Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk 0 1468 2687164 2622155 2026-08-28T09:35:49Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687164 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Арыгінал імя = |Лацінка = Ihnat Damiejka |Фота = Ihnat Damiejka. Ігнат Дамейка (1871).jpg |Шырыня = 220пкс |Месца працы = [[Чылійскі ўнівэрсытэт]] |Альма-матэр = [[Віленскі ўнівэрсытэт]] |Навуковы кіраўнік = |Вучні = |Вядомы як = «Грандэ Эдукатор» («Вялікі Асьветнік») |Узнагароды і прэміі = Ганаровы доктар мэдыцыны [[Ягелонскі ўнівэрсытэт|Ягелонскага ўнівэрсытэту]] |Сайт = }} '''Ігна́т Даме́йка''' ({{мова-pl|Ignacy Domeyko|скарочана}}; {{мова-es|Ignacio Domeyko|скарочана}}; 31 ліпеня 1802, [[Вялікая Мядзьвядка]] — 23 студзеня 1889, [[Сант’яга-дэ-Чылі|Сант’яга]], [[Чылі]]) — [[Філяматы|філямат]], удзельнік [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|паўстаньня 1830—1831 гадоў]], [[беларус]]кі<ref>[https://web.archive.org/web/20100405115510/http://www.belarus.by/by/about-belarus/famous-belarusians Вядомыя беларусы]. Афіцыйны сайт Рэспублікі Беларусь.</ref>, [[палякі|польскі]] і [[чылі]]йскі навуковец-дасьледнік, [[геоляг]], [[мінэроляг]], рэктар Чылійскага ўнівэрсытэту, Нацыянальны герой Чылі<ref>[[Натальля Мазоўка|Мазоўка Н.]] Дамейка Ігнат Іпалітавіч // {{Літаратура/ЭГБ|3к}} С. 203.</ref>. Займае важнае месца ў гісторыі навукі і культуры [[Беларусь|Беларусі]], [[Чылі]], [[Польшча|Польшчы]] і [[Летува|Летувы]]. 2002 год у сувязі з 200-годзьдзем нараджэньня Дамейкі [[UNESCO]] назвала «Годам Ігната Дамейкі». Імя Дамейкі носіць у тым ліку вульканічны ланцуг гораў у Андах (Cordillera Domeyko); мінэрал дамейкіт (domeykite, Cu3As); фіялкавая кветка (віёла дамейкона, Viola domeykana); малая плянэта 2784 Domeyko; шэраг аб’ектаў тапанімікі і грамадзкіх установаў па ўсім сьвеце. == Біяграфія == === Раньнія гады === Нарадзіўся ў маёнтку [[Вялікая Мядзьвядка|Мядзьвядка]] (сустракаецца таксама варыянт ''Недзьвядка'') [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] (цяпер у [[Карэліцкі раён|Карэліцкім раёне]] за 15 км на [[захад]] ад [[Мір (гарадзкі пасёлак)|Міру]]) у сям’і старшыні Наваградзкага земскага суда Іпаліта Дамейкі (1764—1809) і Караліны з роду Анцутаў (памерла ў 1832). Дзяцінства Ігнася прайшло ў беларускай вёсцы. У сем гадоў малы Ігнась страціў бацьку. Маці засталася пасьля яго сьмерці з трыма сынамі і дзьвюма дочкамі. На дапамогу ёй прыйшлі бацькавы браты. Адзін зь іх — Ігнат Дамейка, які меў агранамічную адукацыю, узяў на выхаваньне свайго малога цёзку да сябе ў маёнтак Жыбуртоўшчына ў Лідзкім павеце, што за 12 вёрст ад паштовай станцыі [[Наваельня]]. Дзядзька прывучаў малога Ігнася гаспадарыць на зямлі. Другі дзядзька — Юзаф Дамейка, які атрымаў асьвету ў Нямеччыне, у славутай фрайбурскай Горнай акадэміі і меў у сваім доме немалую калекцыю мінэралаў і прыродазнаўчых кніг, імкнуўся зацікавіць пляменьніка дакладнымі навукамі і ў першую чаргу сваёй любімай [[мінэралёгія]]й і прафэсіяй геоляга. Дзеля гэтага ён вырашыў аддаць Ігнася ў школу [[Піяры|айцоў-піяраў]] у [[Шчучын]]е, дзе шмат увагі надавалася прыродазнаўчым навукам, бо школьную праграму для яе склаў былы яе выкладчык, вядомы батанік і мінэроляг [[Станіслаў Юндзіл]]. У школе піяраў быў добры мінэралягічны музэй, багатая бібліятэка. З 1812 году разам з старэйшым братам [[Адам Дамейка|Адамам Дамейкам]] Ігнат навучаўся ў школе ордэну піяраў у [[Шчучын]]е. Па сканчэньні школы ў 1816 годзе паступіў на фізыка-матэматычны факультэт [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскага ўнівэрсытэту]]. 14-гадовы Ігнат Дамейка быў адным з самых юных студэнтаў унівэрсытэту. У чэрвені 1817 году атрымаў ступень кандыдата філязофіі. Вучобу скончыў у першай палове 1820 году. У далейшым, у 1822 годзе, наведваў лекцыі [[астраном]]а [[Пётар Славінскі|Пятра Славінскага]], у 1823 годзе слухаў лекцыі [[філёзаф]]а [[Юзаф Галухоўскі|Юзафа Галухоўскага]] і [[гісторык]]а [[Яўхім Лялевель|Яўхіма Лялевеля]]. У чэрвені 1822 году яму была прысуджаная ступень магістра [[Філязофія|філязофіі]]. === Таварыства філяматаў === [[Файл:Ihnat Damiejka. Ігнат Дамейка (1878).jpg|міні|Ігнат Дамейка. Партрэт з часопіса «Kłosy», 1878]] З 1820 году браў удзел у [[Таварыства філяматаў|Таварыстве філяматаў]]<ref>[[Таісія Доўнар|Доўнар Т.]] Дамейка Ігнат Іпалітавіч // {{Літаратура/Мысьліцелі і асьветнікі Беларусі (1995)|к}} С. 408.</ref> разам зь [[Ян Чачот|Янам Чачотам]], [[Адам Міцкевіч|Адамам Міцкевічам]]. Меў кансьпіратыўнае імя Жэгота (пад гэтым імём яго ўвасобіў у сваёй паэме «[[Дзяды (паэма)|Дзяды]]» А. Міцкевіч<ref>[[Натальля Мазоўка|Наталля Мазоўка]]. Дамейка Ігнат Іпалітавіч // {{Літаратура/ЭГБ|3к}} С. 202.</ref>). Браў удзел у дзейнасьці даччыных арганізацыяў філяматаў — таварыства філядэльфістаў, прамяністых, загадваў бібліятэкай філяматаў. У лістападзе 1823 году арыштаваны. Разам з большасьцю арыштаваных яго заключылі ў сьценах базылянскага [[Траецкая царква (Вільня)|манастыра Сьвятой Тройцы ў Вільні]]. Дзякуючы намаганьням сваякоў у студзені альбо лютым 1824 году Ігнат Дамейка быў вызвалены. Вырак суду, замацаваны імпэратарам 14 жніўня і абвешчаны 16 верасьня 1824 году, быў, у параўнаньні з выракамі, напрыклад, [[Тамаш Зан|Тамаша Зана]] альбо [[Ян Чачот|Яна Чачота]], мяккім: судовае рашэньне прадпісвала жыць пад наглядам паліцыі ў сямейным маёнтку бяз права куды-небудзь выяжджаць альбо займаць дзяржаўныя пасады. Ігнат Дамейка пасяліўся ў вёсцы [[Запольле (Лідзкі раён)|Запольлі]] на [[Лідчына|Лідчыне]], а потым у вёсцы [[Жыбуртоўшчына|Жыбуртоўшчыне]] паблізу [[Зьдзецел]]у. Зрабіў пераклад на польскую мову песьні [[Асіян]]а і [[Каран]] (разам са сьвятаром Дыянізам Хлявінскім). Пачаў досьледы з вырошчваньня жывёлы на навуковай аснове, укараняў сельскагаспадарчыя навінкі, будаваў [[млын]]ы, [[вінакурня|вінакурні]], [[тартак]]і. Аднак, жыцьцё абшарніка ня вабіла. Пазьней [[Адам Міцкевіч|Міцкевіч]] у паэме «[[Дзяды (паэма)|Дзяды]]» паказаў Дамейку ў вобразе агранома Жэготы (так называлі яго сябры з унівэрсытэту). У 1829 годзе паліцэйскі нагляд з Ігната Дамейкі быў зьняты. Гэта дазволіла браць удзел у легальнай грамадзкай дзейнасьці. У 1830 годзе ён быў абраны ў [[Горадня|гарадзенскі]] соймік. === Паўстаньне, эміграцыя === [[Файл:Ihnat Damiejka (silver coin, revers).png|міні|Памятная манэта [[НБ Беларусі]], прысьвечаная 200-годзьдзю з народзінаў Ігната Дамейкі]] У тым жа 1830 годзе ўпершыню выехаў зь [[Літва|Літвы (Беларусі)]]. Наведаў [[Варшава|Варшаву]], дзе сустрэў [[Яўхім Лялевель|Яўхіма Лялевеля]]. Калі ён вярнуўся на радзіму, пачалося [[паўстаньне 1830—1831 гадоў]] у [[Польшча|Польшчы]] і [[Беларусь|Беларусі]]. Дамейка ўзяў у ім удзел, ваяваў ў атрадах ген. [[Дэзыдэры Хлапоўскі|Дэзыдэрыя Хлапоўскага]], адзін час разам з [[Эмілія Плятэр|Эміліяй Плятэр]] і яе стрыечнымі братамі Ц. і В. Плятэрамі. Пасьля прайгранай бітвы пад [[Шаўлі|Шаўлямі]] ўлетку 1831 году разам зь іншымі паўстанцамі адступіў у [[Прусія|Прусію]], дзе быў інтэрнаваны. У канцы таго ж 1831 году атрымаў дазвол на выезд і ў пачатку 1832 году выехаў у [[Дрэздэн]]. У [[Дрэздэн]]е І. Дамейка зноў сустрэўся з [[Адам Міцкевіч|Адамам Міцкевічам]]. Выяжджаў у [[Саксонія|Саксонію]], [[Швайцарыя|Швайцарыю]], наведаў [[Фрайбург]], дзе пазнаёміўся з Горнай акадэміяй. === Францыя === У жніўні 1832 году разам з Адамам Міцкевічам і іншымі [[эмігрант]]амі перабраўся ў [[Парыж]], які на той час быў цэнтрам жыцьця [[эмігрант]]аў з тэрыторыі [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў]]. Браў удзел у жыцьці розных эмігранцкіх аб’яднаньняў. Дапамагаў Міцкевічу перапісваць паэму «[[Пан Тадэвуш]]». Наведваў лекцыі ў вышэйшай школе горнай справы [[Сарбона|Сарбонскага ўнівэрсытэту]] і ў Францускай калегіі, займаўся ў Батанічным садзе, браў удзел у геалягічных экскурсіях. У 1834 годзе паступіў у Горную школу (франц. ''École des Mines''). У 1837 годзе склаў геалягічную, гідраграфічную і гаспадарчую мапы былой [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] і напісаў да яе вялікі камэнтар (мапа і камэнтар не былі выдадзеныя, матэрыялы выкарыстоўваліся ў іншых выданьнях). У 1837 годзе атрымаў дыплём горнага інжынэра. === Чылі === [[Файл:BustoDomeyko.JPG|міні|Бюст Ігнату Дамейку каля галоўнага будынка Чылійскага ўнівэрсытэту]] У 1837 годзе прыняў прапанову чылійскага ўраду і падпісаў кантракт на пасаду выкладчыка горнай школы Ля Сэрэна ў г. [[Какімба]] (за тры месяцы вывучыў [[гішпанская мова|гішпанскую мову]]). У 1838 годзе атрымаў званьне прафэсара. У г. Какімба Дамейка выкладаў да 1846 году (цяпер тамтэйшы ўнівэрсытэт носіць яго імя). Праводзіў разнастайныя дасьледаваньні. Камплектаваў мінэралягічныя калекцыі, заснаваў фізычную лябараторыю, навуковую бібліятэку, заалягічную калекцыю. У 1845 годзе выдаў кнігу на гішпанскай мове з апісаньнем побыту, культуры, мовы, індзейцаў [[араўканы|араўканаў]], у далейшым перакладзеную на некалькі моваў. Па заканчэньні кантракту пераехаў у [[Сант’яга-дэ-Чылі|Сант’яга]]. У 1847 годзе атрымаў катэдру хіміі ў [[Чылійскі ўнівэрсытэт|Чылійскім унівэрсытэце]] (гішп. ''Universidad de Chile'') (адрэдагаваў праект рэформаў унівэрсытэту і школаў). У сьнежні 1848 году атрымаў чылійскае грамадзянства. У 47-гадовым веку Ігнат Дамейка пазнаёміўся ў сакавіку 1850 году з 16-гадовай чылійкай Энрыкетай Сотамаёр Гусман (1834—1870) і 7 ліпеня 1850 году пабраўся зь ёй шлюбам, пражыўшы разам яшчэ дваццаць гадоў. У 1852 годзе Ігнат Дамейка быў прызначаны кіраўніком дэлегатуры па справах вышэйшай школы і з таго часу пачаў актыўна займацца арганізацыяй адукацыі і навуковых установаў Чылі. У заснаванай зь яго ініцыятывы Горнай школе былі падрыхтаваныя чылійскія нацыянальныя кадры выкладчыкаў горнай справы, геолягаў, мінэролягаў. Ігнат Дамейка ўвёў у [[Чылі]] мэтрычную сыстэму мераў і вагі. Арганізаваў мэтэаралягічную службу ў Сант’яга-дэ-Чылі. У 1867 годзе быў абраны [[рэктар]]ам [[Чылійскі ўнівэрсытэт|Чылійскага ўнівэрсытэту]] і пераабіраўся чатыры разы. Да 1883 году быў рэктарам унівэрсытэту. Ад рэктарскай пасады адмовіўся ў знак пратэсту супраць захопніцкай вайны [[Чылі]] з суседняй [[Пэру]]. [[Файл:Ihnat Damiejka. Ігнат Дамейка (XIX).jpg|міні|Партрэт І. Дамейкі з кнігі «Мае падарожжы: дзёньнік выгнанца»]] Працягваў займацца мінэралягічнымі дасьледаваньнямі. Адзін зь першых дасьледнікаў [[Атакама|Атакамы]] — самай сухой пустыні сьвету. Вывучаў знойдзены ў Атакаме мэтэарыт, дасьледаваў абарыгенаў Паўднёвай Амэрыкі. Арганізаваў вывучэньне мінэралёгіі і геалёгіі [[Анды|Андаў]]. Займаўся будаўніцтвам шахтаў і капальняў па здабычы [[медзь|медзі]], [[срэбра]], [[золата]]. У гарах адкрыў паклады невядомага навуцы альгамату [[срэбра]] — ''аркерат'', арганізаваў золатаздабычу і здабычу салетры. Яго вучань Ніколас Нарньё знайшоў багатую срэбраную жылу, якую назваў імем свайго настаўніка — «Міна дэ Дамейка». Навуковыя працы, якіх налічваецца каля 130, пісаў пераважна па-француску і гішпанску. Стварыў падручнікі па [[хімія|хіміі]], [[мінэралёгія|мінэралёгіі]] (на гішпанскай ды францускай мовах). Некалькімі выданьнямі выйшаў яго падручнік і разам з тым навуковая праца ''Elementos de mineralojia''' (1854, 1860, 1879), зь некалькімі дадаткамі. Падтрымліваў сувязі з унівэрсытэтамі [[Варшава|Варшавы]] і [[Кракаў|Кракава]], пасылаючы туды свае працы і іншыя выданьні, якія выходзілі ў Чылі. Клапаціўся пра стварэньне ў Кракаве мінэралягічнага музэю. Стаў сябрам многіх эўрапейскіх навуковых таварыстваў. === Позьнія гады, прыезд у Беларусь === [[Файл:TumbaDomeyko.JPG|міні|Надмагільле Ігната Дамейкі на Цэнтральных могілках у Сант’яга]] У 1884 годзе Ігнат Дамейка накіраваўся ў Эўропу. З сабою таксама вёз вялікую мінэралягічную калекцыю — падарунак некалькім эўрапейскім унівэрсытэтам. Улетку разам з сынамі прыбыў у [[Бардо]]. У Парыжы сустрэўся зь сябрамі юнацтва [[Уладзіслаў Ласковіч|Ўладзіславам Ласковічам]] і [[Язэп Багдан Залескі|Язэпам Багданам Залескім]], наведаў сям’ю [[Уладзіслаў Міцкевіч|Ўладзіслава Міцкевіча]], сына знакамітага паэта. У [[Кракаў|Кракаве]] быў з энтузіязмам прыняты навуковай грамадзкасьцю. Пабываў у [[Варшава|Варшаве]] і [[Вільня|Вільні]]. Наведаў Мядзьведку, [[Мір (Гарадзенская вобласьць)|Мір]], [[Наваградак]] і [[Крошын|Крашын]] (увогуле, у сучаснай Беларусі ёсьць 17 населеных пунктаў, зьвязаных з імем Ігната Дамейкі), пакланіўся бацькоўскім магілам. У Крашыне пасадзіў дубок. Гэтае падарожжа было лягічным завяршэньнем жыцьцёвага шляху. Зусім не выпадкова ён пісаў у свой час Адаму Міцкевічу з Чылі<ref>[https://web.archive.org/web/20161018000417/http://rntbcat.org.by/belnames/F_HTM/Domeiko.HTML Домейко Игнатий Ипполитович], Республиканская научно-техническая библиотека</ref>: {{Цытата|Натуральна, перарадзіцца я ніколі не змагу і спадзяюся на Бога, што я — ці ў Кардыльерах, або ў Панар (Вільня) — усё роўна памру літвінам…»}} Увосень вярнуўся ў Парыж. У 1885 годзе спыняўся ў [[Рым]]е (атрымаў аўдыенцыю ў [[Папа|Папы Рымскага]] [[Леон XIII|Леона XIII]]) і [[Нэапаль|Нэапалі]], затым зноў наведаў Кракаў, адкуль зь Пятром Сямёненкам накіраваўся ў паломніцкае падарожжа па Сьвятой зямлі. Вярнуўся ў Парыж, затым зноў кароткачасова вярнуўся на радзіму і правёў там два зь лішнім гады, ненадоўга зрэдку выяжджаючы. У красавіку 1887 году [[Кракаў]]скі [[Ягелонскі ўнівэрсытэт]] прысвоіў Дамейку ступень ганаровага доктара мэдыцыны. Улетку 1888 году накіраваўся ў [[Чылі]]. У дарозе цяжка захварэў. Памёр 23 студзеня 1889 году ў [[Сант’яга-дэ-Чылі|Сант’яга]]. Быў пахаваны на сродкі [[чылі]]йскага ўраду. Дзень яго пахаваньня быў абвешчаны ў [[Чылі]] днём нацыянальнай жалобы, а сам ён быў абвешчаны нацыянальным героем. == Ушанаваньне памяці == [[Файл:Domeykite.jpg|міні|Мінэрал дамейкіт (domeykite)]] Імя Ігната Дамейкі носіць вульканічны ланцуг гораў у [[Анды|Андах]] (Cordillera Domeyko); мінэрал [[дамейкіт]] (domeykite, Cu3As), выяўлены самім дасьледнікам; фіялкавая кветка (віёла дамейкона, Viola domeykana) — новы від адкрыты на поўначы Чылі; малая плянэта 2784 Domeyko, адкрытая чылійскім астраномам [[Карла Торэс|Карлам Торэсам]] ў 1975 годзе. Ammonites Domeykanus Dufr — аманіт Дамейкі — від аманіту, адкрыты Дамейкам у фармацыі юрскага пэрыяду ў ваколіцы Chanarcillo. Andiela Domeykoi — новы від каўчуканосу. Azylea Domeyki — aзалія Дамейкі — гатунак азаліі, выгадаваны варшаўскім садоўнікам у 1845 г. Trigonia Domeykoana — від сьлімака. Nautilus Domeykus d’Orb — від акамянелых малюскаў, адкрыты Дамейкам у 1841 годзе. У Чылі ёсьць невялікае мястэчка [[Дамейка (горад)|Дамейка]] у адміністрацыйным рэгіёне [[Атакама (рэгіён)|Атакама]], паміж гарадамі [[Ла-Сэрэна]] і [[Вальенар]], у якім жыве каля 1 тыс. жыхароў. Пуэрта-Дамейка (Puerto Domeyko) — порт Дамейкі на паўднёва-заходнім беразе возера [[Льянкіуэ]] (Llanquihue) — другога па велічыні возера ў [[Чылі]]. Lugarejo Domeyko — пасёлак каля порта Дамейка<ref>[[Станіслаў Суднік]]. [http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/scientists/domeyko/02/Да_пытання_нацыянальнага_самавызначэння_Ігната_Дамейкі.html Да пытання нацыянальнага самавызначэння Ігната Дамейкі] // «Лідскі летапісец» №19.</ref>. У [[Сант'яга-дэ-Чылі|Сант’яга]] стаіць помнік «Грандэ Эдукатору» («Вялікаму Асьветніку»). У яго гонар названыя ўнівэрсытэт і нацыянальная бібліятэка ў [[Сант'яга-дэ-Чылі|Сант’яга]]; вуліцы ў Сант’яга-дэ-Чылі, [[Вальпараіса]] і яшчэ ў васьмі гарадах Чылі, а таксама ў [[Вільня|Вільні]], [[Вуліца Ігната Дамейкі (Менск)|Менску]] і [[Наваградак|Наваградку]]. Польская бібліятэка ў [[Буэнас-Айрэс]]е (гішп. ''Biblioteca Polaca Ignacio Domeyko'''), некалькі ліцэяў, іншых навучальных і навуковых установаў Чылі. На месцы родавай сядзібы Дамейкаў у [[Вялікая Мядзьвядка|Вялікай Мядзьвядцы]] ([[Карэліцкі раён]]) ўсталяваны памятны валун. У школе вёскі [[Крупава (Лідзкі раён)|Крупава]] [[Лідзкі раён|Лідзкага раёну]] створаны музэй, у якім на дадзены час сабрана каля 500 экспанатаў, у тым ліку кніга І. Дамейкі «Мае падарожжы», выдадзеная пры жыцьці навукоўца ў Вільні. Да 200-годзьдзя Ігната Дамейкі ў вёсцы пасаджана [[алея]] ў яго гонар. У [[Карэлічы|Карэлічах]] традыцыйна праходзяць чытаньні, прысьвечаныя жыцьцю і дзейнасьці Ігната Дамейкі. 2002 год у сувязі з 200-годзьдзем нараджэньня Дамейкі, [[ЮНЭСКО]] назвала «Годам Ігната Дамейкі». Юбілейныя мерапрыемствы пад патранажам прэзыдэнта Польшчы [[Аляксандар Квасьнеўскі|Аляксандра Квасьнеўскага]] і прэзыдэнта Чылі [[Рыкарда Лагас]]а прайшлі ў Чылі, а таксама ў Беларусі і Летуве. У верасьні 2002 году на браме базылянскага манастыра сьв. Тройцы ў Вільні, дзе Дамейка быў у турэмным зьняволеньні ў часе сьледзтва па справе філяматаў, была адкрытая мэмарыяльная табліца зь яго [[рэльеф (скульптура)|барэльефам]] (скульптар [[Валдас Бубялявічус]], архітэктар [[Ёнас Анушкявічус]]). Нацыянальны Банк Рэспублікі Беларусь ў 2002 годзе выпусьціў памятную манэту ў гонар Ігната Дамейкі<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.nbrb.by/bel/Coinsbanknotes/CommCoin.asp?id=100| загаловак = История и культура Беларуси. Памятные монеты, посвященные "200–летию со дня рождения Игната Домейко"| фармат = | назва праекту = | выдавец = Сайт [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банку Беларусі]]| дата = 26 кастрычніка 2010 | мова = ru | камэнтар = }}</ref>. У яго гонар выпускаліся манэта ў Польшчы, паштовыя маркі ў [[Польшча|Польшчы]] і [[Чылі]], паштовая картка з арыгінальнай маркай у [[Летува|Летуве]]. == Бібліяграфія == * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Філаматы і філарэты. Зборнік |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладаньне, пераклад польскамоўных твораў, прадмова, біяграфічныя даведкі й камэнты [[Кастусь Цьвірка|Кастуся Цьвіркі]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларускі кнігазбор]] |год = 1998 |том = |старонкі = 279—322 |старонак = 400 |сэрыя = Серыя І. Мастацкая Літаратура |isbn = 985-6318-21-1|наклад = 10100}} == Глядзіце таксама == * [[Дамейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [https://web.archive.org/web/20110621062733/http://www.lingvo.minsk.by/skc/vydanni/damiejka-zmiest.htm Ігнат Дамейка — светач сусветнай цывілізацыі. Матэрыялы VI Карэліцкіх чытанняў] // Рэдкал.: Л. Уладыкоўская-Канаплянік (гал. рэд.) і інш. — Мн.: «Энцыклапедыкс», 2002. — 136 с., [4] іл. {{ISBN|985-6599-64-4}}. * {{Літаратура/Мысьліцелі і асьветнікі Беларусі (1995)}} * Пас Дамейка Леа-Пласа. Ігнат Дамейка: з Мядзвядкі — у Санцьяга-дэ-Чылі (1802—1889). Мінск: Выдавецкі дом «Звязда», 2017 * {{Літаратура/ЭГБ|3}} * Paz Domeyko. A Life in Exile. Ignacy Domeyko 1802—1889. — Sydney, 2005. {{ISBN|0-646-44728-9}}.{{ref-en}} * Paz Domeyko Lea-Plaza. Ignacio Domeyko. La Vida de un Emigrante. — Santiago, 2002. Random House Mondadori (Editorial Sudamericana). {{ISBN|956-262-161-8}}.{{ref-es}} * Ignotas Domeika Lietuvai, Prancūzijai, Čilei. 1802—1889. Ignacy Domeyko for Lithuania, France, Chile. Ignacy Domeyko Lituanie, France, Chili. — Vilnius: Vilniaus universitetas, Lietuvos istorijos institutas, Lietuvos nacionalinis muziejus, 2002. {{ISBN|9955-415-20-7}}.{{ref-lt}}{{ref-en}}{{ref-fr}} * Garbowska J., Jakubowski K. Ignacy Domeyko: (1802—1889). — Warszawa — Lida: Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lidzkiej, 1995. {{ISBN|83-901353-6-1}}.{{ref-pl}} * Ignacy Domeyko. Moje podróże: pamiętniki wygnańca. — Wrocław: Ossolineum, 1962.{{ref-pl}} * Kośka M. Ignacy Domeyko. — Warszawa: DiG, 1998. {{ISBN|83-7181-062-8}}.{{ref-pl}} * Ryn Z. J. Ignacy Domeyko — obywatel świata. — Kraków: Jagiellonian University Press, 2002. {{ISBN|83-233-1552-3}}. [https://web.archive.org/web/20070929045750/http://www.wuj.pl/index.php?DID=0x00170100030001000000000000000561 review], Polish language {{ref-pl}} * Wójcik Z. Ignacy Domeyko: Litwa, Francja, Chile. — Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 1995. {{ISBN|83-904914-2-7}}.{{ref-pl}} * Ryn Z. J. Ignacio Domeyko — ciudadano de dos patrias. — Antofagasta: Universidad Catolica del Norte, 1994.{{ref-pt}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.genealog.cl/Chile/D/Domeyko/#Chile| загаловак = Genealogia rodu Domeyko| фармат = | назва праекту = | выдавец = [http://www.genealog.cl Genealog - Genealogia Chilena]| дата = 26 кастрычніка 2010 | мова = | камэнтар = }}{{ref-es}} {{Філяматы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Дамейка, Ігнат}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вялікай Мядзьвядцы]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім павеце Расейскай імпэрыі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Філяматы]] [[Катэгорыя:Філярэты]] [[Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1830—1831 гадоў]] [[Катэгорыя:Эмігранты з Расейскай імпэрыі]] [[Катэгорыя:Беларускія мінэролягі]] [[Катэгорыя:Беларускія геолягі]] [[Катэгорыя:Геолягі]] [[Катэгорыя:Чылійскія мінэролягі]] [[Катэгорыя:Чылійскія геолягі]] [[Катэгорыя:Беларускія географы]] [[Катэгорыя:Беларускія падарожнікі]] [[Катэгорыя:Рэктары]] [[Катэгорыя:Дактары honoris causa Ягелонскага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Сант’яга-дэ-Чылі]] [[Катэгорыя:Пахаваныя ў Чылі]] [[Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы]] [[Катэгорыя:Асобы на марках]] 8uoc97owd9ea4cqrd6z5uxmb43drxwf 0 2627 2687219 2671493 2026-08-28T11:53:38Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687219 wikitext text/x-wiki {{Асоба |імя = Язэп Германовіч |лацінка = Jazep Hiermanovič |партрэт = |апісаньне = |род дзейнасьці = каталіцкі сьвятар [[Беларуская грэка-каталіцкая царква|бізантыйскага абраду]], [[багаслоў]], [[пісьменьнік]], [[публіцыст]] |месца нараджэньня = [[Гальшаны]], [[Ашмянскі павет (Расейская імпэрыя)|Ашмянскі павет]], [[Віленская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]] |месца сьмерці = [[Лёндан]], [[Вялікабрытанія]] |месца пахаваньня=[[Лёнданскія могілкі Сьвятога Панкрата]]}} '''Язэп Германовіч''' (літаратурны псэўданім — '''Вінцук Адважны'''; 4 сакавіка 1890, [[Гальшаны]] — 26 сьнежня 1978, [[Лёндан]]) — беларускі [[каталіцызм|каталіцкі]] сьвятар-[[Кангрэгацыя Айцоў Марыянаў|марыянін]] лацінскага і [[Беларуская грэка-каталіцкая царква|бізантыйскага абраду]], пісьменьнік, паэт і публіцыст. == Біяграфія == Язэп, сын Станіслава Германовіч нарадзіўся ў мястэчку [[Гальшаны]] [[Ашмянскі павет (Расейская імпэрыя)|Ашмянскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] ў рымска-каталіцкай сям’і. Навучаўся ў Гальшанскай пачатковай і Ашмянскай гарадзкой школах. У 1913 годзе скончыў Віленскую духоўную каталіцкую сэмінарыю. 