] (1733—1785) — гарадзенскі староста пры [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіславе Панятоўскім]], [[мэцэнат]] * [[Княжыч Казімер|Сьвяты Казімер]] (1458—1484) — княжыч і каралевіч, сьвяты заступнік Літвы (Беларусі) * [[Вадзім Саранчукоў]] (1980) — [[Беларусь|беларускі]] грамадзкі дзяяч, сябра [[БНФ]] <noinclude> == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Асобы Горадні| ]] [[Катэгорыя:Сьпісы асобаў]] </noinclude> 9f4ka6l5wy3zenhrk56vpo591jkscsy 0 139314 2686471 2677786 2026-08-23T20:12:36Z Dymitr 10914 - склад 2686471 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Нант |Лягатып = Logo FC Nantes (avec fond) - 2019.svg |ПоўнаяНазва = Football Club de Nantes |Заснаваны = 1943 |Горад = [[Нант]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Бажуар]] |Умяшчальнасьць = 38285 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|НантЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|НантСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Нант}} |Сайт = http://www.fcnantes.com/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _FCNantes2122h | pattern_b1 = _FCNantes2122h | pattern_ra1 = _FCNantes2122h | pattern_sh1 = _FCNantes2122h | pattern_so1 = _FCNantes2122h | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = FFFF00 | socks1 = FFFF00 | pattern_la2 = _FCNantes2122a | pattern_b2 = _FCNantes2122a | pattern_ra2 = _FCNantes2122a | pattern_sh2 = _FCNantes2122a | pattern_so2 = _FCNantes2122a | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = }} «'''Нант'''» ({{мова-fr|Nantes}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Нант]]. Клюб быў заснаваны 21 красавіка 1943 году падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], на базе мясцовых клюбаў, якія існавалі ў горадзе й вырашылі сабрацца разам, каб сфармаваць адзін вялікі клюб. «Нант» на працягу сваёй доўгай гісторыі пераважна гуляў у [[Француская Ліга 1|Лізе 1]], але з 2008 году страціў такую магчымасьць з-за вылету ў [[Француская Ліга 2|Лігу 2]], аднак з [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2013—2014 гадоў|сэзону 2013—2014 гадоў]] клюб зноўку выступае ў найвышэйшым францускім дывізіёне. «Нант» зьяўляецца адным з самых пасьпяховых клюбаў у францускім футболе, маючы на сваім рахунку восем тытулаў [[Чэмпіянат Францыі па футболе|чэмпіёна Францыі]], тры [[Кубак Францыі па футболе|Кубкі Францыі]] й адзіны дасягнуты [[Кубак францускай лігі|Кубак лігі]]. Клюб славіцца сваім камандным духам і юнацкай акадэміяй, выпускнікамі якой у розныя часы былі [[Марсэль Дэсаі]], [[Дыд’е Дэшам]], [[Мікаэль Ляндро]] й [[Крыстыян Карамбё]]. Дзякуючы сваім традыцыйным жоўта-зялёным колерам «Нант» мае мянушку — «канаркі». == Гісторыя == У 1943 годзе ў [[Нант|Нанце]] існавала пяць футбольных клюбаў, «Сэн-П’ер», «Стад Нант», «Батыньнёль», «Нантэз» і «Мэлінэ». Тым ня менш, мінавіта мэнэджар клюбу «Мэлінэ», [[Марсэль Сапэ]], зразумеў, што Нант можа мець больш шанцаў да спартовых посьпехаў, калі ўсе пяць клюбаў будуць аб’яднаны ў адзіны клюб. Пасьля зьліцьця ўсіх пяці камандаў Сапэ сказаў, што на сёньня клюб ёсьць маленькай камандай, але якая неўзабаве стане вялікай, калі ўсе хто датычны клюбу будуць працаваць разам. Зялёныя й жоўтыя колеры клюбу былі абраны са спасылкай на гоначную каманду [[Жан Ле Гію|Жана Ле Гію]], які быў адным з заснавальнікаў клюбу. Пасьля першага сэзону, Сапэ разам зь іншымі чальцамі клюбу зьехаў у [[Парыж]], дзе існавала вялікая колькасьць маладых футбалістаў, якія жадалі зьехаць у правінцыю, каб пазьбегнуць дэпартацыю ў [[Нямеччына|Нямеччыну]] дзеля ўдзелу ў прымусовых працоўных групоўках. Тутака Марсэль знайшоў прафэсійнага трэнэра, а таксама некалькіх гульцоў, пасьля чаго Сапэ атрымаў пасаду старшыні клюбу ў 1944 годзе. Пасьля некаторых посьпехаў каманды, ейнага добрага фінансаваньня й таму, што Сап быў сябрам [[Габрыель Ано|Габрыеля Ано]], клюб быў прыняты да ўдзелу ў групу ўпаўнаважаных клюбаў ({{мова-fr|Groupement des clubs autorisés|скарочана}}), якая сталася папярэднікам [[Ліга прафэсійнага футболу|Лігі прафэсійнага футболу]] ({{мова-fr|Ligue de Football Professionnel|скарочана}}), а пасьля стала прафэсійнай камандай, пасьля сканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў ліпені 1945 году. Першы свой матч як прафэсійны клюб «Нант» правёў супраць клюбу «[[Пары-Шарантон Парыж|Сэркль Атлетык Пары]]», які адбыўся на стадыёне «[[Алімпік дэ Калёмб]]» і скончыўся перамогай клюбу з поўначы краіны зь лікам 2:0. Першую хатнюю гульню клюб пачаў з паразы з такім жа лікам ад «[[Труа (футбольны клюб)|Труа]]». Клюб фінішаваў пятым у канцы першага сэзону, пасьля чаго галоўны трэнэр [[Эмэ Нюік]] пакінуў клюб пасьля спрэчкі, а яго зьмяніў [[Антуан Рааб]] які ўзяў на сябе ролю гуляючага трэнэру. Пасьля перамогаў у 16 матчах запар, «Нант» атрымаў збуральную паразу дт лікам 9:0 ад «[[Сашо Манбэльяр|Сашо]]». У 1963 годзе гарадзкі савет вырашыў накіраваць значныя субсідыі ў клюб, каб дапамагчы яму прасунуцца ў наступны дывізіён. == Трафэі == * '''[[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': 8 ** 1965, 1966, 1973, 1977, 1980, 1983, 1995, 2001 * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]]''': 3 ** 1979, 1999, 2000 * '''Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубку Францыі]]''': 3 ** 1965, 1999, 2001 * '''Уладальнік [[Альпійскі кубак|Альпійскага кубку]]''': 1 ** 1982 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fcnantes.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Нант]] klpt5elo796ncn749hazc8eq0j3voj2 0 139785 2686393 2632584 2026-08-23T18:49:53Z XHCKidx 11053 /* Галерэя */ 2686393 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = Помнік грамадзянскай архітэктуры |Назва = Гарадзенская ратуша |Арыгінальная назва = |Выява = Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (XX, I).jpg |Подпіс выявы = Гарадзенская ратуша |Шырыня выявы = |Статус = |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжаньня = [[Места]] |Месцазнаходжаньне = [[Горадня]] |Канфэсія = |Эпархія = |Ордэнская прыналежнасьць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = XV стагодзьдзе |Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = разбураная ў 1946 годзе |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 40 |Шырата сэкундаў = 41 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = 53 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Commons = Town hall (Horadnia) }} '''Гарадзе́нская ра́туша''' — помнік архітэктуры XV—XVIII стагодзьдзяў у [[Горадня|Горадні]], адзін з сымбаляў [[места]]. Знаходзілася на Старым Рынку. Твор архітэктуры [[рэнэсанс]]у і [[клясыцызм]]у. Існавала да сярэдзіны XX ст., калі яе [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнавалі савецкія ўлады]]. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === У 1496 годзе [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Горадні [[Магдэбурскае права]]. Згодна з [[Прывілей|прывілеем]] у месьце ўводзілася пасада войта. Мяшчане выводзіліся з-пад юрысдыкцыі земскіх і іншых судовых установаў. Штогод ім дазвалялася праводзіць тры кірмашы і збудаваць млын на беразе Нёмана, важніцу, васкабойню, а таксама ратушу. Час пабудовы і месца знаходжаньня першай [[ратуша|ратушы]] ў Горадні канчаткова ня высьветленыя. З прывілея 1496 году вынікае, што места атрымала дазвол на пабудову ратушы: «узьвядуць нават ратушу на годным месцы, на каторым які пакой або камору для пастыганьня сукна выгатаваць і мець ім не забараняем. Будуць таксама мець на ратушы меру збож, г.зн.: бочку ратушную і мёду г.зн. медніцу». Першая і пакуль што адзіная зьвестка пра ратушу ў Горадні адносіцца да 1539—1540 гадоў. Можна меркаваць, што збудавалі яе адразу па атрыманьні местам Магдэбурскага права, як было, напрыклад, у Менску (наданьне ў 1499 годзе — першы ўпамін пра ратушу ў 1503 годзе). Гравюра на медзі Адэльгаўзэра-Цюндта 1568 году — першая іканаграфічная выява Горадні прадстаўляе ратушу як архітэктурную дамінанту ня толькі Рынку, але і ўсяго места. У час [[Вайна Расеі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў|вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1654—1667 гадоў]] захопнікі моцна зруйнавалі Горадню разам зь іншымі местамі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. «Таму як места Гарадзенскае з фальваркамі і прадмесьцямі ад войск маскоўскіх ушчэнт зруйнаванае і спустошанае, каб да дасканалага дабрабыту дайсьці магло, ад падаткаў на тым сойме і на потым звальняем» — паведамляецца ў канстытуцыі сойму 1661 году. «Непрыяцель» зьнішчыў мескую ратушу. Згодна з соймавай канстытуцыяй 1678 году, «мяшчане гарадзенскія ратушу паводле мінулых камісіяў узводзяць, таксама мураваць, будаваць, і ранейшыя будынкі маюць выстаўляць». На даручэньне каралеўскіх камісараў магістрат Горадні меў распачаць пабудову ратушы. На гэта прызначылі суму 4800 злотых, у тым ліку гарадзенскія жыды мелі даць 300 злотых, а таксама 20 000 штук цэглы, 100 мерак вапны. Аднак справа замаруджвалася з прычыны браку сродкаў. За невыкананьне даручэньня зь места меркавалася спагнаць 2000 коп літоўскіх грошаў. Галоўнай прычынай недахопу грошай на будаваньне былі цяжкасьці зь іх зборам, пра што паведамляе канстытуцыя сойму 1690 году. Сродкі мелі зьбірацца прымусова, «абы ратуша была пабудавана коштам места». Першая выява ратушы на плянах Горадні датуецца 1706 годам. На пляне, выкананым у гэтым годзе, на Рынку паказаны будынак з надпісам «базар» (былая ратуша), а на рагу Рынку з вуліцай Замкавай разьмяшчаецца будынак з надпісам «ратуша». З чаго вынікае, што на руінах першай ратушы зьявіліся гандлёвыя крамы, а магістрат пераехаў у дом лентвойта. Занядбаньне справы адбудовы ратушы скарысталі гарадзенскія жыды, якія занялі яе пашкоджаны будынак крамамі і не хацелі фінансаваць адбудову. Пра гэта ўскосна паведамляла канстытуцыя сойму 1690 году. У 1713 году жыды атрымалі загад «гандаль свой у Рынку тым жа ў Горадні каб не вялі», апроч таго, каб «на ратушу 50 тысяч цэгел і іншых матэрыялаў да рэстаўрацыі прысуджаных абы адразу далі». Праблему адбудовы ратушы закрануў у сваім прывілеі 1718 году кароль і вялікі князь [[Аўгуст Моцны]], які некалькі разоў наказваў пачаць направу і патраціць на гэта грошы, якія засталіся ад выплачаных скарбу падаткаў. [[Файл:Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (03.1926).jpg|значак|Здымак 1926 году]] Па разбурэньнях [[Вялікая Паўночная вайна|Вялікай Паўночнай вайны]] (1700—1721) Горадню вызвалілі на дзесяць гадоў ад сплаты да скарбу «чыншаў … капшчызны ад напояў». Гэтыя сродкі таксама мелі пайсьці «на рэпарацыю ратушы і аздобу места». Як сьведчыць унівэрсал надворнага каралеўскага падскарбія Асалінскага 1720 году «ратуша ў месьце тутэйшым Горадні, так даўно пустуючая да як найхутчэйшай мае прыйсьці пэрфэкцыі», у чым мелі дапамагаць таксама і ўладальнікі крамаў на Рынку. Але ратуша стаяла надалей без усялякага рамонту і паціху разбуралася гандлярамі. Так, жыд Зэльман Беркавіч «капаючы падмуркі на свае крамніцы ў шкоду места асьмеліўся і выразаць казаў трубы, якія з даўніх часоў сядзяць і ўфундаваныя для бясьпекі места ад агню выпадковага». Фрагмэнты памянёнага ўнівэрсалу сьведчыць пра заняцьце жыдоўскімі гандлярамі будынку ратушы, якая ж да таго знаходзілася ў зруйнаваным стане. У Гарадзенскіх актах 1730 году ўпамінаецца: «старая ратуша … неадрамантаваная і цяпер пустуе і да рэшты руйнуецца». Таму мескі магістрат распачаў выдаляць крамы з будынку ратушы. Жыды, уладальнікі крамаў, што не згаджаліся з пастановай уладаў, у час спробы рамонтных работ закідалі муляроў і нават бурмістра Войцеха Цяхлевіча камянямі і цэгламі. Вывесьці гандляроў з руін ратушы так і не ўдалося. Падарожнік Вільгельм Шлемюлер, які наведаў Горадню ў час сойму 1752 году, у сваім дзёньніку зьвяртае ўвагу на ратушу толькі ў канцы апісаньня забудовы места, ляканічна натуючы: «некалькі яшчэ значнейшых дамоў мураваных у Рынку. У сярэдзіне відаць руіны велізарнага гмаху, дзе купцы раскладваюць свой тавар». Згодна з плянам Горадні 1753 году на Рынку разьмяшчалася «ратуша, цэхгауз, крамы жыдоўскія і пляцы мескія». Як на гэтым, так і на пляне 1758 году, добра відаць прыбудовы да паўднёвага фасаду ратушы. Магчыма, што мескія ўлады дамовіліся з жыдамі. І ідучы на саступкі, дазволілі ім збудаваць крамы, «а іншыя крамы коштам места мураваныя магістрат як усеагульную мескую ўласнасьць … жыдам арандуючы, даход ратушы справіў». Такім чынам, места, аддаючы ў арэнду жыдам свае крамы, знайшло сродкі на адбудову ратушы. [[Файл:Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1932).jpg|значак|Здымак да 1939 году]] На пляне Горадні 1780 году ратушнага будынка на Рынку няма, хаця Рынак і названы «ратушным», а «ратушны дворык» у той час разьмяшчаўся на вуліцы Калючынскай, якая пачыналася ад Рынку. Магчыма, у гэты час на месцы руінаў старой ратушы рыхтавалі пляцоўку пад будаваньне новай. Будаваньне мураванай ратушы з крамамі і гаўптвахтай скончылася ў 1784 годзе. Пацьверджаньне існаваньня новай ратушы сустракаецца ў 1791 годзе. Вядома, што яна мела дзьве брамы «з фацыятамі». Відаць, гэта і была клясыцыстычная ратуша, якая праіснавала да сярэдзіны XX ст. будынак ратушы адзначаны таксама на плянах Горадні 1793, 1795, 1798 гадоў. Як «ратуша» ці «ратуша з лаўкамі»<ref>Гардзееў Ю. Да пытання аб гісторыі Гродзенскай ратушы (канец ХV—ХVІІІ стст.) // Краязнаўчыя запіскі. Вып. 4. — Горадня, 1997.</ref>. Іканаграфічны матэрыял XVI ст. (гравюры [[Матэвуш Цюндт|Матэвуша Цюндта]], зробленая на падставе малюнка [[Яган Адэльгаўзэр|Ягана Адэльгаўзэра]] ў 1568 годзе, а таксама яе копіяў XVI—XVIII стагодзьдзі) не дазваляе вызначыць дакладнае месца пабудовы ратушы канца XV — пачатку XVI стагодзьдзі Гарадзенскі гісторык [[Юзэф Ядкоўскі]] і гісторык архітэктуры [[Юры Якімовіч]] асьвятлілі гісторыю ратушы і прааналізавалі яе архітэктурны воблік, але нічога ня пішуць пра яе месца знаходжаньня. [[Алена Квітніцкая]] разьмясьціла будынак ратушы на скрыжаваньні Рынку і вуліцы Замкавай. Больш імаверным здаецца меркаваньне [[Аляксандар Краўцэвіч|Аляксандра Краўцэвіча]], які разьмясьціў яго ў сярэдзіне Рынку. Гэтую думку можна пацьвердзіць наступнымі аргумэнтамі. Згодна зь люстрацыяй Горадні 1675 году мескія ўлады мелі збудаваць ратушу на тым самым месцы, дзе разьмяшчаўся яе стары будынак, разбураны ў часы [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны 1654—1667 гадоў]] Менавіта ў цэнтры Рынку і ўзьвялі новую ратушу ў XVIII ст., што знайшло адлюстраваньне на плянах места XVIII — першай паловы XX стагодзьдзя. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === У 1807 годзе ратушу перабудавалі ў клясыцыстычным стылі паводле праекту архітэктара П. Лукіна. === Найноўшы час === Будынак ратушы не пацярпеў у час [[Другая сусьветная вайна|Другай сусьветнай вайны]], аднак у 1946 годзе [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зьнішчылі помнік архітэктуры]]. == Архітэктура == Помнік архітэктуры [[рэнэсанс]]у, пазьней перабудаваны ў стылі клясыцызму. Адзінымі графічнымі крыніцамі, якія дазваляюць уявіць аўтэнтычны выгляд ратушы, зьяўляюцца гравюры [[Матэвуш Цюндт|Матэвуша Цюндта]] 1568 году і [[Тамаш Макоўскі|Тамаша Макоўскага]] 1600 году. Гэта быў 2-павярховы будынак, завершаны вежай з назіральнай пляцоўкай. У ёй разьмяшчаўся мескі гадзіньнік, пра які ўпамінаецца ў [[Прывілей|прывілеі]] [[Бона Сфорца|каралевы Боны]] 1541 году, якая паказвала на неабходнасьць догляду за гадзіньнікам спэцыяліста-рамесьніка. Па адным з пажараў у 1753 годзе гадзіньнік перанесьлі на вежы езуіцкага касьцёла. Уздоўж другога паверха будынка ратушы ішла галерэя, якая мела выконваць функцыю назіральнай пляцоўкі для пажарнай варты. Другі паверх традыцыйна адыгрываў ролю рэпрэзэнтацыйнага цэнтру, дзе адбываліся паседжаньні рады і войта з лавай. Да галоўнага аб’ёма гэтага паверха далучалася невялікая прыбудова, дзе, магчыма, разьмяшчалася капліца. На першым паверсе, згодна з прывілеем 1496 году, мелі знаходзіцца крамы, медніца, ратушная бочка і камора для пастрыганьня сукна. З-пад падмуркаў ратушы ў бок вуліцы Маставой ішло падзямельле, якое магло выконваць функцыю вязьніцы. Па адбудове ў 1784 годзе будынак быў 1-павярховым і меў форму [[карэ]]. Паўночны і паўднёвы фасады ўпрыгожвалі [[рызаліт]]ы з 6-калённымі дарыцкімі портыкамі. == Галерэя == <gallery caption="Гістарычныя здымкі" class="center" widths=150 heights=150> Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1901-14).jpg|1901-14 гг. Haradzienskaja ratuša-Katedra. Гарадзенская ратуша-Катэдра (1915-18).jpg|1915-18 гг. Horadnia, Stary Rynak-Aziorskaja. Горадня, Стары Рынак-Азёрская (J. Bułhak, 1920-29).jpg|[[Ян Булгак|Я. Булгак]], 1920-я гг. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1926).jpg|1926 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (03.1926).jpg|сакавік 1926 года Haradzienskaja ratuša-Katedra. Гарадзенская ратуша-Катэдра (1931).jpg|1931 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1932).jpg|1932 год Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (24-26.11.1933).jpg|24-26.11.1933 Horadnia, Stary Rynak. Горадня, Стары Рынак (E. Iberski, 1935).jpg|Э. Ібэрскі, 1935 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1936).jpg|1936 г. Horadnia, Stary Rynak-Aziorskaja. Горадня, Стары Рынак-Азёрская (M. Lohrich, 1919-39).jpg|М. Логрых, да 1939 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1930-39).jpg|1930-39 гг. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1930-39) (2).jpg|1930-39 гг. Horadnia, Stary Rynak-Mastavaja. Горадня, Стары Рынак-Маставая (1901-39) (2).jpg|да 1939 г. Haradzienskaja ratuša-Katedra. Гарадзенская ратуша-Катэдра (1944).jpg|1944 г. Haradzienskaja ratuša-Fara Vitaŭta. Гарадзенская ратуша-Фара Вітаўта (1944).jpg|За Гарадзенскай ратушай - Фара Вітаўта, 1944 г. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Гардзееў Ю. Да пытання аб гісторыі Гродзенскай ратушы (канец ХV—ХVІІІ стст.) // Краязнаўчыя запіскі. Вып. 4. — Горадня, 1997. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130404035011/http://s13.ru/archives/42163 Графічная рэканструкцыя рэнесанснай ратушы ў Гродна] * [http://supron-licvin.livejournal.com/28843.html Спроба рэканструкцыі рэнэсанснай ратушы ў Горадні] [[Катэгорыя:Ратушы|Ратушы]] [[Катэгорыя:Ратушы Беларусі|Горадня]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1946 годзе]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Горадні]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя савецкай уладай збудаваньні Беларусі]] [[Катэгорыя:Савецкая плошча (Горадня)]] [[Катэгорыя:Славутасьці Горадні]] 4afeqvjjc4zp4d71827yl6suqvyqlry 2686394 2686393 2026-08-23T18:54:44Z XHCKidx 11053 /* Архітэктура */ 2686394 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = Помнік грамадзянскай архітэктуры |Назва = Гарадзенская ратуша |Арыгінальная назва = |Выява = Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (XX, I).jpg |Подпіс выявы = Гарадзенская ратуша |Шырыня выявы = |Статус = |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжаньня = [[Места]] |Месцазнаходжаньне = [[Горадня]] |Канфэсія = |Эпархія = |Ордэнская прыналежнасьць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = XV стагодзьдзе |Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = разбураная ў 1946 годзе |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 40 |Шырата сэкундаў = 41 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = 53 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Commons = Town hall (Horadnia) }} '''Гарадзе́нская ра́туша''' — помнік архітэктуры XV—XVIII стагодзьдзяў у [[Горадня|Горадні]], адзін з сымбаляў [[места]]. Знаходзілася на Старым Рынку. Твор архітэктуры [[рэнэсанс]]у і [[клясыцызм]]у. Існавала да сярэдзіны XX ст., калі яе [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнавалі савецкія ўлады]]. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === У 1496 годзе [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Горадні [[Магдэбурскае права]]. Згодна з [[Прывілей|прывілеем]] у месьце ўводзілася пасада войта. Мяшчане выводзіліся з-пад юрысдыкцыі земскіх і іншых судовых установаў. Штогод ім дазвалялася праводзіць тры кірмашы і збудаваць млын на беразе Нёмана, важніцу, васкабойню, а таксама ратушу. Час пабудовы і месца знаходжаньня першай [[ратуша|ратушы]] ў Горадні канчаткова ня высьветленыя. З прывілея 1496 году вынікае, што места атрымала дазвол на пабудову ратушы: «узьвядуць нават ратушу на годным месцы, на каторым які пакой або камору для пастыганьня сукна выгатаваць і мець ім не забараняем. Будуць таксама мець на ратушы меру збож, г.зн.: бочку ратушную і мёду г.зн. медніцу». Першая і пакуль што адзіная зьвестка пра ратушу ў Горадні адносіцца да 1539—1540 гадоў. Можна меркаваць, што збудавалі яе адразу па атрыманьні местам Магдэбурскага права, як было, напрыклад, у Менску (наданьне ў 1499 годзе — першы ўпамін пра ратушу ў 1503 годзе). Гравюра на медзі Адэльгаўзэра-Цюндта 1568 году — першая іканаграфічная выява Горадні прадстаўляе ратушу як архітэктурную дамінанту ня толькі Рынку, але і ўсяго места. У час [[Вайна Расеі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў|вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1654—1667 гадоў]] захопнікі моцна зруйнавалі Горадню разам зь іншымі местамі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. «Таму як места Гарадзенскае з фальваркамі і прадмесьцямі ад войск маскоўскіх ушчэнт зруйнаванае і спустошанае, каб да дасканалага дабрабыту дайсьці магло, ад падаткаў на тым сойме і на потым звальняем» — паведамляецца ў канстытуцыі сойму 1661 году. «Непрыяцель» зьнішчыў мескую ратушу. Згодна з соймавай канстытуцыяй 1678 году, «мяшчане гарадзенскія ратушу паводле мінулых камісіяў узводзяць, таксама мураваць, будаваць, і ранейшыя будынкі маюць выстаўляць». На даручэньне каралеўскіх камісараў магістрат Горадні меў распачаць пабудову ратушы. На гэта прызначылі суму 4800 злотых, у тым ліку гарадзенскія жыды мелі даць 300 злотых, а таксама 20 000 штук цэглы, 100 мерак вапны. Аднак справа замаруджвалася з прычыны браку сродкаў. За невыкананьне даручэньня зь места меркавалася спагнаць 2000 коп літоўскіх грошаў. Галоўнай прычынай недахопу грошай на будаваньне былі цяжкасьці зь іх зборам, пра што паведамляе канстытуцыя сойму 1690 году. Сродкі мелі зьбірацца прымусова, «абы ратуша была пабудавана коштам места». Першая выява ратушы на плянах Горадні датуецца 1706 годам. На пляне, выкананым у гэтым годзе, на Рынку паказаны будынак з надпісам «базар» (былая ратуша), а на рагу Рынку з вуліцай Замкавай разьмяшчаецца будынак з надпісам «ратуша». З чаго вынікае, што на руінах першай ратушы зьявіліся гандлёвыя крамы, а магістрат пераехаў у дом лентвойта. Занядбаньне справы адбудовы ратушы скарысталі гарадзенскія жыды, якія занялі яе пашкоджаны будынак крамамі і не хацелі фінансаваць адбудову. Пра гэта ўскосна паведамляла канстытуцыя сойму 1690 году. У 1713 году жыды атрымалі загад «гандаль свой у Рынку тым жа ў Горадні каб не вялі», апроч таго, каб «на ратушу 50 тысяч цэгел і іншых матэрыялаў да рэстаўрацыі прысуджаных абы адразу далі». Праблему адбудовы ратушы закрануў у сваім прывілеі 1718 году кароль і вялікі князь [[Аўгуст Моцны]], які некалькі разоў наказваў пачаць направу і патраціць на гэта грошы, якія засталіся ад выплачаных скарбу падаткаў. [[Файл:Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (03.1926).jpg|значак|Здымак 1926 году]] Па разбурэньнях [[Вялікая Паўночная вайна|Вялікай Паўночнай вайны]] (1700—1721) Горадню вызвалілі на дзесяць гадоў ад сплаты да скарбу «чыншаў … капшчызны ад напояў». Гэтыя сродкі таксама мелі пайсьці «на рэпарацыю ратушы і аздобу места». Як сьведчыць унівэрсал надворнага каралеўскага падскарбія Асалінскага 1720 году «ратуша ў месьце тутэйшым Горадні, так даўно пустуючая да як найхутчэйшай мае прыйсьці пэрфэкцыі», у чым мелі дапамагаць таксама і ўладальнікі крамаў на Рынку. Але ратуша стаяла надалей без усялякага рамонту і паціху разбуралася гандлярамі. Так, жыд Зэльман Беркавіч «капаючы падмуркі на свае крамніцы ў шкоду места асьмеліўся і выразаць казаў трубы, якія з даўніх часоў сядзяць і ўфундаваныя для бясьпекі места ад агню выпадковага». Фрагмэнты памянёнага ўнівэрсалу сьведчыць пра заняцьце жыдоўскімі гандлярамі будынку ратушы, якая ж да таго знаходзілася ў зруйнаваным стане. У Гарадзенскіх актах 1730 году ўпамінаецца: «старая ратуша … неадрамантаваная і цяпер пустуе і да рэшты руйнуецца». Таму мескі магістрат распачаў выдаляць крамы з будынку ратушы. Жыды, уладальнікі крамаў, што не згаджаліся з пастановай уладаў, у час спробы рамонтных работ закідалі муляроў і нават бурмістра Войцеха Цяхлевіча камянямі і цэгламі. Вывесьці гандляроў з руін ратушы так і не ўдалося. Падарожнік Вільгельм Шлемюлер, які наведаў Горадню ў час сойму 1752 году, у сваім дзёньніку зьвяртае ўвагу на ратушу толькі ў канцы апісаньня забудовы места, ляканічна натуючы: «некалькі яшчэ значнейшых дамоў мураваных у Рынку. У сярэдзіне відаць руіны велізарнага гмаху, дзе купцы раскладваюць свой тавар». Згодна з плянам Горадні 1753 году на Рынку разьмяшчалася «ратуша, цэхгауз, крамы жыдоўскія і пляцы мескія». Як на гэтым, так і на пляне 1758 году, добра відаць прыбудовы да паўднёвага фасаду ратушы. Магчыма, што мескія ўлады дамовіліся з жыдамі. І ідучы на саступкі, дазволілі ім збудаваць крамы, «а іншыя крамы коштам места мураваныя магістрат як усеагульную мескую ўласнасьць … жыдам арандуючы, даход ратушы справіў». Такім чынам, места, аддаючы ў арэнду жыдам свае крамы, знайшло сродкі на адбудову ратушы. [[Файл:Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1932).jpg|значак|Здымак да 1939 году]] На пляне Горадні 1780 году ратушнага будынка на Рынку няма, хаця Рынак і названы «ратушным», а «ратушны дворык» у той час разьмяшчаўся на вуліцы Калючынскай, якая пачыналася ад Рынку. Магчыма, у гэты час на месцы руінаў старой ратушы рыхтавалі пляцоўку пад будаваньне новай. Будаваньне мураванай ратушы з крамамі і гаўптвахтай скончылася ў 1784 годзе. Пацьверджаньне існаваньня новай ратушы сустракаецца ў 1791 годзе. Вядома, што яна мела дзьве брамы «з фацыятамі». Відаць, гэта і была клясыцыстычная ратуша, якая праіснавала да сярэдзіны XX ст. будынак ратушы адзначаны таксама на плянах Горадні 1793, 1795, 1798 гадоў. Як «ратуша» ці «ратуша з лаўкамі»<ref>Гардзееў Ю. Да пытання аб гісторыі Гродзенскай ратушы (канец ХV—ХVІІІ стст.) // Краязнаўчыя запіскі. Вып. 4. — Горадня, 1997.</ref>. Іканаграфічны матэрыял XVI ст. (гравюры [[Матэвуш Цюндт|Матэвуша Цюндта]], зробленая на падставе малюнка [[Яган Адэльгаўзэр|Ягана Адэльгаўзэра]] ў 1568 годзе, а таксама яе копіяў XVI—XVIII стагодзьдзі) не дазваляе вызначыць дакладнае месца пабудовы ратушы канца XV — пачатку XVI стагодзьдзі Гарадзенскі гісторык [[Юзэф Ядкоўскі]] і гісторык архітэктуры [[Юры Якімовіч]] асьвятлілі гісторыю ратушы і прааналізавалі яе архітэктурны воблік, але нічога ня пішуць пра яе месца знаходжаньня. [[Алена Квітніцкая]] разьмясьціла будынак ратушы на скрыжаваньні Рынку і вуліцы Замкавай. Больш імаверным здаецца меркаваньне [[Аляксандар Краўцэвіч|Аляксандра Краўцэвіча]], які разьмясьціў яго ў сярэдзіне Рынку. Гэтую думку можна пацьвердзіць наступнымі аргумэнтамі. Згодна зь люстрацыяй Горадні 1675 году мескія ўлады мелі збудаваць ратушу на тым самым месцы, дзе разьмяшчаўся яе стары будынак, разбураны ў часы [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны 1654—1667 гадоў]] Менавіта ў цэнтры Рынку і ўзьвялі новую ратушу ў XVIII ст., што знайшло адлюстраваньне на плянах места XVIII — першай паловы XX стагодзьдзя. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === У 1807 годзе ратушу перабудавалі ў клясыцыстычным стылі паводле праекту архітэктара П. Лукіна. === Найноўшы час === Будынак ратушы не пацярпеў у час [[Другая сусьветная вайна|Другай сусьветнай вайны]], аднак у 1946 годзе [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зьнішчылі помнік архітэктуры]]. == Архітэктура == [[Файл:План гродненской ратуши.jpg||значак|зьлева|Плян Гарадзенскае ратушы, 1825 г.]] Помнік архітэктуры [[рэнэсанс]]у, пазьней перабудаваны ў стылі клясыцызму. Адзінымі графічнымі крыніцамі, якія дазваляюць уявіць аўтэнтычны выгляд ратушы, зьяўляюцца гравюры [[Матэвуш Цюндт|Матэвуша Цюндта]] 1568 году і [[Тамаш Макоўскі|Тамаша Макоўскага]] 1600 году. Гэта быў 2-павярховы будынак, завершаны вежай з назіральнай пляцоўкай. У ёй разьмяшчаўся мескі гадзіньнік, пра які ўпамінаецца ў [[Прывілей|прывілеі]] [[Бона Сфорца|каралевы Боны]] 1541 году, якая паказвала на неабходнасьць догляду за гадзіньнікам спэцыяліста-рамесьніка. Па адным з пажараў у 1753 годзе гадзіньнік перанесьлі на вежы езуіцкага касьцёла. Уздоўж другога паверха будынка ратушы ішла галерэя, якая мела выконваць функцыю назіральнай пляцоўкі для пажарнай варты. Другі паверх традыцыйна адыгрываў ролю рэпрэзэнтацыйнага цэнтру, дзе адбываліся паседжаньні рады і войта з лавай. Да галоўнага аб’ёма гэтага паверха далучалася невялікая прыбудова, дзе, магчыма, разьмяшчалася капліца. На першым паверсе, згодна з прывілеем 1496 году, мелі знаходзіцца крамы, медніца, ратушная бочка і камора для пастрыганьня сукна. З-пад падмуркаў ратушы ў бок вуліцы Маставой ішло падзямельле, якое магло выконваць функцыю вязьніцы. Па адбудове ў 1784 годзе будынак быў 1-павярховым і меў форму [[карэ]]. Паўночны і паўднёвы фасады ўпрыгожвалі [[рызаліт]]ы з 6-калённымі дарыцкімі портыкамі. == Галерэя == <gallery caption="Гістарычныя здымкі" class="center" widths=150 heights=150> Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1901-14).jpg|1901-14 гг. Haradzienskaja ratuša-Katedra. Гарадзенская ратуша-Катэдра (1915-18).jpg|1915-18 гг. Horadnia, Stary Rynak-Aziorskaja. Горадня, Стары Рынак-Азёрская (J. Bułhak, 1920-29).jpg|[[Ян Булгак|Я. Булгак]], 1920-я гг. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1926).jpg|1926 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (03.1926).jpg|сакавік 1926 года Haradzienskaja ratuša-Katedra. Гарадзенская ратуша-Катэдра (1931).jpg|1931 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1932).jpg|1932 год Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (24-26.11.1933).jpg|24-26.11.1933 Horadnia, Stary Rynak. Горадня, Стары Рынак (E. Iberski, 1935).jpg|Э. Ібэрскі, 1935 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1936).jpg|1936 г. Horadnia, Stary Rynak-Aziorskaja. Горадня, Стары Рынак-Азёрская (M. Lohrich, 1919-39).jpg|М. Логрых, да 1939 г. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1930-39).jpg|1930-39 гг. Haradzienskaja ratuša. Гарадзенская ратуша (1930-39) (2).jpg|1930-39 гг. Horadnia, Stary Rynak-Mastavaja. Горадня, Стары Рынак-Маставая (1901-39) (2).jpg|да 1939 г. Haradzienskaja ratuša-Katedra. Гарадзенская ратуша-Катэдра (1944).jpg|1944 г. Haradzienskaja ratuša-Fara Vitaŭta. Гарадзенская ратуша-Фара Вітаўта (1944).jpg|За Гарадзенскай ратушай - Фара Вітаўта, 1944 г. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Гардзееў Ю. Да пытання аб гісторыі Гродзенскай ратушы (канец ХV—ХVІІІ стст.) // Краязнаўчыя запіскі. Вып. 4. — Горадня, 1997. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130404035011/http://s13.ru/archives/42163 Графічная рэканструкцыя рэнесанснай ратушы ў Гродна] * [http://supron-licvin.livejournal.com/28843.html Спроба рэканструкцыі рэнэсанснай ратушы ў Горадні] [[Катэгорыя:Ратушы|Ратушы]] [[Катэгорыя:Ратушы Беларусі|Горадня]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1946 годзе]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Горадні]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя савецкай уладай збудаваньні Беларусі]] [[Катэгорыя:Савецкая плошча (Горадня)]] [[Катэгорыя:Славутасьці Горадні]] 3shy65pdnl3169nmo67jh3y2rma6cgi 0 141414 2686333 2663437 2026-08-23T16:55:20Z Dymitr 10914 /* Вонкавыя спасылкі */ [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]] 2686333 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Андоні Іраоля''' ({{мова-eu|Andoni Iraola}}; {{Н}} 22 чэрвеня 1982, году [[Усурбіль]], [[Гішпанія]]) — [[Гішпанія|гішпанскі]] футбаліст і трэнэр басконскага паходжаньня, правы абаронца. У 2008—2011 гадах выступаў за [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборную Гішпаніі]]. == Кар’ера == === Клюбная === Іраоля зьяўляецца выхаванцам моладзевай акадэміі «[[Атлетык Більбао|Атлетыку]]». Дэбютаваў за першую каманду ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2003—2004 гадоў|сэзоне 2003—2004 гадоў]], стаўшы імгненна асноўным выканаўцам штрафных удараў і [[пэнальці (футбол)|пэнальці]]. 30 жніўня 2003 году ён зьдзейсьніў дэбют у матчах [[Ля Ліга|Ля Лігі]], згуляўшы супраць «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]», дзе баскі атрымалі хатнюю паразу зь лікам 0:1<ref>[http://espnfc.com/uk/en/report/118589/report.html?soccernet=true&cc=5739 Athletic Bilbao 0-1 Barcelona]. ESPN Soccernet</ref>. === Міжнародная === 20 жніўня 2008 году Андоні быў выкліканы ў склад нацыянальнай [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] [[Вісэнтэ дэль Боске]] на таварыскі матч супраць [[Зборная Даніі па футболе|зборнай Даніі]]. Іраоля дэбютаваў у складзе зборнай выйшаўшы на поле на апошнія 15 хвілінаў матчу, замяняўшы [[Сэрхіё Рамас|Сэрхіё Рамаса]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20131019124834/http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=1&b=1&c=1&d=0&jokalaria=431&idi=2 Профіль на афіцыйным сайце ФК «Атлктык»] * [http://www.bdfutbol.com/en/j/j147.html Профіль] на BDFutbol * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=28917 Статыстыка] на National Football Teams {{Склад ФК Лівэрпул}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Іраоля, Андоні}} [[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]] rpxgv3t7nn5p2d5tafsag86sggkltph 0 142225 2686524 2674094 2026-08-24T07:47:39Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Бэльгіі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе]]: Уніфікацыя 2674094 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Бэльгія |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Каралеўская бэльгійская футбольная асацыяцыя]] |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = [[Рабэрта Мартынэс]] |Найбольш гульняў = [[Ян Вэртонген]] (108) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Рамэлю Люкаку]] (40) |Першая гульня = {{Футбол Бэльгія}} 3:3 {{Футбол Францыя|справа}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 1 траўня 1904) |Перамога = {{Футбол Бэльгія}} 9:0 {{Футбол Замбія|няма}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 4 чэрвеня 1994)<br />{{Футбол Бэльгія}} 10:1 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 28 лютага 2001)<br />{{Футбол Бэльгія|няма}} 9:0 {{Футбол Гібральтар|справа}}<br />([[Льеж]], [[Бэльгія]]; 31 жніўня 2017) |Параза = [[аматарская зборная Ангельшчыны па футболе|Ангельшчына (ам.)]] 11:2 {{Футбол Бэльгія|справа}}<br />([[Лёндан]], [[Ангельшчына]]; 17 красавіка 1909) |Удзелаў у ЧС = 13 |Першы ЧС = 1930 |Дасягненьні ў ЧС = Трэцяе месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 5 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] |Дасягненьні ў ЧР = 2 месца ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]]) | pattern_la1 = _bel26h | pattern_b1 = _bel26hA | pattern_ra1 = _bel26h | pattern_sh1 = _bel26h | pattern_so1 = _bel26hl | leftarm1 = ee3137 | body1 = ee3137 | rightarm1 = ee3137 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _bel26a | pattern_b2 = _bel26a | pattern_ra2 = _bel26a | pattern_sh2 = _bel26a | pattern_so2 = _adidasblackl | leftarm2 = 8bddf5 | body2 = 8bddf5 | rightarm2 = 8bddf5 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''Зборная Бэльгіі па футболе''' — прадстаўляе [[Бэльгія|Бэльгію]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Каралеўская бэльгійская футбольная асацыяцыя]]. Каманда існуе з 1904 году. Бэльгійская зборная зьяўляецца адной з найстарэйшых зборных Эўропы па футболе, яна прымала ўдзел ва ўсіх малых і буйных турнірах пачатку XX стагодзьдзя. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://www.belgianfootball.be/en/homepage-b Афіцыйны сайт Каралеўскай бэльгійскай футбольнай асацыяцыі] * [http://www.rsssf.com/tablesb/belg-intres.html Усе вынікі з 1904 году]. RSSSF * [http://www.belgian-team.be/ Статыстыка] на сайце Footbel.be {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Бэльгіі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Бэльгія}}; |Бэльгія на ЧС-1998 |Бэльгія на ЧС-2002 |Бэльгія на ЧС-2014 |Бэльгія на ЧС-2018 }} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Бэльгіі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Бэльгія}}; |Бэльгія на ЧЭ-2000 |Бэльгія на ЧЭ-2016 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Бэльгіі па футболе| ]] 0n678u02wpcbu7h4qu7c80vvne0eqey 2686527 2686524 2026-08-24T07:55:25Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Belgium_national_football_team?oldid=1370371251 2686527 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Бэльгія |Лягатып = Royal Belgian FA logo 2019.svg |Фэдэрацыя = |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = |Найбольш гульняў = |Найбольш пасьпяховы гулец = |Першая гульня = Бэльгія 3:3 {{Футбол Францыя|няма}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 1 траўня 1904) |Перамога = Бэльгія 9:0 {{Футбол Замбія|няма}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 4 чэрвеня 1994)<br />Бэльгія 10:1 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 28 лютага 2001)<br />Бэльгія 9:0 {{Футбол Гібральтар|няма}}<br />([[Льеж]], [[Бэльгія]]; 31 жніўня 2017)<br />Бэльгія 9:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Брусэль]], [[Бэльгія]]; 10 кастрычніка 2019) |Параза = [[аматарская зборная Ангельшчыны па футболе|Ангельшчына (ам.)]] 11:2 Бэльгія<br />([[Лёндан]], [[Ангельшчына]]; 17 красавіка 1909) |Удзелаў у ЧС = 15 |Першы ЧС = 1930 |Дасягненьні ў ЧС = Трэцяе месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 7 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] |Дасягненьні ў ЧР = 2 месца ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]]) | pattern_la1 = _bel26h | pattern_b1 = _bel26hA | pattern_ra1 = _bel26h | pattern_sh1 = _bel26h | pattern_so1 = _bel26hl | leftarm1 = ee3137 | body1 = ee3137 | rightarm1 = ee3137 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _bel26a | pattern_b2 = _bel26a | pattern_ra2 = _bel26a | pattern_sh2 = _bel26a | pattern_so2 = _adidasblackl | leftarm2 = 8bddf5 | body2 = 8bddf5 | rightarm2 = 8bddf5 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''Мужчы́нская збо́рная Бэ́льгіі па футбо́ле''' — прадстаўляе [[Бэльгія|Бэльгію]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Каралеўская бэльгійская футбольная асацыяцыя]]. Каманда існуе з 1904 году. Бэльгійская зборная ўважаецца за адную з найстарэйшых зборных Эўропы па футболе, яна брала ўдзел ва ўсіх малых і буйных турнірах пачатку XX стагодзьдзя. == Гісторыя == Бэльгія была адной зь першых краінаў мацерыковай часткі Эўропы, дзе пачалі гуляць у футбол. Першы зафіксаваны факт гульні ў футбол у Бэльгіі датуецца 1863 годам<ref>{{артыкул|аўтар=Vanysacker, Dries|загаловак=Belgische voetbalgeschiedenis begon in Gent|выданьне=Eos|год=21.05.2015}}</ref>. [[Файл:1920 Olympic football final (Belgium v. Czechoslovakia), penalty Coppée.jpg|значак|зьлева|Фінальны матч [[Летнія Алімпійскія гульні 1920 году|летніх Алімпійскіх гульняў 1920 году]] паміж зборнымі Бэльгіі і [[Мужчынская зборная Чэхаславаччыны па футболе|Чэхаславаччыны]].]] Бэльгійцы згулялі свой першы афіцыйны матч 1 траўня 1904 году, калі на [[стадыён Вівіер-д’Уа|стадыёне Вівіер-д’Уа]] ва [[Укель|Ўклі]] сустрэліся супраць [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=1980808.html|загаловак=Belgium v France − a 109-year-old rivalry|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=13.08.2013|дата доступу=15.08.2013|копія=https://web.archive.org/web/20160625095456/http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid%3D1980808.html|дата копіі=25.06.2016}}</ref>. Праз дваццаць дзён футбольныя фэдэрацыі абедзьвюх краінаў былі сярод сямі заснавальнікаў [[ФІФА]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/history/index.html|загаловак=History of FIFA – Foundation|выдавецтва=FIFA|дата доступу=16.05.2014|копія=https://web.archive.org/web/20160625095542/http://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/history/index.html|дата копіі=25.06.2016}}</ref>. У той час склад Бэльгіі абіраўся камітэтам пад кіраўніцтвам [[Эдуар дэ Лявэлей|Эдуара дэ Лявэлея]], які звычайна браў гульцоў з шасьці ці сямі галоўных клюбаў краіны. Зборная Бэльгіі пачала гуляць двойчы на год супраць [[Мужчынская зборная Нідэрляндаў па футболе|зборнай Нідэрляндаў]] з 1905 году, звычайна праводзячы адзін матч у [[Антвэрпэн]]е і адзін у [[Ратэрдам]]е. У 1906 годзе нацыянальная каманда атрымала мянушку «чырвоныя д’яблы» праз свае чырвоныя кашулі. У 1908 годзе былы шатляндзкі футбаліст Ўільям Максўэл заняў пасаду першага галоўнага трэнэра каманды. На [[Летнія Алімпійскія гульні 1920 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1920 году]], у сваім першым афіцыйным алімпійскім выступе, «чырвоныя д’яблы» заваявалі залаты мэдаль на хатнім полі пасьля спрэчнага фіналу, у якім іхныя супернікі, якімі былі футбалісты [[Мужчынская зборная Чэхаславаччыны па футболе|зборнай Чэхаславаччыны]], пакінулі поле. У трох алімпійскіх турнірах 1920-х гадоў яны дасягнулі прыстойных вынікаў, а таксама згулялі свой першы міжкантынэнтальны матч супраць [[Мужчынская зборная Аргентыны па футболе|зборнай Аргентыны]]<ref name="results" >{{спасылка|аўтар=Stokkermans, Karel|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesb/belg-intres.html|загаловак=Belgium – List of International Matches|выдавецтва=RSSSF|дата доступу=04.02.2018|копія=https://web.archive.org/web/20160701150657/http://www.rsssf.com/tablesb/belg-intres.html|дата копіі=01.07.2016}}</ref>. Аднак у наступнае дзесяцігодзьдзе не прынясло Бэльгіі добрых вынікаў, у тым ліку ў турнірах чэмпіянату сьвету<ref name="results"/>. Паводле гісторыка Рычарда Гэншоў, «рост [футболу] ў Скандынавіі, Цэнтральнай Эўропе і Паўднёвай Амэрыцы пакінуў Бэльгію далёка ззаду». Не зважаючы на тое, што [[Другая сусьветная вайна]] перашкодзіла міжнародным футбольным падзеям у 1940-х гадах, бэльгійская каманда заставалася актыўнай, ладзячы непрызнаныя таварыскія матчы супраць камандаў іншых хаўрусных дзяржаваў<ref>{{артыкул|загаловак=Belgium in exile - Belgische regering, vluchtelingen en soldaten in Groot-Brittannië|выданьне=Catalogus van de Gelijknamige Tentoonstelling in Het Algemeen Rijksarchief te Brussel|старонкі=31}}</ref>. [[Файл:Nederland tegen Belgie 3-1, Belgisch elftal, Heylens, Bare, Trappeniers, Michiel, Bestanddeelnr 919-0402.jpg|значак|зьлева|Футбалісты зборнай Бэльгіі перад таварыскай сустрэчай з [[Мужчынская зборная Нідэрляндаў па футболе|зборнай Нідэрляндаў]] у 1966 годзе.]] Зборная Бэльгіі кваліфікавалася толькі на адзін з васьмі буйных турніраў у 1950-х і 1960-х гадах, якім стаў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|чэмпіянат сьвету 1954 году]]. За дзень да пачатку турніру [[Каралеўская бэльгійская футбольная асацыяцыя]] была сярод трох заснавальнікаў [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]<ref>{{спасылка|аўтар=Chaplin, Mark|спасылка=http://www.uefa.org/60-years/news/newsid=2099394.html|загаловак=The birth of UEFA|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=05.05.2014|дата доступу=28.06.2014|копія=https://web.archive.org/web/20160625100116/http://www.uefa.org/60-years/news/newsid%3D2099394.html|дата копіі=25.06.2016}}</ref>. Спалучэньне няўдачаў у афіцыйных матчах і посьпехаў у таварыскіх прынесла бэльгійцам жартоўны тытул «чэмпіёны сьвету ў таварыскіх матчах»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.voetbalnieuws.be/news/119769/RETRO_WK_1966:_Engeland_wint_na_meest_omstreden_goal_van_de_eeuw,_Duivels_stranden_in_testmatch|загаловак=Retro WK 1966: Engeland wint na meest omstreden goal van de eeuw, Duivels stranden in testmatch|выдавецтва=voetbalnieuws.be|дата публікацыі=31.05.2014|дата доступу=19.08.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160625100210/http://www.voetbalnieuws.be/news/119769/RETRO_WK_1966%3A_Engeland_wint_na_meest_omstreden_goal_van_de_eeuw%2C_Duivels_stranden_in_testmatch|дата копіі=25.06.2016}}</ref>. Вынікі каманды палепшыліся ў пачатку 1970-х гадоў пад кіраўніцтвам трэнэра [[Раймон Гутальс|Раймона Гутальса]]. Гэтым разам цалкам апранутыя ў белыя строі, бэльгійцы здабылі свае першыя перамогі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|чэмпіянаце сьвету 1970 году]] і на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|чэмпіянаце Эўропы 1972 году]]. Па дарозе на Эўра-1972 яны выбілі дзейных чэмпіёнаў Эўропы, на той час гэта была [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборная Італіі]]. У фінальнай стадыі бэльгійскія футбалісты занялі трэці радок, перамогшы [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе|зборную Вугоршчыны]] ў матчы за бронзу. У 1973 годзе адмена пераможнага голу ў іхным апошнім матчы кваліфікацыі да чэмпіянату сьвету 1974 году пазбавіла зборную выхаду ў фінальную частку<ref>{{навіна|спасылка=http://www.volkskrant.nl/sport/wonderbaarlijke-ontsnappingen-uit-de-oranje-historie~a743458/|загаловак=Wonderbaarlijke ontsnappingen uit de Oranje-historie|выдавец=de Volkskrant|дата публікацыі=19.11.2003|копія=https://web.archive.org/web/20160608214932/http://www.volkskrant.nl/sport/wonderbaarlijke-ontsnappingen-uit-de-oranje-historie~a743458/|дата копіі=08.06.2016}}</ref>, зрабіўшы яе адзінай краінай, якая калі-небудзь прапусьціла фінальны турнір чэмпіянату сьвету, не прапусьціўшы аніводнага голу ў кваліфікацыі. Наступныя дзьве спробы трапіць на буйны турнір, то бок на чэмпіянат Эўропы 1976 году і чэмпіянат сьвету 1978 году, таксама аказаліся безвыніковымі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tables/76e.html|загаловак=European Championship 1976|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=20.06.2013|дата доступу=24.10.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160625100410/http://www.rsssf.com/tables/76e.html|дата копіі=25.06.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tables/78q.html|загаловак=World Cup 1978 Qualifying|выдавецтва=RSSSF|дата публікацыі=03.01.2000|дата доступу=24.10.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160625100456/http://www.rsssf.com/tables/78q.html|дата копіі=25.06.2016}}</ref>. Пачынаючы з другога месца на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|чэмпіянаце Эўропы 1980 году]], 1980-я і пачатак 1990-х гадоў звычайна ўважаецца за першую «залатую эпоху» зборнай Бэльгіі<ref>{{артыкул|спасылка=https://newrepublic.com/article/118096/2014-world-cup-test-belgiums-new-golden-generation|загаловак=Why You Should (and Should Not) be Excited About Belgium's New Golden Generation|выданьне=The New Republic|год=16.06.2014|копія=https://web.archive.org/web/20200726181035/https://newrepublic.com/article/118096/2014-world-cup-test-belgiums-new-golden-generation|дата копіі=26.07.2020}}</ref>. Пад кіраўніцтвам [[Гі Тыс]]а каманда дасягнула фіналу Эўра-1980, але ў фінале мінімальна саступіла [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай ФРН]] зь лікам 1:2. Пачынаючы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету 1982 году]] і заканчваючы [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянатам сьвету 2002 году]], нацыянальная каманда кваліфікавалася на шэсьць чэмпіянатаў сьвету запар<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/25159874|загаловак=2014 Fifa World Cup: Guide to Belgium's Group H|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=23.05.2014|дата доступу=12.07.2016|копія=https://web.archive.org/web/20200919203001/https://www.bbc.com/sport/football/25159874|дата копіі=19.09.2020}}</ref>. У гэты час розныя трэнэры выводзілі каманда па-за межы першага раўнду. Зборная дасягнула паўфіналу [[чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|чэмпіянату сьвету 1986 году]], выбіўшы на шляху да гэтага [[Мужчынская зборная СССР па футболе|зборныя СССР]] і [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|Гішпаніі]] ў плэй-оф<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.thesoccerworldcups.com/world_cups/1986_results.php|загаловак=1986 Soccer World Cup Scores|выдавецтва=thesoccerworldcups.com|дата публікацыі=17.05.2024}}</ref>. У фінал эўрапейцаў не пусьцілі аргентынцы, якія перамаглі зь лікам 2:0, а абодва галы былі загнаныя зорным [[Дыега Марадона]]м<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/3540424/2022/12/15/diego-maradona-belgium-1986-world-cup/|загаловак=Why Diego Maradona against Belgium was his most complete display at the 1986 World Cup|выдавецтва=The New York Times|дата публікацыі=15.12.2022}}</ref>. Пасьля выхаду ў фінал чэмпіянату Эўропы 1980 году, наступныя выступы на чэмпіянатах Эўропы былі няўдалымі, бо каманда выбывала на раньніх стадыях у 1984 і 2000 гадах. Перад чэмпіянатам сьвету 2002 году зборная Бэльгіі выгуляла дзейных чэмпіёнаў сьвету і Эўропы — зборную Францыі. На тым чэмпіянаце сьвету бэльгійцы перамагла [[Мужчынская зборная Расеі па футболе|зборную Расеі]] і згуляла ўнічыю з [[Мужчынская зборная Японіі па футболе|зборнымі Японіі]] і [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе|Тунісу]], трапіўшы ў 1/8 фіналу. Там яны былі выбітыя будучымі чэмпіёнамі сьвету, якімі сталі футбалісты [[Мужчынская зборная Бразыліі па футболе|зборнай Бразыліі]]. Трэнэр Бразыліі [[Луіс Фэліпэ Скалары]] пазьней заявіў, што матч супраць зборнай Бэльгіі быў найцяжэйшым для ягонай каманды на турніры<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.gva.be/sport/voetbal/wilmots-tegen-brazilie-zou-mooi-zijn/30882646.html|загаловак=Wilmots: "Tegen Brazilië zou mooi zijn"|выдавецтва=gva.be|дата публікацыі=06.12.2013}}</ref>. == Чэмпіянаты сьвету == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|1934]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1962 году|1962]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|1966]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|1970]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1974 году|1974]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|1982]] — другі групавы этап {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|1986]] — чацьвертае месца * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — трэцяе месца * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — чвэрцьфінал {{Слупок-канец}} == Чэмпіянаты Эўропы == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — трэцяе месца * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — другое месца * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — ⅛ фіналу {{Слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.belgianfootball.be/en/homepage-b Афіцыйны сайт Каралеўскай бэльгійскай футбольнай асацыяцыі] * [http://www.rsssf.com/tablesb/belg-intres.html Усе вынікі з 1904 году]. RSSSF * [http://www.belgian-team.be/ Статыстыка] на сайце Footbel.be {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Бэльгіі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Бэльгія}}; |Бэльгія на ЧС-1998 |Бэльгія на ЧС-2002 |Бэльгія на ЧС-2014 |Бэльгія на ЧС-2018 |Бэльгія на ЧС-2022 |Бэльгія на ЧС-2026 }} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Бэльгіі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Бэльгія}}; |Бэльгія на ЧЭ-2000 |Бэльгія на ЧЭ-2016 |Бэльгія на ЧЭ-2020 |Бэльгія на ЧЭ-2024 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Бэльгіі па футболе| ]] qp88o4qkhsm7qn9dhtu3vfxxx8pr378 0 142599 2686358 2671741 2026-08-23T17:49:06Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686358 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Эльчэ |Лягатып = Elche CF logo.png |ПоўнаяНазва = Elche Club de Fútbol, S.A.D. |Горад = [[Эльчэ]], [[Гішпанія]] |Заснаваны = 1923 |Стадыён = [[Мануэль Мартынэс Валера (стадыён)|Мануэль Мартынэс Валера]] |Умяшчальнасьць = 36017 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЭльчэЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЭльчэСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Эльчэ}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія | pattern_la1 = | pattern_b1 = _elche2122h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _nikechallenge3b | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _fcsm2021a | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = | pattern_b3 = _nikepark7v | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = CDFF00 | body3 = CDFF00 | rightarm3 = CDFF00 | shorts3 = CDFF00 | socks3 = CDFF00 }} «'''Эльчэ'''» ({{мова-es|Elche Club de Fútbol, S.A.D.}}) — прафэсійны [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Эльчэ]]. Клюб быў заснаваны ў 1923 годзе ў выніку зьліцьця ўсіх клюбаў гораду. Хатнія матчы каманда праводзіць на стадыёне «[[Мануэль Мартынэс Валера (стадыён)|Мануэль Мартынэс Валера]]», умяшчальнасьцю 36 017 месцаў. == Гісторыя == === Раньнія гады === «Эльчэ» быў заснаваны ўлетку 1923 году, пасьля аб’яднаньня ўсіх футбольных камандаў гораду. Першая ў гульня новага клюбу прайшла супраць каманды «Манавар», дзе «Эльчэ» атрымаў перамогу над гаспадарамі поля зь лікам 4:0. Але першым афіцыйным быў матч супраць клюбу «[[Крэвільлентэ Дэпартыва]]», дзе «Эльчэ» зноўку быў мацнейшым зь лікам 2:0. Свой першы [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1929—1930 гадоў|сэзон 1929—1930 гадоў]] клюб правёў у [[Тэрсэра|Тэрсэры]], дасягнуўшы прасоўваньня ў [[Сэгунда|Сэгунду]] ў 1934 годзе. Праз шэсьць гадоў клюб вылецеў зь лігі, аднак на наступны год зноўку вярнуўся ў яе. У канцы 1950-х гадоў «Эльчэ» пасьлядоўна прасунулася з трэцяга дывізіёну ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]], забясьпечыўшы выніковы посьпех перамогай зь лікам 3:0 над клюбам «[[Тэнэрыфэ (футбольны клюб)|Тэнэрыфэ]]» ў 1959 годзе. === Ля Ліга === «Эльчэ» распачаў свае выступы ў Ля Лізе нічыёй зь лікам 1:1 супраць «[[Рэал Аўеда]]», першым узяцьцем брамы суперніка адзначыўся [[Вісэнтэ Пает]]. Клюб фінішаваў на 10 месцы з 16, на дзевяць пунктаў апярэдзіўшы «[[Асасуна Памплёна|Асасуну]]», якая паводле выніках вылецела зь лігі. Першы сэзон уключаў у сабе гэткія падзеі, як хатняя перамога над «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёнай]]» зь лікам 2:1 і буйную паразу мадрыдзкаму «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» зь лікам 2:11. У наступным сэзоне клюб заняў 14 месца й прыняў удзел у матчах за права застацца ў найвышэйшым дывізіёне, дзе сустракаўся з клюбам «[[Атлетыка Сэўта|Атлетыка]]» з [[Сэўта|Сэўты]], атрымаўшы паразу 0:1 у першай гульні й перамогшы клюб з афрыканскага берагу зь лікам 4:0<ref>[http://rsssf.com/tabless/spanhist5969.html#6061 Spain 1960/61] на RSSSF.com</ref>. Свайго найлепшага выніку «Эльчэ» дасягнуў у [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1963—1964 гадоў|сэзоне 1963—1964 гадоў]], калі клюб заняў выніковы 5 радок у табліцы. Сэзон таксама сьведчыў у посьпех рэзэрвовай каманды, якая здолела прасунуцца ў Сэгунду<ref>[http://rsssf.com/tabless/spanhist5969.html#6364 Spain 1963/64] на RSSSF.com</ref>. У 1969 годзе клюб дасягнуў свайго першага й пакуль адзінага фіналу [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]], пасьля пасьлядоўнымі перамогамі над «[[Пантэвэдра (футбольны клюб)|Пантэвэдрай]]», «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіяй]]» і «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедадам]]». У паўфінале супраць апошняга «Эльчэ» атрымаў перамогу зь лікам 2:0 у перагулёўцы на нэўтральным полі ў [[Мадрыд]]зе. Фінал прайшоў 15 чэрвеня на стадыёне «[[Сант’яга Бэрнабэў (стадыён)|Сант’яга Бэрнабэў]]», дзе ўладальнікам прэстыжнага трафэю стаўся басконскі клюб «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]» зь [[Більбао]]<ref>[http://rsssf.com/tabless/spancup1969.html Spain – Cup 1969] на RSSSF.com</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q6006605|Бр|}} {{Гулец1|2|Q123701208|Аб|}} {{Гулец1|4|Q44079594|Аб|}} {{Гулец1|5|Q113027711|ПА|}} {{Гулец1|6|Q3077818|Аб|капітан}} {{Гулец1|7|Q124042029|Нап|}} {{Гулец1|8|Q112264609|ПА|}} {{Гулец1|9|Q16554916|Нап|}} {{Гулец1|10|Q113028093|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан]]}} {{Гулец1|11|Q80968148|Нап|}} {{Гулец1|12|Q55640545|ПА|}} {{Гулец1|14|Q85760768|Нап|}} {{Гулец1|15|Q37518060|Нап|}} {{Гулец1|16|Q106475413|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q20925473|Нап|}} {{Гулец1|18|Q104383796|Аб|}} {{Гулец1|19|Q56761319|Нап|}} {{Гулец1|21|Q115476753|Нап|}} {{Гулец1|22|Q65948590|Аб|}} {{Гулец1|23|Q30345046|Аб|}} {{Гулец1|26|Q129333957|Аб|}} {{Гулец1|29|Q140855248|Нап|}} {{Гулец1|32|Q123349896|Нап|}} {{Гулец1|33|Q136295895|Нап|}} {{Гулец1|43|Q117052841|Бр|}} {{Гулец1|47|Q139073564|ПА|}} {{Гулец1|—|Q107481656|Нап|}} {{Гулец1|—|Q114003471|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.elchecf.es/ Афіцыйны сайт клюбу]{{ref-es}} * [http://www.futbolme.com/com/equipo.asp?id_equipo=419 Профіль клюбу]{{ref-es}} на сайце Futbolme * [http://www.bdfutbol.com/en/e/e42.html Профіль клюбу]{{ref-en}} на сайце BDFutbol {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1923 годзе]] 5i5pma3p3x9zoo7ht5ewrgt9eijrhl7 0 142612 2686429 2658538 2026-08-23T19:38:38Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686429 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Уніён |Лягатып = 1. FC Union Berlin.svg |ПоўнаяНазва = 1. FC Union Berlin e. V. |Заснаваны = 1906 |Горад = [[Бэрлін]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Ан дэр Альтэн Фёрштэрай]] |Умяшчальнасьць = 18 432 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|УніёнБэрліЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|УніёнБэрліСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|УніёнБэрлі}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _unionberlin2122h | pattern_b1 = _unionberlin2122h | pattern_ra1 = _unionberlin2122h | pattern_sh1 = _unionberlin2122h | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _unionberlin2122a | pattern_b2 = _unionberlin2122a | pattern_ra2 = _unionberlin2122a | pattern_sh2 = _unionberlin2122a | pattern_so2 = _unionberlin2122a | leftarm2 = 7C7687 | body2 = 7C7687 | rightarm2 = 7C7687 | shorts2 = 000000 | socks2 = 7C7687 | pattern_la3 = _unionberlin2122t | pattern_b3 = _unionberlin2122t | pattern_ra3 = _unionberlin2122t | pattern_sh3 = _unionberlin2122t | pattern_so3 = _unionberlin2122t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} «'''Уніён'''» ({{мова-de|Union}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Бэрлін]]а. Заснаваны ў 1906 годзе пад назвай «Алімпія». Фіналіст [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] (2001). За часам халоднае вайны «Ўніён» месьціўся ва Ўсходнім Бэрліне таму браў удзел у розыгрышах [[чэмпіянат НДР па футболе|чэмпіянату НДР]]. Пасьля ўзьяднаньня Нямеччыны далучыўся да агульнанямецкай клюбнай структуры ў 1990 годзе<ref>Ames, Nick (17.08.2019). [https://www.theguardian.com/football/2019/aug/17/union-berlin-bundesliga-quite-special-here «'Things are quite special here': Union Berlin prepare for the Bundesliga»]. The Guardian.</ref>. З 2009 па 2019 гады клюб быў сталым удзельнікам [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Бундэсьлігі 2]], якая ёсьць другім дывізіёнам клюбнага футболу краіны. У 2019 годзе «Ўніён» прасунуўся ў [[Бундэсьліга|Бундэсьлігу]] ўпершыню ў сваёй гісторыі. У 2022 годзе клюб браў удзел у кваліфікацыйных раўндах [[Ліга Эўропы УЭФА 2022—2023 гадоў|Лігі Эўропы]]. Па стане на 2022 год, «Уніён» налічвае 45 тысяч афіцыйных сябраў клюбу<ref>[https://web.archive.org/web/20221114182143/https://www.faz.net/agenturmeldungen/dpa/union-bei-mitgliedern-weiter-vor-hertha-18458101.html «Union bei Mitgliedern weiter vor Hertha»]. Frankfurter Allgemeine Zeitung</ref>. Вядомы сваёй заўзятарскай супольнасьцю<ref>[https://www.skysports.com/football/story-telling/11095/12723563/inside-union-berlins-miracle-rise-to-the-top-of-the-bundesliga «Inside Union Berlin’s miracle»]. Sky Sports.</ref>. У часы падзелу Нямеччыны галоўнае супрацьстаяньне клюб меў з бэрлінскім «[[Дынама Бэрлін|Дынама]]», якое асацыявалася з службай бясьпекі [[Міністэрства дзяржаўнай бясьпекі НДР|Штазі]]. Не зважаючы на тое, што іншым буйным клюбам Бэрліну на сёньня ёсьць «[[Гэрта Бэрлін|Гэрта]]», асаблівага супрацьстаяньня паміж камандамі бракуе. == Гісторыя == === Заснаваньне === Клюб быў закладзены ў 1906 годзе пад назвай «Алімпія» і базаваўся ў бэрлінскім раёне [[Обэршэнэвайдэ]], які на той час быў яшчэ прадмесьцем. У 1910 годзе назва была зьмененая на «Ўніён 06». У тыя часы каманда была адной зь вядучых у [[Бэрлін]]е, рэгулярна перамагаючы ў мясцовых чэмпіянатах і спаборнічаючы на нацыянальным узроўні. Гэтак «Уніён» прасунуўся ажно да фіналу чэмпіянату Нямеччыны 1923 году, дзе яны саступілі «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбургу]]» зь лікам 0:3. Ад пачатку клюб асацыяваўся з працоўнай клясай, у той час большасьць бэрлінскіх клюбаў мелі паходжаньне зь сярэдняе клясы, як то «[[Вікторыя Бэрлін|Вікторыя]]», «[[Бляў-Вайс Бэрлін|Бляў-Вайс]]», [[БСФ-92 Бэрлін|БСФ-92]] і «[[Тэніс Барусія Бэрлін|Тэніс Барусія]]». Як мяркуецца, у тыя часы зьявіўся клюбны вокліч — «Жалезны зьвяз!» ({{мова-de|Eisern Union!|скарочана}}), які дасюль шырока ўжываецца заўзятарамі клюбу<ref>[https://beyondthelastman.com/2018/04/18/iron-union-east-berlins-favourite-football-team/ «'Iron Union!': East Berlin’s Favourite Football Team»]. Beyond The Last Man.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q5499311|Бр|}} {{Гулец1|3|Q135393237|Аб|}} {{Гулец1|4|Q115103823|Аб|}} {{Гулец1|5|Q18031864|Аб|}} {{Гулец1|6|Q121720422|ПА|}} {{Гулец1|7|Q18125392|Нап|}} {{Гулец1|8|Q86312|ПА|}} {{Гулец1|9|Q121243464|Нап|}} {{Гулец1|10|Q124260632|Нап|}} {{Гулец1|11|Q36346274|ПА|}} {{Гулец1|13|Q56249797|ПА|}} {{Гулец1|14|Q100894027|Аб|}} {{Гулец1|15|Q111626301|Аб|}} {{Гулец1|18|Q19968645|Аб|}} {{Гулец1|19|Q1682741|ПА|}} {{Гулец1|20|Q27469951|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q21146090|Нап|}} {{Гулец1|23|Q97924313|Нап|}} {{Гулец1|24|Q19973701|ПА|}} {{Гулец1|25|Q20744922|Бр|}} {{Гулец1|27|Q106096063|Нап|}} {{Гулец1|28|Q583000|Аб|капітан}} {{Гулец1|29|Q27062813|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Атланта Юнайтэд|Атл. Юн.]]}} {{Гулец1|31|Q104418651|Бр|}} {{Гулец1|32|Q140855145|Нап|}} {{Гулец1|34|Q46258476|Аб|}} {{Гулец1|38|Q140855149|Нап|}} {{Гулец1|39|Q70206730|Аб|}} {{Гулец1|41|Q138209059|Аб|}} {{Гулец1|44|Q140855152|ПА|}} {{Гулец1|49|Q139185338|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fc-union-berlin.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Футбольныя клюбы НДР]] [[Катэгорыя:Спорт у Бэрліне]] nnsfjmj9hpgnp8ezt09e66k3rumtk41 0 142686 2686411 2677785 2026-08-23T19:13:37Z Dymitr 10914 + склад 2686411 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Труа |Лягатып = ES Troyes AC.svg |ПоўнаяНазва = Espérance Sportive Troyes Aube Champagne |Заснаваны = 1986 |Горад = [[Труа]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Стад дэ ль’Об]] |Умяшчальнасьць = 21684 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ТруаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ТруаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Труа}} |Сайт = http://www.estac.fr/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _ESTroyesAC2122h | pattern_b1 = _ESTroyesAC2122h | pattern_ra1 = _ESTroyesAC2122h | pattern_sh1 = _ESTroyesAC2122h | pattern_so1 = _ESTroyesAC2122h | leftarm1 = 0000FF | body1 = 0000FF | rightarm1 = 0000FF | shorts1 = 0000FF | socks1 = 0000FF | pattern_la2 = _ESTroyesAC2122a | pattern_b2 = _ESTroyesAC2122a | pattern_ra2 = _ESTroyesAC2122a | pattern_sh2 = _ESTroyesAC2122a | pattern_so2 = _ESTroyesAC2122a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} «'''Труа'''» ({{мова-fr|Troyes}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Труа]]. Заснаваны ў 1986 годзе, стаўшы трэцім прафэсійным клюбам гораду. «Труа» ёсьць пераможцам [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубка Інтэртота]] 2001 году, калі выгуляны быў ангельскі клюб «[[Ньюкасл Юнайтэд]]» дзякуючы правілу гасьцявога голу. Агульны ж лік паводле сумы матчаў склаў 4:4. == Гісторыя == Да стварэньня сучаснага клюба «Труа» былі два ягоныя папярэднікі, якія прадстаўлялі горад у францускіх чэмпіянатах. Новая каманда ўтварыла адразу па расфармаваньня «Труа Об» у 1979 годзе, аднак дружына мела толькі аматарскі статус. Ужо ў пачатку 1980-х гадоў купа сяброў вырашыла ўтварыць свой клюб і заявіць яго ў рэгіянальную лігу. «Труа» адразу здабыў перамогу ў розыгрышу ў прасунуўся ў чацьверты дывізіён. Пасьля некалькіх сэзонаў у 1990 годзе «Труа» здабыў перамогу і ў гэтай лізе прасунуўшыся вышэй у трэці дывізіён. У 1993 годзе адбылася рэформа лігавай структуры Францыі, у выніку чаго клюб быў далучаны да Нацыянальнай лігі 2, якая на той момант была чацьвертым дывізіёнам. Новы прэзыдэнт клюбу Анжэль Масані запрасіў сфармаваць і ачоліць каманду [[Ален Пэрэн|Алена Пэрэна]]. У выніку трэнэр стаў самым пасьпяховым спэцыялістам «Труа», папрацаваўшы ў клюбе 9 гадоў ажно да 2002 году. За гэты час «Труа» прасунуўся да [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 2]], атрымаўшы прафэсійны статус. Першы ж сэзон у другім дывізіёны быў цяжкім для клюбу, то бок дружына з дэпартамэнту Об фінішавала на 20 месцы пры 22 удзельніках. Выратавалі клюб ад вылету толькі банкруцтва «[[Пэрпіньян (футбольны клюб)|Пэрпіньяну]]» і «[[Шарльвіль (футбольны клюб)|Шарльвілю]]». У наступныя сэзоны «Труа» ператварыўся ў лідэра, спыняючыся на 5 і 3 месцах адпаведна. Такія зьмены адбыліся дзякуючы прыбцьцю новых футбалістаў. У той час ключавымі гульцамі каманды былі [[Фрэдэрык Адам]], [[Рышар Езэрскі]], [[Давід Амэд]], [[Самюэль Буталь]], [[Сладжан Джукіч]] і капітан [[Маамэд Браджа]]. Такім чынам, [[Чэмпіянат Францыі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзон 1999—2000 гадоў]] клюб правёў у [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 1]] і захаваў сваё месцы ў эліце, скончыўшы розыгрыш на 14 месцы. Ужо ў наступных двух сэзонаў «Труа» ўздымаўся да 7 месца, чым атрымліваў права да ўдзелу ў [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубку Інтэртота]]. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q250265|Бр|}} {{Гулец1|2|Q134895329|Аб|}} {{Гулец1|3|Q139821120|Аб|}} {{Гулец1|4|Q129259885|Аб|}} {{Гулец1|5|Q63118755|Аб|}} {{Гулец1|6|Q16233406|Аб|капітан}} {{Гулец1|7|Q121093987|Нап|}} {{Гулец1|8|Q114049405|ПА|}} {{Гулец1|10|Q125775267|Нап|}} {{Гулец1|11|Q98615559|ПА|}} {{Гулец1|12|Q139827585|Нап|}} {{Гулец1|14|Q97597286|Аб|}} {{Гулец1|17|Q108638951|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q7312714|Нап|}} {{Гулец1|22|Q117353207|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Каламбус Кру|Каламбус Кру]]}} {{Гулец1|26|Q60050109|ПА|}} {{Гулец1|29|Q111420673|ПА|}} {{Гулец1|33|Q126284601|Бр|}} {{Гулец1|34|Q140701331|Нап|}} {{Гулец1|35|Q140598940|ПА|}} {{Гулец1|36|Q140855577|Нап|}} {{Гулец1|37|Q140855579|Аб|}} {{Гулец1|40|Q56702403|Бр|}} {{Гулец1|44|Q118877333|Аб|}} {{Гулец1|—|Q109462442|Нап|}} {{Канец складу}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.estac.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} rx7bt0fkyr0x2c2fctkxp24zhb1zykh 10 143332 2686436 2661854 2026-08-23T19:52:21Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686436 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК «Барусія» Дортмунд |колер фону = yellow |колер тэксту = black |колер рамкі = black |клюб_спасылка = Барусія Дортмунд |клюб = Барусія Дортмунд }} {{СФК-гулец|1|[[Грэгар Кобэль|Кобэль]]}} {{СФК-гулец|3|[[Вальдэмар Антон|Антон]]}} {{СФК-гулец|4|[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]]}} {{СФК-гулец|5|[[Рамі Бэнсэбаіні|Бэнсэбаіні]]}} {{СФК-гулец|7|[[Джоб Бэлінггэм|Бэлінггэм]]}} {{СФК-гулец|8|[[Фэлікс Нмэча|Нмэча]]}} {{СФК-гулец|9|[[Сэру Гірасі|Гірасі]]}} {{СФК-гулец|14|[[Максімілян Баер|Баер]]}} {{СФК-гулец|17|[[Кэрні Чуквуэмэка|Чуквуэмэка]]}} {{СФК-гулец|19|[[Канстантынас Карэцас|Карэцас]]}} {{СФК-гулец|20|[[Марсэль Забіцэр|Забіцэр]]}} {{СФК-гулец|21|[[Фабію Даніел Суарыш Сылва|Сылва]]}} {{СФК-гулец|22|[[Жаан Гаду|Гаду]]}} {{СФК-гулец|23|[[Эмрэ Джан|Джан]]}} {{СФК-гулец|24|[[Даніель Свэнсан (футбаліст)|Свэнсан]]}} {{СФК-гулец|25|[[Джоўі Вээрман|Вээрман]]}} {{СФК-гулец|26|[[Юліян Руэрсан|Руэрсан]]}} {{СФК-гулец|28|[[Хустын Лерма|Лерма]]}} {{СФК-гулец|30|[[Патрык Дрэвэс|Дрэвэс]]}} {{СФК-гулец|31|[[Зыляс Астрынскі|Астрынскі]]}} {{СФК-гулец|33|[[Аляксандар Мэер-Шадэ|Мэер]]}} {{СФК-гулец|36|[[Каўан Пратэс|Пратэс]]}} {{СФК-гулец|39|[[Філіпа Манэ|Манэ]]}} {{СФК-гулец|40|[[Самуэле Інача|Інача]]}} {{СФК-гулец|41|[[Матыс Альбэрт|Альбэрт]]}} {{СФК-гулец|44|[[Энза Дуартэ|Дуартэ]]}} {{СФК-гулец|45|[[Яніс Канстантэліяс|Канстантэліяс]]}} {{СФК-гулец|48|[[Муса Каба|Каба]]}} {{СФК-гулец|49|[[Люка Рэджані|Рэджані]]}} {{СФК-трэнэр|[[Ніка Ковач|Ковач]]}}<noinclude> Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Барусія Дортмунд]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Нямеччына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Нямецкі футбол]] </noinclude> nhhajisy2vc6ov11kprowlg21fifrjs 10 143343 2686435 2675176 2026-08-23T19:48:57Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686435 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК «Баварыя» Мюнхэн |колер фону = red |колер тэксту = #FFFFFF |колер рамкі = black |клюб_спасылка = Баварыя Мюнхэн |клюб = Баварыя Мюнхэн }} {{СФК-гулец|1|[[Мануэль Ноер|Ноер]]}} {{СФК-гулец|2|[[Даё Юпамэкано|Юпамэкано]]}} {{СФК-гулец|3|[[Кім Мін Джэ (футбаліст)|Кім]]}} {{СФК-гулец|4|[[Ёнатан Та|Та]]}} {{СФК-гулец|6|[[Ёзуа Кіміх|Кіміх]]}} {{СФК-гулец|7|[[Сэрж Гнабры|Гнабры]]}} {{СФК-гулец|8|[[Том Бішаф|Бішаф]]}} {{СФК-гулец|9|[[Гары Кейн|Кейн]]}} {{СФК-гулец|10|[[Джамал Мусіяля|Мусіяля]]}} {{СФК-гулец|11|[[Натаніел Браўн|Браўн]]}} {{СФК-гулец|14|[[Люіс Фэрнанда Дыяс|Дыяс]]}} {{СФК-гулец|17|[[Майкл Алісэ|Алісэ]]}} {{СФК-гулец|19|[[Альфонса Дэйвіс|Дэйвіс]]}} {{СФК-гулец|21|[[Хірокі Іта|Іта]]}} {{СФК-гулец|22|[[Арыён Ібрагімавіч|Ібрагімавіч]]}} {{СФК-гулец|23|[[Саша Бой|Бой]]}} {{СФК-гулец|26|[[Свэн Ульрайх|Ульрайх]]}} {{СФК-гулец|27|[[Конрад Ляймэр|Ляймэр]]}} {{СФК-гулец|28|[[Браян Сарагоса|Сарагоса]]}} {{СФК-гулец|32|[[Фэліпэ Чавэс|Чавэс]]}} {{СФК-гулец|34|[[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]]}} {{СФК-гулец|39|[[Бара Сапако Ндыяй|Ндыяй]]}} {{СФК-гулец|40|[[Ёнас Урбіг|Урбіг]]}} {{СФК-гулец|42|[[Ленарт Карл|Карл]]}} {{СФК-гулец|44|[[Ёсіп Станішыч|Станішыч]]}} {{СФК-гулец|45|[[Аляксандар Паўлавіч|Паўлавіч]]}} {{СФК-гулец|47|[[Давід Дайбэр|Дайбэр]]}} {{СФК-гулец||[[Жуан Пальіньня|Пальіньня]]}} {{СФК-трэнэр|[[Вэнсан Кампані|Кампані]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Баварыя Мюнхэн]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Нямеччына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Нямецкі футбол]] </noinclude> p05lbfegj9fqtaaceqjjpqzvq19jx1v 10 143345 2686442 2661857 2026-08-23T19:55:36Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686442 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК «Шальке-04» Гельзэнкірхэн |колер фону = #0000DD |колер тэксту = white |колер рамкі = white |клюб_спасылка = Шальке-04 Гельзэнкірхэн |клюб = Шальке-04 }} {{СФК-гулец|1|[[Лёрыс Карыюс|Карыюс]]}} {{СФК-гулец|3|[[Дылан Леанард|Леанард]]}} {{СФК-гулец|4|[[Хасан Куручай|Куручай]]}} {{СФК-гулец|5|[[Тыма Бэкер|Т. Бэкер]]}} {{СФК-гулец|6|[[Рон Шаленбэрг|Шаленбэрг]]}} {{СФК-гулец|7|[[Крыстыян П’ер Гаміс|Гаміс]]}} {{СФК-гулец|8|[[Робін Гозэнс|Гозэнс]]}} {{СФК-гулец|9|[[Муса Сыльля|Сыльля]]}} {{СФК-гулец|10|[[Эдзін Джэка|Джэка]]}} {{СФК-гулец|11|[[Брыян Лясм|Лясм]]}} {{СФК-гулец|13|[[Сатосі Танака|Танака]]}} {{СФК-гулец|14|[[Янік Бахман|Бахман]]}} {{СФК-гулец|15|[[Эміль Гёйлюн|Гёйлюн]]}} {{СФК-гулец|17|[[Адрыян Гантэнбайн|Гантэнбайн]]}} {{СФК-гулец|19|[[Кенан Караман|Караман]]}} {{СФК-гулец|20|[[Чуквубуіке Адаму|Адаму]]}} {{СФК-гулец|21|[[Дэян Любічыч|Любічыч]]}} {{СФК-гулец|22|[[Кевін Мюлер (футбаліст)|Мюлер]]}} {{СФК-гулец|23|[[Суфіян Эль-Фаўзі|Эль-Фаўзі]]}} {{СФК-гулец|24|[[Адыль Аўшыш|Аўшыш]]}} {{СФК-гулец|25|[[Нікала Каціч|Каціч]]}} {{СФК-гулец|27|[[Фін Порат|Порат]]}} {{СФК-гулец|29|[[Эрык Эбімбэ|Эбімбэ]]}} {{СФК-гулец|30|[[Антон Данкор|Данкор]]}} {{СФК-гулец|33|[[Віталіе Бэкер|В. Бэкер]]}} {{СФК-гулец|36|[[Яганэс Зыбэкінг|Зыбэкінг]]}} {{СФК-гулец|37|[[Макс Гругер|Гругер]]}} {{СФК-гулец|38|[[Люка Фоцар|Фоцар]]}} {{СФК-гулец|39|[[Максімілян Вёбэр|Вёбэр]]}} {{СФК-гулец|43|[[Мэртджан Айхан|Айхан]]}} {{СФК-трэнэр|[[Міран Мусьліч|Мусьліч]]}} <noinclude> Зьвесткі на 23 жніўня 2026 году [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Шальке-04]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Нямеччына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Нямецкі футбол]] </noinclude> erqjmh0s7uma8rbz8nsc9uuu33tpilh 0 145061 2686470 2677766 2026-08-23T20:09:13Z Dymitr 10914 - склад 2686470 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Санкт-Паўлі |Лягатып = Logo FC St Pauli.svg |ПоўнаяНазва = Fußball-Club St. Pauli von 1910 e.V. |Заснаваны = 15 траўня 1910 |Горад = [[Гамбург]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Мілернтор]] |Умяшчальнасьць = 29 063 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|СанктПаўліЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|СанктПаўліСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|СанктПаўлі}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія |pattern_la1 = _stpauli1213h |pattern_b1 = _stpauli1213h |pattern_ra1 = _stpauli1213h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = 600000 |socks1 = 600000 |pattern_la2 = _stpauli1213a |pattern_b2 = _stpauli1213a |pattern_ra2 = _stpauli1213a |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = 4D3327 |body2 = 4D3327 |rightarm2 = 4D3327 |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF }} «'''Санкт-Паўлі'''» ({{мова-de|St. Pauli}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Гамбург]]у. Заснаваны ў 1910 годзе. Нягледзячы на тое, што ў клюбу пакуль вельмі сьціплыя дасягненьні, разьмяшчае шматлікай фанацкай падтрымкай — пераважна левых палітычных поглядаў, як на радзіме, так і ва ўсім сьвеце. Футбольны клюб уваходзіць у склад аднайменнага спортклюбу. Апроч футбольнай каманды, у складзе клюбу ёсьць сэкцыі: [[рэгбі]], [[боўлінг]]у, [[бокс]]у, [[вэляспорт]]у, [[настольны тэніс|настольнага тэнісу]], [[амэрыканскі футбол|амэрыканскага футболу]], [[шахматы|шахмат]] і іншых. Такім чынам, спартовае грамадзтва налічвае 8000 удзельнікаў. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны 15 траўня 1910 году, аднак сапраўды самастойнай каманда стала ў 1924 годзе, калі адкалолася ад спартовага таварыства «Hamburg-St. Pauli Turnverein 1862» («Гімнастычнае таварыства Гамбург-Санкт-Паўлі 1862»). Непасрэдна да 1945 году «Піраты» ўяўлялі «каманду-ліфт», якая са зьменным посьпехам выступала, то ў першай, то ў другой лігах. Чыньнікам такой нестабільнасьці была адсутнасьць трэнэра. Першыя два сэзоны пасьля канчатка вайны (1945—1946 і 1946—1947) клюб правёў у Гарадзкой лізе Гамбургу. Наступныя 16 сэзонаў — па 1963 год выступалі ў дывізіёне «[[Обэрліга]] Норд». З 1963 па 1974 год — у Рэгіянальлізе Норд, з 1974 па 1977 год — у новаўтворанай Другой Бундэсьлізе Норд. У сэзоне 1977—1978 гадоў каманда выйшла ў Першую Бундэсьлігу, але заняла 18 месца, і зноў панізілася ў клясе. Пасьля дэбютнага сэзону, каманда яшчэ 6 разоў выступала ў эліце, самы працяглы пэрыяд — з 1988 па 1991 год. Самае «важкае» дасягненьне — 10 месца ў сэзоне 1988—1989 гадоў. У пачатку 1990-х гадоў нямецкія СМІ выбудавалі культавае аблічча клюбу, засяродзіўшыся на панк-частцы заўзятараў. Да гэтага часу СМІ таксама пачалі ўкараняць такія мянушкі, як то «Піраты лігі» ды «Дом радасьці». Сам клюб усьвядоміў патэнцыял і ў верасьні 1999 году набыў правы на графіку Стэфа Браўна з чэрапам і скрыжаванымі косткамі, зрабіўшы яе адным зь лягатыпаў клюбу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcstpauli.com/news/kiezbeben-geschichten-die-doppelte-erfindung-des-totenkopfs/|загаловак=KIEZQUAKE STORIES: THE DOUBLE INVENTION OF THE SKULL|выдавецтва=FC St. Pauli|дата публікацыі=14.07.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.texmen.de/st-pauli-skull/|загаловак=St. Pauli skull and crossbones|выдавецтва=Texmen}}</ref>. У 2006 годзе Санкт-Паўлі ў [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубку Нямеччыны]] дашлі да паўфіналу. У тым розыгрышы каманда выбіла на сваім шляху каманды Бундэсьлігі «[[Гэрта Бэрлін|Гэрту]]» і «[[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]]». Прасоўваньне ў паўфінал дало клюбу блізу 1 мільёна эўра ў выглядзе выплатаў з тэлевізійных трансьляцыяў і спонсарскіх грошай, што значна выратавала клюб ад фінансавага краху. У 2007 годзе вярнуліся ў другі дывізіён, дзе правялі два сэзоны, і, па выніках сэзону 2009—2010 гадоў ізноў забясьпечылі сабе пуцёўку ў эліту нямецкага футболу. 16 лютага 2011 году ўпершыню з 1977 году, «Санкт-Паўлі» выгуляў сваіх галоўных супернікаў з «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбургу]]», дзякуючы голу [[Джэральд Азамоа|Джэральда Азамоа]]. Аднак каманда скончыла сэзон на апошнім месцы, што прывяло да страты месца ў эліце. З таго часу клюб заставаўся ў 2-й Бундэсьлізе, заняўшы чацьверты радок у сэзоне 2011—2012 гадоў, але ў наступныя гады вынікі пагоршыліся. Тым ня менш, паводле вынікаў сэзону 2023—2024 гадоў гамбурскі клюб вярнуўся ў Бундэсьлігу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40131213/st-pauli-promoted-back-bundesliga-13-year-wait|загаловак=St. Pauli earn Bundesliga promotion after 13 years|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=12.05.2024}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fcstpauli.de/ Афіцыйны сайт] {{Склад ФК «Санкт-Паўлі» Гамбург}} {{Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Гамбург]] 3jj7d48dqksj9959nsooetbt6inptnf 0 145400 2686472 2677787 2026-08-23T20:12:37Z Dymitr 10914 - склад 2686472 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Мэц |Лягатып = FC Metz 2021 Logo.svg |ПоўнаяНазва = Football Club de Metz |Заснаваны = 1932 |Горад = [[Мэц]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Сэн-Сымфарыен (стадыён)|Сэн-Сымфарыен]] |Умяшчальнасьць = 26 700 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|МэцЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|МэцСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Мэц}} |Сайт = http://www.fcmetz.com/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _metz2324h | pattern_b1 = _metz2324h | pattern_ra1 = _metz2324h | pattern_sh1 = _metz2324h | pattern_so1 = _metz2324h | leftarm1 = 781614 | body1 = 781614 | rightarm1 = 781614 | shorts1 = 781614 | socks1 = 781614 | pattern_la2 = _metz2324a | pattern_b2 = _metz2324a | pattern_ra2 = _metz2324a | pattern_sh2 =_metz2324a | pattern_so2 = _metz2324a | leftarm2 = FBDF2C | body2 = FBDF2C | rightarm2 = FBDF2C | shorts2 = FBDF2C | socks2 = FBDF2C }} «'''Мэц'''» ({{мова-fr|Metz}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Мэц]]. Двухразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] (1984, 1988). Клюб быў утвораны ў 1932 годзе і вялікую частку сваёй гісторыі правёў у [[Француская Ліга 1|Лізе 1]], аднак пэрыяд паміж 2008 і 2014 гадамі правёў у [[Француская Ліга 2|Лізе 2]]. У красавіку 2014 году «Мэц» забясьпечыў сабе месца ў Лізе 1 на наступны сэзон, перамогшы «[[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]». Свае хатнія матчы каманда праводзіць на муніцыпальным стадыёне «[[Сэн-Сымфарыен]]», які месьціцца ў межах гораду. == Гісторыя == Футбольны клюб «Мэц» быў заснаваны ў 1932 годзе ў выніку аб’яднаньня двух аматарскіх спартовых клюбаў і неўзабаве пасьля гэтага набыў прафэсійны статус. Ён зьяўляецца адным з найстарэйшых прафэсійных футбольных камандаў у Францыі. Карані клюбу сыходзяць яшчэ далей, у іншы клюб «Мэц» ({{мова-de|SpVgg Metz|скарочана}}), які быў утвораны ў 1905 годзе, калі горад уваходзіў у склад [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. Той «Мэц» гуляў у Вэсткрайс-Лізе да сэзону 1913—1914 гадоў, калі за пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ўсе матчы былі спынены. Некаторыя гульцы гэтага клюбу былі часткай клюбу «Мэсын» у 1919 годзе, які ў 1932 годзе стаў часткай аб’яднанай каманды «Мэц». «Мэсын» быў вядучым клюбам Лятаранскага дывізіёну, атрымаўшы чэмпіёнскія тытулы ў 1920, 1921, 1922, 1924, 1926, 1927, 1929 і 1931 гадах<ref>[http://www.rsssf.com/tablesf/fran-lothahist.html France – Division d'Honneur – Lorraine 1919–1932]. RSSSF.com</ref>. [[Файл:Equipe de Metz 1933-Wiki.jpg|значак|зьлева|Клюб «Мэц» у 1933 годзе.]] Клюб «Мэц» пачаў выступы ў францускім другім дывізіёне ў паўночнай зоне ў 1933 годзе. Стаўшы чэмпіёнам гэтай лігі ў 1935 годзе, клюб зарабіў прасоўваньне ў [[Француская Ліга 1|Лігу 1]] у першы раз у гісторыі. Каманда стала клюбам сярэдзіны табліцы францускага чэмпіянату і знаходзілася ў гэтым статусе да пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Падчас вайны дэпартамэнт [[Мозэль]], у якім знаходзіцца горад Мэц, быў анэксаваны [[Трэці Райх|Нямеччынай]]. Клюб зьмяніў назоў на нямецкі варыянт FV Metz і пачаў выступы ў нямецкай Гаўлізе Вэстмарк. У трох завершаных сэзонах гэтай лігі з 1941 па 1944 гады клюб кожны год займаў выніковае другое месца<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/crossborder.html#1frag French clubs in the German football structure 1940–1944]. RSSSF.com</ref>. Не зважаючы на тое, што горад быўшы адбіты войскам хаўрусьнікаў увосень 1944 году, клюб ня браў удзелу ў францускім чэмпіянаце сэзону 1944—1945 гадоў, але вярнуўся да ўдзелу ў Лізе 1 на сэзон 1945—1946 гадоў. Сэзон для клюбу выйшаў няўдалым, бо каманда заняла 17-ы радок з 18 клюбаў, аднак, пашырэньне лігі да 20 клюбаў дало магчымасьць застацца «Мэцу» ў найвышэйшым дывізіёне да 1950 году, калі каманда заняла апошняе месца. Аднак гэта не зашкодзіла камандзе, якая хутка вярнулася ў элітны дывізіён, заняўшы другі радок у Лізе 2 пасьля «Ліёну». «Мэц» адзначыўся моцнай гульнёй па вяртаньні, заняўшы адразу пятае месца. Тым ня менш, пасьля гэтага клюб сэзон за сэзонам змагаўся за захаваньне месца ў Лізе 1, што скончылася перадапошнім месцам у 1958 годзе і вяртаньнем у Лігу 2. Спатрэбілася тры сэзоны, каб футбалісты каманды здолелі вярнуцца ў Лігу 1 у 1961 годзе, але пратрымаўся ў найвышэйшым дывізіёне толькі адзін год. Наступныя пяць сэзонаў «Мэц» правёў у другім дывізіёне. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fcmetz.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Мэц]] 1xr1z2ay0x4zdsg967t8ieqrqgo8hze 0 147559 2686340 2682681 2026-08-23T17:41:04Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686340 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Дэпартыва Алявэс |Лягатып = Deportivo Alaves.svg |ПоўнаяНазва = Deportivo Alavés, S.A.D. |Горад = [[Віторыя]], [[Гішпанія]] |Стадыён = {{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэндысароца||es|Estadio de Mendizorroza}} |Умяшчальнасьць = 19 840 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываАЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываАСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываА}} |Прыналежнасьць = Гішпанскія |pattern_la1 = _alaves2122h |pattern_b1 = _alaves2122h |pattern_ra1 = _alaves2122h |pattern_sh1 = _shorts |pattern_so1 = _alaves2122h |leftarm1=0A3FF5 |body1=0A3FF5 |rightarm1=0A3FF5 |shorts1=000000 |socks1=000000 |pattern_la2 = _alaves2122a |pattern_b2 = _alaves2122a |pattern_ra2 = _alaves2122a |pattern_sh2 = _alaves2122a |pattern_so2 = _alaves2122a |leftarm2=FFFFFF |body2=FF0000 |rightarm2=FFFFFF |shorts2=FFFFFF |socks2=FFFFFF |pattern_la3 = _alaves2122t |pattern_b3 = _alaves2122t |pattern_ra3 = _alaves2122t |pattern_sh3 = _shorts |pattern_so3 = _alaves2122h |leftarm3=000000 |body3=000000 |rightarm3=000000 |shorts3=000000 |socks3=000000 }} «'''Дэпарты́ва Алявэ́с'''» ({{мова-es|Deportivo Alavés}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Віторыя|Віторыі]], сталіцы аўтаномнае супольнасьці [[Краіна Баскаў|Краіны Баскаў]]. Заснаваны ў 1921 годзе. «Алявэс» зьяўляецца трэцім самым пасьпяховым басконскім клюбам пасьля «[[Атлетык Більбао|Атлетыка]]» і «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедаду]]». Фіналіст [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] 2001 году, калі ў свой дэбютны сэзон у эўрапескіх турнірах клюб здолеў дасьці ажно да фіналу, дзе саступіў «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]» зь лікам 5:4, прапусьціўшы залаты гол. Свае хатнія матчы клюб праводзіць на стадыёне [[Мэндысароца]], які здольны зьмясьціць 19 840 гледачоў. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны ў 1920 годзе і першапачаткова быў вядомы пад назовам «Сябры спорту», ​​але 23 студзеня 1921 году назва была зьмененая на цяперашнюю<ref name="deportivoalaves">[https://www.deportivoalaves.com/club/hitos-historicos «La historia del Club»]. Alavés.</ref>. «Алявэс» стаў першым клюбам, які атрымаў падвышэньне з [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгунды]] ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]] паводле вынікаў [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1929—1930 гадоў|сэзону 1929—1930 гадоў]]. Дэбютны сэзон у эліце атрымаўся няўдалым, бо клюб фінішаваў на 8 месцы з 10 удзельнікаў, усяго толькі на адзін пункт пераўзышоўшы дружыну, якая вылецела з дывізіёну<ref>[https://web.archive.org/web/20191217195033/http://www.resultados-futbol.com/primera1931 «Primera División, Temporada 1930/1931»]. Resultados Futbol.</ref>. У [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1931—1932 гадоў|сэзоне 1931—1932 гадоў]] клюб захаваў месца ў Ля Лізе, толькі дзякуючы вынікам асабістых матчаў з апошняй дружынай лігі. А ўжо паводле вынікаў наступнага сэзону баскі ня ўтрымаліся ад вылету з эліты. У наступныя гады калектыў гуляў у ніжэйшых лігах, працяглы час правёўшы ў тым ліку ў трэцім паводле моцы дывізіёне краіны. Вяртаньне ў Лі Лігу адбылося толькі ў [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1953—1954 гадоў|сэзоне 1953—1954 гадоў]], якое, аднак, не было працяглым, бо клюб разьвітаўся з элітай пасьля другога сэзону. У 1960-х «Алявэс» паспусьціўся ў трэці дывізіён, а [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1970—1971 гадоў|сэзон 1970—1971 гадоў]] нават правёў у рэгіянальнай лізе. Ачолены [[Раман Галярага|Раманам Галярагам]], клюб дасягнуў доўгачаканага падвышэньня ў Сэгунду ў [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1973—1974 гадоў|сэзоне 1973—1974 гадоў]]<ref name="deportivoalaves"/>. У чэрвені 1983 году, пазьбегнуўшы вылету ў папярэднім сэзоне, «Алявэс» усё ж такі патрапіў у ніжэйшую Сэгунду Б, дзе заставаўся да кампаніі [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1985—1986 гадоў|1985—1986 гадоў]]<ref>[https://alaves.elcorreo.com/historia/ «Historia del Deportivo Alavés»]{{Недаступная спасылка|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. El Correo.</ref>. Пасьля некалькіх гадоў сур’ёзнага заняпаду, які доўжыўся да пачатку 1990-х гадоў, «Алявэс», нарэсьце, дамогся выхаду з гаротнага стану і цягам дзесяцігодзьдзя паступова падвышаўся ў лігавай сыстэме. Пасьля перамогі ў Сэгундзе [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1997—1998 гадоў|сэзону 1997—1998 гадоў]]<ref>[http://lafutbolteca.com/deportivo-alaves-s-a-d/ «Deportivo Alavés, S.A.D.»] La Futbolteca.</ref>, басконскі клюб вярнуўся на найвышэйшы ўзровень пасьля 42-гадовага перапынку. Па вяртаньні, тым ня менш, клюб ледзьве зачапіўся за месца ў эліце, апярэдзіўшы клюб з зоны вылету на адзіны пункт. Але ў наступным сэзоне дружына сэнсацыйна двойчы перамагла «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёну]]», заняўшы ў выніку рэкордны для сябе 6 радок, што забясьпечыла клюбу месца ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку УЭФА]]. Апроч завяршэньня чэмпіянату на 10-й пазыцыі, у [[Кубак УЭФА 2000—2001 гадоў|сэзоне 2000—2001 гадоў]] басконскі клюб дасягнуў фіналу Кубка УЭФА, пасьлядоўна выгуляўшы «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]»<ref>[https://elpais.com/diario/2001/02/23/deportes/982882801_850215.html «El Alavés incendia San Siro»]. El País.</ref>, «[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]» і «[[Кайзэрсьляўтэрн (футбольны клюб)|Кайзэрсьляўтэрн]]», апошні зь якіх быў ушчэнт разгромлены з агульным лікам 9:2<ref>[https://www.fourfourtwo.com/features/what-heck-happened-alaves-after-2001 «What the heck happened to Alaves after 2001?»]. FourFourTwo.</ref>. Фінал скончыўся паразай ад «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпула]]» зь лікам 4:5. Пры гэтым, у асноўны час палтацы скончыліся ўнічыю 4:4, а перамогу ангельцам забясьпечыў залаты аўтагол [[Дэльфі Гелі]]. У матчы таксама былі паказаныя дзьве чырвоныя карткі і былі забітыя ў дадатак да 9 галоў яшчэ 2, які не былі залічаныя. Гульня лічыцца некаторымі аглядальнікамі як адна з найвялікшых гульняў у гісторыі кубка<ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/2317064/The-greatest-matches-of-all-time.html «The greatest matches of all time»]. The Daily Telegraph.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q20683269|Бр|капітан}} {{Гулец1|2|Q106768944|Аб|}} {{Гулец1|3|Q122188589|Аб|}} {{Гулец1|4|Q2092171|ПА|}} {{Гулец1|5|Q103838851|Аб|}} {{Гулец1|6|Q42383726|ПА|}} {{Гулец1|7|Q134995930|Нап|}} {{Гулец1|8|Q30346565|ПА|}} {{Гулец1|9|Q10556350|Нап|}} {{Гулец1|10|Q21546191|ПА|}} {{Гулец1|11|Q7822898|Нап|}} {{Гулец1|12|Q99430844|Аб|}} {{Гулец1|13|Q126361159|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|14|Q37777275|Аб|}} {{Гулец1|15|Q16297897|Нап|}} {{Гулец1|16|Q116193470|Аб|}} {{Гулец1|17|Q3180002|Аб|}} {{Гулец1|18|Q131295855|ПА|}} {{Гулец1|19|Q112237324|ПА|}} {{Гулец1|20|Q131395989|Нап|}} {{Гулец1|21|Q112805598|Нап|}} {{Гулец1|22|Q100144493|Нап|}} {{Гулец1|23|Q24258613|ПА|}} {{Гулец1|—|Q110256215|ПА|}} {{Гулец1|—|Q58821194|Бр|}} {{Гулец1|—|Q124302982|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20110208125432/http://www.alaves.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}} {{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Віторыя]] bw9ordm0n9grkkhnp10w61zfj92cuyf 0 148368 2686410 2658612 2026-08-23T19:13:35Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686410 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Страсбург |Лягатып = Racing Club de Strasbourg.svg |ПоўнаяНазва = Racing Club de Strasbourg |Заснаваны = 1906 |Горад = [[Страсбург]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Стад дэ ля Мэно]] |Умяшчальнасьць = 29 230 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|СтрасбургЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|СтрасбургСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Страсбург}} |Сайт = http://www.rcstrasbourgalsace.fr/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _strasbourg2122h | pattern_b1 = _strasbourg2122h | pattern_ra1 = _strasbourg2122h | pattern_sh1 = _strasbourg2021h | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = 0000DA | body1 = 0000DA | rightarm1 = 0000DA | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 0000DA | pattern_la2 = _strasbourg2122a | pattern_b2 = _strasbourg2122a | pattern_ra2 = _strasbourg2122a | pattern_sh2 = _strasbourg2021a | pattern_so2 = _3_stripes_blue | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 0000DA | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _strasbourg2122t | pattern_b3 = _strasbourg2122t | pattern_ra3 = _strasbourg2122t | pattern_sh3 = _strasbourg2122t | pattern_so3 = _3_stripes_white | leftarm3 = EF0000 | body3 = EF0000 | rightarm3 = EF0000 | shorts3 = EF0000 | socks3 = EF0000 }} «'''Расі́нг Страсбург'''» ({{мова-fr|Racing Club de Strasbourg}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Страсбург]]у, заснаваны ў 1906 годзе. [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]] (1979), трохразовы ўладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубку Францыі]] (1951, 1966, 2001). Прафэсійны статус мае з 1933 году, але ў 2011 годзе прайшоў працэс ліквідацыі, па якой, аднак, клюб вярнуўся да жыцьця пачаўшы свае выступы ў пятым францускім дывізіёне. З 1914 году свае хатнія матчы клюб праводзіць на [[Стад дэ ля Мэно]], які здольны зьмясьціць крыху больш 26 тысяч чалавек. Не зважаючы на тое, што клюб уваходзіць да невялікага ліку францускіх клюбаў, які здабывалі амаль усё нацыянальныя трафэі, а таксама мае багатую гісторыю спаборніцтва на эўрапейскай арэне, «Страсбург» ніколі не лічыўся і ня лічыцца вядучым клюбам краіны. За гады свайго існаваньня «Страсбург» шмат разоў зьмяняў спэцыялістаў на пасадзе галоўнага трэнэра, часта пад ціскам прыхільнікаў дружыны. Лёс клюбу цесна зьвязаны з гісторыяй [[Эльзас]]у. Як і рэгіён клюб некалькі разоў зьмяняў ідэнтычнасьць і нацыянальную прыналежнасьць. Клюб быў заснаваны ў тагачаснай [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]], і ад самага пачатку пазыцыянаваў сябе як эльзаскі народны клюб у процівагу іншым мясцовым клюбам, прадстаўнікі якіх паходзілі з буржуазіі. Калі Эльзас быў зноў далучаны [[Францыя|Францыі]] ў 1919 годзе, клюб зьмяніў свой назоў з «Нойдарф» на цяперашні «Расінг», скапіяваўшы назву ў парулярнага тады парыскага клюба «[[Расінг Парыж|Расінг]]» [[П’ер дэ Кубэртэн|П’ера дэ Кубэртэна]]. Гэта сьведчыла пра жэст [[франкафілія|франкафіліі]]. За часам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] многія футбалісты дружыны былі вымушаныя эвакуявацца з рэгіёну, каб пазьбегнуць нацыфікацыі і ўнікнуць мабілізацыі да складу [[Вэрмахт]]а. == Гісторыя == [[Файл:RC Strasbourg, 1919.png|значак|зьлева|Асноўны склад каманды ў 1919 годзе.]] У пачатку 1900-х гадоў ангельскі футбол трапіў у самыя глыбінныя часткі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. Адным з гарадоў, найбольш уцягнутых у гэты працэс, быў [[Страсбург]], дзе паўсталі некалькі футбольных клюбаў. Сучасны клюб бярэ свой пачатак з клюбу «Нойдарф», які быў закладзены групай студэнтаў з раёну Нойдарф<ref name="lafa">«100 ans de football en Alsace» (tome 2). Strasbourg: LAFA. 2002. — ISBN 2-911219-13-9.</ref><ref name="racingstub">[https://racingstub.com/articles/1372-automne-1906-rue-d-erstein «Automne 1906, rue d’Erstein»]. Racing Stub.</ref>, разьмешчанага на поўдзень ад гораду. Каманда, якую фінансава падтрымліваў адзін з выкладнікаў<ref name="racingstub"/>, дэбютавала ў матчы супраць «Германіі»<ref name="lafa"/> з акругі Шлютфэльд, аднак дружына зьнялася з матчу пасьля таго, як прапусьціла сем галоў за першыя 45 хвілінаў гульні<ref name="racingstub"/>. Цягам наступных трох гадоў каманда, перайменаваная ў «Кэсэр Нойдарф»<ref name="lafa"/>, атрымала карпаратыўную арганізацыйную структуру, каб справіцца зь неспрактыкаванасьцю гульцоў<ref name="lafa"/>, аднак усё яшчэ працягвала мець непераканаўчыя вынікі, выклікаючы крытыку і некалькі разоў стоячы ля распаду<ref name="lafa"/>. Толькі дзякуючы прыходу Люіса Бэкера ў якасьці прэзыдэнта клюбу<ref name="lafa"/>, у 1909 годзе «Нойдарф» здолеў стаць сябрам Паўднёванямецкай футбольнага зьвязу. Каманда пачала паступова паляпшаць вынікі, дзякуючы вельмі наступальнаму стылю гульні<ref>Delattre, Bernard (2006). «Petites histoires d’une grande histoire in Les Dernières Nouvelles d’Alsace».</ref>, што прывяло да павышэньня ў лігавай структуры<ref name="racingstub"/>. У 1914 годзе, за некалькі тыдняў да выхаду ў першы дывізіён, «Нойдарф» набыў сваю першую гульнявую пляцоўку Гэмэрлес Гартэн, на якой быў пабудаваны стадыён [[Стад дэ ля Мэно|Майнаў]]<ref>Denis, Claire-Marie; Douzant, Cédric (2006). [https://web.archive.org/web/20061210161957/http://cuej.u-strasbg.fr/archives/ndi/ndi_pdf/ndi_086.pdf «Le Jardin ou tout a commencé»].</ref>. У тым жа годзе ўся спартовая дзейнасьць была перапыненая ў сувязі з пачаткам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. == Дасягненьні == * '''[[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]''': ** 1979 * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': ** 1951, 1966, 2001 * '''Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Францыі|Кубка францускае лігі]]''': ** 1951, 1966, 2001 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q108776426|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]}} {{Гулец1|2|Q104849454|Аб|}} {{Гулец1|3|Q21621029|Аб|}} {{Гулец1|4|Q124466970|Аб|}} {{Гулец1|6|Q100736961|Аб|}} {{Гулец1|7|Q118869958|Нап|}} {{Гулец1|8|Q117706310|ПА|}} {{Гулец1|9|Q118177624|Нап|}} {{Гулец1|10|Q75019636|ПА|}} {{Гулец1|11|Q96480192|Нап|}} {{Гулец1|12|Q131558544|Бр|}} {{Гулец1|14|Q105425298|Нап|}} {{Гулец1|15|Q118358829|Аб|}} {{Гулец1|16|Q133273246|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]}} {{Гулец1|17|Q123458677|ПА|}} {{Гулец1|19|Q128338292|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q113586419|Нап|}} {{Гулец1|21|Q116950427|ПА|}} {{Гулец1|22|Q116605365|Аб|}} {{Гулец1|23|Q137970374|ПА|}} {{Гулец1|24|Q118840153|Аб|}} {{Гулец1|29|Q135616172|ПА|}} {{Гулец1|30|Q135654220|Нап|}} {{Гулец1|34|Q123456808|Нап|}} {{Гулец1|80|Q126436400|Нап|}} {{Гулец1|—|Q135968088|Аб|}} {{Гулец1|—|Q108446819|Аб|}} {{Гулец1|—|Q112115276|Аб|}} {{Гулец1|—|Q122759753|ПА|}} {{Гулец1|—|Q115208740|Нап|}} {{Гулец1|—|Q134608798|Аб|}} {{Гулец1|—|Q124734116|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.rcstrasbourgalsace.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Страсбург]] meeg47hd4aujlo23255lagu2dx3nud5 0 148638 2686400 2658600 2026-08-23T19:07:46Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686400 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Гаўр |Лягатып = Le Havre AC logo.svg |ПоўнаяНазва = Havre Athletic Club |Заснаваны = 1872 |Горад = [[Гаўр]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Асэан (стадыён)|Асэан]] |Умяшчальнасьць = 25 178 |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ГаўрЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ГаўрСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Гаўр}} |Сайт = http://www.hac-foot.com/ |Прыналежнасьць = Францускія }} «'''Гаўр'''» ({{мова-fr|Havre}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Гаўр]]у рэгіёну [[Нармандыя]]. Заснаваны ў 1872 годзе як спартовы клюб у розных спартовых катэгорыях. Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] (1959). Свае хатнія матчы ладзіць на стадыёне [[Асэан (стадыён)|Асэан]]. Галоўным супернікам ёсьць клюб «[[Кан (футбольны клюб)|Кан]]». Іхняе супрацьстаяньне клічыцца [[Нармандзкае дэрбі|Нармандзкім дэрбі]]. Таксама прынцыповым супернікам ёсьць клюб «[[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]» з дэпартамэнту [[Па-дэ-Кале (дэпартамэнт)|Па-дэ-Кале]]. == Гісторыя == [[Файл:HAC tournoi de paques 1913.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Гаўру» ў 1913 годзе.]] Насуперак сьцьверджаньням клюбу, што іхняя гісторыя сягае да 1872 году, насамрэч, клюб быў закладзены ў 1884 годзе купай брытанцаў. Яны стварэньні атлетычны клюб «Гаўр» і спачатку гулялі ў гібрыдную вэрсію [[футбол]]у, якая спалучала элемэнты [[рэгбі]] і ўласна футболу. Такі від спорту называўся камбінацыя. На клясычны футбол прадстаўнікі клюбу пераключыліся ў 1894 годзе. У 1899 годзе «Гаўр» стаў першым клюбам па-за межамі Парыжу, які здабыў тытул чэмпіёну францускага спаборніцтва. У той час чэмпіянат ладзіўся [[Зьвяз францускіх таварыстваў атлетычнага спорту|Зьвязам францускіх таварыстваў атлетычнага спорту]]. Але варта адзначыць, што парыскія клюбы адмовіліся ад удзелу ў першынстве. Яно лічылі, што гаўрцы ня маюць права на ўдзел у розыгрышы, бо «Гаўр» ня быў чэмпіёнам свайго рэгіёну. Гэтак «Гаўр» выгуляў у паўфінале першынства клюб «[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]», а ў фінале мусіў згуляць супраць парыскага «[[Франсэ Парыж|Франсэ]]», які адмовіўся ад гульні. У наступным годзе «Гаўр» зноў браў удзел у чэмпіянаце, перамогшы ў паўфінале клюб «[[Туркуэн (футбольны клюб)|Туркуэн]]». Гэтым разам «Франсэ» не адмаўляў у фінальным матчы, але парыжане атрымалі паразу ад «Гаўру» зь лікам 1:0. Клюб славіцца сваёй вядомай моладзевай акадэмія, якая падрыхтоўвае маладых талентаў. Гэтак выхаванцамі клюбнае школы ёсьць [[Бэнжамэн Мэндзі]], [[Ібраім Ба]], [[Жан-Ален Бумсонг]], [[Лясана Дыяра]], [[Рыяд Магрэз]], [[Стыў Манданда]], [[Вікаш Дарасоо]], [[Поль Пагба]] і [[Дымітры Пает]]. Паводле вынікаў сэзону [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 2]] [[Чэмпіянат Францыі па футболе 2022—2023 гадоў|2022—2023 гадоў]] «Гаўр» здабыў перамогу ў чэмпіянаце і, такім чынам, здабыў квіток у найвышэйшы францускі дывізіён упершыню з 2008 году<ref>[https://www.getfootballnewsfrance.com/2023/official-le-havre-promoted-to-ligue-1/ «Le Havre promoted to Ligue 1»]. Get French Football News.</ref>. == Дасягненьні == * '''Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]''': 1 ** 1959 * '''Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]''': 1 ** 1959 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|6|Q113580461|ПА|}} {{Гулец1|7|Q106860340|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|9|Q27063921|Нап|}} {{Гулец1|10|Q64009787|Нап|}} {{Гулец1|11|Q66432612|Нап|}} {{Гулец1|12|Q109742684|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]}} {{Гулец1|13|Q100879577|Аб|}} {{Гулец1|14|Q84582073|ПА|}} {{Гулец1|15|Q27990922|Аб|}} {{Гулец1|17|Q114075863|ПА|}} {{Гулец1|18|Q127569639|Аб|}} {{Гулец1|19|Q118884221|Нап|}} {{Гулец1|23|Q3559838|Аб|}} {{Гулец1|24|Q135882629|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|25|Q3303586|Нап|}} {{Гулец1|26|Q118680746|ПА|}} {{Гулец1|27|Q137171056|Аб|}} {{Гулец1|29|Q135882558|Аб|}} {{Гулец1|30|Q130491681|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Санфрэччэ Хірасіма|Санфрэччэ]]}} {{Гулец1|32|Q74047936|Аб|}} {{Гулец1|37|Q118646066|ПА|}} {{Гулец1|44|Q118442011|ПА|}} {{Гулец1|50|Q118877549|Бр|}} {{Гулец1|77|Q86041826|Бр|}} {{Гулец1|78|Q135882622|ПА|}} {{Гулец1|99|Q17686992|Бр|}} {{Гулец1|—|Q118696035|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.hac-foot.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Гаўр]] qih7e4geewpgxrx7dvvje50yirlkael 0 149889 2686313 2684427 2026-08-23T16:32:48Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686313 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Брайтан энд Гоўв Альбіён |Лягатып = Brighton & Hove Albion.svg |Горад = [[Брайтан і Гоўв]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Фалмэр (стадыён)|Фалмэр]] |Умяшчальнасьць = {{лік|30750}} |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БрайтанэндЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БрайтанэндСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Брайтанэнд}} |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _brighton2324h | pattern_b1 = _brighton2324h | pattern_ra1 = _brighton2324h | pattern_sh1 = _brighton2324h | pattern_so1 = _brighton2324hl | leftarm1 = 0000FF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = 0000FF | shorts1 = 0000FF | socks1 = 0000FF | pattern_la2 = _brighton2324a | pattern_b2 = _brighton2324a | pattern_ra2 = _brighton2324a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _nikematchfit2021bl | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 |pattern_la3 = _brighton2223a |pattern_b3 = _brighton2223a |pattern_ra3 = _brighton2223a |pattern_sh3 = |pattern_so3 = |leftarm3 = FE5442 |body3 = FE5442 |rightarm3 = FE5442 |shorts3 = FE5442 |socks3 = FE5442 }} «'''Брайтан энд Гоўв Альбіён'''» ({{мова-en|Brighton and Hove Albion}}) — ангельскі футбольны клюб з гарадзкой аглямэрацыі [[Брайтан і Гоўв]]. Заснаваны ў 1901 годзе, але да Футбольнай лігі далучыўся значна пазьней толькі ў 1920 годзе. Большую частку сваёй гісторыі клюб праводзіўся ў ніжэйшых дывізіёнах. Першае падвышэньне у эліту адбылося ў 1979 годзе, дзе клюб затрымаўся на 4 сэзоны. У гэты час клюб дасягнуў [[фінал Кубка Ангельшчыны па футболе 1983 году|фіналу]] [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] 1983 году, дзе трываў паразу ад «[[Манчэстэр Юнайтэд|Манчэстэра Юнайтэд]]» паводле вынікаў перагулёўкі. У канцы 1990-х гадоў клюб меў велізарныя фінансавыя цяжкасьці, але здолеў выжыць. У [[Прэм’ер-Ліга 2017—2018 гадоў|сэзоне 2017—2018 гадоў]] дружына зноў вярнулася ў [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігу]]. Хатняй пляцоўкай клюбу зьяўляецца стадыён [[Фалмэр (стадыён)|Фалмэр]] на {{Лік|31800}} месцаў, разьмешчаны ў вёсцы [[Фалмэр]] на паўночны ўсход да [[Брайтан]]а. == Гісторыя == «Альбіён» быў зафундаваны ў 1901 годзе і праз 19 гадоў, то бок у 1920 годзе, клюб быў запрошаны да ўдзелу ў наваствораным Трэцім дывізіёне [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольнае лігі]]. Да гэтага часу дружына прымала ўдзел у розыгрышах Паўднёвай лігі. Гуляючы ў Паўднёвай лізе яны здабылі толькі адзіны тытул [[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Шчыт дабрачыннасьці ФА]], за які ў той час змагаліся чэмпіёны Паўднёвай лігі і Футбольнай лігі. Перамога адбылася ў 1910 годзе, калі быў выгуляны чэмпіён Футбольнай лігі «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]»<ref>[http://www.talkfootball.co.uk/guides/brighton_and_hove_albion_history.html «Brighton & Hove Albion»]. Talk Football.</ref>. Пасьля ўступу ў Футбольную лігу клюб заставаўся ў Трэцім дывізіёне ажно да [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1957—1958 гадоў|сэзону 1957—1958 гадоў]], калі яны атрымалі права на падвышэньне. «Альбіён» гэтак пераходзіў з адной ніжэйшай лігі ў іншую да канца 1970-х гадоў. [[Майк Бамбэр]], былы кіраўнік клюбу, які ачольваў кіраўнічую пасаду з 1872 па 1983 гады, запрасіў на трэнэрскую пасаду [[Алан Малэры|Алана Малэры]], які крыху выправіў хаду клюбнага жыцьця. Дзякуючы ў тым ліку трэнэрскай працы клюб упершыню ў гісторыі кваліфікаваўся ў Першы дывізіён, скончыўшы [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1978—1979 гадоў|сэзон 1978—1979 гадоў]] на другім месцы. Тым ня менш значных посьпехаў гульцы з поўдню Ангельшчыны ў эліце ня мелі. Празь нейкі час трэнэр быў звольнены, а [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1982—1983 гадоў|сэзон 1982—1983 гадоў]] скончыўся паніжэньнем клюбу ў дывізіён ніжэй. Тым ня менш, правальны сэзон адзначыўся выхадам «Альбіёну» ў фінал Кубка Ангельшчыны. У першым матчы супраць «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» клюбы згулялі ўнічыю 2:2. Цікава, што альбіёнцы здолелі выратавацца ў апошнія хвіліны матчу дзякуючы голу Гэры Стывэнза. У перагулёўцы, аднак, брайтанцам не хапіла моцы і яны былі ўшчэнт разьбітыя манчэстэрцамі зь лікам 4:0. [[Файл:Dick Knight - Falmer opening.jpg|значак|зьлева|Былы старшыня клюбу [[Дык Найт]], які выратаваў клюб ад банкруцтва.]] Пасьля чатырох сэзонаў клюб апусьціўся ў Трэці дывізіён у 1987 годзе, але наступным годам вярнуўся ў Другі дывізіён. У 1996 годзе «Брайтан» зьведаў далейшае паніжэньне ў Трэці дывізіён. Фінансавае становішча клюбу станавілася ўсё больш хісткім, і дырэктары клюбу вырашылі, што [[Голдстоўн-Граўнд]] давядзецца прадаць, каб згасіць вялізныя запазычанасьці. Трэнэр [[Джымі Кейс]] быў звольнены пасьля вельмі няўдалага старту [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1996—1997 гадоў|сэзону 1996—1997 гадоў]], калі клюб затрымаўся са значным адрывам на апошнім месцы ў лізе. Новы трэнэр Стыў Грыт здолеў крыху выправіць становішча, але з клюба вылічылі 2 пункты праз паводзіны заўзятараў, якія пратэставалі супраць продажу хатняга стадыёну. Апантаны заўзятар клюбу [[Дык Найт]] узяў пад свой кантроль клюб у 1997 годзе, прымусіўшы клюбную раду адмовіцца ад плянаў па продажы Голдстоўн-Граўнд забудавальнікам. Да апошняга дню сэзона, клюб змагаўся за захаваньне ў прафэсійным сэзоне. У апошнім туры клюб сустракаўся з «[[Гэрэфард Юнайтэд|Гэрэфардам Юнайтэд]]», сваім прамым супернікам. Калі б Брайтан выгуляў ці згуляў унічыю, гэта выратавала клюб ад вылету. Абаронца «Брайтана» [[Керы Маё]] забіў аўтагол у першай палове, і, здавалася, 77-гадовая гісторыю клюбу ў Футбальнай лізе ёсьць блізкай да сканчэньня. Аднак гол [[Робі Райнэлт]]а гарантавала месца Брайтана ў лізе, такім чынам, замест вылету брайтанцаў скончылася 25-гадовая гісторыю прафэсійнага футболу [[Гэрэфард]]а. [[Файл:Brighton vs Spurs - Brighton celebrate.jpg|значак|Гульцы «Брайтану» ў 2011 годзе.]] У 1997 годзе клюб усё ж такі быў вымушаны прадаць свой стадыёне, пераехаўшы на стадыён «[[Джылінггэм (футбольны клюб)|Джылінггэму]]», які месьціўся ў 112 кілямэтрах ад гораду. «Альбіён» выправіў сваё хісткае становішча як у фінансавых пляне, гэтак і ў гульнявым. У новым тысячагодзьдзі клюб дамогся шэрагу падвышэньняў і ўжо знаходзіўся ў адным кроку ад Прэм’ер-лігі. У траўні 2009 году Найта на пасадзе старшыні клюб зьмяніў [[Тоні Блум]], дзякуючы якому ў вёсцы каля Брайтана быў пабудаваны за 93 млн фунтаў стэрлінгаў новы клюбны стадыён Фалмэр<ref>[https://web.archive.org/web/20090522111808/http://www.seagulls.co.uk/page/Latest/0%2C%2C10433~1661154%2C00.html «Full Stadium Funding Secured»]. Brighton & Hove Albion F.C.</ref>. Па вяртаньні ў родныя мясьціны клюб зьмяніў эмблему, вярнуўшыся да традыцыйнае выявы, якую дружына выкарыстоўвала з 1970-х па 1990-я гады. Цікава, што першая гульня на новым стадыёне прыпала на сустрэчу з «[[Данкастэр Ровэрз|Данкастэрам Ровэрз]]», тым жа супернікам, зь якім клюб праводзіў сваю апошнюю гульнюю на Голдстоўн-Граўндзе. «Брайтан» пачаў [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2016—2017 гадоў|сэзон 2016—2017 гадоў]] з 18 матчаў без паразаў, што вывела іх на вяршыню лігі, дзе яны трымаліся са сьнежня па студзень. Пасьля перамогі над «[[Ўіган Атлетык|Ўіганам Атлетык]]» 17 красавіка 2017 году клюб забясьпечыў сабе права на прасоўваньне ў Прэм’ер-лігу пасьля доўгага перапынку<ref>[https://web.archive.org/web/20170825025305/http://m.bbc.co.uk/sport/football/39549523 «Brighton 2—1 Wigan»]. BBC Sport.</ref>. У летні трансфэрны пэрыяд «Брайтан энд Гоўв Альбіён» некалькі разоў пераўзыходзіў асабісты трансфэрны рэкорд. Гэтак, да прыкладу, быў набыты калюмбіец [[Хасэ Іск’ерда]] за больш як 13 млн фунтаў стэрлінгаў. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q98682558|Бр|}} {{Гулец1|3|Q25983385|Аб|}} {{Гулец1|4|Q78218410|Аб|}} {{Гулец1|5|Q6536506|Аб|капітан}} {{Гулец1|7|Q44395063|Нап|}} {{Гулец1|8|Q118791841|ПА|}} {{Гулец1|9|Q115973968|Нап|}} {{Гулец1|10|Q74051767|Нап|}} {{Гулец1|11|Q115399505|Нап|}} {{Гулец1|12|Q112988067|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Юніён Сэн-Жыль|Юніён]]}} {{Гулец1|13|Q509489|ПА|}} {{Гулец1|15|Q117350353|Нап|}} {{Гулец1|16|Q110062925|Аб|}} {{Гулец1|17|Q113472432|ПА|}} {{Гулец1|19|Q117360254|Нап|}} {{Гулец1|20|Q85038325|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|21|Q19968607|Аб|}} {{Гулец1|22|Q121438432|Нап|}} {{Гулец1|23|Q509809|Бр|}} {{Гулец1|24|Q26719541|Аб|}} {{Гулец1|25|Q115978703|ПА|}} {{Гулец1|26|Q103979811|ПА|}} {{Гулец1|27|Q58767078|Аб|}} {{Гулец1|28|Q68650133|Нап|}} {{Гулец1|29|Q85928265|Аб|}} {{Гулец1|30|Q55813157|Аб|}} {{Гулец1|33|Q35829599|ПА|}} {{Гулец1|35|Q124734146|ПА|}} {{Гулец1|36|Q135491767|Нап|}} {{Гулец1|38|Q98925668|Бр|}} {{Гулец1|44|Q115162374|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.brightonandhovealbion.com// Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Брайтан і Гоўв]] 1t0g6bv1ygrbtddmj4j2sepyilik0k5 0 149962 2686427 2677763 2026-08-23T19:38:18Z Dymitr 10914 + склад 2686427 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Падэрборн-07 |Лягатып = SC Paderborn 07 Logo.svg |ПоўнаяНазва = Sport-Club Paderborn 07 e.V. |Заснаваны = 1907 |Горад = [[Падэрборн]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Бэнтэлер Арэна]] |Умяшчальнасьць = 15 000<ref>http://www.scp07.de/28-Arena/448-Daten--Fakten.html</ref> |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Падэрборн0Ліга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Падэрборн0Сэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Падэрборн0}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія }} «'''Падэрборн-07'''» ({{мова-de|Paderborn 07}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Падэрборн]]у. Заснаваны ў 1907 годзе. Не зважаючы на тое, што клюбу ўжо больш за 100 гадоў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2014—2015 гадоў|сэзон 2014—2015 гадоў]] стаў першым для клюбу ў [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]]. == Гісторыя == Цягам большай часткі XX стагодзьдзя ў [[Падэрборн]]е існавалі два футбольныя клюбы, як то «Шлёс-Нойгаўс» і «Падэрборн», якія заставаліся супернікамі адзін аднаму да 1980-х гадоў. Пасьля таго як «Нойгаўс» атрымаў павышэньне ў [[Бундэсьліга 2|Бундэсьлігу 2]] і фінішаваў апошнім у 1983 годзе, ягоны фінансавы стан быў вельмі кепскі. Таму ў 1985 годзе два клюбы аб’ядналіся ў адзін клюб. У 1997 годзе ён набыў сваю сучасную ідэнтычнасьць, узяўшы назву «Падэрборн-07», якая адсылала да зьяўленьня клюбу «Нойгаўс» у 1907 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.scp07.de/4-Verein/431-Struktur/27-Chronik/505-%DCber-Fusionen-zur-Einheit.html|загаловак=Über Fusionen zur Einheit|выдавецтва=SCP07.de|копія=https://web.archive.org/web/20190523213801/https://www.scp07.de/4-Verein/431-Struktur/27-Chronik/505-%25DCber-Fusionen-zur-Einheit.html|дата копіі=23.05.2019}}</ref>. [[Файл:SCP07 warming up.jpg|значак|зьлева|Футбалісты «Падэрборну» на трэнаваньні.]] Па зьліцьці клюб выступаў у трэцім дывізіёне, дзе ўваходзіў у лік мацнейшых камандаў, але ніколі не дасягаў павышэньня. У 1994 годзе «Падэрборн» стаў пераможцам лігі і кваліфікаваўся ў плэй-оф за павышэньне. Каманда саступіла браўншвайскаму «[[Айнтрахт Браўншвайг|Айнтрахту]]» і дусэльфорфскай «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуне]]», але гэта забясьпечыла камадзе месца ў наваствораным трэцім узроўні футбольнай піраміды Нямеччыны. За выключэньнем кароткага часу ў чацьвертым дывізіёне, «Падэрборн» меў мерны посьпех<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.scp07.de/4-Verein/431-Struktur/27-Chronik/505-%DCber-Fusionen-zur-Einheit.html|загаловак=Der gemeinsame Weg (1985-heute)|выдавецтва=SCP07.de|копія=https://web.archive.org/web/20190523213801/https://www.scp07.de/4-Verein/431-Struktur/27-Chronik/505-%25DCber-Fusionen-zur-Einheit.html|дата копіі=23.05.2019}}</ref>. Аднак, У сэзоне 2004—2005 гадоў клюб дасягнуў 1/8 фіналу [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]], дзе цягам турніру выбіў «[[Дуйсбург (футбольны клюб)|Дуйсбург]]» і «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]». Пазьней высьветлілася, што апошні матч быў павязаны з дамоўленасьцю, то бок арбітр Робэрт Гойцэр атрымаў хабар, што дазволіла падэрборнцам перамагчы ў сустрэчы. Гэты інцыдэнт застаецца найбольш значным скандал з стаўкамі ў гісторыі нямецкага футболу<ref>{{навіна|аўтар=Anker, Jens|спасылка=https://www.welt.de/sport/fussball/article5933223/Hoyzer-zerstoerte-Toppmoellers-Karriere.html|загаловак=Hoyzer zerstörte Toppmöllers Karriere|выдавец=Die Welt|дата публікацыі=22.01.2010|копія=https://web.archive.org/web/20201003180420/https://www.welt.de/sport/fussball/article5933223/Hoyzer-zerstoerte-Toppmoellers-Karriere.html|дата копіі=03.10.2020}}</ref>. «Падэрборн» вярнуўся ў Бундэсьлігу 2 упершыню за амаль трыццаць гадоў у 2005 годзе. Выхад каманды паўплываў на перабудову клюбнай структуры, што ў сваю чаргу зрушыла будаўніцтва новага стадыёна на 15 тысячаў месцаў, які мусіў замяніць састарэлы стадыён Гэрман-Лёнс. Усё гэта дапамагло замацаваць пазыцыі клюбу ў прафэсійным футболе Нямеччыны<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.scp07.de/4-Verein/431-Struktur/27-Chronik/505-%DCber-Fusionen-zur-Einheit.html|загаловак=Der gemeinsame Weg (1985-heute)|выдавецтва=SCP07.de|копія=https://web.archive.org/web/20190523213801/https://www.scp07.de/4-Verein/431-Struktur/27-Chronik/505-%25DCber-Fusionen-zur-Einheit.html|дата копіі=23.05.2019}}</ref>. Гэты працэс завяршыўся першым павышэньнем клюбу ў [[Бундэсьліга|Бундэсьлігу]] пасьля сэзону 2013—2014 гадоў, што адбылося ў час працы трэнэра [[Андрэ Брайтэнрайтэр]]а<ref>{{навіна|аўтар=Ahrens, Peter|спасылка=https://www.spiegel.de/sport/fussball/2-liga-sc-paderborn-steht-vor-aufstieg-in-die-1-bundesliga-a-968454.html|загаловак=Aufstiegskandidat Paderborn: Das Leuchten der Province|дата публікацыі=11.05.2014|копія=https://web.archive.org/web/20180211165843/http://www.spiegel.de/sport/fussball/2-liga-sc-paderborn-steht-vor-aufstieg-in-die-1-bundesliga-a-968454.html|дата копіі=11.02.2018}}</ref>. Ніколі раней не выступаючы ў эліце, «Падэрборн» перад стартам апісвалі як найбольшы аўтсайдэр у гісторыі Бундэсьлігі. Каманда добра пачала, а ў чацьвертым туры супраць «[[Гановэр-96 (футбольны клюб)|Гановэр-96]]» паўабаронца [[Морыц Штопэлькамп]] загнаў гол у браму супернікаў з 83 мэтраў, што стала рэкордам лігі. Гэты гол таксама ўзьняў каманду на першы радок у турнірнай табліцы ў лізе на той момант<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.co.uk/football/name/10/blog/post/2049607/headline|загаловак=Who are Bundesliga leaders Paderborn?|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=22.09.2014|копія=https://web.archive.org/web/20230222185705/https://www.espn.co.uk/football/name/10/blog/post/2049607/headline|дата копіі=22.02.2023}}</ref>. Да сярэдзіны сэзону «Падэрборн» апусьціўся на 10-е месца, а ў другой палове кампаніі клюб зазнаў шэраг буйных паразаў. На самым фінішу каманду зусім трапіла на апошні радок<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.wa.de/sport/sport-mix/bundesliga-rueckblick-saison-2015-paderborn-5005193.html|загаловак=SC Paderborn: Vom Tabellenführer zum Absteiger|выдавецтва=wa.de|дата публікацыі=26.05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20230222185701/https://www.wa.de/sport/sport-mix/bundesliga-rueckblick-saison-2015-paderborn-5005193.html|дата копіі=22.02.2023}}</ref>. Пасьля вылету шэраг ключавых гульцоў клюбу пакінулі клюб, а трэнэр Брайтэнрайтэр перайшоў у «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]». Клюб зусім ня мог даць рады, за наступныя гады апусьціўшыся нават у Трэцюю лігу, і цудам застаўшыся там, уратаваўшыся праз брак ліцэнзіі для «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэна-1860]]». == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q21588109|Бр|}} {{Гулец1|2|Q139990258|Нап|}} {{Гулец1|3|Q123532613|ПА|}} {{Гулец1|4|Q135913910|Аб|}} {{Гулец1|5|Q122899456|ПА|}} {{Гулец1|6|Q57017552|ПА|}} {{Гулец1|7|Q65683252|ПА|}} {{Гулец1|8|Q135703925|ПА|}} {{Гулец1|9|Q100166444|ПА|}} {{Гулец1|10|Q123514165|Нап|}} {{Гулец1|11|Q15731783|Нап|}} {{Гулец1|15|Q106948093|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]}} {{Гулец1|17|Q124260635|ПА|}} {{Гулец1|19|Q140685654|Нап|}} {{Гулец1|20|Q19201325|Аб|капітан}} {{Гулец1|21|Q123999664|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q124261341|Аб|}} {{Гулец1|23|Q51828125|ПА|}} {{Гулец1|24|Q140696853|ПА|}} {{Гулец1|25|Q124822821|Аб|}} {{Гулец1|26|Q29917040|ПА|}} {{Гулец1|27|Q24061870|Нап|}} {{Гулец1|28|Q115190702|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]}} {{Гулец1|29|Q140855112|ПА|}} {{Гулец1|30|Q112843278|Нап|}} {{Гулец1|31|Q140855115|Бр|}} {{Гулец1|32|Q140855119|Нап|}} {{Гулец1|33|Q76445964|Аб|}} {{Гулец1|38|Q123651623|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]}} {{Гулец1|40|Q110611871|Нап|}} {{Гулец1|44|Q114943700|ПА|}} {{Гулец1|—|Q136684193|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.scpaderborn07.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Падэрборн]] 74kzvemmqyv594eirgbujtpvt36ptvi 0 150019 2686459 2676850 2026-08-23T20:07:19Z Dymitr 10914 - склад 2686459 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Эляс Вэрона |Лягатып = Hellas Verona FC.svg |ПоўнаяНазва = Hellas Verona Football Club |Горад = [[Вэрона]], [[Італія]] |Стадыён = [[Маркантоніё Бэнтэгодзі (стадыён)|Маркантоніё Бэнтэгодзі]] |Умяшчальнасьць = 39 211 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЭлясВэронаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЭлясВэронаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЭлясВэрона}} |Прыналежнасьць = Італьянскія |pattern_b1 = _verona2122h |body1 = 293860 |pattern_la1 = _verona2122h |leftarm1 = 293860 |pattern_ra1 = _verona2122h |rightarm1 = 293860 |pattern_sh1 = _verona2122h |shorts1 = ff |socks1 = 192052 |pattern_so1 = _verona2122h |pattern_la2 = _verona2122a |leftarm2 = |pattern_b2 = _verona2122a |body2 = |pattern_ra2 = _verona2122a |rightarm2 = |shorts2 = |pattern_so2 = _verona2122a |pattern_sh2 = _verona2122a |socks2 = |pattern_la3 = _verona2122t |leftarm3 = f |pattern_b3 = _verona2122t |body3 = f |pattern_ra3 = _verona2122t |rightarm3 = f |shorts3 = f |pattern_so3 = _verona2122t |pattern_sh3 = _verona2122t |socks3 = f }} «'''Эляс Вэрона'''» ({{мова-it|Hellas Verona}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Вэрона]]. Заснаваны ў 1903 годзе. [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (1985). == Гісторыя == [[Файл:1957–58 Serie A - AC Verona v Juventus FC - John Charles.jpg|значак|зьлева|Матчы вэронскай дружыны супраць турынскага «Ювэнтуса» ў студзені 1958 году.]] Клюб быў заснаваны студэнтамі мясцовага ліцэю. Імя «Эляда», як італьянцы прамаўляюць Эляс, для каманды абраў настаўнік грэцкай мовы. У 1911 годзе «Эляс» прыняў удзел у чэмпіянаце вобласьці. У 1919 годзе клюб зьмяніў назву на «Эляс Вэрона». У [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе|Сэрыі Б]] [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі]] клюб дэбютаваў ў 1929 годзе, аб’яднаўшыся зь іншымі аматарскімі камандамі правінцыі Вэроны, як то «Бэнтэгодзі» і «Скаліджэра». Паводле вынікаў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1956—1957 гадоў|сэзону 1956—1957 гадоў]] каманда атрымала права на выхад у [[Сэрыя А|Сэрыю А]], дзе пратрымалася толькі адзін год. У 1968 годзе «Эляс Вэрона» вярнулася ў найвышэйшы дывізіён італьянскага першынства. У Сэрыю А каманда выйшла пад кіраўніцтвам даволі вядомага швэдзкага спэцыяліста [[Нільс Лідгальм|Нільса Лідгальма]]. [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1982—1983 гадоў|Сэзон 1982—1983 гадоў]] клюб завяршыў на рэкордным для сябе чацьвертым месцы, а ўжо праз два гады каманда адсьвяткавала перамогу ў чэмпіянаце краіны. У 1990 годзе «Эляс Верона» пакінула элітны дывізіён. Тады ж у каманды пачаліся сур’ёзныя фінансавыя цяжкасьці, якія заміналі паказваць стабільныя вынікі. Наступныя гады клюб балянсаваў паміж Сэрыямі A, Б і C1, рэгулярна распрадаючы сваіх лідэраў. Гэтак пасьля трохгадовага знаходжаньня ў Сэрыі А вэронсксі клюб страціў месца ў найвышэйшай лізе ў 2002 годзе. У гэтым сэзоне за дружыну выступалі такія таленты, як то [[Адрыян Муту]], [[Маўра Камаранэзі]], [[Альбэрта Джылярдына]], [[Мартын Ляўрсэн]], [[Масыма Ода]] і [[Марка Касэцьці]]. Тады ачоленая трэнэрам [[Альбэрта Малезані|Альбэртам Малезані]], дружына зрабіла добры пачатак, але умацаваць посьпех не атрымалася, і ў апошнім туры «Эляс» страціў месца ў Сэрыі А. 18 траўня 2013 году каманда фінішавала на другім месцы ў Сэрыі Б, вярнуўшыся ў элітны дывізіён пасьля адзінаццацігадовай адсутнасьці<ref>[https://archive.today/20130630172858/http://sports.yahoo.com/news/soccer-hellas-verona-back-serie-11-years-away-174534103.html «Hellas Verona back in Serie A after 11 years away»]. Yahoo Sports.</ref>. Іхняе вяртаньне ў найвышэйшы дывізіён пачалося перамогай над «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» зь лікам 2:1. Клюб адразу займеў добры тэмп, скончыўшы першую палову сэзону з 32 пунктамі на шостым месцы. Той сэзон у выніку скончыўся для каманды пазыцыяй на дзясятым радку. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] «Эляс» ня мог здабыць перамогі з пачатку кампаніі ажно да 3 лютага 2016 году, калі нарэшце клюб адолеў «[[Аталянта Бэргама|Аталянту]]» зь лікам 2:1 на хатнім стадыёне<ref>[https://web.archive.org/web/20160207033246/http://www.espnfc.com/italian-serie-a/match/432040/hellas-verona-atalanta/report «Hellas Verona claim long-awaited first Serie A win of the season»]. ESPN.</ref>. У выніку таго сэзону вэронцы зноў страцілі месца ў Сэрыі А<ref>[https://web.archive.org/web/20160428180648/http://www.espnfc.us/italian-serie-a/match/431919/hellas-verona-ac-milan/report «Hellas Verona relegated from Serie A despite late win over AC Milan»]. ESPN.</ref>. == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]]: 1985 == Трэнэры == {| || * Гвіда Віві (1910—1911) * Альбэрта Маспронэ (1911—1914) * Алясандра Баскені (1920—1921) * А. Фрыдман (1922—1924) * Фэрэнц Мольнар (1924—1925) * Імрэ Шофэр (1925—1926) * Альда Фаджуолі (1927) * Янаш Бэкей (1928) * Алясандра Баскені (1928—1929) * Андраш Кутык (1929—1932) * Рудольф Штанцэль (1932) * Фэручча Палёта (1933) * Янаш Бэкей (1933—1934) * Эджыдыё К’екі (1934—1935) * Карлё Капра (1935—1936) * Янаш Ванічак (1936—1938) * Джаваньні К’екі (1939) * Шандар Пэйч (1939) * Джаваньні К’екі (1940—1941) * Карл Штурмэр (1941—1942) * Гвіда Бозіё (1943—1944) * Янаш Ванічак (1946—1947) || * Бруна Б’яджыні (1947—1949) * Ласла Сэкей (1949) * Анджэлё Пічолі (1950—1953) * Д’юла Лелавіч (1953) * Люіджы Фэрэра (1953—1955) * Фэдэрыка Алазіё (1955) * Анджэлё Пічолі (1956—1958) * Гвіда Тавэлін і Люіджы Баніцоні (1958) * Вінічыё Віяні (1958—1959) * Гвіда Тавэлін (1959) * Альда Аліўеры (1959—1960) * Ромалё Біцота (1960—1961) * Бруна Б’яджыні (1961—1962) * Гвіда Тавэлін (1962) * Карлё Факіні (1962—1963) * Бруна Б’яджыні (1964) * Джанкарлё Кадэ (1964—1965) * Амэра Таньён (1965—1966) * Нільс Лідгальм (1966—1968) * Джанкарлё Кадэ (1968—1969) * Рэната Люкі (1969—1970) || * Уга Поцан (1970—1972) * Джанкарлё Кадэ (1972—1974) * Люіджы Маскалаіта (1974—1975) * Фэручча Валькарэджы (1975—1978) * Люіджы Маскалаіта (1978) * Джузэпэ К’япэльля (1978—1979) * Фэрнанда Вэнэранда (1979—1980) * Джанкарлё Кадэ (1980—1981) * Асвальда Баньёлі (1981—1990) * Эўджэніё Фашэцьці (1990—1992) * Нільс Лідгальм (1992) * Эдаарда Рэя (1992—1993) * Бартолё Муцьці (1994—1995) * Атыліё Пэроцьці (1995—1996) * Люіджы Каньні (1996—1998) * Сэрджа Мадэ (1998) * [[Чэзарэ Прандэльлі]] (1998—2000) * Атыліё Пэроцьці (2000—2001) * Альбэрта Малезані (2001—2003) * Сандра Сальвіёні (2003) * Сэрджа Мадэ (2003—2004) || * Масыма Фікадэнці (2004—2006) * [[Джан П’ера Вэнтура]] (2006—2007) * Франка Калёмба (2007) * [[Маўрыцыё Сары]] (2008) * Давідэ Пэлегрыні (2008) * Джан Марка Рэмандына (2008—2010) * Джавані Вавасоры (2010) * Джузэпэ Джаніні (2010) * Андрэа Мандарліні (2010—2015) * Люіджы Дальнэры (2015—2016) * Фабіё Пэк’я (2016—2018) * [[Фабіё Гроса]] (2018—2019) * Альфрэда Альецьці (2019) * [[Іван Юрыч]] (2019—2021) * [[Эўсэбіё Дзі Франчэска]] (2021) * [[Ігар Тудар]] (2021—2022) * [[Габрыеле Чофі]] (2022) * [[Сальвадорэ Бакецьці]] (2022) * [[Марка Дзафароні]] (2022—2023) * [[Марка Бароні]] (2023—2024) * [[Паолё Дзанэцьці]] (ад 2024) |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.hellasverona.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Вэрона]] 5o9pmc30b9r6ry3urzirifazqw9cldz 0 150131 2686490 1674288 2026-08-24T00:00:54Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Лучанец (раён)]] 2686490 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Лучанец (раён)]] 2b574g6rk62zf4hsuhdaoljzqm74ong 1 150132 2686489 1674290 2026-08-24T00:00:49Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Абмеркаваньне:Лучанец (раён)]] 2686489 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Абмеркаваньне:Лучанец (раён)]] 3xvq9masbjm8bfdquo9tdk9tr6izxez 0 150189 2686397 2685003 2026-08-23T19:07:30Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686397 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Анжэ |Лягатып = Angers Sporting Club de l'Ouest logo.svg |ПоўнаяНазва = Angers Sporting Club de l’Ouest |Заснаваны = 1919 |Горад = [[Анжэ]], [[Францыя]] |Стадыён = [[стадыён імя Раймона Капа|імя Раймона Капа]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|18752}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АнжэЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|АнжэСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Анжэ}} |Сайт = http://www.angers-sco.fr/ |Прыналежнасьць = Францускія | pattern_la1 = _SCOAngers2122h | pattern_b1 = _SCOAngers2122h | pattern_ra1 = _SCOAngers2122h | pattern_sh1 = _SCOAngers2021h | pattern_so1 = _SCOAngers2122h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _SCOAngers2122a | pattern_b2 = _SCOAngers2122a | pattern_ra2 = _SCOAngers2122a | pattern_sh2 = _SCOAngers2021a | pattern_so2 = _SCOAngers2021a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _SCOAngers2122t | pattern_b3 = _SCOAngers2122t | pattern_ra3 = _SCOAngers2122t | pattern_sh3 = _SCOAngers2122t | pattern_so3 = _kappafootballwhitelogo | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = FF493F }} '''Анжэ́''' ({{мова-fr|Angers}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Анжэ]]. Заснаваны ў 1919 годзе. Хатнія матчы праводзіць на [[стадыён імя Раймона Капа|стадыёне імя Раймона Капа]]. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны ў 1919 годзе, у тым жа годзе калі была заснаваная [[Фэдэрацыя футболу Францыі]]<ref>[http://www.angers-sco.fr/club/histoire «Venez découvrir son actualité, sa boutique sa billetterie, son équipe, sa saison ses vidéos et photos et sa communauté»]. Angers SCO.</ref>. На працягу гісторыі каманда неаднаразова ўдзельнічала ў спаборніцтвах двух верхніх лігах краіны. Аднак некалькі разоў «Анжэ» спускаўся ў лігу трэцяга ўзроўню, апошні ўдзел зь якіх быў у [[Чэмпіянат Францыі па футболе 2006—2007 гадоў|сэзоне 2006—2007 гадоў]]. Першы сэзон, у якім Анжэ дэбютаваў у францускім другім дывізіёне, быў у 1945 годзе. У гэтым сэзоне «Анжэ» трапіў у паўночную групу, бо ў той час другі дывізіён быў падзелены на дзьве групы. «Анжэ» фінішаваў трэцім, але яму не хапіла здабытых пунктаў, каб апярэдзіць «[[Стад Франсэ Парыж|Стад Франсэ]]», які выйшаў у першы дывізіён. У 1957 годзе клюб упершыню даўшоў да фіналу [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]], дзе трываў паразу ад «[[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюзы]]» зь лікам 6:3. У [[Чэмпіянат Францыі па футболе 2014—2015 гадоў|сэзоне 2014—2015 гадоў]] [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 2]] каманда дасягнула падвышэньня пасьля доўгага знаходжаньня ў ніжэйшых дывізіёнах. У стартавым матчы лігі супраць «[[Манпэлье (футбольны клюб)|Манпэлье]]» анжэрцы выгулялі ў матчы зь лікам 2:0. Першы сэзон па вяртаньні ў эліту «Анжэ» скончыў на 9 месцы ў канчатковым заліку. Першым магутным дасягненьнем клюбу за апошнія гады стаў выхад у фінал [[Кубак Францыі па футболе 2017 году|Кубка Францыі 2017 году]], такім чынам клюб паўтарыў сваё дасягненьні 60-гадовай даўніны. Пры гэтым у пачатковым матчы на першых стадыях турніру «Анжэ» амаль не саступіў клюбу «[[Гранвіль (футбольны клюб)|Гранвілю]]» зь ніжэйшых дывізіёнаў. Анжэрцы саступалі клюбу з поўначы Францыі пасьля таго, як тыя распачалі лік на 9 хвіліне, аднак «Анжэ» яшчэ ў першым тайме зраўнаваў лік, дзякуючы высілкам [[Жанатан Бамба|Жанатана Бамба]]. У другім тайме анжэрская дружына ўлучыла яшчэ адзін мяч у браму суперніка. У 1/32 фіналу і 1/16 фіналу клюб выгуляў у «[[Кан (футбольны клюб)|Кана]]» і «[[Бастыя (футбольны клюб)|Бастыі]]». У наступным раўндзе анжэрцы дома прымалі «[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]» і лік па сканчэньні першай паловы гульні быў роўны 1:1. Голам за «Анжэ» адзначыўся нападнік [[Кевін Бэрыго]]. У другім тайме анжэрцы трапна пацэлілі мяч у браму бардоскі клюб, што вывела «Анжэ» ў паўфінал турніру, дзе зноўку ў хатнім матчы дружына выгуляла ў «[[Генгам (футбольны клюб)|Генгама]]» зь лікам 2:0. 28 траўня 2017 году «Анжэ» згуляў у фінале Кубка супраць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». Анжэрцы змагаліся ўвесь матч, але ўсё ж такі саступілі зь лікам 1:0, прапусьціўшы гол на 91 хвіліне матчы. У [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2017—2018 гадоў|сэзоне 2017—2018 гадоў]] «Анжэ» заняў 14 месца ў табліцы, а камэрунскі нападнік клюбу [[Карл Тако-Экамбі]] скончыў сэзон з 17 галамі ва ўсім турнірах на сваім рахунку. Сэзон, які рушыў далей, стаў яшчэ больш пасьпяховым для «Анжэ», бо клюб заняў 13 радок у выніковай табліцы<ref>[https://www.arsenal.com/news/angers-pre-season-game-confirmed/ «Angers pre-season game confirmed»]. Arsenal.</ref>. 8 чэрвеня 2020 году «Анжэ» пераўзышоў уласны рэкорд датычны да сумы трансфэраў, падпісаўшы брамніка [[Поль Бэрнардані|Поля Бэрнардані]] з «Бардо» за 8 млн эўра<ref>[https://www.getfootballnewsfrance.com/2020/official-angers-buy-paul-bernardoni-from-bordeaux-for-a-record-e8m/ «Angers buy Paul Bernardoni from Bordeaux for a record €8m»]. Get French Football News.</ref>. 30 красавіка 2021 году «Анжэ» разам з «[[Парыж (футбольны клюб)|Парыжам]]» было забаронена праводзіць трансфэры праз парушэньні пераходных правілаў у жніўні 2020 году. Забарона набыла сілу ў трансфэрны пэрыяд улетку 2021 году<ref>[https://www.foot-national.com/foot-angers-et-le-paris-fc-condamnes-par-la-fifa-153893.html «Angers et le Paris FC condamnés par la FIFA!»]. Foot-National.com.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q1392235|Бр|}} {{Гулец1|2|Q20740578|Аб|}} {{Гулец1|3|Q110398266|Аб|}} {{Гулец1|4|Q104833668|Аб|}} {{Гулец1|6|Q113543717|ПА|}} {{Гулец1|7|Q114841915|Нап|}} {{Гулец1|14|Q125728886|ПА|}} {{Гулец1|16|Q74046843|Бр|}} {{Гулец1|17|Q97346997|Нап|}} {{Гулец1|19|Q108639388|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]]}} {{Гулец1|20|Q135401352|Аб|}} {{Гулец1|21|Q21621807|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|24|Q124077727|Аб|}} {{Гулец1|26|Q135401604|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]}} {{Гулец1|27|Q116645455|Аб|}} {{Гулец1|31|Q136747725|Нап|}} {{Гулец1|35|Q134211972|Нап|}} {{Гулец1|40|Q139374674|Бр|}} {{Гулец1|93|Q17579882|ПА|капітан}} {{Гулец1|—|Q2923698|ПА|}} {{Гулец1|—|Q129176441|Аб|}} {{Гулец1|—|Q139567814|ПА|}} {{Гулец1|—|Q62467948|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.angers-sco.fr/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Анжэ]] l4kpsycs50oppwe42ta3o0vh469xsyh 0 152041 2686235 2605534 2026-08-23T12:57:48Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686235 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўмонт (неадназначнасьць)}} {{Манарх |Імя = Даўмонт |Лацінка = Daŭmont |Варыянт імя = Цімафей |Партрэт = Daumantas of Pskov.jpg |Апісаньне = Выява Даўмонта ў Траецкім саборы ў Пскове |Пасада = [[пскоўскае княства|Князь пскоўскі]] |Пачатак тэрміну = 1266 |Канец тэрміну = 1299 |Папярэднік = Сьвятаслаў Яраславіч Цьвярскі |Наступнік = [[Давыд Гарадзенскі]] |Нашчадкі = [[Давыд Гарадзенскі]] |Дынастыя = [[Доманты]] |Бацька = [[Міндоўг]] або [[Від (вялікі князь літоўскі)|Від]] |Маці = [[Марыя Дзьмітрыеўна|Марыя]], дачка пераяслаўскага князя [[Дзьмітры Аляксандравіч Пераяслаўскі|Дзьмітрыя Аляксандравіча Пераяслаўскага]] }} '''Даўмонт''' (у праваслаўі '''Цімафей'''; ? — 20 траўня 1299 году, [[Пскоў]]) — князь у [[Нальшчаны|Нальшанскай зямлі]] (да 1260—1266), служылы князь пскоўскі (1266—1299). Кананізаваны [[Праваслаўная царква|Праваслаўнай царквой]] (памяць 20 траўня, у трэці тыдзень па [[Тройца (сьвята)|Тройцы]] — у Саборы Пскоўскіх сьвятых). Неаднаразова разьбіваў [[ліцьвіны|літву]] і немцаў, у тым ліку ў [[Ракаворская бітва|Ракаворскай бітве]]. У гістарычных хроніках і мастацкай літаратуры адзначаецца як «''муж доблесьці і гонару бездакорнага, на немец люты да сьмерці''». За Даўмонтам Пскоў здабыў фактычную незалежнасьць ад [[Ноўгарад]]у. Даўмонт паходзіў зь літоўскіх князёў. Паводле некаторых крыніцаў, быў сынам [[Міндоўг]]а, братам [[Войшалк]]а<ref>[https://web.archive.org/web/20120709014718/http://odrl.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=KNSLPufoj5E%3d&tabid=2279 ''Охотникова В.И'', Повесть о псковском князе Довмонте]</ref>, паводле іншых крыніцаў быў старэйшым братам [[Трайдзень|Трайдзеня]]<ref>[http://litopys.org.ua/psrl3235/lytov08.htm Хроніка Быхаўца]</ref>, і валодаў у Літве Нальшанскай зямлёй. Ён ажаніўся, паводле адной вэрсіі, зь сястрой жонкі [[Міндоўг]]а, паводле [[Хроніка Быхаўца|Хронікі Быхаўца]], зь сястрой жонкі [[Нарымонт]]а, аднятай пазьней апошнім. [[Расейская праваслаўная царква]] прылічыла яго да ліку сьвятых у XVI стагодзьдзі па [[Лівонская вайна|аблозе Пскова Стэфанам Баторыям]] паводле выпадку нейкай цудоўнай зьявы. Памяць Даўмонта сьвяткуецца 25 траўня<ref>{{Спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20140415192957/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?1_151|загаловак=Даўмонт Пскоўскі, верны князь|url=http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?1_151}}</ref>. Цела Даўмонта спачыла ў Траецкім саборы ў Пскове, у якім яшчэ ў пачатку XX стагодзьдзя захоўваліся яго меч і адзежа. Дзеля абароны ад нападаў Даўмонт умацаваў Пскоў новай каменнай сьцяной, якая да XVI стагодзьдзя звалася Даўмонтавай. Ад Даўмонта, паводле традыцыі, выводзіў сваё паходжаньне літоўскі шляхецкі род [[Доманты|Домантаў]]. == Імя == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Довъмонтъ'' ([[Галіцка-Валынскі летапіс]]); ''Довмонтъ… с Доумонтомъ съ пльсковичи на Литву'' (''Доумонтъ''<ref name="Urban-2001-155">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 155.</ref>; [[Наўгародзкі першы летапіс]]); ''псалъ Довмонтовъ писець'' (па 1266 годзе)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=+%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A+%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%20%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C&f=false С. 15].</ref>; ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40, 42, 45, 180—182, 198].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 193—195, 197—198, 200, 203].</ref> або ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40—41, 180, 302].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 193, 195, 198.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150, 159].</ref> або ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150—151].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]). == Агляд крыніц == [[Файл:Mirozhskaya.jpg|міні|''Абраз Міроская Божай Маці'' з выявай сьвятога князя Даўмонта й яго жонкі Марыі Дзьмітрыеўны. Старажытны сьпіс у Пскоўскім музэі]] Крыніцы зьвестак пра Даўмонта падзяляюцца на дзьве групы — летапісныя артыкулы і розныя рэдакцыі жыцьцяпісу Сьвятога Даўмонта. Найбольш старажытнымі ёсьць кароткія летапісныя артыкулы, якія захаваліся ў Наўгародзкім I летапісе старэйшага ізводу (сьпіс канца XIII ст., дапоўнены ў першай траціне XIV ст.) і датычаць пскоўскага пэрыяду жыцьця князя. Падрабязнае апавяданьне пра падзеі перад уцёкамі Даўмонта зь Літвы ў Пскоў, захавалася ў Галіцка-Валынскім летапісе, дзе апавядаецца пра забойства Даўмонтам вялікага князя [[Міндоўг]]а. У іншых летапісах, якія адлюстроўваюць зборы XIV ст., ёсьць рэдкія ўпаміны пра Даўмонта, летапісы XV—XVII ст. злучаюць зьвесткі Наўгародзкага I летапісу і жыцьцяпісу Даўмонта, складзенага пскоўскім аўтарам. Жыцьцяпіс Даўмонта захаваўся ў некалькіх рэдакцыях XIV—XVI ст. У больш раньніх рэдакцыях жыцьцяпіс ня меў назова або называўся «Усьпеньне» Даўмонта, «Сказаньне» або «Аповесьць» пра Даўмонта, назва «Жыціе» зьявілася толькі ў рэдакцыі канца XVI ст. Пачатковая рэдакцыя жыцьцяпісу (Аповесьць) зьявілася ў другой чвэрці XIV ст., гісторыя яе тэксту цесна зьвязаная з пскоўскім летапісаньнем. Тэкстуальныя супадзеньні паміж Аповесьцю і артыкуламі пскоўскіх летапісаў 1323, 1341, 1343 гадоў даводзяць, што Аповесьць і летапісныя артыкулы другой чвэрці XIV ст. ствараліся прыкладна адначасна ў адным коле кніжнікаў. У Аповесьці князь паказваецца выняткова ў ратных сытуацыях (паходы на Літву, на Ракавор і ў Памор’е, бітвы на Мірапоўне, зь лівонскім ляндмайстрам, пры царкве Сьвятых Пятра і Паўла). Аўтар не апавядае пра літоўскі пэрыяд жыцьця князя і прычыны яго ўцёкаў у Пскоў, не ўпамінае пра будаваньне ім цэркваў і абарончай сьцяны, пра заснаваньне пскоўскага Сьнетагорскага манастыра. У Аповесьці ўвасобіўся пскоўскі ідэал князя — ваяра, заўсёды гатовага да абароны пскоўскіх земляў. У заключнай хвале князю, складзенай на аснове адмысловай рэдакцыі Жыція Аляксандра Неўскага, да ўслаўленьня ратнай доблесьці Даўмонта далучаецца пералік яго хрысьціянскіх дабрадзейнасьцяў. [[Файл:Daŭmont Pskoŭski. Даўмонт Пскоўскі (1911).jpg|150px|значак|Меч Даўмонта]] Аповесьці пра Даўмонта ў складзе пскоўскіх летапісаў адводзілася адмысловае месца. У Пскоўскім I летапісе яна стала прадмовай, у Пскоўскім II летапісе яна зьмяшчаецца пасьля ўступа, дзе коратка выкладаецца пачатковая гісторыя Русі, і пасьля Жыція Аляксандра Неўскага; у Пскоўскім III летапісе Аповесьць улучаецца ў храналягічны шэраг. Тэксты Аповесьці ў тро' рэдакцыях пскоўскіх летапісаў блізкія, але неідэнтычныя. Пачатковы тэкст дакладней перадаецца ў Пскоўскім I летапісе. Складальнік Пскоўскага III летапісу пры ўлучэньні Аповесьці ў храналягічны шэраг паставіў у яе тэксьце даты, унёс малаважныя рэдактарскія зьмены. Аповесьць у Пскоўскім II летапісе шмат у чым адрозьніваецца ад тэкстаў Аповесьці ў іншых крыніцах — складальнік гэтага збору 1486 году унёс папраўкі, якія адлюстравалі яго прамаскоўскія і антывечавыя настроі (адкінутыя фрагмэнты, дзе пскоўскі князь сваёй адвагай і славай прыпадабняўся Аляксандру Неўскаму і яго сыну Сьвятому Дзьмітрыю, пераменшана роля «мужоў пскавічоў» у пастановах і перамогах князя). У двух пскоўскіх Пралогах 1341 году зьмяшчаецца кароткае Жыціе Даўмонта, дзе даюцца агульныя зьвесткі пра яго жыцьцё. Жыціе было складзена незалежна ад Аповесьці, якая зьявілася прыкладна ў гэты ж час. У XV ст. Аповесьць увайшла ў агульнарускія зборы, прытым яе тэкст быў злучаны зь весткамі Наўгародзкага I летапісу. З часам тэкст Аповесьці перажываў зьмены ў адпаведнасьці з агульным характарам правак у летапісных помніках. Асобную цікавасьць мае жыцьцяпіс Даўмонта ў Скарочаным Літоўскім летапісе (сьпіс 1520-х гадоў), дзе гаворыцца як пра літоўскі пэрыяд жыцьця Даўмонта, так і пра яго ўцёкі ў Пскоў, хрышчэньне ў праваслаўе і паходы на Літву. Жыцьцяпіс у гэтай крыніцы выяўляе падабенства зь зьвесткамі пра князя іншых летапісаў (Уладзімерскага летапісца, летапісаў тыпу Сафійскага I, летапісных збораў 1479 году і канца XV ст., «Кнігі ступеневай царскага радаслоўя» ды іншых). Аповедам пра вялікага князя Войшалка, сына Міндоўга, і «вернага» «новапрасьвечанага» Даўмонта завяршаецца апавяданьне Скарочанага Літоўскага летапісу пра гісторыю Вялікага Княства Літоўскага; Войшалк і Даўмонт прадстаўленыя як апошнія прадстаўнікі дынастыі Міндоўга, па іх пайшлі князі «іншага роду». Тэкст, блізкі да Аповесьці з Наўгародзкага V летапісу, лёг у аснову дзьвюх рэдакцыяў XVI ст. жыцьцяпісу Даўмонта — хранаграфічнай і сярэдняй. Хранаграфічная рэдакцыя, паводле сьведчаньня яе складальніка, была ім сьпісана «з хранографа». З разьнесеных паводле гадавых артыкулаў вестак пра Даўмонта, якія злучалі тэксты Наўгародзкага I летапісу і пскоўскай Аповесьці, рэдактар стварыў суцэльны твор, унёсшы ў летапісны тэкст некаторыя папраўкі і зьмены. Так, ён удакладніў, што рака Даўмонта была пастаўлена ў Траецкім саборы «за правым клірасам». Аўтар сярэдняй рэдакцыі значна перапрацаваў і дапоўніў агульны з хранаграфічнай рэдакцыяй пратограф. У сярэдняй рэдакцыі ўпершыню апавядаецца пра будаваньне Даўмонтам цэркваў, заснаваньне Сьнетагорскага манастыра. Аўтар сярэдняй рэдакцыі адкінуў дэталі, якія напаміналі пра залежнасьць Даўмонта ад вялікіх князёў уладзімерскіх. Адно з асноўных адрозьненьняў сярэдняй рэдакцыі ад папярэдніх варыянтаў палягае ў тым, што ў ёй зьяўляецца «Сваяцтва пра блажэннага і прыснапамятнага князя Вышэлега», дзе апавядаецца пра Войшалка, яго пастрыжэньне на Афоне, вяртаньне ў Літву, заснаваньне манастыра «на нейкім месцы», помсту забойцам бацькі і сыходу ў манастыр на Святой Гары. У «Сваяцтве…» Даўмонт названы братам Войшалка і малодшым сынам вялікага князя Міндоўга, па забойстве якога «сваякамі» Даўмонт быў змушаны бегчы ў Пскоў. «Сваяцтва…» было складзена пад уплывам адной з вэрсіяў радаводу вялікіх князёў літоўскіх, якая адбілася ў Летапіснай і Румянцаўскай рэдакцыях радаводных кніг 1530-х гадоў. Жыціе Даўмонта (прастранная рэдакцыя Аповесьці) — гэта збор шматлікіх сьведчаньняў пра пскоўскага князя, напісаны ў канцы XVI ст. У Жыціі (як і ў сярэдняй рэдакцыі Аповесьці) князь названы сынам Міндоўга. Жыціе пачынаецца з апавяданьня пра Войшалка, пра забойства Міндоўга «сваякамі», пра помсту Войшалка і пра ўцёкі Даўмонта ў Пскоў. Апроч вядомых зь іншых рэдакцыях падзеяў, зьвязаных з Даўмонтам, у прастраннай рэдакцыі падаецца апавяданьне пра два пасьмяротныя цуды і пра мрою каваля Дарафея з Багародзіцай і Пскоўскімі сьвятымі, у тым ліку Даўмонтам, падчас аблогі Пскова каралём Стэфанам Баторыем у 1581 годзе. Аўтар прастраннай рэдакцыі вольна абыходзіцца з гістарычным матэрыялам, суправаджае аповеды пра перамогі князя біблійнымі цытатамі, агіяграфічнымі характарыстыкамі, падрабязнымі апісаньнямі бітваў, якія складаюцца з традыцыйных формулаў ваенных аповесьцяў. Таксама Даўмонт упамінаецца ў беларуска-літоўскіх летапісах XVI ст., [[Хроніка ВКЛ|Хроніцы ВКЛ]] і [[Хроніка Быхаўца|Хроніцы Быхаўца]], зьвесткі якіх у пэрыяд да сьмерці Гедзіміна надзвычай сумбурныя і ненадзейныя. Паводле гэтых летапісаў, Даўмонт быў сынам Рамана і братам Нарымонта, [[Трайдзень|Трайдзеня]], [[Гольша|Гольшы]] і [[Гедрус]]а. Гісторыя з жонкай Даўмонта расказваецца значна складаней: спачатку Даўмонт адабраў жонку ў свайго брата Нарымонта, а потым апошні забірае яе назад. Міндоўг у Хроніцы ВКЛ не ўпамінаецца наогул, а ў Хроніцы Быхаўца зьяўляецца за некалькі пакаленьняў да Даўмонта. == Біяграфія == [[Файл:Daŭmont Pskoŭski. Даўмонт Пскоўскі (B. Chorikov, 1837).jpg|міні|Барыс Чарыкаў (1837 г.) «''Князь Даўмонт прысягае Пскову''»]] Да 1260 году пра Даўмонта няма зьвестак. Відаць, ён быў князем у Нальшанскай зямлі і падпарадкоўваўся ўладзе вялікага князя [[Міндоўг]]а, які да таго ж быў з Даўмонтам у сваяцтве — яны ажаніліся зь сёстрамі (дзесьці зь сярэдзіны 1251 году). У першай палове 1258 году ўладаньні Даўмонта, відаць, былі спустошаныя войскамі [[Бурундай|Бурундая]] і галіцка-валынскіх князёў. Па сьмерці (канец 1262 — пачатак 1263 году) жонкі Міндоўга Марфы (або Марты), паводле [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскага летапісу]], сястра Марфы — жонка Даўмонта ([[Агна (жонка Міндоўга)|Агна]] — паводле Стрыйкоўскага) была выкліканая для ўдзелу ў пахаваньні да двара Міндоўга, дзе апошні, нібы паводле запавету памерлай жонкі, якая баялася мачахі сваім малым дзецям, прымусіў жонку Даўмонта да сужыцьця. Відаць, гэта стала галоўнай з прычын удзелу Даўмонта ў змове літоўскіх князёў на чале з [[Транята]]м, князем жамойцкім, супраць Міндоўга. У пачатку восені 1263 году разам зь іншымі літоўскімі князямі Даўмонт быў пасланы ваяваць Бранскае княства, але вярнуўся з дарогі разам з дружынаю, спахіў і забіў Міндоўга і яго малодшых сыноў Руклю і Рэпека. Сталец вялікага князя заняў Транята, але хутка (сярэдзіна 1264 году) ён быў забіты і Даўмонту давялося весьці змаганьне з Войшалкам, старэйшым міндоўгавым сынам, які з войскам наваградзкіх і літоўскіх прыхільнікаў, у зьвязе з галіцка-валынскімі і турава-пінскія князі, помсьціў за сьмерць бацькі. Відаць, у войшалкаву кааліцыю ўвайшлі і іншыя нальшанскія князі, у тым ліку [[Гердзень]], якога наблізіў да сябе яшчэ Міндоўг. Ужо ў 1265 годзе, магчыма, у выніку паходаў [[Войшалк]]а супраць сваіх ворагаў у Нальшанах і Дзяволтве, каля 300 ліцьвінаў з жонкамі і дзецьмі ўцяклі ў Пскоў. Магчыма, праз гэтых уцекачоў яшчэ тады Даўмонт спрабаваў наладзіць або наладзіў сувязь з Ноўгарадам і Псковам — спачатку наўгародцы хацелі забіць ліцьвінаў, але тыя надумалі ахрысьціцца ў праваслаўе і за іх, на загад бацькі{{Заўвага|Вялікі князь уладзімерскі і цьвярскі Яраслаў Яраславіч}} заступіўся пскоўскі князь Сьвятаслаў Яраславіч, які разам з пскоўскім духавенствам пры пскавічох ахрысьціў у праваслаўе ліцьвінаў. Улетку 1266 году, разам з дружынай у 70 чалавек, у Пскоў прыехаў і Даўмонт — недзе тымчасова ж з Нальшанаў у Рыгу ўцёк і князь [[Суксэ]] з братам, магчыма, адзін з даўмонтавых хаўрусьнікаў. Даўмонт быў ахрышчаны ў праваслаўе ў пскоўскім Траецкім саборы з імем у гонар мучаніка Цімафея Палесьцінскага (Гаскага). [[Файл:1000 Dovmont.jpg|міні|зьелева|150px|Даўмонт на [[Тысячагодзьдзе Расеі|Помніку «1000-годзьдзе Расеі»]] ў [[Вялікі Ноўгарад|Вялікім Ноўгарадзе]]]] У 1266 году Даўмонт з аддзелам з 270 ліцьвінаў і пскавічоў зьдзейсьніў удалы паход на Літву, а, верагодней, менавіта на Нальшанскую зямлю, бо ў палон да Даўмонта трапілі жонка і два сына Гердзеня (гл. [[Андрэй Гердзеневіч]]). Войска Гердзеня і іншых князёў, якое гналася за пскавічамі, 18 ліпеня 1266 году было разьбіта Даўмонтам на [[Дзьвіна|Дзьвіне]]. Вялікі князь уладзімерскі, пад уладай якога знаходзілася Наўгародзкая зямля, Яраслаў Яраславіч прыбыўшы ў 1266 годзе ў Ноўгарад хацеў выгнаць Даўмонта з Пскова, але адмовіўся ад гэтага праз пазыцыю наўгародзкіх баяраў, якія, магчыма, бачылі ў Даўмонце патэнцыйнага абаронцу Паўночна-Заходняй Русі ад немцаў, ліцьвінаў і дамаганьняў вялікага князя. Узімку 1266—1267 гадоў Даўмонт зьдзейсьніў яшчэ адзін удалы паход на Літву. У 1267 годзе ў выніку супольнага паходу пскоўскага і наўгародзкага войска на чале з Даўмонтам і баярынам Алферыем Сбыславічам была нанесена параза полацкаму войску, у бітве загінуў і князь Гердзень. 23 студзеня 1268 году з пскавічамі браў удзел у няўдалым паходзе кааліцыі князёў на чале з князем Дзьмітрыем Аляксандравічам, арганізаванай Вялікім Ноўгарадам, на эстонскія землі [[Лівонскі ордэн|Лівонскага ордэна]]. 18 лютага 1268 году ў бітве пры замку Раквор Даўмонт камандаваў палком правай рукі. Па бітве Даўмонт зрабіў самастойны паход у глыб земляў Лівонскага ордэна, «на Віруяны», аж да Балтыйскага мора. Гэта прывяло да паходу немцаў у адказ, якому ў 1269 годзе падвергся Пскоў, але горад 10-дзённую аблогу і немцы адбітыя з дапамогаю наўгародзкага князя. У 1269 годзе Даўмонт вытрымаў лівонскімі немцамі Пскова й адбіў яе пры дапамозе прыйшэлых на выручку наўгародзкіх войскаў. У 1270 году вялікі князь Яраслаў Яраславіч замяніў Даўмонта ў Пскове іншымі выхадцам зь Літвы — князем Айгустам, але ўжо ў 1271 годзе Даўмонт вярнуўся на пскоўскі сталец. Увесну 1271 году, рухаючыся па Чудзкім і Пскоўскім азёрам і ракой Вялікай, войска лівонскіх немцаў разарыла шэраг памежных паселішчаў Пскоўскай зямлі. Захапіўшы шмат маёмасьці і палонных, немцы пайшлі назад, 23 красавіка 1271 году на рацэ Мірапоўне з 60 пскавічамі Даўмонт дагнаў іх (паводле рускіх крыніц 800 чалавек) і разьбіў. У 1272 годзе напад немцаў на Пскоўскую зямлю паўтарыліся. 8 чэрвеня 1272 году пад Псковам Даўмонт перамог войскі лівонскага магістра, затым у адказ на спусташэньне пскоўскіх памежных воласьцей (да 8 верасн.) спустошыў эстонскія землі Лівонскага ордэна. У Жыціі Даўмонта паведамляецца, што пасьля здабытых у 1266—1272 гадох перамог князь узьвёў у Пскове каля свайго палаца тры царквы, відаць драўляныя, прысьвечаных сьвятым, якія заступаліся за яго ў бітвах: у імя мучаніка Цімафея, вялікамучаніка Георгія і Феадора Стратылата. У канцы 1270-1290-х гадоў Даўмонт падтрымліваў палітыку вялікіх князёў ўладзімерскіх Дзьмітрыя Аляксандравіча, затым яго малодшага брата Андрэя Аляксандравіча. У 1278 годзе браў удзел у паходзе вялікага князя Дзьмітрыя на Карэльскую зямлю. У 1282 годзе валодаў [[Капор'е]]м у Наўгародзкай зямлі, у лютюм 1282 году ў адказ на паланеньне наўгародцамі 1 студз. сям’і і [[дружына|дружыны]] вялікага князя Дзьмітрыя Даўмонт з Капор’я зьдзейсьніў напад на Ладагу, дзе вызваліў сям’ю і баяраў вялікага князя, а таксама вярнуў скарб. У 1281—1282 гадах ажаніўся з [[Марыя Дзьмітрыеўна|Марыяй]], дачкой Дзьмітрыя Аляксандравіча. У 1285 годзе разам з пскавічамі і ліцьвінамі Даўмонт зьдзейсьніў няўдалы паход на Цьвярскую зямлю. Тут у воласьці Алешня князь пацярпеў паразу ад аб’яднанага войска гарадоў Цьверы, Таржка, Зубцова, Ржэвы, Масквы, Валака Ламскага і Дзьмітрава і трапіў у палон, але празь нейкі час быў вызвалены. У 1292 годзе лівонскія крыніцы ўпамінаюць Даўмонта як аднаго з чатырох князёў Паўночна-Заходняй Русі, якія знаходзіліся ў падначаленьні вял.кн. Дзьмітрыя<ref>Пашуто… С. 385. Прим. 124.</ref>. У канцы 1293 году ў Даўмонта ў Пскове хаваўся ад ардынскай раці царэвіча Тудан-Менгу (паводле рускіх крыніцаў Дзюдзень) вялікі князь Дзьмітрый. Знойдзена дзьве княжых пячаткі, якія належалі Даўмонту<ref>Янин, Гайдуков… Т. 3. С. 107, 220.</ref>. Адна зь іх знойдзена пры раскопках у Таржку, другая захавалася на дагаворнай грамаце Цяшаты і Якіма, якую напісаў «Давмонтаў пісец». Магчыма, грамата сьведчыць пра функцыянаваньне ў Пскове пры Даўмонце княжага адміністрацыйнага апарату. Па сьмерці цесьця і сюзерэна (1294 год) Даўмонт наладзіў кантакты з новым вял. кн. уладзімерскім Андрэем Аляксандравічам. 4 сакавіка 1299 году пскоўскі князь ізноў разьбіў войскі Лівонскага ордэна, якія зьнянацку захапілі пскоўскі пасад і спустошылі навакольныя манастыры. У бітве на беразе ракі Псковы каля Петра-Паўлаўскай царквы немцы былі разьбіты, палонных Даўмонт адправіў ва Ўладзімер-на-Клязьме да вялікага князя Андрэя. Гэта была апошняя перамога, здабытая Даўмонтам. Даўмонт памёр у Пскове падчас эпідэміі, пахаваны ў Траецкім саборы, над магілай быў павешаны яго меч. Па пабудове ў сярэдзіне XIV ст. мураванага Траецкага сабора магіла Даўмонта знаходзілася ў прыдзеле Святога князя Ўсевалада (Гаўрыіла) Мсьціславіча. Рака захавалася падчас моцнага пажару ў Пскове 15 траўня 1607 году, калі пацярпеў Траецкі сабор. Паводле сінодзіка Пскоўскага Міраскага Ператварэньня Божага манастыра, Даўмонт быў сярод князёў, якія далі міласьціну на гэты манастыр. Зь Міраскага манастыра паходзіць даўнейшы — XVI ст. — з захаваных сьпісаў Міраскага абраза Божай Маці, з выявай Даўмонта і яго жонкі, які капіруе, як лічаць дасьледнікі, абраз XIII ст. Відавочна, князь апекаваў інш. манастырам і храмам Пскоўскай зямлі. Позьняя традыцыя прыпісвае Даўмонту заснаваньне Пскоўскага Сьнетагорскага манастыра. Гэтая вэрсія можа быць праўдзівай, бо ўпершыню манастыр упамінаецца ў крыніцах пад канец валадарства Даўмонта. Некаторыя дасьледнікі лічаць, што сынам Даўмонта і Марыі Дзьмітрыеўны быў [[Давыд Гарадзенскі|Давыд]], гарадзенскі староста і ваявода вялікага князя літоўскага Гедзіміна. Паводле Адама Кіркора, заснаваў [[Сьвір (мястэчка)|Сьвір]] у сярэдзіне XIII стагодзьдзя на месцы паганскага капішча<ref>{{Спасылка|url=http://www.pskov-eparhia.ellink.ru/browse/show_news_type.php?r_id=4720|загаловак=Нальшанский князь Довмонт - святой Тимофей|мова=ru|праект=Россия в красках|аўтар=Преврацкий В.|дата публікацыі=30 красавіка 2009}}</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]] Даўмонт // {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} — С. 582. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Кніга|аўтар=Андреев А. Р.|загаловак=Кн. Довмонт Псковский: Докум. жизнеописание|месца=М.|год=1998}} * Новгородзкая первая летопись старшего и младшего изводов. — М.; Л., 1950. * Псковские летописи. Вып. 1—2. — М.; Л., 1941—1955. * Охотникова В. И. Повесть о Довмонте // СККДР. Вып. 2. Ч. 2. С. 239—243. * Охотникова В. И. Повести о Довмонте // Литература Др. Руси: Биобиблиогр. словарь / Под ред. О. В. Творогова. — М., 1996. С. 148—150. * {{Кніга|аўтар=[[Мікалай Улашчык|Улащик Н. Н.]]|загаловак=Введение в изучение белорусско-литовского летописания|месца=М.|год=1985}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў XIII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Князі нальшанскія]] 62kp214zjsn90bgfoy4tai5l0jiui7n 0 153110 2686383 2658563 2026-08-23T18:28:23Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686383 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Сасуолё |Лягатып = US Sassuolo Calcio.svg |ПоўнаяНазва = Unione Sportiva Sassuolo Calcio SRL |Заснаваны = 1922 |Горад = [[Сасуолё]], [[Італія]] |Стадыён = [[Чыта дэль Трыкалёрэ (стадыён)|Чыта дэль Трыкалёрэ]], [[Рэджа-Эмілія]] |Умяшчальнасьць = 20 084 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|СасуолёЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|СасуолёСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Сасуолё}} |Прыналежнасьць = Італьянскія |pattern_la1 = _ussassuolo2122h |pattern_b1 = _ussassuolo2122h |pattern_ra1 = _ussassuolo2122h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = 000000 |body1 = 0C892C |rightarm1 = 000000 |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _ussassuolo2122A |pattern_b2 = _ussassuolo2122A |pattern_ra2 = _ussassuolo2122A |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _ussassuolo2021t |pattern_b3 = _ussassuolo2021t |pattern_ra3 = _ussassuolo2021t |pattern_sh3 = |pattern_so3 = |leftarm3 = 00003E |body3 = 71A7F3 |rightarm3 = 00003E |shorts3 = 71A7F3 |socks3 = 71A7F3 }} «'''Сасуолё'''» ({{мова-it|Sassuolo}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Сасуолё]], правінцыя [[Эмілія-Раманьня]]. Заснаваны ў 1922 годзе. На сёньня клюб выступае ў [[Сэрыя A|Сэрыі A]], пры гэтым толькі з [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2013—2014 гадоў|сэзону 2013—2014 гадоў]] клюб упершыню прабіўся ў найвышэйшы італьянскі дывізіён. У сувязі з тым, што мясцовы стадыён у [[Сасуолё]] ня мае неабходнай ліцэнзіі на правядзеньне матчаў Сэрыі А, клюб свае хатнія матчы праводзіць на стадыёне «[[Чыта дэль Трыкалёрэ (стадыён)|Чыта дэль Трыкалёрэ]]» ў суседнім горадзе [[Рэджа-Эмілія]], які быў набыты клюбам у сьнежні 2013 году. Першую перамогу ў Сэрыі A ў гісторыі клюбу «Сасуолё» атрымаў у хатняй гульні супраць «Балёньні» (2:1), дзякуючы галам [[Дамэніка Бэрардзі|Бэрардзі]] і [[Антоніё Флёра Флёрэс|Флёра Флёрэса]]<ref name="sportsru">[http://www.sports.ru/football/153751935.html «Сассуоло» одержал первую победу в серии А в истории клуба]. Sports.ru</ref>. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны ў 1920 годзе і на працягу большай часткі сваёй гісторыі выступаў у аматарскіх дывізіёнах [[Эмілія (гістарычны рэгіён)|Эміліі]] да свайго першага падвышэньня ў Сэрыю D у 1968 годзе. У гэтую эпоху клюб аб’яднаўся зь іншымі мясцовымі футбольнымі дружынамі, каб у рэшце рэшт сфармаваць у 1974 годзе сучасны клюб «Сасуолё». У 1984 годзе клюб упершыню атрымаў падвышэньне ў Сэрыю С2, самы нізкі ўзровень прафэсійнага футболу ў Італіі. Аднак «Сасуолё» зноўку выбылі з дывізіёну ў 1990 годзе і пасьля правялі большую частку дзесяцігодзьдзя ў Сэрыі D. У 1998 годзе фінішаваньне на 2 месцы забясьпечыла вяртаньне клюбу ў Сэрыю С2. Упершыню «Сасуолё» дасягнуў Сэрыі С1 у 2006 годзе пасьля перамогі ў плэй-оф Сэрыі С2, выгуляўшы ў фінале «[[Сансавіна Монтэ-Сан-Савіна|Сансавіна]]». У наступныя гады клюб апынуўся сур’ёзным прэтэндэнтам на падвышэньне ў [[Сэрыя Б|Сэрыю В]]. З [[Джан Марка Рэмандына|Джанам Марка Рэмандынам]] на пасадзе галоўнага трэнэра дружына ледзь не атрымалі квіток на ўдзел у вышэйшай лізе яшчэ ў 2007 годзе, але ў апошнія дні сэзону клюб трываў паразу ў матчы супраць «[[Грасэта (футбольны клюб)|Грасэта]]», які ў выніку заняў 2 месца. У выніку «Сасуолё» ў плэй-оф пацярпеў паразу ад пятай дружыны сэзоны «[[Монца (футбольны клюб)|Монцы]]». Затым Рэмандына пакінуў «Сасуолё», ачоліўшы «[[П’ячэнца (футбольны клюб)|П’ячэнцу]]», клюб Сэрыі B. Новым галоўным трэнэрам быў абраны былы гулец [[Сэрыя А|Сэрыі А]] [[Масыміліяна Алегры]]. Пад кіраўніцтвам Алегры «Сасуолё» хутка ажывіў надзеі атрымаць падвышэнне ў Сэрыю В, што ў рэшце рэшт адбылося 27 красавіка 2008 году, калі дружына здабыла перамогу ў Сэрыі C1/А, забясьпечыўшы тым самым гістарычнае падвышэньне ў Сэрыю B, першае ў гісторыі клюба<ref>[http://www.repubblica.it/2008/04/sezioni/sport/calcio/ritornano-in-b/ritornano-in-b/ritornano-in-b.html «Sassuolo e Salernitana in serie B, promozione storica per gli emiliani»]. La Repubblica.</ref>. [[Файл:Eusebio Di Francesco.jpg|міні|зьлева|Эўсэбіё Дзі Франчэска здабыў дзеля «Сасуолё» гістарычнае прасоўваньне ў Сэрыю А.]] Пасьля прасоўваньня Алегры пакінуў клюб дзеля «[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]», які спаборнічаў у Сэрыі А. У ліпені 2008 году клюб прызначыў былога боса «[[Аталянта Бэргама|Аталянты]]» і «[[Сіена (футбольны клюб)|Сіены]]» [[Андрэа Мандарліні]] на [[чэмпіянат Італіі па футболе 2008—2009 гадоў|сэзон 2008—2009 гадоў]]. «Сасуолё» надзіва добра пачаў кампанію сэзону 2008—2009 гадоў і вельмі доўга трымаўся ў зоне плэй-оф, маючы шанец на прасоўваньне ў эліту. Аднак, у апошніх пяці матчах эмілійскі клюб здабыў толькі два пункты, у выніку апусьціўшыся на 7 месца. Не зважаючы на пасьпяховы сэзон, Мандарліні паводле ўзаемнай згодзе пакінуў «Сасуолё» ў чэрвені 2009 году, пасьля чаго новым трэнэрам быў прызначаны [[Стэфана Піёлі]]. «Сасуолё» пасьлядоўна кваліфікаваўся ў плэй-оф другога дывізіёну, але кожным разам ня меў посьпеху. Аднак у [[чэмпіянат Італіі па футболе 2012—2013 гадоў|сэзоне 2012—2013 гадоў]] пад кіраўніцтвам новага галоўнага трэнэра [[Эўсэбіё Дзі Франчэска]] «Сасуолё» большую частку сэзону займаў 1 месца, і у выніку клюб забясьпечыў сабе прамое падвышэньне ў клясе, дзякуючы перамогі над «[[Ліворна (футбольны клюб)|Ліворна]]» зь лікам 1:0 18 траўня 2013 году. Такім чынам, [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2013—2014 гадоў|сэзон 2013—2014 гадоў]] дружына ўпершыню дэбютаваў у найвышэйшым дывізіёне. Ключавую ролю згуляў у гэтым дасягненьні 18-гадовы прадукт клюбнай акадэміі [[Дамэніка Бэрардзі]], які быў нават абраны гульцом году Сэрыі B тым сэзонам. 25 жніўня 2013 году «Сасуолё» згуляў свой першы ў гісторыі матч Сэрыі А, пачаўшы паразай у гасьцёх у «[[Тарына Турын|Тарына]]» зь лікам 2:0<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/300466 «Sassuolo made to pay by Torino»]. Sky Sports.</ref>. Другім матчам клюб упершыню згуляў свой хатні матч у эліце, аднак таксама трываў паразу ад «Ліворна» зь лікам 4:1. Адзін і першы гол «Сасуолё» забіў нападнік [[Сымонэ Дзадза]]<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/299347/report «Livorno ease to Sassuolo win»]. Sky Sports.</ref>. 22 верасьня 2013 году клюб атрымаў цяжкую паразу ў хатнім матчы супраць «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» зь лікам 7:0. Першы пункт дружына зарабіла ў сваім пятым матчы, 25 верасьня ў гасьцёх у «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]». Дзадза ўраўнаважыў лік, і гульня скончылася зь лікам 1:1<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/299246/report «Perfect Napoli start over»]. Sky Sports.</ref>. Ужо праз чатыры дні «Сасуолё» здабыў пункт у хатнім матчы супраць «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]», згуляўшы ўнічыю зь лікам 2:2<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/303022/report «Sassuolo hit back to hold Lazio»]. Sky Sports.</ref>. 20 кастрычніка 2013 году «Сасуолё» здабыў першую перамогу ў Сэрыі А, перамогшы дома «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньню]]» зь лікам 2:1, дзякуючы галамі Дамэніка Бэрардзі і [[Антоніё Флёра Флёрэс]]а<ref name="sportsru"/>. Такім чынам, клюб здолеў сысьці з апошняга месца ў табліцы. «Сасуолё» ўпершыню выгуляў гульню ў гасьцёх у лізе 3 лістапада ў «[[Сампдорыя Генуя|Сампдорыі]]», а Бэрардзі аформіў свой першы хэт-трык. Матч скончыўся зь лікам 4:3<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/299284/report «Berardi treble boosts Sassuolo»]. Sky Sports.</ref>. Наступным матчам эмілійскі клюб згуляў унічыю зь лікам 1:1 з «[[Рома Рым|Ромай]]», дзякуючы чаму «Сасуолё» выйшаў па-за зону вылету<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/299291/report «Berardi strike stuns Roma»]. Sky Sports.</ref>. 12 студзеня Бэрардзі аформіў покер у матчы супраць «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]», калі мілянцы мелі перавагу ў ліку 2:0, але дзякуючы маладому нападніку, «Сасуолё» атрымаў перамогу зь лікам 4:3<ref>[http://www1.skysports.com/football/live/match/299343/report «Milan rocked by Sassuolo»]. Sky Sports.</ref>. У канцы студзеня 2014 году клюб зноўку займаў апошняе месца, і таму Дзі Франчэска быў зволены з пасады. [[Альбэрта Малесані]] заняў вакантную пасаду, але зьмены ў трэнэрстве не далі патрэбных эфэктаў. Ужо ў пачатку сакавіка «Сасуолё» зноўку даверыў кіраўніцтва дружынай Дзі Франчэска. 6 траўня «Сасуолё» выгуляў «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтыну]]» зь лікам 4:3, а пасьля перамогі зь лікам 4:2 у «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]» 11 траўня «Сасуолё» гарантаваў сабе месца ў Сэрыі А на наступны сэзон. Бэрардзі фінішаваў на 7 месцы ў сьпісе бамбардзіраў лігі, маючы на рахунку 16 галоў. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q109738311|Аб|}} {{Гулец1|3|Q97993835|Аб|}} {{Гулец1|5|Q96201194|Аб|}} {{Гулец1|6|Q58756940|Аб|}} {{Гулец1|7|Q109924046|ПА|}} {{Гулец1|8|Q66382861|ПА|}} {{Гулец1|9|Q107362893|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Эляс Вэрона|Эляс]]}} {{Гулец1|10|Q348407|Нап|капітан}} {{Гулец1|11|Q30113960|ПА|}} {{Гулец1|12|Q59914591|Бр|}} {{Гулец1|15|Q126486934|Аб|}} {{Гулец1|17|Q116194607|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]}} {{Гулец1|18|Q297603|ПА|}} {{Гулец1|20|Q108669013|Нап|}} {{Гулец1|21|Q52348645|Аб|}} {{Гулец|22|{{Сьцяг|Італія}}|Бр|Лярэнца Ньярка||2007}} {{Гулец1|23|Q140855735|Аб|}} {{Гулец1|25|Q110062672|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]}} {{Гулец1|26|Q66360942|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец|27|{{Сьцяг|Калюмбія}}|Аб|Ефэрсан Пас||2002}} {{Гулец1|30|Q115521096|Нап|}} {{Гулец1|31|Q140855741|Аб|}} {{Гулец1|33|Q97570439|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]}} {{Гулец1|35|Q116913651|ПА|}} {{Гулец1|36|Q140855738|Аб|}} {{Гулец1|42|Q61721648|ПА|}} {{Гулец1|44|Q109621139|ПА|}} {{Гулец1|45|Q58009580|Нап|}} {{Гулец1|46|Q135911299|ПА|}} {{Гулец1|49|Q55956044|Бр|}} {{Гулец1|50|Q131322446|ПА|}} {{Гулец1|77|Q44188079|Нап|}} {{Гулец1|80|Q59914648|Бр|}} {{Гулец1|90|Q111009946|ПА|}} {{Гулец1|99|Q27981508|Нап|}} {{Гулец1|—|Q39962715|ПА|}} {{Гулец1|—|Q102179091|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Юніён Сэн-Жыль|Юніён]]}} {{Гулец1|—|Q109659684|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.sassuolocalcio.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Сасуолё]] lelz5bh5f7m5gh8bc4ljhvrblc0vzho 0 156455 2686312 2684429 2026-08-23T16:32:43Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686312 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Борнмут |Лягатып = AFC Bournemouth.svg |Заснаваны = |Горад = [[Борнмут]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Дын Корт (стадыён)|Дын Корт]] |Умяшчальнасьць = 11 464 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БорнмутЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БорнмутСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Борнмут}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія <!-- Home Kit --> | pattern_la1 = _bournemouth1920h | pattern_b1 = _bournemouth1920h | pattern_ra1 = _bournemouth1920h | pattern_sh1 = _bournemouth1920h | pattern_so1 = _afcb201920h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 <!-- Away Kit --> | pattern_la2 = _bournemouth1920a | pattern_b2 = _bournemouth1920a | pattern_ra2 = _bournemouth1920a | pattern_sh2 = _bournemouth1920a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000055 | body2 = 000055 | rightarm2 = 000055 | shorts2 = 000055 | socks2 = 000055 <!-- Third Kit --> | pattern_la3=_bournemouth1920t | pattern_b3=_bournemouth1920t | pattern_ra3=_bournemouth1920t | pattern_sh3=_bournemouth1920t | pattern_so3=_bournemouth1920t | leftarm3=BFFF00 | body3=BFFF00 | rightarm3=BFFF00 | shorts3=020031 | socks3=BFFF00 }} «'''Борнмут'''» ({{мова-en|Bournemouth}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Борнмут]]у. Заснаваны ў 1899 годзе. Мянушка клюбу — «вішні». Колеры формы — чырвоныя, чорныя і белыя. Хатнія матчы праводзіць на стыдыёне [[Дын Корт (стадыён)|Дын Корт]]. == Гісторыя == Не зважаючы на тое, што дата заснаваньня клюбу невядомая, існуюць доказы таго, што ён быў закладзены ўвосень 1899 году на грунце былога Інстытута Баскомба Сэнт-Джонза. Больш вядомай назвай клюбу быў «Баскомб». У першым сэзоне 1899—1900 гадоў клюб зьвярнулася да гарадзкой дарослай і моладзевай ліг з мэтай удзелу. Акрамя таго, каманда брала ўдзел у розыгрышу ў Кубку Гантс Джуніяр. Наступныя два сэзоны дружына гуляла на полі на вуліцы Кастэлмэйн-авэню, на трэці год свайго існаваньня перабралася у Кінгс-парк. У сэзоне 1905—1906 гадоў клюб атрымаў аматарскі статус. [[Файл:CostavbnmthDec2015.JPG|значак|зьлева|Матч «Борнмуту» супраць «Чэлсі» ў сьнежні 2015 году.]] У 1910 годзе «Баскомб» здолеў атрымаць у доўгатэрміновую пазыку поле ў Кінгс-парку. Ужо маючы ўласную пляцоўку клюб працягуў мацавацца. У гэтым жа годзе клюб склаў першую дамову з прафэсійным футбалістам [[Бэйвэн Пэнтан|Бэйвэнам Пэнтанам]]. Прыкладна ў гэты ж час за клюбам замацавалася мянушка — «вішні». Як мяркуецца, такая мянушка паходзіла да барвовых перапялясых кашулях. Паводле іншай вэрсіі мянушка спасылае на легенду, што стадыён борнмуцаў быў пабудаваны ля нерухомасьці Купэр-Дына, дабрадзея каманды, на тэрыторыі якой квітнелі вішнёвыя сады. У [[Кубак Ангельшчыны па футболе 1913—1914 гадоў|сэзоне 1913—1914 гадоў]] клюб упершыню змагаўся за [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]], але ў хуктім часе прагрэс каманды спыніла [[Першая сусьветная вайна]]. У 1920 годзе быў утвораны трэці дывізіён, і клюб далучыўся да ягоных удзельнікаў. Каб зрабіць клюб больш вядомым у рэгіёне ў 1923 годзе назва была зьмененая на «Борнмут-і-Баскомб». «Борнмут» давялося чакаць заканчэньня Другой сусьветнай вайны, перш чым здабыць свой першы трафэй. У 1971 годзе клюб атрымаў назву «Борнмут»<ref>[https://web.archive.org/web/20181027143038/http://www.fchd.info/AFC-BOUR.HTM «AFC Bournemouth»]. Football Club History Database.</ref> з тым намерам, каб клюб зьявіўся першым у альфабэтных сьпісах ангельскіх клюбаў<ref>[https://web.archive.org/web/20200619085416/https://thebeautifulhistory.wordpress.com/clubs/bournemouth-afc/ «Bournemouth AFC»]. The Beautiful History.</ref>. Праз год клюб зацьвердзіў новы лягатып як сымбаль абнаўленьня<ref>[https://web.archive.org/web/20161116060309/http://www.bournemouth.com/afc-bournemouth/ «AFC Bournemouth»]. Bournemouth.com.</ref>. На тло эмблемы былі даданыя палосы, якія клюб даўно выкарыстоўваў на кашулях, у той час як на пярэднім пляне месьціцца профіль гульца, які б’е мяч галавой, што адсылае да [[Дыкі Даўсэт]]а, плённага бамбардзіра клюба ў 1950-х і 1960-х гадах<ref>[https://web.archive.org/web/20150925103202/http://www.afcb.co.uk/news/article/2013-07-15-cherries-launch-evolved-crest-912766.aspx «Cherries launch evolved crest»]. AFC Bournemouth.</ref>. Чырвона-чорная форма каманды, прадстаўленая ў 1971 годзе, адсылае да кашуляў «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]»<ref>Roopanarine, Les (2011). [https://books.google.com/books?id=E0WUkWwx38AC&pg=PT28 «Harry Redknapp-The Biography»]. John Blake Publishing. — ISBN 9781843589426.</ref>. Гэта была эпоха Тэда Макдкгала, плённага бамбардзіра, які ў матчы [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]] ў лістападзе 1971 году забіў дзевяць галоў у пераможным матчы супраць «[[Маргейт (футбольны клюб)|Маргейту]]» (11:0)<ref>[https://web.archive.org/web/20220114165817/https://www.bbc.com/sport/football/15776021 «When Supermac scored nine»]. BBC Sport.</ref>. [[Файл:DeanCourtPanorama.jpg|цэнтар|значак|550пкс|Стадыён «Дын Корт»]] == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q98431212|Бр|}} {{Гулец1|2|Q57242266|Аб|}} {{Гулец1|3|Q98198106|Аб|}} {{Гулец1|4|Q17496370|ПА|}} {{Гулец1|5|Q60734582|Аб|}} {{Гулец1|6|Q121142176|Аб|}} {{Гулец1|7|Q27909737|Нап|}} {{Гулец1|8|Q106778648|ПА|}} {{Гулец1|9|Q69975567|Нап|}} {{Гулец1|10|Q16236700|ПА|}} {{Гулец1|11|Q110739094|Нап|}} {{Гулец1|12|Q19871581|ПА|}} {{Гулец1|14|Q111962649|Аб|}} {{Гулец1|15|Q59065|Аб|капітан}} {{Гулец1|16|Q37996874|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|17|Q348813|Бр|}} {{Гулец1|18|Q59528545|Аб|}} {{Гулец1|19|Q26934107|ПА|}} {{Гулец1|21|Q66586702|Нап|}} {{Гулец1|22|Q117774884|Нап|}} {{Гулец1|24|Q110164175|Аб|}} {{Гулец1|27|Q125570083|ПА|}} {{Гулец1|28|Q56641599|Аб|}} {{Гулец1|29|Q106766809|Нап|}} {{Гулец1|30|Q114901851|Нап|}} {{Гулец1|37|Q115937989|Нап|}} {{Гулец1|40|Q97059231|Бр|}} {{Гулец1|44|Q123150301|Аб|}} {{Гулец1|45|Q111711024|Аб|}} {{Гулец1|47|Q131593074|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20021205084731/http://www.afcb.premiumtv.co.uk/ Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Борнмут]] i6srla163zefnaso0et7yki7slrczzp 10 159898 2686448 2661856 2026-08-23T20:01:58Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686448 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу | назва = Склад ФК «Санкт-Паўлі» Гамбург | колер фону = brown | колер тэксту = white | колер рамкі = brown | клюб_спасылка = Санкт-Паўлі Гамбург | клюб = Санкт-Паўлі }} {{СФК-гулец|1|[[Бэн Фоль|Фоль]]}} {{СФК-гулец|2|[[Роні Янсан|Янсан]]}} {{СФК-гулец|4|[[Давід Нэмэт|Нэмэт]]}} {{СФК-гулец|5|[[Гісьлі Тордарсан|Тордарсан]]}} {{СФК-гулец|6|[[Маркус Матысэн|Матысэн]]}} {{СФК-гулец|8|[[Эрык Сьміт (футбаліст)|Сьміт]]}} {{СФК-гулец|9|[[Абдулі Кісэй|Кісэй]]}} {{СФК-гулец|10|[[Бранімір Гргота|Гргота]]}} {{СФК-гулец|11|[[Аркадыюш Пырка|Пырка]]}} {{СФК-гулец|14|[[Эрык Альстранд|Альстранд]]}} {{СФК-гулец|15|[[Тамоя Анда|Анда]]}} {{СФК-гулец|16|[[Дзёэру Ціма Фудзіта|Фудзіта]]}} {{СФК-гулец|17|[[Скот Бэнкс|Бэнкс]]}} {{СФК-гулец|18|[[Таіці Хара|Хара]]}} {{СФК-гулец|19|[[Мартэйн Каарс|Каарс]]}} {{СФК-гулец|20|[[Матыяс Расмусэн|Расмусэн]]}} {{СФК-гулец|21|[[Лярс Рыцка|Рыцка]]}} {{СФК-гулец|22|[[Сэм Клэйн|Клэйн]]}} {{СФК-гулец|23|[[Люіс Апі|Апі]]}} {{СФК-гулец|24|[[Конар Мэткалф|Мэткалф]]}} {{СФК-гулец|25|[[Адам Дзьвігала|Дзьвігала]]}} {{СФК-гулец|26|[[Рыкі-Джэйд Джонз|Джонз]]}} {{СФК-гулец|28|[[Матыяш Пэрэйра Лажы|Лажы]]}} {{СФК-гулец|30|[[Сыман Шпары|Шпары]]}} {{СФК-гулец|33|[[Дзімітар Мітаў|Мітаў]]}} {{СФК-гулец|42|[[Марвін Шміц|Шміц]]}} {{СФК-гулец|44|[[Нік Шміт|Шміт]]}} {{СФК-гулец||[[Вісу Каба|Каба]]}} {{СФК-трэнэр|[[Марсэль Рап|Рап]]}} <noinclude> Зьвесткі на 23 жніўня 2026 году [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Санкт-Паўлі Гамбург]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Нямеччына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Нямецкі футбол]] </noinclude> 1mi6xl5dyvlmqag7m2dqjaf4r79s5wp 0 160501 2686469 2677765 2026-08-23T20:09:12Z Dymitr 10914 - склад 2686469 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Гайдэнгайм |Лягатып = 1. FC Heidenheim 1846.svg |ПоўнаяНазва = 1. Fußballclub Heidenheim 1846 e.V. |Заснаваны = 14 жніўня 1846 |Горад = [[Гайдэнгайм]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Фойт-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 13 000 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ГайдэнгаймЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ГайдэнгаймСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Гайдэнгайм}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія }} «'''Га́йдэнгайм'''» ({{мова-de|Heidenheim}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Гайдэнгайм]]у. Заснаваны ў 1846 годзе. == Гісторыя == Цяперашні клюб быў сфармаваны ў 2007 годзе праз аддзяленьне футбольнай сэкцыі ад спартовага зьвязу Гайдэнгайму, найбуйнейшага спартовага клюбу, які мае 5800 сябраў і мае сэкцыі ў 27 відах спорту. Незалежнасьць футбольнага клюбу дазволіла яму працаваць пад больш пільным эканамічным стандартам, усталяваным для прафэсійных клюбаў [[Нямецкі футбольны зьвяз|Нямецкім футбольным зьвязам]]. Сам спартовы клюб Гайдэнгайму паўстаў яшчэ ў 1972 годзе па зьліцьці двух іншых спартовых арганізацыяў. Вытокі ж клюбу прасочваюцца да 14 жніўня 1846 году, калі быў закладзены гімнастычны клюб. У 1852 годзе гэты клюб быў расфармаваны, але паўстаў наноў у 1861 годзе. Футбольная каманда ў складзе зьвязу была створаная 8 ліпеня 1911 году і стала незалежнай 21 жніўня 1922 году пад назвай «1911-Гайдэнгайм». У 1936 годзе да каманды далучыўся плавальны клюб, і новай назвай было вырашына абраць «Гайдэнгайм-04». Ужо па Другой сусьветнай вайне, у 1949 годзе шляхі плыўцоў і футбалістаў разышліся. Футбалісты вярнуліся да сваёй былой назвы — «1911-Гайдэнгайм». У 1972 годзе адбылося аб’яднаньне гэтага клюбу з тым пачатковым гімнастычным, што, фактычна, вярнула футбалістаў ва ўлоньне. З тых часоў клюб пераважна спаборнічаў у акруговых і рэгіягальных лігах. У 2009 годзе клюб упершыню дасягнуў [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцюю лігу]]. Пасьля пяці гадоў спабоніцтваў у трэцім дывізіёне «Гайдэнгайм» у [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 2013—2014 гадоў|сэзоне 2013—2014 гадоў]] атрымаў перамогу ў лізе і прасунуўся ў [[Бундэсьліга 2|Бундэсьлігу 2]]. У сэзоне 2019—2020 гадоў «Гайдэнгайм» заняў трэці радок у плэй-оф. Такім чынам, клюб атрымаў мажлівасьць падужацца з «[[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэрам]]», які заняў 16-ы радок у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]], у матчы за выхад у найвышэйшую лігу<ref>{{спасылка|спасылка=https://bulinews.com/news/5505/heidenheim-face-werder-bremen-the-bundesliga-promotion-relegation-play-off|загаловак=Heidenheim to face Werder Bremen in the Bundesliga promotion-relegation play-off|выдавецтва=bulinews.com|дата публікацыі=28.06.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200630172419/https://bulinews.com/news/5505/heidenheim-face-werder-bremen-the-bundesliga-promotion-relegation-play-off|дата копіі=30.06.2020}}</ref>. Сустрэча завяршылася нічыёю 2:2 у двубоі, але «Гайдэнгайм» саступіў паводле правілу выязных галоў і застаўся ў другой Бундэсьлізе<ref>{{спасылка|аўтар=Schrader, Max|спасылка=https://www.spox.com/de/sport/fussball/bundesliga/saison2019-2020/relegation/rueckspiel-heidenheim-werder-bremen/spielbericht-svw-spielt-gegen-fch-remis-und-bleibt-in-der-bundesliga-2-2-tore-theuerkauf-eigentor-kleindienst-augustinsson.html|загаловак=1. FC Heidenheim – Werder Bremen 2:2: Trotz wilder Schlussphase mit drei Toren – SVW bleibt in der Bundesliga|выдавецтва=SPOX.com|дата публікацыі=06.07.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200706224323/https://www.spox.com/de/sport/fussball/bundesliga/saison2019-2020/relegation/rueckspiel-heidenheim-werder-bremen/spielbericht-svw-spielt-gegen-fch-remis-und-bleibt-in-der-bundesliga-2-2-tore-theuerkauf-eigentor-kleindienst-augustinsson.html|дата копіі=06.07.2020}}</ref>. У апошнім туры сэзону 2022—2023 гадоў клюб здолеў правесьці два галы ў дададзены час і перамагчы «[[Ян Рэгенсбург]]» зь лікам 3:2. У гэтым матчы яны апынуліся на вяршыні турнірнай табліцы, апярэдзіўшы «[[Дармштат-98 (футбольны клюб)|Дармштат-98]]» паводле розьніцы мячоў, і ўпершыню ў сваёй гісторыі прабіліся ў Бундэсьлігу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.heidelberg24.de/sport/fussball/fc-heidenheim-aufstieg-live-ticker-heute-jahn-regensburg-frank-schmidt-hsv-92306650.html|загаловак=1. FC Heidenheim steigt nach Drama in Bundesliga auf – HSV in der Relegation|выдавецтва=Heidelberg24|дата публікацыі=28.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230528191829/https://www.heidelberg24.de/sport/fussball/fc-heidenheim-aufstieg-live-ticker-heute-jahn-regensburg-frank-schmidt-hsv-92306650.html|дата копіі=28.05.2023}}</ref>. 17 верасьня 2023 году клюб атрымаў першую перамогу ў элітным дывізіёне, адолеўшы той самы «Вэрдэр» зь лікам 4:2. У той жа дзень галоўны трэнэр [[Франк Шміт]] усталяваў рэкорд як трэнэр з самым працяглым стажам у гісторыі нямецкага футболу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/66838937|загаловак=Heidenheim 4-2 Werder Bremen: Frank Schmidt makes history in first Bundesliga win|выдавецтва=BBC Sport|дата публікацыі=17.09.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231024005621/https://www.bbc.com/sport/football/66838937|дата копіі=24.10.2023}}</ref>. Уражлівы сэзон у Бундэсьлізе дазволіў клюбу заняць 8-е месца ў [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2023—2024 гадоў|сэзоне 2023—2024 гадоў]], забясьпечыўшы камандзе месца ў лізе на наступны сэзон. Пагатоў, перамога чэмпіёна Нямеччыны «[[Баер Левэркузэн|Баера]]» над «[[Кайзэрсьляўтэрн (футбольны клюб)|Кайзэрсьляўтэрнам]]» у фінале [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] азначала, што «Гайдэнгайм» упершыню кваліфікаваўся ў эўрапейскі турнір, якім сталася [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.sportschau.de/regional/swr/swr-1-fc-heidenheim-in-der-conference-league-hoffenheim-in-der-europa-league-100.html|загаловак=Heidenheim und Hoffenheim profitieren von Leverkusens Sieg|выдавецтва=Sportschau|дата публікацыі=25.05.2025|копія=https://web.archive.org/web/20240526080817/https://www.sportschau.de/regional/swr/swr-1-fc-heidenheim-in-der-conference-league-hoffenheim-in-der-europa-league-100.html|дата копіі=26.05.2024}}</ref>. 29 жніўня 2024 году нямецкая дружына прабілася ў лігавую стадыю гэтага эўракубка, выгуляўшы швэдзкі «[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]» зь лікам 3:2 у хатняй сустрэчы і 5:3 паводле сумы двух матчаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fc-heidenheim.de/news/detailansicht/archiv/2024/august/fch/32-heimsieg-der-fch-zieht-in-die-ligaphase-der-conference-league-ein.html|загаловак=3:2-Heimsieg – Der FCH zieht in die Ligaphase der Conference League ein!|выдавецтва=1. FC Heidenheim 1846 e. V.|дата публікацыі=29.08.2024|копія=https://web.archive.org/web/20250216164930/https://www.fc-heidenheim.de/news/detailansicht/archiv/2024/august/fch/32-heimsieg-der-fch-zieht-in-die-ligaphase-der-conference-league-ein.html|дата копіі=16.02.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fc-heidenheim.de/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} jxwtb2pah1o0vv1zx4yojhbwvfwgqdm 10 161241 2686413 2661843 2026-08-23T19:18:37Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686413 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Алімпік Марсэль |колер фону = #FFFFFF |колер тэксту = #009cdc |клюб_спасылка = Алімпік Марсэль |клюб = Алімпік Марсэль }} {{СФК-гулец|4|[[Сы Джэй Іган-Райлі|Іган-Райлі]]}} {{СФК-гулец|5|[[Леанарда Балердзі|Балердзі]]}} {{СФК-гулец|6|[[Тачукву Надзі|Надзі]]}} {{СФК-гулец|7|[[Эйнджэл Гомэс|Гомэс]]}} {{СФК-гулец|8|[[Імад Абдэльлі|Абдэльлі]]}} {{СФК-гулец|9|[[Амін Гуіры|Гуіры]]}} {{СФК-гулец|11|[[Ніл Мапэ|Мапэ]]}} {{СФК-гулец|12|[[Джэфры дэ Лянге|дэ Лянге]]}} {{СФК-гулец|13|[[Дэрэк Карнэліюс|Карнэліюс]]}} {{СФК-гулец|14|[[Ігар Пайкшан|Пайкшан]]}} {{СФК-гулец|18|[[Бамо Мэйтэ|Мэйтэ]]}} {{СФК-гулец|19|[[Жафрэ Кандагбія|Кандагбія]]}} {{СФК-гулец|21|[[Наеф Агер|Агер]]}} {{СФК-гулец|22|[[Тымаці Ўэа|Ўэа]]}} {{СФК-гулец|23|[[П’ер Гёйб’ерг|Гёйб’ерг]]}} {{СФК-гулец|25|[[Улісэс Гарсія|Гарсія]]}} {{СФК-гулец|27|[[Кінтэн Тымбэр|Тымбэр]]}} {{СФК-гулец|29|[[Фарыс Мумбаньня|Мумбаньня]]}} {{СФК-гулец|33|[[Эмэрсан Палміеры|Палміеры]]}} {{СФК-гулец|40|[[Ельле Ван Нэк|Ван Нэк]]}} {{СФК-гулец|43|[[Таджыдын Мадзі|Мадзі]]}} {{СФК-гулец|48|[[Кейлен Абдала|Абдала]]}} {{СФК-гулец|77|[[Амін Гарыт|Гарыт]]}} {{СФК-гулец|92|[[Тэо Вэрмо|Вэрмо]]}} {{СФК-трэнэр|[[Бруно Жэнэзьё|Жэнэзьё]]}} <noinclude>Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Алімпік Марсэль]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Францыя]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Францускі футбол]] </noinclude> pbyhtssxwxn3sbcpuh5xvzjdrvffhzk 0 161954 2686287 2625605 2026-08-23T14:27:32Z CommonsDelinker 521 Выява [[c:file:Escut_d'Alacant_02.svg]] замененая на [[c:file:Escut_d'Alacant.svg]] карыстальнікам [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]. Прычына: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request). 2686287 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sp-map.png|справа|400пкс|Мапа Гішпаніі]] '''Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Гішпанія|Гішпаніі]] паводле колькасьці насельніцтва'''. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 200 000 чалавек па стане на [[1 студзеня]] [[2013]] году. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады. == Сьпіс == {| class="toccolours sortable" border=1 cellpadding=3 |- bgcolor=#CCCCFF ! Герб ! Па-беларуску ! [[Гішпанская мова|Па-гішпанску]] ! Насельніцтва<br />(2013) ! Выява |- |align=center|[[Файл:Escudo de Madrid.svg|50пкс]] |align=center|[[Мадрыд]] |align=center|Madrid |align=center|3 207 247 |align=center|[[Файл:Plaza Mayor de Madrid 06.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Barcelona.svg|50пкс]] |align=center|[[Барсэлёна]] |align=center|Barcelona |align=center|1 611 822 |align=center|[[Файл:Port Olimpic. Torres Mapfre.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut de València.svg|48пкс]] |align=center|[[Валенсія]] |align=center|Valencia |align=center|792 303 |align=center|[[Файл:Valencia01 11-2-03.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Sevilla.svg|50пкс]] |align=center|[[Сэвільля]] |align=center|Sevilla |align=center|700 169 |align=center|[[Файл:Plaza Virgen de los Reyes, Seville, Spain - Sep 2009.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Zaragoza.svg|50пкс]] |align=center|[[Сарагоса]] |align=center|Zaragoza |align=center|682 004 |align=center|[[Файл:Basilica del Pilar-sunset.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Málaga.svg|50пкс]] |align=center|[[Маляга]] |align=center|Málaga |align=center|568 479 |align=center|[[Файл:Malaga at night.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Murcia.svg|50пкс]] |align=center|[[Мурсія]] |align=center|Murcia |align=center|371 337 |align=center|[[Файл:Catedral de Santa María I.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Coat of Arms of the City of Palma, Majorca.svg|50пкс]] |align=center|[[Пальма (горад)|Пальма]] |align=center|Palma de Mallorca |align=center|398 162 |align=center|[[Файл:Cathedral palma mallorca spain 2007 08 15.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudolaspalmasgc.png|50пкс]] |align=center|[[Ляс-Пальмас]] |align=center|Las Palmas de Gran Canaria |align=center|383 050 |align=center|[[Файл:Auditorio alfredo kraus las palmas de gran canaria.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Bilbao (ovalado).svg|50пкс]] |align=center|[[Більбао]] |align=center|Bilbao |align=center|349 356 |align=center|[[Файл:View of Bilbao.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut d'Alacant.svg|50пкс]] |align=center|[[Алікантэ]] |align=center|Alicante |align=center|335 052 |align=center|[[Файл:Luceros3.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo oficial de Córdoba (España).svg|50пкс]] |align=center|[[Кордава (Гішпанія)|Кордава]] |align=center|Córdoba |align=center|328 704 |align=center|[[Файл:Mezquita de Córdoba desde el aire (Córdoba, España).jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Valladolid-COA.svg|50пкс]] |align=center|[[Вальядалід]] |align=center|Valladolid |align=center|309 714 |align=center|[[Файл:Academia del Arma de Caballería y Plaza de Zorrilla 2..jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Coat of Arms of Vigo.svg|50пкс]] |align=center|[[Віга]] |align=center|Vigo |align=center|296 479 |align=center|[[Файл:Pastorcaixanova.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Gijón.svg|50пкс]] |align=center|[[Хіхон]] |align=center|Gijón |align=center|275 274 |align=center|[[Файл:Gijon-playa san lorenzo y Cimadevilla.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut de L'Hospitalet de Llobregat.svg|50пкс]] |align=center|[[Асьпіталет-дэ-Льёбрэгат]] |align=center|Hospitalet de Llobregat |align=center|254 056 |align=center|[[Файл:Barcelona 2010 August 005 Hotel.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de A Coruña.svg|50пкс]] |align=center|[[Ля-Каруньня]] |align=center|La Coruña |align=center|245 923 |align=center|[[Файл:Torre de Hércules - DivesGallaecia2012-62.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Vitoria.svg|50пкс]] |align=center|[[Віторыя]] |align=center|Vitoria |align=center|241 386 |align=center|[[Файл:Plaza de la Virgen Blanca en Vitoria-Gasteiz.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Granada (Granada).svg|50пкс]] |align=center|[[Гранада]] |align=center|Granada |align=center|237 818 |align=center|[[Файл:Vista de la Alhambra.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut d'Elx.svg|50пкс]] |align=center|[[Эльчэ]] |align=center|Elche |align=center|230 224 |align=center|[[Файл:Palacio Altamira.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Oviedo.svg|50пкс]] |align=center|[[Авіеда]] |align=center|Oviedo |align=center|225 089 |align=center|[[Файл:Catedral de Oviedo 2010.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut de badalona.PNG|50пкс]] |align=center|[[Бадалёна]] |align=center|Badalona |align=center|219 708 |align=center|[[Файл:Playa BDN.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Coat of Arms of Cartagena (Spain).svg|50пкс]] |align=center|[[Картахэна]] |align=center|Cartagena |align=center|217 641 |align=center|[[Файл:Ciudad de Cartagena.png|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut de Terrassa.svg|50пкс]] |align=center|[[Тэраса (горад)|Тэраса]] |align=center|Tarrasa |align=center|215 055 |align=center|[[Файл:Castell de Vallparadís.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Jerez de la Frontera.svg|50пкс]] |align=center|[[Хэрэс-дэ-ля-Франтэра]] |align=center|Jerez de la Frontera |align=center|211 670 |align=center|[[Файл:Catedral de Jerez.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escut de Sabadell.svg|50пкс]] |align=center|[[Сабадэль]] |align=center|Sabadell |align=center|207 649 |align=center|[[Файл:Sabadell - Eix Macià.jpg|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de armas de Santa Cruz de Tenerife.svg|50пкс]] |align=center|[[Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ]] |align=center|Santa Cruz de Tenerife |align=center|206 593 |align=center|[[Файл:Vista de Santa Cruz de Tenerife.png|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Móstoles.svg|50пкс]] |align=center|[[Мосталес]] |align=center|Móstoles |align=center|206 451 |align=center|[[Файл:Mostoles Asuncion.JPG|150пкс]] |- |align=center|[[Файл:Escudo de Alcalá de Henares (alternativo).svg|50пкс]] |align=center|[[Алькаля-дэ-Энарэс]] |align=center|Alcalá de Henares |align=center|204 823 |align=center|[[Файл:Alcalá de Henares (RPS 08-11-2014) Plaza de Cervantes.png|150пкс]] |} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.citypopulation.de/Spain-Cities.html City Population]{{ref-en}} {{Сьпіс гарадоў Эўропы}} [[Катэгорыя:Гарады Гішпаніі| ]] sh01zdoxbbcnbwtv5uoqoxojvg53xny 0 162651 2686455 2676838 2026-08-23T20:05:13Z Dymitr 10914 - склад 2686455 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Жырона |Лягатып = Girona FC.svg |ПоўнаяНазва = Girona Futbol Club, S.A.D. |Заснаваны = 23 ліпеня 1930 |Горад = [[Жырона]], [[Гішпанія]] |Стадыён = [[Мантыліві (стадыён)|Мантыліві]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|14624}} |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЖыронаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЖыронаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Жырона}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія }} «'''Жыро́на'''» ({{мова-es|Girona}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Жырона]]. Заснаваны ў 1930 годзе. «Жырона» свае хатнія матчы ладзіць на ​​стадыёне «[[Мантыліві (стадыён)|Мантыліві]]», які здольны зьмясьціць {{Лік|14624}} чалавекі. Клюб ёсьць часткай холдынгу, у які таксама ўваходзіць «[[Манчэстэр Сіці]]». У клюбнай структуры таксама маюцца моладзевыя і аматарскія жаночыя каманды. Заснаваны 23 ліпеня 1930 году, клюб толькі ў XXI стагодзьдзі ўпершыню прабіўся ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]]. == Гісторыя == Цікавасьць да футболу ў горадзе зьявілася на пачатку XX стагодзьдзя. У 1920-я гады ў Жыроне існавала два клюбы, але празь фінансавыя чыньнікі яны былі ліквідаваныя. 23 ліпеня 1930 году ў кавярні Нара ў Жыроне быў утвораны новы клюб. 1 жніўня 1930 году гарадзкая рада ўхваляваля рашэньне на стварэньне спартовага клюбу, які цяпер мог выкарыстаць гарадзкі герб на сваёй эмблеме. Гэта стала магчыма дзякуючы намаганьням энтузіястаў на чале зь першым прэзыдэнтам клюбу Альбэртам дэ Кінтана дэ Леону<ref>[https://www.sportaragon.com/analisis-fondo-del-rival-girona-fc-sad/ «Análisis a fondo del rival: Girona FC SAD»]. SportAragon.</ref>. Пасьля гэтага каманда далучылася да другога дывізіёну чэмпіянату Каталёніі. Першы афіцыйны матч быў згуляны супраць клюбу «Калёнія». У [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1935—1936 гадоў|сэзоне 1935—1936 гадоў]] «Жырона» дэбютавала ў Сэгундзе. Клюб перамог у сваёй групе і ўзяў удзел у розыгрышы плэй-оф, дзе змагаўся супраць «[[Сэльта Віга|Сэльты]]», «[[Рэал Сарагоса|Сарагосы]]», «[[Арэнас Геча|Арэнасу]]», «[[Рэал Мурсія|Мурсіі]]» і «[[Хэрэс Хэрэс-дэ-ля-Франтэра|Хэрэсу]]». У гэтае групе «Жырона» не здабыла посьпехаў і не атрымала права на прасоўваньне ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]]. Па [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайне]] клюб спаборнічаў у ніжэйшых гішпанскіх двыізіёнах. У 1968 годзе пачалося будаўніцтва клюбнага стадыёну [[Мантыліві (стадыён)|Мантыліві]]. Некаторы час «Жырона» нават апускалася на ўзровень рэгіянальных спаборніцтваў<ref>[https://web.archive.org/web/20131204050237/http://www.gironafutbolclub.com/castella/historia.htm «Historia»]. Girona FC.</ref>. 16 чэрвеня 2008 году дзякуючы перамозе пад «[[Сэўта (футбольны клюб)|Сэўтай]]» у плэй-оф, клюб дамогся вяртаньня ў Сэгунду пасьля 49-гадовай адсутнасьці<ref>[http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2008/06/16/EMD20080616040MDP.pdf «El Girona entona el alirón»]. El Mundo Deportivo.</ref><ref>[http://www.esport3.cat/noticia/287753/futbol/El-Girona-aconsegueix-un-ascens-historic-a-la-Segona-Divisio-en-vencer-el-Ceuta-per-la-minima-%281-0%29 «El Girona aconsegueix un ascens històric a la Segona Divisió en vèncer el Ceuta per la mínima (1–0)»]. Esport 3.</ref>. 22 ліпеня 2010 году купа мясцовых бізнэсоўцаў на чале з Рамонам Віляро, Хаакімам Баадасам і Жазэпам Сьлімам набыла 72% акцыяў клюбу, якія раней належалі былому прэзыдэнту клюбу Жазэпу Гусо і Жазэпу Рафэсу, стаўшы такім чынам новымі ўладальнікамі «Жыроны». Віляро быў абраны новым прэзыдэнтам, а трэнэр [[Рауль Агнэ]], пасьля працы ў «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]», вярнуўся як галоўны трэнэр, пратрымаўшыся на гэтай пасадзе да 14 студзеня 2012 году, калі быў звольнены пасьля паразы ад «Рэкрэатыва» зь лікам 0:3<ref>{{спасылка|спасылка=http://huelvaya.es/2012/01/14/o-todos-los-jugadores-a-la-calle-o-sobro-yo/|загаловак=Cesado por sus malos resultados deportivos|выдавецтва=Huelva Ya|дата публікацыі=14.01.2012|копія=https://web.archive.org/web/20160304071152/http://huelvaya.es/2012/01/14/o-todos-los-jugadores-a-la-calle-o-sobro-yo/|дата копіі=04.03.2016}}</ref>. У 2011 годзе «Жырона» стварыла рэзэрвовую каманду, папярэдне адгадаваўшы натуральнае травяное поле ў Паляў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.mundodeportivo.com/20110525/futbol/regional/el-llagostera-entrena-en-el-campo-del-girona_54160249059.html|загаловак=El Llagostera entrena en el campo del Girona|выдавецтва=El Mundo Deportivo|дата публікацыі=25.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20180903045717/https://www.mundodeportivo.com/20110525/futbol/regional/el-llagostera-entrena-en-el-campo-del-girona_54160249059.html|дата копіі=03.09.2018}}</ref>. 9 траўня 2013 году рада дырэктароў клюбу пад лёзунгам «Жырона таксама мая» ўхваліў павелічэньне капіталу клюбу на 300 тысяч эўра, якія будуць разьмеркаваныя акцыямі ў кошце 10 эўра, з мэтай збалянсаваць ягоную маёмасьць<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.gironafutbolclub.com/castella/news.asp?i1idnot=746&lang=1|загаловак=El Girona FC también es mío|выдавецтва=Girona's official website|дата публікацыі=09.05.2013|копія=https://web.archive.org/web/20150924022333/http://www.gironafutbolclub.com/castella/news.asp?i1idnot=746&lang=1|дата копіі=24.09.2015}}</ref>. У апошні тур сэзону 2014—2015 гадоў «Жыроне» трэба было перамагчы «[[Люга (футбольны клюб)|Люга]]» ў хатнім матчы, каб прабіцца ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]], але ім зашкодзіў гол гасьцей на апошняй хвіліне. «Жыроне» давялося задаволіцца месцам у плэй-оф, дзе яны выбылі ў паўфінале ў матчы супраць «[[Рэал Сарагоса|Сарагосы]]», не зважаючы на ​​перамогу ў першым матчы зь лікам 3:0. У наступным сэзоне клюб дакрочыў да фіналу плэй-оф, але саступіў «[[Асасуна Памплёна|Асасуне]]». «Жырона» нарэшце атрымала месца ў Ля Лізе пасьля сэзону 2016—2017 гадоў, заняўшы другое месца за «[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]». Такім чынам, упершыню за сваю 87-гадовую гісторыю «Жырона» прасунулася ў найвышэйшы дывізіён<ref>{{спасылка|спасылка=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/06/05/girona-promoted-la-liga-first-time-87-years|загаловак=Girona promoted to la Liga for first time in 87 years &#124; : The World Game|копія=https://web.archive.org/web/20171201134250/https://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/06/05/girona-promoted-la-liga-first-time-87-years|дата копіі=01.12.2017}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.gironafutbolclub.com/ Афіцыйны сайт] {{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} 3obmhd05nedepox2bk8gi1zenmjcx6x 0 162670 2686314 2658503 2026-08-23T16:32:53Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686314 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Брэнтфард |Лягатып = Brentford FC.svg |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Брэнтфард]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Брэнтфард-Кам’юніці]] |Умяшчальнасьць = 17 250<ref>[https://newstadium.brentfordfc.com/stadium «The stadium»]. Brentford Football Club New Stadium.</ref> |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БрэнтфардЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|БрэнтфардСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|Брэнтфард}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія | pattern_la1 = _brentford2122h | pattern_b1 = _brentford2122h | pattern_ra1 = _brentford2122h | pattern_sh1 = _brentford2122h | pattern_so1 = _brentford2122h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _brentford2122a | pattern_b2 = _brentford2122a | pattern_ra2 = _brentford2122a | pattern_sh2 = _brentford2122a | pattern_so2 = _brentford2122a | leftarm2 = FFF239 | body2 = FFF239 | rightarm2 = FFF239 | shorts2 = FFF239 | socks2 = FFF239 | pattern_la3 = _brentford2021t | pattern_b3 = _brentford2021t | pattern_ra3 = _brentford2021t | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = F4EEE2 | body3 = F4EEE2 | rightarm3 = F4EEE2 | shorts3 = F4EEE2 | socks3 = F4EEE2 }} «'''Брэнтфард'''» ({{мова-en|Brentford}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Брэнтфард]]. Заснаваны ў 1889 годзе. Яшчэ ў XIX стагодзьдзі клюб атрымаў мянушку «пчолы». З 1904 па 2020 гады ладзіў свае хатнія матчы на [[Грыфін Парк]]у, але потым пераехаў на новы стадыён [[Брэнтфард-Кам’юніці]]. Галоўнымі супернікамі «пчоламі» ёсьць іншыя клюбы з заходняга [[Лёндан]]у як то «[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]» і «[[Кўінз Парк Рэйнджарз Лёндан|Кўінз Парк Рэйнджарз]]». == Гісторыя == Клюб быў закладзены ў кастрычніку 1889 году як апошняя спроба мясцовых спартоўцаў стварыць у горадзе сталы футбольны або [[рэгбі]]йны клюб. Першапачаткова клюб праводзіў таварыскія сустрэчы суботамі, але падчас сэзону 1890—1891 гадоў узяў удзел у лякальным кубку. Прыкладна ў той жа час «Брэнтфард» атрымаў сваю існую мянушку «пчолы», якая адсылае да воклічу каманды перад матчам, які няслушна быў інтэрпрэтаваны прэсай{{Зноска|Haynes|1998|Haynes|98}}. Да 1896 году «Брэнтфард» далучыўся да [[Лёнданская ліга (футбол)|Лёнданскай лігі]], а ўжо праз два гады атрымаў запрашэньне ў [[Паўднёвая футбольная ліга|Паўднёвую лігу]], дзе спачатку гуляў у Другім дывізіёне, а празь некалькі сэзонаў здабыў падвышэньне да Першага дывізіёну. «Брэнтфорд» пераехаў на [[Грыфін Парк]], першы сталы стадыён, на пачатку сэзону 1904—1905 гадоў{{Зноска|Haynes|1998|Haynes|65—66}}. «Пчолы» ўпершыню прасунуліся да трэцяга раўнду Кубка Ангельшчыны ў 1905—1906 гадах, аднак, прагулялі на [[Энфілд Роўд|Энфілд]]зе «[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпулу]]»{{Зноска|White|1989|White|357—360}}. Не зважаючы на 18 галоў [[Джордзі Рыд]]а ў сэзоне 1908—1909 гадоў клюб скончыў сэзон на апошнім месцы Першага дывізіёну, але ўратаваўся ад вылету праз здабыцьцё Паўднёвага прафэсійнага дабрачыннага кубка. Аднак ужо паводле вынікаў сэзону 1912—1913 гадоў «пчолы» былі вымушаныя пакінуць Першы дывізіён, дзе выступалі да пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. 4 жніўня 1914 году [[Вялікабрытанія]] аб’явіла вайну [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]], і многія гульцы выправіліся на вайну ці вайсковыя прадпрыемствы. З арыгінальнага складу на сакавік 1915 году засталіся толькі [[Тэд Прайс]], Дасьці Роўдс і Алек Барклі{{Зноска|White|1989|White|104—110}}. Клюб быў вымушаны запрасіць аматараў, каб працягнуць сэзон, які ўсё ж такі быў прыпынены. У [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]] «Брэнтфард» далучыўся ў 1920 годзе, пасьля таго як па вайне адзін сэзон згуляў у адноўленай Паўднёвай лізе. Па прызначэньні галоўнага трэнэра [[Гары Кэртыс]]а ў 1926 годзе рушыў адзін з самых пасьпяховых пэрыядаў гісторыі клюбу. Кэртыс паступова выбудоўваў каманды, прасоўваючыся з Трэцяга дывізіёну да Першага. У 1932 годзе трэнэр запрасіў шэраг новых гульцоў, адзін зь якіх — [[Джэк Голідэй]], запісаў на свой рахунак 39 галоў у [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1932—1933 гадоў|сэзоне 1932—1933 гадоў]] розыгрышу Трэцяга дывізіёну зоны «Поўдзень». Пасьля таго, як «Брэнтфард» падняўся з Трэцяга дывізіёну да Першага ўсяго за тры сэзоны, Гары Кэртыс вырашыў не зьняняць склад у першы [[чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 1935—1936 гадоў|сэзон 1935—1936 гадоў]] у эліце{{Зноска|White|1989|White|146—151}}. У гэты ж час праз будаваньне яшчэ адной трыбуны ўмяшчальнасьць Грыфін Парку павялічылася да 40 тысяч, што падвысіла клюбныя прыбыткі ад продажу квіткоў{{Зноска|White|1989|White|146—151}}. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q64627435|Бр|}} {{Гулец1|2|Q64010525|Аб|}} {{Гулец1|3|Q18637460|Аб|}} {{Гулец1|4|Q50398907|Аб|}} {{Гулец1|5|Q36999329|Аб|}} {{Гулец1|6|Q97630957|ПА|}} {{Гулец1|7|Q103845834|Нап|}} {{Гулец1|8|Q21264946|ПА|}} {{Гулец1|9|Q83639138|Нап|}} {{Гулец1|10|Q36696872|ПА|}} {{Гулец1|11|Q108000402|Нап|}} {{Гулец1|12|Q107863326|Бр|}} {{Гулец1|13|Q5022998|Нап|}} {{Гулец1|14|Q104784711|ПА|}} {{Гулец1|17|Q108067127|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|18|Q99296828|ПА|}} {{Гулец1|19|Q103417114|Нап|}} {{Гулец1|20|Q18157457|Аб|}} {{Гулец1|21|Q121307507|Аб|}} {{Гулец1|22|Q63067287|Аб|капітан}} {{Гулец1|23|Q62269289|ПА|}} {{Гулец1|24|Q45034698|ПА|}} {{Гулец1|27|Q26212017|ПА|}} {{Гулец1|31|Q104761621|Бр|}} {{Гулец1|33|Q120668096|Аб|}} {{Гулец1|36|Q117277515|Аб|}} {{Гулец1|39|Q125179502|Нап|}} {{Гулец1|44|Q123149162|Аб|}} {{Гулец1|47|Q121602801|Нап|}} {{Гулец1|48|Q118957173|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Haynes, Graham |частка = |загаловак = A-Z of Bees: Brentford Encyclopaedia |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = Harefield |выдавецтва = Yore Publications |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 1874427577, 978-1874427575 |ref = Haynes }} * {{Кніга |аўтар = White, Eric |частка = |загаловак = 100 Years of Brentford |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oldfield Press |год = 1989 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0951526200, 978-0951526200 |ref = White }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.brentfordfc.co.uk/ Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Брэнтфард‎]] ixfoyk228w8ewl0w98lzjwkhda91ylm 0 163894 2686497 2352548 2026-08-24T05:47:14Z Taketa 3340 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:PSM V53 D224 The great cretaceus ocean.jpg]] → [[File:PSM V53 D224 The Great Cretaceous Ocean.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Mispelling of "Cretaceous", "o" is present in both standard spelling and source's own spelling. 2686497 wikitext text/x-wiki '''Крэйдавы пэрыяд''' (сыстэма), '''крэйда''' — трэці й апошні пэрыяд [[мэзазой]]скай эры. Пачаўся 145 мільёнаў рокаў таму, працягваўся 79 мільёнаў рокаў. Канец пэрыяду адзначаны крэйдава-палеагенавым выміраньнем. == Фізычна-геаграфічныя ўмовы == Цягам крэйдавага пэрыяду кантынэнты, разыходзячыся ў бакі па распадзе [[Пангея|Пангеі]], паступова прымалі сучаснае становішча. Утварыліся [[Атлянтычны акіян|Атлянтычны]] ды [[Індыйскі акіян]]ы, колішняя [[Панталяса]] зрабілася цяперашнім [[Ціхі акіян|Ціхім]]. Ішоў працэс мэзазойскага гораўтварэньня, дзякуючы якому ўтварыліся сярод іншых нэвадыйскія й лярамідзкія структуры [[Кардыльеры|Кардыльераў]]. Позьняя крэйда характарызуецца максымальным узроўнем акіянічнай трансгрэсіі, у выніку якой сучасная Эўропа была падзеленая на асобныя астравы, а ў Паўночнай Амэрыцы ўтварылася [[Заходняе Ўнутранае мора]], якое падзяліла кантынэнт на заходнюю (Лярамідыя) ды ўсходнюю (Апалачыя) часткі. Сярэдняя тэмпэратура пэрыяду была роўная 18 стопням, узровень [[тлен]]у ў атмасфэры дасягаў 30%.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/File:All_palaeotemps.png]</ref><ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sauerstoffgehalt-1000mj.svg]</ref> == Карысныя выкапні == Паводле колькасьці ды разнастайнасьці прыродных багацьцяў крэйдавы пэрыяд займае адно зь першых месцаў у фанэразоі. З магматызмам павязаныя адны з найвялікшых на Зямлі рудаўтварэньняў. Пераважная іх частка належыць да Ціхаакіянскае геасынкліналі, у межах якой знаходзяцца руды каляровых мэталаў. Ува Ўсходняй Азіі да крэайдавых адкладаў належыць [[Волава|алавянны]] пас. Канец позьняй крэйды таксама багаты на медна-парфіравыя радовішчы ([[Аляска]], [[Чылі]], [[Чукотка]], [[Камчатка]], [[Балканы]], [[Каўказ]]). Вялікая доля сусьветных запасаў [[Нафта|нафты]] й [[газ]]у таксама мае крэыйдавы ўзрост. Паводле адкладаў вугольля крэйда трохі саступае [[Пермскі пэрыяд|пермі]], але ідзе ўровень з [[карбон]]ам. Утварэньне [[Баксыты|баксытаў]], павязанае з зонай цёплага вільготнага клімату, уласьцівае для Эўразіі, дзе месьцяцца дзьве баксытаносныя правінцыі — Міжземнаморская й Сыбірска-Казахстанская. Вялікія радовішчы баксытаў таксама маюцца ў Паўночнай Амэрыцы, Чылі, Аўстраліі, роўнікавай частцы Афрыкі. У падобных умовах утварыліся й жалезныя руды Заходняе Сыбіры, Гарцу й Паўночнае Афрыкі. Найбольшыя адклады [[гіпс]]у ды соляў павязаныя з нэакомам, тады як [[Фасфарыты|фасфарытаў]] — з сэнонам. <gallery> Cretaceous_seaway.png|Заходняе Ўнутранае мора CretaceousConcretion.jpg|Крэйдавая канкрэцыя. [[Паўднёвая Дакота]] Parus_rock.jpg|Крэйдавая скала Ветразь, Чарнаморскае ўзьбярэжжа Каўказу Prairie_Bluff_Chalk_Formation_Starkville_MS_052510.JPG|Адклады крэйды ў Старквілі, [[Місысыпі (штат)|Місысыпі]] </gallery> == Арганічны сьвет == Біясфэра крэйдавага пэрыяду мела шмат агульнага зь юрскай. Галоўныя ролі сярод расьлінаў і жывёлаў працягвалі адыгрываць суадносна [[голанасенныя]] ды [[паўзуны]]. Разам з тым зь сярэдзіны пэрыяду пачынаюцца зьмены ў экасыстэмах. Цягам гэтак званай апцка-альбскае зялёнае рэвалюцыі за адносна невялікі прамежак часу адбываецца масавае засяленьне зямлі пакрытанасеннымі расьлінамі, у выніку чаго флёра позьняй крэйды ўжо мела [[кайназой]]скае аблічча. Сярод залежных ад расьлінаў [[Вусякі|вусякоў]] зьнікаюць мэзазойскія групы, шырока распаўсюджваюцца новыя — [[лускакрылыя]], [[балонкавакрылыя]], [[двухкрылыя]]. У моры ў сярэдзіне пэрыяду выміраюць [[іхтыязаўры]], на зьмену ім прыходзяць [[мазазаўры]] (марскія прадстаўнікі лускаватых). У паветры [[птушкі]] паступова выцясьняюць [[птэразаўраў]], якія застаюцца толькі ў буйнапамернай клясе. [[Дыназаўры]] адаптуюцца да новай расьліннасьці, лік іх таксонаў працягвае павялічвацца да кампанскага веку. Сярод сысуноў зьяўляюцца [[сумкавыя]] й [[пляцэнтарныя]]. У канцы маастрыхцкага веку адбываецца крэйдава-палеагенавае выміраньне, у выніку якога зьнікаюць дыназаўры, [[птэразаўры]], [[плезыязаўры]], мазазаўры, [[аманіты]], [[бэлемніты]], [[энанцыёрнісавыя птушкі]] й некаторыя іншыя жывёлы, у тым ліку значная частка плянктону. Хутчэй за ўсё, яно было вылкікана комплексам чыньнікаў. Да астэроіднай гіпотэзы большасьць палеантолягаў ставіцца скептчына. У папулярнай літаратуры гэтая крыза звычайна падаецца як адзіная ды найбольш жахлівая катастрофа падобнага маштабу цягам усяе гісторыі плянэты, але насамрэч крэйдава-палеагенавае выміраньне саступала па памерах перма-трыясаваму ўдвая, прыкладна супадаючы маштабамі з ардовіцка-сылюрыскім ды трыясава-юрскім выміраньнямі. <gallery> PSM V53 D224 The Great Cretaceous Ocean.jpg|Насельнікі позьнекрэйдавага акіяну, таксама вядомага як «пякельны воднік»: [[тылязаўр]] (прадстаўнік мазазаўраў, у цэнтры), [[элясмазаўр]] (прадстаўнік плезыязаўраў, справа), [[архэлён]] (марская чарапаха), [[птэранадонт]] (адзін з апошніх птэразаўраў, трафічна павязаны з морам), [[ксыфактын]] (драпежная рыба, справа ўдолу) Archaeamphora_longicervia.png|[[Архэамфара]], вусякажэрная расьліна з раньніх пакрытанасенных Armadillosuchus.jpg|[[Армадылязух]], панцырны кракадзіл з позьняе крэйды Бразыліі 202007 Triceratops horridus.svg|[[Трыцэратопс]] паводле сучасных уяўленьняў Velociraptor_BW.jpg|Апераны [[вэляцыраптар]] Спинозавр_-_новая_реконструкция.jpg|[[Сьпіназаўр]] Zalambdalestes.jpg|[[Залямбдалест]], раньні пляцэнтарны сысун </gallery> == Стратыграфічны падзел == Крэйдавы пэрыяд падзяляецца на дзьве эпохі й дванаццаць вякоў. * [[Раньняя крэйда]], або нэаком ([[бэрыяскі век]], [[валянжынскі век]], [[гатэрыўскі век]], [[барэмскі век]], [[апцкі век]], [[альбскі век]]) * [[Позьняя крэйда]], або сэнон ([[сэнаманскі век]], [[туронскі век]], [[каньякскі век]], [[сантонскі век]], [[кампанскі век]], [[маастрыхцкі век]]) == У Беларусі == На тэрыторыі Беларусі выяўленыя адклады ўсіх вякоў крэйдавага пэрыяду, апроч бэрыяскага. Палеагеаграфічныя ўмовы розьніліся ў залежнасьці ад эпохі. У пачатку крэйды асноўная частка Беларусі была сушай, неглыбокі марскі басэйн займаў толькі паўднёвы ўсход краіны. У ім да сярэдзіны апту адкладваліся пясчанікі, гліны ды алеўрыты, арганічны сьвет рэпрэзэнтавалі ў асноўным [[фарамініфэры]]. У сярэдзіне апту мора адышло з паўднёвага ўсходу Беларусі, якая да канца альбу ўяўляла сабой акумуляцыйную раўніну. У рэках і азёрах назапашваліся кантынэнтальныя пясчана-гліністыя адклады. Найбольшая магутнасьць адкладаў ніжняй крэйды складае 76 мэтраў. Позьнекрэйдавай эпосе ўласьціва паніжэньне ўзроўню кантынэнтаў і агульным наступам мора. У канцы альбу — пачатку сэнаману мора захапляе паўднёвую частку Беларусі, дзе пачынаюць адкладвацца пяскі, вапняковыя ды вапнякова-гліністыя ілы, якія пазьней пераўтварыліся на крэйдава-мэргелевыя пароды. Пачынаючы з каньяцкага веку плошча марскога басэйну паступова скарачаецца, і пад канец маастрыхту ўся тэрыторыя рэспублікі зноў апынулася на сушы. Адклады маастрыхту маюць абмежаванае распаўсюджаньне на паўднёвым усходзе й паўднёвым захадзе Беларусі. Найбольшая магутнасьць позьнекрэйдавых адкладаў складае 293 мэтры на паўднёвым усходзе й 279 мэтраў на паўднёвым захадзе. У беларускіх адкладах позьняй крэйды шырока прадстаўленыя фарамініфэры, якія маюць важнае значэньне для стратыграфіі гэтых адкладаў. Сярод карысных выкапняў ва ўсходняй частцы краіны выяўленыя радовішчы мэргелева-крэйдавых пародаў, фасфарытаў ды крэмнезёмаў. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * Белорусская ССР: Краткая энциклопедия в 5 т. / Ред. колл.: П. У. Бровка и др. — Мн.: Гл. ред. Белорус. Сов. Энциклопедии, 1979. — Т. 2. Природа. Экономика. Народное благосостояние. — 768 с — 50 000 экз. * Еськов К. Ю. Удивительная палеонтология: История Земли и жизни на ней. ЭНАС, 2008 г. — 312 стр. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20150223173710/http://palaeos.com/mesozoic/cretaceous/cretaceous.htm Крэйдавы пэрыяд на Palaeos] {{Геалягічная гісторыя Зямлі}} [[Катэгорыя:Крэйдавы пэрыяд| ]] it0za0ia1fst2b910ii16c7okk6ykqr 0 164645 2686428 2658533 2026-08-23T19:38:27Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686428 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = РБ Ляйпцыг |Лягатып = RB Leipzig.png |ПоўнаяНазва = RasenBallsport Leipzig GmbH |Заснаваны = 19 траўня 2009 |Горад = [[Ляйпцыг]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Рэд Бул Арэна]] |Умяшчальнасьць = 42 959 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|РБЛяйпцыгЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|РБЛяйпцыгСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|РБЛяйпцыг}} |Сайт = http://www.dierotenbullen.com/ |Прыналежнасьць = Нямецкія | pattern_la1 = _rbl2122h | pattern_b1 = _rbl2122H | pattern_ra1 = _rbl2122h | pattern_sh1 = _rbl2021h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _rbl2122a | pattern_b2 = _rbl2122A | pattern_ra2 = _rbl2122a | pattern_sh2 = _rbl2122a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000025 | body2 = FFFFFF | rightarm2 = 000025 | shorts2 = 000025 | socks2 = 000025 | pattern_la3 = _leipzig2122t | pattern_b3 = _leipzig2122t | pattern_ra3 = _leipzig2122t | pattern_sh3 = _leipzig2122t | pattern_so3 = | leftarm3 = 2F3462 | body3 = FFFFFF | rightarm3 = 2F3462 | shorts3 = 2F3462 | socks3 = 2F3462 }} «'''РБ Ляйпцыг'''» ({{мова-de|RB Leipzig}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Ляйпцыг]]у. Клюб быў заснаваны ў 2009 годзе з ініцыятывы кампаніі [[Red Bull GmbH]], якая набыла правы клюбу пятага дывізіёну «Маркранштэт» з мэтай прасоўваньня новага клюбу да [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]] на працягу васьмі гадоў. Мужчынскім прафэсійным футбольным клюбам кіруе арганізацыя RasenBallsport Leipzig GmbH<ref>[https://web.archive.org/web/20220322205429/https://rbleipzig.com/ «Impressum»]. Die Roten Bullen.</ref>. «Ляйпцыг» праводзіць хатнія матчы на ​[[Рэд Бул Арэна]]. 12 траўня 2016 году «Ляйпцыг» забясьпечыў падвышэньне ў Бундэсьлігу на [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2016—2017 гадоў|сэзон 2016—2017 гадоў]] пасьля перамогі над «[[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]]» зь лікам 2:0<ref>[http://www.dw.com/en/rb-leipzig-seal-promotion-to-first-division/a-19243190 «RB Leipzig seal promotion to first division»]. Deutsche Welle.</ref>. Годам пазьней «Ляйпцыг» атрымаў месца ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2017—2018 гадоў|Лізе чэмпіёнаў УЭФА 2017—2018 гадоў]], заняўшы другое месца ў Бундэсьлізе<ref>[https://web.archive.org/web/20210415152333/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/hertha-berlin-rb-leipzig-report-line-ups-stats-red-bull-forsberg-keita-brooks-blmd32v-442855.jsp «Leipzig secure Champions League place with win at Hertha Berlin»]. Bundesliga.</ref>. 18 жніўня 2020 году ўвайшоў у гісторыю клюбу як дата, калі дружына ўзяла ўдзел у першым паўфінале Лігі чэмпіёнаў, трываўшы паразу ад францускага «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэну]]». Мянушкай клюбу ёсьць «Чырвоныя бугаі» ({{мова-de|Die Roten Bullen|скарочана}}), таму што кампанія, якая займаецца энэргітычнымі напоямі Red Bull, зьяўляецца адзіным інвэстарам клюбу<ref>[https://bulinews.com/news/386/heres-where-the-bundesliga-clubs-nicknames-come-from «Here's where the Bundesliga clubs' nicknames come from»]. Bulinews.</ref>. == Гісторыя == [[Файл:20191002 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Olympique Lyonnais by Stepro StP 0042-2.jpg|міні|зьлева|«РБ Ляйпцыг» у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]].]] Перш чым інвэставаць у ляйпцыскі клюб, кампанія [[Red Bull GmbH]], якую ўзначальвае суўладальнік [[Дытрых Матэшыц]], тры з паловай гады шукаў падыходнае месца дзеля інвэстыцыяў у нямецкі футбол<ref name="welt-flohr">[https://www.welt.de/sport/fussball/article3919661/Red-Bull-reisst-Leipzig-aus-dem-Fussballschlaf.html «Red Bull reißt Leipzig aus dem Fußballschlaf»]. Die Welt.</ref>. Акрамя [[Ляйпцыг]]у, кампанія таксама разглядала места ў Заходняй Нямеччыне і дасьледавала такія гарады, як то [[Гамбург]], [[Мюнхэн]] і [[Дусэльдорф]]<ref name="welt-wockener">[https://www.welt.de/sport/fussball/2-bundesliga/article140232412/Red-Bull-wollte-den-FC-St-Pauli-kaufen.html «Red Bull wollte den FC St. Pauli kaufen»]. Die Welt.</ref>. Першая спроба выйсьці на нямецкую футбольную сцэну была зробленая ў 2006 годзе. Паводле парады [[Франц Бэкенбаўэр|Франца Бэкенбаўэра]], асабістага сябра Дытрыха Матэшыца, кампанія вырашыла інвэставаць у Ляйпцыг<ref>[https://web.archive.org/web/20061207020155/http://www.sport1.at/911+M58e432e9b77.html «Leipzig: Red-Bull-Einstieg naht»]. Sport1.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20220323051700/https://www.handelsblatt.com/sport/fussball/der-bundesliga-traum-lebt-beckenbauer-adelt-die-bullen-aus-leipzig/9844386.html «Beckenbauer adelt die Bullen aus Leipzig»]. Handelsblatt.</ref>. Мясцовы футбольны клюб «[[Заксэн Ляйпцыг|Заксэн]]», пераемнік былога чэмпіёна Ўсходняй Нямеччыны «[[Хэмі Ляйпцыг|Хэмі]]», на працягу многіх гадоў адчуваў фінансавыя цяжкасьці<ref name="11freunde">[https://web.archive.org/web/20190407204144/https://www.11freunde.de/interview/uwe-seemann-ueber-die-aufloesung-des-fc-sachsen-leipzig «Uwe Seemann über die Auflösung des FC Sachsen Leipzig»]. 11 Freunde.</ref><ref>[http://www.zeit.de/2013/43/fussball-rb-leipzig-red-bull-bundesliga «Heimat aus der Dose»]. Die Zeit.</ref>. Red Bull GmbH распрацавала пляны інвэставаньня ў клюб да 50 мільёнаў эўра. Кампанія плянавала паглынаньне са зьменай колеру каманды і назвы клюбу. У дамоўленасьцях удзельнічаў кінапрадпрымальнік [[Міхаэль Кёльмэль]], фундатар клюбу «Заксэн» і ўладальнік Цэнтральнага стадыёну<ref name="11freunde"/><ref>[https://web.archive.org/web/20160305174239/https://www.faz.net/aktuell/sport/fussball/fussball-sachsen-leipzig-soll-fluegel-bekommen-1383558.html «Sachsen Leipzig soll Flügel bekommen»]. Frankfurter Allgemeine.</ref>. Да 2006 году «Заксэн» выступаў у Обэрлізе, на той момант ужо чацьвёртай лігі паводле ўзроўню ў сыстэме футбольнай лігі Нямеччыны. Гуляючы ў чацьвёртым узроўні, клюб павінен быў прайсьці працэдуру ліцэнзаваньня [[Нямецкая футбольная асацыяцыя|Нямецкай футбольнай асацыяцыі]]. Red Bull GmbH і клюб былі блізкія да складаньня ўгоды, але на гэтыя пляны нямецкая асацыяцыя наклала вета, адхіліўшы прапанаваную новую назву клюбу «Рэд Бул Заксэн» і засьцерагаўся занадта вялікага ўплыву кампаніі<ref name="11freunde"/><ref>[http://www.spiegel.de/sport/fussball/rasen-ball-leipzig-red-bull-plant-liga-einstieg-a-627770.html «Rasen Ball Leipzig: Red Bull plant Liga-Einstieg»]. Der Spiegel.</ref><ref>[http://www.stern.de/sport/fussball/fussball-sponsoring-von-red-bull-geld-revolution-auf-dem-leipziger-rasen-3813772.html «Geld-Revolution auf dem Leipziger Rasen»]. Stern.</ref>. Пасьля некалькіх месяцаў пратэстаў заўзятараў супраць удзелу кампаніі, якія перарасьлі ў гвалт, кампанія афіцыйна адмовілася ад далейшых плянаў<ref>[http://www.spiegel.de/sport/fussball/red-bull-in-leipzig-wir-wuerden-selbst-den-teufel-mit-offenen-armen-empfangen-a-630820.html «Red Bull in Leipzig: „Wir würden selbst den Teufel mit offenen Armen empfangen“»]. Der Spiegel.</ref>. Тады Red Bull GmbH зьвярнулася да клюбаў Заходняй Нямеччыны. Кампанія ўступіла ў кантакт з культавым гамбурскім клюбам «[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]]», вядомым прыхільнікамі зь левымі поглядамі. Неўзабаве высьветлілася, што заўзятары «Санкт-Паўлі» прынялі ўдзел у акцыях пратэсту супраць паглынаньня Рэд Булам зальцбурскай «[[Рэд Бул Зальцбург|Аўстрыі]]». Як толькі гамбурскаму боку стала вядома, што кампанія мае пляны, якія выходзяць далёка па-за рамкі звычайнага інвэставаньня, яны неадкладна спынілі кантакт<ref name="welt-wockener"/>. Затым рушыла цікавасьць кампаніі да «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]», але выявілася, што клюб ня быў зацікаўлены ў інвэстыцыях і спыніў кантакты<ref>[http://www.abendzeitung-muenchen.de/inhalt.heute-leipzig-damals-muenchen-red-bull-wollte-den-tsv-1860-uebernehmen.dadf2ac8-5dfd-4094-b822-3a6e87e1f285.html «Red Bull wollte den TSV 1860 übernehmen»]. Abendzeitung.</ref>. У 2007 годзе кампанія мела пляны інвэставаньня у дусэльдорфаўскую «[[Фартуна Дусэльдорф|Фартуну]]», клюб з больш чым 100-гадовай гісторыяй<ref>[http://www.rp-online.de/sport/fussball/fortuna/fortuna-red-bull-die-zukunft-aid-1.1119525 «„Fortuna Red Bull“ — die Zukunft?»]. RP Online.</ref>. Калі пляны сталі былі агульнадаступнымі, зьявіліся чуткі аб магчымых перайменаваньні каманды ў «Рэд Бул». Пляны былі неадкладна сустрэтыя зь дзікімі пратэстамі прыхільнікаў клюбу<ref name="welt-wockener"/>, і клюб быў вымушаны зноўку вярнуцца да плянаў на Ўсходнюю Нямеччыну<ref name="welt-wockener"/>. Ляйпцыг лічыўся найбольш спрыяльным месцам дзеля інвэстыцыяў. Патэнцыял дзеля стварэньня новага клюбу ў Ляйпцыгу здаваўся велізарным. Горад меў багатую гісторыю ў футболе, зьяўляючыся месцам заснаваньня Нямецкай футбольнай асацыяцыі і домам першых нацыянальных чэмпіёнаў Нямеччыны<ref name="welt-flohr"/>. У часы [[Нямецкая Дэмакратычная Рэспубліка|НДР]] мясцовыя каманды, як то «[[Лякаматыў Ляйпцыг|Лякаматыў]]» і іхны супернік «Хэмі», гулялі на самым высокім узроўні ўсходненямецкай футбольнай лігі, нават на міжнародным узроўні. Цяперашні стан футболу быў, аднак, дрэнным. Ніводная дружына гораду не гуляла ў Бундэсьлізе з 1994 году<ref>[http://www.abendzeitung-muenchen.de/inhalt.bundesliga-und-dann-europa-rb-leipzig-die-attacke-auf-den-fc-bayern.55e790ee-31b5-4aac-9fce-60d9c81f26ed.html «RB Leipzig: Die Attacke auf den FC Bayern»]. Abendzeitung.