29 чэрвеня 1913 году высьвячаны на сьвятара. У першыя гады свайго сьвятарскага служэньня працаваў у розных парафіях [[Беласток|Беластоцкага]] [[дэканат]]у. У 1921 годзе ўступіў у [[Таварыства беларускай школы]]; арганізаваў адну зь беларускіх школ, у касьцёле прамаўляў па-беларуску. Гэта выклікала незадаволенасьць герархаў, і Язэп Германовіч вымушаны быў пераехаць у [[Друя|Друю]], дзе ў 1924 годзе ўступіў у [[Ордэн марыянаў]]. У Друі быў пробашчам рымска-каталіцкай парафіі, адначасова выкладаў [[Закон Божы]] й [[лацінская мова|лацінскую мову]] ў мясцовай гімназіі. Празаічныя й паэтычныя творы Вінцука Адважнага (творчы псэўданім сьвятара Язэпа Германовіча) рэгулярна зьяўляліся на старонках пэрыядычнага друку («[[Krynica]]», «[[Chryścijanskaja Dumka]]»). З 1932 году ён на місіянэрскай працы ў [[Харбін]]е ([[Кітай]]), дзе таксама быў дырэктарам гімназіі. У 1936 годзе вярнуўся ў [[Вільня|Вільню]], кіраваў Беларускім марыянскім домам студэнтаў. У 1938 годзе дэпартаваны разам зь іншымі беларускімі марыянамі ў Цэнтральную [[Польшча|Польшчу]], пасьля чаго ён зноў выехаў у Харбін. [[Файл:Язэп Гэрмановіч скрынка.jpg|значак|Драўляная скрынка, у якой сьвятар трымаў Святыя Дары ў [[ГУЛаг|гулагу]]. Тканіну, што пад скрынкай, сьвятар выкарыстоўваў як карпарал. Захоўваецца ў [[Беларуская бібліятэка і музэй імя Францішка Скарыны|Беларускай бібліятэцы й музэі імя Францішка Скарыны]], Лёндан.]] У 1948 годзе арыштаваны кітайскай паліцыяй і перададзены савецкім [[КГБ|органам бясьпекі]]. Быў прысуджаны да 25 гадоў прымусовых работ у лягерах. Знаходзіўся ў зьняволеньні ў [[Сыбір]]ы. Пасьля сьмерці [[Сталін]]а вызвалены. Выехаў у Польшчу, а ў 1959 годзе ў [[Італія|Італію]], затым у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытанію]]. Пра сваё знаходжаньне ў лягерах напісаў успаміны «Кітай — Сыбір — Масква», што былі апублікаваныя на [[беларуская мова|беларускай]], [[італьянская мова|італьянскай]], [[польская мова|польскай]] і [[летувіская мова|летувіскай]] мовах. У эміграцыі рэдагаваў часапіс «[[Божым шляхам (1947)|Божым шляхам]]». [[Файл:Haroska Hiermanovic mahily.jpg|значак|Надмагільны помнік на магілах [[Леў Гарошка|архім. Льва Гарошкі]] і а. Язэпа Гэрмановіча на могілках сьв. Панкрата ў Лёндане (2008)]] Памёр у 1978 годзе ў [[Лёндан]]е. Пахаваны на [[Лёнданскія могілкі Сьвятога Панкрата|могілках сьвятога Панкрата]] разам з субратамі з ордэна Марыянаў.<ref>https://hardzin.livejournal.com/64193.html</ref> == Бібліяграфія == * «Як Казюк сабраўся да споведзі», Вільня, 1928. * «Казюковае жанімства», Вільня, 1929. * «Як Гануля зьбіралася ў Аргентыну», Вільня, 1930. * «Адам і Анелька», Вільня, 1931. * «Канёк-Гарбунок» (паводле Яршова), Вільня, 1932. * «Бэтлейка», Вільня, 1932. * «Унія на Палесьсі», [[Альберцін]], 1932. * «Беларускія цымбалы», Вільня, 1933. * «Казка аб рыбаку і рыбцы», Вільня, 1935. * «Хлапец», Вільня, 1935. ** {{Артыкул| аўтар = [[Уладзіслаў Талочка|Ад. Саладух]]. | загаловак = Зацемкі аб повесьці Вінцука Адважнага «Хлапец». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Kalossie.pdf.zip/1936-002.mab.pdf | мова = | выданьне = [[Калосьсе (1935)|Калосьсе]] | тып =часопіс | год = 1936| том = | нумар = 2 (6)| старонкі = 101—105 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * «Гануліны клопаты», Вільня, 1935. * «[https://knihi.com/a_Jazep_Hermanovic/Kitaj-Sibir-Maskva.html Кітай-Сібір-Масква]» (успаміны), [[Мюнхэн]], 1962. * «Пакутныя псальмы» (пераклад вершам), [[Рым]], 1964. * «Князь і лапаць. Сучасная казка», Лёндан, 1964. * «Байкі і іншыя вершы», Лёндан, 1973. * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Вершы.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Укладаньне, прадмова, біяграфічны даведнік: [[Барыс Іванавіч Сачанка|Барыса Сачанкі]]|выданьне=Туга па радзіме. Паэзія беларускай эміграцыі|тып=анталёгія|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Мастацкая літаратура]]|год=1992|выпуск=|том=|нумар= | старонкі=170—183|isbn=5-340-02086-6}} * «[https://knihi.com/a_Jazep_Hermanovic/Kitaj-Sibir-Maskva.html Кітай-Сібір-Масква. Успаміны]». — Менск-СПб, Неўскі Прасьцяг, 2003. {{ISBN|5-94716-033-1}}. * [http://kamunikat.org/download.php?item=4748-1.pdf&pubref=4748 «Унія на Палесьсі». — Берасьце, 2004. — Серыя: Бібліятэка Старога Гораду.]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * «Як Казюк сабраўся да споведзі», Менск, 2011. * «Выбраныя творы». — [[Менск]]: Кнігазбор, 2011. — 592 с. — («Беларускі кнігазбор»: Серыя 1. Мастацкая літаратура). == Глядзіце таксама == * [[Герман (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Файл:Vinc adv baiki.JPG|міні|Вінцук Адважны — Байкі (1973, Лёндан)]] == Літаратура == * Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст.: Жыццярысы, мартыралогія, успаміны / уклад.: Ю. Гарбінскі. — Мн.-Мюнхен: Беларускі кнігазбор, 1999; {{ISBN|985-6318-65-3}} * Ласкоў І. Шлях пакутніка: Па старонках адной малавядомай кнігі // ЛіМ, 9.2.1990; * Сачанка Б. Сняцца сны… С. 12—14 * Станкевіч А. Аб жыцці і творчасці В. А. (Вінцука Адважнага) // W.A. Biełaruskija Cymbały. Wilnia, 1933 * Туронак Ю. Язэп Германовіч — святар і пісьменнік // Наша вера. № 1(2). 1996 * Юрэвіч Л. Літаратурная спадчына: новы погляд // Беларус (Нью-Ёрк). 1997. Жнівень * [http://pawet.net/library/history/bel_history/gorny/21/%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%BA%D1%96_%D1%9E%D1%81%D0%BB%D1%8B%D1%85.html * Горны Алесь. Думкі ўслых (з нагоды выдання збору твораў Вінцука Адважнага) // Наша слова. 2011. № 38.] * Vytautas Žeimantas. «Juozapas Hermanovičius — kunigas, rašytojas, NKVD kankinys», «Voruta», 2010, gruod. 23, nr. 24 (714) (на литовском языке) * Уладзiмер Калупаеý. Беларускiя мiсiянэры ý Кiтаi // Запiсы 37. New York — Miensk: Беларускi iнстытут навукi й мастацтва, 2014. с. 645—650. [[Файл:Jazep Hermanovič signature.jpg|thumb|Дарчы подпіс аўтара]] == Вонкавыя спасылкі == {{Крыніца Мартыралёг Беларусі}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Германовіч, Язэп}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гальшанах]] [[Катэгорыя:Марыяне]] [[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]] [[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары ўсходняга абраду]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускія публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларуская грэка-каталіцкая царква]] [[Катэгорыя:Перасьледы каталіцтва ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Кітаі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на Лёнданскіх могілках Сьвятога Панкрата]] odbd7y4r1olgc54w5ap2k1w2ncn2gsb 0 11756 2687159 2288755 2026-08-28T09:31:57Z Bigbodybenz 91804 Fixed grammar 2687159 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Лас-Вэгас |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Лас-Вэгасу |Назва на мове краіны = |Код мовы назвы краіны = |Краіна = ЗША |Герб = |Сьцяг = Flag_of_Las_Vegas%2C_Nevada.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Нэвада]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = Акруга |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = Кларк |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = Мэр |Кіраўнік = |Плошча = 340 |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 545147 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = -8 |Летні час = -7 |Сьпіс тэлефонных кодаў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = LV Valley montage.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 36 |Шырата хвілінаў = 10 |Шырата сэкундаў = 30 |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 115 |Даўгата хвілінаў = 8 |Даўгата сэкундаў = 11 |Назва мапы = |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = ЗША (Нэвада) |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} '''Лас-Вэгас''' ці '''Ляс-Вэґас''' ({{мова-en|Las Vegas}}) — горад на захадзе [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] ў штаце [[Нэвада]]. Цэнтар турызму і забаваў агульнанацыянальнага значэньня. Вядомы, як «горад заганаў» і цэнтар забаваў, які мае [[казіно]], дыскатэкі, гульнявыя аўтаматы. == Гісторыя == Горад быў заснаваны 15 траўня 1905 году. Горад доўгі час зьяўляўся асноўным пунктам дазапраўкі і адпачынку цягнікоў, цяпер жа назоў гораду асацыюецца з электратэхнічнай прамысловасьцю і міжнародным аэрапортам. Лас-Вэгас стаў найболей вядомы дзякуючы гісторыі, якая здарылася 19 траўня 1931 году. На тэрыторыі штату [[Нэвада]] былі дазволеныя азартныя гульні. Лібэральнае заканадаўства стала прыцягваць людзей да гульняў. Ужо да 1940 году налічвалася амаль 9 тысяч гульцоў, а праз 20 гадоў колькасьць іх вырасла да 64 тысяч. З тых часоў, казіно сталі ўсё больш зьяўляцца на вуліцах Лас-Вэгасу. Самым першым лічыцца [[El Rancho]], якое да нашых дзён не захавалася. Цяпер гэты бізнэс лічыцца адною з асноўных крыніц прыбыткаў Лас-Вэгасу. У горадзе мноства розных славутасьцяў, такіх як танцуючыя фантаны гатэля «[[Бэладжыё]]», [[Плаціна Гувэра]], копія [[Эйфэлева вежа|Эйфэлевай вежы]], гатэля «Парыж» і іншых. == Вонкавыя спасылкі == * [http://lasvegasnevada.gov/ Афіцыйны сайт]. {{Сьпіс гарадоў ЗША паводле насельніцтва}} [[Катэгорыя:Лас-Вэгас| ]] hbxivdaaj8682gvqchoqx3utgfitmli 0 13089 2687162 2431458 2026-08-28T09:34:09Z Bigbodybenz 91804 Fixed grammar 2687162 wikitext text/x-wiki {{Штат ЗША |Назва = Гаваі |Назва ў родным склоне = штату Гаваі |Сьцяг = Flag of Hawaii.svg |Герб = Seal of the State of Hawaii.svg |Мянушка = Штат Алоха (штат гасьціннасьці) |Мапа = Map_of_USA_HI.svg |Сталіца = Ганалулу |Найбуйнейшы горад = Ганалулу |Найбуйнейшыя гарады = [[Гіла]]<br />[[Каілуа]]<br />[[Канэохэ]] |Губэрнатар = Нэйл Абэркромбі |Паводле плошчы = 43 |Плошча = 28 337 |Адсоткаў вады = 41,2 |Сярэдняя вышыня = 925 |Паводле колькасьці насельніцтва = 42 |Год перапісу = 2010 |Насельніцтва = 1,360 млн |Шчыльнасьць = 42,75 |Дата заснаваньня = [[21 жніўня]] [[1959]] |Паводле заснаваньня = 50 |Часавы пас = Гавайскі час: [[UTC]]-10 |Шырата1 = 18°55' |Шырата2 = 29°0' |Даўгата1 = 154°40' |Даўгата = 162°0' |Бачына = http://www.hawaii.gov/ }} [[File:Hawaiian Islands satellite.jpg|alt=Гавайскія астравы са спадарожніку|thumb|290x290px|[[Гавайскія астравы]] са спадарожніку]] '''Гава́і''' ці '''Гаўа́і''' ([[Гавайскія мова|па-гавайску]]: ''Hawai'i;'' {{мова-en|Hawaii}}) — пяцідзясяты [[штат ЗША|штат]] [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], далучаны 21 жніўня 1959 году. З насельніцтвам звыш 1,36 млн чалавек (2010) Гаваі ёсьць найбольш этнічна разнастайным штатам, дзе групы эўрапейскага паходжаньня складаюць меншасьць (24,7%), са значнай доляй нашчадкаў імігрантаў з Азіі (38,7%) і міжрасавых шлюбаў (23,6%). Гавайцы й палінэзійцы складаюць каля 10%. Насельніцтва Гаваяў сфармавалася пад уплывам некалькіх міграцыйных хваляў. З 1789 году мясцовыя плянтатары пачалі завозіць працаўнікоў зь Кітаю, яшчэ больш мігрантаў прыбыло зь Японіі пачынаючы з 1838 году. Напрыканцы 19 стагодзьдзя на астравы пачалі прыяжджаць [[партугальцы]], [[карэйцы]], [[філіпінцы]], пуэртарыканцы, самоанцы і мікранэзійцы, фармуючы ўнікальную па сваёй разнароднасьці культуру [[Гавайскія астравы|Гавайскіх астравоў]]. Афіцыйныя мовы — [[Ангельская мова|ангельская]] й гавайская; часткова (у побыце) захоўваюцца й родныя мовы. У шырокім ужытку сярод ураджэнцаў штату таксама гавайская [[піджын]] - мова, якая ўтварылася празь міжэтнічныя стасункі імігрантаў з розных краінаў пад асноўным уплывам ангельскай, гавайскай і японскай моваў. Сталіца і найбуйнейшы горад — [[Ганалулу]]. Іншыя буйныя гарады — [[Кайлуа]], Вайпаху, [[Канэохэ]]. Эканамічна найболей развіты абток [[Оаху]]. Афіцыйная мянушка — штат [[Алоха]] («штат гасьціннасьці»). == Геаграфія == Штат разьмешчаны на [[Гавайскія астравы|Гавайскіх астравах]] у цэнтральнай частцы Ціхага акіяна, на паўночнае мяжы [[Палінэзія|Палінэзіі]]. Плошча — 16,8 тыс. км². Восем галоўных астравоў штату (з паўночнага захаду) — Нііхаў, Каўаі, Молокаі, Ланаі, Кахоолавэ, Маўі, [[Оаху]] і Гаваі (які таксама называюць Big Island — Вялікі Востраў). На востраве Гаваі знаходзяцца дзеючыя вульканы Маўна Лоа і Кілаўэа, спячы вулкан Маўна Кэа (вышыня 4 205 м). == Вонкавыя спасылкі == {{Партал|Аўстралія}} {{Адміністрацыйныя адзінкі ЗША}} {{Краіны Акіяніі}} [[Катэгорыя:Гаваі| ]] [[Катэгорыя:Штаты ЗША]] lyabvr27vcnpbsdlhfh9moymuzsm5hv 0 18631 2687168 2682352 2026-08-28T09:44:43Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687168 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Ніл Гілевіч |Лацінка = Nił Hilevič |Арыгінал імя = Ніл Сымонавіч Гілевіч |Партрэт = Nil Hilevich.jpg |Памер = |Месца нараджэньня = в. [[Слабада (Гайненскі сельсавет)|Слабада]], [[Лагойскі раён]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Дата сьмерці = {{Памёр|29|3|2016|}} |Месца сьмерці = [[Менск]] |Грамадзянства = [[Беларусь]] |Род дзейнасьці = [[паэт]], грамадзкі дзяяч |Гады актыўнасьці = з 1946 да 2016 |Напрамак = |Жанр = [[Паэзія]] |Дэбют = |Прэміі = <small>[[Заслужаны дзяяч навукі БССР]] (1980), [[Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа]] (1980), [[Міжнародная прэмія імя Х. Боцева]] (1986), [[Народны паэт Беларусі]] (1991)</small> |ВікіКрыніца = |ВікіКрыніца пераклады на беларускую = |commons = |Палічка = http://www.knihi.com/Nil_Hilevic |Камунікат = http://www.kamunikat.org/Hilevicz_Nil.html |Сайт = }} '''Ні́л Гіле́віч''' (нар. 30 верасьня 1931, [[вёска]] [[Слабада (Гайненскі сельсавет)|Слабада]], [[Лагойскі раён]], [[Менская вобласьць]], Беларусь — пам. 29 сакавіка 2016, [[Менск]]) — беларускі паэт і грамадзкі дзяяч, [[народны паэт Беларусі]] (1991). == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Першыя гады пасьля [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] працаваў паштальёнам у калгасе. У 1951 годзе скончыў [[Менскае пэдагагічнае вучылішча|Менскую пэдагагічную вучэльню]]. Апошні год навучаньня (1955—1956) спалучаў з працай настаўніка ў адной са школаў [[Менск]]у. У 1956 годзе скончыў філялягічны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] (спэцыяльнасьць: «''беларуская і расейская мова і літаратура''»), а пасьля асьпірантуру пры ім. Сябра [[Саюз пісьменьнікаў БССР|Саюзу пісьменьнікаў БССР]] з 1954 году. Кандыдат філялягічных навук, прафэсар (у 1963 годзе ў [[Менск]]у абараніў кандыдацкую дысэртацыю па тэме «''Паэзія „Маладняка“''»). У 1958—1963 гадах працаваў літаратурным кансультантам газэты «[[Зьвязда]]». У 1960—1986 — супрацоўнік катэдры беларускае літаратуры [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]. У 1980—1989 — першы сакратар праўленьня [[Саюз пісьменьнікаў БССР|Саюзу пісьменьнікаў БССР]]. З 1989 — старшыня рэспубліканскага [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны|Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны]]. Галоўны рэдактар газэты-бюлетэня ТБМ «[[Наша слова]]». З чэрвеня 1990 — старшыня пастаяннае Камісіі Вярхоўнага Савету БССР па адукацыі, культуры й захаваньні гістарычнае спадчыны. Дэпутат [[Вярхоўны Савет БССР|Вярхоўнага Савету БССР]] (1985—1990). У 1990 годзе быў абраны народным дэпутатам [[БССР]]. Сябра [[Прэзыдыюм Вярхоўнага Савету БССР|Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР]]. Як народны дэпутат БССР і Сябра Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР выступаў супраць пляну закону аб дзьвюхмоўі (аб наданьні расейскай мове статусу дзяржаўнай) А. Р. Лукашэнкі (тады яшчэ таксама народнага дэпутата БССР). Удзельнічаў у апазыцыйных мітынгах. Падчас перадвыбарчай кампаніі 2006 году ўваходзіў у выбарчы штаб [[Аляксандар Казулін|Аляксандра Казуліна]]. У гэтым самым годзе выдавецтва «''Мастацкая літаратура''» адмовіла ў выданьні ягонай кнігі «''Выбранае''». Памёр 29 сакавіка 2016 году ў [[Менск]]у. Пахаваны на Кальварыйскіх могілках. == Узнагароды і ганаровыя званьні == Ордэн ''Працоўнага Чырвонага Сьцяга'', ордэн ''Сяброўства народаў'', ордэн ''Кірыла і Мяфодзія I ступені'' ([[Баўгарыя]]), ордэн ''Югаслаўскай зоркі са стужкай'', мэдаль Францішка Скарыны (1990). У 2006 годзе ўзнагароджаны ордэнам ''князя Яраслава Мудрага 2-й ступені'' ([[Украіна|украінскай]] дзяржаўнай узнагародай) за «''важкі асабісты ўклад у разьвіцьцё міжнароднага супрацоўніцтва, умацаваньне аўтарытэту й станоўчага іміджу Ўкраіны ў сьвеце, папулярызацыю яе гістарычных і сучасных дасягненьняў''». Заслужаны дзеяч навукі БССР (1980). [[Народны паэт Беларусі]] (1991). Ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія БССР імя Коласа|Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы]] (1980), Міжнароднай прэміі імя Х. Боцева (1986). == Творчасьць == Пачаў друкавацца ў 1946 годзе. '''Кнігі паэзіі''': ''«Песьня ў дарогу»'' (1957), ''«Прадвесьне йдзе па зямлі»'' (1959), ''«Неспакой»'' (1961), ''«Бальшак»'' (1965), ''«Перазовы»'' (1967), ''«Лісьце трыпутніку»'' (1968), ''«А дзе ж тая крынічанька»'' (1972), ''«Запаветнае»'' (1975), ''«Актавы»'' (1976), ''«Святлынь»'' (1984), раман у вершах ''«Родныя дзеці»'' (1985), ''«Повязь»'' (1987), ''«Як дрэва карэньнем»'' (1986), ''«Жыта, сосны й валуны»'' 1990), ''«Талісман»'' (1994), ''«На высокім алтары»'' (1994), ''«Вечны матыў»'' (1994), ''Маладое, бестурботнае, ад рэдактараў свабоднае: Вершаваныя гратэскі, 1950-1951 гг.'' (1997), ''Лесам песня ішла'' (2001), ''Паланэз Агінскага'' (2002), ''«…І плямы на табе няма»'' (2003), ''«На флейце самоты»'' (2004), ''Сказ пра залатое пёрка'' (2005), ''Мой тэстамэнт'' (2006), ''У ноч на Пакровы'' (2008), ''Замова ад страху'' (2009), ''Пацеркі Божай Маці'' (2011), ''Эпіграмы, 1958―2012'' (2014). '''Зборнікі сатыры й гумару:''' ''«Званковы валет»'' (1961), '' «Да новых венікаў»'' (1963), ''«Ці грэх, ці два»'' (1970), ''«Як я вучыўся жыць»'' (1974), ''«Русалка на Нарачы»'' (1974), ''«У добрай згодзе»'' (1979), ''«Кантора»'' (1989), ''«Дыялёг на хаду»'' (1990), ''«Сказ пра Лысую гару»'' (2003). '''Зборнікі вершаў і паэм для дзяцей:''' ''«Сьцяжок на мачце»'' (1959), ''«Сіні домік, сіні дом»'' (1961), ''«Зялёны востраў»'' (1963), «Дождж-грыбасей» (1966), «Загадкі» (1971), «Калі рана ўстанеш» (1984), ''«Добры чалавек»'' (1987), ''«Мой белы дзень»'' (1992), ''«Шчасьлівыя хвіліны»'' (2001), ''Я ― беларус'' (2008). '''Літаратуразнаўства й фальклярыстыка:''' ''«Акрыленая рэвалюцыяй» (Паэзія «Маладняка»)'' (1962), ''«Наша родная песьня»'' (1968), ''«З клопатам пра песьні народа»'' (1970), ''«Паэтыка беларускае народнае лірыкі»'' (1975), ''«Паэтыка беларускіх загадак»'' (1976), ''«Верная вялікім запаветам: Сучасная баўгарская паэзыя. 1956—1976»'' (1977), ''«Вусная народная творчасьць і сучасная лірычная паэзія ўсходніх і паўднёвых славян»'' (1978). '''Публіцыстыка:''' ''«У гэта веру»'' (1978), ''«Удзячнасьць і абавязак»'' (1982), ''«Покліч жыцьця й часу»'' (1983), ''«Годнасьць, сумленнасьць, мужнасьць»'' (1988), ''«Вяртаньне й працяг»'' (1990), ''«Выбар»'' (1993), ''«Як не спыніць узыходу сонца…»'' (1993), ''Толькі мы самі'' (2006), ''У віры быцця: Новая кніга эсэістыкі'' (2015). '''Фальклёрныя зборнікі:''' ''«Песьні сямі вёсак»'' (1973), ''«Песьні народных сьвятаў і абрадаў»'' (1974), ''«Лірычныя песьні»'' (1976), ''«Лірыка беларускага вясельля»'' (1979), ''«Народныя казкі, байкі, апавяданьні й мудраслоўі»'' (1983), ''«Лесам песьня йшла»'' (2001). '''Пераклады:''' ''з [[баўгарская мова|баўгарскае мовы]]:'' аповесьць П. Вежынава ''«Сьляды застаюцца»'' (1960), раман С.Даскалова ''«Свая зямля»'' (1961) й яго ж зборнік апавяданьняў ''«Любча-безьбілетнік»'' (1959), зборнік ''«Баўгарскія народныя песьні»'' (1961), анталёгія сучаснае паэзіі ''«Ад стром балканскіх»'' (1965), кніга вершаў для дзяцей ''«Чарадзейны ліхтарык»'' (1968), анталёгія клясычнае паэзіі ''«Хай зорыць дзень!»'' (з А. Разанавым, 1973), анталёгія аднаго верша ''«Сто гадоў. Сто паэтаў. Сто песень»''. (1978), кніга лірыкі Н.Вапцарава ''«Песьня пра чалавека»'' (1982), Хр. Радзеўскага ''«Цьвіціце, зёлкі, травы, дрэвы»'' (1985), Г.Джагарава «Зямля — як чалавечая далонь» (1984), Л.Леўчава ''«Мелёдыя для флейты»'' (1990). Выйшлі выбраныя старонкі славенскае паэзыі XIX—XX ст. ''«Маці мая, Славенія»'' (1978), — казкі народаў Югаславіі ''«Ці страшны страх»'' (1970), зборнік югаслаўскай паэзыі ''«Па камянях, як па зорах»'' (1980), кніга лірыкі О.Жупанчыча ''«У вечным дазоры»'' (1985). Пераклаў шматлікія творы Х.Боцева, І. Вазава, П.Яварава, Н.Вылчава, А.Германава, І. Давыдкава, Д.Методзіева, А.