</ref>, а таксама аніводная дружына нават не выступала ў прафэсійнай лізе з 1998 году<ref name="welt-wockener"/>. Зважаючы на колькасьць насельніцтва Ляйпцыгу, горад меў значную эканамічную сілу і фанацкі патэнцыял. У той жа час на тэрыторыі вакол гораду не было клюбаў Бундэсьлігі, што яшчэ больш узмацніла магчымасьць прыцягненьня фундатараў і заўзятараў. Поруч з гэтым у Ляйпцыгу таксама мелася ўзорная інфраструктура. У горадзе быў вялікі аэрапорт, аўтамабільныя злучэньні і нават меўся вялікі сучасны футбольны стадыён<ref>[https://web.archive.org/web/20210711103325/https://www.focus.de/panorama/welt/best-of-playboy/menschen-und-storys/tid-16234/playboy-reportage-die-gruendung-von-rb-leipzig_aid_454906.html «Die Gründung von RB Leipzig»]. Focus Online.</ref>. Цэнтральны стадыён быў месцам правядзеньня [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянату сьвету па футболе 2006 году]] і другім паводле велічыні футбольным стадыёнам на ўсходзе Нямеччыны пасьля Алімпіяды ў [[Бэрлін]]е<ref>[http://www.zeit.de/online/2006/47/red-bull-leipzig «Flügel für die Sachsen?»]. Die Zeit.</ref> . == Дасягненьні == * '''Уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]] (2)''': ** 2022, 2023 * '''Уладальнік [[Супэркубак Нямеччыны па футболе|Супэркубка Нямеччыны]]''': ** 2023 == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q869214|Бр|}} {{Гулец1|2|Q126811692|Аб|}} {{Гулец1|3|Q108000822|Аб|}} {{Гулец1|4|Q2577379|Аб|}} {{Гулец1|5|Q110211916|Аб|}} {{Гулец1|6|Q110831293|ПА|}} {{Гулец1|7|Q107357509|Нап|}} {{Гулец1|8|Q114825245|ПА|}} {{Гулец1|9|Q122618590|Нап|}} {{Гулец1|10|Q116432094|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан]]}} {{Гулец1|11|Q102179077|Нап|}} {{Гулец1|13|Q64010197|ПА|}} {{Гулец1|14|Q55999670|ПА|}} {{Гулец1|16|Q16239602|Аб|}} {{Гулец1|17|Q46126025|Аб|}} {{Гулец1|18|Q132413182|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q98248124|ПА|}} {{Гулец1|21|Q130459793|Нап|}} {{Гулец1|22|Q28540571|Аб|капітан}} {{Гулец1|23|Q106766554|Аб|}} {{Гулец1|25|Q18223974|Бр|}} {{Гулец1|26|Q60791064|Бр|}} {{Гулец1|27|Q118611120|Нап|}} {{Гулец1|33|Q122260202|ПА|}} {{Гулец1|35|Q121630775|Аб|}} {{Гулец1|37|Q140855105|ПА|}} {{Гулец1|39|Q20992981|Аб|}} {{Гулец1|40|Q110970778|Нап|}} {{Гулец1|47|Q129259791|ПА|}} {{Гулец1|48|Q113499581|ПА|}} {{Гулец1|—|Q135393106|ПА|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20150415083041/http://www.dierotenbullen.com/ Афіцыйны сайт] {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Ляйпцыг‎]] ikfj4p4zvezsvidexces3euqibj9hhr 0 165079 2686273 2491258 2026-08-23T13:41:58Z Dymitr 10914 стыль 2686273 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Яраслаў Шкурко''' ({{Н}} 8 лютага 1991 году) — украінскі футбаліст, паўабаронца. Мае від на жыхарства ў Беларусі, таму ня лічыцца ў [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянаце Беларусі]] легіянэрам. == Кар’ера == Пачынаў займацца футболам у роднай Керчы, аднак яшчэ маладзёнам пераехаў у Беларусь<ref>{{cite web|date = 2014-07-26|url = http://fcsmolevichi.by/?p=4435 |title = Ярослав ШКУРКО: «Я чувствую себя здесь своим» |work = Афіцыйны сайт «Смалявічаў-СТІ»|access-date = 2024-02-09|language = ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142219/http://fcsmolevichi.by/?p=4435 |archive-date=2016-03-04 |deadurl = yes}}</ref>. Гуляў за дубль ждановіцкай «[[Дарыда Менскі раён|Дарыды]]», а пасьля ейнага расфармаваньня перайшоў у «[[Зорка-БДУ Менск|Зорку-БДУ]]». У сэзоне 2010 году замацаваўся пераважна складзе каманды ў Другой лізе. Улетку 2011 году разам з партнэрамі па камандзе [[Павал Грачышка|Паўлам Грачышкам]], [[Артур Слабашэвіч|Артурам Слабашэвічам]] і [[Дзяніс Трапашка|Дзянісам Трапашкам]] далучыўся да клюбу «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]]», які ачоліў [[Юры Пунтус]]. На наступны год разам з гэтым клюбам атрымаў перамогу ў Другой лізе. У 2013—2014 гадах выступаў за «Смалявічы-СТІ» ў Першай лізе, за гэты час стаў адным зь лідэраў каманды. У сьнежні 2014 году была дасягнутая дамоўленасьць аб пераходзе паўабаронцы ў мазырскую «[[Славія Мазыр|Славію]]», якая паводле вынікаў сэзону 2014 году вярнулася ў Найвышэйшую лігу<ref>{{cite web|date = 2014-12-03|url = https://football.by/news/64491 |title = Вратарь "Слонима" и полузащитник "Смолевичей-СТИ" могут пополнить ряды "Славии" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. У сакавіку 2015 году склаў дамову з «Славіяй»<ref>{{cite web|date = 2015-03-17|url = https://football.by/news/67678 |title = Контракты со "Славией" подписали 12 футболистов |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. У складзе мазырчукоў трывала замацаваўся ў першым складзе, выступаў пераважна на пазыцыі апорнага паўабаронцы. У студзені 2017 году выправіўся на прагляд у сядлецкую «[[Погань Седльцы|Погань]]», аднак ня здолеў дамовіцца аб умовах пераходу<ref>{{cite web|date = |url = https://by.tribuna.com/football/1048207318.html |title = Просмотр Шкурко в «Погони» Седльце завершился, стороны не сошлись в условиях контракта |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>. У лютым 2017 году далучыўся да «[[Нафтан Наваполацак|Нафтану]]» і ў выніку падпісаў кантракт з наваполацкім клюбам<ref>{{cite web|date = 2017-02-27|url = https://football.by/news/96593 |title = Мараховский, Штыгель, Лисица и еще четыре игрока стали игроками "Нафтана" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. Быў асноўным гульцом навапалачанаў, але ў ліпені 2017 году пакінуў каманду<ref>{{cite web|date = 2017-07-07|url = https://football.by/news/101795 |title = Теверов, Шкурко и Лепский покинули "Нафтан" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref> і неўзабаве стаў гульцом бабруйскай «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]»<ref>{{cite web|date = 2017-07-27|url = https://football.by/news/102481 |title = Шкурко и Дергай перешли в "Белшину" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>, дзе таксама замацаваўся ў асноўным складзе. Сэзон 2018 году пачынаў у стартавым складзе бабруйчанаў, у траўні атрымаў траўму. Вярнуўся на поле ў ліпені, але пачаў часьцей выходзіць на замену. У студзені 2019 году падоўжыў кантракт з бабруйскім клюбам<ref>{{cite web|date = 2019-01-31|url = https://football.by/news/122781 |title = Турлин, Тупчий и еще четыре игрока продлили контракты с "Белшиной" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. У сэзоне 2019 году пераважна выходзіў на замену. У студзені 2020 году пакінуў «Белшыну»<ref>{{cite web|date = 2020-01-08|url = https://football.by/news/135393 |title = Трапашко и Шкурко покинули "Белшину" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. У красавіку 2020 году далучыўся да рагачоўскага «[[Макслайн Віцебск|Дняпра]]» і стаў капітанам каманды. Паводле вынікаў сэзону 2021 году дапамог камандзе, якая зьмяніла назву на «Макслайн», выйсьці ў Першую лігу. У лютым 2022 году падоўжыў кантракт з клюбам. У якасьці гульца пачатковага складу дапамог «Макслайну» паводле вынікаў сэзону 2022 году прасунуцца ў Найвышэйшую лігу, куды клюб, аднак, ня быў дапушчаны. У лютым 2023 году стала вядома, што паўабаронца застаецца ў «Макслайне» (які пераехаў у [[Віцебск]]) на сэзон 2023 году<ref>{{cite web|date = 2023-02-25|url = https://football.by/news/172315 |title = Баланович и еще четыре игрока продлили контракты с "Макслайном" |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. У сьнежні 2023 году пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2023-12-03|url = https://bel.football/5_igrokov_pokinulo_vitebskiy_makslayn |title = 5 игроков покинуло витебский «Макслайн» |website = bel.football|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. == Статыстыка == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат |- ! Дывізіён !! Матчы !! Галы |- |rowspan="2"| [[Славія Мазыр]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 23 || 0 |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 29 || 4 |- | [[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] ||rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 13 || 0 |- |rowspan="2"| [[Белшына Бабруйск|Белшына]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Першая ліга]] || 15 || 4 |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Першая ліга]] || 17 || 1 |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.pressball.by/footballstat/yaroslav_shkurko/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шкурко, Яраслаў}} [[Катэгорыя:Украінскія футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Энэргетык»-БДУ Менск]] [[Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»]] [[Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Славія» Мазыр]] [[Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нафтан» Наваполацак]] [[Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Белшына» Бабруйск]] [[Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Макслайн» Віцебск]] 5myqwomiocj8rhagpp50ozamdjvtbyo 0 168081 2686387 2676848 2026-08-23T18:28:40Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686387 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Фразынонэ |Лягатып = Frosinone Calcio.svg |ПоўнаяНазва = Frosinone Calcio SRL |Заснаваны = 1906 |Горад = [[Фразынонэ]], [[Італія]] |Стадыён = [[Матуза (стадыён)|Матуза]] |Умяшчальнасьць = 10 000 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ФразынонэЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ФразынонэСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Фразынонэ}} |Прыналежнасьць = Італьянскія }} «'''Фразынонэ'''» ({{мова-it|Frosinone}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Фразынонэ]]. Заснаваны ў 1906 годзе. == Гісторыя == Футбольны клюб «Фразынонэ» паўстаў 5 сакавіка 1906 году дзякуючы намаганьням праўніка і будучага мэру гораду [[Леонэ Віволі]]<ref>[https://www.ciociariaoggi.it/blog/ma-che-ca--lcio-dici/16062/Frosinone-calcio-1928-1906-ha-centodieci-anni-di-vita-e-non-88.html «Centodieci anni di vita: ecco la vera storia della nascita del calcio a Frosinone»]. Ciociaria Oggi.</ref>. Колеры каманды былі першапачаткова чырвона-сінімі паводле гербу гораду<ref>[http://www.comuni-italiani.it/060/038/stemma.html «Stemma Comune di Frosinone»]. Comuni Italiani.</ref>, але пазьней яны была замененыя на жоўты і сіні. Да стварэньня каманды ў рэгіёне Ляцыё існавалі толькі два клюбы, як то «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]» і «Формія». Як плянавалася клюб мусіў улучаць ня толькі футбольнае каманду, але яшчэ дружыны ў іншых відах спорту. Першапачаткова каманда гуляла на пляцоўцы на вуліцы Казыліна Норд, пакуль у 1932 годзе ня быў пабудаваны і адкрыты стадыён [[Матуза (стадыён)|Матуза]]. У 1923 годзе каманда далучылася да [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскай фэдэрацыі футболу]] і пачала спаборнічаць у рэгіянальных лігах, далучыўшыся да чацьвертага дывізіёну чэмпіянату [[Ляцыё]]. У складзе клюбу гулялі і дасьведчаныя гульцы. Гэтак колеры «Фразынонэ» абараняў [[Вінчэнца Фрэзія]], які быў чатырохразовым чэмпіёнам Італіі ў складзе [[Про Вэрчэльлі]], а таксама ўваходзіў у склад нацыянальнай [[Зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]]. На той час ён служыў лейтэнантам у Фразынонэ ў 59-м стралковым палку. У канцы дзесяцігодзьдзя спартовая дзейнасьць у «Фразынонэ» атрымала новы імпульс ад фашысцкае палітыкі стымулаў да фізычных практыкаваньняў і спорту<ref>Augusto Parboni, Lo sport nella concezione fascista, «Lo sport fascista», n. 6 (1928). — С. 1—6.</ref>, а таксама праз стварэньне асобнай правінцыі [[Фразынонэ (правінцыя)|Фразынонэ]], дзякуючы чаму клюб мог спадзявацца на большыя грошы. У 1930-х гадах клюб палепшыў вынікі, але праз [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] спартовыя спаборніцтвы былі спыненыя, а клюб зьнік. Адраджэньне «Фразынонэ» прыпала на чэмпіянат 1945—1946 гадоў, калі каманда далучылася да адной зь ніжэйшых ліг. З 1952 па 1958 гады клюб спабонічаў у чацьвертым дывізіёне. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q110493351|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]]}} {{Гулец1|3|Q137598926|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]]}} {{Гулец1|4|Q59914746|ПА|}} {{Гулец1|5|Q106823739|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]}} {{Гулец1|7|Q124151324|Нап|}} {{Гулец1|8|Q102327599|ПА|}} {{Гулец1|9|Q107999124|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]}} {{Гулец1|10|Q30080273|ПА|}} {{Гулец1|12|Q6789691|Бр|}} {{Гулец1|14|Q28729626|ПА|}} {{Гулец1|16|Q137605956|ПА|}} {{Гулец1|17|Q121778208|Нап|}} {{Гулец|18|{{Сьцяг|Італія}}|ПА|Філіпа Гроса||2006}} {{Гулец1|19|Q69424090|Аб|}} {{Гулец1|20|Q106266670|Аб|}} {{Гулец1|21|Q123467420|Аб|}} {{Гулец1|22|Q124344630|Бр|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|24|Q60734883|ПА|}} {{Гулец1|25|Q982975|Аб|}} {{Гулец1|27|Q20752635|ПА|}} {{Гулец1|29|Q123436877|Нап|}} {{Гулец1|30|Q98046171|Аб|капітан}} {{Гулец1|34|Q110494907|ПА|}} {{Гулец1|40|Q123176679|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]]}} {{Гулец1|42|Q140855668|Нап|}} {{Гулец1|70|Q120491938|ПА|}} {{Гулец1|71|Q55713818|Аб|}} {{Гулец1|73|Q108691113|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]]}} {{Гулец1|79|Q131357489|Аб|}} {{Гулец1|91|Q119377811|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Палерма (футбольны клюб)|Палерма]]}} {{Гулец1|96|Q87758056|ПА|}} {{Гулец|99|{{Сьцяг|Італія}}|Нап|Кевін Барчэльля||2006}} {{Гулец|—|{{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}}|Бр|Эльдын Лоліч||2004}} {{Гулец1|—|Q121509768|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.frosinonecalcio.com/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Фразынонэ‎]] 9f4ms3zejtrxlravvvjx6q1qixu8cbz 0 170434 2686201 2574877 2026-08-23T12:23:22Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686201 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўнары |Лацінка = Daŭnary |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўнараў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = XIV стагодзьдзе |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Івейскі раён|Івейскі]] |Сельсавет = [[Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)|Бакштаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 304 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Колькасьць насельніцтва РБ у 2009 годзе]</ref> |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231339 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 58 |Шырата сэкундаў = 37 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 4 |Даўгата сэкундаў = 48.2 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўнары''' — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Чапунька|Чапунькі]]. Уваходзяць у склад [[Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)|Бакштаўскага сельсавету]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Гісторыя == У канцы XIV ст. [[Вялікі князь літоўскі|вялікі князь]] [[Ягайла]] перадаў вёску ў складзе Бакштаўскай воласьці капітулу Віленскага эпіскапства Вялікага княства Літоўскага. 3 1787 г. арандавалі [[Храптовічы]]. У XIX ст. у Бакштаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Бакштаўскага казённага таварыства. У 1861 г. 68 рэвіскіх душ. Паводле перапісу 1897 г., 30 двароў, 234 жыхары, 284 дзесяціны зямлі. У 1909 г. 42 двары, 305 жыхароў. У 1921—1939 гг. вёска (у 1921 г. 41 двор. 195 жыхароў) у Бакштаўскай гміне Валожынскага павету Наваградскага ваяводзтва Польшчы. 3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (53 двары, 281 жыхар), цэнтар Даўнароўскага сельсавету Юрацішкаўскага раёну. У Вялікую Айчынную вайну ў лістападзе 1942 г. партызаны атрада імя Ф. Э. Дзяржынскага разграмілі тут фашысцкі гарнізон. Вёска была спалена гітлераўцамі. У 1950 г. арганізаваны калгас «Чырвонае поле». 3 1953 г. у калгасе «Змагар». 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне, з 25.2.1960 г. у Бакштаўскім сельсавеце. 3 1969 г. вёска — цэнтар калгасу «Іскра». У 1970 г. 155 жыхароў. Працавалі клюб, аддзяленьне сувязі, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, сярэдняя школа, дзіцячы сад, крама. Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю. У 1999 г. 51 двор, 167 жыхароў. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20160304210210/http://www.dovnary.viriv.info/ Віртуальная Івейшчына] {{Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)}} {{Івейскі раён}} [[Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны]] clyygfgzie2ytv0zad89p1uav98662f 0 170758 2686491 1823017 2026-08-24T00:00:59Z Xqbot 4798 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Новыя Замкі (раён)]] 2686491 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Новыя Замкі (раён)]] 0tsd51bveterpfksorhlmqtyz0z6jvk 0 185545 2686294 2676613 2026-08-23T14:32:20Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686294 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Ятаўтавічы |Лацінка = Jataŭtavičy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ятаўтавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Івейскі раён|Івейскі]] |Сельсавет = [[Івейскі сельсавет|Івейскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 38 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231337 |СААТА = |Выява = Ятаўтавічы. Капліца (01).jpg |Апісаньне выявы = Капліца 1811 году |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 59 |Шырата сэкундаў = 6 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 52 |Даўгата сэкундаў = 34 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́таўтавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля вытоку ракі [[Гарача|Гарачы]]. Уваходзяць у склад [[Івейскі сельсавет|Івейскага сельсавету]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Ятаўт}} Аталд або Адалт (Atald, Adalt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Adalt#v=snippet&q=%40Adalt&f=false S. 157].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Бэрнат|Бернат]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Ятаўт германскаму імю Athald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101.</ref>. == Гісторыя == У XIX — пачатку XX ст. вёска і маёнтак у Лугамавіцкай, потым Юрацішкаўскай валасьцях [[Ашмянскі павет (Віленская губэрня)|Ашмянскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]]. У 1861 г. 30 рэвіскіх душ, у складзе маёнтка Ятаўтавічы памешчыцы Рымашэўскай. У 1866 г. 84 жыхары, у маёнтку 16 жыхароў. Дзейнічала каталіцкая капліца. У 1905 г. 140 жыхароў, 62 дзесяціны зямлі, у маёнтку (належаў памешчыку Гуляніцкаму) 5 жыхароў, 658 дзесяцін зямлі. У 1921—1939 гг. у Юрацішкаўскай гміне Валожынскага, з 1926 г. Лідзкага паветаў [[Наваградзкае ваяводзтва (1921—1939)|Наваградзкага ваяводзтва]] Польшчы. У 1921 г. у вёсцы 29 двароў, 130 жыхароў, у засьценку 9 двароў, 48 жыхароў. 3 12.10.1940 г. вёска (35 двароў, 199 жыхароў) і засьценак (11 двароў, 67 жыхароў) у Бачэшніцкім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. Працавала пачатковая школа. 3 25.6.1941 г. да 7.7.1944 г. пад нямецкай акупацыяй. 22.2.1943 г. вёска была спалена, загінулі 96 вяскоўцаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171123105345/http://old.ivyenews.by/kultura/istoriya/vyaliki-bol-malenkaj-vyoski.html Вялікі боль маленькай вёскі], Івейскі край, 7-05-2011</ref>. У 1949 г. арганізаваны калгас «Перамога». 3 1976 г. у калгасе «Новае жыцьцё» 3 16.7.1954 г. у Лаздунскім сельсавеце. 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 153 жыхары. Працавала крама. Потым у складзе калгаса «Дайліды». Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю. == Насельніцтва == * 1999 год — 67 чалавек, 26 двароў * 2009 год — 38 чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Вынікі перапісу]</ref> == Славутасьці == * Капліца Сэрца Есуса (1811) * Магіла ахвяр нацызму (1961) — на паўночнай ускраіне вёскі, налева ад шашы Менск — Горадня; астанкі мірных жыхароў, якіх 22 лютага 1943 году спалілі нацысты, загінулі 96 чалавек — старыя, жанчыны, дзеці; згарэлі 34 двары == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Іўеўскі раён}} {{Івейскі сельсавет}} {{Івейскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну]] [[Катэгорыя:Івейскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны]] 0nizilvo97tmnsq3rwt7d5yp2bpfm57 0 188250 2686231 2552015 2026-08-23T12:56:00Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686231 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзяманты |Лацінка = Dziamanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Дзямантаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Івейскі раён|Івейскі]] |Сельсавет = [[Івейскі сельсавет|Івейскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 11 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231342 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 54 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 38 |Даўгата сэкундаў = 56 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Дзя́манты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Гаўя (басэйн Нёмана)|Гаўі]]. Уваходзяць у склад [[Івейскі сельсавет|Івейскага сельсавету]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theumondo ([[Тэўда (імя)|Theu]]-mondo)<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA534&dq=theumondo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj46f2Zw8SEAxVEhv0HHbwcDHsQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=theumondo&f=false P. 534].</ref>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Гісторыя == На пачатку XVII ст. вёска маёнтку Іўе ў Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1634 г. 20 аселых гаспадарак, больш за 8 валок зямлі. Уласнасьць Кішкаў. У 2-й палове XVIII ст. вёска маёнтка Гаўя. У XIX — пачатку XX ст. у Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 91 рэвіская душа, вёска адносілася да маёнтка Багмаполь памешчыка А.Брахоцкага. У 1897 г. 55 двароў, 376 жыхароў. У 1909 г. 66 двароў, 298 жыхароў, 346 дзесяцін зямлі. У 1921-1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, з 1926 г. Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 54 двары, 261 жыхар. 3 12.10.1940 г. вёска (76 двароў, 301 жыхар) у Івейскім сельсавеце Івейскага раёну. У лютым 1952 г. арганізаваны калгас «Герой працы», з сакавіка 1953 г. у калгасе «Шлях Леніна». 3 1954 г. у Лукашынскім, з 1959 г. у Івейскім сельсаветах. Пасьля ў складзе калгасу «Іўе». == Насельніцтва == * 1970 год — 143 чалавекі * 1999 год — 24 чалавекі, 12 двароў * 2009 год — 11 чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Вынікі перапісу]</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Іўеўскі раён}} {{Івейскі сельсавет}} {{Івейскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну]] [[Катэгорыя:Івейскі сельсавет]] 5b06ixl8ahnqvzrh2jx11yzkogse4nr 2686233 2686231 2026-08-23T12:56:40Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686233 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзяманты |Лацінка = Dziamanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Дзямантаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Івейскі раён|Івейскі]] |Сельсавет = [[Івейскі сельсавет|Івейскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 11 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231342 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 54 |Шырата сэкундаў = 46 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 38 |Даўгата сэкундаў = 56 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Дзя́манты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Гаўя (басэйн Нёмана)|Гаўі]]. Уваходзяць у склад [[Івейскі сельсавет|Івейскага сельсавету]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Гісторыя == На пачатку XVII ст. вёска маёнтку Іўе ў Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1634 г. 20 аселых гаспадарак, больш за 8 валок зямлі. Уласнасьць Кішкаў. У 2-й палове XVIII ст. вёска маёнтка Гаўя. У XIX — пачатку XX ст. у Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 91 рэвіская душа, вёска адносілася да маёнтка Багмаполь памешчыка А.Брахоцкага. У 1897 г. 55 двароў, 376 жыхароў. У 1909 г. 66 двароў, 298 жыхароў, 346 дзесяцін зямлі. У 1921-1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, з 1926 г. Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 54 двары, 261 жыхар. 3 12.10.1940 г. вёска (76 двароў, 301 жыхар) у Івейскім сельсавеце Івейскага раёну. У лютым 1952 г. арганізаваны калгас «Герой працы», з сакавіка 1953 г. у калгасе «Шлях Леніна». 3 1954 г. у Лукашынскім, з 1959 г. у Івейскім сельсаветах. Пасьля ў складзе калгасу «Іўе». == Насельніцтва == * 1970 год — 143 чалавекі * 1999 год — 24 чалавекі, 12 двароў * 2009 год — 11 чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Вынікі перапісу]</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Памяць/Іўеўскі раён}} {{Івейскі сельсавет}} {{Івейскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну]] [[Катэгорыя:Івейскі сельсавет]] l27wwpot4nyqlpbirvr4b2bff8r8b2b 0 188649 2686456 2676837 2026-08-23T20:05:14Z Dymitr 10914 - склад 2686456 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Рэал Авіеда |Лягатып = Real Oviedo.svg |ПоўнаяНазва = Real Oviedo |Заснаваны = 1926 |Горад = [[Авіеда]], [[Гішпанія]] |Стадыён = [[Карляс Тарт’ерэ (стадыён)|Карляс Тарт’ерэ]] |Умяшчальнасьць = 30 500 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалАвіедаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалАвіедаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалАвіеда}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Гішпанскія }} «'''Рэа́л Авіе́да'''» ({{мова-es|Real Oviedo}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Авіеда]]. Заснаваны ў 1926 годзе. Клюб гуляе на [[Карляс Тарт’ерэ (стадыён)|стадыёне імя Карляса Тарт’ерэ]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220709134034/https://www.rtve.es/deportes/futbol/segunda/equipos/real-oviedo/rd «Real Oviedo | Liga Española 2ª División 2019-20»]. RTVE.</ref>, які адчыніў свае дзьверы 30 верасьня 2000 году, і ўважаецца найбуйнейшым спартовым стадыёнам у [[Астурыя (правінцыя)|Астурыі]]. Мясцовымі супернікамі клюбу лічыцца хіхонскі «[[Спортынг Хіхон|Спортынг]]», процістаяньне зь якім вядомае як [[Астурыйскае дэрбі]]. == Гісторыя == Клюб быў зафундаваны ў 1926 годзе ў выніку зьліцьця клюбаў «Авэтэнсэ» і «Рэал Дэпартыва Авіеда». Першы з памянёных клюбаў быў заснаваны маладымі людзьмі, якія навучаліся ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], дзе футбол ужо быў папулярны. А другі клюб быў створаны празь некалькі гадоў у выніку падзелу першага<ref>[https://web.archive.org/web/20200228131920/https://elsuperhincha.com/26-marzo-se-fundo-real-oviedo/ «Real Oviedo fundado el 26 de Marzo de 1926. 90 años de historia»]. elSuperHincha.</ref>. [[Карляс Тарт’ерэ]] быў першым прэзыдэнтам клюбу<ref>[https://www.realoviedo.info/tartiere.htm «Don Carlos Tartiere»]. Real Oviedo.</ref>. «Авіеда» ўпершыню дасягнуў [[Ля Ліга|Ля Лігі]] празь сем гадоў па стварэньні. [[Файл:Real Oviedo 1926.jpg|значак|зьлева|«Рэал» у 1926 годзе.]] Квартэт нападнікаў у складзе Эміліна, Гале, Эрэрыты і [[Ісыдра Лянгара|Ісыдра Лянгары]], а таксама Касука і Рыкарда Галярт мадэрнізавалі гульню сваёй хуткасьцю і бегам, дапасаваныя вострымі пасамі і футболам у адзін дотык. Склад гэтай каманды быў вядомы як «Электрычныя нападнікі». Усё гэта было павязанае з жорсткім рэжымам трэнаваньняў, распачатым былым мэнэджарам клюбу, англельцам [[Фрэд Пэнтланд|Фрэдам Пэнтландам]]. Лянгара тры гады запар да [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны]] выйграваў трафэй Пічычы, бо «Авіеда» скасоўваў усе рэкорды паводле колькасьці праведзеных галоў. Аднак з пачаткам ваенных дзеяў каманда распалася, бо Лянгара эміграваў у [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвую Амэрыку]], Эрэрыта і Эмілін падпісалі кантракты з «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёнай]]», Гале сышоў у сантандэрскі «[[Расінг Сантандэр|Расінг]]», а Галярт стаў гульцом фэрольскага «[[Расінг Фэроль|Расінгу]]». Калі футбол у краіне аднавіўся ў 1939 годзе, «Авіеда» ўжо ня мог згуляць. Іхняе поле лічылася непрыдатным для гульні, бо войскі [[Франсіска Франка]] за час вайны выкарыстоўвалі стадыён як склад боепрыпасаў. Цягам наступных дзесяцігодзьдзяў клюб вагаўся паміж першым і другім дывізіёнамі, а кульмінацыяй стала найлепшае ў гісторыі трэцяе месца ў сэзоне 1962—1963 гадоў. З нагоды правядзеньня [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету па футболе]] ў Гішпаніі ў 1982 годзе стадыён быў цалкам абноўлены. У 1988 годзе «Авіеда» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён, выгуляўшы «[[Мальёрка Пальма|Мальёрку]]» ў плэй-оф, і заставаўся ў Ля Лізе ажно 13 сэзонаў запар. У [[Ля Ліга 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]] каманда фінішавала на шостым радку, упершыню кваліфікаваўшыся ў эўрапейскія кубкавыя турніры. У першым жа раўндзе клюб быў выбіты італьянскім «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». У 1992 годзе «Рэал», як і большасьць гішпанскіх футбольных клюбаў, быў вымушаны стаць публічным акцыянэрным спартовым таварыствам. Пачатковы акцыянэрны капітал склаў 3,6 мільёнаў эўра<ref>[https://web.archive.org/web/20141220150007/http://www.realoviedo.es/en/el-club/historia//preview////pagina-8/1237130/pdf.html «Real Oviedo History»]. Real Oviedo</ref>. 4 кастрычніка 1995 году дружына згуляла свой 1000-ы матч у Ля Лізе. У 2000 годзе новы [[Карляс Тарт’ерэ (стадыён)|стадыён імя Карляса Тарт’ерэ]] на {{Лік|30500}} месцаў стаў новай арэнай «Рэалу». Ён быў афіцыйна адкрыты 20 верасьня 2000 году матчам паміж «Авіеда» і сэрбскім «[[Партызан Бялград|Партызанам]]», дзе гішпанцы саступіў гасьцям зь лікам 0:2. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.realoviedo.es/ Афіцыйны сайт] {{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}} [[Катэгорыя:Авіеда]] 5ibadr1ewzk9xqmpbd9val5swa7ihgp 0 188953 2686408 2672919 2026-08-23T19:13:27Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686408 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Парыж |Лягатып = Paris FC logo.svg |ПоўнаяНазва = Paris Football Club |Заснаваны = 1969 |Горад = [[Парыж]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Шарлеці (стадыён)|Шарлеці]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|20000}} |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ПарыжЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ПарыжСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Парыж}} |Сайт = http://www.parisfootballclub.com/ |Прыналежнасьць = Францускія }} «'''Парыж'''» ({{мова-fr|Paris}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Парыж]]у. Заснаваны ў 1969 годзе. Свае хатнія матчы ладзіць на стадыёне [[Шарлеці (стадыён)|Шарлеці]], які месьціцца ў 13-й акрузе Парыжу. З 2024 году найбольшай дзелю акцыяў валодае сям’я Арно, маючы на сёньня 52,4{{%}} акцыяў. Аўстрыйскаму канглямэрату [[Red Bull GmbH|Red Bull]] належыць 10,6{{%}} акцыяў. == Гісторыя == У спробе аднавіць прафэсійны футбол у сталіцы 1 жніўня 1969 году быў закладзены футбольны клюб «Парыж». На мэце была пастаўленая задача на выступы каманды ў першым дывізіёне ўжо ў хуткім часе. Прапановы аб’яднаньня з «[[Сэдан (футбольны клюб)|Сэданам]]» былі адхіленыя, таму «Парыжу» давялося далучыцца да другога дывізіёну. У хуткім часе каманда здолела аб’яднацца з «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]», які на той час быў прадстаўніком Парыжу ў Лізе 1. Цяперашні футбольны клюб «Парыж» паўстаў у 1972 годзе, калі клюб аддзяліўся ад «Пары Сэн-Жэрмэну», бо сталічны мэр адмовіўся падтрымаць непарыскі клюб. Справа ў тым, што першапачаткова клюб месьціўся ў грамадзе [[Сэн-Жэрмэн-ан-Ле]]. У выніку «Парыж» і «Пары Сэн-Жэрмэн» сталіся асобнымі футбольнымі клюбамі. У пачатку [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 1972—1973 гадоў|сэзону 1972—1973 гадоў]] «Парыж» гуляў у першым дывізіёне, прымаючы гасьцей на стадыёне [[Парк дэ Прэнс]]. Праз два сэзоны клюб вылецеў у другі дывізіён, што супала з выхадам «Пары Сэн-Жэрмэн» у найвышэйшы дывізіён і пераездам гэтай каманды на Парк дэ Прэнс. Пасьля чатырох гадоў у другім дывізіёне «Парыж» вярнуўся ў элітны дывізіён у [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 1978—1979 гадоў|сэзоне 1978—1979 гадоў]]. Тым ня менш, сэзон быў цяжкім і прывёў да таго, што клюб выбыў у дывізіён ніжэй адразу па вяртаньні. [[Файл:Team paris fc.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 2009 годзе.]] У 1983 годзе футбольны клюб «Парыж», якім тады валодаў прамысловец [[Жан-Люк Лягардэр]], аб’яднаўся з клюбам «[[Расінг Парыж|Расінг]]». У той час як «Расінг» заставаўся ў першым дывізіёне, такая частка структуры, якая працягвала быць «Парыжам» трапіла ў чацьверты дывізіён. Праз абмежаваныя рэсурсы парыская каманда апынулася ў пятым дывізіёне, але хутка вярнулася ў чацьверты дывізіён у 1988 годзе. У наступным сэзоне парыжане здабылі месца ў трэцім дывізіёне, дзе заставаліся яажно 12 гадоў. У 2000 годзе клюб апусьціўся ў аматарскі чэмпіянат Францыі. У ліпені 2020 году ў каманды зьявіўся новы стратэгічны эканамічны партнэр, якім стала кіраўніцтва каралеўства [[Бахрэйн]]у. Дамову была завершаная капітальнымі ўкладаньнямі дзеля паляпшэньня фінансавага стану клюбу, што дало каралеўству 20{{%}} акцыяў. У дадатак да гэтых інвэстыцыяў, Бахрэйн стаў галоўным спонсарам клюбу. Рада Парыжу мусіла прагаласаваць за аднаўленьне штогадовай субвэнцыі, якую горад звычайна вылучае парыскаму клюбу, але некалькі некамэрцыйных арганізацыяў, якія базуюцца ў Парыжы, заклікалі мескія ўлады зьвярнуць увагу на парушэньні правоў чалавека і сьмяротным пакараньні ў Бахрэйне. Парыская рада абвінаваціла каралеўства ў адцягненьні грамадзкай увагі ад злоўжываньняў з дапамогай такога папулярнага віду спорту, як футбол. Рада заклікала вызваліць усіх затрыманых, асуджаных Бахрэйнам на падставе прызнаньняў, атрыманых з дапамогай катаваньняў. У кастрычніку 2024 году паведамлялася, што сям’я Арно набудзе ў мажарытарны пакет акцыяў, у той час як мінарытарным пакетам завалодае канцэрн [[Red Bull GmbH]]<ref>[https://www.lemonde.fr/sport/article/2024/10/09/le-paris-fc-bientot-rachete-par-la-famille-arnault-et-le-groupe-red-bull_6347670_3242.html «Le Paris FC bientôt racheté par la famille Arnault et le groupe Red Bull»]. Le Monde. </ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|2|Q108788781|Аб|}} {{Гулец1|4|Q21621940|ПА|}} {{Гулец1|5|Q61749038|Аб|}} {{Гулец1|6|Q104839804|Аб|}} {{Гулец1|10|Q98609820|Нап|}} {{Гулец1|11|Q97349446|Нап|}} {{Гулец1|14|Q15906939|Аб|}} {{Гулец1|16|Q124744501|Бр|}} {{Гулец1|17|Q122460961|ПА|}} {{Гулец1|19|Q118877263|Аб|}} {{Гулец1|21|Q26704596|ПА|}} {{Гулец1|23|Q133842579|ПА|}} {{Гулец1|27|Q15900645|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|28|Q28074121|Аб|}} {{Гулец1|31|Q104745615|Аб|}} {{Гулец1|33|Q21621804|ПА|}} {{Гулец1|35|Q118207|Бр|}} {{Гулец1|93|Q20666686|Нап|}} {{Гулец1|—|Q110607238|Аб|}} {{Гулец1|—|Q108649628|Аб|}} {{Гулец1|—|Q134608317|Аб|}} {{Гулец1|—|Q115466263|Нап|}} {{Гулец1|—|Q132130306|ПА|}} {{Гулец1|—|Q112130343|Нап|}} {{Гулец1|—|Q106457287|Нап|}} {{Гулец1|—|Q134393459|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20110204080837/http://parisfootballclub.com/ Афіцыйны сайт] {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Спорт у Парыжы]] eo2s6webl8jk5arat69ugqr7xrys1y4 0 196655 2686371 2676847 2026-08-23T18:19:18Z Dymitr 10914 + склад 2686371 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Вэнэцыя |Лягатып = Venezia FC crest.svg |ПоўнаяНазва = Venezia Football Club S.r.l. |Заснаваны = 1907 |Горад = [[Вэнэцыя]], [[Італія]] |Стадыён = [[П’ерлюіджы Пэнца (стадыён)|П’ерлюіджы Пэнца]] |Умяшчальнасьць = 7450 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ВэнэцыяЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ВэнэцыяСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Вэнэцыя}} |Прыналежнасьць = Італьянскія | pattern_la1 = _venezia2122h | pattern_b1 = _venezia2122h | pattern_ra1 = _venezia2122h | pattern_sh1 = _venezia2122h | pattern_so1 = _venezia2122h | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _venezia2122a | pattern_b2 = _venezia2122a | pattern_ra2 = _venezia2122a | pattern_sh2 = _venezia2122a | pattern_so2 = _venezia2122a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _venezia2122t | pattern_b3 = _venezia2122t | pattern_ra3 = _venezia2122t | pattern_sh3 = _venezia2122t | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 00ddff | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 00ddff | socks3 = 00ddff }} «'''Вэнэцыя'''» ({{мова-it|Venezia}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Вэнэцыя|Вэнэцыі]]. Заснаваны ў 1907 годзе. Уладальнікі [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (1941). == Гісторыя == Футбольны клюб «Вэнэцыя» паўстаў 14 сьнежня 1907 году, дзякуючы руплівасьці 20 энтузіястаў, які дамаглі зьліцьця футбольных сэкцыяў двух вэнэцыянскіх спартовых клюбаў, як то таварыства баявой гімнастыкі і «Канстантына Рэер». Месцам, абраным заснавальнікамі, каб даць жыцьцё новаму футбольнаму клюбу, стаў рэстаран Да Нанэ ін Кортэ дэль’Орса недалёка ад Кампа-Сан-Барталяміё. Сярод заснавальнікаў былі Давідэ Фана, які быў абраны першым прэзыдэнтам каманды, а таксама Вальтэр Эмісэгер з швайцарскага клюбу «[[Вінтэртур (футбольны клюб)|Вінтэртур]]». Эмісэгер стаў першым трэнэрам каманды і ейным капітанам<ref>Un Secolo di Calcio Venezia, Il Venezia dalla nascita al girone unico, Michele Gottardi. — С. 3—4.</ref>. [[Файл:Associazione Fascista Calcio Venezia - Coppa Italia 1940-41.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Вэнэцыі» з кубкам Італіі ў 1941 годзе.]] У першыя гады матчы клюбу ладзіліся ў сасновым лесе Сант’Элены. Першыя матчы «Вэнэцыі» былі згуляныя супраць камандаў з [[Падуя|Падуі]], [[Вэрона|Вэроны]] і [[Вічэнца|Вічэнцы]], а таксама супраць экіпажаў караблёў, якія прыбывалі ў порт [[Вэнэцыя|Вэнэцыі]]. Першай футбольнай сустрэчай клюбу зважаецца матч 22 сьнежня 1907 году супраць клюбу «[[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнца]]», які скончыў унічыю зь лікам 1:1<ref>Un secolo di Calcio Venezia, Il Venezia dalla nascita al girone unico, Michele Gottardi. — С. 10.</ref>. «Вэнэцыя» дэбютавала ў найвышэйшым дывізіёне Італіі ў 1909 годзе. Зьяўляючыся адзіным клюбам з [[Вэнэта]], «Вэнэцыя» была наўпрост дапушчаная да паўфіналу, дзе сустрэлася зь пераможцам зоны [[Лямбардыя|Лямбардыі]] клюбам «[[Інтэрнацыянале Мілян|Мілянэзэ]]», але была разгромленая зь лікам 7:1 у першым матчы і лікам 11:2 у матчы ў адказ<ref>Agendina Barlassina 1937—38. — С. 36.</ref>. «Вэнэцыя» брала ўдзел у Прыма-катэгорыі, якая была найвышэйшым дывізіёнам чэмпіянату Італіі, з сэзону 1910—1911 гадоў па сэзон 1914—1915 гадоў, які стаў апошнім перад далучэньнем Італіі ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]. 7 верасьня 1913 году быў адкрыты вэнэцыянскі стадыён на востраве Сант’Элена, які сёньня вядомы як [[П’ерлюіджы Пэнца (стадыён)|П’ерлюіджы Пэнца]]. На ім была крытая трыбуна дзеля 500 гледачоў<ref>Un Secolo di Calcio Venezia, Storia del Penzo, Renato Vidal. — С. 27.</ref>. У красавіку 1919 году клюб быў аб’яднаны зь яшчэ адной каманды гораду — «Аўрорай». У гэты ж час урад даў клюбу 40 тысяч лір у якасьці кампэнсацыі за выкарыстаньне спартовай пляцоўкі ў якасьці вайсковай базы. У 1920-я гады «Вэнэцыя» часта гуляла ў другім дывізіёне. 1 жніўня 1934 году клюб вярнуўся да сваіх традыцыйных чорнага і зялёнага колераў<ref>Un Secolo di Calcio Venezia, Dalla Serenissima alla presidenza Bennati, Pietro Bortoluzzi. — С. 40.</ref>. У сэзоне 1934—1935 гадоў «Вэнэцыя» заняла 11-ы радок і была паніжаная ў Сэрыю С, але знаходжаньне ў трэцім дывізіёне было нядоўгім, бо ўжо праз год клюб прасунуўся ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]]. Каманда працягвала змагацца ў другім дывізіёне, няблага выступаючы ў айчынным кубку. У сэзоне 1938—1939 гадоў дружына заняла другое месца і атрымала павышэньне ў [[Сэрыя А|Сэрыю А]], што было дасягнута драматычным чынам, бо вэнэцыяны перамоглі «[[Аталянта Бэргама|Аталянту]]» ў [[Бэргама]] зь лікам 0:1 у апошнім туры і абагналі іх у табліцы толькі за кошт найлепшай розьніцы галоў<ref>Almanacco illustrato del calcio italiano 1940. — С. 166.</ref>. Пераможны гол быў на рахунку [[Франчэска Пэрніга]]<ref>Un Secolo di Calcio Venezia, Dalla Serenissima alla presidenza Bennati, Pietro Bortoluzzi. — С. 50.</ref>. Ажно да спыненьня футболу ў Італіі ў сувязі з [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайной]] «Вэнэцыя» заставалася ў Сэрыі А, здабыўшы [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]] ў 1941 годзе і змагаючы за скудэта ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1941—1942 гадоў|сэзоне 1941—1942 гадоў]]. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q98929151|Бр|}} {{Гулец1|2|Q123735549|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|3|Q117730926|Аб|}} {{Гулец1|4|Q60791975|Аб|}} {{Гулец1|5|Q14964792|Аб|}} {{Гулец1|6|Q51455020|ПА|капітан}} {{Гулец1|7|Q121271905|Нап|}} {{Гулец1|8|Q124666675|ПА|}} {{Гулец1|9|Q66382854|Нап|}} {{Гулец1|10|Q58215731|Нап|}} {{Гулец1|11|Q126373302|Нап|}} {{Гулец1|14|Q59306442|Аб|}} {{Гулец1|17|Q63364037|Аб|}} {{Гулец1|18|Q125885075|Аб|}} {{Гулец1|19|Q58215762|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|20|Q105955048|Аб|}} {{Гулец1|21|Q70755514|ПА|}} {{Гулец1|23|Q29001672|Бр|}} {{Гулец1|25|Q120389429|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|26|Q21063639|ПА|}} {{Гулец1|27|Q128839945|ПА|}} {{Гулец1|28|Q140855770|Бр|}} {{Гулец1|29|Q37305729|Нап|}} {{Гулец1|30|Q136129942|ПА|}} {{Гулец1|32|Q151518|ПА|}} {{Гулец1|33|Q27921588|Аб|}} {{Гулец1|36|Q140855786|ПА|}} {{Гулец1|37|Q28718200|ПА|}} {{Гулец1|42|Q117243070|Аб|}} {{Гулец1|45|Q62059870|Нап|}} {{Гулец1|55|Q67402231|ПА|}} {{Гулец1|56|Q133801107|Нап|}} {{Гулец1|71|Q42909631|ПА|}} {{Гулец1|90|Q111740063|Нап|}} {{Гулец1|95|Q136756913|Аб|}} {{Гулец1|96|Q21055339|Бр|}} {{Гулец1|—|Q140855795|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.veneziafc.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Вэнэцыя]] 9pioge4dz1rhsl6knpe7yqystejb6zk 0 199402 2686483 2652397 2026-08-23T20:39:34Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686483 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Гнеўчыцы |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Гнеўчыцаў |Трансьлітараваная назва = Hnieŭčycy |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]] |Раён = [[Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)|Янаўскі]] |Сельсавет = [[Рудзкі сельсавет|Рудзкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 359 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 225815 |СААТА = |Выява = Hnieŭčycy, Hrada. Гнеўчыцы, Града (N. Orda, 27.05.1863).jpg |Апісаньне выявы = [[Напалеон Орда|Н. Орда]]. «Поле бітвы Траўгута каля фальварку Града (паблізу вёскі Гнеўчыцы)» |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 2 |Шырата сэкундаў = 16 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 31 |Даўгата сэкундаў = 38 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Гне́ўчыцы'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} С. 141</ref> (таксама — ''Гні́ўчыцы''<ref name="daviednik" />) — [[вёска]] ў [[Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)|Янаўскім раёне]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Рудзкі сельсавет|Рудзкага сельсавету]]. На поўначы вёскі працякае [[Дняпроўска-Бужанскі канал]]. == Гісторыя == Да 2013 году вёска ўваходзіла ў [[Крытышынскі сельсавет]]. Пасьля ліквідацыі сельсавету, 26 чэрвеня 2013 году перададзена ў склад [[Рудзкі сельсавет|Рудзкага сельсавету]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913b0058875&p1=1 «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Ивановского района Брестской области». Решение Брестского областного Совета депутатов от 26 июня 2013 г. № 287]{{Недаступная спасылка|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}</ref><ref>[http://www.levonevski.net/pravo/normreg2013/num00/d00449.html Решение Брестского областного Совета депутатов от 26.06.2013 № 287 «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Ивановского района Брестской области»]{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == * 2009 год — 359 жыхароў * 1999 год — 422 жыхары == Славутасьці == У вёсцы знаходзілася Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы, пабудаваная ў 1882, помнік народнага дойлідзтва<ref>{{radzima|551}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160311025222/http://pomnik.h12.ru/gneuczycy_spp01.htm Свята-Параскева-Пятніцкая царква]</ref>, была разабрана ў 1980-х<ref> {{Спасылка |url=https://globustut.by/gnevchicy/ |выдавец=[[Глёбус Беларусі]] |загаловак=Гнеўчыцы |копія=https://web.archive.org/web/20180721024338/http://globus.tut.by/gnevchicy/index.htm |дата копіі=2018-07-21 |мова=ru}}</ref>. == Асобы == * [[Валянціна Кукса]] (1951—2014) — беларуская пісьменьніца == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} {{Рудзкі сельсавет}} {{Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)}} [[Катэгорыя:Рудзкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)]] gigbtnp2i4zkcy5scytts64ppvilydj 0 205430 2686196 2574876 2026-08-23T11:59:34Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686196 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўнарышкі |Лацінка = Daŭnaryški |Статус = хутар |Назва ў родным склоне = Даўнарышкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Астравецкі раён|Астравецкі]] |Сельсавет = [[Варнянскі сельсавет|Варнянскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 11 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="pop" /> |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 49 |Шырата сэкундаў = 45 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўна́рышкі'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 81—82.</ref> (таксама — ''Даўнары́шкі''<ref name="daviednik" />) — хутар у [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Вяльля|Вяльлі]]. Уваходзяць у склад [[Варнянскі сельсавет|Варнянскага сельсавету]] [[Астравецкі раён|Астравецкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == 26 лютага 2013 году хутар перадалі зь ліквідаванага [[Трокеніцкі сельсавет|Трокеніцкага]] ў [[Варнянскі сельсавет]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160304210204/http://www.pravo.by/main.aspx?guid=12551&p0=D913r0057134 «О некоторых вопросах административно-территориального устройства Островецкого района Гродненской области». Решение Гродненского областного Совета депутатов от 26 февраля 2013 г. № 224]{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 9 чалавек * 2009 год — 11 чалавек<ref name="pop">[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Колькасьць насельніцтва Беларусі на кастрычнік 2009 году]</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Варнянскі сельсавет}} {{Астравецкі раён}} [[Катэгорыя:Варнянскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёну]] 1yyzyxqqdns6mg08yaazn9w0097v4rp 0 213466 2686244 2573925 2026-08-23T13:04:38Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686244 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Вялікія Эйсманты |Лацінка = Vialikija Ejsmanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вялікіх Эйсмантаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1570 |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкі]] |Сельсавет = [[Эйсмантаўскі сельсавет|Эйсмантаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 763 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="pop" /> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Kościół w Wielkich Eysymontach front.jpg |Апісаньне выявы = Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і Сьвятога Яна Непамука |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 59 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 4 |Даўгата сэкундаў = 29 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Вялі́кія Э́йсманты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 119.</ref> — вёска [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Верацейка|Верацейкі]]. Цэнтар [[Эйсмантаўскі сельсавет|сельсавету]] [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Эйсімонт}} Эйсэнмунд або Эйсмунд (Eisenmund, Eismund<ref name="Rymut-1999-178">Rymut K. Nazwiska Polaków: słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. — Kraków, 1999. [http://www.genezanazwisk.pl/content/ejsmond S. 178]{{Недаступная спасылка|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22eisenmund%22+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi78N_1yPCBAxXeg_0HHbpaB60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22eisenmund%22%20namenkunde&f=false S. 170].</ref><ref name="Rymut-1999-178"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ісавін]], [[Ізмунт]]; германскія імёны Isbodus, Isovin, Ismund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Эйсмант германскаму імю Eismund сьцьвердзіў польскі спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] [[Казімер Рымут]]<ref name="Rymut-1999-178"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Эйсмант (Ejsmont) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. == Гісторыя == Упершыню ўпамінаецца ў дакумэнтах караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] за 1570 год. Тады ўладальнікамі гэтых земляў быў баярын Амброзі Эйсымонт. З канца XVI — пачатку XVII стагодзьдзя Эйсманты ўпамінаюцца як шляхецкая [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]], гэта значыць, што мясцовасьць у большасьці была заселеная сярэдняй і дробнай шляхтай, якая ня мела ўласных сялянаў і апрацоўвала зямлю ўласнаручна. У 1660 годзе сродкамі Ганны Эйсымантовай (жонкі Паўла) і яе сына Якуба ў вёсцы збудавалі першы касьцёл пад тытулам Найсьвяцейшай Панны Марыі і Сьвятога Яна Непамука, а кароль і вялікі князь [[Ян Казімер]] узьвёў тады Эйсманты ў ранг парафіі. Прадстаўнікі роду Эйсымонтаў валодалі маёнткам да 1832 году. Па сьмерці Атаназы Эйсыманта, уся маёмасьць перайшла яго дачцэ Эве, якая была на той час у шлюбе з гарадзенскім судзьдзём Юзафам Ясколдам. У міжваенны мястэчка было адміністрацыйным цэнтрам аднайменнай гміны [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]]. На 1996 год у Вялікіх Эйсмантах было 278 двароў. == Насельніцтва == * 1996 год — 829 чалавек * 1999 год — 784 чалавекі * 2009 год — 763 чалавекі<ref name="pop">[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Колькасьць насельніцтва Беларусі на кастрычнік 2009 году]</ref> == Славутасьці == * [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і Сьвятога Яна Непамука (Вялікія Эйсманты)|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і Сьвятога Яна Непамука]] (1850) == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://radzima.org/be/miejsce/vyalikiya-eysmanty.html Вялікія Эйсманты], [[Radzima.org]] {{Эйсмантаўскі сельсавет}} {{Бераставіцкі раён}} [[Катэгорыя:Эйсмантаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бераставіцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] p3nfjj62sy91mcw8gm0soa6j99qbfmr 0 221473 2686202 2660388 2026-08-23T12:23:54Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686202 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўнары}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўнары |Лацінка = Daŭnary |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Даўнараў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Сьвіслацкі раён|Сьвіслацкі]] |Сельсавет = [[Вердаміцкі сельсавет|Вердаміцкі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 0 |Шырата сэкундаў = 40 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 19 |Даўгата сэкундаў = 20 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўна́ры''' — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Сьвінка|Сьвінкі]]. Уваходзілі ў склад [[Вердаміцкі сельсавет|Вердаміцкага сельсавету]] [[Сьвіслацкі раён|Сьвіслацкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Гісторыя == Вёску ліквідавалі ў 1986 годзе<ref>Рашэнні выканкома Гродзенскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 17 лістапада і 22 снежня 1986 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 3 (1881).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Вердаміцкі сельсавет}} {{Сьвіслацкі раён}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Сьвіслацкага раёну]] bi4o13wznvp2g44224lwx0kwk8wpshe 0 223189 2686271 2597962 2026-08-23T13:25:49Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686271 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўгердзішкі |Лацінка = Daŭhierdziški / Daŭgierdziški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўгердзішак |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскі]] |Сельсавет = [[Пагародзенскі сельсавет|Пагародзенскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 15 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="pop" /> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 8 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 5 |Даўгата сэкундаў = 11 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўгердзі́шкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 155.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Дзітва|Дзітвы]]. Уваходзяць у склад [[Пагародзенскі сельсавет|Пагародзенскага сельсавету]] [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Знаходзяцца ў [[Пагранічная зона|пагранічнай зоне]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220206144211/https://gpk.gov.by/by/pagranichnaya-zona-palasa/peralik-naselenykh-punkta-razmeshchanykh-u-pagranichnay-zone/ Пералік населеных пунктаў, разьмешчаных у пагранічнай зоне], Сайт пагранічнага камітэту Рэспублікі Беларусь</ref>. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўгерд (імя)}} Даўгард (Daugaard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Daugaard#v=snippet&q=Daugaard&f=false P. 113].</ref><ref>Møller N. Kalaalit aqqi. — Oqaasileriffik, 2015.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Daugaard Daugaard], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Dauharjis, Damondus, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгерд азначае «здольны да аховы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Германскае паходжаньне імя Даўгірд сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Даўгірд (Dowgird) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Літва» энцыкляпэдыі [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год)<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>. == Гісторыя == Да 19 красавіка 1973 году вёска ўваходзіла ў склад [[Паляцкіскі сельсавет|Паляцкіскага сельсавету]]<ref>Рашэнне выканаўчага камітэта Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 19 красавіка 1973 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1973, № 17 (1391).</ref>. == Насельніцтва == * 2009 год — 15 чалавек<ref name="pop">[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Колькасьць насельніцтва Беларусі на кастрычнік 2009 году]{{ref-ru}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Пагародзенскі сельсавет}} {{Вярэнаўскі раён}} [[Катэгорыя:Пагародзенскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вярэнаўскага раёну]] qvt1cajbpss5hdvqhp84by75681m2mh 0 224039 2686295 2678187 2026-08-23T14:32:31Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686295 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Ятаўты |Лацінка = Jataŭty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ятаўтаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскі]] |Сельсавет = [[Радунскі сельсавет|Радунскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 3 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="pop" /> |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 3 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 6 |Даўгата сэкундаў = 4 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́таўты'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 139.</ref> (таксама — ''Ятаўты́''<ref name="daviednik"/>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Дзітва|Дзітвы]]. Уваходзяць у склад [[Радунскі сельсавет|Радунскага сельсавету]] [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Ятаўт}} Аталд або Адалт (Atald, Adalt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Adalt#v=snippet&q=%40Adalt&f=false S. 157].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Бэрнат|Бернат]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Ятаўт германскаму імю Athald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101.</ref>. == Насельніцтва == * 2009 год — 3 чалавекі<ref name="pop">[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Колькасьць насельніцтва Беларусі на кастрычнік 2009 году]{{ref-ru}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Радунскі сельсавет}} {{Вярэнаўскі раён}} [[Катэгорыя:Радунскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вярэнаўскага раёну]] 9vxjcsclq1j9x0wja393g4hdfzqvkvb 0 234580 2686438 2579610 2026-08-23T19:53:56Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686438 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = Чаўлы́ткі |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Вялейскі раён|Вялейскі]] |Сельсавет = [[Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)|Любанскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 38 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 57 |Даўгата сэкундаў = 47 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> (таксама сустракаецца — ''Чаўлы́ткі, мн.''<ref name="daviednik"/>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Ментынь|Ментыні]]. Уваходзіць у склад [[Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)|Любанскага сельсавету]] [[Вялейскі раён|Вялейскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Гісторыя == У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Даўбарова апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Вялейскім павеце спачатку Менскай, а з 1843 году — Віленскай губэрні. 25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўбарова абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Куранец апынуўся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у гміне Куранец Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі. На 1931 год тут было 10 двароў<ref name="WMRP">Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 6.</ref>. == Насельніцтва == * 1931 год — 72 чал.<ref name="WMRP"/> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)}} {{Вялейскі раён}} [[Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну]] 90u76kw5oarcxv2x7jvo8mym91swccx 0 236227 2686255 2685878 2026-08-23T13:12:25Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686255 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рыманды |Лацінка = Rymandy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рыманды |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Шчучынскі раён|Шчучынскі]] |Сельсавет = [[Каменскі сельсавет (Шчучынскі раён)|Каменскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 5 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 32 |Шырата сэкундаў = 57 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 29 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Ры́манды'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], у міжрэччы [[Ельня (рака)|Ельні]] і [[Скідалька|Скідалькі]]. Уваходзяць у склад [[Каменскі сельсавет (Шчучынскі раён)|Каменскага сельсавету]] [[Шчучынскі раён|Шчучынскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Рымант}} Рымісмунд, Рымунд або Рымонд (Rimismund, Rimund, Rimmond<ref name="Ray-1944-291">Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Rimmond&dq=Rimmond&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiDr4f0x-WFAxXh_7sIHQUgCToQ6AF6BAgHEAI S. 291].</ref>, Rimond<ref name="Ray-1944-291"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rihmund+Rimund#v=snippet&q=Rihmund%20Rimund&f=false S. 1268, 1277].</ref><ref name="Ray-1944-291"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рым (імя)|-рым-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымейка]], [[Рымель]], [[Рыман]]; германскія імёны Rimicho, Riemel, Rimann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Рымонт азначае «непарушная гарлівасьць» (тое ж, што і імя [[Мантырым (імя)|Монтрым]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24—25.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 — 6 чалавек * 2009 — 5 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Каменскі сельсавет (Шчучынскі раён)}} {{Шчучынскі раён}} [[Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Шчучынскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну]] eqhxznp6egrmrabbp2ioq9mna1ufweo 0 244452 2686279 2460343 2026-08-23T14:04:13Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686279 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Гінтаўшчына |Лацінка = Hintaŭščyna / Gintaŭščyna |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Гінтаўшчыны |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Валожынскі раён|Валожынскі]] |Сельсавет = [[Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)|Валожынскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 7 |Шырата сэкундаў = 49 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 39 |Даўгата сэкундаў = 57 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Гі́нтаўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], у міжрэччы [[Бярэзіна (басэйн Нёмана)|Барэзіны]] і [[Іслач]]ы. Уваходзіць у склад [[Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)|Валожынскага сельсавету]] [[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Гента (імя)}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref name="Gerchow-1988-396">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-396"/><ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. == Гісторыя == Да 30 кастрычніка 2009 году Гінтаўшчына ўваходзіла ў склад [[Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)|Валожынскага сельсавету]]. Вёска была перададзена ў склад [[Узбалацкі сельсавет|Узбалацкага сельсавету]]. 28 траўня 2013 году сельсавет быў ліквідаваны, усе населеныя пункты былі перададзеныя ў склад Валожынскага сельсавету. == Асобы == * [[Анатоль Сікорскі]] (нар. 1956) — [[кандыдат мэдыцынскіх навук]], [[дацэнт]], рэктар [[Беларускі дзяржаўны мэдычны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)}} {{Валожынскі раён}} [[Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну]] le9ziy0vsbipyld1sgcql74ekxhqntq 2686280 2686279 2026-08-23T14:04:33Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686280 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Гінтаўшчына |Лацінка = Hintaŭščyna / Gintaŭščyna |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Гінтаўшчыны |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Валожынскі раён|Валожынскі]] |Сельсавет = [[Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)|Валожынскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 7 |Шырата сэкундаў = 49 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 39 |Даўгата сэкундаў = 57 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Гі́нтаўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], у міжрэччы [[Бярэзіна (басэйн Нёмана)|Барэзіны]] і [[Іслач]]ы. Уваходзіць у склад [[Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)|Валожынскага сельсавету]] [[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Гента (імя)}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref name="Gerchow-1988-396">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-396"/><ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. == Гісторыя == Да 30 кастрычніка 2009 году Гінтаўшчына ўваходзіла ў склад [[Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)|Валожынскага сельсавету]]. Вёска была перададзена ў склад [[Узбалацкі сельсавет|Узбалацкага сельсавету]]. 28 траўня 2013 году сельсавет быў ліквідаваны, усе населеныя пункты былі перададзеныя ў склад Валожынскага сельсавету. == Асобы == * [[Анатоль Сікорскі]] (нар. 1956) — [[кандыдат мэдыцынскіх навук]], [[дацэнт]], рэктар [[Беларускі дзяржаўны мэдычны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)}} {{Валожынскі раён}} [[Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну]] c36atrjbxxy22p3lldyesflp21e8840 0 248567 2686496 2610094 2026-08-24T05:45:33Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686496 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Кампінас |Статус = горад |Код мовы назвы краіны = pt |Краіна = Бразылія |Назва ў родным склоне = Кампінасу |Шырата паўшар’е = паўднёвае |Шырата градусаў = 22 |Шырата хвілінаў = 54 |Шырата сэкундаў = 21 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 47 |Даўгата хвілінаў = 03 |Даўгата сэкундаў = 39 }} '''Кампі́нас''' ({{мова-pt|Campinas}}) — горад у [[Бразылія|Бразыліі]], які месьціцца ў штаце [[Сан-Паўлу (штат)|Сан-Паўлу]]. Паводле ацэнак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 1,2 млн жыхароў, што робіць яго чатырнаццатым паводле колькасьці насельніцтва горадам Бразыліі і трэцім паводле колькасьці насельніцтва ў штаце. [[Кампінаскі ўнівэрсытэт]] уваходзіць у лік найлепшых унівэрсытэтаў Бразыліі і ўсёй [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыцы]]<ref>[http://www.topuniversities.com/university-rankings/latam-university-rankings/2015#sorting=rank+region=+country=+faculty=+stars=false+search= «QS University Rankings: Latin America 2015»]. Top Universities.</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Mapa de Campinas de 1929.jpg|міні|зьлева|Мапа чыгуначнага злучэньня Кампінасу 1929 году]] Горад быў заснаваны [[Франсішку Барэту Лэмі]] 14 ліпеня 1774 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210926220839/http://www.emdec.com.br/eficiente/sites/portalemdec/pt-br/site.php?secao=noticiasturismo&pub=4505 «Rua Barreto Leme homenageia o fundador de Campinas»]. EMDEC.</ref>. Першапачаткова гэта быў фарпост, які быў пабудаваны на дарозе ў [[Мінас-Жэрайс]] і [[Гаяс]]. Карысталіся местам пераважна [[бандэйранты]], якія шукалі каштоўныя карысныя выкапні і індзейскіх рабоў. У 1774 годзе ў паселішчы зьявілася першая капліца, якая аднак была часовай пабудовай. У гэтым жа годзе Кампінас атрымаў асабісты архітэктурны плян, а ў 1797 годзе ён набыў статус вёскі<ref>[http://www1.folha.uol.com.br/fsp/campinas/cm1407200039.htm «Pousada de tropeiro deu origem à vila de São Carlos»]. Folha de S.Paulo</ref>. У першай палове XIX стагодзьдзя Кампінас атрымаў значны прыбавак у колькасьці насельніцтва, дзякуючы зьяўленьню ў рэгіёне мноства фальваркаў, якія займаліся вырабам кавы, бавоўны і цукровага трысьнёгу. Будаўніцтва чыгункі, якая злучыла паміж сабой [[Сан-Паўлу]] і марскі порт [[Сантус]], у 1867 годзе, мела вельмі важнае значэньне дзеля росту Кампінаса. У другой палове XIX стагодзьдзя праз скасаваньне рабства і індустрыялізацыю горад прывабіў вялікую колькасьць імігрантаў, каб замяніць страчаную працоўную сілу. Людзі выпраўляліся ў Кампінас у асноўным з Італіі. [[Кава]] стала важным экспартавым вырабам, а горад стаў заможным. У выніку быў створаны вялікі сэктар паслуг, і ў першыя дзесяцігодзьдзі XX стагодзьдзя Кампінас ужо мог пахваліцца наяўнасьцю опэрнага тэатру, тэатраў, банкаў, кінатэатраў, радыёстанцыямі, філярмоніяй, дзьвюма газэтамі, добрай сыстэмай дзяржаўнай адукацыі і шпіталем. Дарэчы, найважнейшы на сёньня бразыльскі дасьледчы цэнтар у галіне сельскагаспадарчых навук, [[Кампінаскі агранамічны інстытут]], быў заснаваны тутака яшчэ за імпэратарам [[Пэдру II (імпэратар Бразыліі)|Пэдру II]]. Нарэшце, будаўніцтва першай бразыльскай шашы ў 1938 годзе, якая злучыла Кампінас і Сан-Паўлу, стала паваротным момантам у інтэграцыі Кампінаса ўва эканоміку ўсяго штату. == Эканоміка == Кампінас займае 10 радок у сьпісе самых заможных гарадоў Бразыліі, маючы паказчык СУП на ўзроўні 36,68 млрд рэалаў паводле стану на 2010 году. Гэта ў сваю чаргу складае амаль 1% ад усяго бразыльскага СУП. У цяперашні час у горадзе сканцэнтравана каля 10% прамысловай вытворчасьці краіны<ref>[https://archive.today/20140920232042/http://www.comvest.unicamp.br/sobre_unicamp/campinas.html «Comissão Permanente para os Vestibulares»]. Unicamp.</ref>. У рэгіёне разьмешчана больш за 17 тысячаў прадпрыемстваў, што выводзіць горад на другі радок паводле колькасьці прадпрыемстваў у штаце Сан-Паўлу<ref>[https://web.archive.org/web/20141030111910/http://correio.rac.com.br/_conteudo/2013/08/capa/campinas_e_rmc/90509-regiao-e-a-2-no-estado-de-sao-paulo-em-grandes-empresas.html «Região é a 2ª no Estado de São Paulo em grandes empresas»]. Correio Popular.</ref>. Эканоміка Кампінасу арыентуецца на сельскую гаспадарку, прамысловасьць, камэрцыю і сфэру паслуг<ref>[https://web.archive.org/web/20160304025045/http://www.businessreel.com/business/campinas-business-sales-franchise/48991/ «Economy of Campinas»]. BusinessReel.</ref>. У горадзе маюцца офісы такіз буйных кампаніяў, як то [[IBM]], [[Dell]], [[Motorola]], [[NXP]], [[Lucent]], [[Nortel]], [[Compaq]], [[Celestica]], [[Samsung]], [[Alcatel]], [[Bosch]], [[3M]], [[Texas Instruments]] і [[CI&T]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210926220854/https://novo.campinas.sp.gov.br/ Афіцыйны сайт] * [https://web.archive.org/web/20070905012347/http://www.cosmo.com.br/campinas/resultadofinal.php Сем цудаў Кампінасу]. Cosmo. [[Катэгорыя:Кампінас| ]] j3r9z2j262pbbjuoj58wqthln838pxi 0 252834 2686533 2517679 2026-08-24T10:24:33Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686533 wikitext text/x-wiki {{Навуковец | Імя=Ларыса Масенка | Арыгінал імя=Лариса Масенко | Навуковая сфэра=Мовазнаўства | Вядомая як = сацыялінгвістка, заснавальніца ўкраінскай сацыялінгвістычнай школы | Навуковая ступень=Доктарка філялягічных навук (2006), акадэміня (2010) }} '''Лары́са Масе́нка''' ({{мова-укр|Лариса Масенко}}; {{нар.|1}} 14 лістапада 1942, в. Безыменнае, цяпер Энгельскага раёну, [[Саратаўская вобласьць]], [[СССР]]) — украінская [[мовазнаўца]], [[Сацыялінгвістыка|сацыялінгвістка]]. [[Доктар навук|Доктарка]] [[Філялёгія|філялягічных навук]] (2006), [[Прафэсар|прафэсарка]] (2007), акадэміня Акадэміі навук вышэйшай школы [[Украіна|Ўкраіны]]. Прафэсарка катэдры ўкраінскай мовы [[Нацыянальны ўнівэрсытэт «Кіева-Магілянскай акадэмія»|Нацыянальнага ўнівэрсытэту «Кіева-Магілянскай акадэмія»]]<ref><small>Лариса Терентіївна Масенко: Біобібліогр. покажчик / Уклад. Т. О. Патрушева; авт. вступ. ст.: Л. Ткач, Н. Трач. — К., 2012, https://web.archive.org/web/20220315035601/http://ekmair.ukma.edu.ua/handle/123456789/1697</small></ref>. == Жыцьцяпіс == Нарадзілася 14 лістапада 1942 году ў вёсцы Безыменнае Саратаўскай вобласьці ў сям’і ўкраінскага паэта Цярэна Масенкі, які тады працаваў рэпартэрам на радыёстанцыі імя Тараса Шаўчэнкі ў [[Саратаў|Саратаве]]. У 1959 годзе скончыла Кіеўскую сярэднюю школу № 52. У 1959—1964 гадох вучылася на філялягічным факультэце (аддзяленьне ўкраінскай мовы й літаратуры) [[Кіеўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Т. Шаўчэнкі|Кіеўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя Т. Шаўчэнкі]]. У 1964—1991 працавала ў [[Інстытут мовазнаўства А. Патэбні|Інстытуце мовазнаўства А. Патэбні]] АН [[УССР]] на пасадах: лябарантка, малодшая навуковая супрацоўніца, старэўшая навуковая супрацоўніца (катэдра тэорыі й гісторыі ўкраінскае мовы, аддзел культуры мовы)<ref><small>Гуменюк Т., Романюк С. Слово про вчителя // Дивослово. — 2012. — № 11. — С. 47—49.</small></ref>. Кандыдатка філялягічных навук (1972). У 1991—1996 гадах — старэйшая навуковая супрацоўніца Інстытуту ўкраінскае мовы [[НАН Украіны]] (аддзел тэорыі моўнай камунікацыі й [[Сацыялінгвістыка|сацыялінгвістыкі]]). Пазьней пачала выкладаць. З 1996 г. — дацэнтка катэдры сучаснае украінскае мовы [[Кіеўскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Т. Шаўчэнкі|Кіеўскага нацыянальнага ўнівэрсытэту імя Т. Шаўчэнкі]]. З жніўня 2001 г. — у Нацыянальным унівэрсытэце «[[Кіева-Магілянская акадэмія]]», загадніца катэдры ўкраінскай мовы (2001—2010), з 2010 г. — прафэсарка гэтае катэдры. З 2015 г. перадала асабістую бібліятэку Навуковай бібліятэцы Кіева-Магілянскае акадэміі<ref><small>Селігей П. О. Соціолінгвістика: праця, натхнення, покликання (До ювілею Лариси Масенко) // Мова: Класичне — модерне — постмодерне. — Вип. 3. — К., 2017. — С. 6‒19.</small></ref>. Стварыла сваю школу [[Сацыялінгвістыка|сацыялінгвістыкі]]<ref><small>Даведка пра Ларысу Масенку на старонцы Нацыянальнай бібліятэкі Ўкраіны імя Вярнадзкага, Національна бібліотека України імені В. І. Вернадського, http://www.nbuv.gov.ua/node/4427</small></ref>. == Навуковая дзейнасьць == З канца 1980-х гадоў актыўна займаецца сацыялінгвістычнымі праблемамі. Дасьледуе моўную сытуацыю Ўкраіны, функцыянаваньне й стан сучаснае украінскае мовы ва ўмовах украінска-расейскага [[Білінгвізм|білінгвізму]], існаваньня зьмяшаных формаў маўленьня. Адна з асноўных дасьледніцаў [[Суржык|суржыку]]<ref><small>Лариса Масенко, Суржик як соціолінгвістичний феномен. «Ї» № 35, 2004, http://www.ji.lviv.ua/n35texts/masenko-surzhyk.htm</small></ref>. Распачала сацыялінгвістычныя апытаньні ў [[Кіеў|Кіеве]]. У прыватнасьці, было дасьледаванае стаўленьне кіяўлянаў да ўкраінскай і расейскай моваў ды ступень канфліктнасьці міжмоўных адносінаў<ref><small>Масенко Лариса Терентіївна. Конфлікт мов та ідентичностей у пострадянській Україні/ Л. Т. Масенко; худож. оформ. О. Я. Остапов, вступ. сл. П. Кагуй- Київ: Кліо, 2020. — 175 с.</small></ref>. Таксама дасьледуе спэцыфіку савецкай [[Моўная палітыка|моўнай палітыкі]] ва Ўкраіне й ейныя наступствы, у прыватнасьці практыку ўмяшаньня савецкіх партыйных органаў ва ўнутранае разьвіцьцё ўкраінскай мовы. На падставе шматлікіх дакумэнтаў яна паказала, што гэтая інтэрвэнцыя была накіраваная на штучнае зьбліжэньне ўкраінскае мовы з расейскай і на далейшую ліквідацыю ўкраінскай мовы як самастойнага моўнага ўтварэньня<ref><small>Лариса Масенко, Парадокси двомовности, 18.06.2021, zbruc.eu, https://zbruc.eu/node/105846</small></ref>. == Грамадзкая актыўнасьць == З 1996 г. — сябра Ўсеўкраінскага таварыства «Просвіта». З 1996 г. — сябра Таварыства ўкраінскай мовы Кіеўскага нацыянальнага ўнівэрсытэту імя [[Т. Шаўчэнка|Т. Шаўчэнкі]]<ref><small>Селігей П. О. Соціолінгвістика: праця, натхнення, покликання (До ювілею Лариси Масенко) // Мова: Класичне — модерне — постмодерне. — Вип. 3. — К., 2017. — С. 6‒19.</small></ref>. == Працы == ==== Манаграфіі, слоўнікі ==== • Власні назви і відтопонімічні утворення Інгуло-Бузького Межиріччя. — К. : Наук. думка, 1977. — 192 с (суаўтарка). • Гідронімія Східного Поділля. — К. : Наук. думка, 1979. — 195 с. • Словник гідронімів України. — К.: Наук. думка, 1979. — 435 с. (суўкладальніца) • Складні питання сучасного українського правопису. — К.: Наук. думка, 1980 (суаўтарка). • Гідронімія України в її міжмовних і міждіалектних зв’язках. — К.: Наук. думка, 1981 (суўкладальніца). • Історія української мови. Лексикологія та фразеологія. — К.: Наук. думка, 1983 (суаўтарка). • Етимологічний словник літописних географічних назв Південної Русі. — К.: Наук. думка, 1985 (суўкладальніца). • Жанри і стилі в історії української літературної мови. — К.: Наук. думка, 1989 (суаўтарка). • Культура української мови: Довідник. — К.: Либідь, 1990. — 303 с (суаўтарка). • Українські імена і прізвища. — К.: Т-во «Знання» УРСР, 1990. — 48 с. • Мова і політика. — 1-е вид. — К.: Соняшник, 1999. — 100 с. • Мовна ситуація Києва: День сьогоднішній та прийдешній. — К.: Видавн. дім «КМ Академія», 2001. — 92 с. • У вавилонському полоні: Теми національної та соціальної неволі у драматургії Лесі Українки. — К.: Соняшник, 2002. — 152 с. • Мова і суспільство: Постколоніальний вимір. — К.: Видавн. дім «КМ Академія», 2004. — 164 с. • Мова і політика. — 2-ге вид., доп. — К.: Соняшник, 2004. — 120 с. • Українська мова у ХХ сторіччі: історія лінгвоциду. — К.: Видавн. дім «КМ Академія», 2005. — 399 с (суаўтарка) • (У)мовна (У)країна. — К.: Темпора, 2008. — 88 с. • Język i społeczeństwo: wymiar postkolonialny / Przekł. i red. nauk. A. Bracki. — Gdańsk: Wyd-wo Uniwersytetu Gdańskiego, 2008. — 195 s. • Нариси з соціолінгвістики. — К.: Видавн. дім «КМ Академія», 2010. — 243 с. • Суржик: між мовою і «язиком». — К.: Видавн. дім «КМ Академія», 2011. — 135 с. • Język i polityka / Przekł. i red. nauk. A. Bracki. — Gdańsk: Athenae Gedanenses, 2012. — 173 s. • Мова радянського тоталітаризму.[7][8] — К.: ТОВ «Видавництво „КЛІО“», 2017. — 240 с — ISBN 9786177023622. • Суржик: між мовою і «язиком». — 2-ге вид., зі змінами і допов. — К.: Видавн. дім «КМ Академія», 2019. — 232 с. • Конфлікт мов та ідентичностей у пострадянській Україні. — К.: ТОВ «Видавництво „КЛІО“», 2020. — 176 с. — ISBN 978-617-7755-14-1. • Образне слово в художньому тексті. — К.: Бібліотечка «Дивослова», 2021. — 64 с. ==== Асноўныя артыкулы ==== • До проблеми спадкоємності старої писемної традиції в новій українській літературній мові // Мовознавство. — 1995. — № 4—5. — С. 39—45. • Визначальні мотиви «Польових досліджень з українського сексу» // Слово і час. — 1997. — № 2. — С. 28—31. • Їхнє зло прийшло перед лице моє // Кур'єр Кривбасу. — 1998. — № 3. — С. 145—152. • Читаючи «Спогади» Павла Скоропадського // Слово і час. — 1998. — № 12. — С. 70—75. • Мова держави — мова влади // Урок української. — 1999. — № 4—5. — С. 7—10. • Народна мова чи мовна патологія? // Урок української. — 1999. — № 7—8. — С. 14—17. • «Щоденники» Сергія Єфремова як історичне й філологічне джерело // Дивослово. — 2000. — № 1. — С. 10—13. • Цінне джерело // Урок української. — 2000. — № 1. — С. 20—23. • «Не сійте зради на моїй землі» // Урок української. — 2000. — № 2. — С. 40—41. • Пророк і фарисей // Урок української. — 2000. — № 3. — С. 39—44. • Міф та реальність в оповіданні Валерія Шевчука «Самсон» // Українська мова та література. — 1999. — № 31. • Образ Мазепи в поезії Шевченка і Пушкіна // Дивослово. — 2000. — № 12. — С. 8-11. • Дослідження про українську літературну мову на Буковині // газ. Українська мова та література. — 2000. — № 47. — С. 1-2. • У пошуках слова // газ. Українська мова та література. — 2001. — № 1. — С. 4-5. • Чому загинули Гонтині діти? // газ. Українська мова та література. — 2001. — № 4. — С. 6-7. • Леся Українка про публіцистичний стиль // газ. Українська мова та література. — 2001. — № 6. — С. 3. • Ні, правда для неї ніколи не була тільки словом // Урок української. — 2001. — № 2. т. С. 4-7. • У пошуках слова // Українська культура. — 2001. — № 3. — С. 10. • «…Слово брехнею підбите…» (З приводу книжки О. Бузини) // Слово і час. — 2001. — № 3. — С. 54-60. • Шевченко і Мазепа чи Пушкін і Петро? // Урок української. — 2001. — № 3. — С. 8-11. • Чому загинули Гонтині діти? // Кур'єр Кривбасу. — 2001. — № 4. — С. 180—190. • Мовно-культурна ситуація в Україні // Дивослово. — 2001. — № 10. — С. 7-11. • Старі джерела нових проектів мовно-культурного розвитку України // Дивослово. — 2001. — № 11. — С. 9-13. • Іржава логіка «желєзних» // Урок української. — 2002. — № 9. • Мовна стійкість і мовна стабільність // Наукові записки НаУКМА. — 2002. — Т. 20: Філологічні науки. — С. 11-14. • Соціопсихологічні чинники провалу мовно-культурної політики України // Український альманах 2002. — Варшава, 2002. — С. 95-100. • Стає маразмом «навіки разом» // Дивослово. — 2002. — № 1. — С. 8-9. • Суржик як соціолінгвістичний феномен // Дивослово. — 2002. — № 3. — С. 11-13. • Річ не просто в мовній проблемі. Річ у тенденції до розпаду єдиної держави за мовною ознакою // Віче. — 2003. — № 4. — С. 54-57. • Юрій Шевельов — видатний український мовознавець // Дивослово. — 2003. — № 1. — С. 60-63. • Слово писане — слово мовлене: Про книжно-писемні й усно-розмовні різновиди української літературної мови // Дивослово. — 2003. — № 2. — С. 22-24. • Для цієї влади ми — безголоса меншість // Урок української. — 2003. — № 7. — С. 11-12. • Свято мовознавства в Україні // Українська мова та література. — 2003. — № 18. — С. 3-4. • До проблеми вульгаризації мови // Дивослово. — 2003. — № 6. — С. 20-21. • Лінгвокультурологія і стратегія мовної політики в дослідженні Романа Кіся // Дивослово. — 2003. — № 12. — С. 12-15. • Альтернативне мовознавство шістдесятників // Українська мова. — 2004. — № 2. — С. 25-38. • Шевельов і Гончар. Здобутки і втрати українського літературознавства // газ. Українська мова та література. — 2004. — № 16. — С. 3-6. • Доба українізації 20-х років 20 ст.: засади освітньої й культурної політики Миколи Скрипника // Дивослово. — 2004. — № 5. — С. 27-30. • Мова і нація // Київський журналіст. — 2004. — № 1. — С. 17-24. • Ми — нація, а не «малороси»! (Соціальна стратифікація української мови. Мовне середовище) // Столичний регіон. — 2004. — № 1. — С. 103—114. • Наближаємось до ірландської моделі? Мовні законопроекти в світлі комсомольської правди // Віче. — 2005. — № 5. — С. 65-68. • Рецепти толерантності від нетолерантної влади // Слово Просвіти. — 2004. — № 43. — С. 14. • Суржик як соціолінгвістичний феномен. «Ї» № 35, 2004. • Українська жаргонологія // Українська мова та література. — 2006. — № 38 (жовтень). — С. 3. • Україна на переломі: національне і соціальне в повісті Тодося Осьмачки «Старший боярин» // Урок української. — 2006. — № 10. — С. 45-49. • Стратегії культурного розлучення // Дивослово. — 2006. — № 11. — С. 44-46. • Назва Помаранчевої революції в лінгвокультурологічному контексті // Урок української. — 2006. — № 7. — С. 31—34. • Євразійський простір: погляд з України // Урок української. — 2007. — № 4. — С. 51-53. • Українська соціолінгвістика: історія, стан, перспективи // Українська мова. — 2007. — № 1. — С. 3-19. • Мовна гра в літературній антропонімії роману Юрія Андруховича «Дванадцять обручів» // Урок української. — 2007. — № 6. — С. 18—20. • Суржик у системі розмовних форм побутування української мови // Дивослово. — 2007. — № 12. — С. 26—31. • Одвічна сув’язь мови і ментальності // Дивослово. — 2007. — № 12. — С. 59—60. • Мічена карта: «Європейська хартія регіональних або меншинних мов» у контексті українських реалій // Літературна Україна. — 2008. — 14 лютого. — С. 1, 3. • Українська соціолінгвістика: вивчення проблем мовної політики // Українська мова. — 2008. — № 1. — С. 13-23. Мічена карта: «Європейська хартія регіональних або меншинних мов» у контексті українських реалій // Науковий світ. — 2008. — № 7. — С. 26-27. • Повернення репресованих слів // Дивослово. — 2008. — № 12. — С. 59—60. • Український пуризм: міф чи реальність? // Дивослово. — 2009. — № 7/8. — С. 48—51. • Мовна історія України в дослідженнях австрійського славіста // Дивослово. — 2009. — № 12. — С. 57—59. • На сторожі духовного спадку // Дивослово. — 2010. — № 1. — С. 41-47. • Польський славіст про українсько-російську вербальну «дорогу навпростець» // Українська мова. — 2010. — № 4. — С. 149‒153. • Суржик у сучасній художній літературі // Дивослово. — 2011. — № 4. — С. 25‒30. • Соціорівні української мови в комунікативному просторі сучасного міста // Дивослово. — 2011. — № 6. — С. 34‒37. • Нове періодичне видання з соціолінгвістики // Українська мова. — 2011. — № 4. — С. 117‒123. • Сміхова культура як стратегія приниження мови в ситуації субординативного білінгвізму. Львівський національний університет ім. Івана Франка. Мова і суспільство. 2011. С. 93-100. • «Код Лесі Українки» в художньому дискурсі Оксани Забужко // Київські полоністичні студії. — Т. ХІХ. — К. : Університет «Україна», 2012. — С. 187‒191. • Типи мовної поведінки в сучасному слов’янському білінгвальному мегаполісі. Українські обрії: доповіді XV Міжнародного з'їзду славістів/НАН України, Укр. ком. славістів, Нац. б-ка України ім. ВІ Вернадського. — 2013. С. 173—196. • Шляхетна природа людини // Дивослово. — 2013. — № 1. — С. 59‒63. • Слово куркуль в історико-етимологічному та соціально-політичному аспектах. Національна академія наук України. Українська мова. 2015. С. 24‒37. • Концепт єдності в мові радянського тоталітаризму // Наукові записки НаУКМА. 2016. Том 189. Філологічні науки (Мовознавство). — С. 3‒6<ref><small>Масенко Лариса Терентіївна: біобібліогр. покажч. / [уклад. Т. О. Патрушева; авт. вступ. ст.: Л. Ткач, Н. Трач]; НаУКМА, Наук. б-ка. — К., 2012. — 166 с.</small></ref>. == Крыніцы == {{зноскі}} {{Парады артыкулу|вікіфікаваць}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Масенка, Ларыса}} [[Катэгорыя:Украінскія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Украінскія сацыялінгвісты]] [[Катэгорыя:Сацыялінгвістыка]] [[Катэгорыя:Акадэмікі]] [[Катэгорыя:Выкладнікі Кіева-Магілянскай акадэміі]] 7r0kfrutxzyu1h0hqoarzsvq4tax9jk 0 257221 2686230 2466217 2026-08-23T12:55:55Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686230 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Домантавічы |Лацінка = Domantavičy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Домантавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Капыльскі раён|Капыльскі]] |Сельсавет = [[Блеўчыцкі сельсавет|Блеўчыцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 35 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 59 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 35 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''До́мантавічы'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> — вёска ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Мажа|Мажы]]. Уваходзяць у склад [[Блеўчыцкі сельсавет|Блеўчыцкага сельсавету]] [[Капыльскі раён|Капыльскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theumondo ([[Тэўда (імя)|Theu]]-mondo)<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA534&dq=theumondo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj46f2Zw8SEAxVEhv0HHbwcDHsQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=theumondo&f=false P. 534].</ref>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Насельніцтва == * 1909 год — 271 чалавек<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 54.</ref> * 2009 год — 49 чалавек * 2019 год — 35 чалавек == Асобы == * [[Васіль Галушка]] (1936—2021) — беларускі навукоўца ў галіне жывёлагадоўлі; [[Сябар-карэспандэнт]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (2003), сябар-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1994—2002), [[доктар сельскагаспадарчых навук]] (1992), [[прафэсар]] (1993) == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Блеўчыцкі сельсавет}} {{Капыльскі раён}} [[Катэгорыя:Блеўчыцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну]] 2k9iwg6wv5bzqc2ex8lquu8tm16d8je 2686232 2686230 2026-08-23T12:56:23Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686232 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Домантавічы |Лацінка = Domantavičy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Домантавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Капыльскі раён|Капыльскі]] |Сельсавет = [[Блеўчыцкі сельсавет|Блеўчыцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 35 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 59 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 35 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''До́мантавічы'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> — вёска ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Мажа|Мажы]]. Уваходзяць у склад [[Блеўчыцкі сельсавет|Блеўчыцкага сельсавету]] [[Капыльскі раён|Капыльскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Насельніцтва == * 1909 год — 271 чалавек<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 54.</ref> * 2009 год — 49 чалавек * 2019 год — 35 чалавек == Асобы == * [[Васіль Галушка]] (1936—2021) — беларускі навукоўца ў галіне жывёлагадоўлі; [[Сябар-карэспандэнт]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (2003), сябар-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1994—2002), [[доктар сельскагаспадарчых навук]] (1992), [[прафэсар]] (1993) == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Блеўчыцкі сельсавет}} {{Капыльскі раён}} [[Катэгорыя:Блеўчыцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну]] j2s045glt0a1gozlu0zzsaz5ghsypsm 10 259267 2686337 2661850 2026-08-23T17:08:17Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2686337 wikitext text/x-wiki {{Склад футбольнага клюбу |назва = Склад ФК Тотэнгэм Готспур |колер фону = white |колер тэксту = #001C58 |клюб_спасылка = Тотэнгэм Готспур |клюб = Тотэнгэм Готспур }} {{СФК-гулец|3|[[Эндру Робэртсан|Робэртсан]]}} {{СФК-гулец|4|[[Кевін Данза|Данза]]}} {{СФК-гулец|5|[[Маркас Сэнэсі|Сэнэсі]]}} {{СФК-гулец|6|[[Ян-Паўль ван Гэке|ван Гэке]]}} {{СФК-гулец|7|[[Чаві Сыманс|Сыманс]]}} {{СФК-гулец|8|[[Конар Галагер|Галагер]]}} {{СФК-гулец|9|[[Рышарлісан дэ Андрадэ|Рышарлісан]]}} {{СФК-гулец|10|[[Джэймз Дэніел Мэдысан|Мэдысан]]}} {{СФК-гулец|11|[[Матыс Тэль|Тэль]]}} {{СФК-гулец|13|[[Дэстыні Ўдогі|Удогі]]}} {{СФК-гулец|14|[[Арчы Грэй|Грэй]]}} {{СФК-гулец|15|[[Люкас Бэргваль|Бэргваль]]}} {{СФК-гулец|16|[[Сандра Таналі|Таналі]]}} {{СФК-гулец|18|[[Матэўс Гансалу Эспаньня Фэрнандыш|Фэрнандыш]]}} {{СФК-гулец|19|[[Домінік Саланке|Саланке]]}} {{СФК-гулец|20|[[Магамэд Кудус|Кудус]]}} {{СФК-гулец|21|[[Дэян Кулушэўскі|Кулушэўскі]]}} {{СФК-гулец|23|[[Пэдра Пора|Пора]]}} {{СФК-гулец|25|[[Кота Такаі|Такаі]]}} {{СФК-гулец|28|[[Вільсон Адабэр|Адабэр]]}} {{СФК-гулец|29|[[Пап Матар Сар|Сар]]}} {{СФК-гулец|30|[[Радрыга Бэнтанкур|Бэнтанкур]]}} {{СФК-гулец|31|[[Антанін Кінскі|Кінскі]]}} {{СФК-гулец|33|[[Бэн Томас Дэйвіс|Дэйвіс]]}} {{СФК-гулец|37|[[Мікі ван дэ Вэн|ван дэ Вэн]]}} {{СФК-гулец|38|[[Соўза]]}} {{СФК-гулец|39|[[Марцін Дубраўка|Дубраўка]]}} {{СФК-гулец|40|[[Брэндан Остын|Остын]]}} {{СФК-гулец|44|[[Дэйн Скарлет|Скарлет]]}} {{СФК-гулец|47|[[Майкі Мур|Мур]]}} {{СФК-трэнэр|[[Рабэрта Дэ Дзэрбі|Дэ Дзэрбі]]}}<noinclude> Зьвесткі актуальныя на 23 жніўня 2026 году {{Абнаўленьне шаблёну}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Склады футбольных клюбаў|Тотэнгэм Готспур]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Ангельшчына]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Ангельскі футбол]] </noinclude> fz2o7a13o5dh230vf2brqkc1wb8fm6q 0 263217 2686263 2504960 2026-08-23T13:19:21Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686263 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Ямантавічы |Лацінка = Jamantavičy |Назва ў родным склоне = Ямантавічаў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = [[Ямант]] |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Ямантавічы''' — [[Літва|літоўскі]] княскі род, нашчадкі старажытных літоўскіх удзельных князёў. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Ямант}} Амунд, Амунт, Емунд, Эмунт або Ёмунд, пазьней Амонт або Эмонт (Ammundus<ref name="Morlet-1971-33">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, Amund<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Amund#v=snippet&q=Amund&f=false S. 4, 116].</ref>, Amuntr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Amuntr#v=snippet&q=Amuntr&f=false S. 17].</ref>, Amond<ref name="SMP-1967-72">Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 72.</ref>, Amunt<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 67, 71, 73.</ref>, Emund, Emunt<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz, 1967. S. 150.</ref>, Jomund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 163.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jomund Jomund], Nordic Names</ref>, Omont<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 100.</ref>, Amont<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Emont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Emund#v=snippet&q=Emund&f=false S. 51].</ref><ref name="Morlet-1971-33"/><ref name="SMP-1967-72"/>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямаўт]], [[Яман]], [[Ямін]]; германскія імёны Amolt, Aman, Ammin) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ямант германскаму імю Amund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Гісторыя == Паводле легенды, вялі радавод ад мітычнага князя [[Гедрус]]а. Першы вядомы з роду [[Ямант|Ямант Тулунтавіч]] (у праваслаўі Васіль; ? — 12 жніўня 1399) у 1390 годзе паехаў поруч з князем [[Вітаўт]]ам у [[Прусія|Прусію]]. У 1396 годзе яму разам з [[Васіль Барэйкавіч|Васілём Барэйкавічам]] Вітаўт даў у кіраваньне [[Смаленскае княства]], потым трымаў і [[Клецкае княства]]. У 1398 годзе падпісаў мірную ўмову паміж [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княствам Літоўскім]] і [[Крыжакі|крыжакамі]]. Загінуў у 1399 годзе ў [[Бітва на Ворскле|бітве на Ворскле]] з татарамі. Меў сыноў Сямёна (Сеньку) і Міхайлу. == Найбольш вядомыя == * Сямён Ямантавіч, сын Яманта Тулунтавіча. Падпісаў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] (1401 год) паміж ВКЛ і Польшчай, [[Торунскі мір 1411 году|Тарунскі мір 1411 году]] з крыжакамі. * Сямён (? — да 1540), сын Яшкі, унук Міхайлы Ямантавіча. Ад маёнтку Падбярэзьзя каля [[Друцак (горад)|Друцку]] празываўся Ямантавічам-Падбярэскім. Валодаў таксама мястэчка [[Бачэйкаў|Бачэйкавам]], часткай воласьці [[Басея|Басеі]]. З 1522 году быў намесьнікам (дзяржаўцам) кернаўскім, трымаў Азярышчанскую і Усьвяцкую воласьці. Ня меў дзяцей, таму пакінуў маёнткі сястры Ульляне, сыны якой ад шлюбу зь Яцкам Сенькавічам Рыгор і Іван узялі прозьвішча [[Падбярэскія]]. Нашчадкі Рыгора ўзялі прозьвішча і тытул князёў [[Друцкія-Падбярэскія|Друцкіх-Падбярэскіх]]<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Ямантавічы // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 779.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага]] 2xl7eyqw4vetxhhglmytjip7qjfkt3s 0 263218 2686266 2503627 2026-08-23T13:19:45Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686266 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч | Імя = Ямант Тулунтавіч | Лацінка = Jamant Tułunatavič | Поўнае імя = | Арыгінальнае імя = | Жанчына = | Партрэт = | Шырыня партрэту = | Подпіс партрэту = | Герб = | Шырыня гербу = | Подпіс гербу = | Пасады = | Пачатак пэрыяду = | Заканчэньне пэрыяду = | Папярэднік = | Наступнік = | Імя пры нараджэньні = | Нарадзіўся = | Месца нараджэньня = | Памёр = {{Памёр|12|8|1399}} | Месца сьмерці = | Род = [[Ямантавічы]] | Бацька = Тулунт | Маці = | Жонка = | Дзеці = Сямён (Сенька), Міхайла | Рэгаліі = | Колер = | Колер загалоўку = }} '''Ямант Тулунтавіч''' (? — {{Памёр|12|8|1399}}) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], намесьнік смаленскі (1395—1399) і клецкі (1398). Пачынальнік роду [[Ямантавічы|Ямантавічаў (Ямантаў)]]. == Імя == {{Асноўны артыкул|Ямант}} Амунд, Амунт, Емунд, Эмунт або Ёмунд, пазьней Амонт або Эмонт (Ammundus<ref name="Morlet-1971-33">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, Amund<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Amund#v=snippet&q=Amund&f=false S. 4, 116].</ref>, Amuntr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Amuntr#v=snippet&q=Amuntr&f=false S. 17].</ref>, Amond<ref name="SMP-1967-72">Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 72.</ref>, Amunt<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 67, 71, 73.</ref>, Emund, Emunt<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz, 1967. S. 150.</ref>, Jomund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 163.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jomund Jomund], Nordic Names</ref>, Omont<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 100.</ref>, Amont<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Emont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Emund#v=snippet&q=Emund&f=false S. 51].</ref><ref name="Morlet-1971-33"/><ref name="SMP-1967-72"/>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямаўт]], [[Яман]], [[Ямін]]; германскія імёны Amolt, Aman, Ammin) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ямант германскаму імю Amund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jamunt'' (1390 год)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 3. — Leipzig, 1866. [https://books.google.by/books?id=DyVNxczEjcwC&pg=PP9&dq=Scriptores+rerum+Prussicarum+Leipzig+1866&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiSu6mM5P78AhWp9rsIHfJzDCAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Jamunta&f=false S. 168].</ref>; ''Jamundt'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Jamundt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjm2bDhxrj9AhWjgP0HHeLFCcUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Jamundt&f=false P. 54].</ref>; ''Jamund von [[Клецак|Cletzke]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Jamund+von+Cletzke&dq=Jamund+von+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiBn5Pp6f78AhWMgP0HHSt-CSEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Iamund de Cletzke''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1IdOAAAAcAAJ&pg=RA1-PA225&dq=Iamund+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjmuObp5P78AhVEhP0HHSaYBiIQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Iamund%20Cletzke&f=false S. 226].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Senkonis filii Jamuntii Lithwanie ducum'' (1 лютага 1411 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Jamuntii#v=snippet&q=Jamuntii&f=false P. 42].</ref>; ''отъ князь своихъ, Ямонта да Василей Борійковъ''<ref>[https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 101].</ref>, ''князь Ямонтъ Толоунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 104].</ref>, ''князя Ивана Ямонта наместника Смоленского''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 142].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''князя Ямонта''<ref>[https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 247].</ref>, ''князь Ямонтъ Толунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 251].</ref> ([[Сафійскі першы летапіс]]); ''Ямантъ'' ([[Маскоўскі летапісны звод канца XV стагодзьдзя]]). == Біяграфія == Зь літоўскага княскага роду, сын Тулунта. Упершыню ўпамінаецца ў 1390 годзе, калі разам зь [[Вітаўт]]ам выехаў у [[Прусія|Прусію]]. У верасьні 1395 году Вітаўт як вялікі князь літоўскі даручыў яму супольна з [[Васіль Барэйкавіч|Васілём Барэйкавічам]] кіраваць далучаным [[Смаленскае княства|Смаленскім княствам]]. У 1398 годзе езьдзіў з пасольствам у Маскву<ref>Tęgowski J. Kilka słów o rodowodzie kniaziów Jamontowiczów Podbereskich w świetle nowych źródeł // Zapiski Historyczne. Poświęcone Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich. Т. LXXX, Z. 3, 2015. S. 40—41.</ref>. Таго ж году як староста (намесьнік) клецкі падпісаў [[Салінскі дагавор|Салінскую ўмову]] паміж [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княствам Літоўскім]] і [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]]. Адначасна захоўваў [[Урад (Вялікае Княства Літоўскае)|урад]] намесьніка смаленскага, якім тытулюецца сярод палеглых ў [[Бітва на Ворскле|бітве на Ворскле]]. Меў сыноў Сямёна (Сеньку) і Міхайлу. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * Tęgowski J. Kilka słów o rodowodzie kniaziów Jamontowiczów Podbereskich w świetle nowych źródeł // Zapiski Historyczne. Poświęcone Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich. Т. LXXX, Z. 3, 2015. S. 39—50. [[Катэгорыя:Літоўскія князі]] bkce33l1ewoeauozlvhpnrsk55agwis 0 263258 2686218 2595855 2026-08-23T12:38:29Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686218 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч | Імя = Відзімонт | Лацінка = Vidzimont | Поўнае імя = | Арыгінальнае імя = | Жанчына = | Партрэт = | Шырыня партрэту = | Подпіс партрэту = | Герб = | Шырыня гербу = | Подпіс гербу = | Пасады = | Пачатак пэрыяду = | Заканчэньне пэрыяду = | Папярэднік = | Наступнік = | Імя пры нараджэньні = | Нарадзіўся = | Месца нараджэньня = | Памёр = 1382 | Месца сьмерці = | Род = | Бацька = | Маці = | Жонка = | Дзеці = | Рэгаліі = | Колер = | Колер загалоўку = }} '''Відзімонт''', '''Відымонт''' (памёр у 1382 годзе) — [[Літва|літоўскі]] баярын. Магчыма, валодаў [[Відзімонты|Відзімонтамі]] каля [[Паланга|Палангі]] на [[Жамойць|Жамойці]]<ref>[[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. Вып. 6. — Минск, 2013. С. 154.</ref>. == Імя == {{Асноўны артыкул|Відзімонт (імя)}} Відумунд, Відзімунд, Відмунд або Відзімунт, пазьней Відымонд (*Widumunduz<ref name="Peterson-2004-34">Peterson L. [https://www.isof.se/download/18.7854edc917c1170935619ca3/1633884603245/urnordiska-personnamn.pdf Lexikon över urnordiska personnamn]. — Uppsala, 2004. S. 34.</ref>, Widimund<ref name="Quak-2012-92">Quak A. Het Friese karakter van Noord-Holland op basis van de oudste persoonsnamen // It Beaken: meidielingen fan de Fryske Akademy. 74 (1/2), 2012. S. 92.</ref>, Vidmund, Widmund<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Widmund#v=snippet&q=Widmund&f=false P. 486].</ref><ref name="Peterson-2004-34"/><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Widmund Widmund], Nordic Names</ref>, Vidhmund<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Widimunt{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Widimuntheim}}<ref>Remmers A. Von Aaltukerei bis Zwischenmooren. Die Siedlungsnamen zwischen Dollart und Jade. — Leer, 2004. [https://www.google.by/books/edition/Von_Aaltukerei_bis_Zwischenmooren/_C5oAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Widimunt%22&dq=%22Widimunt%22&printsec=frontcover S. 246].</ref>, Widimond<ref name="Haubrichs-1986-81">Haubrichs W. Die Tholeyer Abtslisten des Mittelalters philologische, onomastische und chronologische Untersuchungen. — Saarbrücken, 1986. [https://www.google.by/books/edition/Die_Tholeyer_Abtslisten_des_Mittelalters/awMRAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Widimond%22&dq=%22Widimond%22&printsec=frontcover S. 81].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vidmund+Widimuntheim+#v=snippet&q=Vidmund%20Widimuntheim&f=false S. 1572].</ref><ref name="Haubrichs-1986-81"/><ref name="Peterson-2004-34"/><ref name="Quak-2012-92"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Від (імя)|-від-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзіман]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widiman, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Відзімонт азначае «моц гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Мантывід (імя)|Монтвід]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20, 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Відмант германскаму імю Witmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Wyndimund''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Видимонтъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]). == Біяграфія == Зь літоўскага баярскага роду, быў дзядзькам [[Бірута|Біруты]]. Упамінаецца толькі ў [[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх|Летапісцы вялікіх князёў літоўскіх]] (і пазьнейшых яго сьпісах) у зьвязку з пакараньнем сьмерцю ў 1382 годзе: «''Помшчая [[Вайдыла|Вайдзіла]], дву вялелі на калясе разьбіці, аднога, Відзімонта, дзядзю маткі князя вялікага Вітаўта, отчня брата маткі яго, што дзяржаў Уляну, потам пак была за Монвідам, а іных баяр многа пасьцінаў, помшчая таго Вайдзіла''». == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. Вып. 6. — Минск, 2013. С. 138—162. [[Катэгорыя:Баяры літоўскія]] ef0m4mem2wfsds9ertvxl8we4qazq29 0 263261 2686446 2684624 2026-08-23T19:57:59Z ~2026-46027-40 99680 /* Паходжаньне */ 2686446 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Міндоўг |лацінка = Mindoŭh |арыгінал = Mindach |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мін|Minno]] + [[Даўга|Davo]] <br> [[Мэйн|Meyn]] + [[Дака (імя)|Dago]] |варыянт = Міндаў, Міндог, Міндак, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах |вытворныя = |зьвязаныя = [[Даўмен]] }} '''Міндоўг''' (''Міндог'', ''Міндак'', ''Мендак'', ''Мендаг'', ''Мэндаг'', ''Мэндах''), '''Міндаў''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мэндах або Міндах (Mendoch, Mindach<ref name="Dräger-2017-397">Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. [https://books.google.by/books?id=m34oDwAAQBAJ&pg=PA397&dq=mindach+meindag&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9s8fdmKaGAxW08gIHHbExBLkQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=mindach%20meindag&f=false S. 397].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Mendoch#v=snippet&q=Mendoch&f=false S. 66].</ref><ref name="Dräger-2017-397"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінят]], [[Альмін]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]]; германскія імёны Miniatus, Almin, Osminna) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>, а аснова [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны ліцьвінаў [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) — ад гоцкага daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Міндоўг азначае «здольны мысьленьнем»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Даўмен]]). Паводле іншага тлумачэньня<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 173.</ref><ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>, імя Міндоўг азначае «магутны дабрынёй» і складаецца з асноваў [[Мэйн|магін- (мэйн-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мэйнар]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Meinar, Meinart), якая паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] magan, стараісьляндзкага megin, [[Стараангельская мова|стараангельскага]] maegen 'сіла, магутнасьць, улада'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 165.</ref>, і [[Дака (імя)|-даг- (-дак-)]] (імёны ліцьвінаў [[Дагейка]], [[Дакель]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago), якая паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>. Адзначалася германскае імя Megindag<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Megindag#v=snippet&q=Megindag&f=false S. 122].</ref> (Meindag<ref name="Dräger-2017-397"/>, Meindac)<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. [https://books.google.by/books?id=oTg9iZySFH4C&q=megindag+Meindac&dq=megindag+Meindac&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSjrDi1dSJAxXb87sIHevXF0oQ6AF6BAgIEAI S. 132].</ref>, а таксама магчымасьць пераходу Dagh > Daw у германскіх мовах<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Мендаг адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}, які зьвязваў яго з германскімі асновамі magin- (або mendi-) і -dag<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Mendog%20dag#v=snippet&q=Mendog%20dag&f=false S. 93]</ref>. Прозьвішча Mindach шырока бытавала ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=glowitz&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch Glowitz)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=arnshagen&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch Arnshagen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=hagenow&modus=&lang=de MINDACH (Ortsfamilienbuch östlicher Kreis Greifenberg)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MINDACH&ofb=cammin_kreis&modus=&lang=de MINDACH (Familiendatenbank Cammin (Kreis)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Апроч таго, гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на старажытнае [[Кельты|кельцкае]] імя [[Мінідаг|Mynyddog]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 174.</ref> (пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>). Тым часам мовазнаўца і гісторык [[Алесь Жлутка]] на падставе аналізу структуры наяўных формаў імя ў гістарычных крыніцах прыйшоў да высновы, што ўсе яны ўтварыліся ад асновы Min-, якая бытуе ў многіх старажытных [[Славянскія мовы|славянскіх]] імёнах і выводзіцца з [[Праславянская мова|праславянскага]] 'думаць, лічыць, меркаваць'<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 101.</ref> (разнастайнасьць суфіксаў у варыянтах імя адной і той жа асобы — звычайная зьява для славянскай антрапаніміі<ref name="Zlutka-2005-102">{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 102.</ref>). Імя Myndowe гістарычна бытавала ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Myndowe#v=snippet&q=Myndowe&f=false S. 85, 111].</ref>. З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Міндоўг{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Міндоўг ({{мова-lt|Mindaugas|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''mintis'' 'думка' і ''daug'' 'шмат'. Аднак гэтыя тлумачэньні ня маюць ніякага сэнсу, бо ў балтыйскіх мовах азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам. Адпаведна, азначаным словам мае быць «шмат», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму падобныя імёны для летувісаў — чужыя<ref>[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>. Тым часам яшчэ ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя летувісы, з усяго відаць, ня ведалі падобнага значэньня кораню min-: летувіскі аўтар Даніла ў часопісе Міністэрства народнай асьветы (красавік 1850 году) тлумачыў імя Міндоўг як «шмат топча», а імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] — як «топча сорам»<ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ohYFAAAAYAAJ&q=%40%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%87%D0%B5%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%87%D0%B5%D1%82%D1%8A&f=false С. 149—150].</ref>, тым часам летувіскі аўтар Даўгдарыс у газэце «[[Tygodnik Petersburski]]» (ад 18 ліпеня 1850 году) выводзіў іменную аснову -мін- ад летувіскага слова mena 'разумець'<ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 353.</ref> (усе летувіскія тлумачэньні літоўскіх імёнаў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] вызначыў тады як «кур’ёзныя»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>)}} ды іншых імёнаў вялікіх князёў літоўскіх гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што летувіскіх формаў гэтых імёнаў («Вітаўтас», «Альгірдас» і пад.) немагчыма знайсьці ані ў замежных, ані ва ўласных дакумэнтах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 158.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мидогъ… оуби Миндого'' ([[умова 1219 году]]); ''Myndowe, Dei gracia rex Letthowie'' (1253 год)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 23.</ref>; ''Mindowin, illustrem Luthowie regem''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 55.</ref>, ''Mindowe, illustris rex Luthowie''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 57.</ref> (17 ліпеня 1251 году); ''Mindowe, rex Lithowie'' (26 ліпеня 1251 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 58.</ref>; ''Mindowe, Dei gratia rex Lettowie'' (ліпень 1253 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 24.</ref>; ''Myndowe, Dei gracia rex Lettowie'' (12 сакавіка 1254 году<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 27.</ref>, 1257 год<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 32.</ref>, чэрвень 1260 году<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 38.</ref>); ''domino Myndowe, rege Lettowie'' (6 красавіка 1254 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 46.</ref>; ''Myndowe, Dei gracia primus rex Lettowie''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 29.</ref>, ''Mindowe, Dei gratia rex Lettowie''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 30.</ref> (кастрычнік 1255 году); ''Mindowe, Dei gracia rex Littowie'' (1257 год)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 34.</ref>; ''Myndowe, Dei gratia rex Lettowie'' (7 жніўня 1259 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 35.</ref>; ''Mindowe, Dei gratia rex Littowie''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 41.</ref>, ''Nos Mindowe, Dei gracia rex Litwinorum''<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 43.</ref> (7 жніўня 1261 году){{Заўвага|Абодва разглядаюцца дасьледнікамі як фальсыфікат канца XIV ст.}}; ''Mendoch rex Lytwanorum a Litwanis occiditur'' (запіс пад 1263 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBdTAAAAcAAJ&q=Mendoch#v=snippet&q=Mendoch&f=false S. 807].</ref>; ''Woysalk filium ipsius Mendog'' (запіс пад 1264 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBdTAAAAcAAJ&q=Woysalk+Mendog#v=snippet&q=Woysalk%20Mendog&f=false S. 808].</ref>; ''Mindota'' (20 студзеня 1268 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 85.</ref>; ''Myndowe'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Myndowe#v=snippet&q=Myndowe&f=false S. 57—59, 63—65, 77, 80, 94—95, 102, 105, 145—146, 148—149, 151, 156, 163].</ref>; ''Mindou'' (30 сакавіка 1298 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 88.</ref>; ''Mindaw'' (1310 год)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 89.</ref>; ''Mindo'' (1312 год)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 96—97.</ref>; ''Миндогъ… Миндовгъ'' ([[Галіцка-Валынскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 2. — СПб., 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OItOAQAAMAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D1%8A+%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D1%8A%20%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B3%D1%8A&f=false С. 183, 187—189, 192, 195, 200—202].</ref>; ''Mendoch… Mondog… Mendog'' ([[Старэйшая Аліўская хроніка]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Mendoch+Mondog+Mendog#v=snippet&q=Mendoch%20Mondog%20Mendog&f=false S. 767].</ref>; ''у Миндовга князя Литовского'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B0&f=false С. 58].</ref> і [[Сафійскі першы летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 193.</ref>); ''Воишелкъ Миндовговичь'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 39].</ref>; ''Mendolphi alias Mendog'' ([[Ян Длугаш]]); ''Mindowh… Mindowk… dobytok Mindogow… koniusy Mindowi'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 132—133.</ref>; ''Станиславъ Миндовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1025].</ref>; ''Mendolphus, qui & Mendog… Mendog siue Mindog… Mendocus siue Mindacus'' (1582 год)<ref>Pistorius J. Polonicae historiae corpus, i. e. Polonicarum rerum latini veteres et recentiores scriptores quotquot exstant. — Basle, 1582. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iShPFXLTAOcC&q=%40Mindacus#v=snippet&q=%40Mindacus&f=false P. 114, 383, 550].</ref>; ''Мендок… Мендог… гетмана Мендагова… Миндова'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 17, 26—28, 33.</ref><ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 100.</ref>, ''Mindacus'' (Гісторыя Прусіі [[Яна Леа]])<ref>Leo J. Historia Prussiae. — Brunsgergae, 1725. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xuNWAAAAcAAJ&q=%40Mindacus#v=snippet&q=%40Mindacus&f=false P. 76, 93, 97].</ref>; ''Mindacus primus Rex Lithuaniae'' (1703 год)<ref>Panegyrici sacri ven. P. Pauli Segneri. — Dillinga, 1703. [https://books.google.by/books?redir_esc=y&hl=ru&id=dq5cwHoMTSYC&q=%40Mindacus#v=snippet&q=%40Mindacus&f=false P. 193].</ref>{{Заўвага|Найранейшая (паводле [[Казімер Буга|Казімера Бугі]]<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 23.</ref>) фіксацыя [[Летувізацыя|летувізаванай]] формы адзначаецца ў 1566 годзе — ''Jurgis Mindawgis''<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=%40Mindawgis#v=snippet&q=%40Mindawgis&f=false С. 111].</ref>}}. == Носьбіты == * [[Міндоўг]] (1195 або каля 1200—1263 або 1264) — заснавальнік і першы [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|гаспадар]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], першы і апошні кароль [[Літва|Літвы]] * Станіслаў Міндавіч — баярын [[Мельніцкі павет|Мельніцкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Казімер Мендак (1911—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцак]]<ref>[https://partizany.by/partisans/63559/ Мендак Казимир Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Якуб Мендак (Мендок; 1924—?) — беларус з ваколіцаў [[Любча|Любчы]], вывезены ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-7-231], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Мендаґі-Янутовічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мін]] * [[Даўга]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} {{Імёны з фармантам мін}} {{Імёны з фармантам даў}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nezyno4xc2wqbmaw5exe4kdv8oyt2qz 0 263263 2686207 2680285 2026-08-23T12:28:48Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686207 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Альґерд |лацінка = Algierd / Alhierd |арыгінал = Algerd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Герда|Gerd]] <br> [[Алег|Alko]] + Gerd |варыянт = Альгерт, Алігард, Альгард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Альгірд, Алкард, Ольгерд, Эльгерд, Ольгірд |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Альгерд''' (''Альгерт'', ''Алігард'', ''Альгард'', ''Альгарт'', ''Гэльгерд'', ''Гольгерт'', ''Альгірд'', ''Алкард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ольгерд''' (''Эльгерд'', ''Ольгірд''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd<ref name="Seibicke-1996-80">Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+adalgard&dq=algerd+adalgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].</ref>, Algeard<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref><ref>[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name</ref><ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]</ref><ref name="Fleming-1998-74-101">Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&pg=PA101&dq=%22Algeard%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Algeard%22&f=false P. 74, 101].</ref>, Algerðr<ref>Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gvWmhGW4sFwC&q=Algerdr#v=snippet&q=Algerdr&f=false S. 97].</ref><ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.</ref>, Algerde<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Algert<ref>Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0VAJAAAAQAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 180].</ref><ref name="Brons-1877-26">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 26].</ref>, Algerth<ref name="Brons-1877-26"/>, Olgard<ref>Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&q=Olgard+gard&dq=Olgard+gard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].</ref>, Algardus<ref name="Krause-1856-39">Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bL1bAAAAcAAJ&q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&q=Algardus%2C%20Halgardus&f=false S. 39].</ref>, Algard<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>, Algardis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref><ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.</ref>, Algart<ref>Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=+Algart+#v=snippet&q=Algart&f=false S. 14, 58].</ref>, Olgart<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.</ref>, Hallgerðr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&q=Hall%20%22gerdr%22&f=false S. 38, 141].</ref>, Hallgerd<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.</ref>, Halgerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=halgerd+halgard&dq=halgerd+halgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].</ref>, Halgardus<ref name="Krause-1856-39"/>, Holgerd<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.</ref>, Algiert<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Allcard<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&q=Allcard%20Alcheard&f=false P. 218].</ref>, Allegaert<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=allegaert+adalgardis&pg=PA127&printsec=frontcover P. 127].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 167].</ref><ref name="Seibicke-1996-80"/><ref name="Fleming-1998-74-101"/><ref name="Morlet-1971-16"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref> або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')<ref name="Supieranskaja-2005-168">Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Альгерд адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Olgerd%20gard#v=snippet&q=Olgerd%20gard&f=false S. 92]</ref>. У [[Раўданскі рукапіс|Раўданскім рукапісе]], апублікаваным [[Тэадор Нарбут|Тэадорам Нарбутам]], імя Альгерд тлумачылася як «радасьць [[Вольга|Вольгі]]» (відаць, ад [[Алег|-ольг-]] + германскае hord 'скарб')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а гісторык [[Юзэф Пузына]] выводзіў імя Альгерд ад [[Паўночнагерманскія мовы|германскага (паўночнагерманскага)]] імя ''Альгард'' (''Algard''<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>)<ref>[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]] ({{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>), тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда (''Allegart'') VIII ст. пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]. Гэтыя ды іншыя прыклады (''Algerd'', ''Alegardus'', ''Alhart'', ''Alherd''<ref name="Urban-2001-125">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 125.</ref>) пацьвярджаюць, што імя Альгерд мела лучнасьць з імёнамі германскага паходжаньня<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47, 136.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Альгерд складаецца з асноваў [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгімонт]]; германскія імёны Heligin, Alcmunt), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, і -герд- (-гард-, -герт-). Такім парадкам, імя Альгерд азначае «сьвятая ахова»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Мовазнаўца {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} выводзіць імя Альгерд з германскіх моваў ад імя Adalger, дзе adal 'шляхетны' і gar 'кап’ё'<ref name="Supieranskaja-2005-168"/>. Такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Альгард (Альгарт): ''Peter Algart'' (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-12">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Algart+Algarde#v=snippet&q=Algart%20Algarde&f=false S. 12].</ref>, ''Johannes Algarde'' (1400 год)<ref name="Trautmann-1925-12"/>. У [[Гданьск]]у адзначалася імя Гольгард: ''Stefan Holgard'' (1427 год)<ref>Romaniuk Z. Kontakty handlowe miast podlaskich z Gdańskiem w XV w. // Małe miasta. Między tradycją a wyzwaniem przyszłości. Acta Collegii Suprasliensis 2. — Supraśl, 2002. S. 82.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — прозьвішча Hellgardt<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HELLGARDT&ofb=memelland&modus=&lang=de HELLGARDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Алкердъ'' (1330—1359 гады)<ref>Смоленские грамоты XIII—XIV вв. — М., 1963. С. 69—71.</ref>; ''Самъ Олкгердъ Божію милостью великий князь Литовьскій, Рускій, Жомоитскій и иныхъ''<ref name="Urban-2001-125"/> (25 жніўня 1342 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 24.</ref>; ''Господарю его милости Князю Великому Олигарду'' (30 сьнежня 1347 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 25—26.</ref>; ''Olgerdus'' (1347 і 1352 гады)<ref>Лаврецкий Г. А. Граффити храма в Сынковичах. Проблема датировки // Архитектура: сборник научных трудов. Вып. 11, 2018. С. 13.</ref>; ''а за великого князя Олькерта и за [[Карыят|Корьята]]''<ref name="Urban-2001-162">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 162.</ref> (1352 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.</ref>; ''Helgerdi Suppremi principis lythwanorum'' (''Helgerdus supremus prinreps''<ref>Rowell S. C. Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295—1345. — Cambridge, 1994. [https://books.google.by/books?id=X1cHAwAAQBAJ&pg=PA61&dq=%22helgerdus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi35p6d7-6BAxWGgv0HHWpkBcgQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22helgerdus%22&f=false P. 61].</ref>; 14 жніўня 1358 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Księstwa Mazowieckiego. — Warszawa, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2Pc4AQAAMAAJ&q=Helgerdi#v=snippet&q=Helgerdi&f=false S. 73].</ref>; ''Володимеръ Ольгердовичь''<ref name="Urban-2001-160"/> (1362—1392 гады)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 37.</ref>; ''Allexandro filio Holgerti'' (запіс пад 1366 годам)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 717.</ref>; ''Algherde'' (7 лістапада 1367 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d041.htm Договор между Тевтонским орденом в Ливонии и ВКЛ о пограничном режиме на реке Двине (1367)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Kenna uxor Kazimiri ducis Saxonie, filia Olgerti ducis Lithuanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1368 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9kkhAQAAMAAJ&q=Kenna+Olgerti#v=snippet&q=Kenna%20Olgerti&f=false S. 653].</ref>; ''Andrey Olherdowicz'', ''Андрей Ольгердович'' (каля 1370—1377 або 1381—1387 гадоў)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 73.</ref>; ''ὁ βασιλεὺς, ὁ Ἄλγερδος''{{Заўвага|Тытуляваньне польскага караля [[Казімер III Вялікі|Казімера]]: ''ὁ κράλης τῆς Λαχίας, ὁ Καζίμοιρος''<ref>Svarevičiūtė K. Lietuvos didžiojo kunigaikščio Algirdo graikiškas laiškas Bizantijos epistolografijos kontekste // Literatūra. T. 53 (3), 2011. P. 96.</ref>}} (1371 год)<ref>Patrologiae cursus completus, seu bibliotheca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica omnium s.s patrum, doctorum scriptorumque ecclesiasticorum sive latinorum, sive graecorum qui ab aevo apostolico ad aetatem Innocentii III (ann.1216) pro occidentalibus, et ad Photii tempora (ann. 863) pro orientalibus. T. CLII, 1866.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=J0X56dX0k74C&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82#v=snippet&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82&f=false P. 1451].</ref><ref>Mitteilungen der Litauischen literarischen Gesellschaft. Heft 29. — Heidelberd, 1907. [https://books.google.by/books?newbks=1&hl=ru&id=0dZMAAAAYAAJ&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82+Olgerd#v=snippet&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82%20Olgerd&f=false S. 358].</ref>; ''Се язъ князь великии Олгердъ''<ref name="Urban-2001-125"/> (1372 год<ref>[https://web.archive.org/web/20250123122754/http://starbel.by/dok/d038.htm Перемирие между Великим княжеством Литовским и Великим княжеством Московским (1372)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 46.</ref>; ''Nobilibus viris Oligerdo Magno et [[Кейстут|Kenstuto]] ac [[Любарт|Lubardo]] fratribus ducibus Lituanorum'' (23 кастрычніка 1373 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210511070032/http://starbel.by/dok/d070.htm Послание папы Григория XI в.к.л. Ольгерду с призывом принять католичество (1373)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Olgordi'' (29 верасьня 1377 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Algirde, quondam rex Littovie'' (1377 год, 10 кастрычніка 1385 году, 11 кастрычніка 1385 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 74, 77, 79.</ref>; ''Се язъ великии князь Дмитрии Олгирдовичь''<ref name="Urban-2001-160">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 160.</ref> (1386 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 67.</ref>; ''huius pater Helgorth… Helgorth Keistuthy'' (запіс пад 1386 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBdTAAAAcAAJ&q=Helgorth#v=snippet&q=Helgorth&f=false S. 862].</ref>; ''Мы князь Дмитрии Олгердовичь''<ref name="Urban-2001-160"/> (16 сьнежня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 98.</ref>; ''Olcardus noster olim genitor'' (15 траўня 1390 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d039.htm Пожалование села Понары Виленскому кафедральному костелу (1390)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 31.</ref>; ''vnser feter herczog Algart''<ref>[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—264.</ref> ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год); ''Algerde''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algerde#v=snippet&q=Algerde&f=false S. 93, 103].</ref>, ''Algarde''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algarden#v=snippet&q=Algarden&f=false S. 76, 103, 113, 115]</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]), ''Algard''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=8H8OAAAAYAAJ&pg=PA533&dq=Algard&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjU0-GuxZP9AhWCuaQKHQpeD3MQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Algard&f=false S. 508, 519, 520, 522, 527, 533, 578, 587].</ref>, ''Algart''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 522, 549, 567, 577, 583, 592, 604].</ref> ([[Хроніка Віганда]]); ''сынове Олгордовы'' ([[Задоншчына (помнік)|Задоншчына]]); ''Olgerth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Олкгирд''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Algardus'' (па 1409 годзе)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&pg=PA997&dq=Algardus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwit6dvz3a79AhWRtKQKHTCYCRUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Algardus&f=false S. 997].</ref>; ''князь Олгердъ Гедиминовичь… къ Олгерду Гедиминовичю… Олигерду Гедиминовичю'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 53, 56, 187].</ref>; ''къ великому князю Олгерду Гедименовичю Литовскому'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E&f=false С. 223].</ref>; ''Nos Boleslaus alias Swidrigaill dei gracia dux Olgorthowicz'' (10 верасьня 1420 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA489&dq=dux+olgorthowicz&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwif7Mfzo5z9AhXatqQKHbL0AcIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=dux%20olgorthowicz&f=false S. 489].</ref>; ''Semeon Ulgerdowicz'' (''Semeon Olgerdowicz''; [[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Semeon+Ulgerdowicz+#v=snippet&q=Semeon%20Ulgerdowicz&f=false S. 272—273].</ref>; ''ex genitoris nostri olim magni ducis Lythwanie Olgerdi'' (14 ліпеня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Olgerdi#v=snippet&q=Olgerdi&f=false P. 257].</ref>; ''avo videlicet Olgerdo olim magno duce Lithwanie'' (1440 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Olgerdo#v=snippet&q=Olgerdo&f=false С. 6].</ref>; ''Швитригайл Олкгирдович'' (15 траўня 1446 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 4.</ref>; ''мы великий князь Александро, инако Швитрикгайло Олькгирдовичь'' (29 сьнежня 1446 году, 29 сьнежня 1451 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 5, 6.</ref>; ''Олгордъ князь Литовьскыи… за Олгорда'' ([[Рагоскі летапісец]])<ref>ПСРЛ. Т. 15. — М., 2000. [https://books.google.by/books?id=YRIaAgAAQBAJ&pg=PA41&dq=%22%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8C%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjerLbkxM-BAxXXM-wKHZg-KvcQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q&f=false С. 59].</ref>; ''Швитрикгайл(ъ) Олькгирдовичь'' (31 сьнежня 1450 году, 1451 год)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 45, 46.</ref>; ''Швитригайло Оликгирдович'' (24 верасьня 1451 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 44.</ref>; ''Швитрикаила Олкердови(ч)'' (1452 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 38.</ref>; ''Олькгирдъ'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''Olgerdus filius Gedimini'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?id=ONvkM5EkcLYC&pg=PA472&dq=%22Olgerdus+filius+Gedimini%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj35cCcg539AhURPOwKHSFkBDY4ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%22Olgerdus%20filius%20Gedimini%22&f=false P. 472].</ref>; ''Olgierd… Olgierd Gidyminowicz'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 138—141.</ref>; ''князь велики Литовьскій Олгердъ Гедимановичъ''<ref name="Urban-2001-125"/><ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?id=8mBKAQAAMAAJ&pg=PA221&dq=%22%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiJzJOx_639AhUEOewKHQlpD7gQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&q&f=false С. 221].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''Олкгирд… князя Андрея Олкгардовича полоцкого'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])<ref>Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 229, 237.</ref>; ''Олгерд… Олгерд Гидиминовичь'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 41—43, 63.</ref>; ''Алексей Самойлов сын Олгерд'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9+%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&dq=%22%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9+%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiO4Zz7nNX_AhUChP0HHe4FDK0Q6AF6BAgGEAI С. 62].</ref>; ''Aleksander Elgierd'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Elgierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Olgird, towarzysz husarski'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 323.</ref>; ''Kajetan Elgierd'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Elgierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Iwoniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Альгерд]] (каля 1296—1377) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]], меў 12 сыноў і 5 дачок (у крыніцах упамінаюцца зь [[імя па бацьку|імём па бацьку]] [[Альгердавічы|Альгердавіч]] [[Андрэй Альгердавіч|Андрэй]], [[Карыбут|Карыбут Дзьмітры]], [[Лугвен|Лугвен Сямён]], [[Сьвідрыгайла]], [[Уладзімер Альгердавіч|Уладзімер]]) * [[Бэрнат|Бернат]] Альгерт (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref> * Юры з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дваранін скарбовы літоўскі, падчашы [[вількамір]]скі ў 1678—1697 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 435.</ref> * Адам з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы вількамірскі ў 1703 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 453.</ref> * Мацей з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мечнік вількамірскі ў 1704—1713 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 435.</ref> * Гіляры з Альгерд Лукомскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1782 годзе<ref name="UWKL-2003-213">Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 213.</ref> * Язафат з Альгердаў Лукомскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік смаленскі ў 1784 годзе<ref name="UWKL-2003-213"/> * [[Альгерд Абуховіч]] (1840—1898) — беларускі паэт, перакладнік * Альгерд Рэнард — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * [[Альгерд Бульба]] (сапраўд. Вітаўт Чыж; 1884—1939) — беларускі грамадзкі дзеяч, этнограф, крытык і публіцыст * [[Альгерд Малішэўскі]] (1922—1989) — беларускі мастак, выкладнік * [[Альгерд Невяроўскі]] (нар. 1969) — беларускі журналіст * [[Альгерд Бахарэвіч]] (нар. 1975) — беларускі пісьменьнік і перакладнік Ольгерды-[[Эйгерд]]ы (Olgierd-Ejgierd) гербу [[Пагоня|Пагоня Літоўская]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 153.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] адзначалася, што вёска [[Ахрэмаўшчына]] ([[Браслаўскі павет]]) гістарычна мела назву Альгердаўшчызна<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 16.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Альгярдова]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Альгердава]]. == Глядзіце таксама == * [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]] * [[Герда|Герд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)}} {{Імёны з асновай ал}} {{Імёны з асновай алг}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ljdslehdzujurt5v9lc467gtp3c8ik2 0 263289 2686379 2676849 2026-08-23T18:20:37Z Dymitr 10914 + склад 2686379 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Монца |Лягатып = A.C. Monza logo.svg |Горад = [[Монца]], [[Італія]] |Стадыён = [[Брыянтэо (стадыён)|Брыянтэо]] |Умяшчальнасьць = 15039 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|МонцаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|МонцаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Монца}} |Прыналежнасьць = Італьянскія }} «'''Мо́нца'''» ({{мова-it|A.C. Monza}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Монца]] правінцыі [[Лямбардыя|Лямбардыі]]. Заснаваны 1 верасьня 1912 году. Клюб двойчы банкрутаваў, але здолеў аднавіцца з тых часоў. Апошнія посьпехі зьвязаныя зь дзейнасьцю палітыка [[Сыльвіё Бэрлюсконі]], які ачоліў клюб у 2018 годзе. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] каманда брала ўдзел у [[Сэрыя А|Сэрыі А]]. Традыцыйнымі супернікамі ёсьць клюбы «[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]», «[[Про Сэста Сэста-Сан-Джаваньні|Про Сэста]]» і «[[Піза (футбольны клюб)|Піза]]». == Гісторыя == [[Файл:Monza first lineup, 1912.jpg|значак|зьлева|Футбалісты «Монцы» ў 1912 годзе.]] Клюб быў зафундаваны 1 верасьня 1912 году<ref>[https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&cdOggetto=14948#page/141/mode/1up «Sport: Foot-Ball»]. Il Cittadino.</ref> ў [[траторыя|траторыі]] «Капэльлё Вэк’ё»<ref>[https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&cdOggetto=15059#page/76/mode/1up «Trentanni di attività dell'Associazione Calcio Monza»]. Il Popolo di Monza.</ref> праз аб’яднаньне клюбаў «Про Італія» і «Про Монцы». Першымі колерамі клюбу былі абраныя сіні і белы<ref>Camesasca, Enrico (1962). [https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&cdOggetto=15097#page/348/mode/2up «Sulla „corte“ in camicia azzurra nasceva 50 anni fa il calcio monzese»]. La città di Monza.</ref>. Дэбютным матчам паўсталай дружыны была сустрэча з адной зь мілянскіх камандаў, але першую перамогу гульцы з Монцы здабылі 20 верасьня 1912 году, калі яны выгулялі клюб «Ювэнтус-Італія» зь лікам 2:1 у [[Трыянтэ]]{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|22}}. Свой першы трафэй, Кубак Кольлі, клюб здабыў у пачатку 1913 году пасьля перамогі над клюбам «Саронна» зь лікам 3:2{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|23}}. У лістападзе таго ж году адбылоса яшчэ адное аб’яднаньне, гэтым разам з клюбам «Ювэнтус». У наступным клюб пачаў прымаць удзел у лігавых матчах, і незважаючы на пачатак [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], клюб працягнуў свае выступы, прыцягнуўшы да ўдзелу маладых футбалістаў замест тых, хто апынуўся ў войску. Але з 1915 па 1918 году афіцыйныя турніры ў Італіі былі прыпыненыя<ref>Sbetti, Nicola (23.03.2020). [https://web.archive.org/web/20200329144858/https://www.ultimouomo.com/calcio-campionato-sospeso-prima-guerra-mondiale/ «Quando il calcio si fermò per la prima volta»]. l’Ultimo Uomo.</ref>. Па вайне «Монца» ўзяла ўдзел у другім дывізіёне, а ў сэзоне 1920—1921 гадоў клюб быў запрошаны ў элітны дывізіён, дзе футбалісты згулялі толькі кваліфікацыйныя матчы. У міжваенны час «Монца» зьмяніла колеры на чырвона-белыя, а таксама аднойчы дасягнула чвэрцьфіналу [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] 1938—1939 гадоў, прагуляўшы «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». Увесь гэты час клюб гуляў у Сэрыі C, то бок трэцім дывізіёне італьянскага футболу. За часам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] футбольныя спаборніцтвы на [[Апэнінскі паўвостраў|Апэнінах]] былі прыпыненыя з 1942 па 1945 гады{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|13}}. Вынікі па вайне палепшыліся і «Монца» здолела прабіцца да [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]] у сэзоне 1950—1951 гадоў. У 1953 годзе яны фінішавалі чацьвертымі, крыху адстаўшы ад месца, якое гарантавала прасоўваньне ў [[Сэрыя A|Сэрыю А]]{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|22}}. У ліпені 1955 году «Монца» аб’ядналася з клюбам «Сымэнталь», галоўным спонсарам якой была аднайменная харчовая кампанія. Клюб атрымаў назву «Сымэнталь-Монца», а ачоліў клюб кіраўнік харчовай кампаніі Кляўдыё Сада<ref>[https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&cdOggetto=14990#page/244/mode/1up «È nata l’A.C. Simmenthal-Monza»]. Il Cittadino.</ref>. Аб’яднаньне палепшыла фінансавае становішча клюбу, але турнірных посьпех клюб амаль не атрымаў, чаргуючы добрыя сэзоны з дрэннымі. У ліпені 1964 году Сымэнталь адмовіўся ад клюбу, які павярнуў сваю назву «Монца». На сутыку 1960-х і 1970-х клюб меў шанец узвысіцца да элітнага дывізіёну, але пасьля гэтага выляцеў у Сэрыю С. У сярэдзіне 1970-х «Монца» вярнулася ў Сэрыю Б і мела потым шанцы на падвышэньне да Сэрыі А. Наступныя дывізіёну суправаджалі выступы ў Сэрыі Б і Сэрыі С. У складзе клюбу дэбютавалі [[Алясандра Кастакурта]], [[Франчэска Антаньёлі]] і [[П’ерлюіджы Казырагі]], якія ў будучым стануць слыннымі зоркамі італьянскага футболу. У сакавіку 1997 году «Монца» і «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» склалі пагадненьне, паводле якога першы з клюбаў стаўся фарм-клюбам другога<ref>[https://web.archive.org/web/20220115202247/http://archiviostorico.gazzetta.it//1997/marzo/28/Milan_esce_dai_box_ga_0_9703288182.shtml «Il Milan 2 esce dai box»]. La Gazzetta dello Sport.</ref>. Гэта было першая ўгода такога кшталту ў Італіі<ref>[https://web.archive.org/web/20220115202246/http://archiviostorico.gazzetta.it//1999/aprile/21/interrompe_rapporto_Milan_Monza_societa_ga_0_9904214095.shtml «S’interrompe il rapporto Milan e Monza. La società brianzola a tre imprenditori»]. La Gazzetta dello Sport.</ref>. Супраца скончылася ў 1999 годзе, пасьля 19 гадоў прэзыдэнцтва [[Адрыяна Галіяні]], пасьля чаго «Монца» ўвайшла ў час нестабільнасьці. Акрыяньне адбылося ў 2018 годзе, калі клюб набыў палітык [[Сыльвіё Бэрлюсконі]], вядомы праз уладаньне ў мінулым «Мілянам». == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|3|Q133289044|Аб|}} {{Гулец1|6|Q52088347|Аб|}} {{Гулец1|7|Q81003636|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]]}} {{Гулец1|8|Q140855708|ПА|}} {{Гулец1|9|Q135395605|Нап|}} {{Гулец1|10|Q28377792|Нап|}} {{Гулец1|11|Q121032001|Нап|}} {{Гулец1|13|Q109760587|Бр|}} {{Гулец1|14|Q116788482|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэр]]}} {{Гулец1|15|Q58008343|Аб|}} {{Гулец1|17|Q14945895|Нап|}} {{Гулец1|19|Q28976858|Аб|}} {{Гулец1|20|Q59914667|Бр|}} {{Гулец|21|{{Сьцяг|Італія}}|ПА|Леанарда Калёмба||2005}} {{Гулец1|22|Q140855711|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q109606318|ПА|}} {{Гулец1|24|Q130545732|Аб|}} {{Гулец1|26|Q42888251|ПА|}} {{Гулец1|27|Q23047466|ПА|}} {{Гулец1|28|Q64031831|ПА|}} {{Гулец1|30|Q130545509|ПА|}} {{Гулец1|32|Q21622362|ПА|капітан}} {{Гулец1|43|Q140855702|Бр|}} {{Гулец1|44|Q96617433|Аб|}} {{Гулец1|46|Q133866377|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]]}} {{Гулец1|47|Q24451806|Нап|}} {{Гулец1|60|Q130545741|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}} {{Гулец1|70|Q130371386|Нап|}} {{Гулец|80|{{Сьцяг|Італія}}|ПА|Матыс Мут||2007}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Rocca, Lino; Vegetti, Giorgio |частка = |загаловак = Bianco su rosso: la storia del calcio monza |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = Monza |выдавецтва = Officina Grafica Brasca |год = 1977 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = |ref = Rocca і Vegetti }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.acspezia.com/ Афіцыйны сайт] {{ref-it}}{{ref-en}} {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Монца]] h9iv63f35motwcjyn78v2pgci6yzn7c 0 263293 2686473 2684750 2026-08-23T20:16:50Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686473 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Радзівіл |лацінка = Radzivił |арыгінал = Ratwili |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]] |варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла |вытворныя = [[Гродвіл]] |зьвязаныя = Вільрат }} '''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}. == Носьбіты == * [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]] * Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/> * [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]] * Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/> * Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref> * [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref> * Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе * Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе * Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе * Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref> * Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref> * Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref> * Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref> * Сьцяпан Радвілоўскі і Ўсьцін Радзьвіл — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&f=false С. 60].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A&f=false С. 103].</ref> * [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка * Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Ігнаці Радзьвіловіч — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 18.</ref> * Андрэй Радзівіл — праваслаўны зь [[Сеньненскі павет|Сеньненскага павету]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №533 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358837?page=68 С. 8516].</ref> * Мікалай Радзівіл — праваслаўны зь Сеньненскага павету, паранены ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №905 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=72 С. 14472].</ref> * Васіль Радзівілаў — праваслаўны з [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №291 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351639?page=166 С. 4646].</ref> * Антон Радзівілін — праваслаўны з ваколіцаў [[Мілаславічы|Мілаславічаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №1211 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004422370?page=162 С. 19362].</ref> * Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref> * [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref> * Лявон Радзівіл — беларус з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1449-142b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-6265-34b, НАРБ 30-2-6265-35b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Радзівіл (1907—?) — беларус, рэпрэсаваны ў часе [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ ОГАЧО], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref> * Міна Радзівілаў (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/74660/ Радивилов Мина Стефанович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Уладзімер Радзівілаў (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/49005/ Радивилов Владимир Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Пётар Радзівіл (1922—?) — беларус зь [[Пінск]]у<ref>[https://collections.arolsen-archives.org/en/search/person/79637324?s=79637324&t=2952348&p=0 Petro Radziwil], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>. Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>. На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>. На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]] * [[Віла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6fqmubmn69ge9maldy4lebod70stfm1 2686476 2686473 2026-08-23T20:21:40Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686476 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Радзівіл |лацінка = Radzivił |арыгінал = Ratwili |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]] |варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла |вытворныя = [[Гродвіл]] |зьвязаныя = Вільрат }} '''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}. == Носьбіты == * [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]] * Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/> * [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]] * Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/> * Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref> * [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref> * Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе * Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе * Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе * Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref> * Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref> * Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref> * Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref> * Сьцяпан Радвілоўскі і Ўсьцін Радзьвіл — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&f=false С. 60].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A&f=false С. 103].</ref> * [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка * Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Ігнаці Радзьвіловіч — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 18.</ref> * Андрэй Радзівіл — праваслаўны зь [[Сеньненскі павет|Сеньненскага павету]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №533 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358837?page=68 С. 8516].</ref> * Мікалай Радзівіл — праваслаўны зь Сеньненскага павету, паранены ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №905 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=72 С. 14472].</ref> * Васіль Радзівілаў — праваслаўны з [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №291 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351639?page=166 С. 4646].</ref> * Антон Радзівілін — праваслаўны з ваколіцаў [[Мілаславічы|Мілаславічаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №1211 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004422370?page=162 С. 19362].</ref> * Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref> * [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref> * Лявон Радзівіл — беларус з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1449-142b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-6265-34b, НАРБ 30-2-6265-35b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref> * Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Радзівіл (1907—?) — беларус, рэпрэсаваны ў часе [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ ОГАЧО], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Браніслаў Радзівіл (1924—?) — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1989609787/ Радивил Бронислав Августович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міна Радзівілаў (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/74660/ Радивилов Мина Стефанович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Уладзімер Радзівілаў (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/49005/ Радивилов Владимир Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Пётар Радзівіл (1922—?) — беларус зь [[Пінск]]у<ref>[https://collections.arolsen-archives.org/en/search/person/79637324?s=79637324&t=2952348&p=0 Petro Radziwil], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>. Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>. На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>. На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]] * [[Віла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] crwvszgqmc21mg1a9qequnoffw60cqq 2686478 2686476 2026-08-23T20:27:53Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686478 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Радзівіл |лацінка = Radzivił |арыгінал = Ratwili |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]] |варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла |вытворныя = [[Гродвіл]] |зьвязаныя = Вільрат }} '''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}. == Носьбіты == * [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]] * Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/> * [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]] * Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/> * Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref> * [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref> * Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе * Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе * Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе * Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref> * Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref> * Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref> * Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref> * Сьцяпан Радвілоўскі і Ўсьцін Радзьвіл — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&f=false С. 60].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A&f=false С. 103].</ref> * [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка * Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Ігнаці Радзьвіловіч — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 18.</ref> * Андрэй Радзівіл — праваслаўны зь [[Сеньненскі павет|Сеньненскага павету]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №533 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358837?page=68 С. 8516].</ref> * Мікалай Радзівіл — праваслаўны зь Сеньненскага павету, паранены ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №905 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=72 С. 14472].</ref> * Васіль Радзівілаў — праваслаўны з [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №291 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351639?page=166 С. 4646].</ref> * Антон Радзівілін — праваслаўны з ваколіцаў [[Мілаславічы|Мілаславічаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №1211 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004422370?page=162 С. 19362].</ref> * Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref> * [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref> * Лявон Радзівіл — беларус з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1449-142b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-6265-34b, НАРБ 30-2-6265-35b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref> * Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Радзівіл (1907—?) — беларус, рэпрэсаваны ў часе [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ ОГАЧО], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Віктар Радзівіл (1922—?) — беларус зь [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1993929669/ Радзивил Виктор Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Браніслаў Радзівіл (1924—?) — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1989609787/ Радивил Бронислав Августович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міна Радзівілаў (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/74660/ Радивилов Мина Стефанович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Уладзімер Радзівілаў (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/49005/ Радивилов Владимир Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Пётар Радзівіл (1922—?) — беларус зь [[Пінск]]у<ref>[https://collections.arolsen-archives.org/en/search/person/79637324?s=79637324&t=2952348&p=0 Petro Radziwil], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>. Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>. На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>. На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]] * [[Віла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] a2t43ee86ticik79egc26k54jnp5ljb 2686479 2686478 2026-08-23T20:28:35Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686479 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Радзівіл |лацінка = Radzivił |арыгінал = Ratwili |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]] |варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла |вытворныя = [[Гродвіл]] |зьвязаныя = Вільрат }} '''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}. == Носьбіты == * [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]] * Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/> * [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]] * Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/> * Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref> * [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref> * Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе * Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе * Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе * Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref> * Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref> * Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref> * Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref> * Сьцяпан Радвілоўскі і Ўсьцін Радзьвіл — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&f=false С. 60].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A&f=false С. 103].</ref> * [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка * Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Ігнаці Радзьвіловіч — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 18.</ref> * Андрэй Радзівіл — праваслаўны зь [[Сеньненскі павет|Сеньненскага павету]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №533 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358837?page=68 С. 8516].</ref> * Мікалай Радзівіл — праваслаўны зь Сеньненскага павету, паранены ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №905 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=72 С. 14472].</ref> * Васіль Радзівілаў — праваслаўны з [[Клімавіцкі павет|Клімавіцкага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №291 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351639?page=166 С. 4646].</ref> * Антон Радзівілін — праваслаўны з ваколіцаў [[Мілаславічы|Мілаславічаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №1211 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004422370?page=162 С. 19362].</ref> * Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref> * [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref> * Лявон Радзівіл — беларус з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1449-142b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Восіп і Феадор Радзівіліны — беларусы з ваколіцаў Мілаславічаў на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-6265-34b, НАРБ 30-2-6265-35b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Радзівіл (1907—?) — беларус, рэпрэсаваны ў часе [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ ОГАЧО], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Віктар Радзівіл (1922—?) — беларус зь [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1993929669/ Радзивил Виктор Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Браніслаў Радзівіл (1924—?) — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1989609787/ Радивил Бронислав Августович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міна Радзівілаў (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/74660/ Радивилов Мина Стефанович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Уладзімер Радзівілаў (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/49005/ Радивилов Владимир Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Пётар Радзівіл (1922—?) — беларус зь [[Пінск]]у<ref>[https://collections.arolsen-archives.org/en/search/person/79637324?s=79637324&t=2952348&p=0 Petro Radziwil], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>. Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>. На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>. На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]] * [[Віла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] cvafno2suk10zf1x7r3kd8e1ycqs9a5 0 263482 2686281 2512327 2026-08-23T14:04:59Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686281 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч |Імя = Гінтаўт |Лацінка = Jan Gintaŭt / Hintaŭt |Поўнае імя = |Арыгінальнае імя = |Жанчына = |Партрэт = |Шырыня партрэту = |Подпіс партрэту = |Герб = |Шырыня гербу = |Подпіс гербу = |Пасады = |Пачатак пэрыяду = |Заканчэньне пэрыяду = |Папярэднік = |Наступнік = |Імя пры нараджэньні = |Нарадзіўся = |Месца нараджэньня = |Памёр = па 1424 |Месца сьмерці = |Род = |Бацька = |Маці = |Жонка = |Дзеці = |Рэгаліі = |Колер = |Колер загалоўку = }} '''Ян Гінтаўт''' (? — па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]]. Валодаў [[Рудаміна]]й. == Імя == {{Асноўны артыкул|Гінтаўт (імя)}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref name="Gerchow-1988-396">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-396"/><ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Johannes Ginthold'' (27 верасьня 1422 году)<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>. == Біяграфія == Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Вігайла|Вігайлы]]. У недатаваным лісьце ад [[Рагніт|рагніцкага]] комтура да [[Сьпіс вялікіх магістраў Тэўтонскага Ордэну|вялікага магістра]] зазначаецца, што Гінтаўт — пляменьнік [[Станіслаў Чупурна|Чупурны]]. Магчыма, быў у сваяцтве з [[Монтаўты (род)|Монтаўтамі]] і [[Бутрымовічы|Бутрымамі]]<ref name="Piatrauskas-2014-237"/>. Упершыню ўпамінаецца ў 1398 годзе як сьведка [[Салінскі дагавор|Салінскай умовы]]. У пачатку XV ст. быў старостам ковенскім. Магчыма, яму належала прыкладзеная да [[Мельнскі мір|Мельнскай умовы]] (1422 год) пячаць з гербам «[[Тапор]]». У дакумэнце вялікага князя [[Вітаўт]]а ад 1424 году ўпамінаецца як ''Gintoldo de Ziruntin''. Гінтаўтавічы, якія жылі ў XV ст., наўрадці былі яго сынамі<ref name="Piatrauskas-2014-237"/>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Літоўская знаць (2014)}} [[Катэгорыя:Баяры літоўскія]] [[Катэгорыя:Старосты ковенскія]] 664gg905vt60gjglfgtrrc02y43iy3u 0 263564 2686276 2671609 2026-08-23T14:01:41Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686276 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч | Імя = Контаўт | Лацінка = Kontaŭt | Поўнае імя = | Арыгінальнае імя = | Жанчына = | Партрэт = | Шырыня партрэту = | Подпіс партрэту = | Герб = | Шырыня гербу = | Подпіс гербу = | Пасады = | Пачатак пэрыяду = | Заканчэньне пэрыяду = | Папярэднік = | Наступнік = | Імя пры нараджэньні = | Нарадзіўся = | Месца нараджэньня = | Памёр = па 1453 | Месца сьмерці = | Род = | Бацька = | Маці = | Жонка = | Дзеці = Ян | Рэгаліі = | Колер = | Колер загалоўку = }} '''Контаўт''' (у каталіцтве '''Міхал'''; памёр па 1453) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Старосты жамойцкія|староста жамойцкі]] (1436—1440, 1441 і 1452—1453). Пачынальнік роду [[Контаўты|Контаўтаў]]. Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў [[Крожы|Крожах]], [[Паюры|Паюрах]], [[Паланга|Паланзе]]<ref name="Piatrauskas-2014-259">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 259.</ref>. == Імя == {{Асноўны артыкул|Контаўт (імя)}} Гунталд, Гонталд або Конталд, пазьней Кантальда, Кантальды, Гонтаўд або Гонтаўт (Guntald, Gontald, Contaldus<ref>Die Bischöfe von Gurk 1072—1822. — Klagenfurt, 1969. [https://books.google.by/books?id=iirSAAAAMAAJ&q=contaldus&dq=contaldus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjth_z4w47_AhV9xQIHHeM-B7kQ6AF6BAgDEAI S. 156].</ref>, Contaldo<ref name="Piel-Kremer-1976-164">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://www.google.by/books/edition/Hispano_gotisches_Namenbuch/OwkWAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&dq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&printsec=frontcover S. 164].</ref>, Contaldi<ref name="Arcamone-1986-28">Arcamone M. G. Cognomi da antroponimi di origine germanica in Campania // Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli. Sezione Germanica. 28—29, 1985—1986. P. 28.</ref>, Gontaud<ref name="Felecan-2014">Felecan O., Felecan D. Unconventional Anthroponyms: Formation Patterns and Discursive Function. — Cambridge Scholars Puslishing, 2014. [https://books.google.by/books?id=Ei9QBwAAQBAJ&pg=PA49&dq=%22Gontaut%22+Gontald&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJ27eV_smJAxX1wAIHHeLTMB4Q6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22Gontaut%22%20Gontald&f=false P. 49—51].</ref>, Gontault<ref>Mackel E. Die germanischen Elemente in der französischen und provenzalischen Sprache. — Heilbronn, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=s5uZAcm52MsC&q=Gontault#v=snippet&q=Gontault&f=false S. 23].</ref>, Gontaut<ref name="Felecan-2014"/><ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Gontaut#v=snippet&q=Gontaut&f=false P. 198].</ref>) і Вальдэгунда (Waldegundis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Guntald%2C+Gontald#v=snippet&q=Guntald%2C%20Gontald&f=false S. 709].</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-164"/><ref name="Arcamone-1986-28"/><ref name="Felecan-2014"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Гонтаўт германскаму імю Gontald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Контаўт (Kontowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''слузе пана Контолтову'', ''пану Контовту'' (''Контолт'', ''Контовт''<ref name="Piatrauskas-2014-259">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 259.</ref>; 1440—1453 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 43, 49.</ref>; ''Kunttolt'' (1 кастрычніка 1441 году)<ref>Halecki O. Litwa, Ruś i Żmudż jako części skladowe Wielkiego Księstwa Litewskiego // Rozprawy Akademii Umiejętności. T. 34, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-2smAQAAIAAJ&q=Kunttolt#v=snippet&q=Kunttolt&f=false S. 243].</ref>; ''Cantawt'' (22 красавіка 1444 году)<ref>Regesta historica-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198-1525. Pars I. — Göttingen, 1948. S. 532.</ref>; ''Kontolt'' (7 жніўня 1452 году)<ref>Halecki O. Litwa, Ruś i Żmudź, jako części składowe wielkiego Księstwa Litewskiego // Rozprawy Akademii Umiejętności. T. 59. — Kraków, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBQBAAAAMAAJ&q=Kontolt#v=snippet&q=Kontolt&f=false S. 38].</ref>; ''Kantolt'' (8 жніўня 1452 году)<ref>Index corporis historico-diplomatici Livoniae, Esthoniae, Curoniae. Th. 2. — Riga; Dorpat, 1835. [https://books.google.by/books?id=WI9LAAAAcAAJ&pg=PA16&dq=Kantolt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwju5fyd6bD9AhXzi_0HHTLMAw4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Kantolt&f=false S. 16].</ref>; ''Canttaute''<ref name="Piatrauskas-2014-259"/>. == Біяграфія == Зь літоўскага баярскага роду. Меў брата Бірала (магчыма, ідэнтычнага [[Коўна|ковенскаму]] войту з тым жа імём). Каталіцкае імя Міхал паходзіць з вартай даверу генэалёгіі XVI стагодзьдзя<ref name="Piatrauskas-2014-259"/>. Упершыню ўпамінаецца ў наданьні [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] яго брату Біралу. У 1436—1440 і 1441 гадох быў [[Старосты жамойцкія|старостам жамойцкім]], у 1452—1453 гадох — разам з галоўным старостам [[Ян Кезгайла|Янам Кезгайлам]]. Меў сына Яна<ref name="Piatrauskas-2014-259"/>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Літоўская знаць (2014)}} [[Катэгорыя:Баяры літоўскія]] [[Катэгорыя:Старосты жамойцкія]] d979g5d4846ltiuqihusx2s8sq4t0z1 0 263605 2686236 2504964 2026-08-23T12:58:51Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686236 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўмонт (неадназначнасьць)}} {{Род |Назва = Доманты |Лацінка = Domanty |Назва ў родным склоне = Домантаў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = POL COA Domont.png |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = Герб «Домант» |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Доманты''', '''Доманты Машэнскія''' — [[Ліцьвіны|літоўскі]] княскі род гербу ўласнага. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. Другая частка прозьвішча ўтварылася ад маёнтку [[Мошны|Мошнаў]] у [[Чаркасы|Чаркаскім]] павеце. == Гісторыя == Паводле родавай легенды, разам з [[Гедройцы|Гедройцамі]] паходзілі ад літоўскага князя [[Даўмонт]]а і зь [[Літва|Літвы]] перасяліліся на [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўшчыну]]. Некаторыя дасьледнікі мяркуюць, што Доманты паходзілі ад князёў [[Глінскія (род)|Глінскіх]]. Першы вядомы з роду — князь Васіль, які жыў на мяжы XV—XVI стагодзьдзяў і валодаў Мошнамі. Ад першай жонкі меў сына Васіля, ад 2-й, Алены Глінскай, — дзьвюх дачок, якія выйшлі замуж за Яна Келбоўскага і Міхаіла Грыбуновіча-Байбузу. Васіль Васілевіч (? — па 1555) меў сына Рыгора і дачку Аўдоцьцю. Рыгор Васілевіч (? — па 1591) валодаў маёнткамі Мошнамі, Павуковічамі, Домантавам Палескім (апошні прадаў у 1591 годзе), дварамі ў Кіеве і Чаркасах. Прадаў Мошны князям [[Вішнявецкія|Вішнявецкім]]. Астатнія маёнткі перайшлі да ўдавы Апалёніі з Тышаў-Быкоўскіх, якая ў 1640 годзе прадала іх князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]]. Па-за радаводам упамінаецца князь Гарайн Домант, служэбнік падляскага ваяводы [[Васіль Тышкевіч|Васіля Тышкевіча]], які ў 1567 годзе пакінуў князю баярскі двор Медухаву каля [[Лагойск]]у<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Доманты // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 593.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага]] ma6zmh8uxgrwyim0cyt8ryx5fkh1584 0 263700 2686258 2503415 2026-08-23T13:15:08Z ~2026-46133-51 99665 /* Імя */ 2686258 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч | Імя = Талімонт | Лацінка = Talimont | Поўнае імя = | Арыгінальнае імя = | Жанчына = | Партрэт = | Шырыня партрэту = | Подпіс партрэту = | Герб = | Шырыня гербу = | Подпіс гербу = | Пасады = | Пачатак пэрыяду = | Заканчэньне пэрыяду = | Папярэднік = | Наступнік = | Імя пры нараджэньні = | Нарадзіўся = | Месца нараджэньня = | Памёр = па 1449 | Месца сьмерці = | Род = [[Сьвірскія]] | Бацька = [[Эрык Сьвірскі|Ян Эрык Сьвірскі]] | Маці = Дарота Сонька | Жонка = | Дзеці = Станіслаў, Юры, Ян | Рэгаліі = | Колер = | Колер загалоўку = }} '''Талімонт''' (? — па 1449) — літоўскі князь, пачынальнік роду [[Тальманты (род)|Тальмантаў]]. == Імя == {{Асноўны артыкул|Талімонт (імя)}} Таламунд або Далмунд, пазьней Тальмонда або Тальмонт (Talamundus, Dalmund<ref name="Schmittlein-1961-204">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.</ref>, Talmonde<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Talmont<ref name="Schmittlein-1961-204"/><ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/TALMONT.html Patronyme TALMONT], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref><ref name="Schmittlein-1961-204"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Талейка]], [[Дальман]], [[Талмут]]; германскія імёны Taleke, Dalman, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Талімонт азначае «гарлівая дасьціпнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Талімонт германскаму імю Tolmunt ([[Тола|Tol]]-munt) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Варыянт імя князя ў гістарычнай крыніцы: ''Thalymunth, duce de Swyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref>. == Біяграфія == Зь літоўскага княскага роду [[Сьвірскія|Сьвірскіх]], сын [[Эрык Сьвірскі|Яна Эрыка]] (''Johannis alias Krik'') і Дароты Сонькі. Меў братоў Івашку (''Vaszko''), Некраша (''Nyechrasz''), Юрыя (''Goorgius''), Даўгерда (''Daugyr''), Пятра і Міхала<ref>Tęgowski J. O kniaziach Świrskich do końca XV wieku // Lituano-Slavica Posnaniensia. T. 12 (2007). [https://books.google.by/books?id=AJssAQAAIAAJ&q=talimunt&dq=talimunt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwirhL6z3_L8AhXJiP0HHfCiCU0Q6AF6BAgCEAI S. 195].</ref>. Упамінаецца 28 верасьня 1449 году, калі яго маці (''Dorothea alias Sonyka'') надала віленскім францішканам дзесяціну зь зямлі ў [[Мядзел]]е<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220—221.</ref>. Відаць, меў сыноў Станіслава, Юрыя і Яна<ref>Tęgowski J. O kniaziach Świrskich do końca XV wieku // Lituano-Slavica Posnaniensia. T. 12 (2007). [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AJssAQAAIAAJ&dq=Anna+I+Jerzy+I+%22Wojciech+%28+1503%22&focus=searchwithinvolume&q=talimunta+jerzym+janie S. 197].</ref>. == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} Грамату з наданьнем [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]] (1449 год) Дарота Сонька Сьвірская змацавала пячацьцю з рускім надпісам<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 178.</ref>: {{пачатак цытаты}}КНЯЗЯ … ПЕЧАТЬ{{канец цытаты}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * Tęgowski J. O kniaziach Świrskich do końca XV wieku // Lituano-Slavica Posnaniensia. T. 12 (2007). S. 177—202. [[Катэгорыя:Сьвірскія|Талімонт]] [[Катэгорыя:Літоўскія князі]] jdkevnddqccu3qv0c0we9n6p7jay4bl 10 263899 2686501 2686118 2026-08-24T06:43:03Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686501 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.premierleague.com/en/tables/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=BHA, ARS, BRE, EVE, HUL, MCI, IPS, LEE, LIV, NEW, CHE, FUL, SUN, BOU, NFO, MUN, CRY, TOT, COV, AVL <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_BHA=1 | нічыі_BHA=0 |паразы_BHA=0 |мз_BHA=4 |мп_BHA=0 |перамогі_ARS=1 | нічыі_ARS=0 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=3 |мп_ARS=0 |перамогі_BRE=1 | нічыі_BRE=0 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=3 |мп_BRE=0 |перамогі_EVE=1 | нічыі_EVE=0 |паразы_EVE=0 |мз_EVE=2 |мп_EVE=0 |перамогі_HUL=1 | нічыі_HUL=0 |паразы_HUL=0 |мз_HUL=2 |мп_HUL=0 |перамогі_MCI=1 | нічыі_MCI=0 |паразы_MCI=0 |мз_MCI=2 |мп_MCI=1 |перамогі_IPS=1 | нічыі_IPS=0 |паразы_IPS=0 |мз_IPS=2 |мп_IPS=1 |перамогі_LEE=1 | нічыі_LEE=0 |паразы_LEE=0 |мз_LEE=1 |мп_LEE=0 |перамогі_LIV=0 | нічыі_LIV=1 |паразы_LIV=0 |мз_LIV=2 |мп_LIV=2 |перамогі_NEW=0 | нічыі_NEW=1 |паразы_NEW=0 |мз_NEW=2 |мп_NEW=2 |перамогі_CHE=0 | нічыі_CHE=0 |паразы_CHE=0 |мз_CHE=0 |мп_CHE=0 |перамогі_FUL=0 | нічыі_FUL=0 |паразы_FUL=0 |мз_FUL=0 |мп_FUL=0 |перамогі_SUN=0 | нічыі_SUN=0 |паразы_SUN=1 |мз_SUN=1 |мп_SUN=2 |перамогі_BOU=0 | нічыі_BOU=0 |паразы_BOU=1 |мз_BOU=1 |мп_BOU=2 |перамогі_NFO=0 | нічыі_NFO=0 |паразы_NFO=1 |мз_NFO=0 |мп_NFO=1 |перамогі_MUN=0 | нічыі_MUN=0 |паразы_MUN=1 |мз_MUN=0 |мп_MUN=2 |перамогі_CRY=0 | нічыі_CRY=0 |паразы_CRY=1 |мз_CRY=0 |мп_CRY=2 |перамогі_TOT=0 | нічыі_TOT=0 |паразы_TOT=1 |мз_TOT=0 |мп_TOT=3 |перамогі_COV=0 | нічыі_COV=0 |паразы_COV=1 |мз_COV=0 |мп_COV=3 |перамогі_AVL=0 | нічыі_AVL=0 |паразы_AVL=1 |мз_AVL=0 |мп_AVL=4 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]] |назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |назва_HUL=[[Гал Сіці]] |назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]] |назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]] |назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]] |назва_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд]] |назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]] |назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]] |назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS |вынік5=ELLS |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL <!--Налады і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Дадатковыя матчы (толькі пры неабходнасьці вызначэньня чэмпіёна, камандаў на выбываньне або камандаў, якія выходзяць у турніры УЭФА). <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLTH=blue1 |тэкст_ECLTH=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2027—2028 гадоў|Чэмпіёншып]] }}</onlyinclude> q1qy60m9ypcd1g5ezi4sdskw8tt2swh 0 264017 2686219 2684879 2026-08-23T12:39:54Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686219 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вісімонт |лацінка = Visimont |арыгінал = Wisemund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віс|Wis]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Віжмонт, Вішмонт, Вісьмант |вытворныя = [[Войшымунд]] |зьвязаныя = }} '''Вісімонт''' (''Вісімунт'', ''Вішмонт'', ''Віжмонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ві́смант''' (''Ві́смунт'', ''Ві́змунт'', ''Ві́шмунт'', ''Ві́сьмант''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вісімунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Wissemunt''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=wisse#v=onepage&q=wissemunt&f=false S. 120].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Висимониту чотыри чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>; ''Висимонтъ'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''Stanislao Wyszymuntowicz'' (''Stanislaus Wyszymuntowicz''; 10 жніўня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 334.</ref>; ''Висимонътовы дети: Гришъко а Васько'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 161.</ref>; ''Laurentio Wyszymontowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 657.</ref>, ''Laurentio Wiszymuntowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 660.</ref> (''Laurentius Wiszymuntowicz''; 22 ліпеня 1503 году); ''Лаврин Висмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Фронцъко Висмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''а три пустовщины, на йме… Вижмонтишки'' (16 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 144.</ref>; ''Висмонт Янович… [[Стана|Стан]] Висмонтович… Висмонт [[Жыгімонт|Симонтович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56, 215, 243.</ref>; ''село Вишмонтишки… села Висмонтишекъ… тогожъ села Вишмонтишокъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A&f=false С. 9].</ref>; ''Адамъ Вызмонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 603].</ref>, ''Петръ Миколаевичъ з Висимонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 845].</ref>, ''Янъ Михайловичъ з Висимонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 851.</ref> (1567 год); ''inter nobilem Adamum Vizmunt'' (2 траўня 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 140.</ref>; ''Jadwiga Wismunt'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wismunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''земяне господаръские земли Жомоитской панове Якобъ и Жыгмонтъ Ивашкевичове Висмонътове… паномъ Ивашкевичомъ Висмонътомъ'' (31 студзеня 1685 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B5#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B5&f=false С. 195].</ref>; ''Mikołaj Wismont z Wiszmontów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 114.</ref>; ''Georgius Wismąt'' (24 лютага 1762 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Scholastyka Wismontt'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wismontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kołtyniany k. Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicja Wiszmontt'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wiszmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Wiszmuntt'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiszmuntt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicyanna Wiśmont'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wi%C5%9Bmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Вісімонт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Вісімонт — машчынскі баярын, меў сыноў Грышку і Ваську * Лаўрын Вісмонтавіч — [[Меміж|меміжаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Францко Вісмонтавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Вісмонт Янавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе * [[Францішак Вісмонт]] ({{нар.}} 1950) — беларускі навуковец ў галіне фізыялёгіі і паталёгіі Вісманты гербу [[Сас]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 219, 850.</ref>. Вісманты (Wismont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 446.</ref>. У XVI ст. існавала «айчына» Візмонтавічы (''Визмонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 49].</ref>. На 1905 год існавала [[Урочышча|ўрочышча]] Вісьмонтавічы ў [[Слонімскі павет (Гарадзенская губэрня)|Слонімскім павеце]] Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 132.</ref>. Назву [[Вісманты]] мае гістарычная мясцовасьць ў [[Ліда|Лідзе]] і вёска на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]]. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Вісмонтышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Віс]] * [[Мунда|Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай віс}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ofde9ejmxi14m8g82dspg4jr4hrbeqf 2686220 2686219 2026-08-23T12:41:41Z ~2026-46133-51 99665 2686220 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вісімонт |лацінка = Visimont |арыгінал = Wisemund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віс|Wis]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Віжмонт, Вішмонт, Вісьмант |вытворныя = [[Войшымунд]] |зьвязаныя = }} '''Вісімонт''' (''Вісімунт'', ''Вішмонт'', ''Віжмонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ві́смант''' (''Ві́смунт'', ''Ві́змунт'', ''Ві́шмунт'', ''Ві́сьмант''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref>, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Morlet-1971-228"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Wissemunt''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=wisse#v=onepage&q=wissemunt&f=false S. 120].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Висимониту чотыри чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>; ''Висимонтъ'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''Stanislao Wyszymuntowicz'' (''Stanislaus Wyszymuntowicz''; 10 жніўня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 334.</ref>; ''Висимонътовы дети: Гришъко а Васько'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 161.</ref>; ''Laurentio Wyszymontowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 657.</ref>, ''Laurentio Wiszymuntowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 660.</ref> (''Laurentius Wiszymuntowicz''; 22 ліпеня 1503 году); ''Лаврин Висмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Фронцъко Висмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''а три пустовщины, на йме… Вижмонтишки'' (16 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 144.</ref>; ''Висмонт Янович… [[Стана|Стан]] Висмонтович… Висмонт [[Жыгімонт|Симонтович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56, 215, 243.</ref>; ''село Вишмонтишки… села Висмонтишекъ… тогожъ села Вишмонтишокъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A&f=false С. 9].</ref>; ''Адамъ Вызмонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 603].</ref>, ''Петръ Миколаевичъ з Висимонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 845].</ref>, ''Янъ Михайловичъ з Висимонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 851.</ref> (1567 год); ''inter nobilem Adamum Vizmunt'' (2 траўня 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 140.</ref>; ''Jadwiga Wismunt'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wismunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''земяне господаръские земли Жомоитской панове Якобъ и Жыгмонтъ Ивашкевичове Висмонътове… паномъ Ивашкевичомъ Висмонътомъ'' (31 студзеня 1685 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B5#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B5&f=false С. 195].</ref>; ''Mikołaj Wismont z Wiszmontów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 114.</ref>; ''Georgius Wismąt'' (24 лютага 1762 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Scholastyka Wismontt'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wismontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kołtyniany k. Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicja Wiszmontt'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wiszmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Wiszmuntt'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiszmuntt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicyanna Wiśmont'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wi%C5%9Bmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Вісімонт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Вісімонт — машчынскі баярын, меў сыноў Грышку і Ваську * Лаўрын Вісмонтавіч — [[Меміж|меміжаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Францко Вісмонтавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Вісмонт Янавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе * [[Францішак Вісмонт]] ({{нар.}} 1950) — беларускі навуковец ў галіне фізыялёгіі і паталёгіі Вісманты гербу [[Сас]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 219, 850.</ref>. Вісманты (Wismont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 446.</ref>. У XVI ст. існавала «айчына» Візмонтавічы (''Визмонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 49].</ref>. На 1905 год існавала [[Урочышча|ўрочышча]] Вісьмонтавічы ў [[Слонімскі павет (Гарадзенская губэрня)|Слонімскім павеце]] Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 132.</ref>. Назву [[Вісманты]] мае гістарычная мясцовасьць ў [[Ліда|Лідзе]] і вёска на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]]. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Вісмонтышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Віс]] * [[Мунда|Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай віс}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] audjmnthne1psnay7b0icjc9o2zthfb 0 264342 2686288 2684231 2026-08-23T14:27:37Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686288 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґетаўт |лацінка = Gietaŭt / Hietaŭt |арыгінал = Getold |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Геда|Geto]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Геталт, Геталд, Гетальд, Гецольд, Гецоўд, Гітаўт, Кіталт, Кетаўт |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гадаальд|Гідульт]] }} '''Гетаўт''' (''Геталт'', ''Геталд'', ''Гетальд'', ''Гецольд'', ''Гецоўд'', ''Гітаўт'', ''Кіталт'', ''Кетаўт'', ''Гатаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кеталд або Гетальд, пазьней Катальда або Катаўда (Ketold, Getoldus<ref>Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung. Bd. 105, H. 3—4, 1997. [https://books.google.by/books?id=_jG8gSB3ozAC&q=Getoldus&dq=Getoldus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiv9q-moZv_AhX5g_0HHfjoDX44FBDoAXoECAMQAg S. 314, 327].</ref><ref>Germania topochrono-stemmato-graphica sacra et profana. — Görlin, 1655. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=urs-AAAAcAAJ&q=Getoldus#v=snippet&q=Getoldus&f=false P. 179].</ref><ref>Thesaurus anecdotorum novissimus seu veterum monumentorum, praecipuè ecclesiasticorum, ex Germanicis potissimùm bibliothecis adornata collectio recentissima. T. 1. — Augsburg, 1721. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=VlXEgvE0sdoC&q=Getoldus#v=snippet&q=Getoldus&f=false P. 161].</ref>, Cataldo<ref name="Arcamone-1986-27">Arcamone M. G. Cognomi da antroponimi di origine germanica in Campania // Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli. Sezione Germanica. 28—29, 1985—1986. P. 27.</ref>, Cataudo<ref name="Arcamone-1986-27"/><ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/c3.html Noms commençant par C], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ketold#v=snippet&q=Ketold&f=false S. 985].</ref><ref name="Arcamone-1986-27"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref name="Dajlida-2019-17">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref name="Dajlida-2019-17"/>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гетаўт складаецца з асноваў -гед- (-гад-, -гід-) і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гетаўт азначае «ганарысты род»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Theotgit ([[Тэўда (імя)|Theot]]-[[Геда|git]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Theotgit#v=snippet&q=Theotgit&f=false S. 1429].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gacołt (Gaczołt, Kiecołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 302.</ref>, Gicołt, Giczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 61, 279.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Getawt''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52, 55.</ref>, ''cum Gethowoth''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Getowd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Gethawoth''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Gettoth'' (16 і 21 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA186&dq=Gettoth+kemmer+vom+Birsten&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiZkqKPxp_9AhVGwAIHHYnbADEQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Gettoth%20kemmer%20vom%20Birsten&f=false S. 185—186].</ref>; ''Кгетолту чоловекъ [[Эйбут|Еибутъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Georgio Gottoltowycz'' (13 ліпеня 1443 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 202.</ref>; ''Dorgys Gethowthowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 221.</ref>; ''Juszkone Gethowtowicz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''именья отчины пани Моньковое Кгетовътовича'' (18 чэрвеня 1482 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 112.</ref>; ''Окушъку Калениковичу… Брату его Кгетовъту'' (12 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 76.</ref>; ''domino Pyethkone Gyethowthowycz'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''Кгетовть Калениковичъ'' (24 траўня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 162.</ref>; ''undecem homines videlicet [[Нарэйка|Narko]] Kitoltowicz'' (17 лістапада 1502 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 629.</ref>; ''Кгетовту Калениковичу'' (5 ліпеня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 221.</ref>; ''до наместника стоклишского Кгетовта'' (5 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 276.</ref>; ''Кгетовтъ Каленикович'' (26 кастрычніка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 257.</ref>; ''Кгетовт Колениковичъ'' (13 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 325.</ref>; ''земли пустыхъ у Ясвоинском волости в Лякове… Кгетовтовщину'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''Мацъко Кгетовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Кгетовътъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 154.</ref>, ''Римъко Кгитовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref> (1528 год); ''земля Петрова, Петрашова Кгетовтовича'' (12 жніўня, 14 верасьня і 30 кастрычніка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 163—164.</ref>; ''панъ Томко Кгетовтовичъ'' (5 сакавіка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 114.</ref>; ''панъ Томъко Кгетол[ъ]товичъ'' (7 сакавіка, 27 сакавіка, 30 красавіка, 8 траўня, 11 траўня, 28 траўня, 11 чэрвеня, 13 чэрвеня, 22 чэрвеня, 25 чэрвеня, 10 жніўня, 15 жніўня, 19 жніўня, 30 жніўня, 31 жніўня, 15 кастрычніка 1533 году, 31 жніўня 1534 году, 17 ліпеня 1535 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 114, 116, 128, 132—133, 151, 161, 163—168, 173, 176, 183, 186, 188, 191, 199, 202, 212, 214, 251, 264.</ref>; ''Томъко Кгетолтъ'' (29 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 244.</ref>; ''Миколай Кетовтович'' (''Кгетовтович'') (12 траўня 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 86.</ref>; ''Кгетол(ъ)това [городъня]'' (1545 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|561к}} С. 141—142.</ref>; ''панъ Александро Кгетолтъ'' (3 жніўня 1546 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=22RcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%8A&f=false С. 97—100, 102].</ref>; ''а Олександро Кгетолтъ'' (7 верасьня 1549 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 6, 1549—1577. — Lwów, 1910. S. 96.</ref>; ''земенин Полоцкий Александро Кгетолтъ'', ''брат того Александров, Матфей Кгетолтъ'', ''Матфей Томкович Кгетолтъ'' (Полацкая рэвізія 1552 году)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?id=zybrAAAAMAAJ&pg=PA201&dq=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%8A&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiIh4uh4Z_9AhXhMuwKHcgXCdM4ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%8A&f=false С. 71, 131].</ref>; ''земян господарских земли Жомоитъское волости [[Вялёна|веленское]] Оршули Станиславовны Кгедтовтовича Балтромеевои Миколаевича Довкъша'' (8 лістапада 1591 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 84.</ref>; ''року 1578… у [[Баркулабаў|Баркулабове]] переставилася пани Марья Кгитовтовна, городничая полоцкая'' ([[Баркулабаўскі летапіс]])<ref>Помнікі старажытнай беларускай пісьменнасці. — {{Менск (Мінск)}}, 1975. С. 116.</ref>; ''Giecołd'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 127.</ref>; ''Mikołaj Gietołt'' (1629 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 430.</ref>; ''Getoldus tertius filius Laurentij'' (1641 год)<ref>Orbis Polonus. — Cracoviae, 1641. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eKBMAAAAcAAJ&q=Getoldus#v=snippet&q=Getoldus&f=false P. 94].</ref>; ''Gietołd'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gieto%C5%82d#v=snippet&q=Gieto%C5%82d&f=false S. 138].</ref>; ''Maciey Gatowtt… Maciey Gatowt'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 302, 305.</ref>; ''Gietołd. Gietołdowie… Aleksander i Tomasz Gietołdowicze'' (1658, 1905 год)<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 188.</ref>; ''Jan Tyszkiewicz Gietołd z Rohotenki''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. [https://www.google.by/books/edition/Metryka_litewska/V_8iAQAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Tyszkiewicz+Gieto%C5%82d%22&dq=%22Tyszkiewicz+Gieto%C5%82d%22&printsec=frontcover S. 151].</ref>, ''Maciej Giecołd… Mikołaj Giecołd Steckiewicz… Mateusz Giecołd Steckiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 164.</ref>, ''z imienia wieczystego Uhłow Ławrow Gieciołdowczyzny''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 218.</ref>, ''Jan Giecołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 165.</ref>, ''Ród Giecowdów i Niewiarów: p. Tomasz Giecowd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 146.</ref> (1690 год); ''Antoni Gietowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gietowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gietowt'' (1782 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gietowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Кармялаў|kormiałowska]]… Giecołdowicze''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 638.</ref>, ''droga do Gietowdowicz w. jm. pana Kozokowskiego na Dewołgowicze''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 646.</ref> (1784 год); ''Olexandro Gietolt'' (13 сакавіка 1793 году)<ref>Памятники, изданные Временной комиссией для разбора древних актов. Т. 4. — Киев, 1859. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2CgEAAAAYAAJ&q=Gietolt#v=snippet&q=Gietolt&f=false С. 44].</ref>; ''Ignacy Gietowtd'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gietowtd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Gitowt'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gitowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Гетаўт]] ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сыноў [[Юры Гетаўтавіч|Юрыя]] і Дорга * Гетаўт — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Гетаўт — намесьнік [[Стаклішкі|стаклішкаўскі]], які ўпамінаецца ў 1514 годзе * [[Гетаўт Каленікавіч]] (да 1474 — па 1528) — полацкі баярын, сын кіеўскага баярына [[Каленік Каленікавіч|Каленіка Каленікавіча]], унук [[Каленік Мішкавіч|Каленіка Мішкавіча]]; меў сыноў Томку, Аляксандра і Мацьвея, дачок Марыю і Данімітру * Мацка Гетаўтавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * [[Рымейка|Рымка]] Гітаўтавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Гетаўтавіч — прыстаў [[Радунь|Радунскай]] воласьці, які ўпамінаецца ў 1533 годзе * Гетаўт — баярын [[Менскі павет|Менскага павету]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе * [[Туміла|Таміла]] Гетаўтаўна — літоўская баярыня, якая ўпамінаецца ў 1545 годзе<ref>Описание документов архива западно-русских униатских митрополитов. Т. 1. — СПб., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ujNGAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 21].</ref> * [[Марын Гетальдзіч]] (1568—1626) — харвацкі матэматык, астраном і фізык * Гецольд — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Станіслаў Гецольд (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> * Баляслаў Гітафт (Готафт; 1909—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Лагойск]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_ran51540391/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D79a8bd4178ac632346669033893f1e9eb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1%26last_name%3D%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82& Гитофт (Готофт) Болеслав Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Казімер Гетаўт (1911—?) — [[Ліцьвіны|ліцьвін]] з ваколіцаў [[Відзы|Відзаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1983045075/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D79a8bd4178ac632346669033893f1e9eb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26last_name%3D%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82& Гетовт Казимир Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Зянон Гецольд (1928—?) — беларус з ваколіцаў [[Гавязна|Гавязны]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Гетаўты і Гецольды — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гецолты (Giecołt) гербу [[Станкевіч (герб)|Станкевіч]] — літоўскі шляхецкі род з [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 387.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнткі Гетаўцішкі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] і Гецолдавічы ў [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 193.</ref>. На [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] існуе вёска [[Гетаўты]]. == Глядзіце таксама == * [[Геда]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гед}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] e4ujcd3a3q51ogon8tz4xd9650r1m63 0 264489 2686278 2685983 2026-08-23T14:03:31Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686278 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref name="Gerchow-1988-396">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-396"/><ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Антон, Мацей і Пётар Гінтаўты — шляхцічы [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]] на 1765 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Оршанского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2015.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван, Казімер, Норбэрт, Стэфан і Якаў Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Антоні, Браніслаў, Іван і Ўладзіслаў Гінтаўты — беларусы-каталікі з [[Полацкі павет|Полацкага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Polotsk%20uyezd/page/n1/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 4.</ref> * Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты і Антон, Клямэнці і Франц [[Тэўдавальд (імя)|Дзевалтоўскія]]-Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Аляксандар Гінтаўт — беларус-праваслаўны з [[Барысаў|Барысава]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Франц Гінтаўт]] (Гінтаўт-Дзевалтоўскі<ref>[http://www.represii.belreform.org/repres.htm Рэпрэсаваныя дзеячы культуры] // Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асьветы, грамадзкія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыкляпэдычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. — Смаленск, 2003.</ref>; 1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Баляслаў Гентаўт (1910—?) — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/112202/ Гентовт Болеслав Адольфович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Віктар Гентафт (1917—?) — беларус зь [[Радамля|Радамлі]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer2551143/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%93%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%82%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D4dfe8211e4ddf9d4c2c99c523698034bb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D40834%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26place_birth%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F& Гентафт Виктор Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] qhu857swip2d5npb0jw2h7r5tx9l7vt 0 264492 2686283 2671484 2026-08-23T14:09:57Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686283 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бутаўт |лацінка = Butaŭt |арыгінал = Butald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[Вальда (імя)|Wald]] <br> [[Бода|Bodo]] + Wald |варыянт = Буталт, Будалт, Буталд, Будальд, Бутальд, Ботальт, Бутэлць, Ботаўт |вытворныя = |зьвязаныя = [[Вальбут]] }} '''Бутаўт''' (''Буталт'', ''Будалт'', ''Буталд'', ''Будальд'', ''Бутальд'', ''Бутэлць''), '''Ботаўт''' (''Ботальт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бодэвалд або Бутвалд, Боталд аб Буталд, пазьней Бодвальт, Ботвальд, Бутаўд або Бутаўт (Bodewald<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 71.</ref>, Botvald<ref>Johansson G. Personnamn i svenska ortnamn: lekmannafunderingar. — Börjesson, 1961. [https://www.google.by/books/edition/Personnamn_i_svenska_ortnamn/19hAAAAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=Bomund+Botvald&dq=Bomund+Botvald&printsec=frontcover S. 191].</ref>, Botuald, Botold<ref name="Knudsen-1948-139">Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 139.</ref>, Botaldus<ref>Benedicti XIV. Pont. Opt. Max. olim Prosperi Cardinalis de Lambertinis Bullarium. T. 3. — Prati, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=275XAAAAcAAJ&q=Botaldus#v=snippet&q=Botaldus&f=false P. 464].</ref><ref>Menologium, seu brevis et compendiosa illuminatio relucens in splendoribus sanctorum. — München, 1698. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ph5VAAAAcAAJ&q=Botaldus#v=snippet&q=Botaldus&f=false P. 9].</ref><ref>Catalogus librorum quos (in ornamentum reipublicae literariae) non sine magnis sumptibus et labore ex Italia selegit R. Martine. — Londini, 1633. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qeNiAAAAcAAJ&q=Botaldus#v=snippet&q=Botaldus&f=false P. 4].</ref>, Butaldus<ref>Archives historiques de la Saintonge et de l'Aunis. T. 33. — Paris, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nTwYAAAAYAAJ&q=Buteldus+Butaldus#v=snippet&q=Buteldus%20Butaldus&f=false P. 120, 324].</ref>, Bodwalt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Bodwalt#v=snippet&q=Bodwalt&f=false S. 120].</ref>, Botwald<ref>Metzner E. Die Deutschen Vornamen. — Goslar, 1939. S. 23.</ref>, Butaud<ref name="Picard-2020-108">Picard M. Dictionary of French Family Names in North America. — Cambridge Scholars Publishing, 2020. [https://www.google.by/books/edition/Dictionary_of_French_Family_Names_in_Nor/2PUBEAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Butaud+Bodwald&pg=PA108&printsec=frontcover P. 108].</ref>, Botault<ref>[https://www.ellipsis.cx/~liana/names/french/bordeaux.html Names Found in Commercial Documents from Bordeaux, 1470-1520], by Aryanhwy merch Catmael (Sara L. Friedemann), with assistance from Talan Gwynek (Brian M. Scott)</ref>, Boutaut<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b10.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Butaut<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b13.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) і Вальдбот (Waldboth<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA514&dq=Waldboth+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj5ltzwiuqDAxV4hv0HHTvlB6AQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Waldboth%20namenkunde&f=false S. 514].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Knudsen-1948-139"/><ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. S. 384.</ref><ref name="Picard-2020-108"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бутаўт складаецца з асноваў -бут- (-бот-) і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Бутаўт азначае «камель роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Teutobod ([[Тэўда (імя)|Teuto]]-[[Бода|bod]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutobod#v=snippet&q=Teutobod&f=false S. 1424].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Rex Butaut'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%22Rex+Butaut%22#v=snippet&q=%22Rex%20Butaut%22&f=false S. 551].</ref>; ''Bwtold'' (''Butold''<ref name="Piatrauskas-2014-219">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 219.</ref>, [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Bernardus dictus Buthouth'' (17 студзеня 1413 году)<ref>Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum. T. 2. — Posnaniae, 1892. [https://books.google.by/books?id=mhrnAAAAMAAJ&pg=PA147&dq=Bernardus+dictus+Buthouth&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjk0MXs1IX9AhUBhP0HHTdUDowQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Bernardus%20dictus%20Buthouth&f=false P. 147].</ref>; ''Butowt Montigalowycz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Butowdo… cum Stanislaus Buthowthowicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Butowdus… Butowtowicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Butowdum… Stanislaum Butowtowicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> (''Butowd Montigalowicz''<ref name="Piatrauskas-2014-219"/>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref>; ''Buthaw'' ([[Ян Длугаш]]); ''Jusko Botholtowycz'' (30 верасьня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 319—320.</ref>; ''nobilibus… Juszkone Butołtowicz'' (10 жніўня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} [https://books.google.by/books?id=1WssAAAAIAAJ&q=buto%C5%82towicz&dq=buto%C5%82towicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjAnoGf--mDAxVA_7sIHQ3uBT4Q6AF6BAgJEAI S. 334].</ref>; ''Вецъ Бутовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Юри Бутавтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Станислав Бутовтович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''Бутовт'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 218.</ref>; ''Станиславъ Петровичъ з Бютовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D1%8E%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%8E%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 669].</ref>; ''з братомъ Томашомъ Бутовтовичъ'' (13 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 374.</ref>; ''Casimirus Buttowtt'' (1619­—1690 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 4.</ref>; ''Montigaiła Butolda wspomina'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Montigai%C5%82a#v=snippet&q=Montigai%C5%82a&f=false S. 85].</ref>; ''Butowt, Butolt i Butowtowicz'' (1658, 1905 год)<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 58.</ref>; ''Jerzy Butołd Andrzeykowicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 226.</ref>, ''Jerzy Butołt Andrzeykowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. [https://books.google.by/books?id=V_8iAQAAIAAJ&q=Buto%C5%82t&dq=Buto%C5%82t&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjBnJHG0emDAxVVi_0HHWhFAWgQ6AF6BAgHEAI S. 174].</ref>, ''Leon Butolt Andrzeykowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 178.</ref> (1690 год); ''Roch Butowtt'' (1806—1816 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 17.</ref>. == Носьбіты == * [[Бутаўт]] (каля 1346 — па 1381) — князь [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічынскі]] * [[Бутаўт Мантыгайлавіч]] ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] * Юшка Бутаўтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1471 і 1474 гадох * Пётар Станіслававіч Бутэлцевіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 123.</ref> * Юры Янавіч Бутаўтовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 235].</ref> * Ботаўты — сужэнцы-фундатары [[Віленскі францішканскі кляштар|Віленскага францішканскага кляштару]] ў 1731 годзе<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 140.</ref> * Тадэвуш Бутаўт Андрайковіч — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], пісар гродзкі [[пінск]]і ў 1777—1785 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 255.</ref> * Ігнаці Бутаўт Андрайковіч — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы [[Кобрынь|кобрынскі]] ў 1793—1795 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 330.</ref> * [[Марыя Магдалена Бутаўт-Андрайковіч]] (1852—1933) — польская і беларуская мастачка, выкладніца і філянтропка З XV ст. прыдомкам Будальд (Budold) або Бутальд (Butold) карыстаўся літоўскі шляхецкі род Мантыгайлаў<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Budold+Butold#v=snippet&q=Budold%20Butold&f=false S. 21].</ref>. Бутаўты (Butowt) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 244.</ref>. [[Бутаўты Андрайковічы]] гербу [[Грыф (герб)|Грыф]] — літоўскі шляхецкі род. Ботаўты (Botowt) гербу Грыф — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 258.</ref>. Бутаўты гербаў Грыф і Пелеш і Бутаўтовічы гербу [[Гадземба]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 261, 263.</ref>. Будалты (Budołt) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 297.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Бутаўты (''Бутовты'') ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 53.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бота]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4nmipw4u8wld3nzytl4pbhqbn4r8p5h 10 264575 2686506 2686124 2026-08-24T06:43:08Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686506 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=DMI, MAX, ISL, DBR, HOM, VIC, FCM, NIO, TAZ, SLA, ARS, BAR, BSH, BAT, DNE, NAF <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_DMI=11 | нічыі_DMI=3 |паразы_DMI=1 |мз_DMI=30 |мп_DMI=12 |перамогі_MAX=10 | нічыі_MAX=5 |паразы_MAX=1 |мз_MAX=32 |мп_MAX=13 |перамогі_ISL=10 | нічыі_ISL=4 |паразы_ISL=2 |мз_ISL=30 |мп_ISL=14 |перамогі_DBR=9 | нічыі_DBR=4 |паразы_DBR=6 |мз_DBR=31 |мп_DBR=18 |перамогі_HOM=8 | нічыі_HOM=6 |паразы_HOM=5 |мз_HOM=27 |мп_HOM=15 |перамогі_VIC=8 | нічыі_VIC=5 |паразы_VIC=6 |мз_VIC=19 |мп_VIC=17 |перамогі_FCM=8 | нічыі_FCM=4 |паразы_FCM=7 |мз_FCM=25 |мп_FCM=24 |перамогі_NIO=8 | нічыі_NIO=3 |паразы_NIO=7 |мз_NIO=20 |мп_NIO=17 |перамогі_TAZ=6 | нічыі_TAZ=5 |паразы_TAZ=6 |мз_TAZ=23 |мп_TAZ=18 |перамогі_SLA=5 | нічыі_SLA=7 |паразы_SLA=6 |мз_SLA=20 |мп_SLA=23 |перамогі_ARS=5 | нічыі_ARS=6 |паразы_ARS=8 |мз_ARS=20 |мп_ARS=31 |перамогі_BAR=4 | нічыі_BAR=6 |паразы_BAR=9 |мз_BAR=21 |мп_BAR=35 |перамогі_BSH=4 | нічыі_BSH=3 |паразы_BSH=10 |мз_BSH=16 |мп_BSH=31 |перамогі_BAT=2 | нічыі_BAT=8 |паразы_BAT=7 |мз_BAT=12 |мп_BAT=19 |перамогі_DNE=2 | нічыі_DNE=7 |паразы_DNE=9 |мз_DNE=16 |мп_DNE=29 |перамогі_NAF=2 | нічыі_NAF=4 |паразы_NAF=12 |мз_NAF=16 |мп_NAF=42 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] |назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] |назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] |назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]] |назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] |назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] |назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]] |назва_DBR=[[Дынама Берасьце]] |назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] |назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]] |назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]] |назва_MAX=[[МЛ Віцебск]] |назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] |назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]] |назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]] |назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q |вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> edp36levep8qex8ziltwsv7jsijn9gr 0 264598 2686274 2684497 2026-08-23T13:59:45Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686274 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Контаўт |лацінка = Kontaŭt |арыгінал = Contald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гунт|Gunth]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Гонтаўт, Конталт, Кунталт, Кунтаўт |вытворныя = [[Гінтаўт]] |зьвязаныя = Waldegundis }} '''Контаўт''' (''Конталт''), '''Гонтаўт''', '''Кунтаўт''' (''Кунталт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гунталд, Гонталд або Конталд, пазьней Кантальда, Кантальды, Гонтаўд або Гонтаўт (Guntald, Gontald, Contaldus<ref>Die Bischöfe von Gurk 1072—1822. — Klagenfurt, 1969. [https://books.google.by/books?id=iirSAAAAMAAJ&q=contaldus&dq=contaldus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjth_z4w47_AhV9xQIHHeM-B7kQ6AF6BAgDEAI S. 156].</ref>, Contaldo<ref name="Piel-Kremer-1976-164">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://www.google.by/books/edition/Hispano_gotisches_Namenbuch/OwkWAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&dq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&printsec=frontcover S. 164].</ref>, Contaldi<ref>Arcamone M. G. Cognomi da antroponimi di origine germanica in Campania // Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli. Sezione Germanica. 28—29, 1985—1986. P. 28.</ref>, Gontaud<ref name="Felecan-2014">Felecan O., Felecan D. Unconventional Anthroponyms: Formation Patterns and Discursive Function. — Cambridge Scholars Puslishing, 2014. [https://books.google.by/books?id=Ei9QBwAAQBAJ&pg=PA49&dq=%22Gontaut%22+Gontald&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJ27eV_smJAxX1wAIHHeLTMB4Q6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22Gontaut%22%20Gontald&f=false P. 49—51].</ref>, Gontault<ref>Mackel E. Die germanischen Elemente in der französischen und provenzalischen Sprache. — Heilbronn, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=s5uZAcm52MsC&q=Gontault#v=snippet&q=Gontault&f=false S. 23].</ref>, Gontaut<ref name="Felecan-2014"/><ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Gontaut#v=snippet&q=Gontaut&f=false P. 198].</ref>) і Вальдэгунда (Waldegundis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Guntald%2C+Gontald#v=snippet&q=Guntald%2C%20Gontald&f=false S. 709].</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-164"/><ref name="Felecan-2014"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Teutgundis ([[Тэўда (імя)|Teut]]-[[Гунт|gundis]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutgundis#v=snippet&q=Teutgundis&f=false S. 1431].</ref>}}. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Контаўт (Kontowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Адпаведнасьць імя Гонтаўт германскаму імю Gontald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Контаўт складаецца з асноваў [[Кона|-кон- (-кун-)]] (імёны ліцьвінаў [[Кондрут]], [[Конрад]], [[Якун]]; германскія імёны Cundrud, Konrad, Acun), якая паходзіць ад гоцкага koni- 'адважны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Контаўт азначае «адважны род»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гунтаўт: ''Guntawt'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Guntawt#v=snippet&q=Guntawt&f=false S. 37].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Kuntaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de KUNTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''слузе пана Контолтову'', ''пану Контовту'' (''Контолт'', ''Контовт''<ref name="Piatrauskas-2014-259">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 259.</ref>; 1440—1453 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 43, 49.</ref>; ''Kunttolt'' (1 кастрычніка 1441 году)<ref>Halecki O. Litwa, Ruś i Żmudż jako części skladowe Wielkiego Księstwa Litewskiego // Rozprawy Akademii Umiejętności. T. 34, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-2smAQAAIAAJ&q=Kunttolt#v=snippet&q=Kunttolt&f=false S. 243].</ref>; ''Cantawt'' (22 красавіка 1444 году)<ref>Regesta historica-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198—1525. Pars I. — Göttingen, 1948. S. 532.</ref>; ''Kontolt'' (7 жніўня 1452 году)<ref>Halecki O. Litwa, Ruś i Żmudź, jako części składowe wielkiego Księstwa Litewskiego // Rozprawy Akademii Umiejętności. T. 59. — Kraków, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBQBAAAAMAAJ&q=Kontolt#v=snippet&q=Kontolt&f=false S. 38].</ref>; ''Kantolt'' (8 жніўня 1452 году)<ref>Index corporis historico-diplomatici Livoniae, Esthoniae, Curoniae. Th. 2. — Riga; Dorpat, 1835. [https://books.google.by/books?id=WI9LAAAAcAAJ&pg=PA16&dq=Kantolt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwju5fyd6bD9AhXzi_0HHTLMAw4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Kantolt&f=false S. 16].</ref>; ''Kantold'' (10 лістапада 1453 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 35.</ref>; ''Canttaute'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-259"/>; ''Kontowt… Kuntowt'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 157—158.</ref>; ''Stanius Contoltowicz'' (1504 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Contoltowicz&dq=Contoltowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiG_aL69-GCAxWAgf0HHViADmUQ6AF6BAgHEAI P. 159].</ref>; ''а въ Конътовъта [[Вісбар|Визъборовича]] и въ братаничовъ его въ Станя Аниромовича а у [[Войдат (імя)|Воидата]] Кондратовича'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 317.</ref>; ''боярин жижморскии Контовтъ Саковичь'' (29 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 357.</ref>; ''дву чоловеков ихъ отъчизныхъ на имя [[Гінят|Кгиината]] а брата его Кгонтовта'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''земли пустовъских в [[Эйрагола|Оирякгольскои]] волости на имя Кгонтовътовщыну а Кгинъвиловъщыну… Конътовътовъщыны'' (16 сакавіка 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 290—291.</ref>; ''Пятюл Контовтович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Станко Конътовтовичъ… Якубъ Контовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Петръ Конътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Добко а Матеи, а Контовтъ Рымъковичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref> (1528 год); ''Юрьи Контовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1261].</ref>; ''земяном повету ковенского… з роду [[Рымавід (імя)|Римвидов]] з Арвистова… Венцку Контовътовичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''небожчика Якуба Контовтовича'' (5 красавіка 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 275.</ref>; ''Jan Kontowt'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 285.</ref>; ''Kontowt… Kontołt… Joannes Kontołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 331.</ref>; ''Kuntowt'' (1678 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-305">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>; ''Christophorus Kuntowt'' (1683 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-305"/>; ''Stanisław Kontowt'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 90.</ref>; ''Ignacy Kontowt — łowczy Rzeczycki, Ludwik Kontowt'' (6 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&dq=%22%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%BE+%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%BE%22+%2213%22&q=Kontowt#v=snippet&q=Kontowt&f=false С. 221].</ref>; ''Vincentii Gontowt'' (1792 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gontowtt'' (1805 году)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gontowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Gontowt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gontowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kontowtt'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kontowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Контаўт]] (у каталіцтве Міхал; {{†}} па 1453) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Старосты жамойцкія|староста жамойцкі]], меў сына Яна; пачынальнік роду [[Контаўты|Контаўтаў]] * Контаўт [[Вісбар]]авіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], які ўпамінаецца ў 1509 годзе * Контаўт Саковіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1517 годзе * Пяцюл Контаўтавіч — [[Майшагола|майшагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Станька, Якуб і Пётар Контаўтавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Контаўт [[Рымейка|Рымкавіч]] — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рыгор, Мікалай, Езаф і Соф’я Балтрамеевічы Кантаўтовічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 12.</ref> * Ігнаці Контаўт — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, лоўчы [[Рэчыца|рэчыцкі]] * Андрэй Кунтафт — жыхар вёскі [[Крашоны|Крашонаў]] ([[Ашмянскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1780 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1325-krashony-inventar-1780-g-v-oshmyanskom-povete Крашоны инвентарь 1780 г. в Ошмянском повете]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 лютага 2019 г.</ref> * Франц Контафт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Цімафей Контаўт (1882—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref> * Фёдар Контаўт (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref><ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300700577/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D3c49a0f3f16fd757a63eaf4e38943a63b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1& Контовт Федор Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Мечыслаў Контаўт]] (1908—1943) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч * Станіслаў Контаўт (1919—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў Буды-Кашалёва<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero124572256/ Контавт Станислав Петрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Контаўт (Kontowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі поле Гонтаўтавічы (''Гонтовтовичи'') і маёнтак Контаўтавічы (''Контовтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 81, 142].</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Контаўты (вёска)|Контаўты]]. == Глядзіце таксама == * [[Гунт]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гунд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5lo3nmz3lpwb3cb1g20evdoh6n61ecb 2686275 2686274 2026-08-23T14:00:41Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686275 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Контаўт |лацінка = Kontaŭt |арыгінал = Contald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гунт|Gunth]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Гонтаўт, Конталт, Кунталт, Кунтаўт |вытворныя = [[Гінтаўт]] |зьвязаныя = Waldegundis }} '''Контаўт''' (''Конталт''), '''Гонтаўт''', '''Кунтаўт''' (''Кунталт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гунталд, Гонталд або Конталд, пазьней Кантальда, Кантальды, Гонтаўд або Гонтаўт (Guntald, Gontald, Contaldus<ref>Die Bischöfe von Gurk 1072—1822. — Klagenfurt, 1969. [https://books.google.by/books?id=iirSAAAAMAAJ&q=contaldus&dq=contaldus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjth_z4w47_AhV9xQIHHeM-B7kQ6AF6BAgDEAI S. 156].