Стаянава і інш. Перакладаў таксама з [[расейская мова|расейскай]], [[украінская мова|украінскай]], [[польская мова|польскай]], [[сэрбскахарвацкая мова|сэрбскахарвацкай]] і іншых моваў. Выйшлі «''Выбраныя творы''» ў двух тамах (1981), зборнік п’ес ''«Начлег на бусьлянцы»'' (1980), аповесьць ''«Перажыўшы вайну»'' (1988), ''Разумная дзевачка'' (2005). == Глядзіце таксама == * [[Гіль (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20160404151805/http://dumki.org/author/31 Цытаты Ніла Гілевіча] * [http://slounik.org/80925.html Ніл Гілевіч] * [https://web.archive.org/web/20070624201357/http://lib.na.by/names/gilievic.shtml Пераклады паэзіі] * [https://web.archive.org/web/20070602110336/http://www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/hil21?OpenDocument «Між роспаччу і надзеяй» (з часопіса «Дзеяслоў»)] * [https://web.archive.org/web/20100303205011/http://vershy.ru/category/n%D1%96l-g%D1%96lev%D1%96ch Вершы Ніла Гілевіча] {{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гілевіч, Ніл}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лагойскім раёне]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускія раманісты]] [[Катэгорыя:Народныя паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Купалазнаўцы]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на Кальварыйскіх могілках]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Літаратурнай прэміі імя Якуба Коласа]] 3gttiv81r2oelu4ksubgbcfu6omm5la 10 21998 2687213 2657199 2026-08-28T11:30:43Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687213 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Асоба | кляса карткі = vcard | стыль карткі = text-align: left; | імя = {{Першы непусты|{{{Імя|}}}|{{БАЗАВАЯСТАРОНКА}}}} | лацінка = {{{Лацінка|}}} | кляса назвы = fn | стыль назвы = background:{{#if:{{{Дата сьмерці|}}}|khaki|khaki}}; | стыль метак = text-align: left; background:{{#if:{{{Дата сьмерці|}}}|khaki|khaki}}; | арыгінал імя = {{Вікізьвесткі|p1559|{{{Імя (арыгінал)|}}}}} | партрэт = {{{Фота|}}} | памер партрэту = {{{Шырыня|}}} | апісаньне партрэту = {{{Подпіс|}}} | стыль апісаньня = font-size: 95%; | імя пры нараджэньні = {{{Імя пры нараджэньні|}}} | ганаровы прэфікс = {{{Тытул перад|}}} | ганаровы суфікс = {{{Тытул пасьля|}}} | дата нараджэньня = {{{Дата нараджэньня|}}} | месца нараджэньня = {{{Месца нараджэньня|}}} | дата сьмерці = {{{Дата сьмерці|}}} | месца сьмерці = {{{Месца сьмерці|}}} | месца пахаваньня = {{{Месца пахаваньня|}}} | грамадзянства = {{{Грамадзянства|}}} | занятак = {{Першы непусты|{{{Прафэсія|}}}|{{{Заняткі|}}}}} | гады дзейнасьці = {{{Гады актыўнасьці|}}} | плынь = {{Першы непусты|{{{Кірунак|}}}|{{{Напрамак|}}}}} | узнагароды = {{{Узнагароды|}}} | метка парамэтру ўнізе1 = [[IMDb]] | парамэтар унізе1 = {{Вікізьвесткі|p345|{{{imdb_id|}}}|prefix=nm}} | сайт = {{{Сайт|}}} }}</includeonly><noinclude> {{Дакумэнтацыя}} </noinclude> lvcajzo2a8xdgv8xvnnd0lrzlhhf0i9 0 22846 2687166 2464677 2026-08-28T09:38:46Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687166 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч |Імя = Эдвард Вайніловіч |Лацінка = Edvard Vajniłovič |Поўнае імя = Эдвард Антоні Леанард Вайніловіч |Партрэт = Edvard Vajniłovič. Эдвард Вайніловіч (1903).jpg |Шырыня партрэту = 250 пкс |Подпіс партрэту = Эдвард Вайніловіч, 1903 год |Герб = POL COA Wojnillowicz.svg |Шырыня гербу = |Подпіс гербу = Герб «Вайніловіч» («[[Сыракомля (герб)|Сыракомля]] адрозны») |Пасады = |Пачатак пэрыяду = |Заканчэньне пэрыяду = |Папярэднік = |Наступнік = |Імя пры нараджэньні = |Нарадзіўся = {{Нарадзіўся|13|10|1847}} |Месца нараджэньня = [[Сьляпянка]] [[Менскі павет (Расейская імпэрыя)|Менскага павету]] |Памёр = {{Памёр|16|6|1928|гадоў=80}} |Месца сьмерці = [[Быдгашч]], [[Польшча]] |Род = [[Вайніловічы (род)|Вайніловічы]] |Бацька = Адам Вайніловіч |Маці = Ганна з [[Ваньковічы|Ваньковічаў]] |Жонка = Алімпія з Узлоўскіх |Дзеці = Алена, Сымон |Рэлігія = |Рэгаліі = [[Файл:POL Polonia Restituta Komandorski BAR.svg|40px|Крыж Камандорскі Ордэну Адраджэньня Польшчы]] [[Файл:RUS Order św. Włodzimierza (baretka).svg|40px|Ордэн сьв. Ўладзіміра IV ступені (Расейская Імпэрыя)]] [[Файл:RUS Order św. Anny (baretka).svg|40px|Ордэн сьв. Ганны II ступені (Расейская Імпэрыя)]] [[Файл:RUS Order św. Anny (baretka).svg|40px|Ордэн сьв. Ганны IIІ ступені (Расейская Імпэрыя)]] [[Файл:RUS Order św. Stanisława (baretka).svg|40px|Ордэн сьв. Станіслава ІІ ступені (Расейская Імпэрыя)]] [[Файл:RUS Order św. Stanisława (baretka).svg|40px|Ордэн сьв. Станіслава ІІІ ступені (Расейская Імпэрыя)]] |Колер = |Колер загалоўку = }} [[Файл:Edvard Vajniłovič. Эдвард Вайніловіч (XIX).jpg|міні|Малады Э. Вайніловіч]] '''Эдвард Антоні Леанард Вайніловіч''' ({{мова-pl|Edward Woyniłłowicz|скарочана}}; {{Нарадзіўся|13|10|1847}}, маёнтак [[Сьляпянка]] каля [[Менск]]у — {{Памёр|16|6|1928}}, [[Быдгашч]], [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшча]]) — беларускі й польскі палітычны і грамадзкі дзяяч. Адзін з найбагацейшых абшарнікаў [[Менская губэрня|Меншчыны]] (маёнткі [[Савічы (Капыльскі раён)|Савічы]], [[Пузаў]] [[Цімкавічы|Цімкавіцкай]] воласьці [[Слуцкі павет|Слуцкага павету]] і іншыя), фундатар некалькіх сакральных будынкаў, у тым ліку [[Касьцёл Сьвятых Сымона і Алены (Менск)|Сьвятых Сымона й Алены]] ў [[Менск]]у. == Радавод == [[Файл:Вайніловіч1.jpg|міні|зьлева|120пкс|[[Касьцёл сьвятых Сымона й Алены (Менск)|Чырвоны касьцёл]], герб Вайніловічаў]] Прадстаўнік старажытнага беларускага<ref>[[Расьціслаў Баравы|Баравы Р.]], Чарняўская Л. Вайніловічы // {{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 202.</ref> шляхецкага роду [[Вайніловічы гербу Сыракомля|Вайніловічаў]] гербу ўласнага — «Сыракомля адрозны», сын Адама і Ганны з [[Ваньковічы|Ваньковічаў]]. Гістарычна Вайніловічам належалі вялікія зямельныя ўладаньні ў [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкім ваяводзтве]], галоўным маёнткам былі [[Савічы (Капыльскі раён)|Савічы]] ў [[Слуцкі павет|Слуцкім павеце]]. {{Цытата|…я мушу адзначыць што быў наш род мясцовым, беларускім, гербу ўласнага…|Успаміны Эдварда Вайніловіча}} == Біяграфія == Нарадзіўся 13 кастрычніка 1847 году ў маёнтку [[Сьляпянка|Сьляпянцы]] пад [[Менск]]ам, які належаў бацькам ягонай маці Эдварду Ваньковічу і Міхаліне з [[Манюшкі|Манюшкаў]]. Немаўля назвалі ў гонар дзеда. З мэдалём скончыў [[Слуцкая гімназія|Слуцкую гімназію]] (1861). У 1865 годзе паступіў у [[Пецярбурскі імпэратарскі тэхналягічны інстытут]], які скончыў ў 1869 годзе. А ў 1872 годзе стаў слухачом Сельскагаспадарчай акадэміі ў [[Прушкаў|Прушкаве]] ([[Польшча]]). Праходзіў стажаваньне на заводах [[Нямеччына|Нямеччыны]] і [[Бэльгія|Бэльгіі]]<ref>[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Вайніловіч Эдвард // {{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 201.</ref>, пазьней працаваў інжынэрам-тэхнолягам на Пуцілаўскім заводзе ў [[Пецярбург]]у. Па сьмерці бацькі пераехаў у [[Савічы (Капыльскі раён)|Савічы]], дзе займаўся арганізацыя сельскагаспадарчай працы на аснове найноўшых дасягненьняў у гэтай галіне. У 1883 годзе атрымаў прызначэньне на ганаровага міравога судзьдзю Слуцкага павету, а ў 1888 годзе абіраўся віцэ-старшынём [[Менскае Таварыства Сельскай Гаспадаркі|Менскага Таварыства Сельскай Гаспадаркі]]. Старшынём арганізацыі афіцыйна мог быць толькі расеец, аднак Эдвард Вайніловіч фактычна кіраваў працай таварыства, пакуль забарону не скасавалі і ён не ўзначаліў таварыства. Тройчы абіраўся ў расейскую [[Дзяржаўная Дума|Дзяржаўную Думу]]. У 1906 годзе — сябра Дзяржаўнага Савету Расеі ад [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]. Адмовіўся ад прапанаванай [[Пётар Сталыпін|Пятром Сталыпіным]] пасады віцэ-міністра сельскай гаспадаркі Расейскай імпэрыі<ref>{{Спасылка|аўтар = [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Арлоў У.]]| дата публікацыі = 5 сакавіка 2007 | url = http://www.svaboda.org/content/transcript/755175.html | загаловак = Эдвард Вайніловіч| назва праекту = [[Радыё Свабода]] | выдавец = | дата = 26 траўня 2011| камэнтар = Праграма "Імёны Свабоды"}}</ref>. У 1906—1909 гадох у [[Дзяржаўны савет (Расейская імпэрыя)|Дзяржаўным савеце Расейскай імпэрыі]] быў сябрам фінансавай камісіі<ref>{{Артыкул|аўтар=Іван Гаргун.|загаловак=Першы беларускі бізнэсмэн|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20140505/1399323127-pershy-belaruski-biznesmen|выданьне=Ігуменскі тракт|тып=|год=6 траўня 2014|нумар=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/05/6may-6.indd_.pdf 15 (73)]|старонкі=|issn=}}</ref>. === Асабістае жыцьцё і харытатыўная дзейнасьць === {{Падвойная выява|зьлева|Alena Vajniłovič. Алена Вайніловіч.jpg|129|Siemion Woynillowicz 1885-1897 - foto bf 1890 AD.JPG|119|Дзеці Э. Вайніловіча Алена і Сымон}} У 1882 годзе пабраўся шлюбам з Алімпіяй Узлоўскай. У сям’і нарадзілася двое дзяцей — Алена (1884—1903) і Сымон (1885—1897). Іх заўчасная сьмерць зрабілася для Эдварда Вайніловіча вялікай трагедыяй. У памяць пра сваіх дзяцей ён збудаваў на тагачасным ускрайку Менску касьцёл. Будаваньне [[Касьцёл сьвятых Сымона й Алены (Менск)|касьцёла сьвятых Сымона й Алены]] ў [[Менск]]у завершылася ў 1910 годзе. Заснавальнік камітэту абароны жыдоў і татараў-мусульманаў у [[Клецак|Клецку]], тамака ж збудаваў сынагогу. Выступаў фундатарам ня толькі касьцёлаў, але і праваслаўных цэркваў. === На ніве беларушчыны === Сымпатызаваў беларускаму руху, фінансава падтрымліваў яго, але будучы абшарнікам, земляўласьнікам, ня мог падтрымліваць тыя левыя погляды, якія дамінавалі ў беларускім руху таго часу. {{Цытата|Валодаючы беларускай мовай гэтак жа добра, як і польскай, і стала ўжываючы яе ў стасунках зь вясковымі працаўнікамі ў сваёй гаспадарцы, я некалькі дзесяцігодзьдзяў падтрымліваў бесьперапынны кантакт з усімі праявамі беларускага руху перадусім у Менску, дзе сустракаўся з [[Антон Луцкевіч|Антонам Луцкевічам]] і [[Казімер Кастравіцкі|Казімерам Кастравіцкім]], пазьней у [[Вільня|Вільні]] і Петраградзе з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлам Іваноўскім]], [[Браніслаў Эпімах-Шыпіла|Браніславам Шыпілам]] і г.д. Беручы ў беларускіх згуртаваньнях сякі-такі матэрыяльны ўдзел, урэшце мусіў зь іх штораз выходзіць, бо распачатая ў іх праца, спачатку ў кірунку самапазнаньня і нацыянальнага адраджэньня — «[[Лучынка]]», «[[Саха (1912)|Саха]]», «[[Загляне сонца і ў наша аконца]]» — у канцы заўжды прымала сацыялістычныя кірунак і лёзунгі, якім, насуперак сваім перакананьням, служыць я ня мог.|Успаміны Эдварда Вайніловіча}} У 1917 годзе працаваў у земскіх арганізацыях разам зь дзеячамі беларускага руху [[Аркадзь Смоліч|Аркадзем Смолічам]] і [[Раман Скірмунт|Раманам Скірмунтам]], падтрымаў утварэньне [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР)]]. Удзельнічаў у паседжаньнях [[Рада БНР|Рады БНР]]. Даў наступную ацэнку [[Русіфікацыя Беларусі|гвалтоўнай палітыцы русіфікацыі Беларусі]] ўладамі Расейскай імпэрыі<ref>{{Літаратура/Русіфікацыя: царская, савецкая, прэзыдэнцкая (2010)|к}} С. 22—23.</ref>: {{Цытата|…расейскі ўрад да таго русіфікаваў краіну, што, калі б яшчэ пару пакаленьняў прайшло праз народныя вучэльні, то беларуская мова зьнікла б цалкам, і Масква за паўтараста гадоў панаваньня зацерла б сьляды ўсіх завадовых адрозьненьняў.}} [[Файл:Red Church (Mensk).JPG|міні|[[Касьцёл Сьвятых Сымона й Алены (Менск)|Касьцёл Сьвятых Сымона й Алены]]]] У 1918 годзе ва ўмовах акупацыі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыяй]] ад імя мясцовых абшарнікаў выступіў з плянам аднаўленьня [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Стварыў «Зьвяз абшарнікаў Менскай губэрні». У сьнежні 1918 годзе выехаў у Варшаву, быў адным з арганізатараў «Зьвязу палякаў зь беларускіх ускраінаў», які ў студзені 1919 году прапанаваў усталяваць мяжу Польскай Рэспублікі да Дняпра і Дзьвіны. У красавіку 1919 году ўдзельнічаў у пераўтварэньні «Зьвязу абшарнікаў Менскай губэрні» у «Зьвяз абшарнікаў у Літве і Беларусі ў Варшаве». У траўні 1919 году разам з В. і Л. Дубейкаўскімі стварыў у Варшаве «Польска-беларускае таварыства для культурнага і палітычнага супрацоўніцтва на Беларусі». У канцы жніўня 1919 выехаў у Менск, у верасьні вярнуўся ў маёнтак Савічы. Працягваў грамадзкую дзейнасьць у Слуцку, выяжджаў у Менск і Варшаву. У гэты час быў прыхільнікам незалежнай Беларусі ў зьвязе з Польшчай, выступаў супраць падзелу Беларусі палякамі і бальшавікамі. [[Беларускі зьезд Случчыны]], які ўзьняў [[Слуцкае паўстаньне]], праходзіў 14 і 15 лістапада 1920 году ў доме Вайніловіча ў [[Слуцак|Слуцку]]<ref>[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]] Вайніловіч Эдвард // {{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 202.</ref>. === Выгнаньне === Ваеннае ліхалецьце, [[Кастрычніцкі пераварот на Беларусі|Кастрычніцкі пераварот]] і [[Польска-савецкая вайна]] зрабіліся для Эдварда Вайніловіча часам новых выпрабаваньняў. 19—21 лютага 1918 году рэвалюцыйныя салдаты і падбухтораныя бальшавікамі сяляне навакольных вёсак учынілі жахлівы пагром Савічаў — радавой сядзібы Вайніловічаў. {{Цытата|Загінуў плён культурнай працы 11-ці пакаленняў, загінула ўсё, што мы зьбіралі ад сярэдзіны 16 стагодзьдзя ў начыньнях, партрэтах, прадметах мастацтва, а галоўнае, у дакумэнтах, упарадкаваных і скаталягізаваных так, як гэта бывае хіба толькі ў славутых дзяржаўных архівах|Успаміны Эдварда Вайніловіча}} Па адыходзе Случчыны пад кантроль бальшавікоў Эдвард Вайніловіч пакінуў Беларусь і пераехаў у польскі [[Быдгашч]]. Тут ён збудаваў вялікі дом для дзяцей-сіротаў, пакінутых і беспрытульных, і да канца свайго жыцьця апякаўся імі. Эдвард Вайніловіч памёр ў Быдгашчы 16 чэрвеня 1928 году і быў пахаваны на мясцовых старафарных могілках. На надгробным помніку зьмясьцілі надпіс: «Traktatem ryskim z swej ziemi wygnany, deptać musiałem obce łany» ({{мова-be|Прагнаны з сваёй зямлі Рыскай дамовай, я мусіў хадзіць па чужых палёх}}). == Вяртаньне ў Беларусь == [[Файл:Вайніловіч2.jpg|міні|Месца пахаваньня Э. Вайніловіча ля Чырвонага касьцёла]] У 2006 годзе з дазволу касьцельных уладаў, міністэрстваў замежных справаў [[Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь|Беларусі]] і Польшчы парэшткі Эдварда Вайніловіча былі перавезеныя з [[Быдгашч]]а ў [[Менск]]. 11 чэрвеня 2006 году адбылося іх ўрачыстае перапахаваньне ля [[Касьцёл сьвятых Сымона й Алены (Менск)|касьцёла сьвятых Сымона й Алены]] на [[Пляц Незалежнасьці (Менск)|Пляцы Незалежнасьці]] ў [[Менск]]у. У 2007 годзе касьцельная грамада зьвярнулася да менскіх гарадзкіх уладаў з прапановай перайменаваць вуліцу Берсана, што праходзіць побач з касьцёлам у вуліцу Эдварда Вайніловіча. У верасьні 2008 году вуліца была перайменавая, аднак [[Камуністычная партыя Беларусі]] выказала пратэст з гэтай нагоды, і неўзабаве [[Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь|Міністэрства юстыцыі]] скасавала пастанову Менгарвыканкаму<ref>[https://web.archive.org/web/20080105093157/http://belradio.fm/by/331/news/11521/ ТБМ працягвае змаганне за вуліцу Вайніловіча ў Мінску], [[БелаПАН]], 18 сьнежня 2007 г.</ref>. == Маральны ідэал == Памятаючы пра маральныя і чалавечыя якасьці Эдварда Вайніловіча, [[Рымска-Каталіцкі Касьцёл на Беларусі|Каталіцкі Касьцёл у Беларусі]] рыхтуе дакумэнты для яго бэатыфікацыі<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Уладыслаў Завальнюк|Завальнюк У.]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.zbsb.org/n2/783.shtml | загаловак = Шукаем нашчадкаў роду Вайніловічаў | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Згуртаваньне Беларусаў Сьвету Бацькаўшчына]] | дата = 6 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Узнагароды == * 1882 год — [[ордэн сьвятога Станіслава]] III ступені * 1886 год — [[ордэн сьвятой Ганны]] III ступені * 1894 год — [[ордэн сьвятога Станіслава]] II ступені * 1898 год — [[ордэн сьвятой Ганны]] II ступені * 1902 год — [[ордэн сьвятога Ўладзімера]] IV ступені * Срэбны мэдаль у памяць «царствования» расейскага імпэратара == Бібліяграфія == * ''E. Woyniłłowicz.'' Wspomnienia, 1847—1928. — Wilno: Komitet Uczczenia s. p. E. Woyniłłowicza, 1931. — 365 s. (была надрукаваная толькі першая частка ўспамінаў). * ''Э. Войнилович.'' [http://pawet.net/files/woynillowicz.pdf Воспоминания: Пер. з польск.] — Мн.: Выданьне Менскае рыма-каталіцкае парафіі сьв. Сымона і Алены, 2007. — 380 с. — 250 экз. * ''R. Jurkowski.'' [https://web.archive.org/web/20160304110928/http://dlibra.bg.uwm.edu.pl/Content/54/EchaPrzeszlosciVIII.pdf Listy Edwarda Woyniłłowicza do Mariana Zdziechowskiego z lat 1905—1928, Cz. I.] // ''Echa Przeszłości VIII.'' — Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, 2007. — S. 209—220. — ISSN 1509-9873. == Глядзіце таксама == * [[Вайніла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Хмялеўская, Г. Церні Крэсаў  аповесьць пра Эдварда Вайніловіча і яго сям’ю / Гізэля Хмялеўская. — {{Менск (Мінск)}}: Выдавец Віктар Хурсік, 2015. * ''Ціткоўскі І'' [http://kurjer.info/archive/modules.php?name=News&file=view&news_id=2527 Эдвард Вайніловіч]{{Недаступная спасылка|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // ''[[Інфа-Кур’ер]],'' 15 чэрвеня 2006. * {{Літаратура/ЭГБ|2}} * ''Augusiewicz S.'' Rodowód Woyniłłowiczów na Sawiczach. Próba rekonstrukcji genealogii rodu w XVI—XX w // ''[http://books.google.by/books?id=_UE_AQAAIAAJ&q=Rodow%C3%B3d+Woyni%C5%82%C5%82owicz%C3%B3w+na+Sawiczach&dq=Rodow%C3%B3d+Woyni%C5%82%C5%82owicz%C3%B3w+na+Sawiczach&hl=ru&sa=X&ei=tEC5T8eQFcWd-QbtkMDCCg&ved=0CDAQ6AEwAA Przegląd wschodni.]'' — Olsztyn: Gebethner i Ska, 2006. — Т. 10. — № 1 (37). — S. 21—42. — ISSN 0867-5929. * ''Chmielewska G.'' Cierń Kresowy. Opowieść o Edwardzie Woyniłłowiczu i jego rodzinie. — Łomianki: Wydawnictwo LTW, 2011. — 369 s. — {{ISBN|978-83-7565-128-7}}. * Drożdżewicz L. ''Znad doliny Łosośny:'' ''Proces beatyfikacyjny obywatela Kresów'' // „Znad Wilii”. Nr 2 (66), 2016. S. [http://www.wilnoteka.lt/artykul/nowy-numer-kwartalnika-quotznad-wiliiquot-2 30]. * Woyniłłowicz Edward // Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii, pod red. K. Dopierały. T. 5. — Toruń, 2005. — S. 343—344. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка|аўтар = Marek Jerzy Minakowski. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.sejm-wielki.pl/b/zi.1.201.probant | загаловак = Edward Woyniłłowicz h. Syrokomla | фармат = | назва праекту = Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego | выдавец = Przodkowie.com | дата = 25 траўня 2011 | мова = pl | камэнтар = Serwis genealogiczny pod patronatem Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego}} * {{Спасылка|аўтар = Gizela Chmielewska. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 сьнежня 2005 | url = http://bydgoszcz.gazeta.pl/bydgoszcz/1,35608,3076138.html | загаловак = Święci nie potrzebują sutanny | фармат = | назва праекту = Gazeta Bydgoszcz | выдавец = Gazeta.pl | дата = 25 траўня 2011 | мова = pl | камэнтар = }} * {{Спасылка|аўтар = Aleksandra Lewińska. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 сьнежня 2005 | url = http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20051208/ALBUMBYDGOSKI/51214020 | загаловак = Z wielką tęsknotą | фармат = | назва праекту = Gazeta Pomorska | выдавец = | дата = 25 траўня 2011 | мова = pl | камэнтар = }} * {{Спасылка|аўтар = Adam Gajewski. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2005 | url = http://www.przk.pl/?page=nr&nr=309&cat=62&art=9111 | загаловак = Czy będzie "bydgosko-mińska" beatyfikacja? | фармат = | назва праекту = Przewodnik Katolicki № 46 | выдавец = Drukarnia i Księgarnia Świętego Wojciecha | дата = 25 траўня 2011 | мова = pl | камэнтар = }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вайніловіч, Эдвард}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 кастрычніка]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1847 годзе]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Слуцкай гімназіі]] [[Катэгорыя:Краёўцы]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Сьвятога Станіслава]] [[Катэгорыя:Палітыкі БНР]] [[Катэгорыя:Польскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Памерлі 16 чэрвеня]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1928 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Быдгашчы]] [[Катэгорыя:Пахаваныя ў Менску]] 5jsadc1kke5v0rz59r7yk04qhfhiia2 0 28466 2687163 2189194 2026-08-28T09:35:08Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687163 wikitext text/x-wiki {{Палітык | імя = Сямён Домаш | лацінка = Siamion Domaš | выява = | памер = | подпіс_пад_выявай = | пасада = Старшыня [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскага абласнога]] выканаўчага камітэту | пачатак_тэрміну = 1993 | канец_тэрміну = 1994 | прэзыдэнт = | прэм’ер-міністар = [[Вячаслаў Кебіч]] | папярэднік = [[Дзьмітры Арцыменя]] | наступнік = [[Аляксандар Дубко]] | пасада2 = [[Файл:Coat of arms of Hrodna.svg|20пкс]] Старшыня [[Горадня|Гарадзенскага гарадзкога]] выканаўчага камітэту | пачатак_тэрміну2 = 1991 | канец_тэрміну2 = 1993 | папярэднік2 = пасада заснаваная | наступнік2 = [[Генрых Крупенка]] | прэм’ер-міністар2 =Вячаслаў Кебіч | дата_нараджэньня = {{Нарадзіўся|2|1|1950}} | месца_нараджэньня = <br />{{сьцяг БССР 1937}} [[Тумашы (Берасьцейская вобласьць)|Тумашы]], [[Ляхавіцкі раён]], [[БССР]] | дата_сьмерці = {{памёр|9|2|2019}} | месца_сьмерці = [[Горадня]] | нацыянальнасьць = [[беларус]] | партыя = [[КПБ(б)]]-[[КПСС]] | жонка = | дзеці = | адукацыя = [[Беларускі дзяржаўны эканамічны ўнівэрсытэт|БДЭУ]] | рэлігія = [[праваслаўны]] | бацька = Мікалай Домаш | маці = | подпіс = | узнагароды = }} '''Сямё́н Мікала́евіч До́маш''' (2 студзеня 1950, [[вёска|в.]] [[Тумашы (Берасьцейская вобласьць)|Тумашы]], [[Ляхавіцкі раён]] — 9 студзеня 2019, [[Горадня]])<ref name="rferl">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29760601.html|title=Памёр беларускі палітык Сямён Домаш|date=2019-02-09|publisher=[[Радыё Свабода]]}}</ref> — савецкі і беларускі партыйны і палітычны дзяяч. == Адукацыя == * Бабруйскі аўтатранспартны тэхнікум (1969) * [[Менская вышэйшая партыйная школа]] (1981) * [[Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі]] (1989) == Кар’ера == * мэханік, галоўны інжынэр, дырэктар Астравецкае аўтабазы № 4 (1969—1977); * дырэктар Гарадзенскага аўтакамбінату № 1 (1977—1982); * загадчык прамыслова-транспартнага аддзелу Гарадзенскага гаркаму КПБ (1982—1983); * другі сакратар Кастрычніцкага райкаму КПБ Горадні (1983—1987); * старшыня Лідзкага гарвыканкаму (1987—1990); * першы сакратар Кастрычніцкага райкаму КПБ Горадні (1990); У 1990 годзе абраны старшынём выканкаму Горадні. У 1991—1993 гадах — старшыня выканкаму і гарадзкога Савету дэпутатаў Горадні. У 1993 годзе абраны старшынём Гарадзенскага аблвыканкаму, якім прабыў да 1994 году. Старшыня абласнога Савету дэпутатаў (1994—1996). Дэпутат і сябар Прэзыдыюму [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь|Вярхоўнага Савету]] [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня|13-га скліканьня]]. З 2000 году — Старшыня Рады Гарадзенскага абласнога грамадзкага аб’яднаньня «Ратуша». Кандыдат ад апазыцыі на [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2001 году|прэзыдэнцкіх выбарах у 2001 годзе]]. За некалькі дзён да галасаваньня зьняў сваю кандыдатуру на карысьць [[Уладзімер Ганчарык|Уладзімера Ганчарыка]]. З 2006 году — генэральны дырэктар рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Гарадзенскае вытворчае гарбарнае аб’яднаньне». == Глядзіце таксама == * [[Домаш]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20160304231308/http://gr.by/news/rukovoditeli_predpriyatiy/domash_semen_nikolaevich/ Старонка на сайце «Хто ёсьць хто ў РБ»] {{ref-ru}} {{Кандыдаты ў прэзыдэнты Беларусі на выбарах 2001 году}} {{Старшыні Гарадзенскага абласнога савету дэпутатаў}} {{Старшыні Гарадзенскага аблвыканкаму}} {{Старшыні Гарадзенскага гарадзкога савету дэпутатаў}} {{Старшыні Гарадзенскага гарвыканкаму}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Домаш, Сямён}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ляхавіцкім раёне]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня]] [[Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь (2001)]] [[Катэгорыя:Палітыкі мясцовага кіраваньня Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту]] 6tq125tuyxw9gtc6qhs63ovy8s64lfu 0 28743 2687065 2508119 2026-08-27T19:37:14Z Summershell67 98737 /* */ 2687065 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка |Назва = Данецкая вобласьць |Арыгінальная назва = Донецька область |Герб = Coat of Arms of Donetsk Oblast 1999 UKR.png |Сьцяг = Flag of Donetsk Oblast.svg |Краіна = [[Украіна]] |Гімн = |Статус = вобласьць |Уваходзіць у = |Улучае = 18 раёнаў, гарады абласнога падпарадкаваньня |Цэнтар = [[Данецк]] |БуйныГорад = [[Данецк]] |БуйныяГарады = [[Марыюпаль]], [[Макееўка]], [[Горлаўка]], [[Краматорск]], [[Славянск]], [[Янакіева]], [[Харцыск]] |ДатаЎтварэньня = 2 ліпеня 1932 року |Кіраўнік = Павал