</ref>, Contaldo<ref name="Piel-Kremer-1976-164">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://www.google.by/books/edition/Hispano_gotisches_Namenbuch/OwkWAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&dq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&printsec=frontcover S. 164].</ref>, Contaldi<ref name="Arcamone-1986-28">Arcamone M. G. Cognomi da antroponimi di origine germanica in Campania // Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli. Sezione Germanica. 28—29, 1985—1986. P. 28.</ref>, Gontaud<ref name="Felecan-2014">Felecan O., Felecan D. Unconventional Anthroponyms: Formation Patterns and Discursive Function. — Cambridge Scholars Puslishing, 2014. [https://books.google.by/books?id=Ei9QBwAAQBAJ&pg=PA49&dq=%22Gontaut%22+Gontald&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJ27eV_smJAxX1wAIHHeLTMB4Q6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22Gontaut%22%20Gontald&f=false P. 49—51].</ref>, Gontault<ref>Mackel E. Die germanischen Elemente in der französischen und provenzalischen Sprache. — Heilbronn, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=s5uZAcm52MsC&q=Gontault#v=snippet&q=Gontault&f=false S. 23].</ref>, Gontaut<ref name="Felecan-2014"/><ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Gontaut#v=snippet&q=Gontaut&f=false P. 198].</ref>) і Вальдэгунда (Waldegundis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Guntald%2C+Gontald#v=snippet&q=Guntald%2C%20Gontald&f=false S. 709].</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-164"/><ref name="Arcamone-1986-28"/><ref name="Felecan-2014"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Teutgundis ([[Тэўда (імя)|Teut]]-[[Гунт|gundis]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutgundis#v=snippet&q=Teutgundis&f=false S. 1431].</ref>}}. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Контаўт (Kontowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Адпаведнасьць імя Гонтаўт германскаму імю Gontald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Контаўт складаецца з асноваў [[Кона|-кон- (-кун-)]] (імёны ліцьвінаў [[Кондрут]], [[Конрад]], [[Якун]]; германскія імёны Cundrud, Konrad, Acun), якая паходзіць ад гоцкага koni- 'адважны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Контаўт азначае «адважны род»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гунтаўт: ''Guntawt'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Guntawt#v=snippet&q=Guntawt&f=false S. 37].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Kuntaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de KUNTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''слузе пана Контолтову'', ''пану Контовту'' (''Контолт'', ''Контовт''<ref name="Piatrauskas-2014-259">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 259.</ref>; 1440—1453 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 43, 49.</ref>; ''Kunttolt'' (1 кастрычніка 1441 году)<ref>Halecki O. Litwa, Ruś i Żmudż jako części skladowe Wielkiego Księstwa Litewskiego // Rozprawy Akademii Umiejętności. T. 34, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-2smAQAAIAAJ&q=Kunttolt#v=snippet&q=Kunttolt&f=false S. 243].</ref>; ''Cantawt'' (22 красавіка 1444 году)<ref>Regesta historica-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198—1525. Pars I. — Göttingen, 1948. S. 532.</ref>; ''Kontolt'' (7 жніўня 1452 году)<ref>Halecki O. Litwa, Ruś i Żmudź, jako części składowe wielkiego Księstwa Litewskiego // Rozprawy Akademii Umiejętności. T. 59. — Kraków, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBQBAAAAMAAJ&q=Kontolt#v=snippet&q=Kontolt&f=false S. 38].</ref>; ''Kantolt'' (8 жніўня 1452 году)<ref>Index corporis historico-diplomatici Livoniae, Esthoniae, Curoniae. Th. 2. — Riga; Dorpat, 1835. [https://books.google.by/books?id=WI9LAAAAcAAJ&pg=PA16&dq=Kantolt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwju5fyd6bD9AhXzi_0HHTLMAw4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Kantolt&f=false S. 16].</ref>; ''Kantold'' (10 лістапада 1453 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 35.</ref>; ''Canttaute'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-259"/>; ''Kontowt… Kuntowt'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 157—158.</ref>; ''Stanius Contoltowicz'' (1504 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Contoltowicz&dq=Contoltowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiG_aL69-GCAxWAgf0HHViADmUQ6AF6BAgHEAI P. 159].</ref>; ''а въ Конътовъта [[Вісбар|Визъборовича]] и въ братаничовъ его въ Станя Аниромовича а у [[Войдат (імя)|Воидата]] Кондратовича'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 317.</ref>; ''боярин жижморскии Контовтъ Саковичь'' (29 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 357.</ref>; ''дву чоловеков ихъ отъчизныхъ на имя [[Гінят|Кгиината]] а брата его Кгонтовта'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''земли пустовъских в [[Эйрагола|Оирякгольскои]] волости на имя Кгонтовътовщыну а Кгинъвиловъщыну… Конътовътовъщыны'' (16 сакавіка 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 290—291.</ref>; ''Пятюл Контовтович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Станко Конътовтовичъ… Якубъ Контовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Петръ Конътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Добко а Матеи, а Контовтъ Рымъковичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref> (1528 год); ''Юрьи Контовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1261].</ref>; ''земяном повету ковенского… з роду [[Рымавід (імя)|Римвидов]] з Арвистова… Венцку Контовътовичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''небожчика Якуба Контовтовича'' (5 красавіка 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 275.</ref>; ''Jan Kontowt'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 285.</ref>; ''Kontowt… Kontołt… Joannes Kontołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 331.</ref>; ''Kuntowt'' (1678 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-305">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>; ''Christophorus Kuntowt'' (1683 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-305"/>; ''Stanisław Kontowt'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 90.</ref>; ''Ignacy Kontowt — łowczy Rzeczycki, Ludwik Kontowt'' (6 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&dq=%22%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%BE+%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%BE%22+%2213%22&q=Kontowt#v=snippet&q=Kontowt&f=false С. 221].</ref>; ''Vincentii Gontowt'' (1792 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gontowtt'' (1805 году)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gontowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Gontowt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gontowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kontowtt'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kontowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Контаўт]] (у каталіцтве Міхал; {{†}} па 1453) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Старосты жамойцкія|староста жамойцкі]], меў сына Яна; пачынальнік роду [[Контаўты|Контаўтаў]] * Контаўт [[Вісбар]]авіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], які ўпамінаецца ў 1509 годзе * Контаўт Саковіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1517 годзе * Пяцюл Контаўтавіч — [[Майшагола|майшагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Станька, Якуб і Пётар Контаўтавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Контаўт [[Рымейка|Рымкавіч]] — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рыгор, Мікалай, Езаф і Соф’я Балтрамеевічы Кантаўтовічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 12.</ref> * Ігнаці Контаўт — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, лоўчы [[Рэчыца|рэчыцкі]] * Андрэй Кунтафт — жыхар вёскі [[Крашоны|Крашонаў]] ([[Ашмянскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1780 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1325-krashony-inventar-1780-g-v-oshmyanskom-povete Крашоны инвентарь 1780 г. в Ошмянском повете]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 лютага 2019 г.</ref> * Франц Контафт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Цімафей Контаўт (1882—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref> * Фёдар Контаўт (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref><ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300700577/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D3c49a0f3f16fd757a63eaf4e38943a63b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1& Контовт Федор Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Мечыслаў Контаўт]] (1908—1943) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч * Станіслаў Контаўт (1919—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў Буды-Кашалёва<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero124572256/ Контавт Станислав Петрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Контаўт (Kontowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі поле Гонтаўтавічы (''Гонтовтовичи'') і маёнтак Контаўтавічы (''Контовтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 81, 142].</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Контаўты (вёска)|Контаўты]]. == Глядзіце таксама == * [[Гунт]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гунд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mj7kwf6lvuftl4d2xfmcokk35otthyy 0 264619 2686292 2680707 2026-08-23T14:31:19Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686292 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ратаўт |лацінка = Rataŭt |арыгінал = Ratolt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rato]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Раталт, Раталд |вытворныя = [[Ратольд]], [[Рудаўт]] |зьвязаныя = Waltrat }} '''Ратаўт''' (''Раталт'', ''Раталд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Раталд або Раталт, пазьней Радэльт або Ратаўд (Ratold, Ratald, Ratolt, Rattolt, Ratolth, Radelt<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA481&dq=Rad+elt+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjw86-v2ZSEAxX89bsIHc-5BKEQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Rad%20elt%20namenkunde&f=false S. 481].</ref>, Ratault<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/r1.html Noms commençant par R], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Rataud<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Rataud+Ratald#v=snippet&q=Rataud%20Ratald&f=false P. 199].</ref>, Rattaud<ref name="Dauzat-1945-83">Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/RCcfAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22++RAD+-+WALD-%22++Rattaud&dq=%22++RAD+-+WALD-%22++Rattaud&printsec=frontcover P. 83].</ref>) і Валтрат (Waltrat) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratold%2C+Ratald%2C+Ratolt%2C+Rattolt%2C+Ratolth#v=snippet&q=Ratold%2C%20Ratald%2C%20Ratolt%2C%20Rattolt%2C%20Ratolth&f=false S. 1217—1218, 1510].</ref><ref name="Dauzat-1945-83"/><ref name="Dajlida-2019-24">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ратаўт складаецца з асноваў -рад- (-рат-) і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Ратаўт азначае «рада роду»<ref name="Dajlida-2019-24"/>. Адзначалася старажытнае германскае імя Teudrad ([[Тэўда (імя)|Teud]]-[[Рад|rad]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teudrad#v=snippet&q=Teudrad&f=false S. 1443].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ratołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 202.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Redaŭt'' (1540 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Reda%C5%ADt#v=snippet&q=Reda%C5%ADt&f=false S. 82].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''а Ратовту'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>; ''Ратовт Петровичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>; ''землю Ратовтишки'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 186.</ref>; ''Юръи Ратовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 632].</ref>; ''Mik Ratowtowicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Mik+Ratowtowicz#v=snippet&q=Mik%20Ratowtowicz&f=false С. 110].</ref>; ''Theodor Ratold Zadarnowski'' (7 жніўня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z9cDAAAAYAAJ&q=Ratold#v=snippet&q=Ratold&f=false С. 369].</ref>; ''Michał Ratowtt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 245.</ref>, ''Jan Ratowtt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 261.</ref> (1690 год); ''Stephan Ratołt Zadarnowski'' (11 студзеня 1697 году, 5 чэрвеня 1699 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=+Rato%C5%82t+Zadarnowski#v=snippet&q=Rato%C5%82t%20Zadarnowski&f=false С. 69], 235.</ref>; ''Stefan Ratolt Zadarnowski'' (10 красавіка 1693 году, 21 траўня 1701 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Stefan+Ratolt#v=snippet&q=Stefan%20Ratolt&f=false С. 209, 318].</ref>; ''Kazimierz Ratold Zadarnowski'' (30 жніўня 1702 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Kazimier+Ratold#v=snippet&q=Kazimier%20Ratold&f=false S. 329].</ref>; ''Kazimierz Ratold Zadernowski'' (24 ліпеня 1703 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С. 337.</ref>; ''Symon Ratold Zadarnowski'' (18 сьнежня 1732 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С. 464.</ref>; ''Jan Ratold Zadarnowski'' (18 красавіка 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С. 570.</ref>; ''Antoni Ratolt Zadarnowski — mieczny woiewództwa Brzeskiego'' (26 жніўня 1766 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=%22Antoni+Ratolt%22#v=snippet&q=%22Antoni%20Ratolt%22&f=false С. 590].</ref>; ''Adolf Edward Józef Rattawtt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rattawtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Ratowt'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ratowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Gudogaj], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Ратаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Раталт зь Вісьнева||pl|Ratołt z Wiśniewa}} ({{†}} каля 1509) — [[Мазовія|мазавецкі]] рыцар, стольнік [[Плоцк|плоцкі]] * Ратаўт Пятровіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Кацярына Юр’еўна Ратаўтовіч — [[вількамір]]ская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 39].</ref> * Антоні Ратольт Задарноўскі ({{†}} 1771) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], чашнік і мечнік [[берасьце]]йскі<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 87, 118.</ref> * Казімер Ратаўт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 99].</ref> Ратаўты (Ratowt) гербу [[Бонча (герб)|Бонча]] (першыя зьвесткі паходзяць з гербоўнікаў канца XVII ст., калі выхадзец з роду сярод наваградзкай шляхты браў удзел у элекцыі манарха [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Галубовіч В., Радзюк А. Да гісторыі сельскагаспадарчага машынабудавання ў ХІХ стагоддзі: бульбакамбайн Ратаўта // Современные технологии сельскохозяйственного производства: сборник научных статей по материалам XXIII Международной научно-практической конференции. — Гродно, 2020. С. 275.</ref>) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 390.</ref>. Ратаўты (Ratowt) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 165.</ref>. Раталды-Задарноўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/z/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на З], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Ратальды (Ratold) гербу [[Ратулт]], Ратолды (Ratołd) гербу [[Шэліга]] і Ратульды або Ратулты (Ratuld, Ratułt) гербаў [[Дзялоша]], [[Калабок]] і ўласнага — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 305.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Ратаўты]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Ратаўтышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5v47l94cvwvqgafz4jn6w78xms0qkei 0 264624 2686216 2683871 2026-08-23T12:37:44Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686216 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Відзімонт |лацінка = Vidzimont |арыгінал = Widimunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Від (імя)|Wid]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Відзімунд, Відмунд, Відмунт, Відмант |вытворныя = [[Вітмонт]] |зьвязаныя = [[Мантывід (імя)|Мантывід]] }} '''Відзімонт''' (''Відзімунд'', ''Відмунд'', ''Відмунт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ві́дмант'''. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Відумунд, Відзімунд, Відмунд або Відзімунт, пазьней Відымонд (*Widumunduz<ref name="Peterson-2004-34">Peterson L. [https://www.isof.se/download/18.7854edc917c1170935619ca3/1633884603245/urnordiska-personnamn.pdf Lexikon över urnordiska personnamn]. — Uppsala, 2004. S. 34.</ref>, Widimund<ref name="Quak-2012-92">Quak A. Het Friese karakter van Noord-Holland op basis van de oudste persoonsnamen // It Beaken: meidielingen fan de Fryske Akademy. 74 (1/2), 2012. S. 92.</ref>, Vidmund, Widmund<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Widmund#v=snippet&q=Widmund&f=false P. 486].</ref><ref name="Peterson-2004-34"/><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Widmund Widmund], Nordic Names</ref>, Vidhmund<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Widimunt{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Widimuntheim}}<ref>Remmers A. Von Aaltukerei bis Zwischenmooren. Die Siedlungsnamen zwischen Dollart und Jade. — Leer, 2004. [https://www.google.by/books/edition/Von_Aaltukerei_bis_Zwischenmooren/_C5oAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Widimunt%22&dq=%22Widimunt%22&printsec=frontcover S. 246].</ref>, Widimond<ref name="Haubrichs-1986-81">Haubrichs W. Die Tholeyer Abtslisten des Mittelalters philologische, onomastische und chronologische Untersuchungen. — Saarbrücken, 1986. [https://www.google.by/books/edition/Die_Tholeyer_Abtslisten_des_Mittelalters/awMRAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Widimond%22&dq=%22Widimond%22&printsec=frontcover S. 81].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vidmund+Widimuntheim+#v=snippet&q=Vidmund%20Widimuntheim&f=false S. 1572].</ref><ref name="Haubrichs-1986-81"/><ref name="Peterson-2004-34"/><ref name="Quak-2012-92"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Від (імя)|-від-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзіман]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widiman, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Відзімонт азначае «моц гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Мантывід (імя)|Монтвід]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20, 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Відмант германскаму імю Witmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна і Зэна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Відзімонт прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Відмонт адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Montwid%20mund#v=snippet&q=Montwid%20mund&f=false S. 92]</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Wyndimund''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Видимонтъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Widmund'' ([[Раўданскі рукапіс]]); ''в [[Лейпуны|Лепуньскомъ]] повете… пустовщыны на имя [[Вігайла (імя)|Викгелишки]], а Видмонтишки'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>; ''Хрщон Видимонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Петко Видмонтович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref>, ''Ян Видмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166, 171.</ref>, ''Юц Видмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''Видмонт [[Мажэйка (імя)|Можейкович]]'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 123.</ref>; ''панъ Елияшъ Видмонтъ'' (28 лістапада 1554 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 176].</ref>; ''Widymunta'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])<ref>Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. S. 451.</ref>; ''Vidimundus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Vidi+mundus#v=snippet&q=Vidi%20mundus&f=false P. 372].</ref>; ''Jerzy Widmont'' (19 красавіка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 274.</ref>; ''Widimunt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 660.</ref>; ''Stanisław Widmund Widymowski'' (1688 год паводле выданьня 1839 году)<ref>Narbutt T. Dzieje starozytne narodu litewskiego. T. 5. — Wilno, 1839. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zeMGAAAAYAAJ&q=Widmund#v=snippet&q=Widmund&f=false S. 5].</ref>; ''frater Raphael Widmunt, clericus, obiit [[Пінск|Pinsci]]'' (17 верасьня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Andrzey Widmont Sędzia Kapturowy Powiatu Oszm.''<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 7. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-D9NAAAAcAAJ&q=Oszm+Widmont#v=snippet&q=Oszm%20Widmont&f=false S. 61].</ref>, ''Ierzy Widmont''<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 7. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-D9NAAAAcAAJ&q=65+Widmont#v=snippet&q=65%20Widmont&f=false S. 65].</ref> (1764 год); ''Bonifacy Widmont'' (1765 год)<ref>Mienicki R. Rejestr popisowy województwa połockiego z dn. 30 IX. 1765 r. // Ateneum Wileńskie. Т. 11 (1936). S. 336.</ref>; ''Izydor Widmuntt'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Widmuntt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Widmontt'' (1840 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 20.</ref>; ''Иванъ Видмонт'' (1853 год)<ref name="Hurskaja-2008-19">Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Антон Видмонтъ'' (1890 год)<ref name="Hurskaja-2008-19"/>; ''Stefania Widmunt (Modzelewska) i Izydor Widmunt'' (1879—1880 гады)<ref>[https://oldpomnik.by/2016/07/21/stefania-widmunt-modzelewska-i-izydor-widmunt-stefaniya-vidmunt-modzelevs/ Stefania Widmunt (Modzelewska) i Izydor Widmunt — Стефания Видмунт (Модзелевская) и Изидор Видмунт], Старые памятники в Слуцке</ref>. == Носьбіты == * Відмунд (паводле [[Раўданскі рукапіс|Раўданскага рукапісу]]) — бортнік з [[Курляндыя|Курляндыі]] [[Швэды|швэдзкага]] паходжаньня, бацька першай жонкі [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а Віды * [[Відзімонт]] ({{†}} 1382) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] * Хршчон Відзімонтавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пецька Відмонтавіч — [[Паюры|паюрскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Ян Відмонтавіч — [[Шоўды|шоўданскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Юць Відмонтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Ян Відмонтавіч — [[Кельмы|кельмаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Абрам Рыгоравіч Пацовіч Відмантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 138.</ref> * Баніфацы Відмант — шляхціч [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў попісе 1765 году * Станіслаў Відмонт (Відмант) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-6231-228], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Валяр’ян Відмант (1910—1940) — беларус з ваколіцаў Сенна, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%92%D1%96%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%92%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%80%27%D0%AF%D0%BD_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Відмант Валяр’Ян Станіслававіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Анэля Відмант (1915—?) — беларуска з ваколіцаў [[Талачын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/135716/ Видмант Анеля Михайловна], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Вячаслаў Відземант (1924—?) — беларус з ваколіцаў Сенна, забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-52-27], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Відзьмунтаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Відманты (Відмонты) — [[парафія]]не [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар бэрнардынаў (Будслаў)|касьцёла]] ў [[Будслаў|Будславе]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231715/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/473-budslav-kostel-vilejskogo-uezda-prikhozhane-1853-g Будслав костел Вилейского уезда прихожане 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Відманты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 845.</ref>. Відманты (Widmont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 443, 445.</ref>. [[Пац]]ы-Відманты — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. У 1970-я гады ў [[Абольцы|Абольцах]] адзначалася прозьвішча Відмант<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 164.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Відзімонты (''Видимонты'') каля [[Жараны|Жаранаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 79.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Відманты]]. == Глядзіце таксама == * [[Від (імя)|Від]] * [[Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай від}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 0v89lhwer8ng2gejx4ucxbcqhciaimt 0 264628 2686261 2681837 2026-08-23T13:18:53Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686261 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ямант |лацінка = Jamant |арыгінал = Ammund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ама|Amo]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Ямунд, Ямунт, Амонт, Эмант, Емант |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Ямант''' (''Ямунд'', ''Ямунт'', ''Амонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Амунд, Амунт, Емунд, Эмунт або Ёмунд, пазьней Амонт або Эмонт (Ammundus<ref name="Morlet-1971-33">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, Amund<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Amund#v=snippet&q=Amund&f=false S. 4, 116].</ref>, Amuntr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Amuntr#v=snippet&q=Amuntr&f=false S. 17].</ref>, Amond<ref name="SMP-1967-72">Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 72.</ref>, Amunt<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 67, 71, 73.</ref>, Emund, Emunt<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz, 1967. S. 150.</ref>, Jomund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 163.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jomund Jomund], Nordic Names</ref>, Omont<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 100.</ref>, Amont<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Emont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Emund#v=snippet&q=Emund&f=false S. 51].</ref><ref name="Morlet-1971-33"/><ref name="SMP-1967-72"/>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямаўт]], [[Яман]], [[Ямін]]; германскія імёны Amolt, Aman, Ammin) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ямант германскаму імю Amund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ямант складаецца з асноваў -я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'сапраўды' (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -мунд- (-мунт-, -монт-)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Ямонт азначае «сапраўды гарлівы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jomandt'' (1395 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jomandt#v=snippet&q=Jomandt&f=false S. 40].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Омант: ''Оманта'' (1420-я гады)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 672, 770.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ямунт (Jamundt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jamunt'' (1390 год)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 3. — Leipzig, 1866. [https://books.google.by/books?id=DyVNxczEjcwC&pg=PP9&dq=Scriptores+rerum+Prussicarum+Leipzig+1866&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiSu6mM5P78AhWp9rsIHfJzDCAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Jamunta&f=false S. 168].</ref>; ''Jamundt'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Jamundt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjm2bDhxrj9AhWjgP0HHeLFCcUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Jamundt&f=false P. 54].</ref>; ''Jamund von [[Клецак|Cletzke]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Jamund+von+Cletzke&dq=Jamund+von+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiBn5Pp6f78AhWMgP0HHSt-CSEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Iamund de Cletzke''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1IdOAAAAcAAJ&pg=RA1-PA225&dq=Iamund+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjmuObp5P78AhVEhP0HHSaYBiIQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Iamund%20Cletzke&f=false S. 226].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Semeon Iamunti'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Senkonis filii Jamuntii Lithwanie ducum'' (1 лютага 1411 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Jamuntii#v=snippet&q=Jamuntii&f=false P. 42].</ref>; ''отъ князь своихъ, Ямонта да Василей Борійковъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 101].</ref>, ''князь Ямонтъ Толоунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 104].</ref>, ''князя Ивана Ямонта наместника Смоленского''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 142].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''князя Ямонта''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 247].</ref>, ''князь Ямонтъ Толунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 251].</ref> ([[Сафійскі першы летапіс]]); ''князь Михаило Ямонътовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>; ''Ямонтовичи'' (1455—1470 гады)<ref>Аляхновіч Р., Рыбчонак С., Шаланда А. Род Іллінічаў у Вялікім Княстве Літоўскім у ХV-ХVІ ст.: радавод, гербы, уладанні. — Мір, 2015. С. 292.</ref>; ''Ямантъ'' ([[Маскоўскі летапісны звод канца XV стагодзьдзя]]); ''людей нашихъ Кожтяжинскихъ… а Петраша Амонтовича'' (1501—1513 гады)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 17].</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ямонта [[Рак (імя)|Рачкевича]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>, ''под бояры рокговскими Ямонтом Борисовичом''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 181.</ref> (26 студзеня 1516 году); ''князю Семену Ямонтовичу'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308.</ref>; ''бояръ господарьскихъ Ейшиского повета, наимя Ямонта'' (8 ліпеня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 1234.</ref>; ''Мартинъ Ямунътовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>; ''князю Семену Ямонтовичу Подберезскому'' (2 лістапада 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 138.</ref>; ''землю Ямонтовщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''под бояры зыскалъ, Ямонътомъ Борысовичомъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''людей подали Скидлянъ и Жорославцовъ… Жданъ Ямантовичъ'' (19 студзеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 260.</ref>; ''Стась Пацевич Ямонтович'' (30 ліпеня 1545 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 83.</ref>; ''Янъ Викъторынъ а Бартломеи Ямонтовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 207.</ref>; ''з дому Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 789].</ref>, ''Валентынъ Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1290].</ref>, ''Янъ Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1341.</ref> (1567 год); ''Я Петръ Анъдреевич Ямонътъ'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Nobilis Petrus Iamunt'' (1648—1649 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 339.</ref>; ''jmp. Jana Jamąta'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 104.</ref>; ''Martianus Jamuntowicz'' (1705 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 125.</ref><ref>Масальскі Д. [https://pawet.net/library/history/c_history/w_mas/%D0%B0%D0%B1_%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8C%D0%B2%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%85_i_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%85_%D1%83_%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%81%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D1%81%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_1578-1798.html Аб Ліцьвінох і Беларусах у Браўнсбэргскім сэмінары 1578—1798] // Родныя Гоні. Кн. 4, чэрвень 1927. С. 17—20.</ref>; ''Tomasz Ignacy Jamont'' (1741 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jamont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jemąty'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jakub Jamunt'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jamunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agnieszka Jamontt'' (1757 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jamontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Jamontowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jamontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wawrzyniec Jamątowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jam%C4%85towicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Jemont'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jemont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Witold Stefan Jamont'' (1914 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Jamont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Ямант Тулунтавіч]] ({{†}} 1399) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], намесьнік смаленскі і клецкі; меў сыноў Сямёна (Сеньку) і Міхайлу, пачынальнік роду [[Ямантавічы|Ямантавічаў (Ямантаў)]] * Ямант — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1518 годзе * Ямант Барысавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]], які ўпамінаецца ў 1516 і 1539 гадох * Марцін Ямунтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Якуб Амонтавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB68fLsdOCAxWnh_0HHfmbA6cQ6AF6BAgBEAI P. 129].</ref> * Мікалай Мацеевіч Ямантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1570 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 11, 24].</ref> * Радзіна Ямантаў — [[беларусы|беларускія]] дзеячы другой паловы XIX ст., якія карысталіся [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстанцкім]] паролем «Каго любіш — Люблю [[Беларусь]] — То ўзаемна»<ref>[[Сяргей Абламейка (гісторык)|Абламейка С.]] [https://www.svaboda.org/a/31162393.html Каліноўскі быў беларусам. Даказаць адваротнае немагчыма], [[Радыё Свабода]], 22 сакавіка 2021 г.</ref> * [[Марыя Ямант]] (1842—1908) — нарачоная Нацыянальнага героя Беларусі [[Кастусь Каліноўскі|Канстантына Каліноўскага]], якой ён прысьвяціў [[Беларуская мова|беларускі]] верш «Марыська чарнаброва, галубка мая…» * Мікалай Амонтаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref> * Фэлікс Ямонт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 18.</ref> * Жыгімонт Эмантовіч — каталік зь [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1256 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358811?page=93 С. 20093].</ref> З XVII ст. прыдомкам Ямант карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Палевічы|Палевічаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Jamont#v=snippet&q=Jamont&f=false S. 51].</ref>. Яманты (Jamont) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 94.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Амонтавічы (''Амонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 4].</ref>. У 1595 і 1597 гадох упамінаўся маёнтак Ямонтавічы ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 43, 218.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Яманты]]. == Глядзіце таксама == * [[Ама]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай я}} {{Імёны з асновай ам}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] oelobgv2e8le7s0w4rnobg7j3rw222h 0 264639 2686259 2682234 2026-08-23T13:16:59Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686259 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Эймант |лацінка = Ejmant |арыгінал = Eimunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Эйка|Eich]] + [[Мунд|Munt]] |варыянт = Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант |вытворныя = [[Агімонт]] |зьвязаныя = }} '''Эймант''' (''Эймунд'', ''Эймунт'', ''Эйманд'', ''Эмант''), '''Аймонт''' (''Аймунт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аймунд, Эймунд або Эймунт, пазьней Аймонт (Aimundus<ref name="SMP-1967-26">Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 26.</ref>, Eymundr<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=%40Eymundr#v=snippet&q=%40Eymundr&f=false P. 110].</ref>, Eimunt, Eymunt, Eymond<ref name="Debrabandere-1999-346">Debrabandere F., Gysseling M. Persoonsnamen in Hulster Ambacht, 1300—1400: Persoonsnamen in de vier ambachten, 14e en 15e eeuw // Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie: Overdrukken van de Vlaamse Afdeling. 4 (1999). P. 346.</ref>, Eimond<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Eimond,+Eimund&dq=Eimond,+Eimund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwizjIWshOWFAxUknP0HHb5qDXAQ6AF6BAgHEAI S. 105].</ref>, Aimont<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=aimont+agimundus&pg=PA137&printsec=frontcover P. 137].</ref>, Aymont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt+ei+ey#v=snippet&q=Asmunt%20ei%20ey&f=false S. 54].</ref><ref name="SMP-1967-26"/><ref name="Debrabandere-1999-346"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйгінт]], [[Эйман]]; германскія імёны Eygerd, Eigint, Eimann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Эймонт азначае «гарлівае лязо»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Аймант германскаму імю Agimund (Ekkimunt) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Эймант: ''Eymant'' (1392, 1399 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Eymant#v=snippet&q=Eymant&f=false S. 27].</ref>. У Польшчы ў 1647 годзе адзначалася прозьвішча Eymundo<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 428.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Эйманд (Ejmond), Эймант (Ejmont, Eymont, Eymontt)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 107, 109.</ref> і Эймунт (Eymunt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 439.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Eymunten dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Eymunten#v=snippet&q=Eymunten&f=false S. 701].</ref>; ''Eymund'' (26 траўня 1390 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Eymund#v=snippet&q=Eymund&f=false S. 23].</ref>; ''людеи наших чотыри службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на имя Наруша Еимонтовича'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''Воитешко Еимонтович'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''земяном повету ковенского… з роду Емонтовичов от Каплицы Андрею Матеевичу, Лукашу Амброжевичу, Петру Мицковичу, Миколаю а Лукашу Балтромеевичомъ'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''Янушко, Петръ а Воитех Еимонътовичы'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 361.</ref>; ''Simon Eymuntowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Stanisław Ejmontowicz'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 61.</ref>; ''Casimirus Thomae Eymundo'' (1647 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 171.</ref>; ''Jozeph Eymont''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303—304.</ref>, ''Jozefch [s] Eymont''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 325.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Eymuntowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 139.</ref>; ''Mikołaj Ejmont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 247.</ref>, ''Bartłomiej Ejmont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 257.</ref>, ''Ród Eymuntów… Jan i Stanisław Eymontowie''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 144.</ref>, ''Kazimierz Eymont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 148.</ref>, ''Jan Eymunt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 154.</ref>, ''Krzystof Eymont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 156.</ref>, ''Mateusz Eymont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 159.</ref> (1690 год); ''Casimirus Eymąt'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Tomasz Ejmunt… Piotr Ejmunt… Jerzy Ejmunt… Józef Ejmunt'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII, 2009. P. 133—134.</ref>; ''Józef Eymond'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Eymond&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krewny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''pater Aegidius Eymontt'' (27 красавіка 1809 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 257.</ref>; ''Marianna Eymontowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Eymontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Эймунд]] — легендарны водца [[Вікінгі|вікінгаў]] * [[Эймунд Хрынгсан]] ({{†}} да 1028) — нарвэскі [[конунг]], які быў на службе ў князя [[Яраслаў Уладзімеравіч|Яраслава Мудрага]] ў час яго змаганьня за кіеўскі сталец; галоўны герой сагі «[[Пасма пра Эймунда]]» * Эймант — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Калтыняны|Калтынянаў]], які ў 1390 годзе засьведчыў умову з [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]] (відаць, таго ж году прывесіў пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ЕИМОНТОВА» да дакумэнту [[Вітаўт]]а<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=ENMONTOBI#v=snippet&q=ENMONTOBI&f=false S. 21].</ref>) * Юшка Эймантавіч, Марцін, Петрык і Якуб Аймонтавічы — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%90%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjDsb_V1tKCAxVqhv0HHWAAAXcQ6AF6BAgHEAI P. 212, 309, 322, 338].</ref> * Іван Эймонд (Эйманд) — праваслаўны зь [[Вількамірскі павет (Ковенская губэрня)|Вількамірскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №902 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=22 С. 14422].</ref> Эйманты (Ejmont) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], Эймунтовічы (Ejmuntowicz) і Эймантовічы (Ejmontowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 478—479.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 265.</ref>. Эйманты — літоўскі шляхецкі род зь [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 76.</ref>. Эймунтовічы (Аймунтовічы) — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. Эймант (Ejmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Эймонцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Эйка|Эйх]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай эй}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] dms8qdpw1r32krucsfj6qnskkkl5cr0 0 264645 2686256 2685494 2026-08-23T13:14:21Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686256 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Талімонт |лацінка = Talimont |арыгінал = Talamund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Таль (імя)|Talo]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Талімунт, Тальмонт, Далмунт, Дальмонт, Тальмант, Тальманд |вытворныя = [[Дульмант]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] |зьвязаныя = }} '''Талімонт''' (''Талімунт'', ''Тальмонт''), '''Далмунт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Та́льмант''' (''Тальманд''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Таламунд або Далмунд, пазьней Тальмонда або Тальмонт (Talamundus, Dalmund<ref name="Schmittlein-1961-204">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.</ref>, Talmonde<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Talmont<ref name="Schmittlein-1961-204"/><ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/TALMONT.html Patronyme TALMONT], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref><ref name="Schmittlein-1961-204"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Талейка]], [[Дальман]], [[Талмут]]; германскія імёны Taleke, Dalman, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Талімонт азначае «гарлівая дасьціпнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Талімонт германскаму імю Tolmunt ([[Тола|Tol]]-munt) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''haeredes de [[Сьвір (мястэчка)|Swir]] Joannes Thalimonth… Stanko Thalimonth'' (да 20 сакавіка 1440 году{{Заўвага|name="падроблены"|У публікацыі 1932 году адпаведны дакумэнт азначаецца як «падроблены»}})<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 187.</ref>; ''Thalymunth, duce de Swyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref>; ''Joannes Joannis Talimontowicz… et Joanne Talimonth'' (23 чэрвеня 1463 году{{Заўвага|name="падроблены"}})<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 277.</ref>; ''Joanne Talimontowicz'' (8 лютага 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 471.</ref>; ''княз Воитехъ Юревъ сын Талимонтовича'' (7 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 270.</ref>; ''Nos generosus dux Stanislaus Thalymonthowicz'' (22 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 656.</ref>; ''Шымъко Талмонътовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''князь Ян Талимонтович'' (28 студзеня 1560 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 72.</ref>; ''Томко Талмунтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 559].</ref>; ''Testament Jana syna Talmuntowiczowego'' (2-я палова XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 128.</ref>; ''z pułku imsci pana Melchiora Ludwika Delemunt — pułkownika iego królewskiey mosci'' (2 сьнежня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0A0LAAAAIAAJ&q=Ludwika+Delemunt#v=snippet&q=Ludwika%20Delemunt&f=false С. 423].</ref>; ''Jerzy Talmontt'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 319.</ref>; ''Piotr Talmunt'' (28 жніўня 1663 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 17. — Витебск, 1888. С. 216.</ref>; ''ich mościów panów: Minhausa i Talmunta'' (10 верасьня 1709 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Talmunta#v=snippet&q=Talmunta&f=false С. 720].</ref>; ''jm pan Waleryan Talmunt, starosta Niwski'' (27 жніўня 1714 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 22. — Витебск, 1891. С. 187.</ref>; ''Antoni Talmunt'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 487.</ref>; ''Jan Talmont'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Talmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Талімонт]] ({{†}} па 1449) — [[Ліцьвіны|літоўскі князь]]; меў сыноў Станіслава, Юрыя і Яна, пачынальнік роду [[Тальманты (род)|Тальмантаў]] * Рыгор Шымкавіч Тальмантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1588 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 16.</ref> * Андрэй і Пётар Рыгоравічы Тальмантовічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца на мяжы XVI—XVII стагодзьдзяў<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q8hZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8&f=false С. 311].</ref> * Валер, Лявон, Мацей, Міхал, Сымон, Франц, Якуб і Ян Тальманты (Тальмонты) — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 177—178.</ref> * Ёсіф Тальманд — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital21899684/ Тальманд Иосиф Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Далмунты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала рака Дальмонта (''Дальмонта'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 89].</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Тальманты]]. == Глядзіце таксама == * [[Таль (імя)|Тала]] * [[Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай тал}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mv9hyp5nnp58q25mzie5trlxch755t9 0 264722 2686223 2685542 2026-08-23T12:45:53Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686223 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґезімунд |лацінка = Giezimund / Hiezimund |арыгінал = Gesimund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Геза (імя)|Geso]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Гісімунт, Гізмунд, Гізмонд, Гесмонт, Гізмант, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт |вытворныя = |зьвязаныя = Mundegis }} '''Гезімунд''', '''Гесмонт''' (''Гейсімонт'', ''Гейсмонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Гісі́мунт''' (''Гізмунд'', ''Гізмонд'', ''Гі́змант', ''Гізы́мант'', ''Гіжы́мант''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гайсмунд, Гесімунд, Гісімунд, Гісмунд, Гісмонд або Гесмонда (Gaismunds<ref name="Gamillscheg-1936-119">Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 119.</ref>, Gesimund, Gisimund, Gismund, Gismondus<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Gismondus#v=snippet&q=Gismondus&f=false S. 29].</ref><ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Gis+mondus#v=snippet&q=Gis%20mondus&f=false S. 40].</ref><ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 14.</ref>, Gesmondo<ref>Cortesão A. A. Onomástico medieval português. — Lisboa, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8YFHAQAAMAAJ&q=Gesmondo#v=snippet&q=Gesmondo&f=false P. 152].</ref><ref name="Andrade-Cernadas-1995-255">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=mF5pAAAAMAAJ&q=%22Gesmondo%22+tombo&dq=%22Gesmondo%22+tombo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHwbmb4KSKAxWQgP0HHTOPNB4Q6AF6BAgHEAI P. 255].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>) і Мундыгіс (Mundegis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 415.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gesimund+Gismund#v=snippet&q=Gesimund%20Gismund&f=falseI S. 646].</ref><ref name="Gamillscheg-1936-119"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-255"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт|Гіжбэрт]]; германскія імёны Geske, Gesela, Gisbert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Бортъко Кгесмонтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>; ''бояр… Кгесмонтовъ… бояре господаръские повету Троцкого, волости [[Эйшышкі|Еишишъское]]… Кгесмонтовичи… Кгесмонтовичомъ… Кгесмонтовичов'' (25 сьнежня 1566 году)<ref>Dubonis A. Įdomesni dokumentai apie Lietuvos bajorus: bajorystės atsisakymas, gavimas ir gynimas (XV—XVI a. pirma pusė) // Lietuvos istorijos metraštis. 1998 metai. — Vilnius, 1999. P. 179, 181, 183—184.</ref>; ''Янъ Павловичъ з Кгейсимонтовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''Матей Шимковичъ з Кгейсмонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 768].</ref> (1567 год); ''Andrzej Gisimunt'' (1578 год)<ref>[https://vostravo.pl/spisy-dawnych-mieszkancow/ Spisy dawnych mieszkańców], Portal historyczno-krajoznawczy (z odniesieniami do współczesności) o Ostrowiu i ziemi kryńskiej z Wielkiego Księstwa Litewskiego, krainie między Biebrzą i Narwią</ref><ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 58.</ref>; ''Stanisław Gizymont Skarbnik Połocki'' (1674 год)<ref>Prawa Konstytucye y Przywileie Krolestwa Polskiego, y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich Prowincyi należących. — Warszawa, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gizymont#v=snippet&q=Gizymont&f=false S. 297].</ref>; ''u tegoż plebana w Gieszmontach'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Gizymont'' (1789 год)<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=Gizymont#v=snippet&q=Gizymont&f=false S. 30].</ref>; ''Marianna Gesmont'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Gesmont&search_lastname2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Гезімунд]] — водца [[Готы|готаў]] * [[Гезімунд (остгот)|Гезімунд]] ({{†}} па 430 або 440) — [[Остготы|остгоцкі]] нобіль * Бортка Гесмонтавіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Станіслаў Гізымант — скарбнік [[Полацкае ваяводзтва|полацкі]], які ў 1674 годзе падпісаў элекцыю караля і вялікага князя [[Ян Сабескі|Яна Сабескага]]<ref>Niesiecki K. Herbarz polski. T. 4. — Lipsk, 1839. [https://books.google.by/books?id=46NAAAAAcAAJ&pg=PA134&dq=Gizymont&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwir9_3Tsp3-AhWCzqQKHRhTCkUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Gizymont&f=false S. 134].</ref> * Павал Гізмунд — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital21253303/ Гизминд Павел Иосифович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міхал Гізмонд (Гізманд, Гізмант; 1902—1945) — [[беларусы|беларус]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1985824138/ Гизмант Михаил Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> з ваколіцаў [[Янаў|Янава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero125342802/ Гизмонд Михаил Александрович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Уладзімер Гізмунд (1917—1945) — удзельнік Другой сусьветнай вайны з [[Гомель|Гомля]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie64101388/ Гизмунд Владимир Николаевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Гіжымант (Giżymont) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 291.</ref>. У XIX ст. каля [[Ліда|Ліды]] існавала вёска Гесмонты (Giesmonty)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 55.</ref>. На памежжы гістарычных [[Лідзкі павет|Лідчыны]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыны]] існуе вёска [[Гейсманты]], якая ў XIX ст. таксама ўпаміналася як Гесмонты (Giesmonty)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 77, 83, 86, 97, 102—103, 107, 110, 113, 128, 133, 136, 139, 148, 150, 176—177, 189, 217, 227.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Геза (імя)|Геза]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гез}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] efqapj5p9pf8nnmwt93jj4c5rp2w1ut 0 264829 2686286 2685530 2026-08-23T14:25:43Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686286 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґаштольд |лацінка = Gaštold / Haštold |арыгінал = Gastold |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гаст|Gast]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Гасталд, Гашталд, Гаштальт, Гашталт, Гастаўд, Кашталт, Каштаўт, Гажтаўт |вытворныя = [[Гестаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гаштольд''' (''Гаштальт''), '''Гастаўд''' (''Гасталд'', ''Гашталд'', ''Гашталт'', ''Каштаўт'', ''Кашталт'', ''Гажтаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гасьцівалд або Касталд, пазьней Гастальд, Гастаўд або Гастаўт (Gastivald, Castald, Gastaldius<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>, Gastald<ref name="Hirsch-1975-254">Hirsch E. Die Personennamen germanischer Herkunft im provenzalischen Flurnamengut Piemonts // Studia Neophilologica. Vol. 47 (2), 1975. P. 254.</ref>, Gastold<ref name="SEMSNO-2002-24">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 24.</ref><ref>Khull F. Vornamen-verzeichnis in der neuen Rechtschreibung (mit angabe der Namenstage). — Berlin, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EIowAQAAMAAJ&q=Gastold#v=snippet&q=Gastold&f=false S. 5].</ref>, Gastaud<ref name="Dauzat-1945-77">Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/uIUfAAAAYAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22GAST+-+WALD-+%22+Gastaud&dq=%22GAST+-+WALD-+%22+Gastaud&printsec=frontcover P. 77].</ref><ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/g2.html Noms commençant par G], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Gastaut<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GASTAUT.html Patronyme GASTAUT], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gastivald%2C+Castald#v=snippet&q=Gastivald%2C%20Castald&f=false S. 605].</ref><ref name="Dauzat-1945-77"/><ref name="Hirsch-1975-254"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Каштарт]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Kastert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Гастаўт (Гайстаўт) германскаму імю Gastaldius (Castaldius, Castald) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 82.</ref>. Германскае паходжаньне імя Гаштольд (Gasztołt, Gastoldus, Gastawdus, Gastowdus) таксама сьцьвярджае этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref name="SEMSNO-2002-24"/>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гастоўт (Гастольд) складаецца з асноваў -гаст- і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гастоўт азначае «род вандроўнікаў». Паводле Алёхны Дайліды, гэтае імя таксама можа мець повязі з гоцкім gastalds 'прагавіты' (у [[Лянгабарды|лянгабардаў]] была назва пасады gastaldus, якая азначала 'памочнік, дарадца')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Гастаўд (Gastaud), Гастальд (Gastold), Гаштальд (Gasztold) і Гашталд (Gasztołd)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 114.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''von Gastowtendorf ij myle bes czu [[Манівід|Manewidendorf]]… von Manewidenhof ij myle bis czu [[Трабы|Trabow]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=%40Gastowtendorf#v=snippet&q=%40Gastowtendorf&f=false S. 704—705].</ref>; ''Andrea alias Gastold Vilnensi capitaneis'' (''Andreas alias Gastold''<ref name="Piatrauskas-2014-228">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 228.</ref>; 1 чэрвеня 1387 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 19.</ref>; ''Кгастовтъ'' (1387—1392 гады<ref>[https://web.archive.org/web/20240710092021/http://starbel.by/dok/d027.htm Поручная грамота за Гридка Константиновича (1387—1392)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 108.</ref><ref>Українські грамоти. Т. 1. — Київ, 1928. С. 47.</ref>, 27 верасьня 1432 году<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 6].</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>, 25 верасьня 1433 году<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 532.</ref>); ''Gastouti'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Stanislao alias Gastoldo'' (25 траўня 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.</ref>; ''hauptman Gastoud'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Gastoud#v=snippet&q=Gastoud&f=false S. 548].</ref>; ''Gastoldo'' (''Gastold''<ref name="Piatrauskas-2014-228"/>; 2 лютага 1395 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 42.</ref>; ''Gastod'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Gastod&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwin_7SZzrj9AhVd9rsIHWWPDDgQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Gastod&f=false P. 54].</ref>; ''Gastudt, houptman czu Crewen''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ansTAQAAMAAJ&dq=Gastudt+%2C+houptman+czu+Crewen&focus=searchwithinvolume&q=Gastudt+Crewen S. 12].</ref>, ''Gostud, capitaneus in Krewa''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1HtxpRZpPpUC&pg=PA227&dq=gostud+capitaneus+krewa&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiBz7r97v78AhUXh_0HHX6gDx8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=gostud%20capitaneus%20krewa&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gastold cum filio [[Талівойша|Taliwusch]]'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&pg=PA73&dq=Gastold+cum+filio+Taliwusch&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiNq-Oyq__8AhXhiv0HHTI8CCAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Gastold%20cum%20filio%20Taliwusch&f=false P. 73].</ref>; ''Gastolt'' (17 жніўня 1404 году)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Gastolt#v=snippet&q=Gastolt&f=false С. 118].</ref>; ''Gawstad''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 82.</ref> (1412 год)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. 2. Band. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=bVJkXD7G_iAC&q=Gawstad#v=onepage&q=Gawstad&f=false P. 711].</ref>; ''cum Johanne Gastoldi''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Johannes Gastoldi''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Johannem Gastoldi''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Gacztoldo'' (28 сьнежня 1429 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=Gacztoldo#v=snippet&q=Gacztoldo&f=false С. 10].</ref>; ''Gastoldus [[Манівід|Monyvidowicz]]'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Iwaschko Gastoldus'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Iwaschko+Gastoldus#v=snippet&q=Iwaschko%20Gastoldus&f=false S. 273].</ref>; ''pro Gastoldo'' (26 ліпеня 1432 году)<ref>Полехов С. В., Наумов Н. Н. Татарская тематика в переписке сановников Тевтонского ордена. 1431—1432 гг. // Золотоордынское обозрение. 2020. Т. 8. № 4. С. 799.</ref>; ''her Gastolde'' (4 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 518.</ref>; ''Gastolth'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Iwaszkonis Gastoldi [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Joannes alias Gaschthowth'' (31 ліпеня 1433 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 146.</ref>; ''Iwaschko Gadastoltowicz'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''Iwaschko Gastolthowicz'' (7 лютага 1435 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Gastolthowicz#v=snippet&q=Gastolthowicz&f=false P. 343].</ref>; ''Iwasko alias Gasztold'' (19 красавіка 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 748.</ref>; ''Iwaschko Gastold'' (1441 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Iwaschko+Gastold+#v=snippet&q=Iwaschko%20Gastold&f=false С. 9].</ref>; ''пан Кастолтъ виленьский воевода'' (23 сакавіка 1443 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 39.</ref>; ''воевода виленский панъ Кгастовтъ'' (1 чэрвеня 1445 году, 8 студзеня 1452 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48, 237.</ref>; ''domini Iusconis filii domini Gastoldi'' (1447 год)<ref name="Rowell-1999-119">Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 119.</ref>; ''domini Clauko filii Gasthult'' (1449 год)<ref name="Rowell-1999-119"/>; ''Gastold'' (10 лістапада 1453 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 35.</ref>; ''Juskone Kosthołtowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''панъ Мартинъ Кгаштовътовичъ'' (23 жніўня 1482 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 110.</ref>; ''Kostowt'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 38.</ref>; ''пану Ольбрахъту Мартиновичу Кгаштолътовича'' (11 ліпеня 1514 году)<ref>Dubonis A. Įdomesni dokumentai apie Lietuvos bajorus: bajorystės atsisakymas, gavimas ir gynimas (XV—XVI a. pirma pusė) // Lietuvos istorijos metraštis. 1998 metai. — Vilnius, 1999. P. 184.</ref>; ''Gasztolt'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 130.</ref>; ''по Станиславу Албрахтовичу Кгаштолте, воеводе троцком и по матере его панеи Албрахтовой Кгаштолтовой'' (1548 год)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|1к}} С. 3.</ref>; ''мещане… Кашътовътъ'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q3XUAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D1%88%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D1%88%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%8A&f=false С. 113].</ref>; ''Лукъянъ Манковъ зъ братаничомъ Кгаштолтомъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 126].</ref>; ''Gastałd'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])<ref>Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=1 S. 558].</ref>; ''Гаштолт'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 35.</ref>; ''Gregorius Gostowt, Daniel Gostowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305.</ref>, ''Mikołaj Gosztof(t)''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 312, 332.</ref>, ''Jerzy Gosztowt, Daniel Gosztowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 328.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Kazimierzem Kosztoftem… w akademii Wileńskiey studuiącemi'' (29 ліпеня 1676 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Kosztoftem#v=snippet&q=Kosztoftem&f=false С. 504—505].</ref>; ''fundaciy kniaza Wiereiewskiego Gasztalta'' (1680—1682 гады)<ref>Лісейчыкаў Д. Візіты уніяцкіх цэркваў 1680—1682 гг. у фондах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі. — {{Менск (Мінск)}}, 2009. С. 40.</ref>; ''Kazimierzem Gasztoltem'' (22 красавіка 1688 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Gasztoltem#v=snippet&q=Gasztoltem&f=false С. 529].</ref>; ''Jakub Gosztowtt'' (1744 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gosztowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Gasztołd'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gaszto%C5%82d&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Gertruda Gasztołt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaszto%C5%82t&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Juliana Gasztołdowicz'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=S&exac=&search_lastname=Gaszto%C5%82dowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Krewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Gasztoft'' (1832—1834 гады)<ref>Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 146.</ref>; ''Szymon Gosztowt'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gosztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołpa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Goschtaut'' (1901 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I212551&lang=de Emilia GOSCHTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Носьбіты == * [[Гаштольд]] ({{†}} 1364) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Вялёна|вяленскі]]; меў сына [[Андрэй Гаштольд|Андрэя]], пачынальнік роду [[Гаштольды|Гаштольдаў]] * [[Джакома Гастальды]] (Якуб Гастольд<ref>[[Язэп Юхо|Юхо Я.]] Пра назву «Беларусь» // Полымя. № 1, 1968. С. 175—182.</ref>; каля 1500—1566) — [[вэнэцыя]]нскі картограф * Гашталт — [[Ворша|аршанскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1560 годзе * Давід Тамашавіч Гаштаўтовіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1587 і 1603 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q8hZAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 89, 298].</ref> * Казімер Антоні Гаштальд Букраба — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, канюшы [[пінск]]і ў 1710—1717 гадох і лоўчы пінскі ў 1717—1726 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 230, 237.</ref> * Пётар Гаштальд Букраба — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі [[берасьце]]йскі ў 1717 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 153.</ref> * Ян Адам Гоштаўт (Гаштоўт) — палкавы лекар у [[Магілёў|Магілёве]] з 1884 году<ref>Памятная книжка Могилевской губернии на 1890 год. — Могилев, 1890. С. 324.</ref> * Людвіг Гаштолд (Гашталд) — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Трабы|Трабаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie14749804/ Гаштолд Людвиг Карлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Ян Гаштаўт (Гаштоўт; 1908—1945) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветной вайны]] зь [[Менск]]у<ref>[https://cmpi.fondazionemm2c.eu/monument_cemeteries_app.asp?main_filter_code=allcemeteries&search_param_name=&simple_search_1=Gasztowt Gasztowt Jan], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Станісаў Гаштольд (Гаштальд; 1924—?) — удзельнік Другой сусьветной вайны зь [[Юрацішкі|Юрацішкаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260811114948/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1512467165/ Гаштольд Станислав Ильич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Уладзімер Гашталд (Гошталд; 1927—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў Юрацішкаў<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1984470655/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D79a8bd4178ac632346669033893f1e9eb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D40834%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26place_birth%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%26place_birth_parent_names%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%26last_name%3D%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4& Гошталд Владимир Ильич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Гоштаўты гербу [[Сыракомля (герб)|Сыракомля]] і Каштаўты (Kasztowt) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 507, 565.</ref>. Гоштаўты (Gosztowt) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 277.</ref>. Гошталды-Туры на Зубачах — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гажтаўты (Gożtowt) гербу Сыракомля — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 145.</ref>. Гоштаўт (Gosztowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавала «поле» Гастоўтава або Гастоўтавічы (''Гастовтово'', ''Гастовтовичи''), маёнткі Гастоўты (''Гастовты'') і Гаштоўтавічы (''Гаштовтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE+%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 67].</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Гаштоўцішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гайштаўдэн]]. == Глядзіце таксама == * [[Гаст]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гаст}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 77qz9fhg6s64gwewh9kwtsjd98ws3l2 0 265017 2686304 2683182 2026-08-23T14:53:20Z ~2026-46133-51 99665 /* Носьбіты */ 2686304 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґестаўт |лацінка = Giestaŭt / Hiestaŭt |арыгінал = Gistald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гаст|Geste]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кестаўт, Кістаўт, Кештаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Гейштаўт, Кейстаўт |вытворныя = [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] |зьвязаныя = }} '''Гестаўт''' (''Гесталт'', ''Гішталт'', ''Гейстаўт''), '''Кестаўт''' (''Кістаўт'', ''Кешталт'', ''Кештаўт'', ''Кейстаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Гештаўт''' (''Гешталд'', ''Гешталт'', ''Гестаўд'', ''Гештаўд'', ''Гіштаўт'', ''Гейштаўт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гасьцівалд, Гісталд або Касталд, пазьней Гастальд або Гаштальд (Gastivald, Gistald, Castald, Gastaldius<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>, Gastold<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 24.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gastivald%2C+Gistald%2C+Castald#v=snippet&q=Gastivald%2C%20Gistald%2C%20Castald&f=false S. 605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Каштарт]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Kastert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Гейстаўт германскаму імю Gistald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гестаўт складаецца з асноваў [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны ліцьвінаў [[Геска]], [[Гізель]], [[Гезімунд (імя)|Гесмонт]]; германскія імёны Geske, Giesel, Gismondus), якая паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-тэўт-, -таўт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцівін|Таўтвін]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Theudowills, Teutwin, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага theuda 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гестаўт азначае «кап’ё роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Адзначалася германскае імя Teutgis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutgis#v=snippet&q=Teutgis&f=false S. 1431].</ref>. Імя Гесталд (Gestold<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=G%27estold#v=snippet&q=G'estold&f=false С. 58].</ref>) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Godefridus filius Gestoldi'' (1221 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Gestoldi#v=snippet&q=Gestoldi&f=false P. 24].</ref><ref>Zbiór ogólny przywilejów i spominków Mazowieckich. T. 1. — Warszawa, 1919. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uTo6AQAAMAAJ&q=Gestoldi#v=snippet&q=Gestoldi&f=false S. 207].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Gestaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GESTAUT&ofb=kaukehmen&modus=&lang=de GESTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кеистовтови, [[Вісбар|Висбораву]] братаничю'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Gyestolthovy sluszebnemu'' (1500 год)<ref>Lietuvos Didžiojo Kunigaikščio Aleksandro Jogailaičio dvaro sąskaitų knygos (1494—1504). — Vilnius, 2007. P. 262.</ref>; ''Янъ Кгестовтович коморник великого князя'' (21 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 565.</ref>; ''в людей наших, в бортевъ, на имя… а у Онъдрея Кгестовътовича и въ его зятя, у Лаврына'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} С. 166.</ref>; ''Кiesztoltowicz'' (1503 год)<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания аl вместо дифтонга аu в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. 15, 1967. С. 53.</ref>; ''бояринъ господарьский Вилькомирского повета Богданъ Кейстовтовичь'' (22 чэрвеня 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%20%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 1455].</ref>; ''Мацко Кгеистовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81—82.</ref>, ''Ян Кгестовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Кеистовътъ Миковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Кестовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Кгестовтъ Якубович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref> (1528 год); ''бояре [[Пералая|перелайские]]… Кгейстовтъ Якубович'' (21 ліпеня 1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 244.</ref>; ''до Яна Кгестовътовича, и до Вихтова Кгестовътовича'' (21 красавіка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} С. 84.</ref>; ''Матиас Кгестовтович'' (да 1533 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 23.</ref>; ''з [[Лейпуны|Лепун]] Ян Кгеистовтович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 27.</ref>; ''Кгестовт Павлович… Виркгин Кгестовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 54, 82, 238, 265, 333.</ref>; ''Станиславъ Петровичъ Кгестовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 575].</ref>, ''з села Кгестовтовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 668].</ref> (1567 год); ''пана Станислава Мартиновича Кгейстовта'' (25 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0&f=false С. 45].</ref>; ''Fabian Giestowt Kłuksztyk''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 297.</ref>, ''Woyciech Sebestianowicz Giestowt, Ławryn Sebestianowicz Giestowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 310—311, 330.</ref>, ''Fabian Giestowt Kłuksztyk z Ginwiła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 321.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Gisztołt. Eliasz Gisztołt'' (1658, 1905 год)<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 191.</ref>; ''Mateusz Giestawd'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Giestawd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ławryn Giestowt na miejscu Reginy Szymkiewiczówny Sebestianowej Giestowtowej… Anna Lawdańska Giestowtowa wdowa na miejscu Kazimierza Giestowta… Ambrozy Giesztowt… Fabian Giesztowt… Hrehory Giesztowt… Jerzy Giesztowt… Krzysztof Giesztowt… Stefan Giesztowt'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 85.</ref>; ''Kiesztowt'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>; ''Stefan Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 24.</ref>, ''na miejscu Malchera Giesztowta z Jamontów''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 74.</ref>, ''Symon Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 98.</ref>, ''Marcin Giesztowt… Kazimierz Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 152.</ref>, ''Stefan Giesztowtt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 154.</ref>, ''Fabian Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 161.</ref>, ''Jan Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 180.</ref> (1690 год); ''Martha Giesitowtowna'' (па 1700 годзе)<ref>Mickienė I., Birbilaitė I. Moterų įvardijimas XVIII amžiaus pradžioje: Telšių bažnyčios krikšto metrikų studija // Respectus philologicus. Nr. 19 (24), 2011. P. 161.</ref>; ''Pan Jan Gieystowt'' (1717 год)<ref>Taryfa Podymnego Powiatu Lidzkiego 1717 rok / Opracował Ł. Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-226). — 2025. S. 34.</ref>; ''Mathias Giezdołd'' (31 траўня 1755 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. С. 493.</ref>; ''Magdalena Kistowt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kistowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Gieysztowtt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Teresa Giesztowt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giesztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Gieszttowtt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieszttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Giesztowd'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Giesztowd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Feliks Giesztowtt'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giesztowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Giesztołd'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieszto%C5%82d&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Marcjanna Giesztołt'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giesztolt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dziembrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Gisztowt'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gisztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Кестаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], сын [[Якуб Мінігайла|Якуба Мінігайлы]] * Андрэй Гестаўтавіч — [[Васілішкі|васілішкаўскі]] чалавек, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Ян Гестаўтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1528—1529 гадох * Мацька Гейстаўтавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Кейстаўт Мікавіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Кестаўтавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гестаўт Якубавіч — [[Пералая|пералайскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Віктар Гестаўтавіч — лейпунскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Гестаўт Паўлавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох * Яранім Станіслававіч Гестаўт — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1613 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 468.</ref> * Ян Казімер Гештаўт — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[берасьце]]йскі ў 1731 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 175.</ref> * Дамінік, Ігнаці, Мікалай, Самуэль і Франц Гештальды (Гештольды) — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 50.</ref> * Павал Гештаўт ({{нар.}} 1978) — беларускі навуковец, кандыдат сельскагаспадарчых навук<ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar554584&strq=l_siz=2 Гештаўт, Павел Антонавіч (кандыдат сельскагаспадарчых навук ; лясная гаспадарка ; нар. 1978) ], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref>; намесьнік дырэктара па навуковай і інавацыйнай рабоце НПЦ [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|НАН Беларусі]] па біярэсурсах<ref>[https://www.bpc.by/be/press-meropriyatiya/item/3684-pres-kanferentsyya-dzikaya-pryroda-i-megapolis-prychyny-rostu-aktyunastsi-dzikikh-zhyvjol-nebyaspechnyya-sustrechy-z-chalavekam-mery-byaspechnykh-i-ekalagichnykh-pavodzin-dlya-gramadzyan-prymerkavanaya-da-susvetnaga-dnya-akhovy-navakolnaga-asyaroddzya.html Прэс-канферэнцыя: "Дзікая прырода і мегаполіс: прычыны росту актыўнасці дзікіх жывёл, небяспечныя сустрэчы з чалавекам, меры бяспечных і экалагічных паводзін для грамадзян", прымеркаваная да Сусветнага дня аховы навакольнага асяроддзя], Нацыянальны прэс-цэнтр Рэспублікі Беларусь</ref> З XVI ст. прыдомкам Гейштаф або Гейштаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу ўласнага<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. S. 41.</ref>. Гештаўты Лакянскія (Giesztowt Łokiański) гербу [[Ляліва]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 272.</ref>. Гештаўты (Giesztowt) гербу [[Гейш]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 284.</ref>. Ґейштаўты (Ґейштафты) — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гешталд (Giesztołd) гербу Ляліва — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гештаўты]]. == Глядзіце таксама == * [[Гаст]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гаст}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] h0f213yznehdvllk7orml8yx0aznbl6 2686305 2686304 2026-08-23T14:54:42Z ~2026-46133-51 99665 /* Носьбіты */ 2686305 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґестаўт |лацінка = Giestaŭt / Hiestaŭt |арыгінал = Gistald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гаст|Geste]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кестаўт, Кістаўт, Кештаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Гейштаўт, Кейстаўт |вытворныя = [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] |зьвязаныя = }} '''Гестаўт''' (''Гесталт'', ''Гішталт'', ''Гейстаўт''), '''Кестаўт''' (''Кістаўт'', ''Кешталт'', ''Кештаўт'', ''Кейстаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Гештаўт''' (''Гешталд'', ''Гешталт'', ''Гестаўд'', ''Гештаўд'', ''Гіштаўт'', ''Гейштаўт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гасьцівалд, Гісталд або Касталд, пазьней Гастальд або Гаштальд (Gastivald, Gistald, Castald, Gastaldius<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>, Gastold<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 24.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gastivald%2C+Gistald%2C+Castald#v=snippet&q=Gastivald%2C%20Gistald%2C%20Castald&f=false S. 605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Каштарт]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Kastert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Гейстаўт германскаму імю Gistald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гестаўт складаецца з асноваў [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны ліцьвінаў [[Геска]], [[Гізель]], [[Гезімунд (імя)|Гесмонт]]; германскія імёны Geske, Giesel, Gismondus), якая паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-тэўт-, -таўт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцівін|Таўтвін]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Theudowills, Teutwin, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага theuda 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гестаўт азначае «кап’ё роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Адзначалася германскае імя Teutgis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutgis#v=snippet&q=Teutgis&f=false S. 1431].</ref>. Імя Гесталд (Gestold<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=G%27estold#v=snippet&q=G'estold&f=false С. 58].</ref>) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Godefridus filius Gestoldi'' (1221 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Gestoldi#v=snippet&q=Gestoldi&f=false P. 24].</ref><ref>Zbiór ogólny przywilejów i spominków Mazowieckich. T. 1. — Warszawa, 1919. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uTo6AQAAMAAJ&q=Gestoldi#v=snippet&q=Gestoldi&f=false S. 207].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Gestaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GESTAUT&ofb=kaukehmen&modus=&lang=de GESTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кеистовтови, [[Вісбар|Висбораву]] братаничю'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Gyestolthovy sluszebnemu'' (1500 год)<ref>Lietuvos Didžiojo Kunigaikščio Aleksandro Jogailaičio dvaro sąskaitų knygos (1494—1504). — Vilnius, 2007. P. 262.</ref>; ''Янъ Кгестовтович коморник великого князя'' (21 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 565.</ref>; ''в людей наших, в бортевъ, на имя… а у Онъдрея Кгестовътовича и въ его зятя, у Лаврына'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} С. 166.</ref>; ''Кiesztoltowicz'' (1503 год)<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания аl вместо дифтонга аu в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. 15, 1967. С. 53.</ref>; ''бояринъ господарьский Вилькомирского повета Богданъ Кейстовтовичь'' (22 чэрвеня 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%20%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 1455].</ref>; ''Мацко Кгеистовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81—82.</ref>, ''Ян Кгестовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Кеистовътъ Миковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Кестовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Кгестовтъ Якубович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref> (1528 год); ''бояре [[Пералая|перелайские]]… Кгейстовтъ Якубович'' (21 ліпеня 1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 244.</ref>; ''до Яна Кгестовътовича, и до Вихтова Кгестовътовича'' (21 красавіка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} С. 84.</ref>; ''Матиас Кгестовтович'' (да 1533 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 23.</ref>; ''з [[Лейпуны|Лепун]] Ян Кгеистовтович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 27.</ref>; ''Кгестовт Павлович… Виркгин Кгестовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 54, 82, 238, 265, 333.</ref>; ''Станиславъ Петровичъ Кгестовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 575].</ref>, ''з села Кгестовтовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 668].</ref> (1567 год); ''пана Станислава Мартиновича Кгейстовта'' (25 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0&f=false С. 45].</ref>; ''Fabian Giestowt Kłuksztyk''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 297.</ref>, ''Woyciech Sebestianowicz Giestowt, Ławryn Sebestianowicz Giestowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 310—311, 330.</ref>, ''Fabian Giestowt Kłuksztyk z Ginwiła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 321.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Gisztołt. Eliasz Gisztołt'' (1658, 1905 год)<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 191.</ref>; ''Mateusz Giestawd'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Giestawd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ławryn Giestowt na miejscu Reginy Szymkiewiczówny Sebestianowej Giestowtowej… Anna Lawdańska Giestowtowa wdowa na miejscu Kazimierza Giestowta… Ambrozy Giesztowt… Fabian Giesztowt… Hrehory Giesztowt… Jerzy Giesztowt… Krzysztof Giesztowt… Stefan Giesztowt'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 85.</ref>; ''Kiesztowt'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>; ''Stefan Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 24.</ref>, ''na miejscu Malchera Giesztowta z Jamontów''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 74.</ref>, ''Symon Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 98.</ref>, ''Marcin Giesztowt… Kazimierz Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 152.</ref>, ''Stefan Giesztowtt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 154.</ref>, ''Fabian Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 161.</ref>, ''Jan Giesztowt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 180.</ref> (1690 год); ''Martha Giesitowtowna'' (па 1700 годзе)<ref>Mickienė I., Birbilaitė I. Moterų įvardijimas XVIII amžiaus pradžioje: Telšių bažnyčios krikšto metrikų studija // Respectus philologicus. Nr. 19 (24), 2011. P. 161.</ref>; ''Pan Jan Gieystowt'' (1717 год)<ref>Taryfa Podymnego Powiatu Lidzkiego 1717 rok / Opracował Ł. Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-226). — 2025. S. 34.</ref>; ''Mathias Giezdołd'' (31 траўня 1755 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. С. 493.</ref>; ''Magdalena Kistowt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kistowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Gieysztowtt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Teresa Giesztowt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giesztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Gieszttowtt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieszttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Giesztowd'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Giesztowd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Feliks Giesztowtt'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giesztowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Giesztołd'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieszto%C5%82d&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Marcjanna Giesztołt'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giesztolt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dziembrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Gisztowt'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gisztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Кестаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], сын [[Якуб Мінігайла|Якуба Мінігайлы]] * Андрэй Гестаўтавіч — [[Васілішкі|васілішкаўскі]] чалавек, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Ян Гестаўтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1528—1529 гадох * Мацька Гейстаўтавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Кейстаўт Мікавіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Кестаўтавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гестаўт Якубавіч — [[Пералая|пералайскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Віктар Гестаўтавіч — лейпунскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Гестаўт Паўлавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох * Яранім Станіслававіч Гестаўт — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1613 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 468.</ref> * Ян Казімер Гештаўт — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[берасьце]]йскі ў 1731 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 175.</ref> * Дамінік, Ігнаці, Мікалай, Самуэль і Франц Гештальды (Гештольды) — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 50.</ref> * Павал Гештаўт ({{нар.}} 1978) — беларускі навуковец, кандыдат сельскагаспадарчых навук<ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar554584&strq=l_siz=2 Гештаўт, Павел Антонавіч (кандыдат сельскагаспадарчых навук ; лясная гаспадарка ; нар. 1978)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref>; намесьнік дырэктара па навуковай і інавацыйнай рабоце НПЦ [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|НАН Беларусі]] па біярэсурсах<ref>[https://www.bpc.by/be/press-meropriyatiya/item/3684-pres-kanferentsyya-dzikaya-pryroda-i-megapolis-prychyny-rostu-aktyunastsi-dzikikh-zhyvjol-nebyaspechnyya-sustrechy-z-chalavekam-mery-byaspechnykh-i-ekalagichnykh-pavodzin-dlya-gramadzyan-prymerkavanaya-da-susvetnaga-dnya-akhovy-navakolnaga-asyaroddzya.html Прэс-канферэнцыя: "Дзікая прырода і мегаполіс: прычыны росту актыўнасці дзікіх жывёл, небяспечныя сустрэчы з чалавекам, меры бяспечных і экалагічных паводзін для грамадзян", прымеркаваная да Сусветнага дня аховы навакольнага асяроддзя], Нацыянальны прэс-цэнтр Рэспублікі Беларусь</ref> З XVI ст. прыдомкам Гейштаф або Гейштаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу ўласнага<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. S. 41.</ref>. Гештаўты Лакянскія (Giesztowt Łokiański) гербу [[Ляліва]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 272.</ref>. Гештаўты (Giesztowt) гербу [[Гейш]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 284.</ref>. Ґейштаўты (Ґейштафты) — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гешталд (Giesztołd) гербу Ляліва — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гештаўты]]. == Глядзіце таксама == * [[Гаст]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гаст}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] bcfi4cfpz9znwxjdiwpzfcxbdvmu4ja 10 265447 2686512 2685851 2026-08-24T06:46:43Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686512 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main | крыніца = [https://www.premierleague.com/en/matches/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга] | стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў=ARS, AVL, BOU, BHA, BRE, HUL, IPS, COV, CRY, LIV, LEE, MCI, MUN, NFO, NEW, SUN, TOT, FUL, CHE, EVE |скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арс]] |скарачэньне_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Аст]] |скарачэньне_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Бор]] |скарачэньне_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Бра]] |скарачэньне_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэ]] |скарачэньне_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэл]] |скарачэньне_COV=[[Ковэнтры Сіці|Ков]] |скарачэньне_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Кры]] |скарачэньне_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэ]] |скарачэньне_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фул]] |скарачэньне_HUL=[[Гал Сіці|Гал]] |скарачэньне_IPS=[[Іпсўіч Таўн|Іпс]] |скарачэньне_LEE=[[Лідс Юнайтэд|Лід]] |скарачэньне_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лів]] |скарачэньне_MCI=[[Манчэстэр Сіці|МСі]] |скарачэньне_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд|МЮ]] |скарачэньне_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд|Нью]] |скарачэньне_NFO=[[Нотынггэм Форэст|Нот]] |скарачэньне_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сан]] |скарачэньне_TOT=[[Тотэнгэм Готспур|Тот]] |назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]] |назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |назва_HUL=[[Гал Сіці]] |назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]] |назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]] |назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]] |назва_MUN={{nobr|[[Манчэстэр Юнайтэд]]}} |назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]] |назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]] |назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ARS_AVL= |матч_ARS_BHA= |матч_ARS_BOU= |матч_ARS_BRE= |матч_ARS_CHE= |матч_ARS_COV=3:0 |матч_ARS_CRY= |матч_ARS_EVE= |матч_ARS_FUL= |матч_ARS_HUL= |матч_ARS_IPS= |матч_ARS_LEE= |матч_ARS_LIV= |матч_ARS_MCI= |матч_ARS_MUN= |матч_ARS_NEW= |матч_ARS_NFO= |матч_ARS_SUN= |матч_ARS_TOT= |матч_AVL_ARS= |матч_AVL_BHA= |матч_AVL_BOU= |матч_AVL_BRE= |матч_AVL_CHE= |матч_AVL_COV= |матч_AVL_CRY= |матч_AVL_EVE= |матч_AVL_FUL= |матч_AVL_HUL= |матч_AVL_IPS= |матч_AVL_LEE= |матч_AVL_LIV= |матч_AVL_MCI= |матч_AVL_MUN= |матч_AVL_NEW= |матч_AVL_NFO= |матч_AVL_SUN= |матч_AVL_TOT= |матч_BHA_ARS= |матч_BHA_AVL=4:0 |матч_BHA_BOU= |матч_BHA_BRE= |матч_BHA_CHE= |матч_BHA_COV= |матч_BHA_CRY= |матч_BHA_EVE= |матч_BHA_FUL= |матч_BHA_HUL= |матч_BHA_IPS= |матч_BHA_LEE= |матч_BHA_LIV= |матч_BHA_MCI= |матч_BHA_MUN= |матч_BHA_NEW= |матч_BHA_NFO= |матч_BHA_SUN= |матч_BHA_TOT= |матч_BOU_ARS= |матч_BOU_AVL= |матч_BOU_BHA= |матч_BOU_BRE= |матч_BOU_CHE= |матч_BOU_COV= |матч_BOU_CRY= |матч_BOU_EVE= |матч_BOU_FUL= |матч_BOU_HUL= |матч_BOU_IPS= |матч_BOU_LEE= |матч_BOU_LIV= |матч_BOU_MCI= |матч_BOU_MUN= |матч_BOU_NEW= |матч_BOU_NFO= |матч_BOU_SUN= |матч_BOU_TOT= |матч_BRE_ARS= |матч_BRE_AVL= |матч_BRE_BHA= |матч_BRE_BOU= |матч_BRE_CHE= |матч_BRE_COV= |матч_BRE_CRY= |матч_BRE_EVE= |матч_BRE_FUL= |матч_BRE_HUL= |матч_BRE_IPS= |матч_BRE_LEE= |матч_BRE_LIV= |матч_BRE_MCI= |матч_BRE_MUN= |матч_BRE_NEW= |матч_BRE_NFO= |матч_BRE_SUN= |матч_BRE_TOT=3:0 |матч_CHE_ARS= |матч_CHE_AVL= |матч_CHE_BHA= |матч_CHE_BOU= |матч_CHE_BRE= |матч_CHE_COV= |матч_CHE_CRY= |матч_CHE_EVE= |матч_CHE_FUL= |матч_CHE_HUL= |матч_CHE_IPS= |матч_CHE_LEE= |матч_CHE_LIV= |матч_CHE_MCI= |матч_CHE_MUN= |матч_CHE_NEW= |матч_CHE_NFO= |матч_CHE_SUN= |матч_CHE_TOT= |матч_COV_ARS= |матч_COV_AVL= |матч_COV_BHA= |матч_COV_BOU= |матч_COV_BRE= |матч_COV_CHE= |матч_COV_CRY= |матч_COV_EVE= |матч_COV_FUL= |матч_COV_HUL= |матч_COV_IPS= |матч_COV_LEE= |матч_COV_LIV= |матч_COV_MCI= |матч_COV_MUN= |матч_COV_NEW= |матч_COV_NFO= |матч_COV_SUN= |матч_COV_TOT= |матч_CRY_ARS= |матч_CRY_AVL= |матч_CRY_BHA= |матч_CRY_BOU= |матч_CRY_BRE= |матч_CRY_CHE= |матч_CRY_COV= |матч_CRY_EVE= |матч_CRY_FUL= |матч_CRY_HUL= |матч_CRY_IPS= |матч_CRY_LEE= |матч_CRY_LIV= |матч_CRY_MCI= |матч_CRY_MUN= |матч_CRY_NEW= |матч_CRY_NFO= |матч_CRY_SUN= |матч_CRY_TOT= |матч_EVE_ARS= |матч_EVE_AVL= |матч_EVE_BHA= |матч_EVE_BOU= |матч_EVE_BRE= |матч_EVE_CHE= |матч_EVE_COV= |матч_EVE_CRY=2:0 |матч_EVE_FUL= |матч_EVE_HUL= |матч_EVE_IPS= |матч_EVE_LEE= |матч_EVE_LIV= |матч_EVE_MCI= |матч_EVE_MUN= |матч_EVE_NEW= |матч_EVE_NFO= |матч_EVE_SUN= |матч_EVE_TOT= |матч_FUL_ARS= |матч_FUL_AVL= |матч_FUL_BHA= |матч_FUL_BOU= |матч_FUL_BRE= |матч_FUL_CHE= |матч_FUL_COV= |матч_FUL_CRY= |матч_FUL_EVE= |матч_FUL_HUL= |матч_FUL_IPS= |матч_FUL_LEE= |матч_FUL_LIV= |матч_FUL_MCI= |матч_FUL_MUN= |матч_FUL_NEW= |матч_FUL_NFO= |матч_FUL_SUN= |матч_FUL_TOT= |матч_HUL_ARS= |матч_HUL_AVL= |матч_HUL_BHA= |матч_HUL_BOU= |матч_HUL_BRE= |матч_HUL_CHE= |матч_HUL_COV= |матч_HUL_CRY= |матч_HUL_EVE= |матч_HUL_FUL= |матч_HUL_IPS= |матч_HUL_LEE= |матч_HUL_LIV= |матч_HUL_MCI= |матч_HUL_MUN=2:0 |матч_HUL_NEW= |матч_HUL_NFO= |матч_HUL_SUN= |матч_HUL_TOT= |матч_IPS_ARS= |матч_IPS_AVL= |матч_IPS_BHA= |матч_IPS_BOU= |матч_IPS_BRE= |матч_IPS_CHE= |матч_IPS_COV= |матч_IPS_CRY= |матч_IPS_EVE= |матч_IPS_FUL= |матч_IPS_HUL= |матч_IPS_LEE= |матч_IPS_LIV= |матч_IPS_MCI= |матч_IPS_MUN= |матч_IPS_NEW= |матч_IPS_NFO= |матч_IPS_SUN=2:1 |матч_IPS_TOT= |матч_LEE_ARS= |матч_LEE_AVL= |матч_LEE_BHA= |матч_LEE_BOU= |матч_LEE_BRE= |матч_LEE_CHE= |матч_LEE_COV= |матч_LEE_CRY= |матч_LEE_EVE= |матч_LEE_FUL= |матч_LEE_HUL= |матч_LEE_IPS= |матч_LEE_LIV= |матч_LEE_MCI= |матч_LEE_MUN= |матч_LEE_NEW= |матч_LEE_NFO= |матч_LEE_SUN= |матч_LEE_TOT= |матч_LIV_ARS= |матч_LIV_AVL= |матч_LIV_BHA= |матч_LIV_BOU= |матч_LIV_BRE= |матч_LIV_CHE= |матч_LIV_COV= |матч_LIV_CRY= |матч_LIV_EVE= |матч_LIV_FUL= |матч_LIV_HUL= |матч_LIV_IPS= |матч_LIV_LEE= |матч_LIV_MCI= |матч_LIV_MUN= |матч_LIV_NEW= |матч_LIV_NFO= |матч_LIV_SUN= |матч_LIV_TOT= |матч_MCI_ARS= |матч_MCI_AVL= |матч_MCI_BHA= |матч_MCI_BOU=2:1 |матч_MCI_BRE= |матч_MCI_CHE= |матч_MCI_COV= |матч_MCI_CRY= |матч_MCI_EVE= |матч_MCI_FUL= |матч_MCI_HUL= |матч_MCI_IPS= |матч_MCI_LEE= |матч_MCI_LIV= |матч_MCI_MUN= |матч_MCI_NEW= |матч_MCI_NFO= |матч_MCI_SUN= |матч_MCI_TOT= |матч_MUN_ARS= |матч_MUN_AVL= |матч_MUN_BHA= |матч_MUN_BOU= |матч_MUN_BRE= |матч_MUN_CHE= |матч_MUN_COV= |матч_MUN_CRY= |матч_MUN_EVE= |матч_MUN_FUL= |матч_MUN_HUL= |матч_MUN_IPS= |матч_MUN_LEE= |матч_MUN_LIV= |матч_MUN_MCI= |матч_MUN_NEW= |матч_MUN_NFO= |матч_MUN_SUN= |матч_MUN_TOT= |матч_NEW_ARS= |матч_NEW_AVL= |матч_NEW_BHA= |матч_NEW_BOU= |матч_NEW_BRE= |матч_NEW_CHE= |матч_NEW_COV= |матч_NEW_CRY= |матч_NEW_EVE= |матч_NEW_FUL= |матч_NEW_HUL= |матч_NEW_IPS= |матч_NEW_LEE= |матч_NEW_LIV=2:2 |матч_NEW_MCI= |матч_NEW_MUN= |матч_NEW_NFO= |матч_NEW_SUN= |матч_NEW_TOT= |матч_NFO_ARS= |матч_NFO_AVL= |матч_NFO_BHA= |матч_NFO_BOU= |матч_NFO_BRE= |матч_NFO_CHE= |матч_NFO_COV= |матч_NFO_CRY= |матч_NFO_EVE= |матч_NFO_FUL= |матч_NFO_HUL= |матч_NFO_IPS= |матч_NFO_LEE=0:1 |матч_NFO_LIV= |матч_NFO_MCI= |матч_NFO_MUN= |матч_NFO_NEW= |матч_NFO_SUN= |матч_NFO_TOT= |матч_SUN_ARS= |матч_SUN_AVL= |матч_SUN_BHA= |матч_SUN_BOU= |матч_SUN_BRE= |матч_SUN_CHE= |матч_SUN_COV= |матч_SUN_CRY= |матч_SUN_EVE= |матч_SUN_FUL= |матч_SUN_HUL= |матч_SUN_IPS= |матч_SUN_LEE= |матч_SUN_LIV= |матч_SUN_MCI= |матч_SUN_MUN= |матч_SUN_NEW= |матч_SUN_NFO= |матч_SUN_TOT= |матч_TOT_ARS= |матч_TOT_AVL= |матч_TOT_BHA= |матч_TOT_BOU= |матч_TOT_BRE= |матч_TOT_CHE= |матч_TOT_COV= |матч_TOT_CRY= |матч_TOT_EVE= |матч_TOT_FUL= |матч_TOT_HUL= |матч_TOT_IPS= |матч_TOT_LEE= |матч_TOT_LIV= |матч_TOT_MCI= |матч_TOT_MUN= |матч_TOT_NEW= |матч_TOT_NFO= |матч_TOT_SUN= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 994lfqikgjngw70v8yf7ouned1txv38 10 265448 2686517 2686013 2026-08-24T06:46:48Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686517 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ARS, BAR, BAT, BSH, VIC, HOM, DNE, DBR, DMI, ISL, FCM, MAX, NAF, NIO, SLA, TAZ |скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арс]] |скарачэньне_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Бар]] |скарачэньне_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТ]] |скарачэньне_BSH=[[Белшына Бабруйск|Бел]] |скарачэньне_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віц]] |скарачэньне_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гом]] |скарачэньне_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]] |скарачэньне_DBR=[[Дынама Берасьце|ДБр]] |скарачэньне_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|ДМн]] |скарачэньне_ISL=[[Іслач Менскі раён|Ісл]] |скарачэньне_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Мен]] |скарачэньне_MAX=[[МЛ Віцебск|МЛ]] |скарачэньне_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Наф]] |скарачэньне_NIO=[[Нёман Горадня|Нём]] |скарачэньне_SLA=[[Славія Мазыр|Сла]] |скарачэньне_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тар]] |назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] |назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] |назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] |назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]] |назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] |назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] |назва_DNE=[[Дняпро Магілёў]] |назва_DBR=[[Дынама Берасьце]] |назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] |назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]] |назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]] |назва_MAX=[[МЛ Віцебск]] |назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] |назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]] |назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]] |назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ARS_BAR= |матч_ARS_BAT= |матч_ARS_BSH=2:0 |матч_ARS_DBR= |матч_ARS_DMI=0:1 |матч_ARS_DNE= |матч_ARS_FCM=1:2 |матч_ARS_HOM=1:1 |матч_ARS_ISL=2:2 |матч_ARS_MAX=0:3 |матч_ARS_NAF=2:0 |матч_ARS_NIO= |матч_ARS_SLA=1:3 |матч_ARS_TAZ= |матч_ARS_VIC=0:3 |матч_BAR_ARS=1:1 |матч_BAR_BAT=2:2 |матч_BAR_BSH= |матч_BAR_DBR=1:1 |матч_BAR_DMI=2:3 |матч_BAR_DNE= |матч_BAR_FCM=2:1 |матч_BAR_HOM= |матч_BAR_ISL=3:4 |матч_BAR_MAX=0:4 |матч_BAR_NAF= |матч_BAR_NIO=1:2 |матч_BAR_SLA=1:1 |матч_BAR_TAZ=1:0 |матч_BAR_VIC= |матч_BAT_ARS=2:3 |матч_BAT_BAR=3:0 |матч_BAT_BSH= |матч_BAT_DBR=0:3 |матч_BAT_DMI=0:0 |матч_BAT_DNE=1:1 |матч_BAT_FCM= |матч_BAT_HOM=0:1 |матч_BAT_ISL= |матч_BAT_MAX=1:2 |матч_BAT_NAF= |матч_BAT_NIO= |матч_BAT_SLA= |матч_BAT_TAZ= |матч_BAT_VIC=1:0 |матч_BSH_ARS=2:0 |матч_BSH_BAR=1:1 |матч_BSH_BAT=1:1 |матч_BSH_DBR=1:0 |матч_BSH_DMI= |матч_BSH_DNE=1:2 |матч_BSH_FCM= |матч_BSH_HOM=0:2 |матч_BSH_ISL= |матч_BSH_MAX= |матч_BSH_NAF=5:1 |матч_BSH_NIO= |матч_BSH_SLA= |матч_BSH_TAZ=0:2 |матч_BSH_VIC=1:0 |матч_DBR_ARS=3:0 |матч_DBR_BAR=3:0 |матч_DBR_BAT= |матч_DBR_BSH=4:0 |матч_DBR_DMI=1:2 |матч_DBR_DNE= |матч_DBR_FCM=0:0 |матч_DBR_HOM= |матч_DBR_ISL=1:2 |матч_DBR_MAX= |матч_DBR_NAF= |матч_DBR_NIO=1:3 |матч_DBR_SLA=4:1 |матч_DBR_TAZ=0:2 |матч_DBR_VIC= |матч_DMI_ARS= |матч_DMI_BAR= |матч_DMI_BAT= |матч_DMI_BSH=2:0 |матч_DMI_DBR= |матч_DMI_DNE=3:1 |матч_DMI_FCM= |матч_DMI_HOM=2:1 |матч_DMI_ISL=1:1 |матч_DMI_MAX=2:3 |матч_DMI_NAF= |матч_DMI_NIO= |матч_DMI_SLA= |матч_DMI_TAZ=4:0 |матч_DMI_VIC=1:1 |матч_DNE_ARS=0:1 |матч_DNE_BAR=0:0 |матч_DNE_BAT= |матч_DNE_BSH=1:1 |матч_DNE_DBR=1:1 |матч_DNE_DMI= |матч_DNE_FCM=1:2 |матч_DNE_HOM= |матч_DNE_ISL= |матч_DNE_MAX= |матч_DNE_NAF=3:3 |матч_DNE_NIO=2:0 |матч_DNE_SLA=0:1 |матч_DNE_TAZ=2:2 |матч_DNE_VIC= |матч_FCM_ARS=1:1 |матч_FCM_BAR= |матч_FCM_BAT=1:0 |матч_FCM_BSH=5:1 |матч_FCM_DBR= |матч_FCM_DMI=0:3 |матч_FCM_DNE= |матч_FCM_HOM=2:0 |матч_FCM_ISL=1:1 |матч_FCM_MAX=2:2 |матч_FCM_NAF=4:2 |матч_FCM_NIO=0:1 |матч_FCM_SLA= |матч_FCM_TAZ= |матч_FCM_VIC=0:1 |матч_HOM_ARS= |матч_HOM_BAR=2:3 |матч_HOM_BAT= |матч_HOM_BSH= |матч_HOM_DBR=2:1 |матч_HOM_DMI= |матч_HOM_DNE=2:0 |матч_HOM_FCM=0:1 |матч_HOM_ISL=2:0 |матч_HOM_MAX= |матч_HOM_NAF=6:0 |матч_HOM_NIO=1:1 |матч_HOM_SLA=3:1 |матч_HOM_TAZ=1:1 |матч_HOM_VIC=0:1 |матч_ISL_ARS= |матч_ISL_BAR=2:0 |матч_ISL_BAT= |матч_ISL_BSH=4:0 |матч_ISL_DBR=0:1 |матч_ISL_DMI= |матч_ISL_DNE=2:1 |матч_ISL_FCM= |матч_ISL_HOM= |матч_ISL_MAX= |матч_ISL_NAF=3:1 |матч_ISL_NIO= |матч_ISL_SLA= |матч_ISL_TAZ= |матч_ISL_VIC=3:0 |матч_MAX_ARS= |матч_MAX_BAR=2:0 |матч_MAX_BAT=0:0 |матч_MAX_BSH= |матч_MAX_DBR=0:0 |матч_MAX_DMI= |матч_MAX_DNE=5:1 |матч_MAX_FCM= |матч_MAX_HOM=0:0 |матч_MAX_ISL=1:1 |матч_MAX_NAF=2:1 |матч_MAX_NIO= |матч_MAX_SLA= |матч_MAX_TAZ= |матч_MAX_VIC=1:2 |матч_NAF_ARS=3:0 |матч_NAF_BAR=1:0 |матч_NAF_BAT=0:0 |матч_NAF_BSH= |матч_NAF_DBR=2:4 |матч_NAF_DMI= |матч_NAF_DNE=0:0 |матч_NAF_FCM= |матч_NAF_HOM=0:2 |матч_NAF_ISL= |матч_NAF_MAX= |матч_NAF_NIO=0:2 |матч_NAF_SLA=0:1 |матч_NAF_TAZ=0:4 |матч_NAF_VIC=1:1 |матч_NIO_ARS=0:1 |матч_NIO_BAR= |матч_NIO_BAT=0:0 |матч_NIO_BSH=2:1 |матч_NIO_DBR= |матч_NIO_DMI=1:3 |матч_NIO_DNE= |матч_NIO_FCM=2:1 |матч_NIO_HOM= |матч_NIO_ISL=0:1 |матч_NIO_MAX=1:2 |матч_NIO_NAF=3:1 |матч_NIO_SLA= |матч_NIO_TAZ= |матч_NIO_VIC=2:0 |матч_SLA_ARS=1:1 |матч_SLA_BAR= |матч_SLA_BAT=1:1 |матч_SLA_BSH=2:1 |матч_SLA_DBR= |матч_SLA_DMI=1:2 |матч_SLA_DNE=3:0 |матч_SLA_FCM=1:2 |матч_SLA_HOM=0:0 |матч_SLA_ISL=0:2 |матч_SLA_MAX=2:4 |матч_SLA_NAF= |матч_SLA_NIO=0:0 |матч_SLA_TAZ= |матч_SLA_VIC= |матч_TAZ_ARS=3:3 |матч_TAZ_BAR= |матч_TAZ_BAT=3:0 |матч_TAZ_BSH= |матч_TAZ_DBR=0:1 |матч_TAZ_DMI=0:1 |матч_TAZ_DNE= |матч_TAZ_FCM=3:0 |матч_TAZ_HOM= |матч_TAZ_ISL=0:2 |матч_TAZ_MAX=0:1 |матч_TAZ_NAF= |матч_TAZ_NIO=1:0 |матч_TAZ_SLA=1:1 |матч_TAZ_VIC=1:1 |матч_VIC_ARS= |матч_VIC_BAR=2:3 |матч_VIC_BAT=1:0 |матч_VIC_BSH= |матч_VIC_DBR=1:2 |матч_VIC_DMI= |матч_VIC_DNE=1:0 |матч_VIC_FCM=2:0 |матч_VIC_HOM=1:1 |матч_VIC_ISL= |матч_VIC_MAX= |матч_VIC_NAF= |матч_VIC_NIO=1:0 |матч_VIC_SLA=0:0 |матч_VIC_TAZ= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 0houp16q7qv07kjgfmsm76extoakq1m 0 265477 2686240 2684095 2026-08-23T13:01:22Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686240 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Дзірмант |лацінка = Dzirmant |арыгінал = Dyrmond |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дзір|Deora]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт |вытворныя = [[Дармонт]] |зьвязаныя = }} '''Дзірмант''' (''Дырманд'', ''Дзірмунт'', ''Дырмунт'', ''Цірмонт''), '''Дзермант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Цірмунт або Дэрмунд, пазьней Дырмунт або Дырмонд (Tiermunt, Deormund, Diermunt<ref name="Greule-1997-255">Greule A. Personennamen in Ortsnamen // Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Bd. 16. — Berlin; New York, 1997. S. 255.</ref>, Dyrmond<ref name="Ray-1944-99">Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Dyrmond&dq=Dyrmond&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjdlNiTguWFAxVs6QIHHQFcAJYQ6AF6BAgHEAI S. 99].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Deormund+Tiermunt#v=snippet&q=Deormund%20Tiermunt&f=false S. 407].</ref><ref name="Ray-1944-99"/><ref name="Greule-1997-255"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дзір|дзір- (дзер-, цір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дзярэйка|Дзерык]], [[Тырольдзь]], [[Дзірман]]; германскія імёны Diericke, Tirold, Direman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] dius, германскага tiur 'зьвер'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Дзірмант азначае «гарлівы зьвер»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адпаведнасьць імя Дзірмант германскаму імю Deormund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дэрмант (Dermont)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 90.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dirmant Souininouicz'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''людеи у Вилкеискомъ жо повете… Моца Дырмонътовича'' (2 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 173.</ref>; ''Дирмонтъ'' (29 красавіка 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 255.</ref>; ''Яномъ Дырмонътомъ Сивицкимъ, подсудкомъ'' (16 чэрвеня 1623 году, 3 і 9 чэрвеня 1625 году, 13 і 22 чэрвеня і 6 і 12 кастрычніка 1626 году, 12 студзеня 1627 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 21. — Витебск, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=U5ROAQAAMAAJ&q=%D0%94%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 407, 416, 418, 426, 429, 434, 437, 452, 456, 461, 465].</ref>; ''pan Jan Dyrmont Siwicki, podsędek Witeb.'' (3 кастрычніка 1641 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из Актовых книг губерний Витебской и Могилевской. Вып. 26. — Витебск, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HXFmAAAAcAAJ&q=dyrmont#v=snippet&q=dyrmont&f=false С. 422].</ref>; ''его мст пна Томаша Дөрмонта Сивицкого, судю кгродского Витебского''<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из Актовых книг губерний Витебской и Могилевской. Вып. 26. — Витебск, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HXFmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D3%A9%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D3%A9%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 105].</ref>, ''Tomasz Dermont Siwicki''<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из Актовых книг губерний Витебской и Могилевской. Вып. 26. — Витебск, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HXFmAAAAcAAJ&q=Dermont#v=snippet&q=Dermont&f=false С. 111].</ref> (4 кастрычніка 1641 году); ''дом млти пана Томаша Дырмонта Сивицкого суди кгродского Витебского'' (15 кастрычніка 1641 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из Актовых книг губерний Витебской и Могилевской. Вып. 26. — Витебск, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HXFmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 438].</ref>; ''Dirmont'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>; ''Dyrmunt czyli Dermont. Tomasz Dyrmunt Silnicki'' (1658, 1905 год)<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 157.</ref>; ''Mikołaj Dyrmunt'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 154.</ref>; ''Marianna Dermont'' (1738 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dermont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Thirmont'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Thirmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Malaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''panom Janowi Dermontowi'' (13 лістапада 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Dermontowi#v=snippet&q=Dermontowi&f=false С. 131].</ref>; ''Maciej Dirmuntt'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dirmuntt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Dirmont'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dirmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Dermont'' (1789 год)<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=Dermont#v=snippet&q=Dermont&f=false S. 22].</ref>; ''Tadeusz Dyrmunt'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 461.</ref>; ''Brygida Dermontowicz'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dermontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Dyrmontt'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dyrmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Dyrmuntt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pl&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dyrmuntt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Brygida Dyrmunt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dyrmunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1812 год); ''Joannes Dyrmontt'' (1831 год)<ref> Hałaburda M. A. Diecezja żmudzka w 1830 roku w świetle schematyzmu na 1831 rok (1). Schematyzm – edycja źródła // Textus et Studia. Nr. 2 (34), 2023. S. 266.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Сьцірмант (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''люди нашы у повете Троцкомъ, лейти… Стирманта [[Асьцейка|Остейковича]]'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 163.</ref>}}. == Носьбіты == * Дзірмант Савінінавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які сярод іншых баяраў паручыўся за [[Братоша|Братошу Кайлутавіча]] * Дзірмант — [[Шаўлі|шавельскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1539 годзе * Адам Дырмант — [[Вількамірскі павет|вількамірскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1624 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 453.</ref> * Баніфацы Дырманд — фундатар касьцёла ў [[Кемешаўка|Кемешаўцы]] ([[Ашмянскі павет]]) у 1793 годзе<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref> * Канстантын Дзермант (1920—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Новая Мыш|Новай Мышы]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie27406165/ Дермант Константин Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> З XVII ст. прыдомкам Дзермунт (Dermunt) або Дырмунт (Dyrmunt) карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Сільніцкія|Сільніцкіх]] гербу [[Корчак (герб)|Корчак зьменены]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Dermunt+Dyrmunt#v=snippet&q=Dermunt%20Dyrmunt&f=false S. 30].</ref>. Дырманты гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 259, 464.</ref>. Дырманты (Dyrmont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 264.</ref>. Дырмунты<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Дырмунты-Сівіцкія<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Дырмунты-Юсевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/ju/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ю], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Дэрманты-Сівіцкія — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Дзір]] * [[Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай дзір}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] r595zc96w2uqk6opui3beq6y9u4uero 0 265541 2686195 2574883 2026-08-23T11:59:05Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686195 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Доўнары |Лацінка = Doŭnary |Назва ў родным склоне = Доўнараў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = Herb Pobog barokowy.svg |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = Герб «[[Пабог]]» |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Доўнары''' — [[Ліцьвіны|літоўскі]] шляхецкі род гербаў «[[Навіна (герб)|Навіна]]» і «[[Пабог]]». == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Гісторыя == Пачынальнік роду — баярын Доўнар — у 1442 годзе атрымаў ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] зямлю ў [[Дарсунішкі|Дарсунішках]]<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>. Старэйшы род [[Доўнары-Запольскія|Доўнараў-Запольскіх]] прыпісваецца да гербу «[[Пабог]]» з XVI стагодзьдзя. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага]] amlubhzpqohb2vi40w7kv0na5kgcaq5 0 265600 2686225 2685549 2026-08-23T12:50:59Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686225 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґермант |лацінка = Giermant / Hiermant |арыгінал = Germont |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Gero]] + [[Мунд|Mont]] |варыянт = Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гермонд, Гірмонт, Гармонт, Кірмонт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Германт''' (''Гермунд'', ''Гермунт''), '''Гірмонт''' (''Гірмунт'', ''Гермонд'', ''Кірмонт''), '''Гармонт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гермунт, Гермунд, Гарымунд, Гірмунд або Кермунт, пазьней Герамант, Гермонт або Гірмонт (Germunt, Germund, Germundus<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Germundus#v=snippet&q=Germundus&f=false S. 569].</ref>, Garimund, Girmund, Girmunt<ref name="Morlet-1971-100">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 100.</ref>, Kermunt, Geromont<ref name="Gottschald-1982-207">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA207&dq=Geromont+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiR1cmjstCCAxVP4aQKHRezDbIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Geromont%20namenkunde&f=false S. 207].</ref>, Germont<ref name="Carnoy-1953-52">Carnoy A. Origines des noms de familles en Belgique. — Louvain, 1953. P. 52.</ref><ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Girmont<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.</ref>, Germend<ref name="Knudsen-1948-359">Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 359.</ref>, Gierminndt<ref name="Knudsen-1948-359"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Girmund#v=snippet&q=Girmund&f=false S. 583, 603].</ref><ref name="Carnoy-1953-52"/><ref name="Morlet-1971-100"/><ref name="Gottschald-1982-207"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Гервід]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Gervida, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Германт германскаму імю Germund<ref>Schmittlein R. T.J.M. van Els : The Kassel manuscript of Bede’s «Historia ecclesiastica gentis Anglorum» and its old english material, Assen 1972 // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1973. P. 305.</ref>, якое ўпамінаецца ў VIII ст. і часта сустракаецца ў дакумэнтах VIII—XIX стагодзьдзяў, сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 84.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна і Зэна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Гермонт прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 473.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Germantowitz<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GERMANTOWITZ&ofb=memelland&modus=&lang=de GERMANTOWITZ], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Allexius Girmontonis de [[Ліда|Lyda]]'' (1445 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 119.</ref>; ''et alios homines in Serenczany Gyrmvnth'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''Germunt'' ([[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі]])<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=Germunt#v=snippet&q=Germunt&f=false S. 47].</ref>; ''Кгермонт… Гермонт'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 31.</ref>; ''Кгирмонт'' ([[Еўраінаўскі летапіс]], [[Летапіс Красінскага]]); ''Кгермонт [[Швендэр|Свинторовичь]], князь жмутский и литовский'' («О плюндрованю руского панства от литвы»)<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 210.</ref>; ''Giermondus… Germundus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Germundus#v=snippet&q=Germundus&f=false P. 138, 141, 145, 262].</ref>; ''Marianna Girmontowicz''{{Заўвага|Праіндэксавана як ''Giermontowicz''}} (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giermontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Германт — легендарны літоўскі князь, сын [[Сьвінтарог]]а * Гармонт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref> * Гірмунт — адзін з даньнікаў, запісаных у 1461 годзе [[Андрэй Даўгердавіч|Андрэем Даўгердавічам]] [[Касьцёл Сьвятога Апостала Андрэя (Лынтупы)|касьцёлу]] ў [[Лынтупы|Лынтупах]] * Станіслаў Рыгоравіч Гірмонт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 269].</ref> * Філіп Германтовіч — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] зь [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_plen30102134/ Германтович Филипп], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міхал Гермонтаў (Германтаў; 1918—1944) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Езярышча]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie70838300/ Гермонтов Михаил Николаевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Дзьмітры Германт (1905—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]], які трапіў у нямецкі палон у Другую сусьветную вайну<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У акце Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся Кірмонты (Кирмонты)<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B8&f=false С. 636].</ref> На [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] існуе вёска [[Гірмантаўцы]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Гірмонтышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гера]] * [[Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай ґер}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mzlqlmbdhkmikfpgbdg2aoop3tr2kv7 0 265713 2686206 2685516 2026-08-23T12:27:15Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686206 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бірута |лацінка = Biruta |арыгінал = Bierotte |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бера|Biro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -т- (-t-)}} |варыянт = Бірот, Бірут, Бярута, Бэрот, Берут, Біруць, Бяродзь, Пірут, Пірута, Перут, Пэрут |вытворныя = [[Барут (імя)|Барут]] |зьвязаныя = }} '''Бірута''' (''Бірут'', ''Біруць'', ''Пірута'', ''Пірут''), '''Бірот''', '''Бярута''' (''Берут'', ''Перут'', ''Пэрут'') — жаночае і мужчынскае імёны, а таксама вытворнае ад іх прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Біротэ або Берот (Bierotte, Berotus<ref>Acta Henrici VII. P. 1. — Florentiae, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aoNDAAAAYAAJ&q=berotus#v=snippet&q=berotus&f=false P. 165].</ref><ref>Archives historiques du département de la Gironde. T. 1. — Paris, 1859. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1v6tJm7Li3AC&q=Berotus#v=snippet&q=Berotus&f=false P. 356].</ref>, Berote<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=berot+berote&pg=PA162&printsec=frontcover P. 162].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA101&dq=Bier+otte+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLvP33lrKEAxU4gf0HHSdYAvkQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bier%20otte%20namenkunde&f=false S. 101].</ref>. Іменная аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя [[Барут (імя)|Baruthus]] ([[Бар (імя)|Bar]]-uth)<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Baruthus#v=snippet&q=Baruthus&f=false S. 25].</ref>. Паходжаньне імя Бірута ад асновы бер- (бір-), пашыранай германскім суфіксам -ут-, сьцьвярджае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19—20.</ref>. Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Бірута можа адпавядаць старажытнаму германскаму імю Beroidis<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. У Польшчы ў 1605 годзе адзначалася прозьвішча Bierut, у 1650 годзе — Birut<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 234—235.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Бірут (Birut) і Бірута (Biruta)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 59.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Пируте а Петрищу дано за себе люди'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 42.</ref>; ''imenem Birutu… pannu Birutu'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 17. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NpMnAQAAIAAJ&q=%40Birutu#v=snippet&q=%40Birutu&f=false С. 494—495]</ref>; ''костела Бетикголского… каплана Бируту… тот алтариста Бирута'' (19 жніўня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 87—88.</ref>; ''земълю пустовъскую у повете Городеньскомъ на имя Пирутевъщыну Тильвиковщыну'' (13 лістапада 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 350—351.</ref>; ''а [[Нарэйка|Нарка]] дойлида Пирута'' (8 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B0&f=false С. 312].</ref>; ''Piruta Jankowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Piruta#v=snippet&q=Piruta&f=false С. 115].</ref>; ''челед… Заня Бирутовна'' (3 сакавіка 1587 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 281.</ref>; ''две службы людей… в повете Виленском лежачые, Андрея Бирутовича'' (2 сакавіка 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 64].</ref>; ''з едной жоны Бириты'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 63.</ref>; ''Hrehory Biruta… Biruta Prokop… Gabryel Bazyli Biruta'' (26 студзеня 1664 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 5. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GHRgAAAAcAAJ&q=biruta#v=snippet&q=biruta&f=false С. 176].</ref>; ''Biruta'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 281.</ref>; ''Jerzy Birut'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 657.</ref>; ''cappella Biruta'' (1715 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 141.</ref>; ''Dorota Apolonia Perutowicz'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Perutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Birotowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Birotowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joannum Berotowicz'' (22 лістапада 1810 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Józefa Biruta'' (1871 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Biruta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołma (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Сьпірут (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''Katarzyna Spirutowicz'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Spirutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> }}. == Носьбіты == * [[Бірута]] ({{†}} 1382) — жонка [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Кейстут]]а * Сімон Бірутавіч — [[Коўна|ковенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1524 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 318.</ref> * Антон, Самуіл і Іван Ясафатавічы Перутовічы (''Перутовичи'') — шляхцічы з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 243.</ref> * Вінцэнт Бірутовіч — пробашч Сольскага касьцёла на 1897 году<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 155].</ref> * Франц Бірутовіч — пробашч [[Браслаў]]скага касьцёла на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 159].</ref> * [[Баляслаў Берут]] (1892—1956) — партыйны і дзяржаўны дзяяч [[Польская Народная Рэспубліка|Польскай Народнай Рэспублікі]] * Альбэрт Бярута (Бірута; 1925—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero76570494/ Бирута Альберт Францевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Пярута (1925—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Саколка (горад)|Саколкі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260815070225/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie40217514/ Перута Иван Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Бяруты — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Біруці (Biruć) — прыгонныя зь вёскі [[Петрышкі|Петрышкаў]] (каля [[Лынтупы|Лынтупаў]]), якія ўпамінаюцца ў [[XIX]] стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>. Берутовічы (Bierutowicz) гербу [[Шранява (герб)|Шранява]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 93.</ref>. Берадзевічы (Bierodziewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 41.</ref>. У 1524 годзе ўпаміналася пустаўшчына Піруцеўшчына-Цільвікоўшчына ў [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 291.</ref>. На 1903 год існавала сяліба Беруці ў Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 182.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны з суфіксам т}} {{Імёны з асновай бер}} [[Катэгорыя:Жаночыя імёны]] [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fp14zndbkcsdzrti1edmevxphiyc28s 0 265897 2686449 2609965 2026-08-23T20:02:10Z ~2026-46027-40 99680 2686449 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Войшалк |лацінка = Vojšałk |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Войша|Woyscha]] + [[Скалдвіл|Schalk]] <br> [[Віс|Wiso (Weise)]] + Schalk |варыянт = Вышалк, Вішалк |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Войшалк''' (''Вышалк'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вайса (Waiso<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 465.</ref>, Weise) і Скальк або Шальк (Scalc, Schalk) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scalco%2C+Schalk#v=snippet&q=Scalco%2C%20Schalk&f=false S. 1303, 1622].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вайшыла]], [[Вайсар]], [[Войшнар]]; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>), а аснова [[Скальк|-скалк- (-шалк-)]] (імёны ліцьвінаў [[Скаламонт (імя)|Скаламонт]], [[Скальбут]], [[Коншалк]]; германскія імёны Scelemondo, Butaskalks, [[Готшалк (імя)|Gottschalk]]) — ад гоцкага skalks 'слуга'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Войшалк азначае «адданы паляваньню»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Мовазнаўца і гісторык [[Алесь Жлутка]] тлумачыць паходжаньне імя Войшалк ад двух[[Аснова слова|асноўнага]] імя тыпу Воиславь, Воитехь (Voislav, Voitech) шляхам даданьня да ўтваральнай асновы Voi- ці Vois- фармантаў 1—3 ступеняў -š-, -e(-o)l-, -(e,-o)k(o). Ад той жа асновы ўтварыліся [[Польская мова|ст.-польск.]] Wojsza, Wojszek і [[Беларуская мова|бел.]] Войша, Вайшэвіч<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 111.</ref>. Поўнае двухасноўнае імя падае пад 1267 году адна з польскіх кронік у паведамленьні<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 113.</ref>: «''Dux Leo filius Danielis regis Rusie occidit Woyslaum filium Mendogi ducis Lithwanorum''» («''Князь Леў, сын караля Русі Данілы, забіў Войслава, сына герцага ліцьвінаў Міндоўга''»). Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя [[ліцьвіны]]» адзначае адпаведнік імя Войшалка — князя [[бодрычы|бодрычаў]] [[Готшалк]]а<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 49.</ref>. Апроч таго, імя Gosschalk бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2, 2013. S. 243.</ref>. З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Войшалк лінгвіст і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]] зьвяртае ўвагу на тое, што сучаснае летувіскае напісаньне гэтага імя «Vaišvilkas» істотна аддаляецца ад летапіснага і вытлумачваецца псэўдаэтымалягічна як 'гасьцінны воўк'<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — Менск: Права і эканоміка, 2010. С. 212.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Vesegele'' (чэрвень 1260 году)<ref>{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 39.</ref>; ''Woysalk filium ipsius Mendog'' (запіс пад 1264 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBdTAAAAcAAJ&q=Woysalk+Mendog#v=snippet&q=Woysalk%20Mendog&f=false S. 808].</ref>; ''и въ Молшелгове'' (1264—1267 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 59.</ref><ref>[http://starbel.by/dok/d148.htm Договор полоцкого князя Изяслава от имени Полоцка и Витебска с Ригой (1264—1267)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Воишелкъ'', ''Вошелкъ'', ''Вышелкъ'' або ''Вышелгъ'' ([[Галіцка-Валынскі летапіс]]); ''Woisalk'' ([[Старэйшая Аліўская хроніка]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Woisalk#v=snippet&q=Woisalk&f=false S. 767].</ref>; ''Воишелгъ''<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%8A&f=false С. 58].</ref> або ''Въишелгъ''<ref name="Zlutka">{{Літаратура/Міндаў, кароль Літовіі, у дакумэнтах і сьведчаньнях|к}} С. 112—113.</ref> ([[Наўгародзкі першы летапіс]]); ''Воишелкъ Миндовговичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 39].</ref> або ''Войшеглъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B5%D0%B3%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B5%D0%B3%D0%BB%D1%8A&f=false С. 180].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''Вошелегъ'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%8A&f=false С. 192].</ref>; ''Voysalk'' або ''Woysalk'' ([[Ян Длугаш]]); ''Woyszełk'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 133.</ref>; ''Войселк… Войселка Мендоговича'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 29—30.</ref>; ''Woyschalcus syn Mendoga'' (1872 год)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AUghAQAAMAAJ&q=Woyschalcus+Mendoga#v=snippet&q=Woyschalcus%20Mendoga&f=false S. 997].</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вісалг (у гістарычным германскім арэале адзначалася імя Alguis<ref>[https://books.openedition.org/pufr/16797?lang=en Noms de femmes relevés dans les divers cartulaires étudiés] // Genèse médiévale de l'anthroponymie moderne. Tome II-2 : Persistances du nom unique. — Tours, 1992. P. 231—242.</ref>): ''чоловеки подле его куничников… а Висалкга кузнеца'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Войшалк]] (1223—1268) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] * Вайшалк — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B0%D0%B9%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%92%D0%B0%D0%B9%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref> * Якаў Вішалкаў — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital487326/ Вишалков Яков Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> == Глядзіце таксама == * [[Войша]] * [[Скальк]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з фармантам войш}} {{Імёны з фармантам скалк}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7uj86lw5gsovydpckz71zzsewnle1z4 0 266044 2686437 2683939 2026-08-23T19:52:21Z ~2026-46027-40 99680 /* Паходжаньне */ 2686437 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўбор |лацінка = Daŭbor |арыгінал = Dauber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Бар (імя)|Baro]] <br> Davo + [[Бера|Bero]] |варыянт = Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбар, Доўбэр, Дабар, Даўпар, Таўбор, Табэр |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Даўбор''' (''Даўбар'', ''Даўбэр'', ''Даўбір'', ''Дабар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Доўбар'''{{Заўвага|Іншыя прыклады аналягічнага пераносу націску: імя [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]] і прозьвішча [[Доўгерды|Доўгерд (Доўгірд)]], імя [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] і прозьвішча [[Доманты|Домант]] (Доўмант), імя [[Жыгімонт]] і прозьвішча [[Жыгманты|Жыгмант]]}} (''Доўбэр'', ''Даўпар''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Tauber<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TAUBER&ofb=abschwangen&modus=&lang=de TAUBER (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TAUBER&ofb=memelland&modus=&lang=de TAUBER (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dabor'' ([[Хроніка Прускай зямлі]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Dabor#v=snippet&q=Dabor&f=false S. 121, 464].</ref>; ''у [[Клецак|Клецкои]] волости Петрищу Григоревичу шесть чоловеков бортников: Демид а два Добаревича'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref>; ''nobiles… Steczko Dauborowycz… dominus Daubor'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''Янель Довборовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Довбор Товтвоишовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Мартинъ а Лаврин Довборовичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Лавринъ Довборовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref> (1528 год); ''Яна Довборовича з братьею его'' (16 чэрвеня 1531 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 161.</ref>; ''а служебника Бартоломеева Довборовича'' (8 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 143.</ref>; ''слуги путные браславские Довборовичи'' (8 лістапада 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 127.</ref>; ''стрелцы Верболовские Новое Воли… Юрю Довъбировичу'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 55—56.</ref>; ''боярин керновъский Янъ Бартламеевичъ Довбор'' (14 лістапада 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 251.</ref>; ''Езофъ Маркевичъ Доборъ… Петра Доборовича сынъ Янъ… Болтромей Доборовичъ… Станиславъ Доборовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 636].</ref>; ''я Андрей Даборъ… Андрей Даборъ рукою власною подписалъ'' (14 ліпеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 542, 546].</ref>; ''бунтовниковъ… Хому Тавборовича… Хому Тоборовича'' (7 жніўня 1601 году)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 18].</ref>; ''Jan Dauborowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Jan Dawbor'' (3 чэрвеня 1656 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 349.</ref>; ''Dauborowicz'' (1668 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-304">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Daupor'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 134.</ref>; ''Dawborowicz'' (1677 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-304"/>; ''Adam Daubor''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 148.</ref>, ''na miejscu P. Michała Dowborowicza z przykupli od P. Augustyna Dowborowicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 155.</ref> (1690 год); ''Kazimierz Dowbor'' (1703 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowbor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wędziagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daubory… Dołborow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Maciej Douber'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Douber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Casimirus Doubar'' (11 сакавіка 1777 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. XVIII. 1776—1788 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 10.</ref>; ''Jerzy Dauberewicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauberewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joannem Dauborowicz'' (10 сьнежня 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/d/ D], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Jerzy Dawbar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dawbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Sołoki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Taberówna'' (1814 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Franciszka Doborowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Doborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Dowbar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dowbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Sołoki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Hieronm Daupar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Daupar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poszwityń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Dobarewicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dobarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Янель Даўборавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Даўбор Таўтвойшавіч — тавянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году * Марцін і Лаўрын Даўборавічы — [[смаленск]]ія баяры, які мелі маёнтак у [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]] і ўпамінаюцца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году * Лаўрын Даўборавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году * Ян Барталамеевіч Доўбар — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1561 годзе * Уладзіслаў Доўбар Мусьніцкі ({{†}} 1706) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[Полацак|полацкі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 203.</ref> * Караль Доўбар Маркевіч — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[берасьце]]йскі ў 1720—1735 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 173.</ref> * Ануфры Доўбар Мусьніцкі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік полацкі ў 1776 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 212.</ref> * Ян Доўбар — жыхар мястэчка [[Кублічы|Кублічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1791 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807214647/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/734-kublichi-inventar-1791-g-v-polotskom-voevodstve Кубличи инвентарь 1791 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2017 г.</ref> * Восіп Дабаровіч — каталік з [[Ашмянскі павет (Віленская губэрня)|Ашмянскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №13 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=207 С. 208].</ref> * Міхал Даўбораў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital1252190/ Диуборов (Доуборов, Дауборов) Михаил Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Аляксей Даўбар (1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/251729/ Даубар Алексей Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Дабаровіч (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Юрацішкі|Юрацішкаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/161419/ Доборович Иван Осипович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Аляксандар Даўбар (1923—?) — беларус з ваколіцаў Заслаўя<ref>[https://partizany.by/partisans/64232/ Давбар Александр Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Канстантын Доўбар (1927—?) — беларус з ваколіцаў Заслаўя<ref>[https://partizany.by/partisans/128843/ Довбор Константин Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Доўбары — [[парафія]]не царквы ў [[Заслаўе|Заслаўі]] на 1858 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230352/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/614-zaslavl-tserkov-1858-spisok-prikhozhan-1858-g Заславль церковь 1858 список прихожан 1858 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>. Доўбары (Doubor) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 190.</ref>. Доўбары гербаў [[Драгамір (герб)|Драгамір]] і [[Прыяцель]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 468.</ref>. Доўбары — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 73.</ref>. Доўбары гербу [[Здабар]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дэбура-Макоўскія (Макоўскія з Доўбараў), Доўбары-Мусьніцкія і Даўбары-Мяшкоўскія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> Доўбар (Dowbor) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Даўбер у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 466.</ref>. Табера (''Tabero'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй Летувы<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1008.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнткі Даўборышкі або Мусьнікі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]], Даўбароў у [[Менскае ваяводзтва|Менскім ваяводзтве]], Даўборышкі або Больнікі ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], Даўборы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]], а таксама сяло Дзяўборышкі (''Девборишки'') або Падворнікі каля [[Мусьнікі|Мусьнікаў]] і фальваркі Даўбарова ў Менскім ваяводзтве і Даўбароўскі або Мхерын у [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231, 236, 245.</ref>. На 1905 год існавала [[Урочышча|ўрочышча]] Добар у Беластоцкім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 38.</ref>. Вёскі з назвай [[Даўбарова]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]]. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Даўбарышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] m7ftg5yyjft6x4ugc5j1wa638y1rgz2 0 266099 2686290 2675713 2026-08-23T14:28:42Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686290 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґотаўт |лацінка = Gotaŭt / Hotaŭt |арыгінал = Gotolt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гуда (імя)|Got]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Готалт, Готальт, Гутальт, Гутальд, Гутаўт, Годаўт, Котаўт, Кутаўт |вытворныя = [[Готальд]] |зьвязаныя = Waltgudis }} '''Готаўт''' (''Готалт'', ''Готальт''), '''Гутаўт''' (''Гутальт'', ''Гутальд''), '''Годаўт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Готалд, пазьней [[Готальд]], Готальт або Годаўд (Gothold, Gotaldus<ref name="Morlet-1971-113">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 113.</ref>, Gottold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Gottold#v=snippet&q=Gottold&f=false S. 40—41].</ref>, Gotolt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Gotolt#v=snippet&q=Gotolt&f=false S. 130].</ref>, Goddoud<ref name="Debrabandere-2003">Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Godaut<ref>Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. P. 78.</ref><ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GODAUT.html Patronyme GODAUT], Filae.com: Genealogy</ref>) і Валтгуда (Waltgudis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 213.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gothold#v=snippet&q=Gothold&f=false S. 685, 1506].</ref><ref name="Morlet-1971-113"/><ref name="Debrabandere-2003"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гуда (імя)|-гуд- (-год-, -гут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Готарт]], [[Гудман]], [[Саўгут]]; германскія імёны Gotard, Gudman, Savegot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] guþs 'Бог', gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts '[[Готы|гот]]'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 134.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theudigota<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 230.</ref> (Theudeguto<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>)}}. Адпаведнасьць імя Готаўт (Гутаўт) германскаму імю Godoald (Guduald) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gotalt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 75.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначаліся прозьвішчы Gottaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GOTTAUT&ofb=possessern&modus=&lang=de GOTTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, Gutaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GUTAUT&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GUTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, Gutolt<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GUTOLT&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GUTOLT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Gutold<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GUTOLD&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GUTOLD], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Воитъку Кготовтовичу чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>; ''[[Юры Гетаўтавіч|Georgius Gottoltowycz]]'' (13 ліпеня 1443 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 202.</ref>; ''proinde nos Anna relicta olim Georgii felicis memoriae Gotoltowicz'' (24 чэрвеня 1468 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 293.</ref>; ''nobilis domini Jusko Gotholtowycz'' (30 верасьня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 319.</ref>; ''Ego Anna relicta felicis memoriae domini Georgii Gotołtowicz'' (22 траўня 1478 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 365.</ref>; ''ego Georgius alias Gotholtowicz una cum genitrice mea Ludomilla'' (1483 год{{Заўвага|У публікацыі 1939 году адпаведны дакумэнт азначаецца як «падроблены»}})<ref name="DKWKD-391">{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 391.</ref>, ''et coram Gutholth Stanislao''<ref name="DKWKD-391"/>, ''Ego quidem Stanislaus Gutholth heres de Skrobovo''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 392.</ref> (1483 год); ''Ego igitur Georgius Gotholtowycz'' (24 сакавіка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 394.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 49.</ref>; ''coram Gutholth… coram Stanislao Gutholth'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 413—414.</ref>; ''Gerzy, Iuskowicza Gotholtowicza szyn… dziedzicztwa we dworze rzeczonem Wissniewo i Zalusse'' (23 красавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 34.</ref>; ''Кготолтовских же людеи'' (15 ліпеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 54.</ref>; ''пани Лодятинои [[Індрых|Индриховичовои]] Алене з невесткою ее пани Яновою Кготовтовичовою'' (24 чэрвеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 126.</ref>; ''Gutholthowczjsna'' (1501 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 623.</ref>; ''пани Юхновая Кготовтовича Бурцовая… пана Воитковы Кготовътовича'' (28 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 151.</ref>; ''nos quidem nobiles nomine et cognomine Gutholth{{Заўвага|У іншай вэрсіі ліста ''Guthołd''}} Mychaylovyczy de [[Скробава|Szkrobovo]], Zyborthovyczy, Tharaszevyczy, Thraczevyczy, Vyszadovyczy, Juryovyczy, Nyekraszevyczy'' (1502 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 636.</ref>; ''а Мика и его братьи Кготовътовичовъ'' (22 ліпеня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 325.</ref>; ''Кутовтовичовъ… Кгутовтовичы, люди волости [[Высокі Двор|Высокодворское]]… Кгутовътовичъ Шымъко'' (10 кастрычніка 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 246—247.</ref>; ''Котовт Юшкович… Рим Кготовтович'' (1537—1538 гады)<ref name="Mackavičius-2003-367">Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC+%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2+%CC%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%A0%D0%B8%D0%BC+%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2+%CC%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiitO-EzdWCAxXfgP0HHaVZD2QQ6AF6BAgFEAI P. 367].</ref>; ''Юр’и Котовтович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''под завесистою печатью Юрья Юшъкевича Кготолтовича-Буръца'' (18 студзеня 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|235к}} С. 44.</ref>; ''земли пустовские… Кготовтишку'' (2 лютага 1553 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} P. 229.</ref>; ''poddany krol. iego mlczi Jaczko Gutholtowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Gutholtowic#v=snippet&q=Gutholtowic&f=false С. 190, 208].</ref>; ''земенинъ нашъ земъли Жомойтъское Станиславъ Юревичъ Кготовтъ'' (20 лістапада 1583 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|70к}} С. 212.</ref>; ''Ониско Готовчич'' (13 сьнежня 1588 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K2ZOAQAAMAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%87%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%87%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 172].</ref>; ''покладал листок князя великого [[Вітаўт|Витолта]], даны Кготовту на земълю и на чоловека [[Гаўдымунда (імя)|Кговдъмонта]]'' (2 чэрвеня 1592 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>; ''пана Авкгуштина Миколаевича Кготовтя'' (11 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 412.</ref>; ''панъ Юрый Акгуштыновичъ Кготовть'' (14 кастрычніка 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8C&f=false С. 249].</ref>; ''Maciey Gatowtt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 302.</ref>, ''Maciey Gatowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305.</ref>, ''Alexander Gotowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 331.</ref>, ''Dawid Gotowt, Jerzy Gotowt''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 332.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''frater Marianus Gottout'' (1709 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 109.</ref>; ''Paweł Gotowtt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gotowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Guttalt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Guttalt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Augustów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Gutold'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Gutold&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=1810 Augustów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Gutolt'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Gutolt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Augustów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joanna Gutowt'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gutowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wilhelmina Guttolt'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Guttolt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Augustów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Julianna Judyta Goddaut'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Goddaut&search_lastname2=&from_date=&to_date= Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronella Gutowt'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gutowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ferdynand Gottowt'' (1834 год)<ref>Gucki L. Akt z roku 1834 przeciw Adamowi Czartoryskiemu wyobrazicielowi systemu polskiéj arystokracyi. — Poitiers, 1839. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w4VKAAAAcAAJ&q=Gottowt#v=snippet&q=Gottowt&f=false S. 27].</ref>. == Носьбіты == * Готаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які паміж 1413 і 1424 гадамі атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў [[Каршова|каршоўскай]] воласьці ([[Жамойць]])<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 496.</ref> * Войтка Готаўтавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Котаўт Юшкавіч і [[Рым (імя)|Рым]] Готаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Юры Якубавіч Гатаўтовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца паміж 1578 і 1579 гадамі<ref name="ODVCA-1901-52">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 52].</ref> * Мікалай і Венцлаў Багданавічы Готаўты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца паміж 1578 і 1579 гадамі<ref name="ODVCA-1901-52"/> * Юры Янавіч Янушэвіч Готаўт — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 166].</ref> * [[Леанард]] Готаўт — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1727 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 193.</ref> Готаўты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 507.</ref>. Гаталтовічы (Gotołtowicz) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Валынскае ваяводзтва|Валынскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 344.</ref>. У XVI ст. існавала гаспадарскае сяло Готаўты (''Готовты'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8B&f=false С. 82].</ref>. У былым Жамойцкім старостве існуе вёска [[Готаўтышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гуда (імя)|Гуда]] * [[Вальда (імя)|Вальда ]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гуд}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4686289gn7t9dyotu21baej3xjrnet7 10 266131 2686507 2686125 2026-08-24T06:43:09Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686507 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 24 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=NIV, SLU, LID, SKA, SLO, MAL, BUM, VOL, SOL, MI2, DM2, OST, UNI, SMR, ORS, GO2, BT2, OSI <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_NIV=13 | нічыі_NIV=3 |паразы_NIV=5 |мз_NIV=51 |мп_NIV=26 |перамогі_SLU=12 | нічыі_SLU=5 |паразы_SLU=4 |мз_SLU=39 |мп_SLU=22 |перамогі_LID=12 | нічыі_LID=3 |паразы_LID=6 |мз_LID=40 |мп_LID=34 |перамогі_SKA=11 | нічыі_SKA=5 |паразы_SKA=5 |мз_SKA=41 |мп_SKA=25 |перамогі_SLO=11 | нічыі_SLO=3 |паразы_SLO=7 |мз_SLO=39 |мп_SLO=26 |перамогі_MAL=11 | нічыі_MAL=2 |паразы_MAL=8 |мз_MAL=37 |мп_MAL=34 |перамогі_BUM=10 | нічыі_BUM=4 |паразы_BUM=7 |мз_BUM=40 |мп_BUM=29 |перамогі_VOL=9 | нічыі_VOL=4 |паразы_VOL=8 |мз_VOL=37 |мп_VOL=37 |перамогі_SOL=8 | нічыі_SOL=5 |паразы_SOL=8 |мз_SOL=41 |мп_SOL=38 |перамогі_MI2=9 | нічыі_MI2=2 |паразы_MI2=10 |мз_MI2=29 |мп_MI2=36 |перамогі_DM2=7 | нічыі_DM2=4 |паразы_DM2=9 |мз_DM2=33 |мп_DM2=32 |перамогі_OST=5 | нічыі_OST=9 |паразы_OST=7 |мз_OST=25 |мп_OST=31 |перамогі_UNI=6 | нічыі_UNI=6 |паразы_UNI=9 |мз_UNI=21 |мп_UNI=27 |перамогі_SMR=6 | нічыі_SMR=5 |паразы_SMR=10 |мз_SMR=24 |мп_SMR=30 |перамогі_ORS=6 | нічыі_ORS=4 |паразы_ORS=10 |мз_ORS=22 |мп_ORS=35 |перамогі_GO2=5 | нічыі_GO2=5 |паразы_GO2=11 |мз_GO2=28 |мп_GO2=37 |перамогі_BT2=4 | нічыі_BT2=5 |паразы_BT2=12 |мз_BT2=29 |мп_BT2=49 |перамогі_OSI=5 | нічыі_OSI=2 |паразы_OSI=14 |мз_OSI=23 |мп_OSI=51 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]] |назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]] |назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]] |назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]] |назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]] |назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]] |назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]] |назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]] |назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] |назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]] |назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]] |назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]] |назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]] |назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]] |назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]] |назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]] |назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]] |назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=NL1 |вынік2=NL1 |вынік3=NL1Q |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_NL1=green2|тэкст_NL1=Павышэньне ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2026 году|Найвышэйшую лігу]] |колер_NL1Q=yellow1 |тэкст_NL1Q=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Другую лігу }}</onlyinclude> 5rbq6km4zda1itqst656fvev83ocez1 10 266132 2686518 2686014 2026-08-24T06:46:49Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686518 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/results/ Soccerway] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= OSI, OST, BT2, ORS, GO2, DM2, LID, MAL, MI2, NIV, BUM, SOL, SKA, SLO, SLU, SMR, VOL, UNI |скарачэньне_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТ]] |скарачэньне_BUM=[[Паперпрам Гомель|Пап]] |скарачэньне_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дын]] |скарачэньне_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гом]] |скарачэньне_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Лід]] |скарачэньне_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Мал]] |скарачэньне_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Мен]] |скарачэньне_NIV=[[Ніва Доўбізна|Нів]] |скарачэньне_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Вор]] |скарачэньне_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асі]] |скарачэньне_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Аст]] |скарачэньне_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА]] |скарачэньне_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Сло]] |скарачэньне_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слу]] |скарачэньне_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Сма]] |скарачэньне_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Сал]] |скарачэньне_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні]] |скарачэньне_VOL=[[Хваля Пінск|Хва]] |назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]] |назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]] |назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]] |назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]] |назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]] |назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]] |назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]] |назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]] |назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] |назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]] |назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]] |назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]] |назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]] |назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]] |назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]] |назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]] |назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]] |назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_BT2_BUM=1:2 |матч_BT2_DM2=3:2 |матч_BT2_GO2= |матч_BT2_LID=1:4 |матч_BT2_MAL=2:3 |матч_BT2_MI2=0:1 |матч_BT2_NIV= |матч_BT2_ORS=1:2 |матч_BT2_OSI= |матч_BT2_OST= |матч_BT2_SKA=3:4 |матч_BT2_SLO=2:5 |матч_BT2_SLU= |матч_BT2_SMR=1:1 |матч_BT2_SOL= |матч_BT2_UNI= |матч_BT2_VOL=5:3 |матч_BUM_BT2=3:0 |матч_BUM_DM2=2:1 |матч_BUM_GO2= |матч_BUM_LID= |матч_BUM_MAL=0:1 |матч_BUM_MI2= |матч_BUM_NIV=0:1 |матч_BUM_ORS=1:3 |матч_BUM_OSI=5:1 |матч_BUM_OST=1:3 |матч_BUM_SKA= |матч_BUM_SLO=0:0 |матч_BUM_SLU=1:3 |матч_BUM_SMR=2:1 |матч_BUM_SOL=6:2 |матч_BUM_UNI= |матч_BUM_VOL= |матч_DM2_BT2= |матч_DM2_BUM=3:4 |матч_DM2_GO2=2:2 |матч_DM2_LID=1:2 |матч_DM2_MAL= |матч_DM2_MI2=0:4 |матч_DM2_NIV=1:2 |матч_DM2_ORS= |матч_DM2_OSI=2:0 |матч_DM2_OST= |матч_DM2_SKA= |матч_DM2_SLO=3:1 |матч_DM2_SLU=0:2 |матч_DM2_SMR= |матч_DM2_SOL= |матч_DM2_UNI=2:1 |матч_DM2_VOL=3:1 |матч_GO2_BT2=3:4 |матч_GO2_BUM=1:1 |матч_GO2_DM2= |матч_GO2_LID= |матч_GO2_MAL=2:0 |матч_GO2_MI2= |матч_GO2_NIV=1:2 |матч_GO2_ORS=0:1 |матч_GO2_OSI=5:2 |матч_GO2_OST=0:0 |матч_GO2_SKA= |матч_GO2_SLO= |матч_GO2_SLU=1:3 |матч_GO2_SMR= |матч_GO2_SOL=3:1 |матч_GO2_UNI=0:4 |матч_GO2_VOL=1:4 |матч_LID_BT2= |матч_LID_BUM=0:2 |матч_LID_DM2=2:1 |матч_LID_GO2=2:1 |матч_LID_MAL= |матч_LID_MI2= |матч_LID_NIV=3:2 |матч_LID_ORS= |матч_LID_OSI=2:1 |матч_LID_OST= |матч_LID_SKA=1:1 |матч_LID_SLO=1:3 |матч_LID_SLU=2:1 |матч_LID_SMR= |матч_LID_SOL=2:1 |матч_LID_UNI=0:0 |матч_LID_VOL=2:4 |матч_MAL_BT2= |матч_MAL_BUM= |матч_MAL_DM2=1:1 |матч_MAL_GO2=3:0 |матч_MAL_LID=0:2 |матч_MAL_MI2=2:3 |матч_MAL_NIV= |матч_MAL_ORS=3:0 |матч_MAL_OSI= |матч_MAL_OST= |матч_MAL_SKA=1:4 |матч_MAL_SLO=1:0 |матч_MAL_SLU= |матч_MAL_SMR=3:0 |матч_MAL_SOL=4:1 |матч_MAL_UNI=0:1 |матч_MAL_VOL=2:2 |матч_MI2_BT2= |матч_MI2_BUM=1:1 |матч_MI2_DM2=0:4 |матч_MI2_GO2=0:3 |матч_MI2_LID=2:1 |матч_MI2_MAL= |матч_MI2_NIV= |матч_MI2_ORS= |матч_MI2_OSI= |матч_MI2_OST=1:2 |матч_MI2_SKA=0:6 |матч_MI2_SLO=0:2 |матч_MI2_SLU=0:0 |матч_MI2_SMR= |матч_MI2_SOL=2:3 |матч_MI2_UNI=2:1 |матч_MI2_VOL=1:2 |матч_NIV_BT2=5:0 |матч_NIV_BUM= |матч_NIV_DM2= |матч_NIV_GO2= |матч_NIV_LID=1:2 |матч_NIV_MAL=6:0 |матч_NIV_MI2=3:1 |матч_NIV_ORS=1:1 |матч_NIV_OSI= |матч_NIV_OST=2:0 |матч_NIV_SKA=2:1 |матч_NIV_SLO= |матч_NIV_SLU=2:1 |матч_NIV_SMR=3:0 |матч_NIV_SOL=2:2 |матч_NIV_UNI= |матч_NIV_VOL= |матч_ORS_BT2=1:2 |матч_ORS_BUM= |матч_ORS_DM2= |матч_ORS_GO2=2:1 |матч_ORS_LID=1:2 |матч_ORS_MAL=0:3 |матч_ORS_MI2=0:4 |матч_ORS_NIV= |матч_ORS_OSI= |матч_ORS_OST= |матч_ORS_SKA=0:2 |матч_ORS_SLO=0:2 |матч_ORS_SLU= |матч_ORS_SMR=1:1 |матч_ORS_SOL=3:1 |матч_ORS_UNI=2:2 |матч_ORS_VOL= |матч_OSI_BT2=3:1 |матч_OSI_BUM= |матч_OSI_DM2=2:1 |матч_OSI_GO2= |матч_OSI_LID= |матч_OSI_MAL=1:5 |матч_OSI_MI2=0:1 |матч_OSI_NIV=2:4 |матч_OSI_ORS=2:1 |матч_OSI_OST=1:1 |матч_OSI_SKA=1:0 |матч_OSI_SLO= |матч_OSI_SLU=2:4 |матч_OSI_SMR=0:5 |матч_OSI_SOL=0:6 |матч_OSI_UNI= |матч_OSI_VOL= |матч_OST_BT2=0:0 |матч_OST_BUM=1:4 |матч_OST_DM2=1:1 |матч_OST_GO2= |матч_OST_LID=1:3 |матч_OST_MAL=2:3 |матч_OST_MI2=1:2 |матч_OST_NIV= |матч_OST_ORS=1:2 |матч_OST_OSI=2:0 |матч_OST_SKA=1:1 |матч_OST_SLO= |матч_OST_SLU= |матч_OST_SMR=0:0 |матч_OST_SOL= |матч_OST_UNI=3:2 |матч_OST_VOL= |матч_SKA_BT2= |матч_SKA_BUM=0:2 |матч_SKA_DM2=0:0 |матч_SKA_GO2=1:1 |матч_SKA_LID=3:2 |матч_SKA_MAL= |матч_SKA_MI2= |матч_SKA_NIV=3:1 |матч_SKA_ORS= |матч_SKA_OSI=3:2 |матч_SKA_OST= |матч_SKA_SLO=4:3 |матч_SKA_SLU= |матч_SKA_SMR= |матч_SKA_SOL=0:0 |матч_SKA_UNI=4:0 |матч_SKA_VOL=3:1 |матч_SLO_BT2= |матч_SLO_BUM=3:1 |матч_SLO_DM2= |матч_SLO_GO2=3:1 |матч_SLO_LID= |матч_SLO_MAL= |матч_SLO_MI2=2:3 |матч_SLO_NIV=2:2 |матч_SLO_ORS= |матч_SLO_OSI=0:2 |матч_SLO_OST=1:1 |матч_SLO_SKA= |матч_SLO_SLU=2:1 |матч_SLO_SMR=0:2 |матч_SLO_SOL= |матч_SLO_UNI=3:0 |матч_SLO_VOL=3:0 |матч_SLU_BT2=2:0 |матч_SLU_BUM= |матч_SLU_DM2= |матч_SLU_GO2= |матч_SLU_LID=3:1 |матч_SLU_MAL=2:1 |матч_SLU_MI2=2:1 |матч_SLU_NIV=2:1 |матч_SLU_ORS=3:1 |матч_SLU_OSI=0:0 |матч_SLU_OST=1:1 |матч_SLU_SKA=3:0 |матч_SLU_SLO= |матч_SLU_SMR=1:1 |матч_SLU_SOL= |матч_SLU_UNI= |матч_SLU_VOL= |матч_SMR_BT2=2:0 |матч_SMR_BUM= |матч_SMR_DM2=1:3 |матч_SMR_GO2=2:0 |матч_SMR_LID=4:4 |матч_SMR_MAL= |матч_SMR_MI2=1:0 |матч_SMR_NIV= |матч_SMR_ORS= |матч_SMR_OSI= |матч_SMR_OST=0:1 |матч_SMR_SKA=0:1 |матч_SMR_SLO=0:2 |матч_SMR_SLU= |матч_SMR_SOL=2:0 |матч_SMR_UNI=0:3 |матч_SMR_VOL=1:3 |матч_SOL_BT2=1:1 |матч_SOL_BUM= |матч_SOL_DM2=1:2 |матч_SOL_GO2=0:0 |матч_SOL_LID= |матч_SOL_MAL=5:0 |матч_SOL_MI2= |матч_SOL_NIV=2:6 |матч_SOL_ORS= |матч_SOL_OSI= |матч_SOL_OST=4:1 |матч_SOL_SKA=1:0 |матч_SOL_SLO=1:0 |матч_SOL_SLU=2:2 |матч_SOL_SMR= |матч_SOL_UNI=3:0 |матч_SOL_VOL= |матч_UNI_BT2=1:1 |матч_UNI_BUM=1:1 |матч_UNI_DM2= |матч_UNI_GO2=0:2 |матч_UNI_LID= |матч_UNI_MAL= |матч_UNI_MI2= |матч_UNI_NIV=1:3 |матч_UNI_ORS=0:0 |матч_UNI_OSI=1:0 |матч_UNI_OST= |матч_UNI_SKA= |матч_UNI_SLO= |матч_UNI_SLU=0:1 |матч_UNI_SMR=2:0 |матч_UNI_SOL= |матч_UNI_VOL=1:0 |матч_VOL_BT2=1:1 |матч_VOL_BUM=2:1 |матч_VOL_DM2= |матч_VOL_GO2= |матч_VOL_LID= |матч_VOL_MAL=0:1 |матч_VOL_MI2= |матч_VOL_NIV=1:0 |матч_VOL_ORS=3:1 |матч_VOL_OSI=2:1 |матч_VOL_OST=2:2 |матч_VOL_SKA= |матч_VOL_SLO=1:2 |матч_VOL_SLU=3:2 |матч_VOL_SMR= |матч_VOL_SOL=2:4 |матч_VOL_UNI=0:0 <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} l65dlo6e7tgiuo4ubsv6yag4qqfsybc 0 268724 2686475 2670892 2026-08-23T20:19:48Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686475 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гродвіл |лацінка = Hrodvił |арыгінал = Hrodwil |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Hrodo]] + [[Віла|Wilo]] |варыянт = Родвіл, Рудзівіл, Родзівіл |вытворныя = [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]] |зьвязаныя = }} '''Гродвіл''' (''Родвіл'', ''Рудзівіл'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гродвіл, пазьней Рудвіль (Hrodwil, Rudwill) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/RUDWILL.html Patronyme RUDWILL], Filae.com: Genealogy</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Гродвіл азначае «воля да перамогі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Hrehtwili (Hreht-[[Віла|wili]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrehtwili#v=snippet&q=Hrehtwili&f=false S. 1251].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Rodewille#v=snippet&q=%40Rodewille&f=false S. 83].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hrodwił'' (5 студзеня 1359 году, разглядаецца як фальсыфікат [[Тэадор Нарбут|Тэадора Нарбута]])<ref>[http://starbel.by/dok/d004.htm Устав Ольгерда о кревах — фальсификат (1359)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Гродвил Богдановичъ… Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''землю Родвиловщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''Józefa Rudziwiłowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Гродвіл Багданавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Уладзімер Родзівіл (Радзівіл; 1920—?) — беларус з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18862382/ Родивил Владимир Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Родзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Ротавілы (Rottowił) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род (таксама вядомы ў [[Варшаўскі павет|Варшаўскім павеце]])<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 284.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Грода]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай грод}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8729ytlelnlaqz2w0qa9e4ay0rwtx4n 2686477 2686475 2026-08-23T20:21:54Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686477 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гродвіл |лацінка = Hrodvił |арыгінал = Hrodwil |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Hrodo]] + [[Віла|Wilo]] |варыянт = Родвіл, Рудзівіл, Родзівіл |вытворныя = [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]] |зьвязаныя = }} '''Гродвіл''' (''Родвіл'', ''Рудзівіл'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гродвіл, пазьней Рудвіль (Hrodwil, Rudwill) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/RUDWILL.html Patronyme RUDWILL], Filae.com: Genealogy</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Гродвіл азначае «воля да перамогі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Hrehtwili (Hreht-[[Віла|wili]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrehtwili#v=snippet&q=Hrehtwili&f=false S. 1251].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Rodewille#v=snippet&q=%40Rodewille&f=false S. 83].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hrodwił'' (5 студзеня 1359 году, разглядаецца як фальсыфікат [[Тэадор Нарбут|Тэадора Нарбута]])<ref>[http://starbel.by/dok/d004.htm Устав Ольгерда о кревах — фальсификат (1359)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Гродвил Богдановичъ… Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''землю Родвиловщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''Józefa Rudziwiłowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Гродвіл Багданавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Уладзімер Родзівіл (Радзівіл; 1920—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18862382/ Родивил Владимир Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Родзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Ротавілы (Rottowił) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род (таксама вядомы ў [[Варшаўскі павет|Варшаўскім павеце]])<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 284.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Грода]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай грод}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jrht6eb6yugazxsnhxd0c9ecn4vk1yk 2686481 2686477 2026-08-23T20:34:42Z ~2026-46027-40 99680 /* Носьбіты */ 2686481 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гродвіл |лацінка = Hrodvił |арыгінал = Hrodwil |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Hrodo]] + [[Віла|Wilo]] |варыянт = Родвіл, Рудзівіл, Родзівіл |вытворныя = [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]] |зьвязаныя = }} '''Гродвіл''' (''Родвіл'', ''Рудзівіл'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гродвіл, пазьней Рудвіль (Hrodwil, Rudwill) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/RUDWILL.html Patronyme RUDWILL], Filae.com: Genealogy</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Гродвіл азначае «воля да перамогі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Hrehtwili (Hreht-[[Віла|wili]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrehtwili#v=snippet&q=Hrehtwili&f=false S. 1251].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Rodewille#v=snippet&q=%40Rodewille&f=false S. 83].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hrodwił'' (5 студзеня 1359 году, разглядаецца як фальсыфікат [[Тэадор Нарбут|Тэадора Нарбута]])<ref>[http://starbel.by/dok/d004.htm Устав Ольгерда о кревах — фальсификат (1359)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Гродвил Богдановичъ… Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''землю Родвиловщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''Józefa Rudziwiłowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Гродвіл Багданавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Уладзімер Родзівіл (Радзівіл; 1920—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18862382/ Родивил Владимир Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Яўген Родзівіл (Радзівіл; 1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Ельск]]у, вывезены ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-186-68], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Родзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Ротавілы (Rottowił) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род (таксама вядомы ў [[Варшаўскі павет|Варшаўскім павеце]])<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 284.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Грода]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай грод}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] igwn8asvlitqhyur34bqc0eqv48dk5p 2686482 2686481 2026-08-23T20:36:00Z ~2026-46027-40 99680 2686482 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гродвіл |лацінка = Hrodvił |арыгінал = Hrodwil |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Hrodo]] + [[Віла|Wilo]] |варыянт = Родвіл, Родзівіл, Рудзівіл |вытворныя = [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]] |зьвязаныя = }} '''Гродвіл''' (''Родвіл'', ''Родзівіл'', ''Рудзівіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гродвіл, пазьней Рудвіль (Hrodwil, Rudwill) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/RUDWILL.html Patronyme RUDWILL], Filae.com: Genealogy</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Гродвіл азначае «воля да перамогі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Hrehtwili (Hreht-[[Віла|wili]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrehtwili#v=snippet&q=Hrehtwili&f=false S. 1251].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Rodewille#v=snippet&q=%40Rodewille&f=false S. 83].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hrodwił'' (5 студзеня 1359 году, разглядаецца як фальсыфікат [[Тэадор Нарбут|Тэадора Нарбута]])<ref>[http://starbel.by/dok/d004.htm Устав Ольгерда о кревах — фальсификат (1359)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Гродвил Богдановичъ… Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''землю Родвиловщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''Józefa Rudziwiłowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Гродвіл Багданавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Уладзімер Родзівіл (Радзівіл; 1920—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Крупкі|Крупак]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18862382/ Родивил Владимир Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Яўген Родзівіл (Радзівіл; 1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Ельск]]у, вывезены ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-186-68], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Родзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Ротавілы (Rottowił) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род (таксама вядомы ў [[Варшаўскі павет|Варшаўскім павеце]])<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 284.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Грода]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай грод}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fptqfbqc3fbbygkeiri2fgmixw7kik5 0 270556 2686239 2685834 2026-08-23T13:00:02Z ~2026-46133-51 99665 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2686239 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абіка, Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbiko'', ''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель|Абель (Абіль)]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агіль (Ягіл)]]''' | — | ''Agilus'' (''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Якша, Акша, Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Агмін, Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт, Экмунд)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmond'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд, Арбот)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць, Армот)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Аска, Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкіла, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Ась, Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Асіла, Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Asilo'', ''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]''' | | ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Аштаўт, Ястальд, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка, Бацейка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдзіла|Балдзіла (Больцель, Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' (''Baldellus'') <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барман|Барман (Парман)]]''' | | ''Barmann'' (''Parmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра, Пера)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бірмэн, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Перн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pern'', ''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернад, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Бэргаль, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка, Пілейка)]]''' | — | ''Biliko'' (''Pilicho'') <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна|Бруна (Брунь, Прунь)]]''' | — | ''Bruno'' (''Прун'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бобель, Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл, Путвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт|Бутэрт (Бутарт)]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Байнэр, Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Бургайла, Пургель, Пургайла)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель, Богель)]]''' | | ''Bugellus'' (''Bogel'') <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]''' | — | ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель, Пушыла)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'', ''Poasilo'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдэр, Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальдзін, Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waldin'', ''Waltino'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул (Відэль)]]''' | — | ''Widulo'' (''Widelo'', ''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт|Відарт (Відэрт)]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' (''Widderd'') <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет|Вільгет (Вільгат)]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вільгот, Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Вендзік, Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вендзіла, Вентыла)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wendilo'', ''Wentilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вярбот, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Вісінь, Вішын, Віжын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун|Вісун (Віжун)]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт|Вісконт (Вісконд, Віскунт)]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла|Вістэла (Віштэль)]]''' | — | ''Wistila'' (''Vistella'') <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь, Вайнела)]]''' | — | ''Weinel'' (''Wainilo'') <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг|Воланг (Валанк)]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Галун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман|Гедзіман (Гедман, Гітман)]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрых (Гедрык, Кедрык)]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гіндрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізмунд, Гізмонд, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь, Кілт)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'', ''Gilto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт|Кінтарт (Гінтарт, Гентарт)]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]''' | | ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гервід|Гервід (Кірвід)]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кірвік|Кірвік (Гервік)]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман, Гермэн)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзіла, Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' (''Gardut'', ''Gardot'') <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гердвайнь, Гердвэйнь, Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Герцімонт, Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына, Ардын)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'', ''Ardini'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гібейка, Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гевард, Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' (''Gevard'') <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілек, Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гілбут|Гілбут (Кільбода)]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кільман|Кільман (Гілман, Гіліман)]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'', ''Gilimann'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбуд, Генбот, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Генвін, Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Генер, Генар, Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Gener'', ''Ginerius'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінгель|Гінгель (Гінгела, Гінгіла, Гінгала, Генгал)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Ginno (Genno) + Gailo (Gelo) <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кінман, Геньман, Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін, Кінмен)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінет|Гінет (Генет)]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр, Ротар)]]''' | | ''Ruder'' (''Ruotar'', ''Rotar'', ''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Гутальд, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Готгін|Готгін (Годкін, Гудгін)]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'', ''Goedgen'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готэрт, Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Косман|Косман (Кошман)]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гундзіла|Гундзіла (Канціла, Контыль, Гунтуль)]]''' | — | ''Gundila'' (''Kuntilo'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрык (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіла, Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Давін]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дагнар, Дэўнар, Даўнар, Дагнер, Даўгнар, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' (''Dagnar'') <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дзегель, Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' (''Degele'') <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйса|Эйса (Іса, Іза, Ейса)]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман, Эйсьмен)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кунгер|Кунгер (Конгер)]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Людвэр, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт, Лемант, Людамонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Limund'', ''Lemond'', ''Ludimunt'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд, Мазанд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мезгіль, Мізгіль, Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мамейка|Мамейка (Мамека)]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангела, Мангель, Манкель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Мангард, Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мандур, Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мард, Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Мастала, Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastalo'', ''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Мадзіла, Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Madelo'', ''Meddil'', ''Medulo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Матывік|Матывік (Медвік)]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль, Майніла)]]''' | — | ''Meynell'' (''Meinilo'') <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Мінальд, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menold'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]''' | | ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінарт, Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minart'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мантар, Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мэндрык, Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мунтэр, Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нарын)]]''' | — | ''Nerin'' (''Narin'', ''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвайс, Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адрык|Адрык (Атарык)]]''' | | ''Odric'' (''Oterihc'') <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прэз, Прыш, Брош)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'', ''Brosch'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Раціла, Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Ratilo'', ''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Рацівіл, Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ран|Ран (Рань)]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін, Ругень)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рувіль|Рувіль (Ровіл)]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ростан|Ростан (Рустан, Руштан)]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рыміка, Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саба|Саба (Шаба)]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Шабель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Саўкін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Зальман, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт|Жалмонт (Залмонт, Саўмонт)]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сан]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саніла|Саніла (Саніль, Сяніла, Сініла, Санель, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Сандэр, Сандар, Зандэр, Зандар, Жантар, Шантэр, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sander'', ''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Сергута, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Шарман, Сермана, Шараман, Шэрман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | з + [[Яштальд|Аштаўт]]{{Заўвага|Параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>}} <br> Zeiz + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун, Сьвітун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сьвідрык]]''' | | ''Swidericus'' (''Suedrik'') <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) | ''Richswind'' <br> Rick (Rih) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | ''Swidericus'' (''Suedrik'') + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Зывэрт, Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Siewert'', ''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Жымот, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Зінь, Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір, Жынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зінар|Зінар (Жынер)]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Зінгіль, Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Сінда, Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар, Жындар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скудэр|Скудэр (Скодар, Скотар, Скутар)]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Сумунь, Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйна, Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суна (імя)|Суня (Сона, Шуна, Шуня)]]''' | — | ''Sunna'' (''Sunja'', ''Sonna'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Суніка, Шунека, Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунела|Сунела (Шуніла)]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра, Жыр)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Сургунд, Суркунт, Сургун, Сурконт, Сургант, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман, Сысман, Зызман, Шышман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сір’ят|Сір’ят (Сірат, Сырат, Сыр’ят, Сур’ят)]]''' | | ''Sirad'' <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) <br> Sirio (Surro) + Joto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Торман, Дорман, Турмен, Дармен)]]''' | | ''Tormann'' (''Thurman'') <br> Torro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Друцека, Трудка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Друціла|Друціла (Трудзіла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Труцін, Трудзін, Трудзень, Друтынь, Друцень)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тума|Тума (Дома)]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла|Дундзіла (Тондзель)]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Туціка, Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Уга, Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла, Анель)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Урыка|Урыка (Урык)]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзека, Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгерд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйда, Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Авар, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Еўнут (імя)|Еўнут (Яўнут, Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ямейка|Ямейка (Аміка)]]''' | — | ''Emmecke'' (''Amica'', ''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] tlw5l4ttvapvfqba3t9qaexvo7m5k01 0 270671 2686291 2677506 2026-08-23T14:29:34Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686291 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Летаўт |лацінка = Letaŭt |арыгінал = Letald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Leto + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Летаўт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Леталд або Летаўд (Letald, Letold, Letaudus<ref name="Morlet-1971-161">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 161.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Letald+Letold#v=snippet&q=Letald%20Letold&f=false S. 1000].</ref><ref name="Morlet-1971-161"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -лед- (-лет-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] leid 'агрэсіўны'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=leid+infestus#v=snippet&q=leid%20infestus&f=false S. 998].</ref> або ад асновы [[Лют|-люд- (-лют-)]]<ref name="Morlet-1971-161"/>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Litołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 165.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Летаўд: ''Letaude'' (1257 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 632.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''panu Mateuszowi Letowtowi na skarbnikostwo inflantskie'' (26 студзеня 1773 году)<ref>Szlachta polsko-inflancka wobec przełomu: Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764—1775. — Toruń, 2018. S. 69.</ref>; ''Alojzy Kacper Letowtt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Letowtt&search_lastname2=&from_date=&to_date= Dusiaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Letowt'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Letowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Кірыл Летаўт]] (1801—1892) — грэцка-каталіцкі манах [[Царква Дабравешчаньня Багародзіцы і манастыр базылянаў (Малыя Ляды)|базылянскага манастыра]] ў [[Малыя Ляды|Малых Лядах]], які атрымаў вядомасьць як апошні [[Базыляны|базылянін]] [[Літва|гістарычнай Літвы]] або апошні беларускі базылянін Летаўты<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Letowt) гербаў [[Лемеш (герб)|Лемеш]]<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 8. — Warszawa, 1911. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=PQEMAQAAMAAJ&dq=lettowt&q=lettowt#v=snippet&q=lettowt&f=false S. 378].</ref>, [[Наленч]] і [[Тры Пёры]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 618.</ref>. Летаўт (Letowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Лідэла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] h7xpppt018lxkjjxpi2x7s42e8qaafs 0 270740 2686269 2685745 2026-08-23T13:23:29Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686269 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ярмунд |лацінка = Jarmund |арыгінал = Armund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Яр (імя)|Ahr]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Армонт, Арамонт, Ярмонт, Армант |вытворныя = [[Ермант]] |зьвязаныя = }} '''Ярмунд''' (''Ярмонт''), '''Армонт''' (''Арамонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Арамунд, Арымонд, Армунт або Ерымунт (Aramund, Armund<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 52.</ref>, Arimondus<ref name="Sanfilippo-2016-89">Sanfilippo C. M. L' onomastica ferrarese del primo Trecento e gli instrumenta fidelitatis. — Padova, 2016. [https://books.google.by/books?id=BWtCDQAAQBAJ&pg=PA89&dq=%22Arimondus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjtgKzplaWKAxVYg_0HHZN5CogQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Arimondus%22&f=false P. 89].</ref>, Armunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt+ar#v=snippet&q=Asmunt%20ar&f=false S. 54].</ref>, Eremunt<ref name="Morlet-1971-79">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 79.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aramund#v=snippet&q=Aramund&f=false S. 137, 1133].</ref><ref name="Morlet-1971-79"/><ref name="Sanfilippo-2016-89"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Яр (імя)|ар-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Арбут]], [[Арвід]], [[Арман]]; германскія імёны Árbót, Arvid, Arman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] ara 'арол'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 59.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з фармантам -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самога фарманту з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У Польшчы ў 1698 годзе і ў XVIII ст. адзначалася прозьвішча Jarmundowicz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 111.</ref>. Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''Jerzy Jarmont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 326.</ref>; ''Stan. Jarmund'' (1782 год)<ref>Leges, statuta, constitutiones, privilegia regni Poloniae, magni ducatus Lithvaniae, omniumq[ue] provinciarum annexarum, à comitiis Visliciae anno 1347 celebratis usq[ue] ad ultima regni comitia: Inwentarz nowy praw, traktatow. — Warszawa, 1782. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_t1lAAAAcAAJ&q=Jarmund#v=snippet&q=Jarmund&f=false S. 288].</ref>; ''Józef Ormontowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Ormontowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Aramontowicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aramontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Armontowicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Armontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Armantowicz'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Armantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Korwie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Jarmontowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jarmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kunegunda Jarmantowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jarmantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nieciecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Станіслаў Ярмунд — [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]], які ўпамінаецца ў 1764 годзе<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/jarmund.shtml Ярмунд], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> * Мацей Ярмантовіч — жыхар [[Дубічы (Летува)|Дубіцкага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/02/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D1%83%D0%B1%D1%96%D1%86%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Інвентар Дубіцкага староства], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Магдаліна Тамашэўская Ярмантовіч — фундатарка шпіталю ў [[Крэтынга|Крэтынзе]] ў 1790 годзе<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 376.</ref> * Казімер Ярмантовіч — жыхар вёскі Палубінкаў ([[Лідзкі павет]]), які ўпамінаецца ў 1829 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Леанід Л.]] Парафіяне Лідскай, Дзікушкай, Маламажэйкаўскай і Жыжмянскай грэка-каталіцкіх цэркваў у 1829 г. // Лідскі Летапісец. № 3 (75), 2016. С. 26—40.</ref> * Аляксандар Армантовіч — лютэранін, старэйшы тэлеграфіст [[Бабруйск]]ай тэлеграфнай станцыі з 1869 году<ref>Памятная книжка Минской губернии на 1870 год. — Минск, 1870. С. 53.</ref> * Філіп Ермантовіч — праваслаўны зь [[Лідзкі павет (Віленская губэрня)|Лідзкага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №564 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358832?page=50&rotate=0&theme=white С. 9010].</ref> * Іван Ярмантовіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Жалудок|Жалудку]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №466 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358842#?page=86 С. 7446].</ref> * Восіп Ярмантовіч — праваслаўны з ваколіцаў Жалудку, зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №93 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://www.svrt.ru/1914/0-books/0081-0100.pdf#page=197&view=FitBV С. 1477].</ref> * Іван Ермантовіч (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў Жалудку<ref>[https://partizany.by/partisans/109592/ Ермантович Иван Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міхал Ярмантовіч (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer9305994/ Ярмонтович Михаил Сергеевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Міхал Ермантовіч (1917—?) — беларус з ваколіцаў Жалудку<ref>[https://partizany.by/partisans/66813/ Ермонтович Михаил Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Ярмунды (Jarmund) гербу [[Кердзея]] і Ярмундовічы (Jarmundowicz) гербу [[Прыяцель]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 278.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Ярмантовічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Голдава|Голдаўскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Голдаве і Бабрах // Лідскі летапісец. № 4 (84), 2018. С. 22—40.</ref>. Ярмантовіц (''Jarmantowitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 810.</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Ормунт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 352.</ref>. У 1902 і 1905 гадох адзначалася шляхецкая [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Нямые-Ярмонты ў Бельскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/380 S. 380].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 65.</ref> (цяперашняя афіцыйная назва — Нямые-Ярнанты). == Глядзіце таксама == * [[Яр (імя)|Ара]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ар}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hemtpuqdsucznaywch8buqdtrq3w527 0 271766 2686228 2677339 2026-08-23T12:53:03Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686228 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Дармонт |лацінка = Darmont |арыгінал = Dormund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тора (імя)|Torro]] + [[Мунд|Mont]] |варыянт = Дормант |вытворныя = [[Дзірмант]] |зьвязаныя = }} '''Дармонт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''До́рмант'''. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дармунд, Дормунд або Тормунд, пазьней Дармонт (Darmundus, Dormundus<ref>Inquisitionum Ad Capellam Domini Regis Retornatarum, Quae in Publicis Archivis Scotiae Adhuc Servantur, Abbreviatio. Vol. 3, 1816. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ch1DAAAAcAAJ&q=dormundus#v=snippet&q=dormundus&f=false P. 35, 59].</ref><ref>The Register of the Great Seal of Scotland, A.D. 1424—1513. — Edinburgh, [https://books.google.by/books?hl=ru&id=koYHWg0FvyYC&q=dormundus#v=snippet&q=dormundus&f=false P. 938, 960]</ref>, Tormund<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Tormund Tormund], Nordic Names</ref>, Þormundr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 234.</ref>, Dormont<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/t/ T], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref><ref name="Vroonen-1957"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Тарвід]], [[Турвін]]; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Турмонт германскаму імю Thorismund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''wielmożnych ichm. panów Jana Dormonta y Eufrozyny z Gruszewskich Siwickich… Janowi Dormontowi y Eufrozynie z Grużewskich Siwickim'' (13 лістапада 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Dormonta#v=snippet&q=Dormonta&f=false С. 141, 144].</ref>; ''Marianna Dormancianka'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dormancianka&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Dormont'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dormont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mateusz Dormont'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Dormont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bakałarzewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barbara Darmont'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Darmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Smorgonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носбіты == * Мікалай Дормант Савіцкі{{Заўвага|Магчыма, [[Дзірмант|Дырмант]] Сівіцкі}} ({{†}} 1630) — рэлігійны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], архідыякан беларускі<ref>Podręczna encyklopedya kościelna. T. 35—36. — Warszawa, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yYNTAAAAYAAJ&q=dormont#v=snippet&q=dormont&f=false S. 336].</ref> Дармантовіч (Dormontowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На памежжы гістарычных [[Менскі павет|Меншчыны]] і [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] існуе вёска [[Дармантова]]. == Глядзіце таксама == * [[Тора (імя)|Тора]] * [[Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тор}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] tvaaqu4mnvwc75s64kqzydkxcdx7n8z 10 272280 2686502 2686119 2026-08-24T06:43:04Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686502 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=standings Ліга 1] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 24 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=OM, LEN, LIL, OL, ASM, BRE, LMA, REN, PSG, LOR, PFC, NIC, TRO, LEH, TFC, ANG, AUX, STR <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_OM=1 | нічыі_OM=0 |паразы_OM=0 |мз_OM=4 |мп_OM=0 |перамогі_LEN=1 | нічыі_LEN=0 |паразы_LEN=0 |мз_LEN=5 |мп_LEN=2 |перамогі_LIL=1 | нічыі_LIL=0 |паразы_LIL=0 |мз_LIL=2 |мп_LIL=0 |перамогі_OL=1 | нічыі_OL=0 |паразы_OL=0 |мз_OL=2 |мп_OL=0 |перамогі_ASM=1 | нічыі_ASM=0 |паразы_ASM=0 |мз_ASM=1 |мп_ASM=0 |перамогі_BRE=0 | нічыі_BRE=1 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=2 |мп_BRE=2 |перамогі_LMA=0 | нічыі_LMA=1 |паразы_LMA=0 |мз_LMA=2 |мп_LMA=2 |перамогі_REN=0 | нічыі_REN=1 |паразы_REN=0 |мз_REN=2 |мп_REN=2 |перамогі_PSG=0 | нічыі_PSG=1 |паразы_PSG=0 |мз_PSG=2 |мп_PSG=2 |перамогі_LOR=0 | нічыі_LOR=1 |паразы_LOR=0 |мз_LOR=0 |мп_LOR=0 |перамогі_PFC=0 | нічыі_PFC=1 |паразы_PFC=0 |мз_PFC=0 |мп_PFC=0 |перамогі_NIC=0 | нічыі_NIC=1 |паразы_NIC=0 |мз_NIC=0 |мп_NIC=0 |перамогі_TRO=0 | нічыі_TRO=1 |паразы_TRO=0 |мз_TRO=0 |мп_TRO=0 |перамогі_LEH=0 | нічыі_LEH=0 |паразы_LEH=1 |мз_LEH=0 |мп_LEH=1 |перамогі_TFC=0 | нічыі_TFC=0 |паразы_TFC=1 |мз_TFC=0 |мп_TFC=2 |перамогі_ANG=0 | нічыі_ANG=0 |паразы_ANG=1 |мз_ANG=0 |мп_ANG=2 |перамогі_AUX=0 | нічыі_AUX=0 |паразы_AUX=1 |мз_AUX=2 |мп_AUX=5 |перамогі_STR=0 | нічыі_STR=0 |паразы_STR=1 |мз_STR=0 |мп_STR=4 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]] |назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |назва_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]] |назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |назва_OL = [[Алімпік Ліён]] |назва_OM = [[Алімпік Марсэль]] |назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] |назва_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Труа]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CL3Q |вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Налады і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Забітыя мячы; 8) Гасьцявыя забітыя мячы; 9) Пункты сумленнай гульні. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> ikndoyyolr8bidwvud8l647ox62qh83 10 272281 2686503 2686120 2026-08-24T06:43:05Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686503 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 24 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=SEV, ALA, ATM, BAR, ESP, RMA, BET, GET, VIL, DEP, VAL, CEL, RAY, RAC, ELC, OSA, RSO, ATH, MAL, LEV <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_SEV=2 | нічыі_SEV=0 |паразы_SEV=0 |мз_SEV=5 |мп_SEV=2 |перамогі_ALA=1 | нічыі_ALA=1 |паразы_ALA=0 |мз_ALA=4 |мп_ALA=1 |перамогі_ATM=1 | нічыі_ATM=1 |паразы_ATM=0 |мз_ATM=4 |мп_ATM=2 |перамогі_BAR=1 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=0 |мз_BAR=5 |мп_BAR=0 |перамогі_ESP=1 | нічыі_ESP=0 |паразы_ESP=1 |мз_ESP=4 |мп_ESP=2 |перамогі_RMA=1 | нічыі_RMA=0 |паразы_RMA=0 |мз_RMA=2 |мп_RMA=1 |перамогі_BET=1 | нічыі_BET=0 |паразы_BET=0 |мз_BET=1 |мп_BET=0 |перамогі_GET=1 | нічыі_GET=0 |паразы_GET=1 |мз_GET=1 |мп_GET=3 |перамогі_VIL=0 | нічыі_VIL=2 |паразы_VIL=0 |мз_VIL=4 |мп_VIL=4 |перамогі_DEP=0 | нічыі_DEP=1 |паразы_DEP=0 |мз_DEP=1 |мп_DEP=1 |перамогі_VAL=0 | нічыі_VAL=1 |паразы_VAL=0 |мз_VAL=0 |мп_VAL=0 |перамогі_CEL=0 | нічыі_CEL=1 |паразы_CEL=0 |мз_CEL=0 |мп_CEL=0 |перамогі_RAY=0 | нічыі_RAY=1 |паразы_RAY=1 |мз_RAY=2 |мп_RAY=3 |перамогі_RAC=0 | нічыі_RAC=1 |паразы_RAC=1 |мз_RAC=2 |мп_RAC=3 |перамогі_ELC=0 | нічыі_ELC=1 |паразы_ELC=1 |мз_ELC=1 |мп_ELC=6 |перамогі_OSA=0 | нічыі_OSA=0 |паразы_OSA=0 |мз_OSA=0 |мп_OSA=0 |перамогі_RSO=0 | нічыі_RSO=0 |паразы_RSO=1 |мз_RSO=0 |мп_RSO=1 |перамогі_ATH=0 | нічыі_ATH=0 |паразы_ATH=1 |мз_ATH=1 |мп_ATH=3 |перамогі_MAL=0 | нічыі_MAL=0 |паразы_MAL=1 |мз_MAL=0 |мп_MAL=2 |перамогі_LEV=0 | нічыі_LEV=0 |паразы_LEV=1 |мз_LEV=0 |мп_LEV=3 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]] |назва_ATH=[[Атлетык Більбао]] |назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]] |назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]] |назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня]] |назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]] |назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]] |назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]] |назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]] |назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]] |назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]] |назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]] |назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS |вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL <!--Налады і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду }}</onlyinclude> 3cxux02vcr3h987xw83zjbc04xopv1w 10 272284 2686504 2686122 2026-08-24T06:43:06Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686504 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://eredivisie.eu/competition/table/ Эрэдывізія] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=AZ, PSV, GAE, FEY, GRO, AJA, SPA, FOR, HEE, EXC, NEC, TWE, TEL, PEC, UTR, WIL, ADO, CAM <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_AZ=3 | нічыі_AZ=0 |паразы_AZ=0 |мз_AZ=8 |мп_AZ=1 |перамогі_PSV=2 | нічыі_PSV=1 |паразы_PSV=0 |мз_PSV=9 |мп_PSV=4 |перамогі_GAE=2 | нічыі_GAE=1 |паразы_GAE=0 |мз_GAE=9 |мп_GAE=4 |перамогі_FEY=2 | нічыі_FEY=1 |паразы_FEY=0 |мз_FEY=8 |мп_FEY=4 |перамогі_GRO=2 | нічыі_GRO=0 |паразы_GRO=1 |мз_GRO=7 |мп_GRO=7 |перамогі_AJA=1 | нічыі_AJA=1 |паразы_AJA=0 |мз_AJA=4 |мп_AJA=2 |перамогі_SPA=1 | нічыі_SPA=1 |паразы_SPA=1 |мз_SPA=6 |мп_SPA=5 |перамогі_FOR=1 | нічыі_FOR=1 |паразы_FOR=1 |мз_FOR=5 |мп_FOR=5 |перамогі_HEE=1 | нічыі_HEE=1 |паразы_HEE=1 |мз_HEE=3 |мп_HEE=4 |перамогі_EXC=1 | нічыі_EXC=0 |паразы_EXC=1 |мз_EXC=5 |мп_EXC=2 |перамогі_NEC=1 | нічыі_NEC=0 |паразы_NEC=1 |мз_NEC=5 |мп_NEC=3 |перамогі_TWE=1 | нічыі_TWE=0 |паразы_TWE=1 |мз_TWE=3 |мп_TWE=2 |перамогі_TEL=1 | нічыі_TEL=0 |паразы_TEL=1 |мз_TEL=3 |мп_TEL=4 |перамогі_PEC=1 | нічыі_PEC=0 |паразы_PEC=2 |мз_PEC=3 |мп_PEC=5 |перамогі_UTR=0 | нічыі_UTR=1 |паразы_UTR=2 |мз_UTR=5 |мп_UTR=9 |перамогі_WIL=0 | нічыі_WIL=0 |паразы_WIL=2 |мз_WIL=2 |мп_WIL=8 |перамогі_ADO=0 | нічыі_ADO=0 |паразы_ADO=3 |мз_ADO=2 |мп_ADO=9 |перамогі_CAM=0 | нічыі_CAM=0 |паразы_CAM=3 |мз_CAM=3 |мп_CAM=12 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ADO=[[АДО Дэн Гааг]] |назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]] |назва_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Камбюўр]] |назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]] |назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]] |назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]] |назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]] |назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]] |назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]] |назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]] |назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]] |назва_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэльстар]] |назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]] |назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]] |назва_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS|вынік2=CL3Q|вынік3=EL2Q |вынік4=EUPO|вынік5=EUPO|вынік6=EUPO|вынік7=EUPO |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Дадатковыя матчы для вызначэньня чэмпіёна, клюбаў на выбываньне або ўдзельнікаў эўракубкаў, інакш жэрабя; 8) Пэнальці (толькі пасьля дадатковых матчаў). <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_EUPO=yellow1 |тэкст_EUPO=Плэй-оф за эўракубкі |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Плэй-оф за Эрэдывізію |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Ээрстэ дывізію }}</onlyinclude> pgfxz0jormban84bq7bwf60932sqj1d 10 272285 2686513 2685855 2026-08-24T06:46:44Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686513 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=results Ліга 1] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= OL,OM,ANG,AUX,BRE,HAC,LMA,LIL,LEN,LOR,ASM,NIC,PSG,PFC,REN,STR,TRO,TFC |скарачэньне_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анж]] |скарачэньне_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэ]] |скарачэньне_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэ]] |скарачэньне_HAC = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаў]] |скарачэньне_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|ЛёМ]] |скарачэньне_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лян]] |скарачэньне_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліл]] |скарачэньне_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр]] |скарачэньне_OL = [[Алімпік Ліён|АЛі]] |скарачэньне_OM = [[Алімпік Марсэль|АМа]] |скарачэньне_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Мнк]] |скарачэньне_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніц]] |скарачэньне_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Прж]] |скарачэньне_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПCЖ]] |скарачэньне_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |скарачэньне_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Стр]] |скарачэньне_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тул]] |скарачэньне_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Тру]] |назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]] |назва_HAC = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |назва_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]] |назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |назва_OL = [[Алімпік Ліён]] |назва_OM = [[Алімпік Марсэль]] |назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] |назва_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Труа]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ANG_ASM= |матч_ANG_AUX= |матч_ANG_BRE= |матч_ANG_LEH= |матч_ANG_LEN= |матч_ANG_LIL=0:2 |матч_ANG_LMA= |матч_ANG_LOR= |матч_ANG_NIC= |матч_ANG_OL= |матч_ANG_OM= |матч_ANG_PFC= |матч_ANG_PSG= |матч_ANG_REN= |матч_ANG_STR= |матч_ANG_TFC= |матч_ANG_TRO= |матч_ASM_ANG= |матч_ASM_AUX= |матч_ASM_BRE= |матч_ASM_LEH= |матч_ASM_LEN= |матч_ASM_LIL= |матч_ASM_LMA= |матч_ASM_LOR= |матч_ASM_NIC= |матч_ASM_OL= |матч_ASM_OM= |матч_ASM_PFC= |матч_ASM_PSG= |матч_ASM_REN= |матч_ASM_STR= |матч_ASM_TFC= |матч_ASM_TRO= |матч_AUX_ANG= |матч_AUX_ASM= |матч_AUX_BRE= |матч_AUX_LEH= |матч_AUX_LEN= |матч_AUX_LIL= |матч_AUX_LMA= |матч_AUX_LOR= |матч_AUX_NIC= |матч_AUX_OL= |матч_AUX_OM= |матч_AUX_PFC= |матч_AUX_PSG= |матч_AUX_REN= |матч_AUX_STR= |матч_AUX_TFC= |матч_AUX_TRO= |матч_BRE_ANG= |матч_BRE_ASM= |матч_BRE_AUX= |матч_BRE_LEH= |матч_BRE_LEN= |матч_BRE_LIL= |матч_BRE_LMA= |матч_BRE_LOR= |матч_BRE_NIC= |матч_BRE_OL= |матч_BRE_OM= |матч_BRE_PFC= |матч_BRE_PSG= |матч_BRE_REN= |матч_BRE_STR= |матч_BRE_TFC= |матч_BRE_TRO= |матч_LEH_ANG= |матч_LEH_ASM=0:1 |матч_LEH_AUX= |матч_LEH_BRE= |матч_LEH_LEN= |матч_LEH_LIL= |матч_LEH_LMA= |матч_LEH_LOR= |матч_LEH_NIC= |матч_LEH_OL= |матч_LEH_OM= |матч_LEH_PFC= |матч_LEH_PSG= |матч_LEH_REN= |матч_LEH_STR= |матч_LEH_TFC= |матч_LEH_TRO= |матч_LEN_ANG= |матч_LEN_ASM= |матч_LEN_AUX=5:2 |матч_LEN_BRE= |матч_LEN_LEH= |матч_LEN_LIL= |матч_LEN_LMA= |матч_LEN_LOR= |матч_LEN_NIC= |матч_LEN_OL= |матч_LEN_OM= |матч_LEN_PFC= |матч_LEN_PSG= |матч_LEN_REN= |матч_LEN_STR= |матч_LEN_TFC= |матч_LEN_TRO= |матч_LIL_ANG= |матч_LIL_ASM= |матч_LIL_AUX= |матч_LIL_BRE= |матч_LIL_LEH= |матч_LIL_LEN= |матч_LIL_LMA= |матч_LIL_LOR= |матч_LIL_NIC= |матч_LIL_OL= |матч_LIL_OM= |матч_LIL_PFC= |матч_LIL_PSG= |матч_LIL_REN= |матч_LIL_STR= |матч_LIL_TFC= |матч_LIL_TRO= |матч_LMA_ANG= |матч_LMA_ASM= |матч_LMA_AUX= |матч_LMA_BRE=2:2 |матч_LMA_LEH= |матч_LMA_LEN= |матч_LMA_LIL= |матч_LMA_LOR= |матч_LMA_NIC= |матч_LMA_OL= |матч_LMA_OM= |матч_LMA_PFC= |матч_LMA_PSG= |матч_LMA_REN= |матч_LMA_STR= |матч_LMA_TFC= |матч_LMA_TRO= |матч_LOR_ANG= |матч_LOR_ASM= |матч_LOR_AUX= |матч_LOR_BRE= |матч_LOR_LEH= |матч_LOR_LEN= |матч_LOR_LIL= |матч_LOR_LMA= |матч_LOR_NIC= |матч_LOR_OL= |матч_LOR_OM= |матч_LOR_PFC= |матч_LOR_PSG= |матч_LOR_REN= |матч_LOR_STR= |матч_LOR_TFC= |матч_LOR_TRO= |матч_NIC_ANG= |матч_NIC_ASM= |матч_NIC_AUX= |матч_NIC_BRE= |матч_NIC_LEH= |матч_NIC_LEN= |матч_NIC_LIL= |матч_NIC_LMA= |матч_NIC_LOR=0:0 |матч_NIC_OL= |матч_NIC_OM= |матч_NIC_PFC= |матч_NIC_PSG= |матч_NIC_REN= |матч_NIC_STR= |матч_NIC_TFC= |матч_NIC_TRO= |матч_OL_ANG= |матч_OL_ASM= |матч_OL_AUX= |матч_OL_BRE= |матч_OL_LEH= |матч_OL_LEN= |матч_OL_LIL= |матч_OL_LMA= |матч_OL_LOR= |матч_OL_NIC= |матч_OL_OM= |матч_OL_PFC= |матч_OL_PSG= |матч_OL_REN= |матч_OL_STR= |матч_OL_TFC= |матч_OL_TRO= |матч_OM_ANG= |матч_OM_ASM= |матч_OM_AUX= |матч_OM_BRE= |матч_OM_LEH= |матч_OM_LEN= |матч_OM_LIL= |матч_OM_LMA= |матч_OM_LOR= |матч_OM_NIC= |матч_OM_OL= |матч_OM_PFC= |матч_OM_PSG= |матч_OM_REN= |матч_OM_STR=4:0 |матч_OM_TFC= |матч_OM_TRO= |матч_PFC_ANG= |матч_PFC_ASM= |матч_PFC_AUX= |матч_PFC_BRE= |матч_PFC_LEH= |матч_PFC_LEN= |матч_PFC_LIL= |матч_PFC_LMA= |матч_PFC_LOR= |матч_PFC_NIC= |матч_PFC_OL= |матч_PFC_OM= |матч_PFC_PSG= |матч_PFC_REN= |матч_PFC_STR= |матч_PFC_TFC= |матч_PFC_TRO= |матч_PSG_ANG= |матч_PSG_ASM= |матч_PSG_AUX= |матч_PSG_BRE= |матч_PSG_LEH= |матч_PSG_LEN= |матч_PSG_LIL= |матч_PSG_LMA= |матч_PSG_LOR= |матч_PSG_NIC= |матч_PSG_OL= |матч_PSG_OM= |матч_PSG_PFC= |матч_PSG_REN= |матч_PSG_STR= |матч_PSG_TFC= |матч_PSG_TRO= |матч_REN_ANG= |матч_REN_ASM= |матч_REN_AUX= |матч_REN_BRE= |матч_REN_LEH= |матч_REN_LEN= |матч_REN_LIL= |матч_REN_LMA= |матч_REN_LOR= |матч_REN_NIC= |матч_REN_OL= |матч_REN_OM= |матч_REN_PFC= |матч_REN_PSG=2:2 |матч_REN_STR= |матч_REN_TFC= |матч_REN_TRO= |матч_STR_ANG= |матч_STR_ASM= |матч_STR_AUX= |матч_STR_BRE= |матч_STR_LEH= |матч_STR_LEN= |матч_STR_LIL= |матч_STR_LMA= |матч_STR_LOR= |матч_STR_NIC= |матч_STR_OL= |матч_STR_OM= |матч_STR_PFC= |матч_STR_PSG= |матч_STR_REN= |матч_STR_TFC= |матч_STR_TRO= |матч_TFC_ANG= |матч_TFC_ASM= |матч_TFC_AUX= |матч_TFC_BRE= |матч_TFC_LEH= |матч_TFC_LEN= |матч_TFC_LIL= |матч_TFC_LMA= |матч_TFC_LOR= |матч_TFC_NIC= |матч_TFC_OL=0:2 |матч_TFC_OM= |матч_TFC_PFC= |матч_TFC_PSG= |матч_TFC_REN= |матч_TFC_STR= |матч_TFC_TRO= |матч_TRO_ANG= |матч_TRO_ASM= |матч_TRO_AUX= |матч_TRO_BRE= |матч_TRO_LEH= |матч_TRO_LEN= |матч_TRO_LIL= |матч_TRO_LMA= |матч_TRO_LOR= |матч_TRO_NIC= |матч_TRO_OL= |матч_TRO_OM= |матч_TRO_PFC=0:0 |матч_TRO_PSG= |матч_TRO_REN= |матч_TRO_STR= |матч_TRO_TFC= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 33a5b4ps08ortfytbv4g0p70pv79u6r 10 272286 2686514 2686012 2026-08-24T06:46:45Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686514 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,DEP,LEV,MAL,RAY,RAC,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP |скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]] |скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]] |скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]] |скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]] |скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]] |скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]] |скарачэньне_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэп]] |скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]] |скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]] |скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]] |скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]] |скарачэньне_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Мал]] |скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]] |скарачэньне_RAC=[[Расінг Сантандэр|Рас]] |скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]] |скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]] |скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]] |скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]] |скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]] |скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]] |назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]] |назва_ATH=[[Атлетык Більбао]] |назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]] |назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]] |назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]] |назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]] |назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]] |назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]] |назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]] |назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]] |назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]] |назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]] |назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ALA_ATH= |матч_ALA_ATM= |матч_ALA_BAR= |матч_ALA_BET= |матч_ALA_CEL= |матч_ALA_DEP= |матч_ALA_ELC= |матч_ALA_ESP= |матч_ALA_GET=3:0 |матч_ALA_LEV= |матч_ALA_MAL= |матч_ALA_OSA= |матч_ALA_RAC= |матч_ALA_RAY= |матч_ALA_RMA= |матч_ALA_RSO= |матч_ALA_SEV= |матч_ALA_VAL= |матч_ALA_VIL= |матч_ATH_ALA= |матч_ATH_ATM= |матч_ATH_BAR= |матч_ATH_BET= |матч_ATH_CEL= |матч_ATH_DEP= |матч_ATH_ELC= |матч_ATH_ESP= |матч_ATH_GET= |матч_ATH_LEV= |матч_ATH_MAL= |матч_ATH_OSA= |матч_ATH_RAC= |матч_ATH_RAY= |матч_ATH_RMA= |матч_ATH_RSO= |матч_ATH_SEV=1:3 |матч_ATH_VAL= |матч_ATH_VIL= |матч_ATM_ALA= |матч_ATM_ATH= |матч_ATM_BAR= |матч_ATM_BET= |матч_ATM_CEL= |матч_ATM_DEP= |матч_ATM_ELC= |матч_ATM_ESP= |матч_ATM_GET= |матч_ATM_LEV= |матч_ATM_MAL=2:0 |матч_ATM_OSA= |матч_ATM_RAC= |матч_ATM_RAY= |матч_ATM_RMA= |матч_ATM_RSO= |матч_ATM_SEV= |матч_ATM_VAL= |матч_ATM_VIL=2:2 |матч_BAR_ALA= |матч_BAR_ATH= |матч_BAR_ATM= |матч_BAR_BET= |матч_BAR_CEL= |матч_BAR_DEP= |матч_BAR_ELC= |матч_BAR_ESP= |матч_BAR_GET= |матч_BAR_LEV= |матч_BAR_MAL= |матч_BAR_OSA= |матч_BAR_RAC= |матч_BAR_RAY= |матч_BAR_RMA= |матч_BAR_RSO= |матч_BAR_SEV= |матч_BAR_VAL= |матч_BAR_VIL= |матч_BET_ALA= |матч_BET_ATH= |матч_BET_ATM= |матч_BET_BAR= |матч_BET_CEL= |матч_BET_DEP= |матч_BET_ELC= |матч_BET_ESP= |матч_BET_GET= |матч_BET_LEV= |матч_BET_MAL= |матч_BET_OSA= |матч_BET_RAC= |матч_BET_RAY= |матч_BET_RMA= |матч_BET_RSO=1:0 |матч_BET_SEV= |матч_BET_VAL= |матч_BET_VIL= |матч_CEL_ALA= |матч_CEL_ATH= |матч_CEL_ATM= |матч_CEL_BAR= |матч_CEL_BET= |матч_CEL_DEP= |матч_CEL_ELC= |матч_CEL_ESP= |матч_CEL_GET= |матч_CEL_LEV= |матч_CEL_MAL= |матч_CEL_OSA= |матч_CEL_RAC= |матч_CEL_RAY= |матч_CEL_RMA= |матч_CEL_RSO= |матч_CEL_SEV= |матч_CEL_VAL= |матч_CEL_VIL= |матч_DEP_ALA= |матч_DEP_ATH= |матч_DEP_ATM= |матч_DEP_BAR= |матч_DEP_BET= |матч_DEP_CEL= |матч_DEP_ELC=1:1 |матч_DEP_ESP= |матч_DEP_GET= |матч_DEP_LEV= |матч_DEP_MAL= |матч_DEP_OSA= |матч_DEP_RAC= |матч_DEP_RAY= |матч_DEP_RMA= |матч_DEP_RSO= |матч_DEP_SEV= |матч_DEP_VAL= |матч_DEP_VIL= |матч_ELC_ALA= |матч_ELC_ATH= |матч_ELC_ATM= |матч_ELC_BAR=0:5 |матч_ELC_BET= |матч_ELC_CEL= |матч_ELC_DEP= |матч_ELC_ESP= |матч_ELC_GET= |матч_ELC_LEV= |матч_ELC_MAL= |матч_ELC_OSA= |матч_ELC_RAC= |матч_ELC_RAY= |матч_ELC_RMA= |матч_ELC_RSO= |матч_ELC_SEV= |матч_ELC_VAL= |матч_ELC_VIL= |матч_ESP_ALA= |матч_ESP_ATH= |матч_ESP_ATM= |матч_ESP_BAR= |матч_ESP_BET= |матч_ESP_CEL= |матч_ESP_DEP= |матч_ESP_ELC= |матч_ESP_GET= |матч_ESP_LEV=3:0 |матч_ESP_MAL= |матч_ESP_OSA= |матч_ESP_RAC= |матч_ESP_RAY= |матч_ESP_RMA=1:2 |матч_ESP_RSO= |матч_ESP_SEV= |матч_ESP_VAL= |матч_ESP_VIL= |матч_GET_ALA= |матч_GET_ATH= |матч_GET_ATM= |матч_GET_BAR= |матч_GET_BET= |матч_GET_CEL= |матч_GET_DEP= |матч_GET_ELC= |матч_GET_ESP= |матч_GET_LEV= |матч_GET_MAL= |матч_GET_OSA= |матч_GET_RAC=1:0 |матч_GET_RAY= |матч_GET_RMA= |матч_GET_RSO= |матч_GET_SEV= |матч_GET_VAL= |матч_GET_VIL= |матч_LEV_ALA= |матч_LEV_ATH= |матч_LEV_ATM= |матч_LEV_BAR= |матч_LEV_BET= |матч_LEV_CEL= |матч_LEV_DEP= |матч_LEV_ELC= |матч_LEV_ESP= |матч_LEV_GET= |матч_LEV_MAL= |матч_LEV_OSA= |матч_LEV_RAC= |матч_LEV_RAY= |матч_LEV_RMA= |матч_LEV_RSO= |матч_LEV_SEV= |матч_LEV_VAL= |матч_LEV_VIL= |матч_MAL_ALA= |матч_MAL_ATH= |матч_MAL_ATM= |матч_MAL_BAR= |матч_MAL_BET= |матч_MAL_CEL= |матч_MAL_DEP= |матч_MAL_ELC= |матч_MAL_ESP= |матч_MAL_GET= |матч_MAL_LEV= |матч_MAL_OSA= |матч_MAL_RAC= |матч_MAL_RAY= |матч_MAL_RMA= |матч_MAL_RSO= |матч_MAL_SEV= |матч_MAL_VAL= |матч_MAL_VIL= |матч_OSA_ALA= |матч_OSA_ATH= |матч_OSA_ATM= |матч_OSA_BAR= |матч_OSA_BET= |матч_OSA_CEL= |матч_OSA_DEP= |матч_OSA_ELC= |матч_OSA_ESP= |матч_OSA_GET= |матч_OSA_LEV= |матч_OSA_MAL= |матч_OSA_RAC= |матч_OSA_RAY= |матч_OSA_RMA= |матч_OSA_RSO= |матч_OSA_SEV= |матч_OSA_VAL= |матч_OSA_VIL= |матч_RAC_ALA= |матч_RAC_ATH= |матч_RAC_ATM= |матч_RAC_BAR= |матч_RAC_BET= |матч_RAC_CEL= |матч_RAC_DEP= |матч_RAC_ELC= |матч_RAC_ESP= |матч_RAC_GET= |матч_RAC_LEV= |матч_RAC_MAL= |матч_RAC_OSA= |матч_RAC_RAY= |матч_RAC_RMA= |матч_RAC_RSO= |матч_RAC_SEV= |матч_RAC_VAL= |матч_RAC_VIL=2:2 |матч_RAY_ALA=1:1 |матч_RAY_ATH= |матч_RAY_ATM= |матч_RAY_BAR= |матч_RAY_BET= |матч_RAY_CEL= |матч_RAY_DEP= |матч_RAY_ELC= |матч_RAY_ESP= |матч_RAY_GET= |матч_RAY_LEV= |матч_RAY_MAL= |матч_RAY_OSA= |матч_RAY_RAC= |матч_RAY_RMA= |матч_RAY_RSO= |матч_RAY_SEV= |матч_RAY_VAL= |матч_RAY_VIL= |матч_RMA_ALA= |матч_RMA_ATH= |матч_RMA_ATM= |матч_RMA_BAR= |матч_RMA_BET= |матч_RMA_CEL= |матч_RMA_DEP= |матч_RMA_ELC= |матч_RMA_ESP= |матч_RMA_GET= |матч_RMA_LEV= |матч_RMA_MAL= |матч_RMA_OSA= |матч_RMA_RAC= |матч_RMA_RAY= |матч_RMA_RSO= |матч_RMA_SEV= |матч_RMA_VAL= |матч_RMA_VIL= |матч_RSO_ALA= |матч_RSO_ATH= |матч_RSO_ATM= |матч_RSO_BAR= |матч_RSO_BET= |матч_RSO_CEL= |матч_RSO_DEP= |матч_RSO_ELC= |матч_RSO_ESP= |матч_RSO_GET= |матч_RSO_LEV= |матч_RSO_MAL= |матч_RSO_OSA= |матч_RSO_RAC= |матч_RSO_RAY= |матч_RSO_RMA= |матч_RSO_SEV= |матч_RSO_VAL= |матч_RSO_VIL= |матч_SEV_ALA= |матч_SEV_ATH= |матч_SEV_ATM= |матч_SEV_BAR= |матч_SEV_BET= |матч_SEV_CEL= |матч_SEV_DEP= |матч_SEV_ELC= |матч_SEV_ESP= |матч_SEV_GET= |матч_SEV_LEV= |матч_SEV_MAL= |матч_SEV_OSA= |матч_SEV_RAC= |матч_SEV_RAY=2:1 |матч_SEV_RMA= |матч_SEV_RSO= |матч_SEV_VAL= |матч_SEV_VIL= |матч_VAL_ALA= |матч_VAL_ATH= |матч_VAL_ATM= |матч_VAL_BAR= |матч_VAL_BET= |матч_VAL_CEL=0:0 |матч_VAL_DEP= |матч_VAL_ELC= |матч_VAL_ESP= |матч_VAL_GET= |матч_VAL_LEV= |матч_VAL_MAL= |матч_VAL_OSA= |матч_VAL_RAC= |матч_VAL_RAY= |матч_VAL_RMA= |матч_VAL_RSO= |матч_VAL_SEV= |матч_VAL_VIL= |матч_VIL_ALA= |матч_VIL_ATH= |матч_VIL_ATM= |матч_VIL_BAR= |матч_VIL_BET= |матч_VIL_CEL= |матч_VIL_DEP= |матч_VIL_ELC= |матч_VIL_ESP= |матч_VIL_GET= |матч_VIL_LEV= |матч_VIL_MAL= |матч_VIL_OSA= |матч_VIL_RAC= |матч_VIL_RAY= |матч_VIL_RMA= |матч_VIL_RSO= |матч_VIL_SEV= |матч_VIL_VAL= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 8zhm0el2uv1zep0fk9b3a03dww93jrt 10 272289 2686515 2684668 2026-08-24T06:46:46Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686515 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.worldfootball.net/competition/co37/netherlands-eredivisie/se121358/2026-2027/results-and-standings/ worldfootball.net] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ADO, AZ, AJA, WIL, GAE, GRO, HEE, PEC, CAM, NEC, PSV, SPA, TWE, TEL, UTR, FOR, FEY, EXC |скарачэньне_ADO=[[АДО Дэн Гааг|АДО]] |скарачэньне_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аяк]] |скарачэньне_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]] |скарачэньне_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Кам]] |скарачэньне_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Экс]] |скарачэньне_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэе]] |скарачэньне_FOR=[[Фартуна Сытард|Фар]] |скарачэньне_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў]] |скарачэньне_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гро]] |скарачэньне_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээ]] |скарачэньне_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]] |скарачэньне_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зво]] |скарачэньне_PSV=[[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |скарачэньне_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спа]] |скарачэньне_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэл]] |скарачэньне_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэ]] |скарачэньне_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утр]] |скарачэньне_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Віл]] |назва_ADO=[[АДО Дэн Гааг]] |назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]] |назва_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Камбюўр]] |назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]] |назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]] |назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]] |назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]] |назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]] |назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]] |назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]] |назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]] |назва_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэльстар]] |назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]] |назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]] |назва_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ADO_AJA= |матч_ADO_AZ= |матч_ADO_CAM= |матч_ADO_EXC= |матч_ADO_FEY= |матч_ADO_FOR= |матч_ADO_GAE= |матч_ADO_GRO=1:4 |матч_ADO_HEE= |матч_ADO_NEC= |матч_ADO_PEC= |матч_ADO_PSV= |матч_ADO_SPA= |матч_ADO_TEL= |матч_ADO_TWE= |матч_ADO_UTR= |матч_ADO_WIL= |матч_AJA_ADO= |матч_AJA_AZ= |матч_AJA_CAM= |матч_AJA_EXC= |матч_AJA_FEY= |матч_AJA_FOR= |матч_AJA_GAE= |матч_AJA_GRO= |матч_AJA_HEE=2:2 |матч_AJA_NEC= |матч_AJA_PEC= |матч_AJA_PSV= |матч_AJA_SPA= |матч_AJA_TEL= |матч_AJA_TWE= |матч_AJA_UTR= |матч_AJA_WIL= |матч_AZ_ADO=2:0 |матч_AZ_AJA= |матч_AZ_CAM= |матч_AZ_EXC= |матч_AZ_FEY= |матч_AZ_FOR= |матч_AZ_GAE= |матч_AZ_GRO= |матч_AZ_HEE= |матч_AZ_NEC= |матч_AZ_PEC= |матч_AZ_PSV= |матч_AZ_SPA= |матч_AZ_TEL= |матч_AZ_TWE= |матч_AZ_UTR= |матч_AZ_WIL= |матч_CAM_ADO= |матч_CAM_AJA= |матч_CAM_AZ= |матч_CAM_EXC=0:4 |матч_CAM_FEY=2:5 |матч_CAM_FOR= |матч_CAM_GAE= |матч_CAM_GRO= |матч_CAM_HEE= |матч_CAM_NEC= |матч_CAM_PEC= |матч_CAM_PSV= |матч_CAM_SPA= |матч_CAM_TEL= |матч_CAM_TWE= |матч_CAM_UTR= |матч_CAM_WIL= |матч_EXC_ADO= |матч_EXC_AJA= |матч_EXC_AZ= |матч_EXC_CAM= |матч_EXC_FEY= |матч_EXC_FOR= |матч_EXC_GAE= |матч_EXC_GRO= |матч_EXC_HEE= |матч_EXC_NEC= |матч_EXC_PEC= |матч_EXC_PSV=1:2 |матч_EXC_SPA= |матч_EXC_TEL= |матч_EXC_TWE= |матч_EXC_UTR= |матч_EXC_WIL= |матч_FEY_ADO= |матч_FEY_AJA= |матч_FEY_AZ= |матч_FEY_CAM= |матч_FEY_EXC= |матч_FEY_FOR= |матч_FEY_GAE=2:2 |матч_FEY_GRO= |матч_FEY_HEE= |матч_FEY_NEC= |матч_FEY_PEC= |матч_FEY_PSV= |матч_FEY_SPA= |матч_FEY_TEL= |матч_FEY_TWE= |матч_FEY_UTR= |матч_FEY_WIL= |матч_FOR_ADO= |матч_FOR_AJA= |матч_FOR_AZ=0:2 |матч_FOR_CAM=3:1 |матч_FOR_EXC= |матч_FOR_FEY= |матч_FOR_GAE= |матч_FOR_GRO= |матч_FOR_HEE= |матч_FOR_NEC= |матч_FOR_PEC= |матч_FOR_PSV= |матч_FOR_SPA= |матч_FOR_TEL= |матч_FOR_TWE= |матч_FOR_UTR= |матч_FOR_WIL= |матч_GAE_ADO=3:1 |матч_GAE_AJA= |матч_GAE_AZ= |матч_GAE_CAM= |матч_GAE_EXC= |матч_GAE_FEY= |матч_GAE_FOR= |матч_GAE_GRO= |матч_GAE_HEE= |матч_GAE_NEC= |матч_GAE_PEC= |матч_GAE_PSV= |матч_GAE_SPA= |матч_GAE_TEL= |матч_GAE_TWE= |матч_GAE_UTR= |матч_GAE_WIL=4:1 |матч_GRO_ADO= |матч_GRO_AJA= |матч_GRO_AZ= |матч_GRO_CAM= |матч_GRO_EXC= |матч_GRO_FEY= |матч_GRO_FOR= |матч_GRO_GAE= |матч_GRO_HEE= |матч_GRO_NEC= |матч_GRO_PEC= |матч_GRO_PSV= |матч_GRO_SPA= |матч_GRO_TEL= |матч_GRO_TWE= |матч_GRO_UTR=2:1 |матч_GRO_WIL= |матч_HEE_ADO= |матч_HEE_AJA= |матч_HEE_AZ= |матч_HEE_CAM= |матч_HEE_EXC= |матч_HEE_FEY= |матч_HEE_FOR= |матч_HEE_GAE= |матч_HEE_GRO= |матч_HEE_NEC= |матч_HEE_PEC=0:2 |матч_HEE_PSV= |матч_HEE_SPA= |матч_HEE_TEL= |матч_HEE_TWE=1:0 |матч_HEE_UTR= |матч_HEE_WIL= |матч_NEC_ADO= |матч_NEC_AJA= |матч_NEC_AZ= |матч_NEC_CAM= |матч_NEC_EXC= |матч_NEC_FEY= |матч_NEC_FOR= |матч_NEC_GAE= |матч_NEC_GRO= |матч_NEC_HEE= |матч_NEC_PEC= |матч_NEC_PSV= |матч_NEC_SPA= |матч_NEC_TEL=1:2 |матч_NEC_TWE= |матч_NEC_UTR= |матч_NEC_WIL= |матч_PEC_ADO= |матч_PEC_AJA=0:2 |матч_PEC_AZ= |матч_PEC_CAM= |матч_PEC_EXC= |матч_PEC_FEY= |матч_PEC_FOR= |матч_PEC_GAE= |матч_PEC_GRO= |матч_PEC_HEE= |матч_PEC_NEC= |матч_PEC_PSV= |матч_PEC_SPA= |матч_PEC_TEL= |матч_PEC_TWE= |матч_PEC_UTR= |матч_PEC_WIL= |матч_PSV_ADO= |матч_PSV_AJA= |матч_PSV_AZ= |матч_PSV_CAM= |матч_PSV_EXC= |матч_PSV_FEY= |матч_PSV_FOR=2:2 |матч_PSV_GAE= |матч_PSV_GRO=5:1 |матч_PSV_HEE= |матч_PSV_NEC= |матч_PSV_PEC= |матч_PSV_SPA= |матч_PSV_TEL= |матч_PSV_TWE= |матч_PSV_UTR= |матч_PSV_WIL= |матч_SPA_ADO= |матч_SPA_AJA= |матч_SPA_AZ= |матч_SPA_CAM= |матч_SPA_EXC= |матч_SPA_FEY=0:1 |матч_SPA_FOR= |матч_SPA_GAE= |матч_SPA_GRO= |матч_SPA_HEE= |матч_SPA_NEC= |матч_SPA_PEC= |матч_SPA_PSV= |матч_SPA_TEL= |матч_SPA_TWE= |матч_SPA_UTR=3:3 |матч_SPA_WIL= |матч_TEL_ADO= |матч_TEL_AJA= |матч_TEL_AZ= |матч_TEL_CAM= |матч_TEL_EXC= |матч_TEL_FEY= |матч_TEL_FOR= |матч_TEL_GAE= |матч_TEL_GRO= |матч_TEL_HEE= |матч_TEL_NEC= |матч_TEL_PEC= |матч_TEL_PSV= |матч_TEL_SPA=1:3 |матч_TEL_TWE= |матч_TEL_UTR= |матч_TEL_WIL= |матч_TWE_ADO= |матч_TWE_AJA= |матч_TWE_AZ= |матч_TWE_CAM= |матч_TWE_EXC= |матч_TWE_FEY= |матч_TWE_FOR= |матч_TWE_GAE= |матч_TWE_GRO= |матч_TWE_HEE= |матч_TWE_NEC= |матч_TWE_PEC=3:1 |матч_TWE_PSV= |матч_TWE_SPA= |матч_TWE_TEL= |матч_TWE_UTR= |матч_TWE_WIL= |матч_UTR_ADO= |матч_UTR_AJA= |матч_UTR_AZ=1:4 |матч_UTR_CAM= |матч_UTR_EXC= |матч_UTR_FEY= |матч_UTR_FOR= |матч_UTR_GAE= |матч_UTR_GRO= |матч_UTR_HEE= |матч_UTR_NEC= |матч_UTR_PEC= |матч_UTR_PSV= |матч_UTR_SPA= |матч_UTR_TEL= |матч_UTR_TWE= |матч_UTR_WIL= |матч_WIL_ADO= |матч_WIL_AJA= |матч_WIL_AZ= |матч_WIL_CAM= |матч_WIL_EXC= |матч_WIL_FEY= |матч_WIL_FOR= |матч_WIL_GAE= |матч_WIL_GRO= |матч_WIL_HEE= |матч_WIL_NEC=1:4 |матч_WIL_PEC= |матч_WIL_PSV= |матч_WIL_SPA= |матч_WIL_TEL= |матч_WIL_TWE= |матч_WIL_UTR= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} qewz2ynx2i0urbzh0gubyd0520vkrjw 0 274427 2686268 2683817 2026-08-23T13:22:04Z ~2026-46133-51 99665 2686268 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ясмант |лацінка = Jasmant |арыгінал = Asmunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ашка|Asc]] + [[Мунд|Munt]] <br> [[Ас (імя)|Asi]] + Munt |варыянт = Асмонт, Ашмонт, Ясмонт, Яшмант, Есьмант, Есмант, Эсмунт, Эсмонд, Эсмант, Эсьмонт, Ешмант |вытворныя = [[Эйсімонт]] |зьвязаныя = }} '''Ясмант''' (''Асмонт'', ''Ашмонт'', ''Ясмонт'', ''Яшмант''), '''Есьмант''' (''Эсмунт'', ''Есмунт'', ''Эсмант'', ''Ешмант'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref name="Stemshaug-1982-117">Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) і Осмунт або Асмонт (Osmunt<ref name="Jónsson-1923-17">Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 17.