Кірыленка |Назва пасады кіраўніка = Галава абласное<br />вайскова-цывільнае<br />адміністрацыі |АфіцыйныяМовы = украінская |Насельніцтва = 4 297 250<ref>[http://sehrg.at.ua/_ld/0/45_zb_nas_14.pdf Чисельність наявного населення на 1 січня 2015 року]</ref> |Год перапісу = 2015 |Адсотак ад насельніцтва = |Месца паводле насельніцтва = 1 |Месца паводле шчыльнасьці = 3 |Нацыянальны склад = [[украінцы]] — 56,9 %, [[расейцы]] — 38,2 %, [[грэкі]] — 1,6 %, [[беларусы]] — 0,92 %, [[татары]] — 0,40 %, [[армяне]] — 0,33 %, [[габрэі]] — 0,18 % |Канфэсійны склад = |Плошча = 26 517 |Адсотак ад плошчы = 4,39 |Месца паводле плошчы = 11 |Максымальная вышыня = 331 м |Сярэдняя вышыня = |Мінімальная вышыня = −0,4 |Шырата = |Даўгата = |Мапа = Donetsk in Ukraine.svg |Часавы пас = [[GMT]] +2 |Скарачэньне = |ISO = |FIPS = |Тэлефонны код = +38 062 |Паштовыя індэксы = 83xxx, 84xxx, 85xxx, 86xxx, 87xxx |Інтэрнэт-дамэн = donetsk.ua; dn.ua |Код аўтамабільных нумароў = АН, АТ, ЯН, ЕВ,<br />ЕА, ЕК, ЕМ, ЕС |Сайт = http://www.donoda.gov.ua |Парамэтр1 = |Назва парамэтру 1 = |Дадаткі = |Мапа адміністрацыйнай адзінкі = |Колер фону парамэтраў = {{Колер|Украіна}} |Колер фону герб-сьцяг = {{Колер|Украіна}} }} '''Дане́цкая во́бласьць''' ({{мова-uk|Донецька область}}) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Ўкраіне. Плошча вобласьці складае 26,517 тыс. км². Насельніцтва на 2007 год — 4580,6 тыс. чалавек. Адміністрацыйны цэнтар — [[Горад|места]] [[Данецк]], [[Краматорск]]. == Геаграфічныя зьвесткі == === Месцазнаходжаньне === Разьмешчаная на паўднёвым усходзе [[Украіна|Ўкраіны]]. На захадзе мяжуе з [[Запароская вобласьць|Запароскай]] ды [[Днепрапятроўская вобласьць|Днепрапятроўскай]], на паўночным захадзе з [[Харкаўская вобласьць|Харкаўскай]], на паўночным усходзе з [[Луганская вобласьць|Луганскай]] абласьцямі Ўкраіны ды з [[Растоўская вобласьць|Растоўскай вобласьцю]] [[Расея|Расеі]]. З поўдня вобласьць амываецца [[Азоўскае мора|Азоўскім морам]]. Працягласьць тэрыторыі з поўначы на поўдзень 255 км, з захаду на ўсход 180 км. === Клімат === Клімат рэзка кантынэнтальны зь вельмі сьпякотным засушлівым летам і параўнальна халоднай зімой. Сярэдняя тэмпэратура ліпеня +21—23&nbsp;°C, студзеня –5 — –8&nbsp;°C. [[рок (год)|Сярэднярочная]] колькасьць ападкаў — каля 500 мм. === Рэльеф === Для вобласьці характэрны раўнінны ляндшафт. На паўночным усходзе знаходзіцца [[Данецкі камлюк]] вышынёй да 367 м, паверхня якога падзеленая далінамі рэк. На захадзе камлюк пераходзіць у [[Прыдняпроўская нізіна|Прыдняпроўскую нізіну]], на поўдні — у [[Прыазоўская нізіна|Прыазоўскую нізіну]] з асобнымі падвышэньнямі. На поўдні — вузкая паласа [[Прычарнаморская нізіна|Прычарнаморскай нізіны]], якая ўступамі сыходзіць да Азоўскага мора. Асноўны тып глебаў — [[чарназём]]ы. === Карысныя выкапні === Тэрыторыя вобласьці багатая разнастайнымі карыснымі выкапнямі, сярод якіх найбольш значным зьяўляецца каменны вугаль. Вобласьць мае даволі значныя паклады каменнай солі. Мінэральна-сыравінная база прамысловасьці будаўнічых матэрыялаў і чорнай мэталюргіі прадстаўленая значнымі радовішчамі далямітаў, вапны, глінаў, мэргелю, гіпсу, каалінаў, крэйды, будаўнічых і кварцавых пяскоў, граніту, кварцыту і інш. Таксама ёсьць ртуць, мінэральныя фарбы, фасфарыты, асбэст, графіт. Знойдзеныя радовішчы нэфэлінавых сіянітаў, флюярыту, вэрмікуліту, железных рудаў, даўсаніту, калійных соляў. У паўночных раёнах вобласьці знаходзіцца Дняпроўска-Данецкая нафтагазаносная вобласьць, у паўднёвых, на ўзьбярэжжы мора — Прычарнаморска-Крымская нафтагазаносная правінцыя. Эксплюатуюцца крыніцы мінэральных водаў. === Водныя аб’екты === Па тэрыторыі Данецкай вобласьці цякуць каля 110 рэчак агульнай даўжынёй больш за 3000 км. Найвялікшая зь іх — [[Северскі Данец]]. Яе прытокі — Казённы Тарэец, Бахмутка й Лугань. Да басэйну [[Дняпро|Дняпра]] адносяцца рэкі: Самара ды Воўчае; да басэйну Азоўскага мора: [[Кальміўс]], Грузкі Яланчык, Крынка. Азёраў на тэрыторыі вобласьці мала, ёсьць невялікія азёры ў абалоне Северскага Данца (Воўчае і іншыя), а таксама Славянскія салёныя азёры. Для паляпшэньня водазабесьпячэньня створаныя 141 вадасховішчы, а таксама канал Северскі Данец — Данбас. == Гісторыя == Першыя сьляды [[homo sapiens]] на тэрыторыі сучаснай Данецкай вобласьці датуюцца раньнім [[палеаліт]]ам. У XI—XIII стагодзьдзях частка гэтай тэрыторыі ўваходзіла ў склад [[Палавецкая зямля|Палавецкай зямлі]]. У 1223 [[Рок (год)|року]] тут адбылася бітва на Калцы (цяпер — рака Кальчык — прыток Кальміюса) — першае буйнае ваеннае сутыкненьне русічаў і полаўцаў з манголамі. У XVII—XVIII стагодзьдзях паўночная частка тэрыторыі вобласьці ўваходзіла ў склад Слабадзкой Украіны, правабярэжжа ракі Кальміўс было ва ўладаньні [[Запароская Сеч|Запароскай Сечы]]. У [[Новы час]] большая частка вобласьці адносілася да [[Дзікае Поле|Дзікага Поля]], насельніцтва якога складалі качавыя плямёны нагайцаў. У канцы XVIII ст. землі ў нізкай плыні Дняпра і Прыазоўі былі падзеленыя на губэрні. У 1783 была ўтвораная Кацярынаслаўская губэрня, да Бахмуцкага павету якой была аднесеная тэрыторыя сучаснай Данецкай вобласьці з захаду ад р. Кальміўс. Землі з усходу ад Кальміюса адносіліся да Вобласьці Войска Данскога. Данецкай вобласьць была ўтвораная 2 ліпеня 1932 року ў межах [[УССР]]. == Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел == Вобласьць налічвае 18 адміністрацыйных раёнаў, 52 [[места]], зь якіх 28 — абласнога значэньня, 131 мястэчка, 1121 вёску. === Месты === ==== Абласнога значэньня ==== * [[Аўдзееўка]] * [[Бахмут]] * [[Вуглядар]] * [[Горлаўка]] * [[Дабрапольле]] * [[Дакучаеўск]] * [[Данецк]] * [[Тарэцк]] * [[Дружкоўка]] * [[Дэбальцава]] * [[Жданаўка (Данецкая вобласьць)|Жданаўка]] * [[Канстанцінаўка]] * [[Храстоўка]] * [[Краматорск]] * [[Пакроўск (Данецкая вобласьць)|Пакроўск]] * [[Ліман (горад)|Ліман]] * [[Макееўка]] * [[Марыюпаль]] * [[Мірнаград]] * [[Навагродаўка]] * [[Славянск]] * [[Сьняжное]] * [[Сялідава]] * [[Чысьцякова]] * [[Харцыск]] * [[Шахцёрск]] * [[Янакіева]] * [[Ясінаватая]] ==== Раённага значэньня ==== * [[Амвросіеўка]] * [[Арцёмава]] * [[Белазёрскае]] * [[Бяліцкае]] * [[Валнаваха]] * [[Вуглягорск (Данецкая вобласьць)|Вуглягорск]] * [[Гарняк (Данецкая вобласьць)|Гарняк]] * [[Зугрэс]] * [[Ілавайск]] * [[Камсамольскае (Данецкая вобласьць)|Камсамольскае]] * [[Краснагораўка]] * [[Курахава]] * [[Мар’інка]] * [[Мікалаеўка (горад)|Мікалаеўка]] * [[Мосьпіна]] * [[Новаазоўск]] * [[Радынскае]] * [[Северск (Данецкая вобласьць)|Северск]] * [[Салядар]] * [[Сьветладарск]] * [[Сьвятагорск]] * [[Украінск]] * [[Часаў Яр]] * [[Юнакамунараўск]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} {{Данецкая вобласьць}} {{Украіна}} [[Катэгорыя:Данецкая вобласьць| ]] 8jhx4w4nvkkkgw3kbuvlq1a0nrjver0 0 37581 2687062 2674035 2026-08-27T18:45:39Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Турэччыны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе]]: Уніфікацыя 2674035 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Турэччына |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Турэцкая футбольная асацыяцыя]] |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Найбольш гульняў = [[Рушту Рэчбэр]] (120) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Хакан Шукюр]] (51) |Першая гульня = Турэччына 2:2 {{Футбол Румынія|няма}}<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 26 кастрычніка 1923) |Перамога = Турэччына 7:0 {{Футбол Сырыя|няма}}<br />([[Анкара]], [[Турэччына]]; 20 лістапада 1949)<br />Турэччына 7:0 {{Футбол Рэспубліка Карэя|няма}}<br />([[Жэнэва]], [[Швайцарыя]]; 20 чэрвеня 1954)<br />Турэччына 7:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 10 лістапада 1996) |Параза = {{Футбол Польшча|няма}} 8:0 Турэччына<br />([[Хожаў]], [[Польшча]]; 24 красавіка 1968)<br />Турэччына 0:8 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 14 лістапада 1984)<br />{{Футбол Ангельшчына|няма}} 8:0 Турэччына<br />([[Лёндан]], [[Ангельшчына]]; 14 кастрычніка 1987) |Удзелаў у ЧС = 2 |Першы ЧС = 1954 |Дасягненьні ў ЧС = Трэцяе месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 4 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] |Дасягненьні ў ЧР = Паўфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]]) | pattern_la1 = _tur26a | pattern_b1 = _tur26a | pattern_ra1 = _tur26a | pattern_sh1 = _tur26a | pattern_so1 = | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ff0000 | socks1 = ff0000 | pattern_la2 = _tur26h | pattern_b2 = _tur26h | pattern_ra2 = _tur26h | pattern_sh2 = _tur26h | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} [[Файл:AUT vs. TUR 2016-03-29 (001).jpg|міні|Зборная Турэччыны ў 2016 годзе]] '''Збо́рная Турэччыны па футбо́ле''' — прадстаўляе [[Турэччына|Турэччыну]] ў міжнародных турнірах і сустрэчах па [[футбол]]е. Турэччына разьмешчаная і ў [[Эўропа|Эўропе]], і ў [[Азія|Азіі]], але зьяўляецца чальцом толькі [[УЭФА]]. Найвялікшае дасягненьне каманды — 3-е месца на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]]. Таксама Турэччына дайшла да 1/4 фіналу на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|Эўра-2000]] і заняла 3-е месца на [[Кубак Канфэдэрацыяў 2003 году|Кубку Канфэдэрацыяў 2003 году]]. == Гісторыя == === Чэмпіянат сьвету 1950 году === Турэччына кваліфікавалася для ўдзелу ў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|чэмпіянаце сьвету 1950 году]], абгуляўшы [[Зборная Сырыі па футболе|Сырыю]] 7:0, але не змагла прыняць удзел у турніры з-за фінансавых праблем. === Чэмпіянат сьвету 1954 году === Турэччына кваліфікавалася для ўдзелу ў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|чэмпіянаце сьвету 1954 году]], абгуляўшы [[Зборная Гішпаніі па футболе|Гішпанію]]. Першы матч турэцкая каманда прайграла гішпанцам 1:4, але перамога ў зваротнай гульні 1:0 дазволіла правядзеньне 3-га матчу паміж гэтымі камандамі — захапляльная і цьвёрдая гульня завяршылася зь лікам 2:2, і месца Турэччыны ў асноўным турніры было вызначанае кідком манэты. Туркам пашанцавала апынуцца ў групе з высокакляснымі [[Зборная Вугоршчыны па футболе|вугорцамі]] і камандай [[Зборная Нямеччыны па футболе|ФРН]], хоць з-за незвычайнага фармату турніру Турэччына так і не згуляла з Вугоршчынай, каманда прайграла 1:4 немцам, але затым разграміла [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе|зборную Паўднёвай Карэі]] зь лікам 7:0. У матчы за права выйсьці з групы туркі прайгралі ўсё той жа камандзе ФРН зь лікам 2:7. === 1960-я — 1990-я === Нягледзячы на рост узроўню нацыянальнага чэмпіянату і добрыя паказчыкі турэцкіх клюбаў на эўрапейскай арэне, 1960-я — няўдалы пэрыяд для зборнай краіны. У 1970-я Турэччына была серадняком у адборачных турнірах да сусьветных і эўрапейскіх чэмпіянатаў, нават ня маючы адмысловых шанцаў прабіцца на гэтыя турніры. У 1980-я (1984 і 1987) Турэччына патрывала самую буйную паразу ў сваёй гісторыі, прайграўшы двойчы [[Зборная Ангельшчыны па футболе|ангельскай зборнай]] зь лікам '''0:8'''. У рамках кваліфікацыйных гульняў да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|Чэмпіянату сьвету 1990 году]] толькі няўдача ў апошнім матчы пакінула зборную Турэччыны за бортам чэмпіянату. === Чэмпіянат сьвету 2002 году === Нарастальны ўзровень турэцкага футболу быў пацьверджаны трэцім месцам на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|Кубку сьвету 2002 году]]. У 1/4 Турэччына абгуляла Сэнэгал 1:0 (па правіле «[[залаты мяч|залатога гала]]»), затым у 1/2 саступіла [[Зборная Бразыліі па футболе|Бразыліі]] 0:1, а ў матчы за трэцяе месца перамагла [[Зборная Паўднёвай Карэі па футболе|Паўднёвую Карэю]] зь лікам 3:2. === Кубак Канфэдэрацыяў 2003 году === Улетку 2003 году Турэччына заняла 3-е месца на [[Кубак Канфэдэрацыяў|Кубку Канфэдэрацыяў]], на якім яна з маладым, экспэрымэнтальным складам згуляла ўнічыю з Бразыліяй, у выніку чаго бразыльцы выбылі з турніру. Туркі ў паўфінале прайгралі будучыным пераможцам турніру, [[Зборная Францыі па футболе|Францыі]], зь лікам 2:3, не забіўшы пэнальці на апошніх хвілінах. У матчы за трэцяе месца Турэччына абгуляла [[Зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбію]] 2:1. === Эўра-2004 === Турэцкая каманда ня здолела кваліфікавацца для ўдзелу ў [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|Чэмпіянаце Эўропы 2004 году]], прайграўшы ў раўндзе плэй-оф камандзе [[Зборная Латвіі па футболе|Латвіі]], пасьля таго як заняла ў групе другое месца. === Чэмпіянат сьвету 2006 году === У адборачным турніры ў групе з такімі камандамі, як [[Зборная Даніі па футболе|Данія]], [[Зборная Грэцыі па футболе|Грэцыя]] і [[Зборная Ўкраіны па футболе|Ўкраіна]], туркі занялі 2-е месца. У сэрыі плэй-оф Турэччына прайграла [[Зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]] па правіле галоў на чужым полі. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Турэччыны на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Турэччына}}; |Турэччына на ЧС-2002 }} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Турэччыны на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Турэччына}}; |Турэччына на ЧЭ-2000 |Турэччына на ЧЭ-2008 |Турэччына на ЧЭ-2016 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Турэччыны па футболе| ]] 5xrh7hl8m6nf74wnzsl52kuba2pkwm9 2687064 2687062 2026-08-27T18:49:38Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey_national_football_team?oldid=1371477621 2687064 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Турэччына |Лягатып = Roundel flag of Turkey.svg |Фэдэрацыя = |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Найбольш гульняў = |Найбольш пасьпяховы гулец = |Першая гульня = Турэччына 2:2 {{Футбол Румынія|няма}}<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 26 кастрычніка 1923) |Перамога = Турэччына 7:0 {{Футбол Сырыя|няма}}<br />([[Анкара]], [[Турэччына]]; 20 лістапада 1949)<br />Турэччына 7:0 {{Футбол Рэспубліка Карэя|няма}}<br />([[Жэнэва]], [[Швайцарыя]]; 20 чэрвеня 1954)<br />Турэччына 7:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 10 лістапада 1996) |Параза = {{Футбол Польшча|няма}} 8:0 Турэччына<br />([[Хожаў]], [[Польшча]]; 24 красавіка 1968)<br />Турэччына 0:8 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Стамбул]], [[Турэччына]]; 14 лістапада 1984)<br />{{Футбол Ангельшчына|няма}} 8:0 Турэччына<br />([[Лёндан]], [[Ангельшчына]]; 14 кастрычніка 1987) |Удзелаў у ЧС = 3 |Першы ЧС = 1954 |Дасягненьні ў ЧС = Трэцяе месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 6 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] |Дасягненьні ў ЧР = Паўфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]]) | pattern_la1 = _tur26a | pattern_b1 = _tur26a | pattern_ra1 = _tur26a | pattern_sh1 = _tur26a | pattern_so1 = | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ff0000 | socks1 = ff0000 | pattern_la2 = _tur26h | pattern_b2 = _tur26h | pattern_ra2 = _tur26h | pattern_sh2 = _tur26h | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''Мужчы́нская збо́рная Турэччыны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Турэччына|Турэччыну]] ў міжнародных турнірах і сустрэчах па [[футбол]]е. Турэччына разьмешчаная і ў [[Эўропа|Эўропе]], і ў [[Азія|Азіі]], але ёсьць сябрам толькі [[УЭФА]]. Найвялікшым дасягненьнем каманды ёсьць трэцяе месца на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]]. Таксама Турэччына дакрочыла да чвэрцьфіналу [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|чэмпіянату Эўропы 2000 году]] і заняла трэці радок на [[Кубак канфэдэрацыяў 2003 году|Кубку канфэдэрацыяў 2003 году]]. == Гісторыя == Першы матч зборнай Турэччыны быў згуляны супраць [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|зборнай Румыніі]] 26 кастрычніка 1923 году на стадыёне [[Таксым (стадыён)|Таксым]] у [[Стамбул]]е. Сустрэча скончылася ўнічыю зь лікам 2:2<ref>{{спасылка|аўтар=Erdinç, Sivritepe|спасылка=https://www.angelfire.com/nj/sivritepe/2324/znta.html|загаловак=Turkey 2–2 Romania|выдавецтва=Türkiye international football matches|дата доступу=31.10.2010|копія=https://web.archive.org/web/20180819001703/http://www.angelfire.com/nj/sivritepe/2324/znta.html|дата копіі=19.08.2018}}</ref>. [[Зэкі Рыза Спорэл]] уважаецца за першую вялікую зорку турэцкага футболу, бо менавіта ён загнаў першыя два галы супраць румынскай каманды. Зборная Турэччыны правяла свой першы афіцыйны матч на [[Летнія Алімпійскія гульні 1924 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1924 году]], дзе саступіла [[Мужчынская зборная Чэхаславаччыны па футболе|зборнай Чэхаславаччыны]] зь лікам 2:5. Першыя два галы ў афіцыйным матчы пацэліў [[Бэкір Рэфэт]]. [[Файл:Turkey national football team (28.05.1950).png|значак|зьлева|Турэцкая нацыянальная каманда 1950 году.]] Турэччына кваліфікавалася дзеля ўдзелу ў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|чэмпіянаце сьвету 1950 году]], абгуляўшы [[Мужчынская зборная Сырыі па футболе|зборную Сырыі]] зь лікам 7:0, але ня здолела ўзяць удзел у турніры празь фінансавыя праблемы. Турэччына кваліфікавалася на наступны [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|чэмпіянат сьвету 1954 году]], абгуляўшы [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборную Гішпаніі]]. У першы матчы турэцкая каманда прагуляла пірэнэйцам 1:4, але перамога ў зваротнай гульні 1:0 стала чыньнікам да арганізацыі трэцяга матчу паміж гэтымі камандамі. Захапляльная і цьвёрдая гульня завяршылася зь лікам 2:2, і месца Турэччыны ў асноўным турніры было вызначанае кідком манэты. Туркам пашанцавала апынуцца ў групе з высокакляснымі [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе|вугорцамі]] і [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|камандай ФРН]], але празь незвычайны фармат турніру Турэччына гэтак і не згуляла з Вугоршчынай, бо каманда зазнала паразу ад немцаў зь лікам 1:4, але затым разграміла [[Мужчынская зборная Рэспублікі Карэя па футболе|зборную Рэспублікі Карэі]] зь лікам 7:0. У матчы за права выйсьці з групы туркі прайгралі ўсё той жа камандзе ФРН зь лікам 2:7. У 1956 годзе зборная Турэччыны, аднак, правяла таварыскі матч супраць зборнай Вугоршчыны ў Стамбуле і перамагла адную з наймацнейшых камандаў таго часу зь лікам 3:1<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.macanilari.com/19.Subat.1956_1955-1958.Turk.Milli.Takim._Ozel.Mac_.Dostluk.Maci.Turkiye.3-1.Macaristan-195519589506--.html|загаловак=Magical Magyars beating|дата доступу=16.09.2010|копія=https://web.archive.org/web/20240219135420/http://www.macanilari.com/19.Subat.1956_1955-1958.Turk.Milli.Takim._Ozel.Mac_.Dostluk.Maci.Turkiye.3-1.Macaristan-195519589506--.html|дата копіі=19.02.2024}}</ref>. Не зважаючы на рост узроўню нацыянальнага чэмпіянату і добрыя паказьнікі турэцкіх клюбаў на эўрапейскай арэне, 1960-я гады ўважаюцца няўдалым пэрыядам для зборнай краіны. Большасьць гульцоў складу чэмпіянату сьвету 1954 году ўжо завяршылі свае кар’еры, а новае пакаленьне футбалістаў не змагло кваліфікавацца на буйныя турніры. У 1970-я гады турэцкая каманда была серадняком у адборачных турнірах да сусьветных і эўрапейскіх чэмпіянатаў, нават ня маючы вялікіх шанцаў прабіцца на гэтыя турніры. У 1980-я (1984 і 1987) Турэччына патрывала самую буйную паразу ў сваёй гісторыі, прагуляўшы двойчы [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]] зь лікам 0:8. У 1990 годзе каманду ачоліў нямецкі трэнэр [[Зэп Піёнтэк]]. У рамках кваліфікацыйных гульняў да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|чэмпіянату сьвету 1990 году]] толькі няўдача ў апошнім матчы пакінула зборную Турэччыны па-за бортам чэмпіянату. Праца Піёнтэка завершылася ў 1993 годзе, калі яго замяніў [[Фатых Тэрым]], які, у сваю чаргу, здолеў вывесьці зборную на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|чэмпіянат Эўропы 1996 году]]. Такім чынам, каманда трапіла на свой першы буйны турнір упершыню ажно з 1954 году. Аднак, на самім турніры зборная зазнала тры паразы ў трох матчах і скончыла чэмпіянат з бракам галоў. [[Файл:AUT vs. TUR 2016-03-29 (001).jpg|значак|зьлева|Зборная Турэччыны ў 2016 годзе.]] Хоць турэцкая дружына ня здолела кваліфікавацца на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянат сьвету 1998 году]], яна адабралася на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|чэмпіянат Эўропы 2000 году]], перамогшы ў плэй-оф [[Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе|зборную Ірляндыі]]. Каманда атрымала паразу ў першым матчы 1:2 ад зборнай Італіі, а другі матч супраць [[Мужчынская зборная Швэцыі па футболе|зборнай Швэцыі]] зьвяла ўнічыю 0:0. У трэцім матчы туркі перамаглі гаспадароў турніру, то бок [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе|зборную Бэльгіі]], зь лікам 2:0, што стала першым выпадкам у гісторыі чэмпіяната Эўропы, калі гаспадар турніру быў выбіты ўжо ў першым раўндзе. Гэтая перамога вывела Турэччыну ў чвэрцьфінал, дзе яна саступіла [[Мужчынская зборная Партугаліі па футболе|зборнай Партугаліі]] 0:2. Нарастальны ўзровень турэцкага футболу быў пацьверджаны трэцім месцам на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]]. У чвэрцьфінале каманда з Турэччыны абгуляла [[Мужчынская зборная Сэнэгалу па футболе|зборную Сэнэгалу]] зь лікам 1:0 паводле правіла [[залаты мяч|залатога голу]], затым у паўфінале саступіла [[Мужчынская зборная Бразыліі па футболе|зборнай Бразыліі]] 0:1, але ў матчы за трэцяе месца перамагла паўднёвакарэйскіх футбалістаў зь лікам 3:2. Улетку 2003 году Турэччына заняла трэці радок на [[Кубак канфэдэрацыяў|Кубку канфэдэрацыяў]], на якім яна з маладым, экспэрымэнтальным складам згуляла ўнічыю з бразыльцамі, у выніку чаго бразыльцы выбылі з турніру. Туркі ў паўфінале прагулялі будучыным пераможцам турніру з [[Мужчынска зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] зь лікам 2:3, не рэалізаваўшы пэнальці на апошніх хвілінах. У матчы за трэцяе месца Турэччына абгуляла [[Мужчынская зборная Калюмбіі па футболе|зборнай Калюмбіі]] 2:1. Турэцкая каманда ня здолела кваліфікавацца дзеля ўдзелу ў [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянаце Эўропы 2004 году]], зазнаўшы паразу ў раўндзе плэй-оф [[Мужчынская зборная Латвіі па футболе|зборнай Латвіі]], пасьля таго як заняла ў адборачнай групе другое месца. У адборачным турніры ў групе з такімі камандамі, як [[Мужчынская зборная Даніі па футболе|зборныя Даніі]], [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|Грэцыі]] і [[Мужчынская зборная Ўкраіны па футболе|Ўкраіны]], дзе туркі занялі 2-е месца. У сэрыі плэй-оф Турэччына прагуляла [[Мужчынская зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]] паводле правіла колькасьці галоў на чужым полі. == Чэмпіянаты сьвету == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|1934]] — ''зьнялася'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]] — ''зьнялася'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]] — ''зьнялася'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1962 году|1962]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|1966]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|1970]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1974 году|1974]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|1982]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|1986]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — трэцяе месца * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — групавы этап {{Слупок-канец}} == Чэмпіянаты Эўропы == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — паўфінал * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — чвэрцьфінал {{Слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.tff.org/ Афіцыйны сайт]. {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Турэччыны на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Турэччына}}; |Турэччына на ЧС-2002 |Турэччына на ЧС-2026 }} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Турэччыны на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Турэччына}}; |Турэччына на ЧЭ-2000 |Турэччына на ЧЭ-2008 |Турэччына на ЧЭ-2016 |Турэччына на ЧЭ-2020 |Турэччына на ЧЭ-2024 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Турэччыны па футболе| ]] 6q074bg8y4qozpc1o4rcob6xxjtqubt 0 60197 2687169 2612696 2026-08-28T09:47:21Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687169 wikitext text/x-wiki {{Палітык |імя = Анатоль Бутэвіч |выява = Anatol Butevič.JPG |памер = |подпіс_пад_выявай = |пасада = Надзвычайны і Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь у Румыніі |пачатак_тэрміну = 17 сьнежня 1997 |канец_тэрміну = 21 ліпеня 2000 |прэзыдэнт = [[Аляксандар Лукашэнка]] |прэм’ер-міністар = |папярэднік = |наступнік = [[Рыгор Кісель]] |пасада2 = [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністар культуры і друку Рэспублікі Беларусь]] |пачатак_тэрміну2 = 6 красавіка 1994 |канец_тэрміну2 = 20 сакавіка 1996 |папярэднік2 = |наступнік2 = |прэм’ер-міністар2 = [[Вячаслаў Кебіч]], [[Міхаіл Чыгір]] |прэзыдэнт2 = [[Аляксандар Лукашэнка]] |пасада3 = [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|Міністар інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] |пачатак_тэрміну3 = 16 студзеня 1992 |канец_тэрміну3 = 6 красавіка 1994 |папярэднік3 = |наступнік3 = |прэм’ер-міністар3 = [[Вячаслаў Кебіч]] |прэзыдэнт3 = |пасада4 = |пачатак_тэрміну4 = |канец_тэрміну4 = |папярэднік4 = |наступнік4 = |прэм’ер-міністар4 = |прэзыдэнт4 = |пасада5 = |пачатак_тэрміну5 = |канец_тэрміну5 = |папярэднік5 = |наступнік5 = |прэм’ер-міністар5 = |прэзыдэнт5 = |пасада6 = |пачатак_тэрміну6 = |канец_тэрміну6 = |папярэднік6 = |наступнік6 = |прэм’ер-міністар6 = |прэзыдэнт6 = |дата_нараджэньня = {{Нарадзіўся|15|6|1948|1}} |месца_нараджэньня = [[Язавец]], [[Нясьвіскі раён]], [[Менская вобласьць]], [[БССР]] |дата_сьмерці = |месца_сьмерці = |нацыянальнасьць = [[беларусы|беларус]] |назва_палітычнай_арганізацыі = <!-- Рух, Аб’яднаньне, і пад. Неабавязковы. Па змоўчаньні — «Партыя» --> |партыя = |сужэнец = |дзеці = |бацька = |маці = |род = |адукацыя = |рэлігія = |подпіс = |узнагароды = |Commons = |лацінка=Anatol Butevič}} '''Анато́ль Іва́навіч Бутэ́віч''' (псэўданім '''Максім Валошка'''; нар. 15 чэрвеня 1948; хутар [[Язавец]], [[Нясьвіскі раён]], [[Менская вобласьць]]) — беларускі пісьменьнік, палітык і [[дыплямат]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 15 чэрвеня 1948 году на хутары [[Язавец]], [[Нясьвіскі раён|Нясьвіскага раёну]], [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]] ў сялянскай сям’і. Вучыўся ў Вяліка-Ліпскай васьмігадовай школе. У 1966 годзе скончыў [[Сноў]]скую сярэднюю школу Нясьвіскага раёну. Скончыў аддзяленьне беларускай мовы й літаратуры [[Філялягічны факультэт БДУ|філялягічнага факультэту]] [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] (1971). Сябра [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] з 1994 году, сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюзу журналістаў]] з 1972 году. Працаваў рэдактарам [[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|Беларускага тэлеграфнага агенцтва]] (1971—1973), намесьнікам рэдактара газэты «Чырвоная зьмена» (1975—1979), дырэктарам рэспубліканскага выдавецтва «[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]» (1986—1987), у ЦК ЛКСМБ (1973—1975, 1979—1980) і ЦК КПБ (1980—1986, 1987—1990). З 16 студзеня 1992 году да 6 красавіка 1994 году быў [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь|міністрам інфармацыі Рэспублікі Беларусь]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111118002913/http://old.bankzakonov.com/d2008/time86/lav86690.htm Постановление Верховного Совета Республики Беларусь от 16 января 1992 г. №1428-XII «О назначении Министра информации Республики Беларусь»] {{ref-ru}}</ref>. У гэты ж дзень быў прызначаны [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністрам культуры і друку Рэспублікі Беларусь]], якім быў да 20 сакавіка 1996 году<ref>[https://web.archive.org/web/20111118002739/http://old.bankzakonov.com/d2008/time82/lav82216.htm Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 6 апреля 1994 г. №215 «О назначении А. И. Бутевича Министром культуры и печати Республики Беларусь»] {{ref-ru}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20111118002446/http://old.bankzakonov.com/d2008/time76/lav76596.htm Указ Президента Республики Беларусь от 20 марта 1996 г. №115 «Об освобождении А. И. Бутевича от должности Министра культуры и печати Республики Беларусь»] {{ref-ru}}</ref>. З 29 сакавіка 1996 году да 19 сьнежня 1997 году быў Генэральным консулам Рэспублікі Беларусь у [[Гданьск]]у<ref>[https://web.archive.org/web/20111118001342/http://old.bankzakonov.com/d2008/time76/lav76500.htm Постановление Кабинета Министров Республики Беларусь от 29 марта 1996 г. №223 «О назначении А. И. Бутевича Генеральным консулом Республики Беларусь в г. Гданьске (Республика Польша) и освобождении от этой должности А. А. Шахновича»] {{ref-ru}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20111118001823/http://old.bankzakonov.com/d2008/time69/lav69220.htm Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 19 декабря 1997 г. №1686 «Об освобождении А. И. Бутевича от должности Генерального консула Республики Беларусь в г. Гданьске (Республика Польша)»] {{ref-ru}}</ref>. Ужо 2 дні раней, 17 сьнежня 1997 году быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у [[Румынія|Румыніі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111118000352/http://old.bankzakonov.com/d2008/time69/lav69268.htm Указ Президента Республики Беларусь от 17 декабря 1997 г. №645 «О назначении А. И. Бутевича Чрезвычайным и Полномочным Послом Республики Беларусь в Румынии и присвоении ему дипломатического ранга Чрезвычайного и Полномочного Посла»] {{ref-ru}}</ref>. Адхілены з гэтай пасады быў 21 ліпеня 2000 году<ref>[https://web.archive.org/web/20111118004153/http://old.bankzakonov.com/d2008/time54/lav54532.htm Указ Президента Республики Беларусь от 21 июля 2000 г. №408 «Об освобождении А. И. Бутевича от должности Чрезвычайного и Полномочного Посла Республики Беларусь в Румынии»] {{ref-ru}}</ref>. У 2001—2009 — дарадца старшыні Банку міжнароднага гандлю й інвэстыцыяў. У студзені-траўні 2009 — галоўны спэцыяліст упраўленьня мастацтваў Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Мае дыпляматычны ранг Надзвычайнага й Паўнамоцнага Амбасадара Рэспублікі Беларусь. Сябра рэдкалегіяў часопісу «[[Вясёлка (часопіс)|Вясёлка]]», «Краязнаўчай газеты» намесьнік старшыні рады Беларускага фонду культуры, сябра Савету вэтэранаў камсамолу, піянэрскага й маладзёжнага руху пры ЦК [[БРСМ]]. Жыве ў [[Менск]]у, мае траіх дзяцей. == Творчасьць == Працуе ў сфэры дзіцячай літаратуры, гістарычнай, публіцыстыкі, крытыкі, у галіне перакладу. Друкавацца пачаў у 1969 годзе. Перакладае з польскай, расейскай, украінскай моваў на беларускую, зь беларускай на расейскую. Ягоныя творы перакладаліся на польскую, румынскую, баўгарскую мовы. === Творы === * «Прыгоды лісціка-карунчыка». Казкі. Мінск, 1997 * «Прыгоды памаўзлівай Рыскі». Казкі. Мінск, 1999 * «Расстайны пах асоту». Аповесць, апавяданні. Мінск, 2000 * «Як акіян з кропелькай барукаўся». Казкі. Мінск, 2003 * «Мірскі замак». Мінск, 2003 * «Прыгоды віруса Шкодзі». Мінск, 2009 Сэрыя «Сем цудаў Беларусі»: * «У гасцях у вечнасці». Мінск, 2001 * «Званы Нямігі». Мінск, 2002 * «За наміткай гісторыі». Мінск, 2003 * «Адвечны покліч Радзімы». Мінск, 2004 * «Славутыя родам сваім». Мінск, 2006 * «Перуновага племені дзеці». Мінск, 2008 * «На далонях вечнасці» (сумесна з У.Ягоўдзікам). Мінск, 2009 * «Пад небам беларускага слова». Пра пісьменнікаў, літаратуру і не толькі. Мінск, 2007 * «Раскіданае гняздо крывіцкай славы». Мінск, 2008 * «Каралева не здраджвала каралю, або Каралеўскае шлюбаванне ў Новагародку». Раман. Мінск, 2009 * «Таямніцы Мірскага замка. Падарожжа па сівых мурах з Адамам Міцкевічам». Мінск, 2011 * «Таямніцы Нясвіжскага замка. Падарожжа ўглыб стагоддзяў з Уладзіславам Сыракомлем». Мінск, 2013 * «Я адной табе належу». Мінск, 2013 * «Паміж Княствам і каронай». Мінск, 2013 * «Пацалунак на фоне гор». Мінск, 2014 * «Маладыя гады — маладыя жаданні»: П’еса// Маладосць. 2007 * «Апошняе ігрышча»: Аповесць// Полымя. 2007 * «Зайчыкаў лес» (на румынскай мове). Цімішаара, Румынія, 1999 === Пераклады на рускую мову === * Липский Владимир. «Крутые версты». Аповесць. Масква, 1981, Кемерава, 1982, 1989 * Липский Владимир. «Выстрелы над старым окопом». Аповесць. Мінск, 2007 * Капустин Александр. «Соленая роса». Аповесць. Казань, 1984 * Гигевич Василь. «Марсианское путешествие». Мінск, 1992 * «Смеяться, право, не грешно». Беларускі народны гумар. Мінск, 1997 === Пераклады на беларускую мову === * Хемінгуэй Эрнэст. «Бывай, зброя». Мінск, 1996 * Олдрыдж Джэймс. «Паляўнічы». Мінск, 1996 * Шолам Алейхем. «Тэўе-малочнік». Мінск, 1992 * Лем Станіслаў. «Прыгоды Піркса». Мінск, 1992 * Лем Станіслаў. «Салярыс». Мінск, 1994 * Лем Станіслаў. «Непераможны». Мінск, 2011 * Радзівіл Багуслаў. «Аўтабіяграфія». Мінск, 2009 * Ажэшка Эліза. «Над Нёманам». Мінск, 2003 * Курыльчык Рышард. «Славянскі світанак». Мінск, 2007 * Курыльчык Рышард. «Нязломны з Назарэта». Мінск, 2009 * Ажэшка Эліза. «Gloria victis». «Дзеяслоў», № 4, 2008 === Пераклады п’есаў, якія ішлі ў тэатрах Беларусі === * Сапгір С., Пракоф’еў С. Кот у ботах. 1981 * Хмелік А. А ўсё-такі яна круціцца? 1981 * Аляксандраў А. Шышок. 1982 * Гудзяліс Антанас. Куды сышлі волаты? 1982 * Фрэшат Караль. Жан і Беатрыса. 2004 * Вампілаў А. Мінулым летам у Чулімску. 2006 * Гальдоні Карл. Слуга двух гаспадароў. 2007 * Шурпін Анатоль. Хто кахае мадам? 2008 * Лорка Ф. Дом Бернарды Альбы. 2013 == Узнагароды == Узнагароджаны Ганаровай Граматай Вярхоўнага Савету БССР (1978). 11 чэрвеня 1998 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў<ref>[https://web.archive.org/web/20111118002518/http://old.bankzakonov.com/d2008/time66/lav66446.htm Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 11 июня 1998 г. №915 «О награждении А. И. Бутевича Почетной грамотой Совета Министров Республики Беларусь»] {{ref-ru}}</ref>. Узнагароджаны ордэнам Сьвяціцеля Кірылы Тураўскага Беларускай праваслаўнай царквы (2008), мэдалём «За засваеньне цалінных зямель» (1969), Граматай Вярхоўнага Савету БССР (1978), Ганаровай граматай Савету Міністраў Беларусі (1998), юбілейным мэдалём «90 год Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь» (2008), юбілейным мэдалём «65 год вызваленьня Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» (2009), Ганаровае званьне ГА «Беларускі Саюз журналістаў» «Заслужаны журналіст» (2008), нагрудным знакам Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у разьвіцьцё культуры Беларусі» (2010), нагрудным знакам Беларускага фонда культуры «Рупліўцу. Стваральніку» (2017), юбілейным мэдалём «100 год дыпламатычнай службе Беларусі» (2019). == Глядзіце таксама == * [[Бота]] == Літаратура == * Анатоль Бутэвіч // Роднае слова: Штомес. навук.-метад. часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь ― 2008. ― № 6. ― С. 16; * Бутэвіч Анатоль Іванавіч// Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. Мінск, 1996. Т. 3. С. 361. * Бутэвіч Анатоль Іванавіч // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. Мн.: БелЭн, 1992—1995. Т. 6. * Бутевич Анатолий Иванович // Республика Беларусь, энциклопедия: в 6 т. Минск, 2006, т.2. C. 564. * «Вестник Министерства иностранных дел», № 1/1998, стр. 71-72. * З росных сцяжын: аўтабіяграфіі пісьменнікаў Беларусі / Уклад. М. Мінзер. — Мн.: Літаратура і Мастацтва, 2009. — 460, (1) с.65 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20160310135440/http://lit-bel.org/by/friends/b/190.html Бутэвіч Анатоль Іванавіч] // Саюз беларускіх пісьменьнікаў {{Міністры інфармацыі Рэспублікі Беларусь}} {{Міністры культуры Рэспублікі Беларусь}} {{Амбасадары Беларусі ў Румыніі}} {{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ: Буцэвіч, Анатоль}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясьвіскім раёне]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Міністры інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Міністры культуры і друку Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Румыніі]] [[Катэгорыя:Генэральныя консулы Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Вярхоўнага Савету БССР]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на расейскую мову]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі зь беларускай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з расейскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] sl8g5mh4q3g3gbf4xlo2bynluacq68q 0 64533 2687058 2647929 2026-08-27T17:13:55Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2687058 wikitext text/x-wiki {{Унівэрсытэт |Назва = Львоўскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Івана Франко |Арыгінальная назва = Львівський національний університет імені Івана Франка |Выява = University Lviv 2009 1.JPG |Памер выявы = 300пкс |Подпіс выявы = Галоўны корпус унівэрсытэту, 2009 год |Назва лацінай = Universitas Leopoliensis |Дэвіз = Patria decori civibus educandis |Дэвіз па-беларуску = Дзеля праславленьня Радзімы ды выхаваньня грамадзянаў |Заснаваны = 1661 |Зачынены = |Тып = [[Грамадзкі ўнівэрсытэт|грамадзкі]] |Дачыненьне да рэлігіі = |Велічыня фонду = |Прэзыдэнт = |Віцэ-прэзыдэнт = |Рэктар = [[Уладзімер Мельнік]]<ref name="Owners">[https://opendatabot.ua/c/02070987 Power structure Ivan Franko Lviv National University]. Retrieved June 20, 2025.</ref> |Дэкан = |Дырэктар = |Назва кіраўніка = |Кіраўнік = |Колькасьць факультэтаў = 18 |Колькасьць супрацоўнікаў = |Колькасьць студэнтаў = |Колькасьць магістрантаў = |Колькасьць асьпірантаў = |Горад = [[Львоў]] |Штат = |Вобласьць = |Краіна = Украіна |Шырата_паўшар'е = |Шырата_градусаў = |Шырата_хвілінаў = |Шырата_сэкундаў = |Даўгата_паўшар'е = |Даўгата_градусаў = |Даўгата_хвілінаў = |Даўгата_сэкундаў = |Кампус = |Былыя назвы = Унівэрсытэт Яна Казімера |Іншы парамэтар = |Іншае значэньне = |Колеры = {{color box|#0000FF}}{{color box|#FFD700}} |Талісман = |Знаходзіцца ў складзе = |Вэб-сайт = [http://www.lnu.edu.ua/ www.lnu.edu.ua] |Лягатып = |Памер = |Нататкі = }} '''Львоўскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Івана Франко''' ({{мова-uk|Львівський національний університет імені Івана Франка}}) — адзін з найбольш старых ва Ўсходняй Эўропе ды найстарэйшы ўнівэрсытэт ва [[Украіна|Ўкраіне]]. Да 1939 году меў назву Ўнівэрсытэт Яна Казімера. Заснаваны ў 1661 годзе, калі 20 студзеня польскі кароль і вялікі князь літоўскі [[Ян Казімер]] падпісаў дыплём, які надаваў езуіцкай калегіі ва [[Львоў|Львове]] статус унівэрсытэту. == Факультэты == * Біялягічны * Геаграфічны * Геалягічны * Гістарычны * Журналістыкі * Іншаземных моваў * Культуры ды мастацтва * Міжнародных дачыненьняў * Мэханіка-матэматычны * Перадунівэрсытэцкай падрыхтоўкі * Прыкладное матэматыкі ды інфарматыкі * Фізычны * Філялягічны * Філязофскі * Хімічны * Эканамічны * Электронікі * Юрыдычны == Асобы == * [[Казімеж Твардоўскі]] — польскі філёзаф і лёгік == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130111094722/http://www.lnu.edu.ua/indexu.html Вэб-сайт Львоўскага ўнівэрсытэту] * [https://web.archive.org/web/20080105093612/http://lviv.ridne.net/taxonomy/term/59 Фатаздымкі Нацыянальнага ўнівэрсытэту імя І. Франка] * [https://web.archive.org/web/20130801174830/http://natcol.lnu.edu.ua/ Вэб-старонка Прыраднічага коледжу Львоўскага нацыянальнага ўнівэрсытэту] [[Катэгорыя:Львоўскі ўнівэрсытэт| ]] 6a3dy7bhgmwkq9czfn7g125humk2wul 0 64650 2687105 2663052 2026-08-27T22:14:25Z ~2026-46796-17 99753 2687105 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі|Мажэйка}} {{Асоба |імя = Павал Мажэйка |лацінка = Pavał Mažejka |партрэт = |апісаньне = |род дзейнасьці = [[журналіст]] }} '''Павал Іванавіч Мажэйка''' ({{Н}} 25 траўня 1978, [[Горадня]]) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч Гародні. Кіраўнік культурніцкай прасторы «Цэнтар гарадзкога жыцьця» ў Гародне (2016—2021), каардынатар выдавецкай ініцыятывы «Гарадзенская бібліятэка», што спэцыялізавалася на выданьні кніг аўтараў з Гародні і пра Гародню. == Жыцьцяпіс == Навучаўся на гістарычным факультэце [[Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. Працаваў у газэце «[[Пагоня (газэта, 1992)|Пагоня]]». === Першы арышт === За артыкулы пад час прэзыдэнцкай кампаніі 2001 году асуджаны 24 чэрвеня 2002 году разам з рэдактарам «Пагоні» [[Мікола Мікалаевіч Маркевіч|Міколам Маркевічам]] Ленінскім раённым судом Горадні да двух гадоў абмежаваньня волі за «''паклёп на прэзыдэнта Рэспублікі Беларусі з абвінавачаньнем яго ў зьдзяйсьненьні асабліва цяжкіх злачынстваў''»<ref>Сяргей Астраўцоў. [http://www.svaboda.org/m/a/764592.html Адзін дзень палітвязьня Паўла Мажэйкі. 19 лістапада 2007]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}// [http://docs.rferl.org/be-BY/2009/05/21/adzin-dzen-palitviaznia.pdf Адзін дзень палітвязьня]. (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе.) — Радыё Свабодная Эўропа/[[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 2009. — 364 с.: іл. ISBN 978-0-929849-27-0 Старонкі 170—177.</ref>. Адбываў пакараньне на «хіміі» — у папраўчай установе адкрытага тыпу №1 пры [[Жлобін]]скім РАУС. Агулам 6 месяцаў і 21 дзень. 21 сакавіка 2003 году ўмоўна-датэрмінова вызвалены згодна з пастановай суду [[Жлобінскі раён|Жлобінскага раёну]] (старшыня суду Жлобінскага раёну Віктар Малашэнка). Вымушаны быў адзначацца ў міліцыі да 1 верасьня. Пад час выбараў 2006 году прэс-сакратар [[Аляксандар Мілінкевіч|А. Мілінкевіча]], пасьля — грамадзкі лідэр Гарадзеншчыны. Актывіст рухаў «[[За Свабоду]]», «Выратуем Горадню ад разбурэньняў», адзін з арганізатараў кампаніі «Год беларускай дзяржаўнасьці-2008» у Горадні. Каардынатар сэрыі «Гарадзенская бібліятэка». === Белсат === Ад 2007 году аўтар публіцыстычнай праграмы «Госьць Белсату» спадарожнікавага каналу «[[Белсат]]». У сакавіку 2009 году заявіў пра сыход з тэлеканалу ў знак нязгоды з рашэньнем звольніць дырэктара Белсату [[Агнешка Рамашэўска-Гузы|Агнешку Рамашэўску]]. Пасьля вырашэньня канфлікту, абое вярнуліся на свае пасады. Ад 1 чэрвеня 2009 году выконвае функцыі ўпаўнаважанага дырэктара да справаў вытворчасьці «Белсату». 22 мая 2017 года П. Мажэйка судом Ленінскага раёна г. Гродна быў прызнаны вінаватым у незаконным вырабе і распаўсюджаньні інфармацыі для замежных [[СМІ]]. Падставай для абвінавачваньня сталі падзеі 25 сакавіка 2017 году, калі Павел Мажэйка ў [[Дзень Волі]] на дазволеным мітынгу ў Горадні праводзіў апытаньне. Судзьдзя Алена Пятрова вынесла пастанову аб пакараньні Мажэйкі штрафам на 23 базавыя велічыні — 529 рублёў<ref>[http://spring96.org/be/news/87000 У Гародні судзілі Паўла Мажэйку.]</ref>. === Ліквідацыя цэнтру === У сакавіку 2021 году Паўла Мажэйку затрымалі разам з мастаком [[Алесь Пушкін|Алесем Пушкіным]], які выставіў у «Цэнтры гарадзкога жыцьця» партрэт антысавецкага дывэрсанта [[Яўген Жыхар|Яўгена Жыхара]]. 26 сакавіка Паўла Мажэйку выклікалі на допыт у гарадзенскую пракуратуру, дадому ён не вярнуўся, бо быў затрыманы. У дачыненьні да Паўла, разам з Алесем Пушкіным, распачалі крымінальную справу «за наўмысныя дзеяньні, скіраваныя на рэабілітацыю і апраўданьне нацызму». Пасьля 72 гадзін затрыманьня Паўла тады вызвалілі з фармулёўкай «зьніклі падставы для затрыманьня». 12 траўня 2021 года эканамічны суд Гарадзенскай вобласьці пастанавіў ліквідаваць «Цэнтар гарадзкога жыцьця», у якім за пяць гадоў дзейнасьці ладзіліся выставы, канцэрты, дыскусіі, прэзэнтацыі кніг і фільмаў. === Зьняволеньне і вызваленьне === 30 жніўня 2022 году Паўла Мажэйку затрымалі ў Горадні, калі ён прыехаў з Польшчы праведаць бацькоў, і даставілі ў ізалятар часовага ўтрыманьня<ref>[https://www.svaboda.org/a/32013901.html Паўла Мажэйку затрымалі, калі ён прыехаў з-за мяжы наведаць бацькоў у Горадню] // [[Радыё Свабода]], 30-08-2022</ref>. 2 верасьня яго перавялі з ізалятара часовага ўтрыманьня ў СІЗА<ref>[https://www.svaboda.org/a/32015952.html Журналіста Паўла Мажэйку перавялі ў СІЗА], [[Радыё Свабода]], 2-09-2022 </ref>. 20 верасьня 2022 году праваабарончыя арганізацыі Беларусі прызналі яго палітычным зьняволеным<ref>{{cite web|url=https://spring96.org/be/news/109120|title=Заява праваабарончых арганізацый аб прызнанні 11 новых палітвязняў|work=[[Вясна (цэнтар)|Вясна]]|date=2022-09-20}}</ref>. У ліпені 2023 году Мажэйку прысудзілі 6 гадоў калёніі<ref>{{cite web|url=https://www.rfi.fr/ru/европа/20230726-очередной-жестокий-приговор-белорусскому-журналисту-шесть-лет-колонии-павлу-можейко|title=Очередной жестокий приговор белорусскому журналисту — шесть лет колонии Павлу Можейко|work=[[Міжнароднае францускае радыё]]|date=2023-07-26|language=ru}}</ref>. 