</ref>, Osmont<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 351.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref><ref name="Jónsson-1923-17"/><ref name="Stemshaug-1982-117"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ашмонт германскаму імю Osmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osmund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Eschmund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ESCHMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de ESCHMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Назву Ясмунд (''Jasmund''), вытворную ад імя ''Ásmundr'', мае адзін з паўастравоў вострава [[Руген]]у ў [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]<ref>Eichler E. Onomastica Rugiana. Plädoyer für die Toponymie einer Insel // Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. Bd. 44, 2004. S. 37.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''kamienica Jego Mości Pana Jasmanta'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Jasmanta#v=snippet&q=Jasmanta&f=false S. 143].</ref>; ''Casimirus Jesmont'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Iesmont'' (1753 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Kazimierz Jeszmont'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jeszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Jesmunt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=400&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentius Jesmont… Helena Jesmontowna'' (1764—1786 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217"/>; ''Jakub Jeszmant'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 530.</ref>; ''[[Менск|Mińsk]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Esmunty, JM panów [[Эйсімонт|Eysmontów]]'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 67, 69.</ref>; ''Piotr Esmontt'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciskum Jasmontt'' (5 кастрычніка 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Elżbieta Petronela Jesmontt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Jesmontt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasmont'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jasmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Asmontowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Asmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Asmontowicz'' (1837 год)<ref>Dziennik Urzędowy Gubernii Augustowskiej. Nr. 22, 1837. S. 319.</ref>; ''Jerzy Aszmontowicz'' (1856 год)<ref>Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego. Nr. 43, 1856. S. 619.</ref>; ''Karol Esmunt'' (1866 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Adam Esmont'' (14 студзеня 1888 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Antonina Esmontowicz'' (1896 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; ''Felicyan Jeszmont'' (29 кастрычніка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>. == Носьбіты == * [[Асмунд]] ({{†}} па 946) — выхавальнік малалетняга [[Кіеўская Русь|кіеўскага]] князя [[Сьвятаслаў Ігаравіч|Сьвятаслава Ігаравіча]] * Есмунт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref> * Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref> * Аляксандар, Іван, Пётар, Сьцяпан і Фёдар Эсмонты — жыхары ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1—2.</ref> * Іван Яшмант — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 136].</ref> * Аляксандар Эсмонт — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref> * Аляксандар Эсьмонт (Эсьмант) — праваслаўны зь [[Віцебск]]у на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%202/page/n27/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 29.</ref> * Леанід Эсмонд (Эсманд) — каталік зь [[Лідзкі павет (Віленская губэрня)|Лідзкага павету]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №599 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358825?page=304 С. 9584].</ref> * Пелагея Есмантовіч (1883—1938) — [[Беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%8F_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1883) Есмантовіч Пелагея Нестараўна (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Андрэй Есьмантовіч (1883—?) — беларус зь [[Семежаў|Семежава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B9_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Есьмантовіч Андрэй Данілавіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Есмантовіч (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Есмантовіч Антон Марцінавіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Уладзіслаў Эсьмантовіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Жыткавічы|Жыткавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Эсьмантовіч Уладзіслаў Адамавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Васіль Асмантовіч (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Любань|Любані]]<ref>[https://partizany.by/partisans/129785/ Асмантович Василь Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Есьманты — [[койданаў]]скія [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў XVIII стагодзьдзі<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>. У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Эсмантаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Есьманты (Jeśmont) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 383.</ref>. Ясманты (Jasmont) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 91.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>. Эсьманты (Eśmont) і Эсмунты (Esmunt) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>. Есьманты, Ясманты або Яшманты (Jesmont, Jasmont, Jaszmont) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>. Эсманты (Esmont) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 120.</ref>. Есьмантовічы (Jeśmantowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 50.</ref>. [[Есімонтаўскія]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]]. Эсмант (Esmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Беларусь|Беларусі]] адзначаюцца прозьвішчы Асмантовіч, Ешмант, Эсмант, Эсмантовіч і Эшмантовіч<ref>Гурская Ю. А. К истории формирования древних фамилий: Эйсмонты // Карповские научные чтения: сб. науч. ст. Вып. 5: в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А. И. Головня (отв. ред.) [и др.] — Минск: «Белорусский Дом печати», 2011. С. 36—39.</ref>, на [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] — Есмант<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзьве ўвалокі пустога грунту Ясмонтоўшчызна (''Есмонтовщизна'') у [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскім ваяводзтве]] і Ясмонцкае (''Есмонтское'') староства ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 271.</ref>. На 1903 год існаваў [[засьценак]] Асмонтаўка ў Вількамірскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 69.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ашка|Аск]] * [[Ас (імя)|Аса]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай аск}} {{Імёны з асновай ас}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] lf8f0s6frlqgv533yjkdpxmggswo9ju 0 275976 2686209 2684236 2026-08-23T12:29:26Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686209 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бітаўт |лацінка = Bitaŭt |арыгінал = Bitold |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біць|Bitto]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Біталт, Петаўт, Пэтаўт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бітаўт''' (''Біталт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бідалд, Беталд або Біталд, пазьней Бэтэльт, Бідаўт або Бітаўт (Bidualdus<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. P. 157—158.</ref>, Betuald<ref>The Durham Liber Vitae: Linguistic commentary. — London, 2007. [https://books.google.by/books?id=dZ1CAQAAIAAJ&q=Betuald+Betweald&dq=Betuald+Betweald&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj43MyTwZCGAxWo9AIHHeBGCpcQ6AF6BAgHEAI P. 94].</ref><ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 381.</ref>, Betald, Bitold, Betelt<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Betelt#v=snippet&q=Betelt&f=false S. 30].</ref>, Bidaut<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 288.</ref><ref>Morlet M.-T. Étude d'anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 86.</ref>, Bidault<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/b/ B], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Bitaut<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b7.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 258, 487.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Біць|бід- (біт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Біцейка]], [[Біцель]], [[Біцін]]; германскія імёны Bettika, Bydilo, Bitinus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] beodan 'чакаць, спадзявацца'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 57.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае паходжаньне імя Бітаўт сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бітаўт: ''Bitawte'' (1347 год)<ref name="Trautmann-1925-19">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bitawte+Bytout#v=snippet&q=Bitawte%20Bytout&f=false S. 19].</ref>; ''Bytout'' (1396 год)<ref name="Trautmann-1925-19"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Битовту осмъ чоловековъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''Битовту его люди [[Доман]]овичи а [[Войдат (імя)|Воидатъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref> (1440—1492 гады); ''Битовъта [[Гінтаўт|Кинътовътовича]]… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''ego nobilis Bogdan Bytholthowicz'' (1483 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 390.</ref>; ''Богдану Битовътовичу а Римъку Васковичу по возу соли з мыта берестеиского'' (7 жніўня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 66.</ref>; ''Ego vero suprafatus Bogdan Bytholtowycz'' (8 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 515.</ref>; ''боярынь нашъ Богданъ Битовътовичъ'' (22 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''з Мемижи… Миколаи Битовтович — 3 кони… Щастныи Битовтович — кон. Юрии Битовтович — кон.'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 89.</ref>; ''Щасныи Битовтя 2 кони. Миколаи Битовтевич кон.''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Богдан Битовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 86.</ref> (1528 год); ''боярыни господарская Яновая Битовътовичъ Святохна'' (21 красавіка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 84.</ref>; ''отъ земянина господаръского Миколая Миколаевича Битовтовича'' (19 лістапада 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 73.</ref>; ''miedzy borem Krzysztofa Bohuszewicza a Jura Bitoltowicza… ku granicy ziemian j. k. m. Krzysztofa Bohuszewicza y Jura Bitołtowicza… a Jura Bitołtowicza'' (30 ліпеня 1560 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 142—144.</ref>; ''Размусъ Юрьевичъ Битовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AE%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AE%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 538].</ref>, ''з ыменья Битовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 669].</ref>; ''продку его неякому Битовъту [[Гінтаўт|Кинътовътовичу]]… Битовъта… Битовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''Andrzej Łukaszewicz Bitowt'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 78.</ref>; ''Jan Bittowtt'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 320.</ref>; ''Nikodem Petowtt'' (1764 год)<ref>Volumina Legum: przedruk zbioru praw staraniem xx. pijarów w Warszawie, od roku 1732 do roku 1782 wydanego. T. VII. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fNpbAAAAcAAJ&q=%40Petowtt#v=snippet&q=%40Petowtt&f=false S. 68].</ref>; ''Prezydent Grodzki Upit. Stanisław Bitowtt'' (1824 год)<ref>Kuryer Litewski. Nr. 31, 1824. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qkZJAAAAcAAJ&q=%40Bitowtt#v=snippet&q=%40Bitowtt&f=false S. 6].</ref>; ''Józefa Bytowt'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bytowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бітаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Шчасны Бітаўця і Мікалай Бітаўтавіч — [[Меміж|меміскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Бітаўтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Юзэф і Нікадзім [[Кляўз|Кляўсы]] Петаўты — электары караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ад [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]]<ref>Elektorów Poczet kłórzy niegdyś głosowali na elektóv. — Lwów, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rEhfAAAAcAAJ&q=Petowt+Klaus#v=snippet&q=Petowt%20Klaus&f=false S. 267].</ref> * Ануфры Бітаўт (''Onufrius Bittowt'') — служка канцылярыі [[Магілёўская архідыяцэзія (гістарычная)|Магілёўскай архідыяцэзіі]] на 1810 год<ref>[https://petergen.com/bovkalo/sp/mohylow1810.html Католическое духовенство Могилевской епархии 1810 г.], Сайт Александра Александровича Бовкало</ref> * Фэлікс Бітаўт (1902—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Міхалішкі|Міхалішкаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260814223647/https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_ran32465103/ Битовт Фелекс (Феликс) Ваценд.], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Тацяна Бітаўт (1918—?) — удзельніца Другой сусьветнай вайны зь [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/sm-person_guk1064391407/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D79a8bd4178ac632346669033893f1e9eb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26last_name%3D%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82& Битовт Татьяна Витальевна], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Віктар Бытаўт (Бітаўт{{Заўвага|Бацька — Пётар Бітаўт}}; 1925—?) — удзельнік Другой сусьветнай вайны з [[Кобрынь|Кобрыню]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_donesenie56130922/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D79a8bd4178ac632346669033893f1e9eb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D40834%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1%26last_name%3D%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%26place_birth%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%26place_birth_parent_names%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F& Бытовт Виктор Петрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Бітаўты-Александровічы, Бітаўты (Bitowt, Bittowt, Bitofft<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 1. — Warszawa, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ryQ2AQAAMAAJ&q=Bitowt%2C+Bittowt%2C+Bitofft#v=snippet&q=Bitowt%2C%20Bittowt%2C%20Bitofft&f=false S. 222].</ref>) і Бітаўтовічы гербу [[Грыф (герб)|Грыф]]<ref name="Gajl-2003-260">Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 260.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія родя<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бітальдовічы (Bitoldowicz) гербу [[Гадземба]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref name="Gajl-2003-260"/>. У акце Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся Петаўт (Петовт)<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 613].</ref>. Бітаўт (Bitowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1621 і 1727<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 24.</ref> гадох упамінаўся маёнтак Бітаўтавічы ў [[Троцкі павет|Троцкім павеце]]<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 35.</ref>. На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе вёска [[Бітаўтаны]]. == Глядзіце таксама == * [[Біць|Біта]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай бід}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] cz86u3hag2iiynt97t15r9w5yxfnvtm 0 276556 2686214 2569562 2026-08-23T12:34:17Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686214 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бэйнары |Лацінка = Bejnary |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Бэйнараў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] |Сельсавет = [[Мяжанскі сельсавет (Браслаўскі раён)|Мяжанскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 9 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 40 |Шырата сэкундаў = 41 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 41 |Даўгата сэкундаў = 28 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Бэйна́ры'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Рычы (возера)|Рычы]]. Уваходзяць у склад [[Мяжанскі сельсавет (Браслаўскі раён)|Мяжанскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Бэйнар}} Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -бейн- (-байн-) ([[Імёны ліцьвінаў|імя]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. == Насельніцтва == * 1921 год — 14 чалавек<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. VII, cz. II: Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923. S. 4.</ref>. * 1938 год — 1 чалавек<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 4.</ref>. * 2009 год — 9 чалавекі == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Мяжанскі сельсавет (Браслаўскі раён)}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] [[Катэгорыя:Мяжанскі сельсавет (Браслаўскі раён)]] 5uqv78lhk2zy1hne606aqwonmnfx4ir 0 276569 2686205 2678246 2026-08-23T12:25:57Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686205 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Вештарты |Лацінка = Vieštarty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вештартаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Пастаўскі раён|Пастаўскі]] |Сельсавет = [[Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)|Навасёлкаўскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 3 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 03 |Шырата сэкундаў = 05 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 01 |Даўгата сэкундаў = 22 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Ве́штарты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Лучайка (прыток Мядзелкі)|Лучайкі]]. Уваходзяць у склад [[Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)|Навасёлкаўскага сельсавету]] [[Пастаўскі раён|Пастаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вештарт}} Вестард або Вістард (Westhard<ref name="Morlet-1985-484">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 484.</ref>, Guistardus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Kremer-1972-235">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 235.</ref><ref name="Morlet-1985-484"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віст|-віст- (-вест-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вістэла]], [[Віштэнь]], [[Вештар]]; германскія імёны Wistila, Wisten, Wistarius) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *wist<ref name="Kremer-1972-235"/>, германскага west 'захад'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=West+Vesta#v=snippet&q=West%20Vesta&f=false S. 1560].</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. == Насельніцтва == * 1921 год — 63 чалавекі<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. VII, cz. II: Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923. S. 27.</ref>. * 1931 год — 47 чалавек<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 39.</ref>. * 2009 год — 3 чалавекі == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] [[Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)]] kujqid2qsowcp9oy0mr7pmpvbvz3pik 0 276594 2686198 2574917 2026-08-23T11:59:44Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686198 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дохнары |Лацінка = Dochnary |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Дохнараў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Полацкі раён|Полацкі]] |Сельсавет = [[Бельскі сельсавет (Полацкі раён))|Бельскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 39 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 39 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Дохнары'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля [[Дахнарскае возера|Дахнарскага возера]]. Уваходзяць у склад [[Бельскі сельсавет (Полацкі раён)|Бельскага сельсавету]] [[Полацкі раён|Полацкага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Насельніцтва == * 2009 год — 23 чалавекі == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Бельскі сельсавет}} {{Полацкі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Полацкага раёну]] [[Катэгорыя:Бельскі сельсавет]] tsd1b85hmykyqxu0joq3g2xc9d2cu8l 0 276687 2686229 2466169 2026-08-23T12:53:21Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686229 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дармантова |Лацінка = Darmantova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Дармантова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Докшыцкі раён|Докшыцкі]] |Сельсавет = [[Бярозкаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)|Бярозкаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 44 |Шырата сэкундаў = 30 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 45 |Даўгата сэкундаў = 15 |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Дармантова'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — вёска ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Поня|Поні]]. Уваходзіць у склад [[Бярозкаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)|Бярозкаўскага сельсавету]] [[Докшыцкі раён|Докшыцкага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Дармонт|Дзірмант}} Дармунд, Дормунд або Тормунд, пазьней Дармонт (Darmundus, Dormundus<ref>Inquisitionum Ad Capellam Domini Regis Retornatarum, Quae in Publicis Archivis Scotiae Adhuc Servantur, Abbreviatio. Vol. 3, 1816. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ch1DAAAAcAAJ&q=dormundus#v=snippet&q=dormundus&f=false P. 35, 59].</ref><ref>The Register of the Great Seal of Scotland, A.D. 1424—1513. — Edinburgh, [https://books.google.by/books?hl=ru&id=koYHWg0FvyYC&q=dormundus#v=snippet&q=dormundus&f=false P. 938, 960]</ref>, Tormund<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Tormund Tormund], Nordic Names</ref>, Þormundr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 234.</ref>, Dormont<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/t/ T], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref><ref name="Vroonen-1957"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Тарвід]], [[Турвін]]; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Турмонт германскаму імю Thorismund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Насельніцтва == * 1909 год — 61 чалавек<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 51.</ref> * 2009 год — 9 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Бярозкаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)}} {{Докшыцкі раён}} [[Катэгорыя:Бярозкаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну]] pv5livnneqbk26j8rhsnid3ypt8c41k 0 276696 2686213 2569552 2026-08-23T12:32:59Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686213 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Эйвідавічы |Лацінка = Ejvidavičy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Эйвідавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] |Сельсавет = [[Далёкаўскі сельсавет|Далёкаўскі]] |Пасялковы савет = |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 8 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 40 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 55 |Даўгата сэкундаў = 34 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Эйві́давічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Янка|Янкі]]. Уваходзяць у склад [[Далёкаўскі сельсавет|Далёкаўскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Эйвід}} Эйвід (Övid) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/%C3%96vid Övid], Nordic Names</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/%C3%96vidher Övidher], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Эйвід азначае «лязо моцы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 36 чалавек * 2010 год — 8 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Далёкаўскі сельсавет}} {{Браслаўскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]] [[Катэгорыя:Далёкаўскі сельсавет]] 8dqdnifla3143c9yc1gsng6bfi1brp2 0 276733 2686224 2461952 2026-08-23T12:46:23Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686224 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Гейсманты |Лацінка = Giejsmanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Гейсмантаў |Назва летувіскай мовай = Geismantai |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Віленскі павет|Віленскі]] |Раён = [[Салечніцкі раён|Салечніцкі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 11 |Шырата сэкундаў = 13.20 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 57 |Даўгата сэкундаў = 10.80 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Гейсманты''' ({{мова-lt|Geismantai|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Думбля|Думблі]]. Уваходзяць у склад Калесьніцкага староства [[Салечніцкі раён|Салечніцкага раёну]] [[Віленскі павет|Віленскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Гезімунд (імя)}} Гайсмунд, Гесімунд, Гісімунд, Гісмунд, Гісмонд або Гесмонда (Gaismunds<ref name="Gamillscheg-1936-119">Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 119.</ref>, Gesimund, Gisimund, Gismund, Gismondus<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Gismondus#v=snippet&q=Gismondus&f=false S. 29].</ref><ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Gis+mondus#v=snippet&q=Gis%20mondus&f=false S. 40].</ref><ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 14.</ref>, Gesmondo<ref>Cortesão A. A. Onomástico medieval português. — Lisboa, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8YFHAQAAMAAJ&q=Gesmondo#v=snippet&q=Gesmondo&f=false P. 152].</ref><ref name="Andrade-Cernadas-1995-255">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=mF5pAAAAMAAJ&q=%22Gesmondo%22+tombo&dq=%22Gesmondo%22+tombo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHwbmb4KSKAxWQgP0HHTOPNB4Q6AF6BAgHEAI P. 255].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>) і Мундыгіс (Mundegis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 415.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gesimund+Gismund#v=snippet&q=Gesimund%20Gismund&f=falseI S. 646].</ref><ref name="Gamillscheg-1936-119"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-255"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт|Гіжбэрт]]; германскія імёны Geske, Gesela, Gisbert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. == Насельніцтва == * 1866 год — 35 чалавек<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/548 S. 548].</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Віленскага павету (Летува)]] styxkj6ey49lam4ik44dmzdbub9kzbf 0 276893 2686242 2489289 2026-08-23T13:03:26Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686242 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Жытамонт |Лацінка = Žytamont |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Жытамонту |Назва летувіскай мовай = Žitamantas |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Ігналінскі раён|Ігналінскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 24 |Шырата сэкундаў = 36.9 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 11 |Даўгата сэкундаў = 9.6 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Жытамонт''' ({{мова-lt|Žitamantas|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], на рацэ [[Ёдупа|Ёдупе]]. Уваходзяць у склад Відзіскага староства [[Ігналінскі раён|Ігналінскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Жытмунт}} Сідзімунд (Sidimund, Sidimundus<ref name="Köbler-1989">[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sidimund#v=snippet&q=Sidimund&f=false S. 1316].</ref><ref name="Köbler-1989"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сіт (імя)|сід- (сіт-, зыд-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіціла]], [[Жыдавін]], [[Сыдэр]]; германскія імёны Sitil, Sidewine, Sidierius) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sidus 'звычай, нораў'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 196.</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. уваходзілі ў склад Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|14к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/913 S. 913].</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 14 чалавек<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 269.</ref>. * 1931 год — 22 чалавекі<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 45.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] d3jhdkdr5p37atau35gf79bdioq146q 0 276902 2686210 2605576 2026-08-23T12:30:04Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686210 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Альгердава |Лацінка = Algierdava |Статус = былы хутар |Назва ў родным склоне = Альгердава |Назва летувіскай мовай = Algirdavas |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Віленскі павет|Віленскі]] |Раён = [[Сьвянцянскі раён|Сьвянцянскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 56 |Шырата сэкундаў = 45.6 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 48 |Даўгата сэкундаў = 10.8 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Альгердава''' ({{мова-lt|Algirdavas|скарочана}}) — былы [[хутар]] у [[Летува|Летуве]], каля возера [[Каркажыкі (возера)|Каркажышкаў]]. Уваходзіла ў склад Падбродзкага староства [[Сьвянцянскі раён|Сьвянцянскага раёну]] [[Віленскі павет|Віленскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Альгерд (імя)}} Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd<ref name="Seibicke-1996-80">Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+adalgard&dq=algerd+adalgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].</ref>, Algeard<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref><ref>[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name</ref><ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]</ref><ref name="Fleming-1998-74-101">Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&pg=PA101&dq=%22Algeard%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Algeard%22&f=false P. 74, 101].</ref>, Algerðr<ref>Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gvWmhGW4sFwC&q=Algerdr#v=snippet&q=Algerdr&f=false S. 97].</ref><ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.</ref>, Algerde<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Algert<ref>Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0VAJAAAAQAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 180].</ref><ref name="Brons-1877-26">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 26].</ref>, Algerth<ref name="Brons-1877-26"/>, Olgard<ref>Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&q=Olgard+gard&dq=Olgard+gard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].</ref>, Algardus<ref name="Krause-1856-39">Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bL1bAAAAcAAJ&q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&q=Algardus%2C%20Halgardus&f=false S. 39].</ref>, Algard<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>, Algardis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref><ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.</ref>, Algart<ref>Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=+Algart+#v=snippet&q=Algart&f=false S. 14, 58].</ref>, Olgart<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.</ref>, Hallgerðr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&q=Hall%20%22gerdr%22&f=false S. 38, 141].</ref>, Hallgerd<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.</ref>, Halgerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=halgerd+halgard&dq=halgerd+halgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].</ref>, Halgardus<ref name="Krause-1856-39"/>, Holgerd<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.</ref>, Algiert<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Allcard<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&q=Allcard%20Alcheard&f=false P. 218].</ref>, Allegaert<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=allegaert+adalgardis&pg=PA127&printsec=frontcover P. 127].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 167].</ref><ref name="Seibicke-1996-80"/><ref name="Fleming-1998-74-101"/><ref name="Morlet-1971-16"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref> або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')<ref name="Supieranskaja-2005-168">Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Альгерд адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Olgerd%20gard#v=snippet&q=Olgerd%20gard&f=false S. 92]</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 5 чалавек<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 278.</ref> * 1931 год — 6 чалавек<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 52.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Віленскага павету (Летува)]] d3qjzlb9t1psc4q3xaxyg1d2hc3wqj0 0 277062 2686260 2464109 2026-08-23T13:17:20Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686260 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Эймонцішкі |Лацінка = Ejmonciški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Эймонцішкаў |Назва летувіскай мовай = Eimantiškis |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Віленскі павет|Віленскі]] |Раён = [[Вількамірскі раён|Вількамірскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 19 |Шырата сэкундаў = 19.2 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 18 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Эймонцішкі''' ({{мова-lt|Eimantiškis|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Сьвятая (рака)|Сьвятой]]. Уваходзяць у склад Жмуйдкаўскага староства [[Вількамірскі раён|Вількамірскага раёну]] [[Віленскі павет|Віленскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Эймант}} Аймунд, Эймунд або Эймунт, пазьней Аймонт (Aimundus<ref name="SMP-1967-26">Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 26.</ref>, Eymundr<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=%40Eymundr#v=snippet&q=%40Eymundr&f=false P. 110].</ref>, Eimunt, Eymunt, Eymond<ref name="Debrabandere-1999-346">Debrabandere F., Gysseling M. Persoonsnamen in Hulster Ambacht, 1300—1400: Persoonsnamen in de vier ambachten, 14e en 15e eeuw // Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie: Overdrukken van de Vlaamse Afdeling. 4 (1999). P. 346.</ref>, Eimond<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Eimond,+Eimund&dq=Eimond,+Eimund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwizjIWshOWFAxUknP0HHb5qDXAQ6AF6BAgHEAI S. 105].</ref>, Aimont<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=aimont+agimundus&pg=PA137&printsec=frontcover P. 137].</ref>, Aymont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt+ei+ey#v=snippet&q=Asmunt%20ei%20ey&f=false S. 54].</ref><ref name="SMP-1967-26"/><ref name="Debrabandere-1999-346"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйгінт]], [[Эйман]]; германскія імёны Eygerd, Eigint, Eimann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Эймонт азначае «гарлівае лязо»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Аймант германскаму імю Agimund (Ekkimunt) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Эймонцішкі ўваходзілі ў склад Вількамірскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/318 S. 318].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 17 чалавек у двух [[фальварак|фальварках]] Эймонцішках і 9 чалавек у [[засьценак|засьценку]] Эймонцішках<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 147.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Віленскага павету (Летува)]] azph0l1mngpb5zkrrzj6eb8a0xgg1sf 0 277087 2686441 2464210 2026-08-23T19:54:39Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686441 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Даўбарышкі |Лацінка = Daŭbaryški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарышкаў |Назва летувіскай мовай = Daubariškės |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 56.4 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 0 |Даўгата сэкундаў = 43.2 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Даўбарышкі''' ({{мова-lt|Daubariškės|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля возера [[Абісава]]. Уваходзяць у склад [[Салоцкае староства|Салоцкага староства]] [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 53 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 203.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] 0sl2awgbslqf7z3qiwhao75nomlwdjf 0 277166 2686221 2464917 2026-08-23T12:42:01Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686221 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Вісманты}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Вісманты |Лацінка = Vismanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вісмантаў |Назва летувіскай мовай = Vismantai |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Шавельскі павет|Шавельскі]] |Раён = [[Пакройскі раён|Пакройскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 52 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 41 |Даўгата сэкундаў = 27.6 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Вісманты''' ({{мова-lt|Vismantai|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Кроя|Кроі]]. Уваходзяць у склад Разалінскага староства [[Пакройскі раён|Пакройскага раёну]] [[Шавельскі павет|Шавельскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вісімонт}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref>, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Morlet-1971-228"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Вісманты ўваходзілі ў склад Шавельскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|13к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/607 S. 607].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 272 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 376.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Шавельскага павету]] imxpui61t7hb4pl10ukde6o6itj2vdx 0 277188 2686217 2595857 2026-08-23T12:38:05Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686217 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Відманты |Лацінка = Vidmanty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Відмантаў |Назва летувіскай мовай = Vydmantai |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Цельшаўскі павет|Цельшаўскі]] |Раён = [[Цельшаўскі раён|Цельшаўскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 45 |Шырата сэкундаў = 36 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 16 |Даўгата сэкундаў = 26.4 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Відманты''' ({{мова-lt|Vydmantai|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Рэшкета|Рэшкеты]]. Уваходзяць у склад Варнеўскага староства [[Цельшаўскі раён|Цельшаўскага раёну]] [[Цельшаўскі павет|Цельшаўскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Відзімонт (імя)}} Відумунд, Відзімунд, Відмунд або Відзімунт, пазьней Відымонд (*Widumunduz<ref name="Peterson-2004-34">Peterson L. [https://www.isof.se/download/18.7854edc917c1170935619ca3/1633884603245/urnordiska-personnamn.pdf Lexikon över urnordiska personnamn]. — Uppsala, 2004. S. 34.</ref>, Widimund<ref name="Quak-2012-92">Quak A. Het Friese karakter van Noord-Holland op basis van de oudste persoonsnamen // It Beaken: meidielingen fan de Fryske Akademy. 74 (1/2), 2012. S. 92.</ref>, Vidmund, Widmund<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Widmund#v=snippet&q=Widmund&f=false P. 486].</ref><ref name="Peterson-2004-34"/><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Widmund Widmund], Nordic Names</ref>, Vidhmund<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Widimunt{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Widimuntheim}}<ref>Remmers A. Von Aaltukerei bis Zwischenmooren. Die Siedlungsnamen zwischen Dollart und Jade. — Leer, 2004. [https://www.google.by/books/edition/Von_Aaltukerei_bis_Zwischenmooren/_C5oAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Widimunt%22&dq=%22Widimunt%22&printsec=frontcover S. 246].</ref>, Widimond<ref name="Haubrichs-1986-81">Haubrichs W. Die Tholeyer Abtslisten des Mittelalters philologische, onomastische und chronologische Untersuchungen. — Saarbrücken, 1986. [https://www.google.by/books/edition/Die_Tholeyer_Abtslisten_des_Mittelalters/awMRAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Widimond%22&dq=%22Widimond%22&printsec=frontcover S. 81].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vidmund+Widimuntheim+#v=snippet&q=Vidmund%20Widimuntheim&f=false S. 1572].</ref><ref name="Haubrichs-1986-81"/><ref name="Peterson-2004-34"/><ref name="Quak-2012-92"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Від (імя)|-від-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзіман]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widiman, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Відзімонт азначае «моц гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Мантывід (імя)|Монтвід]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20, 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Відмант германскаму імю Witmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Відманты ўваходзілі ў склад Цельшаўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|13к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/290 S. 290].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 144 чалавек<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 464.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Цельшаўскага павету]] 3ycvu3rz7r3vs70bxwm2jezo0zme0dk 0 277197 2686227 2464852 2026-08-23T12:51:38Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686227 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Гірмонтышкі |Лацінка = Girmontyški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Гірмонтышкаў |Назва летувіскай мовай = Girmantiškė |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Цельшаўскі павет|Цельшаўскі]] |Раён = [[Цельшаўскі раён|Цельшаўскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 49 |Шырата сэкундаў = 8.4 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 19 |Даўгата сэкундаў = 37.2 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Гірмонтышкі''' ({{мова-lt|Girmantiškė|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Вірвіта|Вірвіты]]. Уваходзяць у склад Варнеўскага староства [[Цельшаўскі раён|Цельшаўскага раёну]] [[Цельшаўскі павет|Цельшаўскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Германт}} Гермунт, Гермунд, Гарымунд, Гірмунд або Кермунт, пазьней Герамант, Гермонт або Гірмонт (Germunt, Germund, Germundus<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Germundus#v=snippet&q=Germundus&f=false S. 569].</ref>, Garimund, Girmund, Girmunt<ref name="Morlet-1971-100">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 100.</ref>, Kermunt, Geromont<ref name="Gottschald-1982-207">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA207&dq=Geromont+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiR1cmjstCCAxVP4aQKHRezDbIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Geromont%20namenkunde&f=false S. 207].</ref>, Germont<ref name="Carnoy-1953-52">Carnoy A. Origines des noms de familles en Belgique. — Louvain, 1953. P. 52.</ref><ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Girmont<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.</ref>, Germend<ref name="Knudsen-1948-359">Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 359.</ref>, Gierminndt<ref name="Knudsen-1948-359"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Girmund#v=snippet&q=Girmund&f=false S. 583, 603].</ref><ref name="Carnoy-1953-52"/><ref name="Morlet-1971-100"/><ref name="Gottschald-1982-207"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Гервід]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Gervida, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Германт германскаму імю Germund<ref>Schmittlein R. T.J.M. van Els : The Kassel manuscript of Bede’s «Historia ecclesiastica gentis Anglorum» and its old english material, Assen 1972 // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1973. P. 305.</ref>, якое ўпамінаецца ў VIII ст. і часта сустракаецца ў дакумэнтах VIII—XIX стагодзьдзяў, сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 84.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Гірмонтышкі ўваходзілі ў склад Цельшаўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|13к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/501 S. 501].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 44 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 468.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Цельшаўскага павету]] 8wczeo1ug2dpk9wolbnockdd8zasb9q 0 277210 2686277 2464945 2026-08-23T14:01:51Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686277 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Контаўты |Лацінка = Kontaŭty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Контаўтаў |Назва летувіскай мовай = Kantautai |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Таўроскі павет|Таўроскі]] |Раён = [[Шылэльскі раён|Шылэльскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 34.8 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 13 |Даўгата сэкундаў = 19.2 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Контаўты''' ({{мова-lt|Kantautai|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Віркула|Віркулы]]. Уваходзяць у склад Лаўкоўскага староства [[Шылэльскі раён|Шылэльскага раёну]] [[Таўроскі павет|Таўроскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Контаўт (імя)}} Гунталд, Гонталд або Конталд, пазьней Кантальда, Кантальды, Гонтаўд або Гонтаўт (Guntald, Gontald, Contaldus<ref>Die Bischöfe von Gurk 1072—1822. — Klagenfurt, 1969. [https://books.google.by/books?id=iirSAAAAMAAJ&q=contaldus&dq=contaldus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjth_z4w47_AhV9xQIHHeM-B7kQ6AF6BAgDEAI S. 156].</ref>, Contaldo<ref name="Piel-Kremer-1976-164">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://www.google.by/books/edition/Hispano_gotisches_Namenbuch/OwkWAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&dq=%22Gontualdo,%22+Contaldo&printsec=frontcover S. 164].</ref>, Contaldi<ref name="Arcamone-1986-28">Arcamone M. G. Cognomi da antroponimi di origine germanica in Campania // Annali dell’Istituto Universitario Orientale di Napoli. Sezione Germanica. 28—29, 1985—1986. P. 28.</ref>, Gontaud<ref name="Felecan-2014">Felecan O., Felecan D. Unconventional Anthroponyms: Formation Patterns and Discursive Function. — Cambridge Scholars Puslishing, 2014. [https://books.google.by/books?id=Ei9QBwAAQBAJ&pg=PA49&dq=%22Gontaut%22+Gontald&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJ27eV_smJAxX1wAIHHeLTMB4Q6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22Gontaut%22%20Gontald&f=false P. 49—51].</ref>, Gontault<ref>Mackel E. Die germanischen Elemente in der französischen und provenzalischen Sprache. — Heilbronn, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=s5uZAcm52MsC&q=Gontault#v=snippet&q=Gontault&f=false S. 23].</ref>, Gontaut<ref name="Felecan-2014"/><ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Gontaut#v=snippet&q=Gontaut&f=false P. 198].</ref>) і Вальдэгунда (Waldegundis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Guntald%2C+Gontald#v=snippet&q=Guntald%2C%20Gontald&f=false S. 709].</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-164"/><ref name="Arcamone-1986-28"/><ref name="Felecan-2014"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Гонтаўт германскаму імю Gontald сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Контаўт (Kontowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Контаўты ўваходзіла ў склад Цельшаўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/118 S. 118].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 24 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 479.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Таўроскага павету]] 67kk9jr8c18lor511x96cu3pntnkrix 0 277215 2686249 2604853 2026-08-23T13:07:35Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686249 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Нармонты |Лацінка = Narmonty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Нармонтаў |Назва летувіскай мовай = Narmantai |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Клайпедзкі павет|Клайпедзкі]] |Раён = [[Крэтынскі раён|Крэтынскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 56 |Шырата хвілінаў = 6 |Шырата сэкундаў = 36 |Даўгата градусаў = 21 |Даўгата хвілінаў = 27 |Даўгата сэкундаў = 32.4 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Нармонты''' ({{мова-lt|Narmantai|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Эрла|Эрлы]]. Уваходзяць у склад [[Імбары|Імбарскага]] староства [[Крэтынскі раён|Крэтынскага раёну]] [[Клайпедзкі павет|Клайпедзкага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Нарымонт (імя)}} Нормунд або Нормунт (Normundus<ref name="Gerchow-1988-401">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 401.</ref>, Normund, Normunt<ref>Nohr A. Versuch eines Beitrags zur Deutung von geographischen Namen Völker und Personennamen // Zeitschrift für wissenschaftliche Geographie unter Mitberücksichtigung d. höheren geographischen Unterrichts. Bd. 7. — Weimar, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vAwOC_9KFR0C&q=Normunt#v=snippet&q=Normunt&f=false S. 319].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-401"/><ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 190.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Normund Normund], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Нарымонт азначае «захаваньне палкасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Нармонт германскаму імю Nor(d)mund (*Norimund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 203.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. Нармонты ўваходзілі ў склад Цельшаўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/370 S. 370].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 157 чалавек<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 488.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Клайпедзкага павету]] fymdtjqqa0p9cslian63pox1f5l3pdc 2686253 2686249 2026-08-23T13:09:45Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686253 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Нармонты |Лацінка = Narmonty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Нармонтаў |Назва летувіскай мовай = Narmantai |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Клайпедзкі павет|Клайпедзкі]] |Раён = [[Крэтынскі раён|Крэтынскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 56 |Шырата хвілінаў = 6 |Шырата сэкундаў = 36 |Даўгата градусаў = 21 |Даўгата хвілінаў = 27 |Даўгата сэкундаў = 32.4 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Нармонты''' ({{мова-lt|Narmantai|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Эрла|Эрлы]]. Уваходзяць у склад [[Імбары|Імбарскага]] староства [[Крэтынскі раён|Крэтынскага раёну]] [[Клайпедзкі павет|Клайпедзкага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Нарымонт (імя)}} Нормунд або Нормунт (Normundus<ref name="Gerchow-1988-401">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 401.</ref>, Normund, Normunt<ref>Nohr A. Versuch eines Beitrags zur Deutung von geographischen Namen Völker und Personennamen // Zeitschrift für wissenschaftliche Geographie unter Mitberücksichtigung d. höheren geographischen Unterrichts. Bd. 7. — Weimar, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vAwOC_9KFR0C&q=Normunt#v=snippet&q=Normunt&f=false S. 319].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-401"/><ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 190.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Normund Normund], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Нарымонт азначае «захаваньне палкасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Нармонт германскаму імю Nor(d)mund (*Norimund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 203.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. Нармонты ўваходзілі ў склад Цельшаўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/370 S. 370].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 157 чалавек<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 488.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Клайпедзкага павету]] 6ogo2vmkaq31lernqbryg1mkercfcpd 0 277218 2686222 2464944 2026-08-23T12:42:12Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686222 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Вісмонтышкі |Лацінка = Vismontyški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вісмонтышкаў |Назва летувіскай мовай = Vismantiškė |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Таўроскі павет|Таўроскі]] |Раён = [[Шылэльскі раён|Шылэльскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 31 |Шырата сэкундаў = 48 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 27 |Даўгата сэкундаў = 57.6 |Назва мапы = |Варыянт мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Вісмонтышкі''' ({{мова-lt|Vismantiškė|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Акмяна (рака)|Акмяны]]. Уваходзяць у склад Калтынянскага староства [[Шылэльскі раён|Шылэльскага раёну]] [[Таўроскі павет|Таўроскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вісімонт}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref>, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Morlet-1971-228"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Вісмонтышкі ўваходзілі ў склад Расенскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|13к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/607 S. 607].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 26 чалавек<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 525.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Таўроскага павету]] sv46blio9v9i4q1n80z3wm31612h5mn 0 277258 2686200 2574881 2026-08-23T12:23:15Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686200 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўнары}} {{Населены пункт/Польшча |Назва = Даўнары |Лацінка = Daŭnary |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўнараў |Назва на мове краіны = Downary |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Падляскае ваяводзтва|Падляскае]] |Павет = [[Монькаўскі павет|Монькаўскі]] |Гміна = [[Гонядзь (гміна)|Гонядзь]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 26 |Шырата сэкундаў = 17 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 41 |Даўгата сэкундаў = 21 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўнары''' ({{мова-pl|Downary|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], каля ракі [[Бобра|Бобры]]. Уваходзяць у склад [[Гонядзь (гміна)|гміны Гонядзь]] [[Монькаўскі павет|Монькаўскага павету]] [[Падляскае ваяводзтва|Падляскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Доўнар (імя)}} Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref name="Kruken-1995">Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref><ref name="Kruken-1995"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>. Германскае імя Douwner адзначалася ў [[Быдгашч]]ы<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Даўнары ўваходзілі ў склад Беластоцкага павету Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/136 S. 136].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/435 S. 435].</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 398 чалавек<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 38.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Монькаўскі павет}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Монькаўскага павету]] 3pphaie2904lfjlxgmafqzmvdgiwac9 0 278147 2686245 2571726 2026-08-23T13:04:56Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686245 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Расея |Назва = Сімонтаўка |Лацінка = Simontaŭka |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Сімонтаўкі |Арыгінальная назва = |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Суб’ект фэдэрацыі = [[Бранская вобласьць]] |Від раёну = |Раён = [[Мглінскі раён|Мглінскі]] |Від паселішча = |Паселішча = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 02 |Шырата сэкундаў = 30 |Даўгата градусаў = 32 |Даўгата хвілінаў = 46 |Даўгата сэкундаў = 15 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Сімонтаўка''' — [[сяло]] ў [[Расея|Расеі]], у міжрэччы [[Іпуць|Іпуці]] і [[Унеча (рака)|Ўнечы]]. Цэнтар сельскага паселішча [[Мглінскі раён|Мглінскага раёну]] [[Бранская вобласьць|Бранскай вобласьці]]. Сімонтаўка — сяло [[Старадубскі павет|гістарычнай Старадубшчыны]], на [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічнай тэрыторыі беларусаў]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Эйсімонт}} Эйсэнмунд або Эйсмунд (Eisenmund, Eismund<ref name="Rymut-1999-178">Rymut K. Nazwiska Polaków: słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. — Kraków, 1999. [http://www.genezanazwisk.pl/content/ejsmond S. 178]{{Недаступная спасылка|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22eisenmund%22+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi78N_1yPCBAxXeg_0HHbpaB60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22eisenmund%22%20namenkunde&f=false S. 170].</ref><ref name="Rymut-1999-178"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ісавін]], [[Ізмунт]]; германскія імёны Isbodus, Isovin, Ismund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Эйсмант германскаму імю Eismund сьцьвердзіў польскі спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] [[Казімер Рымут]]<ref name="Rymut-1999-178"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Эйсмант (Ejsmont) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: ''в Есимонтовку'' (1708 год)<ref>Рукописи Церковно-археологического музея Императорской Киевской духовной академии. — Саратов, 1916. [https://books.google.by/books?id=9Q5aAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D1%83&dq=%D0%95%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJqYCm7suDAxUogP0HHR8TBA0Q6AF6BAgHEAI С. 211].</ref>; ''с. Есимонтовку'' (1729 год)<ref>Описание старой Малоросиии. Т. 1. — Киев, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nII1AQAAMAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D1%83#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D1%83&f=false С. 346].</ref>. == Насельніцтва == * 1904 год — 1208 чалавек<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 152.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Мглінскага раёну]] tgdvzqerg1nxgah2zmetg4c87bjlw7g 0 278243 2686302 2471391 2026-08-23T14:37:40Z ~2026-46133-51 99665 /* Назва */ 2686302 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Сурвілі |Лацінка = Survili |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Сурвіляў |Назва на мове краіны = Surwile |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскае ваяводзтва]] |Павет = [[Вэнгажэўскі павет|Вэнгажэўскі]] |Гміна = [[Гміна Вэнгажэва|Вэнгажэва]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 10 |Шырата сэкундаў = 50 |Даўгата градусаў = 21 |Даўгата хвілінаў = 34 |Даўгата сэкундаў = 33 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Сурвілі''' ({{мова-pl|Surwile|скарочана}}, {{мова-de|Serwillen|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], каля ракі [[Омэт]]у. Уваходзяць у склад [[Гміна Вэнгажэва|гміны Вэнгажэва]] [[Вэнгажэўскі павет|Вэнгажэўскага павету]] [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Сурвіла}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. == Гісторыя == У XIX ст. Сурвілі ўваходзілі ў склад Растэмбарскага (Кентжынскага) павету [[Прусія|Прусіі]]<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|11к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/599 S. 599].</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]] gbzs1hukolz7wk4q6krwnq6ia3oo2u1 0 278245 2686445 2471751 2026-08-23T19:56:35Z ~2026-46027-40 99680 /* Назва */ 2686445 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Давяты |Лацінка = Daviaty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Давятаў |Назва на мове краіны = Dowiaty |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскае ваяводзтва]] |Павет = [[Вэнгажэўскі павет|Вэнгажэўскі]] |Гміна = [[Гміна Будры|Будры]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 14 |Шырата сэкундаў = 52 |Даўгата градусаў = 21 |Даўгата хвілінаў = 50 |Даўгата сэкундаў = 45 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Давяты''' ({{мова-pl|Dowiaty|скарочана}}, {{мова-de|Dowiaten|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], каля ракі [[Вэнгарапа|Вэнгарапы]]. Уваходзяць у склад [[Гміна Будры|гміны Будры]] [[Вэнгажэўскі павет|Вэнгажэўскага павету]] [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўят (імя)}} Даўят або Давята (Dowyatt, Daviato<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA219&dq=%22daviato%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiNqd7J5JCBAxWLhv0HHS7rB1sQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=%22daviato%22&f=false P. 219].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Damondus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Ят|-ют- (-ят-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ютэль]], [[Вілят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Wiliatus, Cariatto) — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўят азначае «здольны нашчадак»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адпаведнасьць імя Даўят германскаму імю Dowyatt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Слушнасьць супастаўленьня імя Даўят з германскім імём Dowyatt прызнае летувіскі тапаніміст [[Аляксандрас Ванагас]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 99.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Будры ўваходзілі ў склад Вэнгобарскага (Вэнгажэўскага) павету [[Прусія|Прусіі]]<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/135 S. 135].</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]] 1gr8fstra7k7rz1gsr88dct8w71lvbk 0 279912 2686241 2584655 2026-08-23T13:02:58Z ~2026-46133-51 99665 /* Паходжаньне */ 2686241 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Жытмунт |лацінка = Žytmunt |арыгінал = Sidimund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сіт (імя)|Sido]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Жытамонт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Жытмунт''' (''Жытамонт'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сідзімунд (Sidimund, Sidimundus<ref name="Köbler-1989">[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sidimund#v=snippet&q=Sidimund&f=false S. 1316].</ref><ref name="Köbler-1989"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сіт (імя)|сід- (сіт-, зыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіціла]], [[Жыдавін]], [[Сыдэр]]; германскія імёны Sitil, Sidewine, Sidierius) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sidus 'звычай, нораў'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 196.</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. == Носьбіты == У XVI ст. існавала сяло Жытмунцішкі (''Житмунтишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%82%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 116].</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Жытамонт]], якая ў XIX ст. упаміналася таксама як Жытамонты (Żytomonty)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 71, 145.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Сіт (імя)|Сіда]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сід}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] i8sy5t5dxivtkxklxuu5czkasef0b96 0 282073 2686211 2605575 2026-08-23T12:30:44Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686211 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Альгердавічы |Лацінка = Algierdavičy / Alhierdavičy |Назва ў родным склоне = Альгердавічаў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = [[Альгерд]] |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Альгердавічы''' — галіна вялікакняскай дынастыі ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]] ў XIV—XVI стагодзьдзях, нашчадкі вялікага князя [[Альгерд]]а<ref>{{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 223</ref>. Галіна [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]]. Сын Альгерда [[Ягайла]] даў пачатак дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]]. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Альгерд (імя)}} Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd<ref name="Seibicke-1996-80">Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+adalgard&dq=algerd+adalgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].</ref>, Algeard<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref><ref>[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name</ref><ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]</ref><ref name="Fleming-1998-74-101">Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&pg=PA101&dq=%22Algeard%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Algeard%22&f=false P. 74, 101].</ref>, Algerðr<ref>Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gvWmhGW4sFwC&q=Algerdr#v=snippet&q=Algerdr&f=false S. 97].</ref><ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.</ref>, Algerde<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Algert<ref>Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0VAJAAAAQAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 180].</ref><ref name="Brons-1877-26">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 26].</ref>, Algerth<ref name="Brons-1877-26"/>, Olgard<ref>Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&q=Olgard+gard&dq=Olgard+gard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].</ref>, Algardus<ref name="Krause-1856-39">Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bL1bAAAAcAAJ&q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&q=Algardus%2C%20Halgardus&f=false S. 39].</ref>, Algard<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>, Algardis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref><ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.</ref>, Algart<ref>Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=+Algart+#v=snippet&q=Algart&f=false S. 14, 58].</ref>, Olgart<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.</ref>, Hallgerðr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&q=Hall%20%22gerdr%22&f=false S. 38, 141].</ref>, Hallgerd<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.</ref>, Halgerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=halgerd+halgard&dq=halgerd+halgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].</ref>, Halgardus<ref name="Krause-1856-39"/>, Holgerd<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.</ref>, Algiert<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Allcard<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&q=Allcard%20Alcheard&f=false P. 218].</ref>, Allegaert<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=allegaert+adalgardis&pg=PA127&printsec=frontcover P. 127].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 167].</ref><ref name="Seibicke-1996-80"/><ref name="Fleming-1998-74-101"/><ref name="Morlet-1971-16"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref> або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')<ref name="Supieranskaja-2005-168">Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Альгерд адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Olgerd%20gard#v=snippet&q=Olgerd%20gard&f=false S. 92]</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Альгердавічы]] qcubsyjdzeygxa2cwhru7e1nbiw85qp 0 283906 2686500 2659399 2026-08-24T06:37:14Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686500 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 44 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 10 |Даўгата хвілінаў = 53 |Даўгата сэкундаў = }} '''Ка́рпі''' ({{мова-it|Carpi}}) — горад у Італіі, які месьціцца ў рэгіёне [[Эмілія-Раманьня]]. Ажыўлены цэнтар прамысловай і рамеснай дзейнасьці, а таксама культурніцкага і эканамічнага жыцьця. == Гісторыя == У дагістарычныя часы тут было паселішча віланаўскай культуры. У 752 годзе ў месьце [[лянгабарды|лянгабардзкім]] каралём [[Айстульф]]ам была пабудаваная царква Сьвятой Марыі. З 1319 па 1525 гады горадам кіраваў род [[Піё]], пасьля якога ён быў набыты роду [[Эстэ]] ды апынуўся ў складзе герцагства [[Модэна|Модэны]]. Горад атрымаў срэбраны мэдаль «За ваенную адвагу» у знак прызнаньня ўдзелу ў супраціве нямецкай акупацыі за час [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Рэгіён пацярпеў у выніку землятрусу ў траўні 2012 году. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20201127031758/https://www.comune.carpi.mo.it/ Афіцыйны сайт].{{ref-it}} [[Катэгорыя:Карпі| ]] q097zqu8s1n3rhoczbzk96id6zrpkfq 0 285177 2686375 2658554 2026-08-23T18:20:15Z Dymitr 10914 /* Склад */ абнаўленьне зьвестак 2686375 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Кома |Лягатып = Calcio Como - logo (Italy, 2019-).svg |ПоўнаяНазва = Como 1907 S.r.l. |Заснаваны = 1907 |Горад = [[Кома (горад)|Кома]], [[Італія]] |Стадыён = [[Джузэпэ Сынігальля (стадыён)|Джузэпэ Сынігальля]] |Умяшчальнасьць = 13602 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КомаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КомаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Кома}} |Прыналежнасьць = Італьянскія }} «'''Кома'''» ({{мова-it|Como 1907}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Кома (горад)|Кома]]. Заснаваны ў 1920 годзе, але некалькі разоў за гісторыю банкрутаваў. Каралеўскі сіні зважаецца традыцыйным колер каманды. == Гісторыя == Упершыню «Кома» далучыўся да [[Сэрыя А|Сэрыі А]] ў 1949 годзе, дзе трымаўся чатыры гады, пасьля чаго страціў месца ў эліце. Наступныя 20 гадоў каманда спаборнічала у [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе|Сэрыі Б]] і [[Сэрыя С чэмпіянату Італіі па футболе|С]], але часьцей у другім паводле значнасьці дывізіёне. Адраджэньне клюбу прыпала на 1970-я гады, калі каманда стала прэтэндэнтам на прасоўваньне ў Сэрыю А, што было дасягнута ў 1975 годзе. Аднак, нават не зважаючы на ўсе намаганьні такіх зорных гульцоў, як то [[Алесандра Сканцыяні]], «Кома» пратрымалася ў першым дывізіёне толькі адзін сэзон. Да 1978 году паўночнікі апусьціліся у Сэрыю С1, але па аднаўленьні каманды, у якую ўвашлі такія зоркі, як то [[П’етра Вэрхавод]], клюб дамогся пасьлядоўных павышэньняў і на два гады каманда пратрымалася ў Сэрыі А. [[Файл:Como Calcio 1975-1976.jpg|значак|зьлева|Каманда «Кома» перад матчам супраць «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]» сэзону 1975—1976 гадоў.]] У 1984 годзе «Кома» здолеў яшчэ раз падняцца ў найвышэйшы дывізіён, а наступнае пяцігадовае знаходжаньне ў Сэрыі А стала самым пасьпяховым часам клюбу. У 1986 годзе, дзякуючы высілкам швэда [[Дан Карнэліюсан|Дана Карнэліюсана]] і італьянца [[Стэфана Барганова]], каманда скончыла сэзон на 9-м месцы. У наступны сэзон «Кома» паўтарыла вынік, але колькасьць забітых галоў каманды была значна меншай. У першую чаргу, такое дасягненьне было зробленае, дзякуючы добрай абароне клюбу, якую ачоліў [[Паскуале Бруна]]. Вылет у 1989 годзе прывёў да хуткага заняпаду, і «Кома» правёў большую частку 1990-х гадоў у розыгрышах Сэрыі С1, за выключэньнем [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1994—1995 гадоў|сэзону 1994—1995 гадоў]]. У гэтыя часы ў адзін з сэзонаў браму каманды абараняў [[Карлё Кудычыні]], які ў пасьля быў галкіпэрам ангельскіх «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» і «[[Тотэнгэм Готспур]]». На пачатку новага стагодзьдзя «Кома» зьедала кароткі час адраджэньня. У 2001 годзе каманда прасунулася ў Сэрыю Б. У гэтым сэзоне капітан каманды [[Масіміляна Фэрыньнё]] па матчы супраць «[[Модэна (футбольны клюб)|Модэны]]» пабіўся ў распранальні з гульцом супернікаў [[Франчэска Бэрталёцьці]], які трапіў у кому. У выніку лідэр «Кома» быў дыскваліфікаваны на тры гады. Тым ня менш, каманда паводле вынікаў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2001—2002 гадоў|сэзону 2001—2002 гадоў]] здолела прасунуцца ў Сэрыю А. Вяртаньне было няўдалым, дружына ўвесь сэзон займала два апошнія месцы, а праз бойку заўзятараў, клюб атрымаў забарону на матчы на родным стадыёне. Клюб страціў месца ў элітным дывізіёне, а ў сьнежні 2004 году у выніку фінансавых цяжкасьцяў збанкрутаваў<ref>[https://web.archive.org/web/20170812210739/http://archiviostorico.gazzetta.it/2004/dicembre/29/Ecco_come_salvero_Como__ga_10_0412297066.shtml «Ecco come salverò il Como»]. La Gazzetta dello Sport.</ref>. Аніводны інвэстар ня здолеў завалодаць «Кома», але неўзабаве паўстаў новы аднайменны клюб<ref>[https://web.archive.org/web/20100729181112/http://legaproago.football.it/societa/lp1da/44 «Como»]. Lega Pro.</ref>, якому было дазволена ўзяць удзел у розыгрышы Сэрыі Д 2005—2006 гадоў. Новыя эканамічныя праблемы ўзьніклі ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2016—2017 гадоў|сэзоне 2016—2017 гадоў]], што вымусіла клюб выставіцца на аўкцыён. Толькі на чацьвертым аўкцыёне актывы клюбу набыла Акосуа Пуні Эсьен, жонка ганскага футбаліста [[Майкл Эсьен|Майкла Эсьена]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170425020522/http://www.laprovinciadicomo.it/stories/como-citta/ufficiale-il-calcio-como-e-della-moglie-di-essien-vi-porteremo-in-serie-b_1229046_11/ «Il Como è di Lady Essien „Vi porteremo in serie B“»]. La Provincia di Como.</ref>. Італьянская фэдэрацыя футболу не прызнала пераймальнасьць клюбу, таму «Кома» мусіла вярнуцца ў Сэрыю Д. У прафэсійны футбол каманда вярнулася толькі ў 2019 годзе. У гэты час сярод мінарытарных акцыянэраў клюбу былі [[Т’еры Анры]] і [[Франсэск Фабрэгас|Сэск Фабрэгас]]<ref>[https://www.kompas.id/baca/olahraga/2022/08/30/como-1907-wujud-ambisi-grup-djarum-di-sepak-bola «Como 1907, Wujud Ambisi Grup Djarum di Sepak Bola»]. Kompas.id.</ref>. 10 траўня 2024 года «Кома» забясьпечыў сабе павышэньне ў Сэрыю А пасьля 21 году адсутнасьці ў элітным дывізіёне<ref>[https://football-italia.net/como-parma-promoted-to-serie-a-play-offs-set/ «Como and Parma promoted to Serie A, play-offs set»]. Football Italia.</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q34089943|Бр|}} {{Гулец1|2|Q211812|Аб|}} {{Гулец1|3|Q116681161|Аб|}} {{Гулец1|4|Q121817143|Аб|}} {{Гулец1|5|Q112338635|ПА|}} {{Гулец1|6|Q47477260|ПА|}} {{Гулец1|7|Q79058092|ПА|капітан}} {{Гулец1|8|Q55865033|ПА|}} {{Гулец1|9|Q55357101|Нап|}} {{Гулец1|10|Q111336539|ПА|}} {{Гулец1|11|Q120509822|Нап|}} {{Гулец1|12|Q17410409|Бр|}} {{Гулец1|13|Q28973485|Аб|}} {{Гулец1|15|Q130603446|ПА|}} {{Гулец1|16|Q115937785|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Крузэйру Бэлу-Арызонці|Крузэйру]]}} {{Гулец1|17|Q128809546|Нап|}} {{Гулец1|18|Q17198160|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q50822050|Нап|}} {{Гулец1|20|Q107446975|ПА|}} {{Гулец1|21|Q108816588|Бр|}} {{Гулец1|22|Q3852953|Бр|}} {{Гулец1|23|Q48770|Нап|}} {{Гулец1|27|Q75057147|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Барусія Дортмунд|Барусія Д.]]}} {{Гулец1|28|Q121755935|Аб|}} {{Гулец1|30|Q121818389|ПА|}} {{Гулец1|42|Q113557117|Нап|}} {{Гулец1|77|Q67539138|Аб|}} {{Гулец1|90|Q101420267|Нап|}} {{Гулец1|99|Q36696865|Аб|}} {{Гулец1|—|Q65552954|ПА|}} {{Гулец1|—|Q97344563|Нап|}} {{Гулец1|—|Q16910143|ПА|}} {{Гулец1|—|Q92543275|Нап|}} {{Гулец1|—|Q137765470|Нап|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://comofootball.com/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Кома (футбольны клюб)| ]] n51pfectk7cwdilfg49vfbnesrl0cka 10 286831 2686505 2686123 2026-08-24T06:43:07Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686505 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=POR, SCP, STC, MAR, FCA, BEN, CDN, GIL, VSC, RAV, AMA, AVF, BRA, FAM, EST, MFC, ALV, CAS <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_POR=3 | нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=6 |мп_POR=0 |перамогі_SCP=2 | нічыі_SCP=1 |паразы_SCP=0 |мз_SCP=8 |мп_SCP=5 |перамогі_STC=2 | нічыі_STC=1 |паразы_STC=0 |мз_STC=4 |мп_STC=2 |перамогі_MAR=2 | нічыі_MAR=1 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=5 |мп_MAR=3 |перамогі_FCA=2 | нічыі_FCA=0 |паразы_FCA=1 |мз_FCA=5 |мп_FCA=2 |перамогі_BEN=1 | нічыі_BEN=1 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=9 |мп_BEN=2 |перамогі_CDN=1 | нічыі_CDN=1 |паразы_CDN=1 |мз_CDN=4 |мп_CDN=3 |перамогі_GIL=1 | нічыі_GIL=0 |паразы_GIL=0 |мз_GIL=1 |мп_GIL=0 |перамогі_VSC=1 | нічыі_VSC=0 |паразы_VSC=2 |мз_VSC=3 |мп_VSC=4 |перамогі_RAV=1 | нічыі_RAV=0 |паразы_RAV=2 |мз_RAV=2 |мп_RAV=3 |перамогі_AMA=0 | нічыі_AMA=2 |паразы_AMA=0 |мз_AMA=4 |мп_AMA=4 |перамогі_AVF=0 | нічыі_AVF=2 |паразы_AVF=1 |мз_AVF=4 |мп_AVF=5 |перамогі_BRA=0 | нічыі_BRA=1 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=2 |мп_BRA=2 |перамогі_FAM=0 | нічыі_FAM=1 |паразы_FAM=2 |мз_FAM=2 |мп_FAM=4 |перамогі_EST=0 | нічыі_EST=1 |паразы_EST=2 |мз_EST=1 |мп_EST=5 |перамогі_MFC=0 | нічыі_MFC=1 |паразы_MFC=1 |мз_MFC=2 |мп_MFC=6 |перамогі_ALV=0 | нічыі_ALV=1 |паразы_ALV=2 |мз_ALV=3 |мп_ALV=7 |перамогі_CAS=0 | нічыі_CAS=0 |паразы_CAS=2 |мз_CAS=0 |мп_CAS=8 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]] |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CL3Q |вынік4=EL2Q |вынік5=ECL2Q |вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2 }}</onlyinclude> 8a8wnupdrfwabuh9apgzu347rz88pzq 10 286832 2686516 2684981 2026-08-24T06:46:47Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686516 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main |крыніца = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway] |стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= AVF, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MAR, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, FAM, EST, AMA |скарачэньне_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў|Ака]] |скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]] |скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]] |скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]] |скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]] |скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]] |скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]] |скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]] |скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]] |скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]] |скарачэньне_MAR=[[Марытыму Фуншал|Мрт]] |скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мрр]] |скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]] |скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]] |скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]] |скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]] |скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]] |скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]] |скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]] |назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]] |назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]] |назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]] |назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]] |назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]] |назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]] |назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]] |назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]] |назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]] |назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] |назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ALV_AMA=2:2 |матч_ALV_AVF= |матч_ALV_BEN= |матч_ALV_BRA= |матч_ALV_CAS= |матч_ALV_CDN= |матч_ALV_EST= |матч_ALV_FAM= |матч_ALV_FCA= |матч_ALV_GIL= |матч_ALV_MAR= |матч_ALV_MFC= |матч_ALV_POR= |матч_ALV_RAV= |матч_ALV_SCP= |матч_ALV_STC= |матч_ALV_VSC= |матч_AMA_ALV= |матч_AMA_AVF= |матч_AMA_BEN= |матч_AMA_BRA= |матч_AMA_CAS= |матч_AMA_CDN= |матч_AMA_EST= |матч_AMA_FAM= |матч_AMA_FCA= |матч_AMA_GIL= |матч_AMA_MAR= |матч_AMA_MFC= |матч_AMA_POR= |матч_AMA_RAV= |матч_AMA_SCP=2:2 |матч_AMA_STC= |матч_AMA_VSC= |матч_AVF_ALV= |матч_AVF_AMA= |матч_AVF_BEN= |матч_AVF_BRA= |матч_AVF_CAS= |матч_AVF_CDN= |матч_AVF_EST= |матч_AVF_FAM= |матч_AVF_FCA= |матч_AVF_GIL= |матч_AVF_MAR= |матч_AVF_MFC= |матч_AVF_POR= |матч_AVF_RAV= |матч_AVF_SCP= |матч_AVF_STC=0:1 |матч_AVF_VSC= |матч_BEN_ALV= |матч_BEN_AMA= |матч_BEN_AVF=2:2 |матч_BEN_BRA= |матч_BEN_CAS= |матч_BEN_CDN= |матч_BEN_EST= |матч_BEN_FAM= |матч_BEN_FCA= |матч_BEN_GIL= |матч_BEN_MAR= |матч_BEN_MFC= |матч_BEN_POR= |матч_BEN_RAV= |матч_BEN_SCP= |матч_BEN_STC= |матч_BEN_VSC= |матч_BRA_ALV= |матч_BRA_AMA= |матч_BRA_AVF= |матч_BRA_BEN= |матч_BRA_CAS= |матч_BRA_CDN= |матч_BRA_EST= |матч_BRA_FAM= |матч_BRA_FCA= |матч_BRA_GIL= |матч_BRA_MAR= |матч_BRA_MFC= |матч_BRA_POR= |матч_BRA_RAV= |матч_BRA_SCP= |матч_BRA_STC= |матч_BRA_VSC= |матч_CAS_ALV= |матч_CAS_AMA= |матч_CAS_AVF= |матч_CAS_BEN=0:7 |матч_CAS_BRA= |матч_CAS_CDN= |матч_CAS_EST= |матч_CAS_FAM= |матч_CAS_FCA= |матч_CAS_GIL= |матч_CAS_MAR= |матч_CAS_MFC= |матч_CAS_POR= |матч_CAS_RAV= |матч_CAS_SCP= |матч_CAS_STC= |матч_CAS_VSC= |матч_CDN_ALV= |матч_CDN_AMA= |матч_CDN_AVF= |матч_CDN_BEN= |матч_CDN_BRA= |матч_CDN_CAS= |матч_CDN_EST=2:0 |матч_CDN_FAM= |матч_CDN_FCA= |матч_CDN_GIL= |матч_CDN_MAR= |матч_CDN_MFC= |матч_CDN_POR= |матч_CDN_RAV= |матч_CDN_SCP= |матч_CDN_STC= |матч_CDN_VSC= |матч_EST_ALV= |матч_EST_AMA= |матч_EST_AVF= |матч_EST_BEN= |матч_EST_BRA= |матч_EST_CAS= |матч_EST_CDN= |матч_EST_FAM=1:1 |матч_EST_FCA= |матч_EST_GIL= |матч_EST_MAR= |матч_EST_MFC= |матч_EST_POR= |матч_EST_RAV=0:2 |матч_EST_SCP= |матч_EST_STC= |матч_EST_VSC= |матч_FAM_ALV= |матч_FAM_AMA= |матч_FAM_AVF= |матч_FAM_BEN= |матч_FAM_BRA= |матч_FAM_CAS= |матч_FAM_CDN= |матч_FAM_EST= |матч_FAM_FCA= |матч_FAM_GIL= |матч_FAM_MAR=1:2 |матч_FAM_MFC= |матч_FAM_POR= |матч_FAM_RAV= |матч_FAM_SCP= |матч_FAM_STC= |матч_FAM_VSC= |матч_FCA_ALV= |матч_FCA_AMA= |матч_FCA_AVF= |матч_FCA_BEN= |матч_FCA_BRA= |матч_FCA_CAS= |матч_FCA_CDN= |матч_FCA_EST= |матч_FCA_FAM= |матч_FCA_GIL= |матч_FCA_MAR= |матч_FCA_MFC=4:0 |матч_FCA_POR= |матч_FCA_RAV= |матч_FCA_SCP= |матч_FCA_STC= |матч_FCA_VSC= |матч_GIL_ALV= |матч_GIL_AMA= |матч_GIL_AVF= |матч_GIL_BEN= |матч_GIL_BRA= |матч_GIL_CAS= |матч_GIL_CDN= |матч_GIL_EST= |матч_GIL_FAM= |матч_GIL_FCA= |матч_GIL_MAR= |матч_GIL_MFC= |матч_GIL_POR= |матч_GIL_RAV=1:0 |матч_GIL_SCP= |матч_GIL_STC= |матч_GIL_VSC= |матч_MAR_ALV= |матч_MAR_AMA= |матч_MAR_AVF=2:2 |матч_MAR_BEN= |матч_MAR_BRA= |матч_MAR_CAS=1:0 |матч_MAR_CDN= |матч_MAR_EST= |матч_MAR_FAM= |матч_MAR_FCA= |матч_MAR_GIL= |матч_MAR_MFC= |матч_MAR_POR= |матч_MAR_RAV= |матч_MAR_SCP= |матч_MAR_STC= |матч_MAR_VSC= |матч_MFC_ALV= |матч_MFC_AMA= |матч_MFC_AVF= |матч_MFC_BEN= |матч_MFC_BRA=2:2 |матч_MFC_CAS= |матч_MFC_CDN= |матч_MFC_EST= |матч_MFC_FAM= |матч_MFC_FCA= |матч_MFC_GIL= |матч_MFC_MAR= |матч_MFC_POR= |матч_MFC_RAV= |матч_MFC_SCP= |матч_MFC_STC= |матч_MFC_VSC= |матч_POR_ALV=2:0 |матч_POR_AMA= |матч_POR_AVF= |матч_POR_BEN= |матч_POR_BRA= |матч_POR_CAS= |матч_POR_CDN= |матч_POR_EST= |матч_POR_FAM= |матч_POR_FCA=2:0 |матч_POR_GIL= |матч_POR_MAR= |матч_POR_MFC= |матч_POR_RAV= |матч_POR_SCP= |матч_POR_STC= |матч_POR_VSC= |матч_RAV_ALV= |матч_RAV_AMA= |матч_RAV_AVF= |матч_RAV_BEN= |матч_RAV_BRA= |матч_RAV_CAS= |матч_RAV_CDN= |матч_RAV_EST= |матч_RAV_FAM= |матч_RAV_FCA= |матч_RAV_GIL= |матч_RAV_MAR= |матч_RAV_MFC= |матч_RAV_POR=0:2 |матч_RAV_SCP= |матч_RAV_STC= |матч_RAV_VSC= |матч_SCP_ALV=3:1 |матч_SCP_AMA= |матч_SCP_AVF= |матч_SCP_BEN= |матч_SCP_BRA= |матч_SCP_CAS= |матч_SCP_CDN= |матч_SCP_EST= |матч_SCP_FAM= |матч_SCP_FCA= |матч_SCP_GIL= |матч_SCP_MAR= |матч_SCP_MFC= |матч_SCP_POR= |матч_SCP_RAV= |матч_SCP_STC= |матч_SCP_VSC=3:2 |матч_STC_ALV= |матч_STC_AMA= |матч_STC_AVF= |матч_STC_BEN= |матч_STC_BRA= |матч_STC_CAS= |матч_STC_CDN=2:2 |матч_STC_EST= |матч_STC_FAM=1:0 |матч_STC_FCA= |матч_STC_GIL= |матч_STC_MAR= |матч_STC_MFC= |матч_STC_POR= |матч_STC_RAV= |матч_STC_SCP= |матч_STC_VSC= |матч_VSC_ALV= |матч_VSC_AMA= |матч_VSC_AVF= |матч_VSC_BEN= |матч_VSC_BRA= |матч_VSC_CAS= |матч_VSC_CDN=1:0 |матч_VSC_EST= |матч_VSC_FAM= |матч_VSC_FCA=0:1 |матч_VSC_GIL= |матч_VSC_MAR= |матч_VSC_MFC= |матч_VSC_POR= |матч_VSC_RAV= |матч_VSC_SCP= |матч_VSC_STC= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} l0f6fkx8nuxm2aqzqjq07al3u9ssq0v 0 292357 2686453 2684941 2026-08-23T20:04:43Z ~2026-46027-40 99680 2686453 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бівойна |лацінка = Bivojna |арыгінал = Bivinus |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Біе (імя)|Bie]] + [[Віна (імя)|Weine]] <br> Bie + [[Война|Uuenna]] |варыянт = Бівайн, Бівайна, Бівэйн |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бівойна''' (''Бівайн'', ''Бівэйн'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бівін (Bivinus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dawin#v=snippet&q=Dawin&f=false S. 406].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Біе (імя)|біе- (біг-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Біят]]; германскае імя Byatt), магчыма, узыходзіць да [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] pichal 'сякера'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Biho#v=snippet&q=Biho&f=false S. 303].</ref>, а аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны ліцьвінаў [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Адпаведнасьць імя Бівойна германскаму імю Bivinus сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра [[Германскія мовы|германскае]] паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петко Бивоиновичъ… Мацъко Бивоиновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>; ''Biwoyna'' (22 сьнежня 1669 году)<ref>Dyaryusz Wojewody Witepskiego, Jana Antoniego dwoch imion Chrapowickiego. — Warszawa, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9tVbAAAAcAAJ&q=Biwoyna#v=snippet&q=Biwoyna&f=false S. 186].</ref>; ''Antoni Biwojna'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Biwojna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Biwajno'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Biwajno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Biwojno'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biwojno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Biweyn'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Biweyn&search_lastname2=&from_date=&to_date= Połusze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Biwojnowicz''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Biwajnowicz''}} (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biwajnowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Biwoyn'' (1828 год)<ref>Описание Рукописного отделения Виленской публичной библиотеки. Вып. 1. — Вильна, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=BspZAAAAcAAJ&q=Kazimierz+Biwoyn+#v=snippet&q=Kazimierz%20Biwoyn&f=false С. 50].</ref>. == Носьбіты == * Петка і Мацка Бівойнавічы — [[Жалудок|жалудоцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Антон Бівойна (1898—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў Жалудку<ref>[https://partizany.by/partisans/82564/ Бивойна Антон Францевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Бівойна (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Зьдзецел]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1995618584/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26date_birth_from%3D%26static_hash%3Db266d468ea48d91261828f50723478a4b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D40834%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26place_birth%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%26place_birth_parent_names%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%26last_name%3D%D0%91%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0& Бивойна Иван Левонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Бівойна (Biwoyna) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza Herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 36.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Біе (імя)|Біе]] * [[Война]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай біе}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] k5r3j0umtusm5qph34pakd9oalbsgh6 0 294005 2686528 2679635 2026-08-24T08:00:44Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686528 wikitext text/x-wiki '''Ко́дэкс Станісла́ва А́ўгуста''' — праект кадыфікацыі [[Цывільнае права|цывільнага]], [[Крымінальнае права|крымінальнага]] і [[Працэсуальнае права|працэсуальнага]] права [[Рэч Паспалітая|I Рэчы Паспалітай]]. Названы паводле ініцыятара ўкладаньня караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]]. == Перадумовы == Дзейнае права ў Рэчы Паспалітай не было кадыфікавана з прычыны супраціву [[Шляхта|шляхты]], якая асьцерагалася ўзмацненьня ўлады караля (хоць колькі разоў былі спробы пераадолець супраціў сойму). Разам з пачаткам паседжаньняў [[Чатырохгадовы Сойм|Чатырохгадовага Сойму]] зьявіўся плян кадыфікацыі дзейнага права. Для падрыхтоўкі кодэксу у 1789 была створаная камісія на чале з камянецкім біскупам [[Адам Станіслаў Красінскі (біскуп камянецкі)|Адамам Красінскім]]. Пасьля прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Ўрадавага закону 3 траўня]] была выдадзеная Соймавая дэклярацыя 5 траўня, якая абвясьціла прыняты закон адзінай крыніцай права. Гэта азначала спыненьне дзеяньня ў тым ліку і [[Статут Вялікага Княства Літоўскага|Статуту Вялікага Княства Літоўскага]]. == Распрацоўка == Паслы ад ВКЛ выступілі супраць скасаваньня аўтаноміі і 28 чэрвеня дамагліся стварэньня асобных для двух дзяржаваў камісіяў для падрыхтоўкі кодэксаў цывільнага і крымінальнага права. Камісію для [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны]] ачоліў [[Гуга Калантай]]), а для [[Вялікае Княства Літоўскае|Літвы]] — [[біскуп інфлянцкі]] [[Юзэф Казімер Касакоўскі]]. У склад камісіяў уваходзілі [[прафэсар]]ы права, пісары і сябры сойму, між іншага: * [[Геранім Страйноўскі]] — прафэсар, рэктар [[Віленскі ўнівэрсытэт|Галоўнай школы ў Вільні]], прыхільнік [[Фізыякратыя|фізыякратыя]]; * {{Не перакладзена|Юзэф Янушэвіч||d|Q100956057}} — першы прафэсар польскага {{Не перакладзена|Айчыннае права|айчыннага права|d|Q3753511}} ў [[Ягелонскі ўнівэрсытэт|Кракаўскай акадэміі]]; * [[Юзэф Шыманоўскі (паэт)|Юзэф Шыманоўскі]] — будучы przewodniczący Юрыдычнага аддзелу ў [[Найвышэйшая нацыянальная рада|Найвышэйшай нацыянальнай радзе]] (1794); * [[Францішак Барс]] — варшаўскі адвакат; * [[Тэадор Астроўскі]] — прафэсар права. Камісіі ня здолелі завяршыць сваю працу з прычыны [[Вайна Расеі з Рэччу Паспалітай 1792 году|выбуху вайны з Расеяй]], таму кодэкс так і не набыў моцы. Камісія ВКЛ падрыхтавала толькі праекты законаў аб трыбунальскіх і земскіх судах. == Умовы == Праект меў прагрэсіўны характар. Паводле яго права заставалася [[Фэўдалізм|фэўдальным]], аднак ужо ўключала асобныя капіталістычныя элемэнты. Захоўваўся [[Стан (сацыяльная група)|саслоўны]] падзел грамадзтва, аднак працягваліся і разьвіваліся рэформы Чатырохгадовага Сойму, напрыклад: * забясьпечвалася прававая абарона [[Сялянства|сялянаў]] ** прадугледжвалася абмежаваная асабістая свабода і неадарванасьць ад зямлі ** прымалася правіла трыманьня дамоваў між панам і падданымі * для сялянаў уводзіўся дзяржаўны суд * намервалася абмежаваць самавольства фэўдалаў == Літаратура == * Wojciech Szafrański. [https://web.archive.org/web/20250109112234/https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Studia_z_Dziejow_Panstwa_i_Prawa_Polskiego/Studia_z_Dziejow_Panstwa_i_Prawa_Polskiego-r2002-t7/Studia_z_Dziejow_Panstwa_i_Prawa_Polskiego-r2002-t7-s223-233/Studia_z_Dziejow_Panstwa_i_Prawa_Polskiego-r2002-t7-s223-233.pdf Opieka w projekcie Wojciecha Prus Olszowskiego do Kodeksu Stanisława Augusta] * [http://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=152015 Кодэкс Станіслава Аўгуста: збор дакумэнтаў] // Варшава, 1938 == Вонкавыя спасылкі == * [[Яўген Анішчанка]]. [https://vkl.by/articles/2068 Электронная энцыкляпэдыя „Вялікае Княства Літоўскае“]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Катэгорыя:Гісторыя Рэчы Паспалітай]] [[Катэгорыя:Гісторыя права Польшчы]] [[Катэгорыя:Кодэксы Польшчы]] [[Катэгорыя:Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] buna5rv7s8rpr71jgrsm8q54ur2x8xl 0 297140 2686460 2676851 2026-08-23T20:07:21Z Dymitr 10914 - склад 2686460 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Піза |Лягатып = Pisa SC crest.svg |ПоўнаяНазва = Pisa Sporting Club S.r.l. |Горад = [[Піза]], [[Італія]] |Стадыён = [[Арэна Гарыбальдзі]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|12500}}<ref>[https://www.https//www.comune.pisa.it/Novita/Comunicati/Arena-Garibaldi-Latrofa-Cronoprogramma-in-quattro-fasi-per-portare-l-Arena-a-quota-12.500-spettatori «Arena Garibaldi – Stadio Romeo Anconetani»]. Comune di Pisa.</ref> |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПізаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПізаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Піза}} |Прыналежнасьць = Італьянскія }} «'''Пі́за'''» ({{мова-it|Pisa SC}}) — італьянскі футбольны клюб зь [[Піза|Пізы]], якая месьціцца ў рэгіёне [[Таскана]]. Свае хатнія матчы каманда ладзіць на стадыён [[Арэна Гарыбальдзі]], якая таксама называецца імём [[Рамэо Анканэтані]]. == Гісторыя == Пасьля павышэньня ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]] у 1965 годзе «Пізе» спатрэбілася тры гады, каб упершыню дабрацца да [[Сэрыя А|Сэрыі А]]. Аднак каманда вылецела з найвышэйшага дывізіёну ў апошні дзень сэзону 1968—1969 гадоў. [[Файл:Pisa calcio campionato 1963-1964.jpg|значак|зьлева|«Піза» сэзону 1963—1964 гадоў.]] Правёўшы большую частку 1970-х гадоў у [[Сэрыя С|Сэрыі С]], «Піза» вярнулася ў Сэрыю Б у 1979 годзе. Да таго часу клюб быў пад кіраўніцтвам [[Рамэо Анканэтані]]. У 1982 годзе каманда вярнулася ў Сэрыю А, запачаткаваўшы час з шасьці з наступных дзевяці сэзонаў у элітным дывізіёне. З дацкім паўабаронцам [[Кляўс Бэрггрэн|Кляўсам Бэрггрэнам]] сярод зорак, «Піза» здолела заняць 11-е месца ў Сэрыі А сэзону 1982—1983 гадоў. У наступным сэзоне пізанцы страцілі месца ў найвышэйшым дывізіёне, а 15 тысяч заўзятараў прыехалі ў [[Мілян]] на лёсавызначальную перадапошнюю гульню. Вылет прынёс клюбу значныя фінансавыя цяжкасьці, і да 1994 году яны былі вымушаныя заглыбіцца ў Сэрыі С1. Адміністрацыя клюбу зрабіла рэфармаваньне структуры, але ў 1996 годзе каманда ўжо спаборнічала ў Сэрыі С2. У 1999 годзе «Піза» была ў Сэрыі С1. З тых часоў каманда імкнулася да дасягненьня статусу клюбу Сэрыі Б, чаго яна дасягнула ў 2007 годзе. У траўні 2002 году ўладальнікам клюбу стаў [[Маўрыцыё Міяна]]<ref>Calabrese, Giuseppe (15.05.2002). [https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2002/05/15/il-pisa-nell-era-gunther-tanti-soldi.html «Il Pisa nell’ era Gunther 'Tanti soldi per salire in A'»]. La Repubblica.</ref>, які прызначыў ганаровым прэзыдэнтам «Пізы» нямецкую аўчарку Гюнтэра IV. У сэзоне Сэрыі С1 2002—2003 гадоў «Піза» дайшла да фіналу плэй-оф, але прайграла ў дадатковы час «[[Альбіналефэ Дзаніка|Альбіналефэ]]». Прэзыдэнт Гюнтэр наведваў матчы і брахаў у падтрымку каманды. У 2005 годзе Міяна прадаў «Пізу»<ref>Camedda, Paolo (25.08.2021). [https://www.goal.com/it/notizie/gunther-e-il-pisa-quando-un-cane-divento-presidente-onorario/ «Gunther e il Pisa: quando un cane diventò presidente onorario di un club di calcio»]. Goal.</ref>. У сэзоне 2005—2006 гадоў каманда, якая спачатку лічылася галоўным фаварытам на павышэньне, стала змагалася за вылет і пазьбегла вылету ў двух драматычных рэгіянальных дэрбі супраць «[[Масэзэ (футбольны клюб)|Масэзэ]]». У наступным сэзоне з новым трэнэрам [[П’ера Бральля]] «Піза» вярнулася да барацьбы за месца ў больш вышэйшых лігах. Дружына завяршыла рэгулярны сэзон на трэцім месцы і ў рэшце рэшт прабіліся праз плэй-оф, перамогшы «[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыю]]» ў паўфінале і «[[Монца (футбольны клюб)|Монцу]]» ў фінале. У сэзоне Сэрыі Б 2007—2008 гадоў, першым за 13 гадоў, [[Джан П’ера Вэнтура]] быў прызначаны на замену Бральлі на пасаду галоўнага трэнэра «нэрадзуры». Не зважаючы на першапачатковыя прагнозы аб месцы ў сярэдняй частцы турнірнай табліцы. Неблагія выступы «Пізы» прывялі каманду да барацьбы за наўпроставае прасоўваньне ў найвышэйшы дывізіён, у тым ліку дзякуючы нападніцкай лініі ў складзе [[Алесіё Чэрчы]], [[Хасэ Ігнасьё Кастыльлё]] і [[Віталь Кутузаў|Віталя Кутузава]], якая аказалася адной з найлепшых у лізе. Клюб скончыў рэгулярны сэзон на шостым месцы, тым самым атрымаўшы месца ў плэй-оф за прасоўваньне, дзе пазьней пацярпеў паразу ад «[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]». == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://pisasportingclub.com/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Піза]] 9mjkfcdxc91119f0yr7rxm201gbjwq3 0 297359 2686458 2676852 2026-08-23T20:07:17Z Dymitr 10914 - склад 2686458 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Крэманэзэ |Лягатып = US Cremonese logo.svg |ПоўнаяНазва = Unione Sportiva Cremonese S.p.A. |Горад = [[Крэмона]], [[Італія]] |Стадыён = [[Джаваньні Дзыні (стадыён)|Джаваньні Дзыні]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|20641}} |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КрэманэзэКЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КрэманэзэКСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КрэманэзэК}} |Прыналежнасьць = Італьянскія }} «'''Крэманэ́зэ'''» ({{мова-it|US Cremonese}}) — італьянскі футбольны клюб з [[Крэмона|Крэмоны]]. == Гісторыя == Заснаваны 24 сакавіка 1903 году. У сваём статуце клюб вызначаў сваю мэту як садзейнічаньне фізычнаму выхаваньню, спартоваму майстэрству, дысцыпліне і адзінству на карысьць як асобных людзей, гэтак і нацыяў. [[Файл:Panorama Stadio Zini Cremona 9 feb 2025 01.jpg|значак|зьлева|Хатні стадыён каманды.]] У 1913 годзе каманда адзначыла сваё дзесяцігодзьдзе значнымі падзеямі. «Крэманэзэ» афіцыйна далучылася да [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскай фэдэрацыі футболу]]. У горадзе быў зладжаны першы турнір [[Крэмона|Крэмоны]]<ref name="uscremonese">[https://uscremonese.it/storia/ «Storia»]. US Cremonese.</ref>, у якім бралі ўдзел як першая каманда клюбу, гэтак і гульцы рэзэрвовага складу, а таксама каманды з [[Крэма|Крэмы]], [[Лёдзі]], [[Брэшыя|Брэшыі]], [[Паляцолё]] і [[Фанфульля|Фанфульлі]]. Турнір стаў першым буйным футбольным спаборніцтвам клюбу. У наступным годзе «Крэманэзэ» стаў пераможцам чэмпіянату [[Лямбардыя|Лямбардыі]], атрымаўшы выхад у Першы дывізіён у 1914 годзе. Першапачатковы хатні стадыён каманды стаяў на вуліцы Сан-Рока, а першымі колерамі клюбу былі белы і бэзавы. 