11 верасьня 2025 году быў [[Памілаваньне|памілаваны]] сярод 52-х палітвязьняў пасьля сустрэчы прадстаўніка прэзыдэнта ЗША [[Джон Коўл|Джона Коўла]] зь беларускім прэзыдэнтам [[Аляксандар Лукашэнка|Аляксандрам Лукашэнкам]]. Сярод адначасна вызваленых было 38 грамадзянаў Беларусі, у тым ліку старшыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) [[Мікалай Статкевіч]], старшыня кансорцыюму «ЭўраБеларусь» [[Уладзімер Уладзімеравіч Мацкевіч|Уладзімер Мацкевіч]], былы старшыня Беларускага прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці [[Генадзь Фядыніч]], старшыня Беларускага кангрэсу дэмакратычных прафсаюзаў [[Аляксандар Ярашук]], галоўны рэдактар тыднёвіка «[[Рэгіянальная газэта]]» [[Аляксандар Манцэвіч]] і журналіст газэты «Новы час» [[Мікалай Дзядок]]. Памілаваныя іншаземцы паходзілі з 6 краінаў Эўропы, зь іх 10 з 3-х суседніх краінаў Эўразьвязу<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пасьля сустрэчы Лукашэнкі з прадстаўнікамі ЗША ў Беларусі вызвалілі 52 палітычных зьняволеных|спасылка=https://www.svaboda.org/a/33527462.html|выдавец=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=11 верасьня 2025|дата доступу=11 верасьня 2025}}</ref>. == Узнагароды == * Ляўрэат нацыянальнай прэміі за абарону правоў чалавека, заснаванай [[Хартыя'97|Хартыяй’97]] <ref>[https://charter97.org/be/news/2016/3/19/195800/ Лідары свабоднай Беларусі.]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мажэйка (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мажэйка, Павал}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні]] [[Катэгорыя:Беларускія журналісты]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі Белсата]] [[Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“]] j1buqtavzhpd38eg1h2kqdo9fjc5nc5 0 71545 2687148 2663233 2026-08-28T09:14:38Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687148 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|тып=прозьвішча|Бартуль}} {{Пісьменьнік |Імя = Аўген Бартуль |Лацінка = Aŭhien Bartul |Партрэт = |Памер = |Апісаньне = |Імя пры нараджэньні = Аўген Данатаў Бартуль |Псэўданімы = А. Бужанскі |Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|26|02|1908}} |Месца нараджэньня = [[Пецярбург]], [[Расейская імпэрыя]] |Дата сьмерці = {{Памёр|22|6|1992|гадоў=84}} |Месца сьмерці = [[Лэмбарк]], Польшча |Грамадзянства = {{Сьцяг Расеі}}[[Расейская імпэрыя]], {{Сьцяг Польшчы}}[[Польская Народная Рэспубліка|Польская Рэспубліка]] |Род дзейнасьці = [[паэт]], [[публіцыст]], [[юрыст]] |Гады актыўнасьці = 1925 — канец 1930-х |Напрамак = |Жанр = [[Паэзія]], [[публіцыстыка]] |Дэбют = часопіс «[[Шлях моладзі]]», 1925 |Значныя творы = [[Машэка]] (1927) |Прэміі = |Палічка = |Сайт = }} [[File:Прэзідыум Беларускай студэнцкай карпарацыі ў Вільні. Трэці злева Аўген Бартуль, 1932 г.jpg|міні|справа|250пкс|Прэзідыум Беларускай студэнцкай карпарацыі [[Скарынія]]. Другі зьлева [[Кастусь Глінскі]], трэці зьлева Аўген Бартуль]] '''Аўген Бартуль''' (пс.'' А. Бужанскі'' 26 лютага 1908, [[Пецярбург]],<ref name="Bartul">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://eais.archyvai.lt/repo-ext/view/343310 | копія = | дата копіі = | загаловак = Lietuvos centrinis valstybės archyvas (LCVA)| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = ф. 175 (Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie). 1918-01-01 - 1946-12-31, воп. 2(VI)Ca, спр. 556. Teisės ir visuomenės mokslų fakulteto studentų asmens bylų apyrašas. (Сьпіс асабістых спраў студэнтаў юрыдычнага і сацыяльна-навуковага факультэта) 1919-01-01 - 1946-12-31 (LCVA_F175_ap2(VI)Ca.pdf}} </ref> [[Расейская імпэрыя]] — 22 чэрвеня 1992, [[Лэмбарк]], [[Польшча]],) — юрыст, беларускі паэт і грамадзкі дзяяч. == Біяграфія == Нарадзіўся ў Пецярбургу 26 лютага 1908 году. Ягоным бацькам быў фармацэўт Данат Бартуль, які працаваў у аптэцы Пельля ў Пецярбургу, а маці — Юлія Бонфэльдт была хатняй гаспадыняй.<ref name="Bartul"/> У 1917 годзе Аўген Бартуль паступіў у першую клясу школы імя Сестранцэвіча пры касьцёле сьв. Станіслава. Але праз год вымушаны быў пакінуць вучобу там, бо ягоныя бацькі з прычыны рэвалюцыйных падзеяў і голаду выехалі на радзіму ў вёску Русакова Прыдруйскай воласьці Дзісенскага павету [[Віцебская губэрня|Віцебскай губэрні]], дзе ў іх быў кавалак зямлі, на якой яны і пасяліліся. Вёска Русакова апынулася ў межах [[Латвія|Латвіі]] й цяпер у Індраўскай воласьці Краслаўскага павету ({{Каардынаты|55|52|31.30|паўночнае|27|30|09.68|усходняе|тып=пункт}})<ref name="Глагоўская"/>. Да восені 1922 году навучаўся дома, пад кіраўніцтвам бацькі.<ref name="Bartul"/> У 1922 годзе бацькі Аўгена Бартуля паслалі вучыцца сына ў [[Дзьвінск]]ую [[Дзьвінская дзяржаўная беларуская гімназія|дзяржаўную беларускую гімназію]]. У 1925 годзе будучы вучнем гімназіі, пачаў пісаць вершы на беларускай мове. Быў у складзе рэдакцыі выдаванага там часопіса «Школьная праца» і дзейнічаў у скаўтынгу. Няма ніякіх сумненьняў, што пасьля навукі ў ёй Аўген падаваў сваю нацыянальнасць як беларускую<ref name="Глагоўская">{{Артыкул| аўтар = [[Лена Глагоўская]]. | загаловак = Аўген Бартуль на фоне польскабеларускіх адносінаў XX ст. | арыгінал = | спасылка = https://elib.bsu.by/handle/123456789/214849 | мова = | адказны = рэдкалегія: [[Ірына Багдановіч|I. Э. Багдановіч]] (гал. рэд.) і інш.| аўтар выданьня = | выданьне =[[Беларусіка-Albaruthenica]]. Кніга 38. Беларуска-польскія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурный сувязі. Да 220-годдзя з дня нараджэння Адама Міцкевіча | тып = Зборнік артыкулаў па матэрыялах міжнароднай навуковай канферэнцыі | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[БДУ]] | год = 2018| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 391—417| isbn =978-985-566-676-0 | issn = }}</ref>. У 1926 годзе паступіў на матэматычна-прыродазнаўчы факультэт [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскага ўнівэрсытэту імя Стэфана Баторыя]], дзе на працягу году студыяваў хімію. Да 1927 годуе памерлі яго бацькі і юнаком апекаваўся Ўладзіслаў Камараневіч. У 1928 годзе перавёўся на юрыдычны факультэт.<ref name="Bartul"/> Быў сябрам [[Беларускі студэнцкі саюз|Беларускага студэнцкага саюзу]], у Раду якога быў абраны ў 20 лістапада 1927 году й 20 сьнежня 1927 абраны ў склад рэдакцыйна калегіі «Студэнцкай думкі»<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Хроніка. З жыцьця Беларускага Студэнскага Саюзу. 20.ХІІ.27 | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1928-001.mab.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1928 | том = | нумар = 1 (8)| старонкі = 30 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. На агульным сходзе БСС 20 кастрычніка 1928 году Аўген абраны скарбнікам<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Агульны сход сяброў БСС. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1929-001.nlb.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 1 (11)| старонкі = 33 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Нa V зьездзе «[[Аб’яднаньне беларускіх студэнцкіх арганізацыяў|АБСА]]», які адбыўся ў студзені 1929 году ў [[Прага|Празе]], Аўген Бартуль і [[Станіслаў Станкевіч (кнігар)|Станіслаў Станкевіч]] былі ў складзе дэлегацыі ад [[Беларускі студэнцкі саюз|Беларускага студэнцкага саюзу]]<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Удзел БСС на V зьезьдзе АБСА. Перанос некаторых адзьдзелаў АБСА ў Вільню.| спасылка = https://knihi.com/none/Studenckaja_dumka_pdf.zip.html#1930-002.nlb.pdf_1 | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнская думка]]| тып =часопіс | год = 1930 | том = | нумар = 2 (13) | старонкі = 36, 37 }}</ref>. Агульны гадавы сход 11 траўня 1930 абраў Аўгена сакратаром ўраду БСС і сябрам рэдакцыйнай калегіі «Студэнцкае думкі»<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Склад Ураду БСС. Склад рэдакцыйнай калегіі «Студэнцкае думкі». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1930-002.mab.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1930 | том = | нумар = 2 (13)| старонкі = 34, 35 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. У карпарацыя «[[Скарынія]]» з 19 траўня 1931 году<ref name="Галяк">{{Артыкул| аўтар = [[Леанід Галяк]]. | загаловак = Вільня. Унівэрсытэт| спасылка = https://pawet.net/library/history/bel_history/_memoirs/050a/%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%8B.html| мова = | аўтар выданьня = [[Леанід Галяк]]| выданьне = Успаміны | тып = | месца = ЗША| выдавецтва = Летапіс | год = 1982 | том = 1| старонкі = 64—84 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = Я-уль. | загаловак = Два «выступленьні» ў Беларускім Студэнскім Саюзе. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1931-36.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 15 лістапада 1931 | том = | нумар = 36 | старонкі = 1, 2, 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Аўген Бартуль напісаў гімн карпарацыі, да якога музыку склаў [[Альбін Стаповіч]]<ref name="Галяк">{{Артыкул| аўтар = [[Леанід Галяк]]. | загаловак = Вільня. Унівэрсытэт| спасылка = https://pawet.net/library/history/bel_history/_memoirs/050a/%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%8B.html| мова = | аўтар выданьня = [[Леанід Галяк]]| выданьне = Успаміны | тып = | месца = ЗША| выдавецтва = Летапіс | год = 1982 | том = 1| старонкі = 64—84 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. 16 чэрвеня 1931 году адбыўся сход заснавальнікаў карпарацыі дзеля перавыбараў уладаў на першы сэмэстар. Старшынёй праўленьня стаў [[Кастусь Глінскі]], намесьнікам старшыні — Аўген Бартуль<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Chronika. Z žyćcia karparacyi. | спасылка = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/1494/36696-1931-1.pdf?sequence=1&isAllowed=y | мова = | выданьне = [[Novaja Varta]] | тып = часопіс | год = 1931| том = | нумар = 1| старонкі = 32—33 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. На другі сэмэстар 1931—32 акадэмічнага году Аўген Бартуль быў абраны старшынёй сталага карпаратыўнага суду<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Chronika. Z žyćcia korporacyi. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novaja_varta_1931-1934.pdf.zip/36696-1932-2.pdf | мова = be| выданьне =[[Novaja Varta]] | тып =часопіс | год = krasavik 1932| том = | нумар = 2| старонкі = 29 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Скончыў юрыдычны факультэт [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскага ўнівэрсытэту]] ў 1931 годзе й атрымаў ступень магістра права<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = З беларускага жыцьця. Яшчэ адна беларуская культурная сіла. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1931-23.pdf | мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып = газэта | год = 10 ліпеня 1931 | том = | нумар = 23 | старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Быў сябрам [[Таварыства беларускай асьветы|Таварыства Беларускае Асьветы]] ў Вільні. На гадавым сходзе 31 сакавіка 1935 году ў Рэвізыйную камісію Таварыства выбраны: Аўген Бартуль, [[Барыс Кіт]] і А. Сакалова-Лекант<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Гадавы сход Рады Т-ва Беларускае Асьветы ў Вільні.| спасылка = https://elibrary.mab.lt/server/api/core/bitstreams/5572c32c-f65d-4ca8-b8c7-0bd967f96487/content| мова = | выданьне = [[Родны край (1933)|Родны край]] | тып =часопіс | год = 1935, 26 красавіка | том = | нумар = 8(60) | старонкі = 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Пасьля ўнівэрсытэту працаваў сьледчым на Лідчыне й у Вільні<ref name="bart">Сяргей Чыгрын ''Прыгадаем Аўгена Бартуля'' // [[Ніва (газэта)|Ніва]], № 5 (2281), [[30 студзеня]] [[2000]]</ref>. Невядома, дзе знаходзіўся Бартуль пасьля верасьня 1939 году, бо за працу ў польскіх органах яму мусіў пагражаць арышт. Пад час [[Нямецка-савецкая вайна|Нямецка-савецкай вайны]] Бартуль жыве і працуе на [[Ліда|Лідчыне]]. Адсюль ён зь пісьмовай просьбай зьвяртаецца да старшыні Віленскага беларускага камітэта доктара-стаматоляга [[Баляслаў Грабінскі|Баляслава Грабінскага]], каб той выслаў яму ліст-пацьвярджэньне, што Бартуль зьяўляецца беларускім пісьменьнікам. На што Грабінскі адпісаў: «Ці не запозна вы пра гэта ўспомнілі?..» <ref name="bart"/> Пасьля вайны Аўген Бартуль выехаў у [[Польшча|Польшчу]], дзе пачаў працаваць гарадзкім судзьдзёй і кіраўніком суда ў [[Лэмбарк]]у, [[Гданьскае ваяводзтва]], з 1975 году [[Паморскае ваяводзтва]]. Усё яго наступнае жыцьцё была зьвязаная з гэтым невялікім гістарычным местам [[Лэмбарк]]. Працаваў таксама натарыюсам у натарыяльнай канторы<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Чыгрын]]. | загаловак = Унікальны здымак сяброў Беларускага студэнцкага саюзу. | арыгінал = | спасылка = https://czasopis.pl/unikalny-zdymak-sjabro-belaruskaga-studjenckaga-sajuza/ | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Czasopis]] | тып = грамадзка-культурны часопіс| месца =[[Беласток|Białystok]]| выдавецтва = | год = 2023, 21 сакавіка| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = | isbn = | issn = 1230-1876| архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. == Творчасьць == Друкавацца пачаў з [[1925]] году. Зь вершамі, апавяданьнямі і крытычнымі артыкуламі выступаў у шматлікіх калектыўных зборніках, альманахах [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]], у часопісах «[[Беларуская культура (1927)|Беларуская культура]]», «[[Крыніца (газэта)|Biełaruskaja Krynica]]», «[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]», «[[Шлях моладзі]]», [[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]], [[Novaja Varta]] й «[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]». [[Уладзімер Калесьнік]] лічыў, што Бартуль падпісваў шмат сваіх крытычных і публіцыстычных артыкулаў у [[1930]] годзе псэўданімам «''А. Бужанскі''». Аднак з гэтым быў нязгодны [[Максім Танк]]<ref>[[Арсень Ліс]]. ''[https://web.archive.org/web/20081106174033/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/termapily/06/06_lis.htm На разломе эпохі (штрыхі да партрэта Максіма Танка)]'' // ТЭРМАПІЛЫ. №6 / 2002 г.</ref>. Для дзеячаў БССР творчасьць Бартуля была чужою. У [[1932]] годзе [[Алесь Салагуб]] у [[ЛіМ]]е напісаў, што Бартуль, разам з [[Натальля Арсеньнева|Арсеньневай]], [[Хведар Ільяшэвіч|Ільяшэвічам]] і [[Міхась Машара|Машарам]] "''актыўныя аружжаносцы беларускай контррэвалюцыі ў літаратуры, сьпявакі беларускай «Пагоні» — сымбалю беларускай буржуазнай дзяржаўнасьці, рэакцыйныя пісакі, паборнікі рэакцый і папоўшчыны — актыўныя ворагі Совецкай Беларусі''". Пра верш Бартуля аб старой вёсцы Салагуб згадаў: <...>''так ные па старой вёсцы Бартуль — гэты абнаглелы нацыяналфашыст, які «левай» і «рэвалюцыйнай» фразыолёгіяй хоча здабыць сябе званьня пралетарскага поэты, каб з большым посьпехам «акалпачваць», зацямняць сьвядомасьці працоўных''.<ref>Алесь Салагуб. ''Літаратурны фронт Заходняй Беларусі'' // [[ЛіМ]], [[26 лютага]] [[1932]]</ref>. Напрыканцы [[1930-я|1930-х]] гадоў пакінуў пісаць<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Гальлё! Гальлё! Гаворыць «Куток».| спасылка = https://elibrary.mab.lt/server/api/core/bitstreams/ce0ec4f2-b5d3-4e4f-86ec-939af1ed2855/content| мова = | выданьне = [[Родны край (1933)|Родны край]] | тып =часопіс | год = 1933, 26 траўня | том = | нумар = 10 | старонкі = 8 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Акрамя таго, забараніў перадрукоўваць свае творы. З-за гэтага нават судзіўся. [[Максім Танк]] узгадваў ў [[1935]] годзе: "Каля «Бара Акацімскага» ледзь не напароўся на [[Хведар Ільяшэвіч|Х. Ільяшэвіча]] і А. Бартуля — не так даўно яшчэ двух славутых паэтаў. Першы, стаўшы ценем [[Радаслаў Астроўскі|Р. Астроўскага]], п’е, спыніўшыся на нейкім раздарожжы паэзіі і непаэзіі, піша свае анемічныя, выхалашчаныя вершы; другі, як яго вусаты патрон, які, даехаўшы ў свой час на трамваі да прыпынку «Незалежнасць», разьвітаўся з сацыялізмам, дабраўшыся да панскага карыта, разьвітаўся са сваім былым радыкалізмам і вершамі і зараз памагае пракурору пісаць акты абвінавачваньня супраць нас. Помню, у [[1930]] г. мяне зь імі пазнаёміла сястра Лю — Зося. А. Бартуль тады, здаецца, адзначаў пяцігодзьдзе сваёй дзейнасьці. (...) Другая сустрэча была праз год, калі мяне ў наручніках прывезьлі з [[Глыбокае|Глыбокага]] ў Вільнюскі акруговы суд і прывялі на допыт да сьледчага, у пакоі якога я неспадзявана ўбачыў А. Бартуля. Ён увесь час, пакуль мяне дапытвалі, сядзеў за сталом, апусьціўшы галаву, не адрываючы вачэй ад нейкіх папер. І вось — трэцяя сустрэча з памочнікам сьледчага. Добра, што не заўважылі мяне. Я спыніўся каля вітрыны кніжнага магазіна, у якой, быццам у люстры, бачыў, як яны перайшлі на другую старану вуліцы. Ля старой камяніцы, дзе, здаецца, мясьцілася калісьці славутая друкарня Мамонічаў, стаяла некалькі [[рамізнік]]аў. У двух яны, уваліўшыся ў сані, паехалі ў бок Нямецкай вуліцы. Можа, куды зноў піць" <ref>[[Максім Танк]] «Лісткі календара» — [[1935]] год</ref>. == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бартуль.| загаловак = Беларусі. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/6a69e0c3-028e-4255-a5c0-19aefd2c3a48| мова = | выданьне =[[Беларуская культура (1927)|Беларуская культура]] | тып = літаратурна-грамадзкі часопіс | год = 1927 | том = | нумар = 1| старонкі = 3—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бартуль.| загаловак = Князёўна. ''Казка ў двух актах''. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/6a69e0c3-028e-4255-a5c0-19aefd2c3a48| мова = | выданьне =[[Беларуская культура (1927)|Беларуская культура]] | тып = літаратурна-грамадзкі часопіс | год = 1927 | том = | нумар = 1| старонкі = 5—13 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ** {{Артыкул| аўтар =ex. | загаловак =Biełaruskaja Kultura. № 1. Wilnia, 1927. Str. 76.| спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/15853/69040m1927n14.pdf?sequence=62&isAllowed=y | мова =pl | выданьне =[[Przegląd Wileński]] | тып =часопіс | год =11 września 1927 | том = | нумар =14 | старонкі =7, 8}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бартуль.| загаловак = Князёўна. ''Казка ў двух актах''. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/6a69e0c3-028e-4255-a5c0-19aefd2c3a48| мова = | выданьне =[[Беларуская культура (1927)|Беларуская культура]] | тып = літаратурна-грамадзкі часопіс | год = 1927 | том = | нумар = 2—3 | старонкі = 71—78 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бартуль.| загаловак = Машэка. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/6a69e0c3-028e-4255-a5c0-19aefd2c3a48| мова = | выданьне =[[Беларуская культура (1927)|Беларуская культура]] | тып = літаратурна-грамадзкі часопіс | год = 1927 | том = | нумар = 2—3 | старонкі = 67—70 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бартуль.| загаловак = Песьня віхру. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/6a69e0c3-028e-4255-a5c0-19aefd2c3a48| мова = | выданьне =[[Беларуская культура (1927)|Беларуская культура]] | тып = літаратурна-грамадзкі часопіс | год = 1927 | том = | нумар = 2—3 | старонкі = 79 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Аўген Бартуль. | загаловак =Русалкі. Бацьку. Досыць. (Вершы). | спасылка =http://elibrary.mab.lt/handle/1/2511 | мова = | выданьне =[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні ]]| тып =месячнік літаратуры й культуры Заходняе Беларусі| год =1927, сакавік | том = | нумар = 1| старонкі =4—7 }} * {{Артыкул| аўтар = A. Bartul. | загаловак = Daśpiła žyta załatoje… | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1928-44.pdf| мова = be | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Biełaruskaja Krynica]] | тып = газэта | год = 23 wieraśnia 1928 | том = | нумар = 44 | старонкі = 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бартуль. | загаловак = Бацькаўшчыне.; Ўпярод. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1928-001.mab.pdf| мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1928 | том = | нумар = 1 (8)| старонкі = 1, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Б.; А. Бартуль. | загаловак = 25.III.18 — 25.III.28.; Непагода.; З песьняў маладосьці. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1928-002.mab.pdf| мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1928 | том = | нумар = 2 (9)| старонкі = 1—3, 19 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Б.; А. Бартуль. | загаловак = Народ Наш жыве і жыцьцё як з крыніцы…; Разаб'ю я ліру маю…; З рэстаранных матываў. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1928-003.mab.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1928 | том = | нумар = 3 (10)| старонкі = 1, 16—18, 22 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Б.; А. Бартуль. | загаловак = Ў праменьнях сонца… Ad astra. Дзе вы? Станку (з рыскіх успамінаў). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1929-001.nlb.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 1 (11)| старонкі = 1, 18—20 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = А. Б.; А. Бартуль. | загаловак = Слава тым… Памяці Івана Луцкевіча. З шумнага дымнага гораду… Ідзе… | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1930-001.mab.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1930 | том = | нумар = 1 (12)| старонкі = 1, 4, 11, 18—19 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Б.; А. Бартуль. | загаловак = Мы ў перамогу верым ўсе… Сны. Размроеным крокам… | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1930-002.mab.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1930 | том = | нумар = 2 (13)| старонкі = 1, 10, 12 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Б.; Аўген Б. | загаловак = Я выклікаю з будычыні вобраз Твой… Ці памятаеш ты… | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Studenckaja_dumka.pdf.zip/1930-003.mab.pdf | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]] | тып =часопіс | год = 1930 | том = | нумар = 3 (14)| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Aŭh. Bartul. | загаловак = U darozie da novaha ładu. (Dyskusyjny artykuł). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novaja_varta_1931-1934.pdf.zip/36696-1931-1.pdf | мова = be| выданьне = [[Novaja Varta]] | тып =часопіс | год = listapad 1931| том = | нумар = 1| старонкі = 19—23 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = A. Bartul. | загаловак = Adno z pytańniaŭ. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novaja_varta_1931-1934.pdf.zip/36696-1932-2.pdf | мова = be| выданьне = [[Novaja Varta]] | тып =часопіс | год = krasavik 1932| том = | нумар = 2| старонкі = 25—29 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = A. Bartul. | загаловак = Baraćba z intelektam. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Novaja_varta_1931-1934.pdf.zip/36696-1934-3.pdf | мова = be| выданьне = [[Novaja Varta]] | тып =часопіс | год = sakavik 1934| том = | нумар = 3| старонкі = 3—5 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бужанскі.| загаловак = Недахопы «айцоў» (Аб направе нацыянальнай мэнтальнасьці). | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/19fac2c6-fcb3-40a4-b68a-5e45faa0ec2c| мова = | выданьне =[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]] | тып = часопіс | год = 1936 | том = | нумар = 4| старонкі = 244—250 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бужанскі.| загаловак = Паэмы Міхася Машары. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/19fac2c6-fcb3-40a4-b68a-5e45faa0ec2c| мова = | выданьне =[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]] | тып = часопіс | год = 1937 | том = | нумар = 2 (11)| старонкі = 104—108 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = А. Бужанскі. [[Янка Шутовіч|Я. Ш.]]| загаловак = Павал Пракапеня. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/items/19fac2c6-fcb3-40a4-b68a-5e45faa0ec2c| мова = | выданьне =[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]] | тып = часопіс | год = 1937 | том = | нумар = 2 (11)| старонкі = 120—121 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Чыгрын]]. | загаловак = Пра Машэку пісаў Аўген Бартуль. | арыгінал = | спасылка = https://old.czasopis.pl/%D0%BF%D1%80%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8D%D0%BA%D1%83-%D0%BF%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%9E-%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B5%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BB%D1%8C-%D1%81%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9/ | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Czasopis]] | тып = грамадзка-культурны часопіс| месца =[[Беласток|Białystok]]| выдавецтва = | год = 2015| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = | isbn = | issn = 1230-1876| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Аўген Бартуль.|частка = |загаловак = Князёўна: з паэтычнай спадчыны |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/knyazyowna-bartul-awgen |адказны = укладанне, прадмова и каментар [[Сяргей Чыгрын|Сяргея Чыгрына]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларускі кнігазбор|Кнігазбор]] |год = 2017 |том = |старонкі = |старонак = 107|сэрыя = |isbn = 978-985-7144-98-3|наклад = 60}} {{слупок-канец}} == Глядзіце таксама == * [[Бардзіла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = [[Лена Глагоўская]]. | загаловак = Аўген Бартуль на фоне польскабеларускіх адносінаў XX ст. | арыгінал = | спасылка = https://elib.bsu.by/handle/123456789/214849 | мова = | адказны = рэдкалегія: [[Ірына Багдановіч|I. Э. Багдановіч]] (гал. рэд.) і інш.| аўтар выданьня = | выданьне =[[Беларусіка-Albaruthenica]]. Кніга 38. Беларуска-польскія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурный сувязі. Да 220-годдзя з дня нараджэння Адама Міцкевіча | тып = Зборнік артыкулаў па матэрыялах міжнароднай навуковай канферэнцыі | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[БДУ]] | год = 2018| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 391—417| isbn =978-985-566-676-0 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Алесь Салагуб|Ал. Салагуб]]. | загаловак = Літаратурны фронт Заходняй Беларусі. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LIM.zip/1932-01.pdf| мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 1932, 26 лютага | том = | нумар = 1| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар =[[Надзея Слука]]. | загаловак = Беларуская студэнцкая перыёдыка ў польскай рэспубліцы (1921—1939) | арыгінал = | спасылка = https://rep.polessu.by/handle/123456789/14283| мова = | адказны = пад рэд. Р. Б. Гагуа| аўтар выданьня = | выданьне = Государства Центральной и Восточной Европы в исторической перспективе| тып =сборник научных статей по материалам III Международной научной конференции, Пинск, 30 ноября - 1 декабря 2018 г. | месца =[[Пінск]]| выдавецтва =[[Палескі дзяржаўны ўнівэрсытэт]] | год = 2018 | выпуск = Вып. 3| том = | нумар = | старонкі = 216—220 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Чыгрын]]. | загаловак = Паэт быў духам малады. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Czasopis]] | тып = грамадзка-культурны часопіс| месца =[[Беласток|Białystok]]| выдавецтва = | год = 2017| выпуск = | том = | нумар = 3| старонкі = 45—47| isbn = | issn = 1230-1876| архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бартуль, Аўген}} [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускага студэнцкага саюзу]] [[Катэгорыя:Выпускнікі ўнівэрсытэту Стэфана Баторыя]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту]] 0r2e7mhw8bk1km17hezse5fvvw1ni2w 0 77290 2687092 2636240 2026-08-27T21:41:04Z ~2026-46796-17 99753 2687092 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Jazep Gajlevič / Hajlevič }} '''Язэп (Юзэф) Казімеравіч Гайлевіч''' (26 лютага 1893, в. [[Дразды]], [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскі павет]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] — 18 кастрычніка 1971, в. Бальбінава, Краслаўскі раён, [[ЛатССР]]) — беларускі рыма-каталіцкі сьвятар, грамадзкі і культурны дзеяч, пэдагог, прыхільнік беларусізацыі [[Каталіцтва|каталіцкай]] царквы, дзеяч беларускага руху ў [[Латвія|Латвіі]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 26 лютага 1893 году ў в. Дразды [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]]. У 1913 годзе паступіў у Магілёўскую духоўную каталіцкую сэмінарыю ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбурзе]]. З-за падзеяў 1917—1918 гадоў у [[Расея|Расеі]] быў вымушаны перапыніць вучобу. Заняткі прадоўжыў у Менскай духоўнай каталіцкай сэмінарыі. 29 лютага 1920 году пасьвечаны ў сьвятары. У 1920—1921 гадах — вікарыяў у мястэчку [[Друя]] [[Браслаўскі павет|Браслаўскага павету]]. У 1921—1934 гадах — адміністратар у [[Бальбінава|Бальбінаве]] Дзісенскага павету. У 1934—1935 гадах — вікарый у касьцёле Сэрца Ісуса ў [[Рэжыца|Рэжыцы]] ([[Латвія]]). У 1935—1943 гадах — вікарыяў у касьцёле Панны Марыі ў [[Дзьвінск]]у (Даўгаўпілс, Латвія), адначасова выкладаў Закон Божы ў беларускіх школах. Прымаў удзел у культурным і грамадзкім жыцьці беларусаў Латвіі. Выступаў з казаньнямі на беларускай мове. Перасьледаваўся латыскімі ўладамі. Абвінавачваўся ў плянах далучыць [[Латгалія|Латгалію]] да [[Другая Рэч Паспалітая|Польшчы]]. Падчас [[Другая сусьветная вайна|2-й Сусьветнай вайны]] заставаўся на акупаванай тэрыторыі, служыў у адноўленым вернікамі касьцёле Найсьвяцейшай Тройцы ў мяст. [[Росіца (вёска)|Росіца]] (цяпер [[Дрысенскі раён]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]). З 1943 году зноў у Бальбінаве. Арыштаваны органамі МДБ 10 верасьня 1949 году. Абвінавачваўся ў «правядзеньні антысавецкай агітацыі». Асуджаны 8 красавіка 1950 году да 10 гадоў ППЛ. Этапаваны 4 чэрвеня 1950 году ў Мінэральны лягер МДБ Комі АССР. 5 студзеня 1956 году пераведзены ў Дубраўны лягер МДБ Мардоўскай АССР. Вызвалены 22 чэрвеня<ref>Паводле іншых зьвестак 24 чэрвеня</ref> 1956 году. Служыў у касьцёле ў мястэчку [[Рундак]] (Латвія). З 1959 году зноў у Бальбінаве, пазьней у касьцёле ў вёсцы [[Індра]] (Латвія). Памёр 18 кастрычніка 1971 году ў в. Бальбінава Краслаўскага раёну [[Латвійская ССР|Латвійскай ССР]]. == Глядзіце таксама == * [[Гайла (імя)]] == Заўвагі == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Календарыюм // Czasopis № 10/2006 [https://web.archive.org/web/20160305191303/http://kamunikat.fontel.net/pdf/czasopis/2006/2006-10.pdf] * [https://web.archive.org/web/20160305020234/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-i?id=19349 ГАЙЛЕВІЧ Язэп] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|1|0|РЛ1-3|РЛ1-3}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гайлевіч, Язэп}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 26 лютага]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]] [[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]] [[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Дзьвінскай дзяржаўнай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Прыхільнікі беларусізацыі каталіцкай царквы]] [[Катэгорыя:Латыскія каталіцкія сьвятары]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі 18 кастрычніка]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе]] [[Катэгорыя:Асобы Дзьвінску]] 9ppy85o11t76gq1rb0v42rauy0cxxuh 0 80909 2687154 2465720 2026-08-28T09:23:59Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687154 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Яскалды |Лацінка = Jaskałdy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Яскалдаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкі]] |Сельсавет = [[Пагранічны сельсавет|Пагранічны]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 32 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 231775, 231777 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 3 |Шырата сэкундаў = 35 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 30 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́скалды'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 112</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Сьвіслач (басэйн Нёману)|Сьвіслачы]]. Уваходзяць у склад [[Пагранічны сельсавет|Пагранічнага сельсавету]] [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Аскольд (імя)}} Аскольд (Askold<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>) або Яскольд<ref>Mośko E. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur. W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych // Język Polski. Nr. 3, 1966. S. 198.</ref> — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое цалкам адпавядае [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскаму]] імю Hoskoldr<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 42.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 38.</ref> і [[Стараскандынаўская мова|старажытнаму ісьляндзкаму]] імю Höskuldr<ref>Петрухин В. Я. Аскольд и Дир // Древняя Русь в средневековом мире: Энциклопедия / Институт всеобщей истории РАН; Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухин. — М., 2014. С. 44.</ref>, якія выводзяць ад hǫð 'бітва' і skyldr 'прывязаны, абавязаны'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007. </ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/H%C7%AB%C3%B0skuldr Hǫðskuldr], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Ascolt (Askold{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ascoldengim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascolt#v=snippet&q=Ascolt&f=false S. 149].</ref><ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Askold#v=snippet&q=Askold&f=false S. 20].</ref>, Aschhold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Afchhold#v=snippet&q=Afchhold&f=false S. 20].</ref>), дзе [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ascoldus (Jascoldus, Jazcoldus, Jaszczołt, Jeszczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 20, 106 і 48 чалавек у трох вёсках з назвай Яскулды і 115 чалавек у [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіцы]] Яскулдах<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 180.</ref> * 1999 год — 65 чалавек * 2010 год — 32 чалавекі == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Пагранічны сельсавет}} {{Бераставіцкі раён}} [[Катэгорыя:Пагранічны сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бераставіцкага раёну]] obh6zkchrh9w9jk65pvzeasexq7gqlq 2687155 2687154 2026-08-28T09:24:13Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687155 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Яскалды |Лацінка = Jaskałdy |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Яскалдаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкі]] |Сельсавет = [[Пагранічны сельсавет|Пагранічны]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 32 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 231775, 231777 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 3 |Шырата сэкундаў = 35 |Даўгата градусаў = 24 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 30 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́скалды'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 112</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Сьвіслач (басэйн Нёману)|Сьвіслачы]]. Уваходзяць у склад [[Пагранічны сельсавет|Пагранічнага сельсавету]] [[Бераставіцкі раён|Бераставіцкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Аскольд (імя)}} Аскольд (Askold<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>) або Яскольд<ref>Mośko E. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur. W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych // Język Polski. Nr. 3, 1966. S. 198.</ref> — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое цалкам адпавядае [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскаму]] імю Hoskoldr<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 42.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 38.</ref> і [[Стараскандынаўская мова|старажытнаму ісьляндзкаму]] імю Höskuldr<ref>Петрухин В. Я. Аскольд и Дир // Древняя Русь в средневековом мире: Энциклопедия / Институт всеобщей истории РАН; Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухин. — М., 2014. С. 44.</ref>, якія выводзяць ад hǫð 'бітва' і skyldr 'прывязаны, абавязаны'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007. </ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/H%C7%AB%C3%B0skuldr Hǫðskuldr], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Ascolt (Askold{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ascoldengim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascolt#v=snippet&q=Ascolt&f=false S. 149].</ref><ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Askold#v=snippet&q=Askold&f=false S. 20].</ref>, Aschhold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Afchhold#v=snippet&q=Afchhold&f=false S. 20].</ref>), дзе [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ascoldus (Jascoldus, Jazcoldus, Jaszczołt, Jeszczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 20, 106 і 48 чалавек у трох вёсках з назвай Яскулды і 115 чалавек у [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіцы]] Яскулдах<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 180.</ref> * 1999 год — 65 чалавек * 2010 год — 32 чалавекі == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Пагранічны сельсавет}} {{Бераставіцкі раён}} [[Катэгорыя:Пагранічны сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бераставіцкага раёну]] 3d7phh8g81rpnau70euqc0vcumohbkg 0 81757 2687135 2686335 2026-08-28T08:08:08Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Бібліяграфія 2687135 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьніца | Імя = Яўгенія Янішчыц | Лацінка = Jaŭhienija Janiščyc | Партрэт = Яўгенія Янішчыц.jpg | Памер = | Апісаньне = | Імя пры нараджэньні = Яўгенія Ёсіфаўна Янішчыц | Псэўданімы = Ластаўка Палесься | Род дзейнасьці = паэтка | Гады актыўнасьці = 1963—1988 | Напрамак = | Жанр = | Дэбют = | Палічка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/ }} '''Яўге́нія Ёсіфаўна Яні́шчыц''' (20 лістапада 1948, в. [[Рудка (Пінскі раён)|Рудка]], [[Пінскі раён]] — 25 лістапада 1988, [[Менск]]) — [[беларусы|беларуская]] паэтка. == Сям’я == Нарадзілася Яўгенія Янішчыц у сялянскай сям’і, бацька — бондар, цясьляр, маці — працаўніца калгасу. Сям’я жыла спачатку ў вёсцы Рудка, потым пабудавалі новы дом у вёсцы Велясьніца. Першы муж маці Марыі Андрэеўны, Ёзас Янішчыц, загінуў на вайне ў 1944 годзе, ад яго Яўгеніі засталося прозьвішча (аб гэтым яна пісала ў вершы «Памяці Ёзаса Янішчыца»). Другі муж маці, Ёсіф Сьцяпанавіч Патапчук — бацька Яўгеніі Янішчыц — памёр у 1975 годзе. Маці стала двойчы ўдавой і пакінула гэты сьвет у 2006 годзе<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Зьміцер Бартосік]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 жніўня 2012 | url = https://kamunikat.org/padarozhzhy-svabody-bartosik-zmitser-post-31377 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Якім быў апошні прыезд Яўгеніі Янішчыц на радзіму?» | фармат = | назва праекту = Падарожжы Свабоды | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Біяграфія == Дзяцінства будучай паэтэсы прайшло на вёсцы<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=5yJpg4GkDCg Да 70-годдзя з Дня нараджэньня паэткі Яўгеніі Янішчыц.]</ref>. Вучылася Яўгенія Янішчыц спачатку ў Мерчыцкай васьмігодцы, 9—10 клясы скончыла ў Парэцкай сярэдняй школе (Пінскі раён). У юнацкія гады пачала пісаць вершы. Самы першы твор прачытала на школьнай вечарыне, прысьвечанай [[Якуб Колас|Якубу Коласу]]. Вершы 17-гадовай дзяўчыны друкаваліся ў пінскай раённай газэце, у рэспубліканскіх газэтах і часопісах. У 1966, пасьля заканчэньня сярэдняй школы, Яўгенія Янішчыц паступіла на аддзяленьне беларускай мовы і літаратуры філялягічнага факультэту [[БДУ]]. Стала дыплямантам беларускага фэстывалю творчасьці моладзі (1970). Пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту (1971) пайшла працаваць загадчыцай бібліятэкі ў ЦК ЛКСМБ. У гэтым жа годзе выйшла замуж за беларускага паэта [[Сяргей Панізьнік|Сяргея Панізьніка]]. Праз пэўны час зьехала ў [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыну]], дзе муж служыў ваенным журналістам. Аднак хутка вярнулася на радзіму, да маці, і ў 1972 годзе нарадзіла сына Андрэя. Без дапамогі мужа гадавала сына, шлюб у студзені 1976 быў афіцыйна скасаваны. Бытавая і жыцьцёвая неўладкаванасьць працягвалася каля пяці гадоў. Паэтэса пісала ў адным зь лістоў да [[Міхаіл Забэйда-Суміцкі|Міхася Забэйды-Суміцкага]]: {{Цытата| Хаця б хутчэй далі кватэру ў Менску, ды пераехаць. Бо па натуры я вельмі мяккая, а ад таго, мабыць, лёгка ранімая. Кажуць, што для поўнага шчасьця паэт павінен быць неўладкаваным. Але калі гэтай неўладкаванасьці празь меру, то горш ня трэба… }} У 1976 Яўгенія Янішчыц уладкавалася працаваць літкансультантам у «Сельскую газэту». Атрыманая ў 1977 у [[Менск]]у на вуліцы Ўльянаўскай кватэра дазволіла канчаткова замацавацца ў сталіцы. У 1981 Я. Янішчыц удзельнічала ў працы XXXVI сэсіі Генэральнай Асамблеі [[ААН]]. У 1983 яна становіцца загадчыкам аддзелу паэзіі часопісу «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]». У 1988 атрымоўвае новую трохпакаёвую кватэру на вуліцы Старажоўскай, на Нямізе. Марудна Яўгенія Янішчыц папраўлялася пасьля аварыі ў [[Магілёў|Магілёве]] ў 1976, калі атрымала мноства пераломаў і была надоўга прыкаваная да бальнічнага ложка. Яна так і ня здолела перамагчы фізычны боль і пакуты, што, у сваю чаргу, паўплывала на дэпрэсіўныя настроі ў апошнія гады жыцьця. Па афіцыйнай вэрсіі, паэтэса трагічна загінула. == Творчасьць == У сьнежні 1962 году першыя вершы былі надрукаваныя ў пінскай раённай газэце «Палеская праўда»<ref name="eug_bio">[http://yaugeniya.ru/biyagrafiya-yaugenii-yanishchy Біяграфія Яўгеніі Янішчыц]</ref>. У 1964 годзе — у часопісе «Бярозка»<ref name="eug_bio2">[http://yaugeniya.ru/nezgasalnae-svyatlo-talentu Незгасальнае сьвятло таленту]</ref>. Аўтар зборнікаў лірыкі «Сьнежныя грамніцы» (1970), «Дзень вечаровы» (1974), «Ясельда» (1978), «На беразе пляча» (1980), «Пара любові і жалю» (1983), «Каліна зімы» (1987). Выйшаў зборнік выбраных твораў «У шуме жытняга сьвятла» (1988), у які вершы адбірала сама паэтэса. Ейнай паэзіі ўласьцівы роздум пра жыцьцё, бацькоўскі край, гераічнае мінулае і сучаснасьць, тэмы сяброўства, каханьня, мацярынства. З самага першага зборніка тэма роднага краю становіцца візыткай паэзіі Яўгеніі Янішчыц. Палесьсе, Велясьніца — вобразы «малой радзімы» праходзяць праз усю яе творчасьць. Ціхая беларуская вёска, навакольная прырода ўплывалі на абуджэньне таленту і фармаваньне сьветапогляду паэтэсы. Вёска зь яе ўстойлівымі традыцыямі і ладам жыцьця выклікала ўяўленьне аб трываласьці і надзейнасьці абжытага сьвету. Прырода паўстала казачнай краінай. У вершы «Прыедзь у край мой ціхі…» паэтэса запрашала пабачыць хараство і самабытнасьць палескіх краявідаў: {{Цытата| Прыедзь у край мой ціхі,<br> Тут продкаў галасы,<br> Тут белыя бусьліхі<br> І мудрыя лясы. }} 3 душэўнай пранікнёнасьцю і пачуцьцём павагі Я. Янішчыц намалявала паэтычныя партрэты землякоў, аднавяскоўцаў («Дзед Сымон», «Насьця», «Усьціньня», «Сава і Марыя», «Павел і Нікан», «Зінька», «У бабулі Паланеі», «Салдаткі» і інш.). Яна ўспрымала працавітых, сумленных палешукоў як амаль сьвятых, называла іх «апосталамі», «інтэлігентамі ад зямлі». Характэрнай рысай вершаў, прысьвечаных палескай прыродзе, было імкненьне перадаць хараство і таямнічасьць навакольнага сьвету. Я. Янішцыц глядзіць на сьвет вачыма рамантыка. У вершы «Чаму ніколі не баюся я…» паэтэса гаворыць пра сваю духоўную еднасьць з радзімай: {{Цытата| Ёсьць у мяне зялёная зямля,<br> Яна магутней слабасьці і сьмерці. }} Паэтэса ўспрымае сьвет у абуджэньні, росквіце, прыліве прыродных сіл. Яе «зялёная зямля» — гэта ня толькі «малая радзіма», гэта таксама эстэтычная рэальнасьць, пазбаўленая недахопаў і недасканаласьці, крыніца творчага натхненьня, гаючы эліксір душы. Любоў да радзімы ня толькі сузіральная, але і дзейсная, «з мазалямі на руках». У вершы «Не воблака, а проста аблачынка…» паэтэса думкай пераносіцца ў мінулае. У яе памяці ўсплывае вобраз вясёлай дзяўчынкі: {{Цытата| …яшчэ бяжыць дзяўчынка<br> Па кладцы той, якой даўно няма. }} 3 вышыні жыцьцёвага вопыту яна глядзіць на юнацкую бесклапотнасьць. Паблажліва, бяскрыўдна ўзіраецца ў сваё мінулае, дзе «лета» і «зіма» незаўважна перайшлі адно ў другое. Кладка, якая злучала два сьветы: сьветлага дзяцінства, багатага на выдумкі юнацтва і шматабяцальнай сталасьці, — стала памяцьцю. Верш насычаны сымбалічнымі вобразамі: воблака (увасабленьне сталасьці), аблачынкі (увасабленьне юнацтва), матылька (лёгкасьці і нязмушанасьці пазнаньня жыцьця), кладкі (злучэньне, сумяшчэньне ў лёсе двух сьветаў). Супрацьпастаўленьне (антыномія) вёскі і гораду ў вершы «Помню, помню праз гады…» не выказваецца адкрыта, а выяўляецца ў падтэксьце тужлівых роздумаў. Горад уражвае, хвалюе, зьдзіўляе, але не выклікае таго захапленьня і паэзіі, якую нараджае вёска. Разлад узьнікае з-за немагчымасьці пераходу з «вясковага» ўзроўню існаваньня душы на іншы. Лірычнай гераіні цяжка знаходзіцца ў гэтым памежным становішчы, на раздарожжы паміж горадам і вёскай. І як толькі ўзьнікаюць жыцьцёвыя праблемы, яна шукае апірышча ў знаёмым, родным, ратуецца думкай пра свой вясковы сьвет. У вершы гучаць фальклёрныя матывы: тэкст мае песенную мэлядычную структуру, па рытмічнай арганізацыі нагадвае сумныя народныя песьні. Паэтэса ўжывае звароты і прыдаткі з ацэнкава-мэтафарычным значэньнем (золатца, сябра-сокала, сьцежкі-птушкі), характэрныя для фальклёру. Лірычная гераіня Я. Янішчыц так сказала пра сябе: «Я — поле, я сьціхлая