7 сьнежня Гвіда Коста правёў першы гол у гісторыі клюбу ў афіцыйным матчы, які гуляўся супраць «[[Варэзэ (футбольны клюб)|Варэзэ]]»<ref name="uscremonese"/>. У 1914 годзе «Крэманэзэ» падняліся ў першую катэгорыю і трапілі ў групу E. Менавіта падчас таварыскага матчу супраць «[[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнцы]]» 20 верасьня клуб зрабіў значныя зьмены, абраўшы новыя шэра-чырвоныя колеры, што вызначыла ідэнтычнасьць каманды. У 1919 годзе, па заканчэньні разбуральнай [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], каманда сутыкнуўся з тым, што іх футбольнае поле на вуліцы Сан-Рока больш не было прыдатным. У сувязі з гэтым клюб пераехаў і пачаў будаваць новы стадыён. Кампа-Крэманэзэ адчыніў свае дзьверы 2 лістапада 1919 году гучным матчам супраць «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]». У 1925 годзе стадыён быў перайменаваны ў [[Джаваньні Дзыні (стадыён)|Джаваньні Дзыні]] ў гонар першага брамніка клюбу, які трагічна загінуў за часам вайны. «Крэманэзэ» згуляла адзін з сваіх самых слаўных сэзонаў у 1926 годзе, правёўшы большую частку году на вяршыні лігі. У рэшце рэшт каманда фінішавала на другім радку за «Ювэнтусам». У 1928 годзе клюб адзначыў сваё 25-годзьдзе банкетам, на якім Эміліё Фая, то бок першы прэзыдэнт «Крэманэзэ», зьвярнуўся да адданых сябраў клюбу. Разважаючы пра шлях клюбу, Фая выказаў глыбокую ўдзячнасьць, адзначыўшы цяжкасьці, якія яны пераадолелі, каб данесьці футбол да масаў. «Крэманэзэ» далучылася да [[Сэрыя А|Сэрыі А]] ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1929—1930 гадоў|1929—1930 гадах]]. Аднак за гэтым раньнім посьпехам рушыў доўгі і складаны час заняпаду, бо клюб спачатку змагаўся за тое, каб захаваць сваё месца ў найвышэйшым дывізіёне, і большую частку наступных дзесяцігодзьдзяў правёў у ніжэйшых лігах. [[Файл:CremoneseWestHamAIC.jpg|значак|Матч «Крэманэзэ» супраць «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]» у 1992 годзе.]] Па Другой сусьветнай вайне «Крэманэзэ» сутыкнуўся зь велізарнымі цяжкасьцямі. Да 1951 году каманда нават была на мяжы катастрофы. Фінансавыя праблемы ледзь не прывялі да выключэньня каманды з нацыянальнага чэмпіянату, але сытуацыя выправілася. Да 1967 году «Крэманэзэ» вярнулася ў [[Сэрыя С|Сэрыю С]], што пачало новую эру. У гэты час у клюбе выкрыўся талент [[Антоніё Кабрыні]], які пазьней бараніў колеры [[Зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]]. Але на той час Кабрыні ўважаўся маладым і пэспэктыўным абаронцам. Гучным стала падпісаньне кантракту з [[Арыстыдэ Гуарнэры]], які быў чэмпіёнам сьвету і некалі футбалістам «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэру]]». Гулец у веку 32 гадоў упершыню апрануў кашулю «грыджароса», даўшы камандзе вялікі досьвед. Праз 26 гадоў «Крэманэзэ» вярнуўся ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]] у 1977 годзе, што стала манумэнтальным дасягненьнем для клюбу. Пад кіраўніцтвам трэнэра [[Стэфана Анджэлеры]] каманда скончыла сэзон з 55 пунктамі. Тым ня менш, ужо паводле вынікаў наступнага сэзону каманда вярнулася ў трэці дывізіён. 1980-я гады сталіся для крэмонцаў сапраўднымі амэрыканскімі горкамі, з эмацыйнымі ўздымамі і напружанымі момантамі. 10 траўня 1981 году [[Джанлюка Віяльлі]] дэбютаваў за першую каманду, што паклала пачатак ягонай бліскучай кар’еры, а сам клюб зноў здабыў сабе месца ў другім дывізіёне. Упершыню за 54 гады «Крэманэзэ» забясьпечыў сабе гістарычнае павышэньне ў Сэрыю А ў 1984 годзе. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.uscremonese.it/ Афіцыйны сайт] {{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}} [[Катэгорыя:Крэмона]] p3eepbg89xn6f6zydt26x9jwvgngl7o 10 299268 2686508 2686126 2026-08-24T06:43:10Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686508 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.soccerway.com/belgium/jupiler-pro-league/ Soccerway] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=CLU, CHA, ZWA, ANT, GNT, STA, USG, LOM, GNK, AND, BEV, STR, CER, MEC, LAL, OHL, KOR, WES <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_CLU=3 | нічыі_CLU=0 |паразы_CLU=0 |мз_CLU=7 |мп_CLU=0 |перамогі_CHA=3 | нічыі_CHA=0 |паразы_CHA=0 |мз_CHA=6 |мп_CHA=1 |перамогі_ZWA=2 | нічыі_ZWA=1 |паразы_ZWA=0 |мз_ZWA=6 |мп_ZWA=1 |перамогі_ANT=2 | нічыі_ANT=1 |паразы_ANT=0 |мз_ANT=9 |мп_ANT=5 |перамогі_GNT=2 | нічыі_GNT=0 |паразы_GNT=0 |мз_GNT=4 |мп_GNT=1 |перамогі_STA=1 | нічыі_STA=2 |паразы_STA=0 |мз_STA=7 |мп_STA=5 |перамогі_USG=1 | нічыі_USG=1 |паразы_USG=0 |мз_USG=5 |мп_USG=1 |перамогі_LOM=1 | нічыі_LOM=1 |паразы_LOM=1 |мз_LOM=5 |мп_LOM=2 |перамогі_GNK=1 | нічыі_GNK=1 |паразы_GNK=1 |мз_GNK=8 |мп_GNK=8 |перамогі_AND=1 | нічыі_AND=0 |паразы_AND=1 |мз_AND=2 |мп_AND=2 |перамогі_BEV=1 | нічыі_BEV=0 |паразы_BEV=2 |мз_BEV=2 |мп_BEV=6 |перамогі_STR=0 | нічыі_STR=2 |паразы_STR=0 |мз_STR=4 |мп_STR=4 |перамогі_CER=0 | нічыі_CER=2 |паразы_CER=1 |мз_CER=5 |мп_CER=6 |перамогі_MEC=0 | нічыі_MEC=1 |паразы_MEC=2 |мз_MEC=3 |мп_MEC=7 |перамогі_LAL=0 | нічыі_LAL=0 |паразы_LAL=3 |мз_LAL=2 |мп_LAL=6 |перамогі_OHL=0 | нічыі_OHL=0 |паразы_OHL=2 |мз_OHL=1 |мп_OHL=6 |перамогі_KOR=0 | нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=2 |мз_KOR=0 |мп_KOR=6 |перамогі_WES=0 | нічыі_WES=0 |паразы_WES=3 |мз_WES=3 |мп_WES=12 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |назва_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]] |назва_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]] |назва_CER=[[Сэркль Бруге]] |назва_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] |назва_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |назва_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |назва_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гент]] |назва_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кортрэйк]] |назва_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|Ля-Лювіер]] |назва_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лёмэль]] |назва_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]] |назва_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн]] |назва_USG=[[Юніён Сэн-Жыль]] |назва_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]] |назва_STA=[[Стандард Льеж]] |назва_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]] |назва_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Лік перамог; 3) Розьніца мячоў; 4) Забітыя мячы; 5) Лік гасьцявых перамог; 6) Розьніца мячоў у гасьцях; 7) Забітыя гасьцявыя мячы; 8) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1 |тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2 |тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Чэленджэр Про Лігу }}</onlyinclude> idhqa9xauy8q04mgcbgaoknctx0iz5o 10 299269 2686519 2686015 2026-08-24T06:46:50Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686519 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main | крыніца = [https://www.soccerway.com/belgium/jupiler-pro-league/ Soccerway] | стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= AND, ANT, OHL, CLU, BEV, WES, GNK, GNT, ZWA, KOR, LOM, LAL, MEC, STA, STR, CER, CHA, USG |скарачэньне_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Анд]] |скарачэньне_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Ант]] |скарачэньне_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэв]] |скарачэньне_CER=[[Сэркль Бруге|Сэр]] |скарачэньне_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шар]] |скарачэньне_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бру]] |скарачэньне_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Гнк]] |скарачэньне_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гнт]] |скарачэньне_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кор]] |скарачэньне_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|ЛяЛ]] |скарачэньне_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лём]] |скарачэньне_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэх]] |скарачэньне_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн|Аўд]] |скарачэньне_USG=[[Юніён Сэн-Жыль|Юні]] |скарачэньне_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сын]] |скарачэньне_STA=[[Стандард Льеж|Ста]] |скарачэньне_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэс]] |скарачэньне_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюл]] |назва_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |назва_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]] |назва_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]] |назва_CER=[[Сэркль Бруге]] |назва_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] |назва_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |назва_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |назва_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гент]] |назва_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кортрэйк]] |назва_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|Ля-Лювіер]] |назва_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лёмэль]] |назва_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]] |назва_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн]] |назва_USG=[[Юніён Сэн-Жыль]] |назва_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]] |назва_STA=[[Стандард Льеж]] |назва_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]] |назва_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_AND_ANT= |матч_AND_BEV= |матч_AND_CER= |матч_AND_CHA= |матч_AND_CLU= |матч_AND_GNK= |матч_AND_GNT= |матч_AND_KOR= |матч_AND_LAL=2:1 |матч_AND_LOM= |матч_AND_MEC= |матч_AND_OHL= |матч_AND_STA= |матч_AND_STR= |матч_AND_USG= |матч_AND_WES= |матч_AND_ZWA= |матч_ANT_AND= |матч_ANT_BEV=2:1 |матч_ANT_CER= |матч_ANT_CHA= |матч_ANT_CLU= |матч_ANT_GNK=4:4 |матч_ANT_GNT= |матч_ANT_KOR= |матч_ANT_LAL= |матч_ANT_LOM= |матч_ANT_MEC= |матч_ANT_OHL= |матч_ANT_STA= |матч_ANT_STR= |матч_ANT_USG= |матч_ANT_WES= |матч_ANT_ZWA= |матч_BEV_AND=1:0 |матч_BEV_ANT= |матч_BEV_CER= |матч_BEV_CHA= |матч_BEV_CLU= |матч_BEV_GNK= |матч_BEV_GNT= |матч_BEV_KOR= |матч_BEV_LAL= |матч_BEV_LOM= |матч_BEV_MEC= |матч_BEV_OHL= |матч_BEV_STA= |матч_BEV_STR= |матч_BEV_USG= |матч_BEV_WES= |матч_BEV_ZWA= |матч_CER_AND= |матч_CER_ANT= |матч_CER_BEV= |матч_CER_CHA= |матч_CER_CLU= |матч_CER_GNK= |матч_CER_GNT= |матч_CER_KOR= |матч_CER_LAL= |матч_CER_LOM= |матч_CER_MEC= |матч_CER_OHL= |матч_CER_STA= |матч_CER_STR=3:3 |матч_CER_USG= |матч_CER_WES= |матч_CER_ZWA= |матч_CHA_AND= |матч_CHA_ANT= |матч_CHA_BEV= |матч_CHA_CER= |матч_CHA_CLU= |матч_CHA_GNK= |матч_CHA_GNT= |матч_CHA_KOR= |матч_CHA_LAL= |матч_CHA_LOM= |матч_CHA_MEC=2:0 |матч_CHA_OHL=3:1 |матч_CHA_STA= |матч_CHA_STR= |матч_CHA_USG= |матч_CHA_WES= |матч_CHA_ZWA= |матч_CLU_AND= |матч_CLU_ANT= |матч_CLU_BEV= |матч_CLU_CER=1:0 |матч_CLU_CHA= |матч_CLU_GNK= |матч_CLU_GNT= |матч_CLU_KOR=3:0 |матч_CLU_LAL= |матч_CLU_LOM= |матч_CLU_MEC= |матч_CLU_OHL= |матч_CLU_STA= |матч_CLU_STR= |матч_CLU_USG= |матч_CLU_WES= |матч_CLU_ZWA= |матч_GNK_AND= |матч_GNK_ANT= |матч_GNK_BEV= |матч_GNK_CER= |матч_GNK_CHA= |матч_GNK_CLU= |матч_GNK_GNT= |матч_GNK_KOR= |матч_GNK_LAL= |матч_GNK_LOM= |матч_GNK_MEC= |матч_GNK_OHL= |матч_GNK_STA= |матч_GNK_STR= |матч_GNK_USG= |матч_GNK_WES=3:2 |матч_GNK_ZWA= |матч_GNT_AND= |матч_GNT_ANT= |матч_GNT_BEV= |матч_GNT_CER= |матч_GNT_CHA= |матч_GNT_CLU= |матч_GNT_GNK= |матч_GNT_KOR= |матч_GNT_LAL= |матч_GNT_LOM= |матч_GNT_MEC=2:0 |матч_GNT_OHL= |матч_GNT_STA= |матч_GNT_STR= |матч_GNT_USG= |матч_GNT_WES= |матч_GNT_ZWA= |матч_KOR_AND= |матч_KOR_ANT=0:3 |матч_KOR_BEV= |матч_KOR_CER= |матч_KOR_CHA= |матч_KOR_CLU= |матч_KOR_GNK= |матч_KOR_GNT= |матч_KOR_LAL= |матч_KOR_LOM= |матч_KOR_MEC= |матч_KOR_OHL= |матч_KOR_STA= |матч_KOR_STR= |матч_KOR_USG= |матч_KOR_WES= |матч_KOR_ZWA= |матч_LAL_AND= |матч_LAL_ANT= |матч_LAL_BEV= |матч_LAL_CER= |матч_LAL_CHA= |матч_LAL_CLU= |матч_LAL_GNK= |матч_LAL_GNT=1:2 |матч_LAL_KOR= |матч_LAL_LOM= |матч_LAL_MEC= |матч_LAL_OHL= |матч_LAL_STA= |матч_LAL_STR= |матч_LAL_USG= |матч_LAL_WES= |матч_LAL_ZWA= |матч_LOM_AND= |матч_LOM_ANT= |матч_LOM_BEV= |матч_LOM_CER= |матч_LOM_CHA=0:1 |матч_LOM_CLU= |матч_LOM_GNK= |матч_LOM_GNT= |матч_LOM_KOR= |матч_LOM_LAL= |матч_LOM_MEC= |матч_LOM_OHL= |матч_LOM_STA= |матч_LOM_STR= |матч_LOM_USG= |матч_LOM_WES=4:0 |матч_LOM_ZWA= |матч_MEC_AND= |матч_MEC_ANT= |матч_MEC_BEV= |матч_MEC_CER= |матч_MEC_CHA= |матч_MEC_CLU= |матч_MEC_GNK= |матч_MEC_GNT= |матч_MEC_KOR= |матч_MEC_LAL= |матч_MEC_LOM= |матч_MEC_OHL= |матч_MEC_STA=3:3 |матч_MEC_STR= |матч_MEC_USG= |матч_MEC_WES= |матч_MEC_ZWA= |матч_OHL_AND= |матч_OHL_ANT= |матч_OHL_BEV= |матч_OHL_CER= |матч_OHL_CHA= |матч_OHL_CLU=0:3 |матч_OHL_GNK= |матч_OHL_GNT= |матч_OHL_KOR= |матч_OHL_LAL= |матч_OHL_LOM= |матч_OHL_MEC= |матч_OHL_STA= |матч_OHL_STR= |матч_OHL_USG= |матч_OHL_WES= |матч_OHL_ZWA= |матч_STA_AND= |матч_STA_ANT= |матч_STA_BEV= |матч_STA_CER=2:2 |матч_STA_CHA= |матч_STA_CLU= |матч_STA_GNK= |матч_STA_GNT= |матч_STA_KOR= |матч_STA_LAL=2:0 |матч_STA_LOM= |матч_STA_MEC= |матч_STA_OHL= |матч_STA_STR= |матч_STA_USG= |матч_STA_WES= |матч_STA_ZWA= |матч_STR_AND= |матч_STR_ANT= |матч_STR_BEV= |матч_STR_CER= |матч_STR_CHA= |матч_STR_CLU= |матч_STR_GNK= |матч_STR_GNT= |матч_STR_KOR= |матч_STR_LAL= |матч_STR_LOM=1:1 |матч_STR_MEC= |матч_STR_OHL= |матч_STR_STA= |матч_STR_USG= |матч_STR_WES= |матч_STR_ZWA= |матч_USG_AND= |матч_USG_ANT= |матч_USG_BEV= |матч_USG_CER= |матч_USG_CHA= |матч_USG_CLU= |матч_USG_GNK= |матч_USG_GNT= |матч_USG_KOR= |матч_USG_LAL= |матч_USG_LOM= |матч_USG_MEC= |матч_USG_OHL= |матч_USG_STA= |матч_USG_STR= |матч_USG_WES= |матч_USG_ZWA=0:0 |матч_WES_AND= |матч_WES_ANT= |матч_WES_BEV= |матч_WES_CER= |матч_WES_CHA= |матч_WES_CLU= |матч_WES_GNK= |матч_WES_GNT= |матч_WES_KOR= |матч_WES_LAL= |матч_WES_LOM= |матч_WES_MEC= |матч_WES_OHL= |матч_WES_STA= |матч_WES_STR= |матч_WES_USG=1:5 |матч_WES_ZWA= |матч_ZWA_AND= |матч_ZWA_ANT= |матч_ZWA_BEV=4:0 |матч_ZWA_CER= |матч_ZWA_CHA= |матч_ZWA_CLU= |матч_ZWA_GNK=2:1 |матч_ZWA_GNT= |матч_ZWA_KOR= |матч_ZWA_LAL= |матч_ZWA_LOM= |матч_ZWA_MEC= |матч_ZWA_OHL= |матч_ZWA_STA= |матч_ZWA_STR= |матч_ZWA_USG= |матч_ZWA_WES= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} n8tbolv9p8ttybd1luw596hfwfg35t0 10 299270 2686510 2686128 2026-08-24T06:43:12Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686510 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 24 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=GEN, GAL, SAM, TRA, ALA, GAZ, KAS, AME, FEN, BAŞ, BEŞ, RİZ, GÖZ, ÇOR, EYÜ, KOC, KON, ERZ <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_GEN=2 | нічыі_GEN=0 |паразы_GEN=0 |мз_GEN=3 |мп_GEN=1 |перамогі_GAL=1 | нічыі_GAL=1 |паразы_GAL=0 |мз_GAL=6 |мп_GAL=2 |перамогі_SAM=1 | нічыі_SAM=1 |паразы_SAM=0 |мз_SAM=5 |мп_SAM=3 |перамогі_TRA=1 | нічыі_TRA=1 |паразы_TRA=0 |мз_TRA=3 |мп_TRA=2 |перамогі_ALA=1 | нічыі_ALA=1 |паразы_ALA=0 |мз_ALA=2 |мп_ALA=1 |перамогі_GAZ=1 | нічыі_GAZ=1 |паразы_GAZ=0 |мз_GAZ=2 |мп_GAZ=1 |перамогі_KAS=1 | нічыі_KAS=1 |паразы_KAS=0 |мз_KAS=2 |мп_KAS=1 |перамогі_AME=1 | нічыі_AME=0 |паразы_AME=0 |мз_AME=3 |мп_AME=0 |перамогі_FEN=1 | нічыі_FEN=0 |паразы_FEN=1 |мз_FEN=5 |мп_FEN=4 |перамогі_BAŞ=1 | нічыі_BAŞ=0 |паразы_BAŞ=1 |мз_BAŞ=3 |мп_BAŞ=2 |перамогі_BEŞ=1 | нічыі_BEŞ=0 |паразы_BEŞ=1 |мз_BEŞ=1 |мп_BEŞ=1 |перамогі_RİZ=1 | нічыі_RİZ=0 |паразы_RİZ=1 |мз_RİZ=1 |мп_RİZ=2 |перамогі_GÖZ=0 | нічыі_GÖZ=1 |паразы_GÖZ=1 |мз_GÖZ=3 |мп_GÖZ=4 |перамогі_ÇOR=0 | нічыі_ÇOR=1 |паразы_ÇOR=1 |мз_ÇOR=2 |мп_ÇOR=3 |перамогі_EYÜ=0 | нічыі_EYÜ=0 |паразы_EYÜ=2 |мз_EYÜ=0 |мп_EYÜ=2 |перамогі_KOC=0 | нічыі_KOC=0 |паразы_KOC=1 |мз_KOC=0 |мп_KOC=2 |перамогі_KON=0 | нічыі_KON=0 |паразы_KON=2 |мз_KON=2 |мп_KON=5 |перамогі_ERZ=0 | нічыі_ERZ=0 |паразы_ERZ=2 |мз_ERZ=0 |мп_ERZ=7 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]] |назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]] |назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]] |назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]] |назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]] |назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]] |назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]] |назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]] |назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]] |назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Налады і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> fwf4jbra4tdt6nodfows6viwinyxd37 10 299271 2686521 2686017 2026-08-24T06:47:52Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686521 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main | крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя] | стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ALA, AME, BEŞ, GAZ, GAL, GEN, GÖZ, BAŞ, KOC, KAS, KON, RİZ, SAM, TRA, FEN, ÇOR, ERZ, EYÜ |скарачэньне_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Ала]] |скарачэньне_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэ]] |скарачэньне_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір|ІсБ]] |скарачэньне_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэш]] |скарачэньне_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чор]] |скарачэньне_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрз]] |скарачэньне_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюп]] |скарачэньне_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэн]] |скарачэньне_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Гал]] |скарачэньне_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газ]] |скарачэньне_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёз]] |скарачэньне_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Ген]] |скарачэньне_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Кас]] |скарачэньне_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Кад]] |скарачэньне_KON=[[Коньяспор Конья|Кон]] |скарачэньне_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рыз]] |скарачэньне_SAM=[[Самсунспор Самсун|Сам]] |скарачэньне_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Тра]] |назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]] |назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]] |назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]] |назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]] |назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]] |назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]] |назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]] |назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]] |назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]] |назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ALA_AME= |матч_ALA_BAŞ= |матч_ALA_BEŞ=1:0 |матч_ALA_ÇOR= |матч_ALA_ERZ= |матч_ALA_EYÜ= |матч_ALA_FEN= |матч_ALA_GAL= |матч_ALA_GAZ= |матч_ALA_GEN= |матч_ALA_GÖZ= |матч_ALA_KAS= |матч_ALA_KOC= |матч_ALA_KON= |матч_ALA_RİZ= |матч_ALA_SAM= |матч_ALA_TRA= |матч_AME_ALA= |матч_AME_BAŞ= |матч_AME_BEŞ= |матч_AME_ÇOR= |матч_AME_ERZ=3:0 |матч_AME_EYÜ= |матч_AME_FEN= |матч_AME_GAL= |матч_AME_GAZ= |матч_AME_GEN= |матч_AME_GÖZ= |матч_AME_KAS= |матч_AME_KOC= |матч_AME_KON= |матч_AME_RİZ= |матч_AME_SAM= |матч_AME_TRA= |матч_BAŞ_ALA= |матч_BAŞ_AME= |матч_BAŞ_BEŞ= |матч_BAŞ_ÇOR= |матч_BAŞ_ERZ= |матч_BAŞ_EYÜ= |матч_BAŞ_FEN= |матч_BAŞ_GAL= |матч_BAŞ_GAZ= |матч_BAŞ_GEN= |матч_BAŞ_GÖZ= |матч_BAŞ_KAS= |матч_BAŞ_KOC=2:0 |матч_BAŞ_KON= |матч_BAŞ_RİZ= |матч_BAŞ_SAM= |матч_BAŞ_TRA= |матч_BEŞ_ALA= |матч_BEŞ_AME= |матч_BEŞ_BAŞ= |матч_BEŞ_ÇOR= |матч_BEŞ_ERZ= |матч_BEŞ_EYÜ=1:0 |матч_BEŞ_FEN= |матч_BEŞ_GAL= |матч_BEŞ_GAZ= |матч_BEŞ_GEN= |матч_BEŞ_GÖZ= |матч_BEŞ_KAS= |матч_BEŞ_KOC= |матч_BEŞ_KON= |матч_BEŞ_RİZ= |матч_BEŞ_SAM= |матч_BEŞ_TRA= |матч_ÇOR_ALA= |матч_ÇOR_AME= |матч_ÇOR_BAŞ= |матч_ÇOR_BEŞ= |матч_ÇOR_ERZ= |матч_ÇOR_EYÜ= |матч_ÇOR_FEN= |матч_ÇOR_GAL= |матч_ÇOR_GAZ= |матч_ÇOR_GEN= |матч_ÇOR_GÖZ= |матч_ÇOR_KAS=0:1 |матч_ÇOR_KOC= |матч_ÇOR_KON= |матч_ÇOR_RİZ= |матч_ÇOR_SAM= |матч_ÇOR_TRA= |матч_ERZ_ALA= |матч_ERZ_AME= |матч_ERZ_BAŞ= |матч_ERZ_BEŞ= |матч_ERZ_ÇOR= |матч_ERZ_EYÜ= |матч_ERZ_FEN= |матч_ERZ_GAL=0:4 |матч_ERZ_GAZ= |матч_ERZ_GEN= |матч_ERZ_GÖZ= |матч_ERZ_KAS= |матч_ERZ_KOC= |матч_ERZ_KON= |матч_ERZ_RİZ= |матч_ERZ_SAM= |матч_ERZ_TRA= |матч_EYÜ_ALA= |матч_EYÜ_AME= |матч_EYÜ_BAŞ= |матч_EYÜ_BEŞ= |матч_EYÜ_ÇOR= |матч_EYÜ_ERZ= |матч_EYÜ_FEN= |матч_EYÜ_GAL= |матч_EYÜ_GAZ=0:1 |матч_EYÜ_GEN= |матч_EYÜ_GÖZ= |матч_EYÜ_KAS= |матч_EYÜ_KOC= |матч_EYÜ_KON= |матч_EYÜ_RİZ= |матч_EYÜ_SAM= |матч_EYÜ_TRA= |матч_FEN_ALA= |матч_FEN_AME= |матч_FEN_BAŞ= |матч_FEN_BEŞ= |матч_FEN_ÇOR= |матч_FEN_ERZ= |матч_FEN_EYÜ= |матч_FEN_GAL= |матч_FEN_GAZ= |матч_FEN_GEN= |матч_FEN_GÖZ= |матч_FEN_KAS= |матч_FEN_KOC= |матч_FEN_KON=4:2 |матч_FEN_RİZ= |матч_FEN_SAM= |матч_FEN_TRA= |матч_GAL_ALA= |матч_GAL_AME= |матч_GAL_BAŞ= |матч_GAL_BEŞ= |матч_GAL_ÇOR=2:2 |матч_GAL_ERZ= |матч_GAL_EYÜ= |матч_GAL_FEN= |матч_GAL_GAZ= |матч_GAL_GEN= |матч_GAL_GÖZ= |матч_GAL_KAS= |матч_GAL_KOC= |матч_GAL_KON= |матч_GAL_RİZ= |матч_GAL_SAM= |матч_GAL_TRA= |матч_GAZ_ALA=1:1 |матч_GAZ_AME= |матч_GAZ_BAŞ= |матч_GAZ_BEŞ= |матч_GAZ_ÇOR= |матч_GAZ_ERZ= |матч_GAZ_EYÜ= |матч_GAZ_FEN= |матч_GAZ_GAL= |матч_GAZ_GEN= |матч_GAZ_GÖZ= |матч_GAZ_KAS= |матч_GAZ_KOC= |матч_GAZ_KON= |матч_GAZ_RİZ= |матч_GAZ_SAM= |матч_GAZ_TRA= |матч_GEN_ALA= |матч_GEN_AME= |матч_GEN_BAŞ= |матч_GEN_BEŞ= |матч_GEN_ÇOR= |матч_GEN_ERZ= |матч_GEN_EYÜ= |матч_GEN_FEN=2:1 |матч_GEN_GAL= |матч_GEN_GAZ= |матч_GEN_GÖZ= |матч_GEN_KAS= |матч_GEN_KOC= |матч_GEN_KON= |матч_GEN_RİZ= |матч_GEN_SAM= |матч_GEN_TRA= |матч_GÖZ_ALA= |матч_GÖZ_AME= |матч_GÖZ_BAŞ= |матч_GÖZ_BEŞ= |матч_GÖZ_ÇOR= |матч_GÖZ_ERZ= |матч_GÖZ_EYÜ= |матч_GÖZ_FEN= |матч_GÖZ_GAL= |матч_GÖZ_GAZ= |матч_GÖZ_GEN=0:1 |матч_GÖZ_KAS= |матч_GÖZ_KOC= |матч_GÖZ_KON= |матч_GÖZ_RİZ= |матч_GÖZ_SAM= |матч_GÖZ_TRA= |матч_KAS_ALA= |матч_KAS_AME= |матч_KAS_BAŞ= |матч_KAS_BEŞ= |матч_KAS_ÇOR= |матч_KAS_ERZ= |матч_KAS_EYÜ= |матч_KAS_FEN= |матч_KAS_GAL= |матч_KAS_GAZ= |матч_KAS_GEN= |матч_KAS_GÖZ= |матч_KAS_KOC= |матч_KAS_KON= |матч_KAS_RİZ= |матч_KAS_SAM= |матч_KAS_TRA=1:1 |матч_KOC_ALA= |матч_KOC_AME= |матч_KOC_BAŞ= |матч_KOC_BEŞ= |матч_KOC_ÇOR= |матч_KOC_ERZ= |матч_KOC_EYÜ= |матч_KOC_FEN= |матч_KOC_GAL= |матч_KOC_GAZ= |матч_KOC_GEN= |матч_KOC_GÖZ= |матч_KOC_KAS= |матч_KOC_KON= |матч_KOC_RİZ= |матч_KOC_SAM= |матч_KOC_TRA= |матч_KON_ALA= |матч_KON_AME= |матч_KON_BAŞ= |матч_KON_BEŞ= |матч_KON_ÇOR= |матч_KON_ERZ= |матч_KON_EYÜ= |матч_KON_FEN= |матч_KON_GAL= |матч_KON_GAZ= |матч_KON_GEN= |матч_KON_GÖZ= |матч_KON_KAS= |матч_KON_KOC= |матч_KON_RİZ=0:1 |матч_KON_SAM= |матч_KON_TRA= |матч_RİZ_ALA= |матч_RİZ_AME= |матч_RİZ_BAŞ= |матч_RİZ_BEŞ= |матч_RİZ_ÇOR= |матч_RİZ_ERZ= |матч_RİZ_EYÜ= |матч_RİZ_FEN= |матч_RİZ_GAL= |матч_RİZ_GAZ= |матч_RİZ_GEN= |матч_RİZ_GÖZ= |матч_RİZ_KAS= |матч_RİZ_KOC= |матч_RİZ_KON= |матч_RİZ_SAM=0:2 |матч_RİZ_TRA= |матч_SAM_ALA= |матч_SAM_AME= |матч_SAM_BAŞ= |матч_SAM_BEŞ= |матч_SAM_ÇOR= |матч_SAM_ERZ= |матч_SAM_EYÜ= |матч_SAM_FEN= |матч_SAM_GAL= |матч_SAM_GAZ= |матч_SAM_GEN= |матч_SAM_GÖZ=3:3 |матч_SAM_KAS= |матч_SAM_KOC= |матч_SAM_KON= |матч_SAM_RİZ= |матч_SAM_TRA= |матч_TRA_ALA= |матч_TRA_AME= |матч_TRA_BAŞ=2:1 |матч_TRA_BEŞ= |матч_TRA_ÇOR= |матч_TRA_ERZ= |матч_TRA_EYÜ= |матч_TRA_FEN= |матч_TRA_GAL= |матч_TRA_GAZ= |матч_TRA_GEN= |матч_TRA_GÖZ= |матч_TRA_KAS= |матч_TRA_KOC= |матч_TRA_KON= |матч_TRA_RİZ= |матч_TRA_SAM= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} 6ztygciuhkhtldgdzto0pqypcem9je9 10 299272 2686511 2684760 2026-08-24T06:46:41Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686511 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [https://www.chanceliga.cz/tabulka/2027/aktualni Першая ліга] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 24 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=SLA, MLA, OLO, LIB, SPA, JAB, ZBR, HKR, TEP, OST, BOH, PLZ, PCE, SLO, ART, ZLN <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_SLA=3 | нічыі_SLA=2 |паразы_SLA=0 |мз_SLA=14 |мп_SLA=5 |перамогі_MLA=3 | нічыі_MLA=2 |паразы_MLA=0 |мз_MLA=11 |мп_MLA=6 |перамогі_OLO=3 | нічыі_OLO=1 |паразы_OLO=1 |мз_OLO=10 |мп_OLO=7 |перамогі_LIB=3 | нічыі_LIB=1 |паразы_LIB=1 |мз_LIB=6 |мп_LIB=3 |перамогі_SPA=3 | нічыі_SPA=0 |паразы_SPA=2 |мз_SPA=12 |мп_SPA=7 |перамогі_JAB=3 | нічыі_JAB=0 |паразы_JAB=0 |мз_JAB=5 |мп_JAB=1 |перамогі_ZBR=2 | нічыі_ZBR=1 |паразы_ZBR=1 |мз_ZBR=6 |мп_ZBR=3 |перамогі_HKR=2 | нічыі_HKR=1 |паразы_HKR=0 |мз_HKR=4 |мп_HKR=2 |перамогі_TEP=2 | нічыі_TEP=1 |паразы_TEP=2 |мз_TEP=10 |мп_TEP=12 |перамогі_OST=2 | нічыі_OST=0 |паразы_OST=2 |мз_OST=3 |мп_OST=6 |перамогі_BOH=1 | нічыі_BOH=2 |паразы_BOH=1 |мз_BOH=5 |мп_BOH=5 |перамогі_PLZ=1 | нічыі_PLZ=2 |паразы_PLZ=1 |мз_PLZ=10 |мп_PLZ=11 |перамогі_PCE=0 | нічыі_PCE=1 |паразы_PCE=4 |мз_PCE=4 |мп_PCE=10 |перамогі_SLO=0 | нічыі_SLO=1 |паразы_SLO=4 |мз_SLO=4 |мп_SLO=11 |перамогі_ART=0 | нічыі_ART=1 |паразы_ART=4 |мз_ART=4 |мп_ART=12 |перамогі_ZLN=0 | нічыі_ZLN=0 |паразы_ZLN=5 |мз_ZLN=3 |мп_ZLN=10 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ART=[[Артыс Брно]] |назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]] |назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]] |назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]] |назва_LIB=[[Слован Лібэрац]] |назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]] |назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]] |назва_OST=[[Банік Острава]] |назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]] |назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]] |назва_SLA=[[Славія Прага]] |назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]] |назва_SPA=[[Спарта Прага]] |назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]] |назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]] |назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CHGR |вынік2=CHGR |вынік3=CHGR |вынік4=CHGR |вынік5=CHGR |вынік6=CHGR |вынік7=EUPO |вынік8=EUPO |вынік9=EUPO |вынік10=EUPO |вынік11=REGR |вынік12=REGR |вынік13=REGR |вынік14=REGR |вынік15=REGR |вынік16=REGR <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Рэйтынг сумленнай гульні; 8) Лёсаваньне. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=Q |колер_CHGR=green1 |тэкст_CHGR=Чэмпіёнская група |колер_EUPO=blue1 |тэкст_EUPO=Сярэдняя група |колер_REGR=red1 |тэкст_REGR=Група на паніжэньне |заўвага_вынікі_EUPOELPO=«Карвіна» кваліфікавалася ў раўнд плэй-оф Лігі Эўропы як пераможца [[Кубак Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|Кубка Чэхіі]]. }}</onlyinclude> kq45mog2atrsloji9pqszhiuqfwwfzf 10 299273 2686522 2684673 2026-08-24T06:47:53Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686522 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main | крыніца = [https://www.chanceliga.cz/rozpis-zapasu/2027 Першая ліга] | стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= ART, BOH, OST, PLZ, HKR, ZBR, ZLN, MLA, PCE, SLO, SLA, LIB, SPA, OLO, TEP, JAB |скарачэньне_ART=[[Артыс Брно|Арт]] |скарачэньне_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Баг]] |скарачэньне_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Гра]] |скарачэньне_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябл]] |скарачэньне_LIB=[[Слован Лібэрац|Сло]] |скарачэньне_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Мла]] |скарачэньне_OLO=[[Сыгма Оламаўц|Сыг]] |скарачэньне_OST=[[Банік Острава|Бан]] |скарачэньне_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пар]] |скарачэньне_PLZ=[[Вікторыя Пльзень|Вік]] |скарачэньне_SLA=[[Славія Прага|Сла]] |скарачэньне_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Слц]] |скарачэньне_SPA=[[Спарта Прага|Спа]] |скарачэньне_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэп]] |скарачэньне_ZBR=[[Зброяўка Брно|Збр]] |скарачэньне_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьл]] |назва_ART=[[Артыс Брно]] |назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]] |назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]] |назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]] |назва_LIB=[[Слован Лібэрац]] |назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]] |назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]] |назва_OST=[[Банік Острава]] |назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]] |назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]] |назва_SLA=[[Славія Прага]] |назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]] |назва_SPA=[[Спарта Прага]] |назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]] |назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]] |назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_ART_BOH= |матч_ART_HKR= |матч_ART_JAB= |матч_ART_LIB= |матч_ART_MLA=2:4 |матч_ART_OLO=1:2 |матч_ART_OST= |матч_ART_PCE= |матч_ART_PLZ= |матч_ART_SLA= |матч_ART_SLO= |матч_ART_SPA=0:4 |матч_ART_TEP= |матч_ART_ZBR= |матч_ART_ZLN= |матч_BOH_ART= |матч_BOH_HKR=0:0 |матч_BOH_JAB= |матч_BOH_LIB= |матч_BOH_MLA= |матч_BOH_OLO= |матч_BOH_OST= |матч_BOH_PCE= |матч_BOH_PLZ= |матч_BOH_SLA= |матч_BOH_SLO= |матч_BOH_SPA= |матч_BOH_TEP= |матч_BOH_ZBR= |матч_BOH_ZLN= |матч_HKR_ART= |матч_HKR_BOH= |матч_HKR_JAB= |матч_HKR_LIB= |матч_HKR_MLA= |матч_HKR_OLO= |матч_HKR_OST=2:1 |матч_HKR_PCE=2:1 |матч_HKR_PLZ= |матч_HKR_SLA= |матч_HKR_SLO= |матч_HKR_SPA= |матч_HKR_TEP= |матч_HKR_ZBR= |матч_HKR_ZLN= |матч_JAB_ART= |матч_JAB_BOH= |матч_JAB_HKR= |матч_JAB_LIB= |матч_JAB_MLA= |матч_JAB_OLO=2:1 |матч_JAB_OST= |матч_JAB_PCE= |матч_JAB_PLZ= |матч_JAB_SLA= |матч_JAB_SLO=1:0 |матч_JAB_SPA= |матч_JAB_TEP= |матч_JAB_ZBR= |матч_JAB_ZLN= |матч_LIB_ART= |матч_LIB_BOH= |матч_LIB_HKR= |матч_LIB_JAB= |матч_LIB_MLA= |матч_LIB_OLO= |матч_LIB_OST= |матч_LIB_PCE= |матч_LIB_PLZ= |матч_LIB_SLA=1:1 |матч_LIB_SLO= |матч_LIB_SPA= |матч_LIB_TEP=0:1 |матч_LIB_ZBR= |матч_LIB_ZLN= |матч_MLA_ART= |матч_MLA_BOH= |матч_MLA_HKR= |матч_MLA_JAB= |матч_MLA_LIB= |матч_MLA_OLO= |матч_MLA_OST= |матч_MLA_PCE= |матч_MLA_PLZ= |матч_MLA_SLA= |матч_MLA_SLO=2:1 |матч_MLA_SPA=2:0 |матч_MLA_TEP= |матч_MLA_ZBR= |матч_MLA_ZLN= |матч_OLO_ART= |матч_OLO_BOH= |матч_OLO_HKR= |матч_OLO_JAB= |матч_OLO_LIB= |матч_OLO_MLA=2:2 |матч_OLO_OST= |матч_OLO_PCE=3:1 |матч_OLO_PLZ= |матч_OLO_SLA= |матч_OLO_SLO= |матч_OLO_SPA= |матч_OLO_TEP= |матч_OLO_ZBR= |матч_OLO_ZLN= |матч_OST_ART=1:0 |матч_OST_BOH= |матч_OST_HKR= |матч_OST_JAB= |матч_OST_LIB= |матч_OST_MLA= |матч_OST_OLO= |матч_OST_PCE= |матч_OST_PLZ= |матч_OST_SLA=0:4 |матч_OST_SLO= |матч_OST_SPA= |матч_OST_TEP= |матч_OST_ZBR= |матч_OST_ZLN= |матч_PCE_ART= |матч_PCE_BOH= |матч_PCE_HKR= |матч_PCE_JAB=0:2 |матч_PCE_LIB= |матч_PCE_MLA=1:1 |матч_PCE_OLO= |матч_PCE_OST= |матч_PCE_PLZ= |матч_PCE_SLA= |матч_PCE_SLO= |матч_PCE_SPA= |матч_PCE_TEP= |матч_PCE_ZBR= |матч_PCE_ZLN= |матч_PLZ_ART= |матч_PLZ_BOH= |матч_PLZ_HKR= |матч_PLZ_JAB= |матч_PLZ_LIB=1:3 |матч_PLZ_MLA= |матч_PLZ_OLO= |матч_PLZ_OST= |матч_PLZ_PCE= |матч_PLZ_SLA= |матч_PLZ_SLO= |матч_PLZ_SPA= |матч_PLZ_TEP= |матч_PLZ_ZBR=1:1 |матч_PLZ_ZLN=3:2 |матч_SLA_ART= |матч_SLA_BOH=2:2 |матч_SLA_HKR= |матч_SLA_JAB= |матч_SLA_LIB= |матч_SLA_MLA= |матч_SLA_OLO= |матч_SLA_OST= |матч_SLA_PCE=2:1 |матч_SLA_PLZ= |матч_SLA_SLO=5:1 |матч_SLA_SPA= |матч_SLA_TEP= |матч_SLA_ZBR= |матч_SLA_ZLN= |матч_SLO_ART=1:1 |матч_SLO_BOH= |матч_SLO_HKR= |матч_SLO_JAB= |матч_SLO_LIB= |матч_SLO_MLA= |матч_SLO_OLO=1:2 |матч_SLO_OST= |матч_SLO_PCE= |матч_SLO_PLZ= |матч_SLO_SLA= |матч_SLO_SPA= |матч_SLO_TEP= |матч_SLO_ZBR= |матч_SLO_ZLN= |матч_SPA_ART= |матч_SPA_BOH= |матч_SPA_HKR= |матч_SPA_JAB= |матч_SPA_LIB= |матч_SPA_MLA= |матч_SPA_OLO= |матч_SPA_OST= |матч_SPA_PCE= |матч_SPA_PLZ= |матч_SPA_SLA= |матч_SPA_SLO= |матч_SPA_TEP=4:1 |матч_SPA_ZBR= |матч_SPA_ZLN=3:1 |матч_TEP_ART= |матч_TEP_BOH=3:1 |матч_TEP_HKR= |матч_TEP_JAB= |матч_TEP_LIB= |матч_TEP_MLA= |матч_TEP_OLO= |матч_TEP_OST= |матч_TEP_PCE= |матч_TEP_PLZ=5:5 |матч_TEP_SLA= |матч_TEP_SLO= |матч_TEP_SPA= |матч_TEP_ZBR=0:2 |матч_TEP_ZLN= |матч_ZBR_ART= |матч_ZBR_BOH= |матч_ZBR_HKR= |матч_ZBR_JAB= |матч_ZBR_LIB=0:1 |матч_ZBR_MLA= |матч_ZBR_OLO= |матч_ZBR_OST= |матч_ZBR_PCE= |матч_ZBR_PLZ= |матч_ZBR_SLA= |матч_ZBR_SLO= |матч_ZBR_SPA=3:1 |матч_ZBR_TEP= |матч_ZBR_ZLN= |матч_ZLN_ART= |матч_ZLN_BOH=0:2 |матч_ZLN_HKR= |матч_ZLN_JAB= |матч_ZLN_LIB=0:1 |матч_ZLN_MLA= |матч_ZLN_OLO= |матч_ZLN_OST=0:1 |матч_ZLN_PCE= |матч_ZLN_PLZ= |матч_ZLN_SLA= |матч_ZLN_SLO= |матч_ZLN_SPA= |матч_ZLN_TEP= |матч_ZLN_ZBR= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} dg672rcglvfafbrcqph94jseadnouid 0 299914 2686317 2676813 2026-08-23T16:33:13Z Dymitr 10914 + склад 2686317 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ковэнтры Сіці |Лягатып = Coventry City FC crest.svg |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Ковэнтры]], [[Ангельшчына]] |Стадыён = [[Рыка-арэна]] |Умяшчальнасьць = {{Лік|32609}} |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|КовэнтрыСіЛіга}} |Сэзон = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|КовэнтрыСіСэзон}} |Месца = {{Ангельскі папярэдні футбольны сэзон|КовэнтрыСі}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Ангельскія }} «'''Ковэнтры Сіці'''» ({{мова-en|Coventry City F.C.}}) — ангельскі футбольны клюб з гораду [[Ковэнтры]]. Клюб атрымаў мянушку «Нябесна-блакітныя» праз клюбныя колераў, якія займалі важнае месца цягам усёй гісторыі, а кашулі з такім колерам бесьперапынна выкарыстоўваюцца з 1962 году<ref>{{спасылка|спасылка=http://historicalkits.co.uk/Coventry_City/Coventry_City.htm|загаловак=Coventry City - Historical Football Kits|выдавецтва=Historical Kits}}</ref>. У прамежак з 1967 па 2001 гады, то бок 34 сэзоны запар, «Ковэнтры» спаборнічаў у найвышэйшым дывізіёне, а ў 1992 годзе клюб стаў адным зь сябраў-сузаснавальнікаў [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]]. == Гісторыя == [[Файл:Singers-CCFC-Team-1885-86.jpg|значак|зьлева|Каманда «Сынгерз» сэзону 1985—1986 гадоў.]] «Ковэнтры Сіці» быў заснаваны ў 1883 годзе як футбольны клюб «Сынгерз» пасьля сустрэчы Ўільяма Стэнлі і сямі калегаў з кампаніі «Сынгер Сайкл» у гатэлі Лорд Эйлзфард Ін у [[Гілфілдс]]е. Гэта быў адзін зь некалькіх клюбаў XIX стагодзьдзя, павязаных з роварнымі фабрыкамі [[Ковэнтры]], а заснавальнік кампаніі Джордж Сынгер быў прызначаны першым прэзыдэнтам<ref>{{навіна|аўтар=Gibbons, Duncan|спасылка=https://www.coventrytelegraph.net/news/coventry-news/revealed-blitzed-pub-coventry-city-3017278|загаловак=Revealed: The Blitzed pub where Coventry City were born|выдавец=Coventry Telegraph|дата публікацыі=24.11.2012|копія=https://web.archive.org/web/20230410093220/https://www.coventrytelegraph.net/news/coventry-news/revealed-blitzed-pub-coventry-city-3017278|дата копіі=10.04.2023}}</ref>. У 1884 годзе «Сынгерз» далучыўся да Футбольнай асацыяцыі акругі Бірмінггэму. У першыя сэзоны ў іх не было сталага складу футбалістаў, а часам і абсталяваньня, напрыклад, сеткі на браму. «Сынгерз» сталі прафэсіяналамі ў 1892 годзе і ў 1894 годзе далучыліся да Бірмінггэмскай і акруговай лігі, спаборнічаючы з моцнымі рэзэрвовымі камандамі рэгіёну, як то з «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Вілай]]». Жыхары Ковэнтры, не павязаныя з роварнай кампаніяй, пачалі заўзець за клюб, і ў 1898 годзе ён быў перайменаваны ў «Ковэнтры Сіці». [[Гайфілд-Роўд]] адкрыўся ў 1899 годзе, але ягонае будаўніцтва выклікала фінансавы крызіс і наступныя спрэчкі з гульцамі аб заробках. Клюб стаў таварыствам з абмежаванай адказнасьцю ў ліпені 1907 году, а ў наступным сэзоне каманда дасягнула пэўнага посьпеху, упершыню дакрочыўшы да першага раўнду [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]], перш чым дружына была выбітая «[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.skybluetrust.co.uk/index.php/club-information/timeline/356-ccfc-company-and-group-structures|загаловак=CCFC Company and Group Structures|выдавецтва=Sky Blue Trust|копія=https://web.archive.org/web/20210120193324/http://skybluetrust.co.uk/index.php/club-information/timeline/356-ccfc-company-and-group-structures|дата копіі=20.01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.rsssf.com/tablese/engcup1908.html|загаловак=England FA Challenge Cup 1907–1908|выдавецтва=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|копія=https://web.archive.org/web/20150924161551/http://www.rsssf.com/tablese/engcup1908.html|дата копіі=24.09.2015}}</ref>. У 1908 годзе «Ковэнтры» далучыўся да Паўднёвай лігі, якая на той час была трэцім паводле моцы ангельскім дывізіёнам. У 1919 годзе «Ковэнтры Сіці» пасьпяхова надаў заяўку на ўступ у [[Футбольная ліга Ангельшчыны|Футбольную лігу]], у выніку чаго клюб запрасілі ў Другі дывізіён на сэзон 1919—1920 гадоў. Рыхтуючыся да старту ў лізе, клюб інвэставаў у новых гульцоў і павялічыў умяшчальнасьць Гайфілд-Роўду да 40 тысяч чалавек. 1920-я гады былі няўдалымі, у 1928 годзе заўзятары нават ушчалі беспарадкі, спрабуючы дамагчыся ліквідацыі клюбу. У тым жа годзе была зафіксаваная найгоршая наведвальнасьць клюбу ў гісторыі, гэтак на матчы супраць «Крыстал Пэлас» былі прысутныя толькі {{Лік|2059}} гледачоў<ref>{{спасылка|аўтар=Brown, Jim|спасылка=https://www.coventrytelegraph.net/sport/sport-opinion/goals-galore-record-low-gate-5742347|загаловак=Jim Brown: Goals galore but a record low gate for first Coventry City 'home' game at Sixfields|выдавецтва=Coventry Telegraph|дата публікацыі=17.08.2013}}</ref>. Акрамя дрэннай гульні на полі, да канца 1920-х гадоў клюб сутыкнуўся зь фінансавымі цяжкасьцямі, бо быў вымушаны спадзявацца на збор сродкаў ад заўзятараў і грашовыя ўліваньні ад Дэйвіда Кука, які стаў прэзыдэнтам клюбу. Наступнае дзесяцігодзьдзе было больш пасьпяховым. Прызначэньне Дэрыка Робінза старшынём у 1958 годзе і Джымі Гіла трэнэрам у 1961 годзе паклала пачатак «блакітнай рэвалюцыі» ў клюбе<ref>{{навіна|аўтар=McCartney, Aidan|спасылка=https://www.coventrytelegraph.net/sport/football/football-news/look-jimmy-hill-sky-blue-10536377|загаловак=Look: Jimmy Hill and the Sky Blue Revolution – 1961 to 1967|выдавец=Coventry Telegraph|дата публікацыі=02.12.2015|копія=https://web.archive.org/web/20230410093201/https://www.coventrytelegraph.net/sport/football/football-news/look-jimmy-hill-sky-blue-10536377|дата копіі=10.04.2023}}</ref>. Гіл зьмяніў колер і мянушку формы клюбу, прасунуў песьню «Блакітнае неба» ў якасьці гімну ды распрацаваў перадматчавую забаўляльную праграму<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ccfc.co.uk/club/club-history/|загаловак=Club History|выдавецтва=Coventry City F.C.|копія=https://web.archive.org/web/20230410093201/https://www.ccfc.co.uk/club/club-history/|дата копіі=10.04.2023}}</ref>. Атрымаўшы грашовую падтрымку ад Робінза, Гіл прывёў «Ковэнтры» да перамог у Трэцім і Другім дывізіёнах у 1964 і 1967 гадах адпаведна, упершыню прасунуўшыся ў найвышэйшы дывізіён. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q96834825|Бр|}} {{Гулец1|3|Q21572868|Аб|}} {{Гулец1|4|Q97059250|Аб|}} {{Гулец1|5|Q78488478|ПА|}} {{Гулец1|6|Q16236759|ПА|капітан}} {{Гулец1|7|Q62085112|Нап|}} {{Гулец1|8|Q130337999|ПА|}} {{Гулец1|9|Q105062238|Нап|}} {{Гулец1|10|Q27107132|Нап|}} {{Гулец1|11|Q19787021|Нап|}} {{Гулец1|13|Q16000020|Бр|}} {{Гулец1|14|Q20932574|Нап|}} {{Гулец1|15|Q66391629|Аб|}} {{Гулец1|16|Q56292818|ПА|}} {{Гулец1|17|Q98537537|Нап|}} {{Гулец1|18|Q108703725|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|19|Q107985580|Бр|}} {{Гулец1|20|Q104733764|Аб|}} {{Гулец1|21|Q1678818|Аб|}} {{Гулец1|22|Q30729099|Аб|}} {{Гулец1|23|Q26251815|Нап|}} {{Гулец1|24|Q111805882|Аб|}} {{Гулец1|26|Q35554570|Аб|}} {{Гулец1|27|Q66124842|Аб|}} {{Гулец1|28|Q58754102|ПА|}} {{Гулец1|29|Q100144433|ПА|}} {{Гулец1|33|Q117112129|Аб|}} {{Гулец1|38|Q27995477|ПА|}} {{Гулец1|49|Q124219755|Нап|}} {{Гулец1|54|Q121542990|ПА|}} {{Гулец1|—|Q5216541|Бр|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ccfc.co.uk/ Афіцыйны сайт]. {{Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе}} [[Катэгорыя:Ковэнтры]] gn6yi6bovby6eaofe6kolob2odis5e9 10 300273 2686509 2686127 2026-08-24T06:43:11Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686509 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 24 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=LEG, GÓR, CRA, LPO, POG, ZAG, WKR, GKS, WID, JAG, KOR, ŚLĄ, MOT, PIA, WPŁ, RAD, WIE, RAK <!--Вынікі камандаў.--> |перамогі_LEG=3 | нічыі_LEG=2 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=11 |мп_LEG=3 |перамогі_GÓR=3 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=0 |мз_GÓR=7 |мп_GÓR=3 |перамогі_CRA=2 | нічыі_CRA=2 |паразы_CRA=1 |мз_CRA=5 |мп_CRA=5 |перамогі_LPO=2 | нічыі_LPO=1 |паразы_LPO=0 |мз_LPO=5 |мп_LPO=1 |перамогі_POG=2 | нічыі_POG=1 |паразы_POG=1 |мз_POG=7 |мп_POG=4 |перамогі_ZAG=2 | нічыі_ZAG=1 |паразы_ZAG=1 |мз_ZAG=5 |мп_ZAG=4 |перамогі_WKR=2 | нічыі_WKR=1 |паразы_WKR=2 |мз_WKR=10 |мп_WKR=10 |перамогі_GKS=2 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=2 |мз_GKS=9 |мп_GKS=4 |перамогі_WID=1 | нічыі_WID=3 |паразы_WID=1 |мз_WID=8 |мп_WID=7 |перамогі_JAG=2 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=1 |мз_JAG=3 |мп_JAG=3 |перамогі_KOR=1 | нічыі_KOR=2 |паразы_KOR=1 |мз_KOR=4 |мп_KOR=4 |перамогі_ŚLĄ=1 | нічыі_ŚLĄ=2 |паразы_ŚLĄ=2 |мз_ŚLĄ=7 |мп_ŚLĄ=8 |перамогі_MOT=1 | нічыі_MOT=2 |паразы_MOT=2 |мз_MOT=6 |мп_MOT=8 |перамогі_PIA=1 | нічыі_PIA=1 |паразы_PIA=3 |мз_PIA=8 |мп_PIA=13 |перамогі_WPŁ=1 | нічыі_WPŁ=1 |паразы_WPŁ=2 |мз_WPŁ=3 |мп_WPŁ=8 |перамогі_RAD=1 | нічыі_RAD=1 |паразы_RAD=3 |мз_RAD=4 |мп_RAD=12 |перамогі_WIE=1 | нічыі_WIE=0 |паразы_WIE=3 |мз_WIE=8 |мп_WIE=10 |перамогі_RAK=0 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=3 |мз_RAK=3 |мп_RAK=6 <!--Канец аўтаматызацыі.--> <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]] |назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]] |назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]] |назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]] |назва_KOR=[[Карона Кельцы]] |назва_LPO=[[Лех Познань]] |назва_LEG=[[Легія Варшава]] |назва_MOT=[[Матор Люблін]] |назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]] |назва_POG=[[Погань Шчэцін]] |назва_RAD=[[Радомяк Радам]] |назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]] |назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]] |назва_WID=[[Відзэў Лодзь]] |назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]] |назва_WKR=[[Вісла Кракаў]] |назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]] |назва_ZAG=[[Заглембе Любін]] <!--Кваліфікацыі камандаў.--> |вынік1=CLPO |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q |вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя. <!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--> |загаловак_слупка_вынікаў=QR |колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]] |колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]] |колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]] |колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]] |колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу }}</onlyinclude> i5eyocj48ru0n9gl2nhxu0k9pcj7ksv 10 300274 2686520 2686016 2026-08-24T06:46:51Z DymitrBot 56484 абнаўленьне зьвестак 2686520 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude> {{#invoke:Спартовыя вынікі|main | крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl] | стыль_матчаў = футбол |парадак_камандаў= WID, WKR, WPŁ, WIE, GKS, GÓR, ZAG, KOR, CRA, LEG, LPO, MOT, POG, PIA, RAD, RAK, ŚLĄ, JAG |скарачэньне_CRA=[[Краковія Кракаў|Кра]] |скарачэньне_GKS=[[ГКС Катавіцы|ГКС]] |скарачэньне_GÓR=[[Гурнік Забжэ|Гур]] |скарачэньне_JAG=[[Ягелёнія Беласток|Яге]] |скарачэньне_KOR=[[Карона Кельцы|Кар]] |скарачэньне_LPO=[[Лех Познань|Лех]] |скарачэньне_LEG=[[Легія Варшава|Лег]] |скарачэньне_MOT=[[Матор Люблін|Мат]] |скарачэньне_PIA=[[Пяст Глівіцы|Пяс]] |скарачэньне_POG=[[Погань Шчэцін|Пог]] |скарачэньне_RAD=[[Радомяк Радам|Рад]] |скарачэньне_RAK=[[Ракаў Чанстахова|Рак]] |скарачэньне_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьл]] |скарачэньне_WID=[[Відзэў Лодзь|Від]] |скарачэньне_WIE=[[Вячыста Кракаў|Вяч]] |скарачэньне_WKR=[[Вісла Кракаў|ВіК]] |скарачэньне_WPŁ=[[Вісла Плоцк|ВіП]] |скарачэньне_ZAG=[[Заглембе Любін|Заг]] |назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]] |назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]] |назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]] |назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]] |назва_KOR=[[Карона Кельцы]] |назва_LPO=[[Лех Познань]] |назва_LEG=[[Легія Варшава]] |назва_MOT=[[Матор Люблін]] |назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]] |назва_POG=[[Погань Шчэцін]] |назва_RAD=[[Радомяк Радам]] |назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]] |назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]] |назва_WID=[[Відзэў Лодзь]] |назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]] |назва_WKR=[[Вісла Кракаў]] |назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]] |назва_ZAG=[[Заглембе Любін]] <!--Пачатак аўтаматызацыі.--> |абнаўленьне = 23 жніўня 2026 |матч_CRA_GKS= |матч_CRA_GÓR= |матч_CRA_JAG= |матч_CRA_KOR= |матч_CRA_LEG= |матч_CRA_LPO= |матч_CRA_MOT= |матч_CRA_PIA= |матч_CRA_POG=0:2 |матч_CRA_RAD= |матч_CRA_RAK=2:1 |матч_CRA_ŚLĄ= |матч_CRA_WID= |матч_CRA_WIE=3:2 |матч_CRA_WKR= |матч_CRA_WPŁ= |матч_CRA_ZAG= |матч_GKS_CRA= |матч_GKS_GÓR= |матч_GKS_JAG= |матч_GKS_KOR= |матч_GKS_LEG= |матч_GKS_LPO= |матч_GKS_MOT= |матч_GKS_PIA= |матч_GKS_POG= |матч_GKS_RAD=3:1 |матч_GKS_RAK= |матч_GKS_ŚLĄ= |матч_GKS_WID= |матч_GKS_WIE= |матч_GKS_WKR= |матч_GKS_WPŁ=5:0 |матч_GKS_ZAG= |матч_GÓR_CRA= |матч_GÓR_GKS= |матч_GÓR_JAG= |матч_GÓR_KOR= |матч_GÓR_LEG= |матч_GÓR_LPO= |матч_GÓR_MOT= |матч_GÓR_PIA= |матч_GÓR_POG= |матч_GÓR_RAD= |матч_GÓR_RAK= |матч_GÓR_ŚLĄ=2:1 |матч_GÓR_WID= |матч_GÓR_WIE= |матч_GÓR_WKR=2:1 |матч_GÓR_WPŁ= |матч_GÓR_ZAG= |матч_JAG_CRA= |матч_JAG_GKS= |матч_JAG_GÓR= |матч_JAG_KOR=1:0 |матч_JAG_LEG= |матч_JAG_LPO= |матч_JAG_MOT= |матч_JAG_PIA= |матч_JAG_POG= |матч_JAG_RAD= |матч_JAG_RAK= |матч_JAG_ŚLĄ= |матч_JAG_WID=0:2 |матч_JAG_WIE= |матч_JAG_WKR= |матч_JAG_WPŁ= |матч_JAG_ZAG= |матч_KOR_CRA= |матч_KOR_GKS= |матч_KOR_GÓR= |матч_KOR_JAG= |матч_KOR_LEG=1:1 |матч_KOR_LPO= |матч_KOR_MOT=1:1 |матч_KOR_PIA= |матч_KOR_POG= |матч_KOR_RAD= |матч_KOR_RAK= |матч_KOR_ŚLĄ= |матч_KOR_WID= |матч_KOR_WIE= |матч_KOR_WKR= |матч_KOR_WPŁ= |матч_KOR_ZAG= |матч_LEG_CRA= |матч_LEG_GKS= |матч_LEG_GÓR= |матч_LEG_JAG= |матч_LEG_KOR= |матч_LEG_LPO= |матч_LEG_MOT= |матч_LEG_PIA= |матч_LEG_POG= |матч_LEG_RAD=5:0 |матч_LEG_RAK= |матч_LEG_ŚLĄ= |матч_LEG_WID= |матч_LEG_WIE= |матч_LEG_WKR= |матч_LEG_WPŁ= |матч_LEG_ZAG=3:1 |матч_LPO_CRA=0:0 |матч_LPO_GKS= |матч_LPO_GÓR= |матч_LPO_JAG= |матч_LPO_KOR= |матч_LPO_LEG= |матч_LPO_MOT= |матч_LPO_PIA=3:0 |матч_LPO_POG= |матч_LPO_RAD= |матч_LPO_RAK= |матч_LPO_ŚLĄ= |матч_LPO_WID= |матч_LPO_WIE= |матч_LPO_WKR= |матч_LPO_WPŁ= |матч_LPO_ZAG= |матч_MOT_CRA= |матч_MOT_GKS=1:0 |матч_MOT_GÓR= |матч_MOT_JAG=1:2 |матч_MOT_KOR= |матч_MOT_LEG= |матч_MOT_LPO= |матч_MOT_PIA= |матч_MOT_POG= |матч_MOT_RAD= |матч_MOT_RAK= |матч_MOT_ŚLĄ= |матч_MOT_WID= |матч_MOT_WIE= |матч_MOT_WKR= |матч_MOT_WPŁ= |матч_MOT_ZAG= |матч_PIA_CRA= |матч_PIA_GKS= |матч_PIA_GÓR= |матч_PIA_JAG= |матч_PIA_KOR= |матч_PIA_LEG=1:1 |матч_PIA_LPO= |матч_PIA_MOT= |матч_PIA_POG= |матч_PIA_RAD= |матч_PIA_RAK= |матч_PIA_ŚLĄ= |матч_PIA_WID= |матч_PIA_WIE=3:4 |матч_PIA_WKR=4:3 |матч_PIA_WPŁ= |матч_PIA_ZAG= |матч_POG_CRA= |матч_POG_GKS= |матч_POG_GÓR= |матч_POG_JAG= |матч_POG_KOR= |матч_POG_LEG=0:1 |матч_POG_LPO= |матч_POG_MOT=3:1 |матч_POG_PIA= |матч_POG_RAD= |матч_POG_RAK= |матч_POG_ŚLĄ= |матч_POG_WID= |матч_POG_WIE= |матч_POG_WKR=2:2 |матч_POG_WPŁ= |матч_POG_ZAG= |матч_RAD_CRA= |матч_RAD_GKS= |матч_RAD_GÓR=1:3 |матч_RAD_JAG= |матч_RAD_KOR= |матч_RAD_LEG= |матч_RAD_LPO= |матч_RAD_MOT= |матч_RAD_PIA= |матч_RAD_POG= |матч_RAD_RAK= |матч_RAD_ŚLĄ= |матч_RAD_WID= |матч_RAD_WIE=2:1 |матч_RAD_WKR= |матч_RAD_WPŁ= |матч_RAD_ZAG=0:0 |матч_RAK_CRA= |матч_RAK_GKS= |матч_RAK_GÓR= |матч_RAK_JAG= |матч_RAK_KOR= |матч_RAK_LEG= |матч_RAK_LPO= |матч_RAK_MOT= |матч_RAK_PIA= |матч_RAK_POG= |матч_RAK_RAD= |матч_RAK_ŚLĄ= |матч_RAK_WID= |матч_RAK_WIE= |матч_RAK_WKR= |матч_RAK_WPŁ=1:2 |матч_RAK_ZAG= |матч_ŚLĄ_CRA=0:0 |матч_ŚLĄ_GKS= |матч_ŚLĄ_GÓR= |матч_ŚLĄ_JAG= |матч_ŚLĄ_KOR= |матч_ŚLĄ_LEG= |матч_ŚLĄ_LPO= |матч_ŚLĄ_MOT= |матч_ŚLĄ_PIA= |матч_ŚLĄ_POG= |матч_ŚLĄ_RAD= |матч_ŚLĄ_RAK=2:1 |матч_ŚLĄ_WID=3:3 |матч_ŚLĄ_WIE= |матч_ŚLĄ_WKR= |матч_ŚLĄ_WPŁ= |матч_ŚLĄ_ZAG= |матч_WID_CRA= |матч_WID_GKS= |матч_WID_GÓR= |матч_WID_JAG= |матч_WID_KOR=1:2 |матч_WID_LEG= |матч_WID_LPO= |матч_WID_MOT=2:2 |матч_WID_PIA= |матч_WID_POG= |матч_WID_RAD= |матч_WID_RAK= |матч_WID_ŚLĄ= |матч_WID_WIE= |матч_WID_WKR= |матч_WID_WPŁ= |матч_WID_ZAG= |матч_WIE_CRA= |матч_WIE_GKS= |матч_WIE_GÓR= |матч_WIE_JAG= |матч_WIE_KOR= |матч_WIE_LEG= |матч_WIE_LPO=1:2 |матч_WIE_MOT= |матч_WIE_PIA= |матч_WIE_POG= |матч_WIE_RAD= |матч_WIE_RAK= |матч_WIE_ŚLĄ= |матч_WIE_WID= |матч_WIE_WKR= |матч_WIE_WPŁ= |матч_WIE_ZAG= |матч_WKR_CRA= |матч_WKR_GKS=2:1 |матч_WKR_GÓR= |матч_WKR_JAG= |матч_WKR_KOR= |матч_WKR_LEG= |матч_WKR_LPO= |матч_WKR_MOT= |матч_WKR_PIA= |матч_WKR_POG= |матч_WKR_RAD= |матч_WKR_RAK= |матч_WKR_ŚLĄ= |матч_WKR_WID= |матч_WKR_WIE= |матч_WKR_WPŁ=2:1 |матч_WKR_ZAG= |матч_WPŁ_CRA= |матч_WPŁ_GKS= |матч_WPŁ_GÓR= |матч_WPŁ_JAG= |матч_WPŁ_KOR= |матч_WPŁ_LEG= |матч_WPŁ_LPO= |матч_WPŁ_MOT= |матч_WPŁ_PIA= |матч_WPŁ_POG= |матч_WPŁ_RAD= |матч_WPŁ_RAK= |матч_WPŁ_ŚLĄ= |матч_WPŁ_WID=0:0 |матч_WPŁ_WIE= |матч_WPŁ_WKR= |матч_WPŁ_ZAG= |матч_ZAG_CRA= |матч_ZAG_GKS= |матч_ZAG_GÓR= |матч_ZAG_JAG= |матч_ZAG_KOR= |матч_ZAG_LEG= |матч_ZAG_LPO= |матч_ZAG_MOT= |матч_ZAG_PIA=2:0 |матч_ZAG_POG= |матч_ZAG_RAD= |матч_ZAG_RAK= |матч_ZAG_ŚLĄ=2:1 |матч_ZAG_WID= |матч_ZAG_WIE= |матч_ZAG_WKR= |матч_ZAG_WPŁ= <!--Канец аўтаматызацыі.--> }} r1pr1h7fqvubc4d1bg97vvjr5egt4z8 0 301685 2686529 2658080 2026-08-24T08:49:18Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2686529 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Яснагародка |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Яснагародкі |Арыгінальная назва = Ясногородка |Лацінка = Jasnaharodka |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Фастаўскі раён|Фастаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 23 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 01 |Даўгата сэкундаў = 12 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Яснагародка''' ({{мова-uk|Ясногородка}}) — сяло ў Бышаўскай сельскай грамадзе [[Фастаўскі раён|Фастаўскага раёну]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.png|значак|зьлева|150px|Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.]][[Файл:Яснагародка ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Яснагародка ў тарыфе 1640 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === У 1574 годзе былі вызначаныя межы [[Рожаў|Рожаўскіх]] добраў пана Васіля Лозкі з маёнткам Яснагародка паноў Гулькевічаў і маёнткам [[Бышаў]]<ref>Edward Rulikowski. Rożów // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich (SGKP). — Warszawa, 1888. T. IX. S. 871</ref> пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], падкаморага кіеўскага. Падобна, што гэта пакуль найранейшая пісьмовая зьвестка пра Яснагародку і яе ўладальнікаў. У 1585 годзе Яснагародку набыла княгіня Ганна з Хадкевічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1907. T. XI. S. 147</ref> Яўхімавая Карэцкая<ref name="fn1">Edward Rulikowski. Jasnohorodka // SGKP. — Warszawa, 1882. T. III. S. 491—493</ref>. Потым названыя добры ўспадкаваў сын князь Самуэль Карэцкі. Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1640 году, з 114 дымоў мястэчка Яснагародкі{{заўвага|Пэўна, ужо тады Яснагародка была цэнтрам асобнага ключа.}} пасэсара{{заўвага|Пасэсар – часовы ўладальнік маёнтку.}} пана Даніэля Голуба выбіралася 114 злотых; з 60 дымоў сяла Бузавой таго ж ключа мусіла выплачвацца 60 зл., але з 19 дымоў, як сьведчылі пад прысягай у [[Жытомір]]скім замку тутэйшыя падданыя, згарэлых, ня выбрана анічога. Пан Самуэль Голуб, таксама пасэсар, з 17 дымоў яснагародзкага сяла Не''к''рашоў (Неграшоў) плаціў 17 зл., з 9 дымоў сяла Лычанкі 9 зл. Сам князь Самуэль Карэцкі, дзедзічны ўладальнік, у Яснагародзкім ключы з 38 дымоў сяла Гарэнічаў плаціў 38 зл., а з 50 дымоў сяла Музычаў 50 зл.<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 163, 170, 200</ref>. У кнігах Кіеўскага [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ёсьць дакумэнт, датаваны 8-м жніўня 1646 году, у якім паведамляецца, што пан [[Максыміліян Бжазоўскі]], стольнік кіеўскі, набыў дзедзічным правам ад князя Самуэля Карэцкага мястэчкі [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белагародку]] і Яснагародку, сёлы Луку, Музычы, Гарэнічы і іншыя прыселкі, з усімі іхнымі людзьмі і грунтамі, з рознымі ўгодзьдзямі за суму ў 200 000 злотых<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 2398</ref>. У матэрыяле ад 21 сакавіка 1751 году візыты Фастаўскага дэканату паведамляецца, што ў Яснагародцы князя Ігнацыя Шуйскага, старосты ялоўскага і фундатара, дзякуючы папярэднім намаганьням тутэйшага дэкана і пароха царквы ў Матыжыне Яна Клеваноўскага ды са згоды былога афіцыяла кіеўскага Язафата Высоцкага, «''на старым фундамэнце''» ў 1743 годзе ўзьведзены будынак царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы. Парохам — сьвятар Ян Кміта. Прыход складалі верныя з 50 двароў{{заўвага|Адкуль — у крыніцы ня ўказана, але, акрамя Яснагародкі, гэта маглі быць жыхары Ігнатаўкі (няхай сабе й вельмі аддаленай).}}. Душ да споведзі — каля 200<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 496адв.-498</ref>. Паводле тарыфу падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1754 году, Яснагародзкі маёнтак яснавяльможных князёў Шуйскіх{{заўвага|Вялося пра нашчадкаў нябожчыка Ігнацыя Шуйскага.}} складалі 40 двароў мястэчка Яснагародкі{{заўвага|Усяго налічвалася «puł ćwerci [дыму]», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 240 жыхароў), зь якіх «''do grodu''» (Жытомірскага замку) выбіралася 6 злотых, 7 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 25 зл.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Лука, адпаведна — 4 зл., 21 гр., 18зл., 24 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) сяла Гарэнічы — 6 зл., 7 з паловай гр., 25 зл.; 5 двароў (≈30 жыхароў) сяла Ігнатаўка — 22 з паловай гр., 3 зл.; 20 двароў (≈120 жыхароў) сяла Пятрушкі — 3 зл., 4 гр., 12 зл., 16 гр.; 8 двароў (≈48 жыхароў) сяла Горбавічы — 1 зл., 6 гр., 4 зл., 24 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) сяла Шпіцькі — 6 зл., 7 з паловай гр., 25 зл.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Лычанка — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Некрашы — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Гураўшчына — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 50 двароў (≈300 жыхароў) сяла Бузавая — 10 зл., 28 з паловай гр., 43 зл., 24 гр.; 45 двароў (≈270 жыхароў) сяла Музычы — 7 зл., 28 зл.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 53 — 54</ref>. Габрэйскі перапіс 1765 году засьведчыў, што ў цэлым Яснагародзкім кагале было 104 плацельшчыкі пагалоўшчыны, зь іх у самым мястэчку 29 чалавек, у Бузавой 15, у Шпіцьках 6, у Гураўшчыне 2, у Некрашах 2, у Пятрушках 5, у Лычанцы 15, у Гарэнічах 6, у Ігнатаўцы 10, у Музычах 6, у Луцэ 8. У 1775 годзе агульная колькасьць głow у кагале – 67; зь іх у Яснагародцы – 34, у Некрашах 4, у Лычанцы 2, у Шпіцьках 5, у Гураўшчыне 2, у Пятрушках 3, у Гарэнічах 5, у Луцэ 3, у Музычах 4, у Бузавой 5. На 1778 год у мястэчку ў 10 дварах жыло 39 чалавек, у Некрашах 5, у Музычах 5, у Луцэ 6, у Пятрушках 5, у Шпіцьках 6, у Лычанцы 6, у Гураўшчыне 4, у Бузавой 4, усяго – 80 głow. У 1784 годзе кагал аб'ядноўваў 105 głow, зь якіх у Яснагародцы налічвалася 16 двароў з 60 жыхарамі, у Бузавой 6 асобаў, у Гураўшчыне 6, у Шпіцьках 6, у Гарэнічах хрысьціянін, г. зн. пагалоўшчыну не плаціў, у Ігнатаўцы 5, у Луцэ 6, у Музычах 5, у Некрашах 6, у Лычанцы 5<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 9—10, 204, 306, 394</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Яснагародка апынулася ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні. У парэформавы пэрыяд мястэчка Яснагародка адміністрацыйна належала да Матыжынскай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 84 двары з 701 жыхаром, дзейнічалі 2 царквы, габрэйскі малітоўны дом, школа, 6 піўных, 12 лавак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 152</ref>. На 1900 год у 158 дварах уладальніцкага мястэчка Яснагародка налічвалася 820 мужчынскага і 850 жаночага полу жыхароў, усяго — 1760 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 2854 дзесяцін, зь якіх 1997 дз. належалі абшарніцы Яніне Залеўскай, 42 дз. — цэрквам, 815 дз. — сялянам. Гаспадарка Залеўскай, якой кіраваў Людвік Руткоўскі, вялася паводле трохпольнай сыстэмы, як і сялянская. У мястэчку дзейнічалі 2 праваслаўныя царквы, габрэйскі малітоўны дом, аднакласная прыходзкая школа, пастаялы двор, вінная лаўка, 2 піўныя лаўкі, 12 гандлёвых лавак, паравы млын з 2 паставамі і 2 рабочымі, прыналежны пані Залеўскай, аптэка, доктар і фельчар. У мястэчку – 9 аднадзённых кірмашоў (17 студзеня, 17 сакавіка, у чацьвёртую сераду пасьля пасхі, на дзявяты чацьвер пасьля пасхі, 13 чэрвеня, 1 верасьня, 28 кастрычніка, 4 сьнежня, 24 верасьня) і 2 базарныя дні (у нядзелю перад Раством Хрыстовым і ў вербную нядзелю перад Сьв. Пасхай). Пажарны абоз утрымліваўся за кошт абшарніцы і складаўся з 2 бочак эканамічных і 4 багроў. Сялянскае таварыства мае хлебазапасны магазын, у якім на 1 студзеня 1900 г. было хлеба — 425 чвэрцяў азімага і 212 чвэрцяў 4 чацьверыкі яравога<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 93</ref>. === Найноўшы час === [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]][[Файл:Бишів 1925.jpg|значак|130px|Бышаўскі раён на мапе Кіеўскай акругі. 1925 г.]] У 1925 годзе сяло Яснагародка — у Бышаўскім раёне Кіеўскай акругі [[УССР]]. == Заўвагі == {{заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Edward Rulikowski. Jasnohorodka // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 491—493 * Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.) [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] fd8jszyw3go3fnq4penccm77163exkq 2686530 2686529 2026-08-24T09:48:14Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2686530 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Яснагародка |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Яснагародкі |Арыгінальная назва = Ясногородка |Лацінка = Jasnaharodka |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Фастаўскі раён|Фастаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 23 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 01 |Даўгата сэкундаў = 12 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Яснагародка''' ({{мова-uk|Ясногородка}}) — сяло ў Бышаўскай сельскай грамадзе [[Фастаўскі раён|Фастаўскага раёну]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.png|значак|зьлева|150px|Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.]][[Файл:Яснагародка ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Яснагародка ў тарыфе 1640 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === У 1574 годзе былі вызначаныя межы [[Рожаў|Рожаўскіх]] добраў пана Васіля Лозкі з маёнткам Яснагародка паноў Гулькевічаў і маёнткам [[Бышаў]]<ref>Edward Rulikowski. Rożów // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich (SGKP). — Warszawa, 1888. T. IX. S. 871</ref> пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], падкаморага кіеўскага. Падобна, што гэта пакуль найранейшая пісьмовая зьвестка пра Яснагародку і яе ўладальнікаў. У 1585 годзе Яснагародку набыла княгіня Ганна з Хадкевічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1907. T. XI. S. 147</ref> Яўхімавая Карэцкая<ref name="fn1">Edward Rulikowski. Jasnohorodka // SGKP. — Warszawa, 1882. T. III. S. 491—493</ref>. Потым названыя добры ўспадкаваў сын князь Самуэль Карэцкі. Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1640 году, з 114 дымоў мястэчка Яснагародкі{{заўвага|Пэўна, ужо тады Яснагародка была цэнтрам асобнага ключа.}} пасэсара{{заўвага|Пасэсар – часовы ўладальнік маёнтку.}} пана Даніэля Голуба выбіралася 114 злотых; з 60 дымоў сяла Бузавой таго ж ключа мусіла выплачвацца 60 зл., але з 19 дымоў, як сьведчылі пад прысягай у [[Жытомір]]скім замку тутэйшыя падданыя, згарэлых, ня выбрана анічога. Пан Самуэль Голуб, таксама пасэсар, з 17 дымоў яснагародзкага сяла Не''к''рашоў (Неграшоў) плаціў 17 зл., з 9 дымоў сяла Лычанкі 9 зл. Сам князь Самуэль Карэцкі, дзедзічны ўладальнік, у Яснагародзкім ключы з 38 дымоў сяла Гарэнічаў плаціў 38 зл., а з 50 дымоў сяла Музычаў 50 зл.<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 163, 170, 200</ref>. У кнігах Кіеўскага [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ёсьць дакумэнт, датаваны 8-м жніўня 1646 году, у якім паведамляецца, што пан [[Максыміліян Бжазоўскі]], стольнік кіеўскі, набыў дзедзічным правам ад князя Самуэля Карэцкага мястэчкі [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белагародку]] і Яснагародку, сёлы Луку, Музычы, Гарэнічы і іншыя прыселкі, з усімі іхнымі людзьмі і грунтамі, з рознымі ўгодзьдзямі за суму ў 200 000 злотых<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 2398</ref>. У матэрыяле ад 21 сакавіка 1751 году візыты Фастаўскага дэканату паведамляецца, што ў Яснагародцы князя Ігнацыя Шуйскага, старосты ялоўскага і фундатара, дзякуючы папярэднім намаганьням тутэйшага дэкана і пароха царквы ў Матыжыне Яна Клеваноўскага ды са згоды былога афіцыяла кіеўскага Язафата Высоцкага, «''на старым фундамэнце''» ў 1743 годзе ўзьведзены будынак царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы. Парохам — сьвятар Ян Кміта. Прыход складалі верныя з 50 двароў{{заўвага|Адкуль — у крыніцы ня ўказана, але, акрамя Яснагародкі, гэта маглі быць жыхары Ігнатаўкі (няхай сабе й вельмі аддаленай).}}. Душ да споведзі — каля 200<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2462. А. 496адв.-498</ref>. Паводле тарыфу падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1754 году, Яснагародзкі маёнтак яснавяльможных князёў Шуйскіх{{заўвага|Вялося пра нашчадкаў нябожчыка Ігнацыя Шуйскага.}} складалі 40 двароў мястэчка Яснагародкі{{заўвага|Усяго налічвалася «puł ćwerci [дыму]», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 240 жыхароў), зь якіх «''do grodu''» (Жытомірскага замку) выбіралася 6 злотых, 7 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 25 зл.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Лука, адпаведна — 4 зл., 21 гр., 18зл., 24 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) сяла Гарэнічы — 6 зл., 7 з паловай гр., 25 зл.; 5 двароў (≈30 жыхароў) сяла Ігнатаўка — 22 з паловай гр., 3 зл.; 20 двароў (≈120 жыхароў) сяла Пятрушкі — 3 зл., 4 гр., 12 зл., 16 гр.; 8 двароў (≈48 жыхароў) сяла Горбавічы — 1 зл., 6 гр., 4 зл., 24 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) сяла Шпіцькі — 6 зл., 7 з паловай гр., 25 зл.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Лычанка — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Некрашы — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Гураўшчына — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 50 двароў (≈300 жыхароў) сяла Бузавая — 10 зл., 28 з паловай гр., 43 зл., 24 гр.; 45 двароў (≈270 жыхароў) сяла Музычы — 7 зл., 28 зл.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 53 — 54</ref>. Габрэйскі перапіс 1765 году засьведчыў, што ў цэлым Яснагародзкім кагале было 104 плацельшчыкі пагалоўшчыны, зь іх у самым мястэчку 29 чалавек, у Бузавой 15, у Шпіцьках 6, у Гураўшчыне 2, у Некрашах 2, у Пятрушках 5, у Лычанцы 15, у Гарэнічах 6, у Ігнатаўцы 10, у Музычах 6, у Луцэ 8. У 1775 годзе агульная колькасьць głow у кагале – 67; зь іх у Яснагародцы – 34, у Некрашах 4, у Лычанцы 2, у Шпіцьках 5, у Гураўшчыне 2, у Пятрушках 3, у Гарэнічах 5, у Луцэ 3, у Музычах 4, у Бузавой 5. На 1778 год у мястэчку ў 10 дварах жыло 39 чалавек, у Некрашах 5, у Музычах 5, у Луцэ 6, у Пятрушках 5, у Шпіцьках 6, у Лычанцы 6, у Гураўшчыне 4, у Бузавой 4, усяго – 80 głow. У 1784 годзе кагал аб'ядноўваў 105 głow, зь якіх у Яснагародцы налічвалася 16 двароў з 60 жыхарамі, у Бузавой 6 асобаў, у Гураўшчыне 6, у Шпіцьках 6, у Гарэнічах хрысьціянін, г. зн. пагалоўшчыну не плаціў, у Ігнатаўцы 5, у Луцэ 6, у Музычах 5, у Некрашах 6, у Лычанцы 5<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 9—10, 204, 306, 394</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Яснагародка апынулася ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні. У парэформавы пэрыяд мястэчка Яснагародка адміністрацыйна належала да Матыжынскай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 84 двары з 701 жыхаром, дзейнічалі 2 царквы, габрэйскі малітоўны дом, школа, 6 піўных, 12 лавак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 152</ref>. На 1900 год у 158 дварах уладальніцкага мястэчка Яснагародка налічвалася 820 мужчынскага і 850 жаночага полу жыхароў, усяго — 1760 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 2854 дзесяцін, зь якіх 1997 дз. належалі абшарніцы Яніне Залеўскай, 42 дз. — цэрквам, 815 дз. — сялянам. Гаспадарка Залеўскай, якой кіраваў Людвік Руткоўскі, вялася паводле трохпольнай сыстэмы, як і сялянская. У мястэчку дзейнічалі 2 праваслаўныя царквы, габрэйскі малітоўны дом, аднакласная прыходзкая школа, пастаялы двор, вінная лаўка, 2 піўныя лаўкі, 12 гандлёвых лавак, паравы млын з 2 паставамі і 2 рабочымі, прыналежны пані Залеўскай, аптэка, доктар і фельчар. У мястэчку – 9 аднадзённых кірмашоў (17 студзеня, 17 сакавіка, у чацьвёртую сераду пасьля пасхі, на дзявяты чацьвер пасьля пасхі, 13 чэрвеня, 1 верасьня, 28 кастрычніка, 4 сьнежня, 24 верасьня) і 2 базарныя дні (у нядзелю перад Раством Хрыстовым і ў вербную нядзелю перад Сьв. Пасхай). Пажарны абоз утрымліваўся за кошт абшарніцы і складаўся з 2 бочак эканамічных і 4 багроў. Сялянскае таварыства мае хлебазапасны магазын, у якім на 1 студзеня 1900 г. было хлеба — 425 чвэрцяў азімага і 212 чвэрцяў 4 чацьверыкі яравога<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 93</ref>. === Найноўшы час === [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]][[Файл:Бишів 1925.jpg|значак|130px|Бышаўскі раён на мапе Кіеўскай акругі. 1925 г.]] У 1925 годзе сяло Яснагародка — у Бышаўскім раёне Кіеўскай акругі [[УССР]]. == Заўвагі == {{заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Edward Rulikowski. Jasnohorodka // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 491—493 * Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.) [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] guddzar60fyu1gxo6s4zhybo7hwn6om 2686531 2686530 2026-08-24T09:55:07Z Дамінік 64057 2686531 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Яснагародка |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Яснагародкі |Арыгінальная назва = Ясногородка |Лацінка = Jasnaharodka |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Фастаўскі раён|Фастаўскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 50 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 23 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 01 |Даўгата сэкундаў = 12 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Яснагародка''' ({{мова-uk|Ясногородка}}) — сяло ў Бышаўскай сельскай грамадзе [[Фастаўскі раён|Фастаўскага раёну]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.png|значак|зьлева|150px|Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.]][[Файл:Яснагародка ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Яснагародка ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Загаловак візыты Яснагародзкай царквы 1751 г.jpg|значак|зьлева|150px|Загаловак візыты Яснагародзкай царквы 1751 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === У 1574 годзе былі вызначаныя межы [[Рожаў|Рожаўскіх]] добраў пана Васіля Лозкі з маёнткам Яснагародка паноў Гулькевічаў і маёнткам [[Бышаў]]<ref>Edward Rulikowski. Rożów // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich (SGKP). — Warszawa, 1888. T. IX. S. 871</ref> пана [[Шчасны Харлінскі|Шчаснага Харлінскага]], падкаморага кіеўскага. Падобна, што гэта пакуль найранейшая пісьмовая зьвестка пра Яснагародку і яе ўладальнікаў. У 1585 годзе Яснагародку набыла княгіня Ганна з Хадкевічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1907. T. XI. S. 147</ref> Яўхімавая Карэцкая<ref name="fn1">Edward Rulikowski. Jasnohorodka // SGKP. — Warszawa, 1882. T. III. S. 491—493</ref>. Потым названыя добры ўспадкаваў сын князь Самуэль Карэцкі. Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1640 году, з 114 дымоў мястэчка Яснагародкі{{заўвага|Пэўна, ужо тады Яснагародка была цэнтрам асобнага ключа.}} пасэсара{{заўвага|Пасэсар – часовы ўладальнік маёнтку.}} пана Даніэля Голуба выбіралася 114 злотых; з 60 дымоў сяла Бузавой таго ж ключа мусіла выплачвацца 60 зл., але з 19 дымоў, як сьведчылі пад прысягай у [[Жытомір]]скім замку тутэйшыя падданыя, згарэлых, ня выбрана анічога. Пан Самуэль Голуб, таксама пасэсар, з 17 дымоў яснагародзкага сяла Не''к''рашоў (Неграшоў) плаціў 17 зл., з 9 дымоў сяла Лычанкі 9 зл. Сам князь Самуэль Карэцкі, дзедзічны ўладальнік, у Яснагародзкім ключы з 38 дымоў сяла Гарэнічаў плаціў 38 зл., а з 50 дымоў сяла Музычаў 50 зл.<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 163, 170, 200</ref>. У кнігах Кіеўскага [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ёсьць дакумэнт, датаваны 8-м жніўня 1646 году, у якім паведамляецца, што пан [[Максыміліян Бжазоўскі]], стольнік кіеўскі, набыў дзедзічным правам ад князя Самуэля Карэцкага мястэчкі [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белагародку]] і Яснагародку, сёлы Луку, Музычы, Гарэнічы і іншыя прыселкі, з усімі іхнымі людзьмі і грунтамі, з рознымі ўгодзьдзямі за суму ў 200 000 злотых<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 2398</ref>. У матэрыяле ад 21 сакавіка 1751 году візыты Фастаўскага дэканату паведамляецца, што ў Яснагародцы князя Ігнацыя Шуйскага, старосты ялоўскага і фундатара, дзякуючы папярэднім намаганьням тутэйшага дэкана і пароха царквы ў Матыжыне Яна Клеваноўскага ды са згоды былога афіцыяла кіеўскага Язафата Высоцкага, «''на старым фундамэнце''» ў 1743 годзе ўзьведзены будынак царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы. Парохам — сьвятар Ян Кміта. Прыход складалі верныя з 50 двароў{{заўвага|Адкуль — у крыніцы ня ўказана, але, акрамя Яснагародкі, гэта маглі быць жыхары Ігнатаўкі (няхай сабе й вельмі аддаленай).}}. Душ да споведзі — каля 200<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2462. А. 496адв.-498</ref>. Паводле тарыфу падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1754 году, Яснагародзкі маёнтак яснавяльможных князёў Шуйскіх{{заўвага|Вялося пра нашчадкаў нябожчыка Ігнацыя Шуйскага.}} складалі 40 двароў мястэчка Яснагародкі{{заўвага|Усяго налічвалася «puł ćwerci [дыму]», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 240 жыхароў), зь якіх «''do grodu''» (Жытомірскага замку) выбіралася 6 злотых, 7 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 25 зл.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Лука, адпаведна — 4 зл., 21 гр., 18зл., 24 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) сяла Гарэнічы — 6 зл., 7 з паловай гр., 25 зл.; 5 двароў (≈30 жыхароў) сяла Ігнатаўка — 22 з паловай гр., 3 зл.; 20 двароў (≈120 жыхароў) сяла Пятрушкі — 3 зл., 4 гр., 12 зл., 16 гр.; 8 двароў (≈48 жыхароў) сяла Горбавічы — 1 зл., 6 гр., 4 зл., 24 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) сяла Шпіцькі — 6 зл., 7 з паловай гр., 25 зл.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Лычанка — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Некрашы — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 30 двароў (≈180 жыхароў) сяла Гураўшчына — 4 зл., 21 гр., 18 зл., 24 гр.; 50 двароў (≈300 жыхароў) сяла Бузавая — 10 зл., 28 з паловай гр., 43 зл., 24 гр.; 45 двароў (≈270 жыхароў) сяла Музычы — 7 зл., 28 зл.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 53 — 54</ref>. Габрэйскі перапіс 1765 году засьведчыў, што ў цэлым Яснагародзкім кагале было 104 плацельшчыкі пагалоўшчыны, зь іх у самым мястэчку 29 чалавек, у Бузавой 15, у Шпіцьках 6, у Гураўшчыне 2, у Некрашах 2, у Пятрушках 5, у Лычанцы 15, у Гарэнічах 6, у Ігнатаўцы 10, у Музычах 6, у Луцэ 8. У 1775 годзе агульная колькасьць głow у кагале – 67; зь іх у Яснагародцы – 34, у Некрашах 4, у Лычанцы 2, у Шпіцьках 5, у Гураўшчыне 2, у Пятрушках 3, у Гарэнічах 5, у Луцэ 3, у Музычах 4, у Бузавой 5. На 1778 год у мястэчку ў 10 дварах жыло 39 чалавек, у Некрашах 5, у Музычах 5, у Луцэ 6, у Пятрушках 5, у Шпіцьках 6, у Лычанцы 6, у Гураўшчыне 4, у Бузавой 4, усяго – 80 głow. У 1784 годзе кагал аб'ядноўваў 105 głow, зь якіх у Яснагародцы налічвалася 16 двароў з 60 жыхарамі, у Бузавой 6 асобаў, у Гураўшчыне 6, у Шпіцьках 6, у Гарэнічах хрысьціянін, г. зн. пагалоўшчыну не плаціў, у Ігнатаўцы 5, у Луцэ 6, у Музычах 5, у Некрашах 6, у Лычанцы 5<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 9—10, 204, 306, 394</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Яснагародка апынулася ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні. У парэформавы пэрыяд мястэчка Яснагародка адміністрацыйна належала да Матыжынскай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 84 двары з 701 жыхаром, дзейнічалі 2 царквы, габрэйскі малітоўны дом, школа, 6 піўных, 12 лавак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 152</ref>. На 1900 год у 158 дварах уладальніцкага мястэчка Яснагародка налічвалася 820 мужчынскага і 850 жаночага полу жыхароў, усяго — 1760 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 2854 дзесяцін, зь якіх 1997 дз. належалі абшарніцы Яніне Залеўскай, 42 дз. — цэрквам, 815 дз. — сялянам. Гаспадарка Залеўскай, якой кіраваў Людвік Руткоўскі, вялася паводле трохпольнай сыстэмы, як і сялянская. У мястэчку дзейнічалі 2 праваслаўныя царквы, габрэйскі малітоўны дом, аднакласная прыходзкая школа, пастаялы двор, вінная лаўка, 2 піўныя лаўкі, 12 гандлёвых лавак, паравы млын з 2 паставамі і 2 рабочымі, прыналежны пані Залеўскай, аптэка, доктар і фельчар. У мястэчку – 9 аднадзённых кірмашоў (17 студзеня, 17 сакавіка, у чацьвёртую сераду пасьля пасхі, на дзявяты чацьвер пасьля пасхі, 13 чэрвеня, 1 верасьня, 28 кастрычніка, 4 сьнежня, 24 верасьня) і 2 базарныя дні (у нядзелю перад Раством Хрыстовым і ў вербную нядзелю перад Сьв. Пасхай). Пажарны абоз утрымліваўся за кошт абшарніцы і складаўся з 2 бочак эканамічных і 4 багроў. Сялянскае таварыства мае хлебазапасны магазын, у якім на 1 студзеня 1900 г. было хлеба — 425 чвэрцяў азімага і 212 чвэрцяў 4 чацьверыкі яравога<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 93</ref>. === Найноўшы час === [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]][[Файл:Бишів 1925.jpg|значак|130px|Бышаўскі раён на мапе Кіеўскай акругі. 1925 г.]] У 1925 годзе сяло Яснагародка — у Бышаўскім раёне Кіеўскай акругі [[УССР]]. == Заўвагі == {{заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Edward Rulikowski. Jasnohorodka // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 491—493 * Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.) [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] kr6k42f5nozxwld0zwv6vd72sutxln9 0 302982 2686401 2676919 2026-08-23T19:07:59Z Dymitr 10914 + склад 2686401 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Лё-Ман |Лягатып = Le Mans FC logo.svg |ПоўнаяНазва = Le Mans FC |Заснаваны = 1985 |Горад = [[Лё-Ман]], [[Францыя]] |Стадыён = [[Мары-Марвін]] |Умяшчальнасьць = |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛёМанЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛёМанСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛёМан}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Францускія }} «'''Лё-Ман'''» ({{мова-fr|Le Mans}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Лё-Ман]]у. Заснаваны ў 1942 годзе. == Гісторыя == «Лё-Ман» быў заснаваны ў 1900 годзе, але футбольная сэкцыя клюбу зьявілася толькі ў 1908 годзе. У 1910 годзе «Лё-Ман» кваліфікаваўся ў чэмпіянат Францыі, але на раньніх стадыях хутка быў выбіты клюбам «[[Сэн-Малё (футбольны клюб)|Сэн-Малё]]» з разгромным лікам 7:1. Набраўшы значную рэпутацыю да [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], «Лё-Ман» апынуўся ў цені да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], перад тым як у 1942 годзе далучыцца да ваеннай лігі. Сучасны жа клюб быў утвораны праз аб’яднаньне арыгінальнага «Лё-Ману» і спартовага зьвязу места 12 чэрвеня 1985 году. Па заснаваньні трэнэрам быў прызначаны былы футбаліст [[Бэрнар Дэфэрэ]]. Большую частку сваіх раньніх гадоў аб’яднаны «Лё-Ман» спаборнічаў у [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 2]]. У сэзоне 2003—2004 гадоў клюб упершыню ў гісторыі атрымаў павышэньне ў [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігу 1]], але адразу страціў месца ў элітным дывізіёне. «Лё-Ман» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён у сэзоне 2005—2006 гадоў і здолеў утрымацца там на наступныя чатыры сэзоны. У сэзоне 2009—2010 гадоў клюб зноў быў паніжаны ў другі дывізіёне. «Лё-Ман» пераехаў на [[Мары-Марвін|ММАрэну]] у сярэдзіне сэзону 2010—2011 гадоў, знаходзячыся ў зоне павышэньня і прэтэндуючы на вяртаньне ў Лігу 1, але дрэнны фініш стаў прычынай таго, што каманда засталася ў другім дывізіёне. Няўдача ў барацьбе за павышэньне каштавала зашмат, бо бюджэт каманды быў абмежаваны. Шмат гульцоў пакінулі каманду, і паніжэньня ў трэцюю лігу ўдалося пазьбегнуць толькі праз апэляцыю. У далейшым клюб ня даз рады ў фінансавых справах, у выніку чаго адбылося да ліквідацыі клюбу і ягонага аднаўленьня на аматарскім узроўні<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.lemansfc.fr/NotreClub/Histoire|загаловак=L'épopée Sang et OR|копія=https://web.archive.org/web/20160306182936/http://www.lemansfc.fr/NotreClub/Histoire|дата копіі=06.03.2016}}</ref>. Да канца 2010-х гадоў «Лё-Ман» здолеў вярнуцца ў Лігу 2. Клюб займаў 19-е месца цягам сэзону, калі ён быў датэрмінова спынены праз [[Пандэмія каранавіруснай інфэкцыі (2019)|пандэмію каранавірусу]]. Праз скандальныя пастановы фэдэрацыі клюб быў вымушаны выправіцца ў трэці дывізіён<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.foot-national.com/foot-la-ligue-2-avec-22-clubs-refusee-par-la-fff-134082.html|загаловак=La Ligue 2 avec 22 clubs refusée par la FFF|выдавецтва=foot-national.com|дата публікацыі=27.05.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200528005242/http://www.foot-national.com/foot-la-ligue-2-avec-22-clubs-refusee-par-la-fff-134082.html|дата копіі=28.05.2020}}</ref>. У жніўні 2025 году тэнісіст [[Новак Джокавіч]] стаў суўладальнікам «Лё-Ману». Набыцьцё было ажыцьцёўленае праз бразыльскі кансорцыюм OutField. У лютым 2026 году [[Тыбо Куртуа]] таксама далучыўся да групы ўладальнікаў, інвэставаўшы ў OutField праз сваю інвэстыцыйную кампанію NxtPlay, яшчэ больш узмацніўшы кансорцыюм, які ачольвае Джокавіч<ref>{{спасылка|спасылка=https://sports.yahoo.com/articles/real-madrid-veteran-superstar-becomes-134000314.html|загаловак=Real Madrid veteran and superstar becomes co-owner of Le Mans FC|выдавецтва=Yahoo Sports|дата публікацыі=02.2026}}</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q140596534|Бр|}} {{Гулец1|5|Q131200265|Аб|}} {{Гулец1|6|Q109796858|ПА|капітан}} {{Гулец1|7|Q56289677|Нап|}} {{Гулец1|8|Q63170433|ПА|}} {{Гулец1|9|Q22279825|Нап|}} {{Гулец|10|{{Сьцяг|Францыя}}|ПА|Жан Вэркруйс||2000}} {{Гулец1|11|Q140591794|ПА|}} {{Гулец1|14|Q50505421|Нап|}} {{Гулец1|15|Q140586756|Аб|}} {{Гулец1|16|Q109353071|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Дынама Заграб|Дынама З.]]}} {{Гулец1|17|Q24450997|Аб|}} {{Гулец1|18|Q41787061|Аб|}} {{Гулец1|19|Q66737676|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q136345653|Нап|}} {{Гулец1|21|Q140596529|Аб|}} {{Гулец1|22|Q109795827|Аб|}} {{Гулец1|23|Q118882666|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]]}} {{Гулец1|24|Q134435740|ПА|}} {{Гулец1|25|Q121745202|Нап|}} {{Гулец1|27|Q140596526|ПА|}} {{Гулец1|28|Q139778443|Нап|}} {{Гулец1|29|Q138009498|ПА|}} {{Гулец1|55|Q140855591|Бр|}} {{Гулец1|76|Q65921425|Аб|}} {{Гулец1|98|Q20666826|Бр|}} {{Гулец1|99|Q138241560|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Курытыба (футбольны клюб)|Курытыба]]}} {{Гулец1|—|Q135401599|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.lemansfc.fr/ Афіцыйны сайт]. {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} [[Катэгорыя:Лё-Ман]] gk9yow4al25lsiqthabtn4l4kns3by2 0 302984 2686434 2676943 2026-08-23T19:45:08Z Dymitr 10914 + склад 2686434 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Эльфэрсбэрг |Лягатып = SV Elversberg Logo 2021.svg |ПоўнаяНазва = Sportvereinigung 07 Elversberg e.V. |Заснаваны = 1907 |Горад = [[Шпізэн-Эльфэрсбэрг]], [[Нямеччына]] |Стадыён = [[Вальдштадыён-ан-дэр-Кайзэрліндэ]] |Умяшчальнасьць = 14221 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ЭльфэрсбэрЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ЭльфэрсбэрСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Эльфэрсбэр}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Нямецкія }} «'''Э́льфэрсбэрг'''» ({{мова-de|Elversberg}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Шпізэн-Эльфэрсбэрг]]у зь зямлі [[Заарлянд]]у. Заснаваны ў 1907 годзе. == Гісторыя == Клюб быў заснаваны ў 1907 годзе пад назовам «Германія». У 1914 годзе гэты клюб быў распушчаны, але ўжо ў 1918 годзе адноўлены як «Эльфэрсбэрг», згуляўшы адзін сэзон у найвышэйшым дывізіёне акруговай лігі [[Заарлянд]]у ў 1921—1922 гадах. Па Другой сусьветнай вайне шэраг мясцовых таварыстваў аб’ядналі свае высілкі, утварыўшы адзінае спартовае таварыства Эльфэрсбэргу. Сучасны клюб стаў незалежнай структурай у 1952 годзе. З 1951 да 1960 году ён выступаў у аматарскай лізе свайго рэгіёну, але затым зьнік з футбольнай мапы да 1980 году, калі зноў заявіўся ў аматарскую лігу, дзе згуляў сем сэзонаў. Пасьля амаль дзесяцігодзьдзя паміж чацьвертым і пятым дывізіёнамі клюб вярнуўся на трэці ўзровень нямецкага футболу. [[Файл:2025-03-02 SVE-BSC (08).jpg|значак|зьлева|Заўзятары «Эльфэрсбэргу» на трыбуне стадыёну.]] З 1998 году «Эльфэрсбэрг» у Рэгіянальнай лізе Поўдня, але там яна звычайна фінішавала ў ніжняй частцы табліцы. У сэзоне 2008—2009 гадоў клюб перайшоў у новую рэгіянальную лігу Захаду, дзе заставаўся да 2012 году, калі стаў часткай новай лігі. У 2012—2013 гадах клюб фінішаваў другім і кваліфікаваўся ў плэй-оф за павышэньне ў [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцюю лігу]], дзе перамог рэзэрвовую каманду «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]» і атрымаў павышэньне. Тым ня менш, клюб затрымаўся ў Трэцяй лізе толькі адзін сэзон, атрымаўшы паніжэньне ў рэгіянальную лігу. У сэзоне 2015—2016 гадоў «Эльфэрсбэрг» фінішаваў другім у сваёй лізе, але ў плэй-оф саступіў клюбу «[[Цьвікаў (футбольны клюб)|Цьвікаў]]» у барацьбе за вяртаньня ў Трэцюю лігу. У наступным сэзоне адбылося тое ж самае, але гэтым разам яго не пусьціў далей клюб «[[Унтэргахінг (футбольны клюб)|Унтэргахінг]]». У сэзоне 2021—2022 гадоў «Эльфэрсбэрг» стаў пераможцам сваёй зоны рэгіянальнай лігі пад кіраўніцтвам трэнэра [[Горст Штэфэн|Горста Штэфэна]], атрымаўшы доўгачаканае вяртаньне ў Трэцюю лігу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sv-elversberg-mit-aufstieg-in-3-liga-waechst-die-ursapharm-arena-das-ist-neu_aid-69472279|загаловак=SV Elversberg: Mit dem Aufstieg wächst die Arena|выдавецтва=Saarbrücker Zeitung|дата публікацыі=15.05.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831210611/https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sv-elversberg-mit-aufstieg-in-3-liga-waechst-die-ursapharm-arena-das-ist-neu_aid-69472279|дата копіі=31.08.2022}}</ref>. Клюб працягнуў свой узьлёт, стаўшы пераможцам лігі ў [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] і забясьпечыўшы гістарычнае прасоўваньне ў [[Бундэсьліга 2|Бундэсьлігу 2]] ўпершыню ў гісторыі 21 траўня 2023 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sve/3-liga-sv-elversberg-besiegt-ingolstadt-und-wird-meister_aid-91166063|загаловак=Sieg gegen Ingolstadt – SV Elversberg wird Meister|выдавецтва=Saarbrücker Zeitung|дата публікацыі=27.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230527135958/https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sve/3-liga-sv-elversberg-besiegt-ingolstadt-und-wird-meister_aid-91166063|дата копіі=27.05.2023}}</ref>. У дэбютным сэзоне ў Бундэсьлізе 2 клюб фінішаваў на 11-м месцы, замацаваўшыся ў лізе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/2bundesliga/news/who-are-elversberg-promotion-second-third-division-3-liga-23566|загаловак=Elversberg: Who are the surprise Bundesliga 2 promotion contenders?|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=12.05.2025}}</ref>. У [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2024—2025 гадоў|сэзоне 2024—2025 гадоў]] «Эльфэрсбэрг» заняў трэці радок у лізе, атрымаўшы права згуляць у плэй-оф за павышэньне супраць «[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайму]]», які фінішаваў быў 16-м у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/heidenheim-elversberg-promotion-relegation-play-off-32288|загаловак=Heidenheim and Elversberg all set for relegation-promotion play-off|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=18.05.2025}}</ref>. Аднак клюб зазнаў паразу з агульным лікам 4:3 пасьля хатняй паразы зь лікам 2:1, дзе вырашальны гол быў загнаны ў дададзены час<ref>{{спасылка|спасылка=https://sport.sky.de/fussball/elversberg-vs-heidenheim/spielbericht/529587|загаловак=1. FC Heidenheim gewinnt Bundesliga-Relegation bei der SV Elversberg|выдавецтва=Sky Sport|дата публікацыі=26.05.2025}}</ref>. У [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] клюб усё ж такі атрымаў павышэньне ў Бундэсьлігу ўпершыню ў сваёй гісторыі, фінішаваўшы другім у турнірнай табліцы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/welcome-elversberg-promotion-first-time-second-tier-top-flight-37231|загаловак=Welcome to the Bundesliga, Elversberg! Historic first promotion to top flight secured|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=17.05.2026}}</ref>. == Склад == : ''Актуальны на 23 жніўня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q1443647|Бр|}} {{Гулец1|2|Q31080531|Аб|}} {{Гулец1|3|Q20991472|Аб|}} {{Гулец1|4|Q140855129|Аб|}} {{Гулец1|6|Q26211996|ПА|}} {{Гулец1|7|Q124150768|Нап|}} {{Гулец1|8|Q61910842|ПА|}} {{Гулец1|9|Q124757622|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Айнтрахт Франкфурт|Айнтрахт]]}} {{Гулец1|10|Q118465124|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]}} {{Гулец1|11|Q107671130|Нап|}} {{Гулец1|12|Q140855139|Бр|}} {{Гулец|15|{{Сьцяг|Нямеччына}}|Нап|Раіф Адам||2005}} {{Гулец1|16|Q56434183|Нап|}} {{Гулец1|17|Q130390911|ПА|}} {{Гулец1|19|Q107642880|Аб|капітан}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q113226875|Бр|}} {{Гулец1|21|Q106451287|Аб|}} {{Гулец1|24|Q14776663|Нап|}} {{Гулец1|25|Q106938641|Нап|}} {{Гулец1|26|Q107035469|Аб|}} {{Гулец1|27|Q130449502|Нап|}} {{Гулец1|28|Q21191141|Бр|}} {{Гулец1|29|Q99244389|Нап|}} {{Гулец1|30|Q15729468|Аб|}} {{Гулец1|31|Q66125888|Аб|}} {{Гулец1|39|Q116725515|Нап|}} {{Гулец1|40|Q130729966|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Баер Левэркузэн|Баер]]}} {{Гулец1|42|Q117266388|Нап|}} {{Гулец1|43|Q116687736|Аб|}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://sv07elversberg.de/ Афіцыйны сайт]. {{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}} [[Катэгорыя:Шпізэн-Эльфэрсбэрг]] f0aiul9b3ijfkxvm84pwnjfz2gcy3ok 0 303085 2686498 2685856 2026-08-24T06:18:41Z Dymitr 10914 дапаўненьне 2686498 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга 1 2026—2027 гадоў |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга 1 2026—2027 гадоў''' — 89-ы розыгрыш [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 1]], найвышэйшага футбольнага дывізіёну Францыі, які пачаўся 21 жніўня 2026 году<ref>{{навіна|аўтар=Rutzler, Peter|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/5359153/2024/03/21/mcdonalds-ligue-1-sponsor/|загаловак=French football league to be rebranded as Ligue 1 McDonald's from next season|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=21.03.2024}}</ref>. Свой тытул у чарговы раз бароніць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». == Клюбы == У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 16 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «[[Труа (футбольны клюб)|Труа]]» і «[[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]», якія вярнуліся ў найвышэйшую лігу пасьля трох і шаснаццаці гадоў адсутнасьці там адпаведна. Гэтыя клюбы замянілі «[[Нант (футбольны клюб)|Нант]]» і «[[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]]». Пры гэтым «Мэц» ня здолеў затрымацца ў эліце, а «Нант» быў вымушаны пакінуць Лігу 1 пасьля трынаццаці гадоў дужаньняў на найвышэйшым узроўні. «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]», якая ў папярэднім розыгрышы фінішавала на 16-м месцы, захавала сваё месца толькі празь пераходныя матчы. У іх футбалісты зь Ніцца спачатку згулялі ўнічыю 0:0 зь пераможцам плэй-оф Лігі 2 «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’енам]]». У хатнім матчы ў адказ «Ніцца» разграміла свайго супернікам 4:1. == Табліца == {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/Табліца}} == Вынікі гульняў == {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/ВынікіГульняў}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ligue1.fr Афіцыйны сайт Лігі 1] {{Сэзоны Лігі 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Чэмпіянат Францыі па футболе]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] kbs00ispiw9dw13t527beq38fl82qxx 2686499 2686498 2026-08-24T06:19:19Z Dymitr 10914 /* Клюбы */ артаграфія 2686499 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга 1 2026—2027 гадоў |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга 1 2026—2027 гадоў''' — 89-ы розыгрыш [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 1]], найвышэйшага футбольнага дывізіёну Францыі, які пачаўся 21 жніўня 2026 году<ref>{{навіна|аўтар=Rutzler, Peter|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/5359153/2024/03/21/mcdonalds-ligue-1-sponsor/|загаловак=French football league to be rebranded as Ligue 1 McDonald's from next season|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=21.03.2024}}</ref>. Свой тытул у чарговы раз бароніць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». == Клюбы == У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 16 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «[[Труа (футбольны клюб)|Труа]]» і «[[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]», якія вярнуліся ў найвышэйшую лігу пасьля трох і шаснаццаці гадоў адсутнасьці там адпаведна. Гэтыя клюбы замянілі «[[Нант (футбольны клюб)|Нант]]» і «[[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]]». Пры гэтым «Мэц» ня здолеў затрымацца ў эліце, а «Нант» быў вымушаны пакінуць Лігу 1 пасьля трынаццаці гадоў дужаньняў на найвышэйшым узроўні. «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]», якая ў папярэднім розыгрышы фінішавала на 16-м месцы, захавала сваё месца толькі празь пераходныя матчы. У іх футбалісты зь Ніццы спачатку згулялі ўнічыю 0:0 зь пераможцам плэй-оф Лігі 2 «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’енам]]». У хатнім матчы ў адказ «Ніцца» разграміла свайго супернікам 4:1. == Табліца == {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/Табліца}} == Вынікі гульняў == {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/ВынікіГульняў}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ligue1.fr Афіцыйны сайт Лігі 1] {{Сэзоны Лігі 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Чэмпіянат Францыі па футболе]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] bw651ylm58xofhn0y6uqnjdp6a163y0 2686523 2686499 2026-08-24T06:48:41Z Dymitr 10914 /* Клюбы */ артаграфія 2686523 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга 1 2026—2027 гадоў |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга 1 2026—2027 гадоў''' — 89-ы розыгрыш [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 1]], найвышэйшага футбольнага дывізіёну Францыі, які пачаўся 21 жніўня 2026 году<ref>{{навіна|аўтар=Rutzler, Peter|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/5359153/2024/03/21/mcdonalds-ligue-1-sponsor/|загаловак=French football league to be rebranded as Ligue 1 McDonald's from next season|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=21.03.2024}}</ref>. Свой тытул у чарговы раз бароніць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». == Клюбы == У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 16 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «[[Труа (футбольны клюб)|Труа]]» і «[[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]», якія вярнуліся ў найвышэйшую лігу пасьля трох і шаснаццаці гадоў адсутнасьці там адпаведна. Гэтыя клюбы замянілі «[[Нант (футбольны клюб)|Нант]]» і «[[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]]». Пры гэтым «Мэц» ня здолеў затрымацца ў эліце, а «Нант» быў вымушаны пакінуць Лігу 1 пасьля трынаццаці гадоў дужаньняў на найвышэйшым узроўні. «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]», якая ў папярэднім розыгрышы фінішавала на 16-м месцы, захавала сваё месца толькі празь пераходныя матчы. У іх футбалісты зь Ніццы спачатку згулялі ўнічыю 0:0 зь пераможцам плэй-оф Лігі 2 «[[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’енам]]». У хатнім матчы ў адказ «Ніцца» разграміла свайго суперніка зь лікам 4:1. == Табліца == {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/Табліца}} == Вынікі гульняў == {{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/ВынікіГульняў}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://ligue1.fr Афіцыйны сайт Лігі 1] {{Сэзоны Лігі 1 чэмпіянату Францыі па футболе}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Чэмпіянат Францыі па футболе]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] 6ktyq6nht136frw7wx6ksruev2x99wf 0 303177 2686495 2681307 2026-08-24T04:27:08Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2686495 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Сяміходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Сяміходаў |Арыгінальная назва = Семиходи |Лацінка = Siamichody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1613 годам |Першыя згадкі = [[1613]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]] |Сельская рада = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 24 |Шырата сэкундаў = 47 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 03 |Даўгата сэкундаў = 27 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]] [[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]] [[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]] [[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]] [[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў акце 1685 г.]] [[Файл:Пабор зь Сяміходаў і Баброўкі ў 1694 г.png|значак|150px|Пабор зь Сяміходаў і Баброўкі ў 1694 г.]] [[Файл:Сяміходы ў прыходзе Капачоўскай царквы. 1752 г.png|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў прыходзе Капачоўскай царквы. 1752 г.]] [[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]] [[Файл:POL COA Chodkiewicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Касьцеша роду Хадкевічаў]] [[Файл:Загаловак да рэвізіі Сяміходаў 1795 г.png|значак|зьлева|150пкс|Загаловак да рэвізіі Сяміходаў 1795 г.]] [[Файл:Сяміходы графіні Хадкевічавай у рэвізіі 1811 г.png|значак|150пкс|Сяміходы графіні Хадкевічавай у рэвізіі 1811 г.]] [[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]] '''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш., прыналежных сужэнцам Лукашу і Зофіі з Кмітаў Сапегам, уласьнікам [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>. У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>. Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>. 5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>. 12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Францішка Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>. 20 жніўня 1694 году адміністратар Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Ўладыслава Сапегі, кашталяна троцкага, шляхціч Рыгор Пальчэўскі праз суд абвінаваціў палкоўніка Ярэму Гладкага ў тым, што ягоныя казакі зьбіралі кантрыбуцыю з падданых па розных сёлах, мужчынаў зьбівалі і гвалтавалі белагаловых. Зь Сяміходаў і Баброўкі тады ўзялі на аднаго казака за барашно (муку) 15 злотых, за воз, хамут, сякеру, касу 8 зл., за хусты палатна 5 зл., за боты 3 зл., «na pokłony» 3 зл.{{заўвага|Тут нешта не названае, бо ўсяго выбрана 37 злотых і 15 грошаў.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 288—291; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 302—307 (306)</ref>. У тарыфе падымнага 1734 году Сяміходы не згаданыя, але Чарнобылем з прылегласьцямі валодаў на той час троцкі кашталян [[Ян Фрыдэрык Сапега]]<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 282 наст.</ref>. Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>. Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>. Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні. Згодна зь сялянскай рэвізіяй 1795 году, у сяле Сяміходы пані Людвікі Марыі з Жавускіх Хадкевічавай{{заўвага|Удавы па [[Ян Мікалай Хадкевіч|Яну Мікалаю Хадкевічу]], графу на [[Шклоў|Шклове]] і [[Новая Мыш|Новай Мышы]].}} налічвалася 23 двары, у якіх жылі 80 падданых мужчынскага і 72 жаночага полу<ref>Державний архів Київської области (ДАКО). Ф. 280. Оп. 2. Спр. 44. А. 188зв.—202. Спр. 67. А. 342—356</ref>. На верасень 1811 году ў Сяміходах графіні Хадкевічавай было 25 двароў з 89 рэвізскімі, г. зн. мужчынскімі, душамі<ref>ДАКО. Ф. 280. Оп. 2. Спр. 274. А. 48—50зв.</ref>. Паводле рэвізіі 1858 году сяло Сяміходы графа Аляксандра, сына Яна, Хадкевіча складалі 26 двароў з 63 душамі мужчынскага і 86 жаночага полу падданых<ref>ДАКО. Ф. 280. Оп. 2. Спр. 1480. А. 344, 346—354</ref>. У парэформавы пэрыяд Сяміходы адміністрацыйна належалі да Шапеліцкай воласьці. На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>. === Найноўшы час === [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]] У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]]. У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне. == Заўвагі == {{заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152 [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]] 2ovw193vadreerx2ek56c4qpdqoovkj 0 303254 2686237 2680172 2026-08-23T12:58:59Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686237 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Дамантовічы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Гісторыя == Відаць, паходзілі ад шляхецкага роду [[Доманты|Домантаў]]. Лявонці Дамантовіч упамінаецца як гогалеўскі сотнік. Яго ўнук [[Іван Міхайлавіч Дамантовіч|Іван Міхайлавіч]] быў казаком Слабінскай сотні Чарнігаўскага палку, гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] даў яму маёнткі — сёлы Смолін (цяпер [[Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)|Чарнігаўскі раён]]) і Максім (цяпер [[Казялецкі раён]] Чарнігаўскай вобласці)<ref>Мицик Ю. А. Домонтовичі // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 2. — К., 2004. С. 444.</ref>. == Герб == Мелі герб «[[Астоя (герб)|Астоя]]» (на чырвонай [[Тарча (геральдыка)|тарчы]] два срэбныя паўмесяцы, паміж якімі срэбны меч вастрыём уніз). == Найбольш вядомыя з роду == * Васіль Васільевіч Дамантовіч — генэрал-маёр, георгіеўскі кавалер, вайсковы паэт * Іван Георгіевіч Дамантовіч (1781—1854) — пецярбурскі павятовы судзьдзя * Канстанцін Іванавіч Дамантовіч (1820—1889) — расейскі сэнатар, дзяяч эпохі вызваленьня сялянаў * Георгі Іванавіч Дамантовіч (1823—1883) — генэрал-лейтэнант, інжынэр, будаўнік першай коннай чыгункі ў Пецярбургу * Аляксей Іванавіч Дамантовіч (1846—1908) — генэрал ад кавалерыі, камандзір Пэрсыдзкай казачай брыгады * [[Міхайла Дамантовіч|Міхайла Аляксеевіч Дамантовіч]] (1830—1902) — генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * [[Аляксандра Калантай|Аляксандра Міхайлаўна Калантай]] (народжаная Дамантовіч; 1872—1952) — дзяячка міжнароднага і расейскага рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху; сябра першага бальшавіцкага ўраду — народны камісар грамадзкага догляду == Глядзіце таксама == * [[Есімонтаўскія]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] 9xy4ai3fdy7swtx9o7r5ntolppbun6x 2686238 2686237 2026-08-23T12:59:30Z ~2026-46133-51 99665 /* Прозьвішча */ 2686238 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Дамантовічы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. == Гісторыя == Відаць, паходзілі ад шляхецкага роду [[Доманты|Домантаў]]. Лявонці Дамантовіч упамінаецца як гогалеўскі сотнік. Яго ўнук [[Іван Міхайлавіч Дамантовіч|Іван Міхайлавіч]] быў казаком Слабінскай сотні Чарнігаўскага палку, гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] даў яму маёнткі — сёлы Смолін (цяпер [[Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)|Чарнігаўскі раён]]) і Максім (цяпер [[Казялецкі раён]] Чарнігаўскай вобласці)<ref>Мицик Ю. А. Домонтовичі // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 2. — К., 2004. С. 444.</ref>. == Герб == Мелі герб «[[Астоя (герб)|Астоя]]» (на чырвонай [[Тарча (геральдыка)|тарчы]] два срэбныя паўмесяцы, паміж якімі срэбны меч вастрыём уніз). == Найбольш вядомыя з роду == * Васіль Васільевіч Дамантовіч — генэрал-маёр, георгіеўскі кавалер, вайсковы паэт * Іван Георгіевіч Дамантовіч (1781—1854) — пецярбурскі павятовы судзьдзя * Канстанцін Іванавіч Дамантовіч (1820—1889) — расейскі сэнатар, дзяяч эпохі вызваленьня сялянаў * Георгі Іванавіч Дамантовіч (1823—1883) — генэрал-лейтэнант, інжынэр, будаўнік першай коннай чыгункі ў Пецярбургу * Аляксей Іванавіч Дамантовіч (1846—1908) — генэрал ад кавалерыі, камандзір Пэрсыдзкай казачай брыгады * [[Міхайла Дамантовіч|Міхайла Аляксеевіч Дамантовіч]] (1830—1902) — генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * [[Аляксандра Калантай|Аляксандра Міхайлаўна Калантай]] (народжаная Дамантовіч; 1872—1952) — дзяячка міжнароднага і расейскага рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху; сябра першага бальшавіцкага ўраду — народны камісар грамадзкага догляду == Глядзіце таксама == * [[Есімонтаўскія]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] lg4a9enm0svq60qh6lmz4pkae0d9tdn 0 303514 2686320 2686083 2026-08-23T16:41:39Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2686320 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Viktar Korbut }} '''Віктар Андрэевіч Корбут''' ({{нар.}} 21 верасьня 1981) — беларускі гісторык і журналіст. Сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюзу журналістаў]] (з 2007), [[Міжнародная асацыяцыя беларусістаў|Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў]] (з 2016). == Біяграфія == Скончыў [[Нацыянальны дзяржаўны гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа]] (1998), [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў|Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры]] (2003) з спэцыяльнасьцю «Музэйная справа і ахова помнікаў гісторыі і культуры (музэязнаўства)». У 1998—2001 гадох карэспандэнт газэты [[Наша Ніва]]. У 1999—2000 гадох выдаваў газэту «Радавая Беларусь». У 2001—2002 гадох карэспандэнт [[Радыё Рацыя]]. У 2002—2007, 2010—2016 гадох спэцыяльны карэспандэнт газэты [[Советская Белоруссия]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120531012358/http://sb.by/area/authorslist/author/1385/ Корбут Виктор] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120531012358/http://sb.by/area/authorslist/author/1385/ |date=31 мая 2012}}, Авторы и публикации / Портал Беларусь Сегодня</ref>. У 2005 годзе сябра рэдакцыйнай калегіі альманаху «Druvis». У 2007—2009 гадох аглядальнік газэты «Туризм и отдых», у 2009—2010 — аглядальнік і рэдактар аддзелу культуры [[Народная газэта|Народнай газэты]]. З 2018 году журналіст Польскага радыё. Працаваў таксама з газэтамі [[Голас Радзімы]], «Литовский курьер», [[Народная Воля]], «The Minsk Times», часопісам [[Беларусь (1944)|Беларусь]]. З 2016 году дактарант [[Варшаўскі ўнівэрсытэт|Варшаўскага ўнівэрсытэту]]<ref>{{cite web|url = http://ksi.uw.edu.pl/doktoranci/spis-doktorantow/viktar-korbut/ |title = mgr Viktar Korbut |author = |authorlink = |date = |publisher = Katedra Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej Uniwersytet Warszawski|language = pl |archiveurl = |archivedate = |accessdate = 11-04-2019}}</ref>, дасьледуе працэс фармаваньня беларускай нацыянальнай ідэнтычнасьці ў адлюстраваньні віленскага беларускамоўнага пісьменства ў 1906—1918 гадох. == Творчая і навуковая дзейнасьць == Публікуецца з 1998 году. Аўтар матэрыялаў, прысьвечаных гісторыі Беларусі, Летувы, Польшчы, праблемам разьвіцьця турызму, захаваньня гістарычна-культурнай спадчыны. Пэрыядычна друкуецца ў часопісах [[Студэнцкая думка (ЗБС)|Студэнцкая думка]], [[Спадчына (часопіс)|Спадчына]], [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]], [[ARCHE Пачатак|Arche]], публікуецца ў часопісах [[Беларуская думка]], [[Białoruskie Zeszyty Historyczne]], [[Przegląd Środkowo-Wschodni]]. Дасьледуе і папулярызуе мінуўшчыну Менску і Вільні. Сярод навуковых зацікаўленьняў праблемы этнагенэзу беларусаў, гісторыя беларускага нацыянальнага руху пачатку ХХ ст., беларуска-летувіскія, беларуска-польскія дачыненьні. == Глядзіце таксама == * [[Карыбут (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Корбут, Віктар}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] q36kko27b9i71urcwzcaruabias5leb 2 303517 2686254 2026-08-23T13:11:29Z Hummel009 68158 Створаная пустая старонка 2686254 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 303518 2686265 2026-08-23T13:19:40Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Магае Гуе]] у [[Магай Гей]]: Памылка ў назове 2686265 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Магай Гей]] hryqzt4gql3y6r9vxe1fygk2avfoqq4 0 303520 2686308 2026-08-23T16:00:38Z Dzejka 92386 Перанакіроўвае на [[Паліна Сьцепаненка]] 2686308 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Паліна Сьцепаненка]] h13pj38iddimgq69kfxx4hvowh4hi77 0 303521 2686309 2026-08-23T16:15:42Z Dzejka 92386 крыніца — [[be:Андрэй Пакроўскі,]] [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 2686309 wikitext text/x-wiki {{пісьменьнік}} {{Іншыя значэньні|Пакроўскі}} '''Андрэй Пакроўскі''' (нар. Гародня) — беларускі [[празаік]] і [[мастак]]. == Жыцьцяпіс == Жыве ў Менску. == Творчасьць == Вядомы, як аўтар кнігі апавяданьняў «Як я перастаў верыць у Дзеда Мароза» ([[Логвінаў]], 2012). == Прызнаньне == Ляўрэат конкурсаў [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускага ПЭН-цэнтру]]. З кнігай «Як я перастаў верыць у Дзеда Мароза» трапіў у шорт-ліст прэміі [[Дэбют (літаратурная прэмія)|«Дэбют»]] і лонг-ліст [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|Прэміі Ежы Гедройца]] за 2012 год. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://penbelarus.org/andrej_pokrovski.html Андрэй Пакроўскі: я пісьменьнік на пэнсіі] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пакроўскі, Андрэй}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія мастакі]] jjv67ogo0b4184tfsigcpnhpt8arf1x 3 303522 2686365 2026-08-23T18:04:18Z Ліцьвін 847 Вітаем 2686365 wikitext text/x-wiki {{Вітаем}} fbn7wwakni74vxuz1x9rcjfgbiynfll 0 303523 2686368 2026-08-23T18:09:16Z Ліцьвін 847 Перанакіроўвае на [[Варонка (вёска)]] 2686368 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Варонка (вёска)]] a80oni0ysyak2xx51dzihh0iw9dwfvc 10 303524 2686431 2026-08-23T19:44:18Z Dymitr 10914 пачатак 2686431 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|Сьцягафікацыя/сьцяг</noinclude>}}} | alias = {{{alias|Эрытрэя}}} | flag alias = Flag of Eritrea.svg | flag alias-1952 = Flag of Eritrea (1952-1961).svg | size = {{{памер|{{{size|}}}}}} | name = {{{назва|{{{name|}}}}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{варыянт|{{{variant|}}}}}} | разьмяшчэньне выявы = {{{разьмяшчэньне выявы|}}} <noinclude> | var1 = 1952 </noinclude> }} al5mua0e6y9hz83mdi2iazii6nwzh7t 0 303525 2686474 2026-08-23T20:18:43Z Dzejka 92386 [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] крыніца — [[be:Кацярына Уладзіміраўна Ааро]] 2686474 wikitext text/x-wiki {{пісьменьніца}} '''Кацярына Ааро́''' ({{мова-fr|Hoarau}}), таксама вядомая як '''Оаро''' ({{ДН|4|9|1986}}, [[Адэса]], [[УССР]]) — беларуская літаратарка. == Жыцьцяпіс == Нарадзілася ў Адэсе, амаль адразу сям’я пераехала ў [[Ялта|Ялту]], дзе Кацярына пражыла 7 гадоў і пайшла ў школу. У 1993 годзе разам з бацькамі пераехала ў [[Беларусь]], у [[Івацэвічы]], дзе скончыла школу і ліцэй. Вучылася на [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэце журналістыкі]] [[БДУ]], скончыла літаратурна-філязофскае і журналісцкае аддзяленьні [[Беларускі Калегіюм|Беларускага калегіюму]]. У 2008—2013 гадах вучылася ў [[Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага|Літаратурным інстытуце імя А. М.  Горкага]] ў [[Масква|Маскве]] на аддзяленьні прозы (майстар — А. Рэкемчук), скончыла з чырвоным дыплёмам. Працавала журналісткай у розных выданьнях і на радыё, выкладчыцай [[Расейская мова|расейскай мовы]], літаратуры і мастацкага пісьма. Вяла дзіцячыя творчыя студыі па літаратуры і журналістыцы<ref>[http://2014.gedroyc.by/oaro.html Кацярына Оаро] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305174555/http://2014.gedroyc.by/oaro.html |date=5 сакавіка 2016 }} — gedroyc.by</ref>. З 2013 году жыве ў [[Ліль|Лілі]] на поўначы [[Францыя|Францыі]]. == Творчасьць == У 2013 годзе выдала ў сэрыі «Пункт адліку» [[СБП]] дэбютную кнігу «Сарочае радыё. Лісты падзякі» == Прызнаньне == * Ляўрэат [[Дэбют (літаратурная прэмія)|прэміі «Дэбют»]] (2014) за кнігу «Сарочае радыё» * Лонг-ліст [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|Прэміі Ежы Гедройца]] за 2013 год == Крыніцы == {{крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://lit-bel.org/by/friends/358/4862.html Оаро Кацярына Ўладзімераўна] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171203191701/http://lit-bel.org/by/friends/358/4862.html |date=3 сьнежня 2017 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ааро,Кацярына}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэсе]] [[Катэгорыя:Выпускнікі факультэту журналістыкі БДУ]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Літаратурнага інстытуту імя Горкага]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]] 5adzhrrv63y12tmzct1g60ibfqwh2kl 0 303526 2686525 2026-08-24T07:47:40Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Бэльгіі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе]]: Уніфікацыя 2686525 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе]] h2yxin581uhc1jhb83mwgg51scln2dl 6 303527 2686526 2026-08-24T07:54:09Z Dymitr 10914 {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе|мужчынскай зборнай Бэльгіі па футболе]] | аўтар = Royal Belgian Football Association | час стварэньня = 2019 | крыніца = https://www.uefa.com/nationalassociations/bel/ | артыкул = Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць... 2686526 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе|мужчынскай зборнай Бэльгіі па футболе]] | аўтар = Royal Belgian Football Association | час стварэньня = 2019 | крыніца = https://www.uefa.com/nationalassociations/bel/ | артыкул = Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса }} == Ліцэнзія == {{SVG-лягатып}} 3b60u54xogtgstyau9lmuzidrkh66jk