ў горадзе вёска…» («Наконт гарадзкога мысьленьня»). Паэтэса чуйна рэагавала на зьмены, што адбываюцца на вёсцы, у традыцыйным укладзе жыцьця, хвалявалася за будучыню роднай зямлі. У сваім сэрцы яна імкнулася зьяднаць, прымірыць два сьветы — вясковы і гарадзкі («Я вас люблю»). Паэтычны сьвет Я. Янішчыц напоўнены пачуцьцём любові: да маці, радзімы, жыцьця, кветак, саду, сонца, аблокаў… У вершы «Ты пакліч мяне. Пазаві…» паэтэса гаворыць: {{Цытата| Пачынаецца ўсё зь любві,<br> А інакш і жыць немагчыма. }} Матыў болю праходзіць праз увесь верш «Ля ложка хворай маці». Сэрца дачкі перапоўнена хваляваньнем. З чуласьцю і пяшчотай яна зьвяртаецца да самага дарагога ў жыцьці чалавека: «Так ніколі твая не балела мне доля». Радасьць і смутак суіснуюць побач у вершы «Любоў мая…». «Песьня і маркота» адухаўляюцца любоўю, а з пачуцьця любові пачынаецца песьня, як аснова жыцьця і сьвету. Паэзію Я. Янішчыц адрозьніваюць мэлядычная танальнасьць выказанага слова, у патасны ўзьлёт эмоцыі, драматызм пачуцьця. Лірыка каханьня кранае глыбінёй перажываньняў. У інтымнай лірыцы паэтэса гаворыць мовай шчырай, даверлівай споведзі (верш «Разлука ўпала на траву…»). У жаночым сэрцы боль і туга па страчаным каханьні, «Мой боль — на вышыні сьвятла…» — гучыць прызнаньне ў вершы «А як хацелася цяпла…». Лірычная гераіня кахае і пакутуе, а, пакутуючы, усе роўна жыве дзеля каханьня і любові. Лірычны струмень вызначальны ў зборніках паэзіі, дзе адлюстраваўся сьвет пачуцьцяў чулай і ранімай душы. Чалавек, людзі, прырода, паводле паэтычнай філязофіі Я. Янішчыц, — галоўная і найвышэйшая каштоўнасьць на зямлі. «Жывіце і любіце, // Свой беражыце дом», — такі духоўны запавет пакінула паэтэса. Я. Янішчыц стварыла некалькі паэмаў. Справы вясковых працаўнікоў у паэме «Ягадны Хутар» (1980), якая вызначаецца спалучэньнем верша і вершаванай прозы. У «Зорнай паэме» спалучаюцца лірычныя і публіцыстычныя інтанацыі. Аўтар літаратурна-крытычных артыкулаў, рэцэнзій і інш. Перакладала на беларускую мову з расейскай і ўкраінскай. Асобныя вершы Я. Янішчыц пакладзеныя на музыку. У 2000 пабачыла сьвет кніга «Выбранае» (укладаньне Алы Канапелькі і Валянціны Коўтун), дзе былі ўпершыню апублікаваныя паэма «Галалёд» і апавяданьні Яўгеніі Янішчыц. == Прэміі і ўзнагароды == Ляўрэат прэміі Ленінскага камсамолу БССР (1978) за кнігу лірыкі «Дзень вечаровы», Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1986) за кнігу лірыкі «Пара любові і жалю». == Літаратурная спадчына == Творы Яўгеніі Янішчыц перакладаліся на ангельскую (1976), баўгарскую (1975; 2000; 2005), башкірскую, вугорскую (1984), гішпанскую (1983), грузінскую (1978), італьянскую (2020), казаскую (1971), латыскую (1967), летувіскую (1972; 2008), малдаўскую (1975), мальтыйскую, нямецкую (1983)<ref>{{Кніга|аўтар = Ferdinand Neureiter |частка = |загаловак = Weißrussische Anthologie. Ein Lesebuch zur weißrussischen Literatur |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Мюнхэн|München]]|выдавецтва = Verlag Otto Sagner |год = 1983 |том = |старонкі = 228, 229 |старонак = 230 |сэрыя =Slavistiche Beiträge |isbn =3-87690-252-5 |наклад = }}{{Ref-de}}</ref>, польскую (1970, 1997; 2013), расейкую (1966), сэрбскую (2012), украінскую (1968), францускую (2017), чуваскую (1985), чэскую (1985) й іншыя мовы. Яны ўключаліся ў калектыўныя зборнікі і друкаваліся ў пэрыядычных выданьнях краін. У 1985 годзе выйшла кніга паэзія Яўгеніі Янішчыц «Спроси у чебреца» на рускай мове ў перакладзе Рымы Казаковай; у 1998 годзе – кніга «Твоето присъствие» на баўгарскай мове (укладальнік Христо Попов); ў 2025 выйшла «Анталёгія паэзіі Яўгеніі Янішчыц» на гішпанскай мове Франсіска Руіс Сарыяна. Кампазытары Р. Давыдаў, Ігар Комар, [[Юры Семяняка]], М. Юрко, Зьміцер Яўтуховіч напісалі музыку на словы яе вершаў<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Даты, падзеі, людзі|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=20 лістапада 2013|нумар=218 (27583)|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/11/1384918452_8.pdf 8]|issn=1990-763x}}</ref>. == Ацэнкі == Паэтычная спадчына Яўгеніі Янішчыц — адна з самых яскравых і таленавітых старонак беларускай літаратуры другой паловы XX стагодзьдзя<ref>С. Калядка (2009)</ref>. У рэцэнзіі на яе першую кнігу [[Рыгор Бярозкін]] пісаў: {{Цытата| Першая кніга — кніжка ясная, сьвежая, росная, быццам тая раніца, зь якое яна, Жэня Янішчыц, і выбегла (іменна выбегла) у літаратуру. }} Паводле выказваньня [[Васіль Жуковіч|Васіля Жуковіча]], у літаратуру прыйшла «асоба зь імем Беларусі», якая прысьвяціла сваёй зямлі натхнёныя вершы-оды. Па словах [[Васіль Быкаў|Васіля Быкава]], {{Цытата| Жэня была самая таленавітая з усіх самых таленавітых паэтэс Беларусі, самая цнатлівая і дасканалая. Гэта вялікае няшчасьце, што яна так рана пайшла з жыцьця. Але ў тым і нейкае наканаваньне — даўно і ня намі сказана, што Бог бярэ да сябе найлепшых. Але шкада — месца Жэні ў нашай паэзіі засталося пустое, мабыць, яго доўга ня будзе каму заняць. Бо гэта — дужа годнае месца. }} == Ушанаваньне памяці == * Школе ў вёсцы [[Парэчча (Берасьцейская вобласьць)|Парэчча]] прысвоена імя беларускай паэткі Яўгеніі Янішчыц. == Аўдыё == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = [[Міхась Скобла]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 28 чэрвеня 2016| url = https://kamunikat.org/volnaya-studyya-skobla-mikhas-post-44228 | копія = | дата копіі = | загаловак = Тацьцяна Беланогая: Калі жанчына бʼе словам, то трапляе ў самую сарцавіну | фармат = | назва праекту = Вольная студыя | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = 28 песьняў на вершы Яўгеніі Янішчыц склалі новы альбом Тацьцяны Беланогай «Матылёк»}} {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=14NhmHZEnMs Яўгенія Янішчыц. Дзень вечаровы (зборнік вершаў). Выканаўца — Васіль Белацаркоўскі (аудыё)] {{слупок-канец}} == Відэа == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.youtube.com/watch?v=l3NZI9CXsE4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Яўгенія Янішчыц чытае свой верш «Добры вечар, землякі!»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Book in Belarus | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 лютага 2019| url = https://www.youtube.com/watch?v=N-bDpcRcSaA | копія = | дата копіі = | загаловак = «Непрыручаная птушка». Творчы лёс Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = Беларускія Пісьменнікі | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Дакументальны фiльм}} {{слупок-2}} * [https://www.youtube.com/watch?v=-4zRvfca4QM Пра Яўгенію Янішчыц.] [[Ніна Мацяш]] (1993). * {{Спасылка | аўтар = Андрэй Хадановіч | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 красавіка 2023| url = https://www.youtube.com/watch?v=wUlbfwwZKcM | копія = | дата копіі = | загаловак = Таямніца самагубства, каханне і містыка, свабода і савецкая Беларусь: паэтычны лёс Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = Хадановіч | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} === Перыёдыка === * {{Артыкул| аўтар = Жэня Янішчыц. | загаловак = Паэтычная паверка. Вершы. | спасылка = https://kamunikat.org/litaratura-i-mastatstva-organ-ministerstva-kultury-i-prawlennya-sayuza-pismennikaw-bssr-28-2490-1970 | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва |ЛіМ]] | тып =газэта | год = 1970, 10 красавіка | том = | нумар = 28 (2490)| старонкі = 9 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц.| загаловак = Агеньчык на кручах. Вершы. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1979-05.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = часопіс | год = 2 лютага 1979 | том = | нумар = 5 (2948) | старонкі = 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак =Ялта—1917. (У вянок Максіму Багдановічу) | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1981 | том = | нумар = 12 (632) | старонкі = 7 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1982 | том = | нумар = 1 (633) | старонкі = 114—118 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1983 | том = | нумар = 3 (647) | старонкі = 83—85 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Новыя Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 3 (659) | старонкі = 121—126 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Вершы. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 4 (660) | старонкі = 190 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = Жывому паклонімся паэту. (Да 170-годдзя з дня нараджэньня Тараса Шаўчэнкі) | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1984 | том = | нумар = 4 (660) | старонкі = 190—191 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = З кнігі лірыкі «Каліна зімы». | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1985 | том = | нумар = 3 (671) | старонкі = 3—8 }} * {{Артыкул| аўтар = Яўгенія Янішчыц. | загаловак = «Стол мой пісьмовы ўзрос да пагорка». Уступнае слова Валянціны Коўтун. | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1993 | том = | нумар = 5 (769) | старонкі = 139—149 }} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяннікава]]. | загаловак = «Я пісала табе пісьмо…» ''Я пісала табе пісьмо: Першы ліст вырваў вецер, Другі ліст заліла чарніламі, Трэці ліст застаўся чыстым. Я. Янішчыц. З неапублікааванага.'' | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2007, сьнежань| том = | нумар = 12 (938)| старонкі = 166—177 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Панізьнік]].| загаловак = «Палесся мілае дзіця». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Holas_Radzimy.pdf.zip/1998-048.pdf | мова = | выданьне =[[Голас Радзімы]] | тып =часопіс | год = 3 сьнежня 1998 | том = | нумар = 48 (2606)| старонкі = 7 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Зборнікі паэзіі === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Снежныя грамніцы |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар [[Генадзь Бураўкін]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1970 |том = |старонкі = |старонак = 61 |сэрыя = Першая кніга паэта|isbn = |наклад = 2300}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Дзень вечаровы: лірыка. (Зьмест. Цыклы: Абнадзееныя дні; Адрасы прызнаньня) |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Dzien_viecarovy.html |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974|том = |старонкі = |старонак = 78 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяннікава]]. | загаловак = Абнадзеяныя дні. ''Ды ўжо прашу ў дня, Што наступае, Ахоўнага і яснага крыла… Я. Янішчыц.'' | спасылка = https://kamunikat.org/maladosts-03-688-2011 |адказны = | мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосць]] | тып = часопіс | год = 2011| том = | нумар = 3 (688)| старонкі = 133—136 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Ясельда: лірыка |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1978 |том = |старонкі = |старонак = 126|сэрыя = |isbn = |наклад = 4000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = На беразе пляча: лірыка|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Na_bierazie_placa.html |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1980 |том = |старонкі = |старонак = 96 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Пара любові і жалю: кніга лірыкі |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Para_lubovi_i_zalu_scan.html |адказны = мастак [[Мікола Селяшчук]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1983 |том = |старонкі = |старонак = 223 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак =Каліна зімы: кніга лірыкі |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Kalina_zimy_kniha_liryki.html |адказны = мастак [[Станіслаў Кузьмар]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1987 |том = |старонкі = |старонак = 206 |сэрыя = |isbn = |наклад = 6000}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = У шуме жытняга святла: вершы, паэмы. (Зьмест. Вершы з кніг: Снежныя грамніцы; Ясельда; На беразе Пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы; паэмы: Ягадны Хутар; Акно ў дождж)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1988 |том = |старонкі = |старонак = 414 |сэрыя = |isbn = 5-340-00138-5|наклад = 6800}} === Выбраннае === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае. (Зьмест. З кніг: Снежныя грамніцы; Дзень вечаровы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы)|арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова Марыя Ігнатаўна Панковай, мастак Марыя Эдуардаўна Трухановіч |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Вышэйшая школа (выдавецтва)|Вышэйшая школа]] |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = 270 |сэрыя = Школьная бібліятэка |isbn = 985-06-0404-2|наклад = 21735}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае. (Зьмест. Цыклы вершаў: Краю блаславёнага дачка…; Паўстану я…; Як светлай памяці зарок…; Пад белымі крыламі цёпла зямлі…; Мы выплакалі столькі шчырых слёз…; Кахання сад…; Такой прысні, як яблыневы сад …; паэмы: Ягадны Хутар; Ясельда; Прызнанне вачамі; Зорная паэма; Галалёд; Апавяданні)|арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне: [[Ала Канапелька]], [[Валянціна Коўтун]]; прадмова [[Дзьмітры Бугаёў|Дзьмітрыя Бугаёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2000 |том = |старонкі = |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 985-02-0426-5|наклад = 2250}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Пачынаецца ўсе з любві… Вершы, паэмы |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Jauhienija_Janiscyc/Pacynajecca_usio_z_lubvi_viersy,_paemy_scan.html |адказны = укладаньне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]]; рэдакцыйная рада: [[Алесь Бадак]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2008 |том = |старонкі = |старонак = 334|сэрыя = Беларуская паэзія XX стагоддзя|isbn = 978-985-02-0986-3|наклад = 3000}} ** {{Артыкул| аўтар = ЛеГал.| загаловак = Кулуары. Яўгенія Янішчыц. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2008-11.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 14 сакавіка 2008 | том = | нумар = 11 (4454) | старонкі = 16 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Выбранае: вершы, паэмы. (Зьмест. Паэмы: Ягадны хутар; Акно ў дождж; Зорная паэма; цыклы: Снежныя грамніцы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю; Каліна зімы) |арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова [[Алесь Бельскі|Аляксандра Бельскага]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = 246 |сэрыя = Школьная бібліятэка|isbn = 978-985-02-1074-6 |наклад = 15019}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Кахання сад і ластаўка вясны |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладаньне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]]; мастак [[Мікола Казакевіч]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2018|том = |старонкі = |старонак = 109 |сэрыя = 100 вершаў |isbn = 978-985-02-1826-1|наклад =500 }} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Непрыручаная птушка: вершы (Зьмест. Цыклы: з кнігі «Снежныя грамніцы» (1970); з кнігі "Ясельда» (1978); з кнігі «На беразе пляча» (1980); з кнігі «Пара любові і жалю» (1983); з кнігі «Каліна зімы» (1987)) |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнік [[Алесь Бадак]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2023 |том = |старонкі = |старонак = 143 |сэрыя = Новая бібліятэка беларускай паэзіі |isbn = 978-985-02-2156-8 |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Непрыручаная птушка: вершы (Зьмест. Цыклы: з кнігі «Снежныя грамніцы» (1970); з кнігі "Ясельда» (1978); з кнігі «На беразе пляча» (1980); з кнігі «Пара любові і жалю» (1983); з кнігі «Каліна зімы» (1987)) |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнік [[Алесь Бадак]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2024 |том = |старонкі = |старонак = 143 |сэрыя = Новая бібліятэка беларускай паэзіі |isbn = 978-985-02-2249-7 |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Я вас люблю! Вершы. |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладанне [[Віктар Шніп|Віктара Шніпа]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 2025 |том = |старонкі = 89, 6 |старонак = |сэрыя = Бібліятэка паэзіі|isbn = 978-985-01-1996-4 |наклад = 800 }} === Збор твораў === * {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі: у 4 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2016—2019|том = |старонкі = |старонак = 300|сэрыя = |isbn = 978-985-08-2032-7|наклад = }}<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/archivy/kultura/prezentatsyya-vydannya-yaugeniya-yanishchy/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Прэзентацыя выдання «Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі»| фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = [[Сьвятлана Калядка|Калядка С.У.]] | загаловак = Збор твораў Максіма Танка ў 13 тамах і чатырохтомнае выданне «Яўгеніі Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі». З гісторыі падрыхтоўкі | спасылка = https://elib.bspu.by/bitstream/doc/37985/1/%d0%97%d0%b1%d0%be%d1%80_%d1%82%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b0%d1%9e.pdf | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Сучасная беларуская тэксталогія — актуальныя праблемы і перспектывы развіцця:| тып = матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|БДПУ]] Права і эканоміка | год = 2016 | том = | старонкі = 1—5| isbn = | issn = 2518-7902| архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = «Адзіны на зямлі». Пра перапіску Яўгеніі Янішчыц і Сяргея Панізніка. | спасылка = https://kamunikat.org/novy-chas-20-679-2020 | мова = | выданьне =[[Новы час (газэта)|Новы час]], (Літаратурная Беларусь) | тып = газэта | год = 2020, 30 траўня | том = | нумар = 20 (679); (№ 5 (165)) || старонкі = 11 (17) | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Першы том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2016|том = 1 (Змест: Жыццё маё ― загадкавы палёт…: з біяграфіі Я. Янішчыц; зборнікі вершаў: Снежныя грамніцы; Дзень вечаровы; Ясельда; На беразе пляча; Пара любові і жалю)|старонкі = |старонак = 600 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2033-4|наклад = 500}} ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Другі том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2017 |том = 2 (Змест: зборнік вершаў «Каліна зімы»; паэмы: Завеі снежаньскай пялёсткі; Ясельда; Ягадны Хутар; Акно ў дождж; Зорная паэма; Галалёд; апавяданні і замалёўкі: На памяць; Гарбуз; З адзінаццатага года; Нерв; Паляўнічы сезон; Трое сутак надзеі; Адно толькі ліха, што вароны каркаюць; Усё і пачалося з крэслаў; Антаніна? Не-э, Антон Сцяпанавіч; Бомбачка і інш.; Навуковыя каментарыі; Дадаткі: Творы, прысвечаныя Я. Янішчыц; Успаміны аднакурснікаў, калег па працы, пісьменнікаў (34 аўтары)|старонкі = |старонак = 600 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2219-2|наклад = 500}} ** {{Кніга|аўтар = Яўгенія Янішчыц. |частка = |загаловак = Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі. Трэці том |арыгінал = |спасылка = |адказны = укладальнікі: [[Сьвятлана Калядка|С. У. Калядка]], [[Тамара Аўсяньнікава|Т. П. Аўсяннікава]]; рэдактар тома [[Лія Кісялёва|Л. Г. Кісялёва]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2019|том = 3 (Зьмест: «Раўнівы крытык, не капайся ў долі…» — [[Сьвятлана Калядка]]; Вершы і песьні(1963—1988) . Эпіграмы. Чарнавыя накіды. Кароткія выказваньні. Двухрадкоўі; Творы, якія публікаваліся; Творы з архіваў, музэя; Вучнёўскія і недапрацаваныя творы; Навуковыя камэнтары. У дадатку: Успаміны; Зьмест запланаваных паэтычных зборнікаў, якія не апублікаваны пры жыцьці паэтэсы |старонкі = |старонак = 816 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-2436-3|наклад = 500}}<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/archivy/kultura/vyjshau-tretsi-tom-vydannya-yaugeniya-yani/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Выйшаў трэці том выдання «Яўгенія Янішчыц: творы, жыццяпіс, каментарыі» | фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> === Пераклады на іншыя мовы === ;на расейскую мову * {{Кніга|аўтар = Евгения Янищиц. |частка = |загаловак = Спроси у чебреца|арыгінал = |спасылка = |адказны = перевела с белорусского Римма Казакова |выданьне = |месца =[[Масква|Москва]]|выдавецтва = Советский писатель |год = 1985 |том = |старонкі = |старонак = 86 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}} ;на баўгарскую мову * {{Кніга|аўтар = Явгения Янишчиц. |частка = |загаловак = Твоето присъствие: книга се посвещава на 50-год от рождението на Явгения Янишчиц |арыгінал = |спасылка = |адказны = стиховете прев. oт бел. Н. Вълчев и др.; послеслов Р. Евтимова; съставител Христо Попов; художник В. Пауно |выданьне = |месца =[[Сафія|София]]|выдавецтва = Панорама |год = 1998 |том = |старонкі = |старонак = 87+9 |сэрыя = |isbn = 954-9655-03-2 |наклад = }} ;на гішпанскую мову * {{Кніга|аўтар = Yauheniya Yaníshchyts. |частка = |загаловак = Un ave indómita. Antología poética |арыгінал = |спасылка = https://www.visor-libros.com/products/un-ave-indomita|адказны = Traducción de Francisco Ruiz Soriano |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Visor Libros |год = 2025 |том = |старонкі = |старонак = 216 |сэрыя = Colección Visor de Poesía, n.° 1283|isbn = 979-13-87745-83-7|наклад = }} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = «Паэзія, — яна не знае тлену…». Новыя выданні вершаў Яўгеніі Янішчыц. | спасылка = https://crbpinsk.brest.by/wp-content/uploads/2026/02/a-syannikava-t.-paeziya-yana-ne-znae-tlenu-tamar-a-syannikavafota-daslany-a-taram-litaratura-i-mastactva.-2026.-16-studzenya-2.-s.-10-fot.pdf| мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 16 студзеня 2026| том = | нумар = | старонкі = 10 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ** {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Напярэдадні 2026 года ў Іспаніі і Беларусі выйшлі новыя выданні Яўгеніі Янішчыц. | спасылка = https://zarya.by/news/kultura/napyaredadni-2026-goda-%D1%9E-ispanii-i-belarusi-vyjshli-novyya-vydanni-ya%D1%9Egenii-yanishchycz/ | мова = | выданьне = Заря | тып = газэта | год = 9 лютага 2026| том = | нумар = | старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} ;на эстонскую мову * {{Артыкул| аўтар = Javgenia Janištšõts.| загаловак = Nii lõkatab sõnadele… (Так заканчваецца словамі…{{Ref-be}}). Vaikus. Täiskuu valgus akna taga… (Цішыня. Сьвятло поўнага месяца за вакном{{Ref-be}}). Tõlkinud Helvi Jürisson. | спасылка = https://dea.digar.ee/?a=is&oid=sirpjavasar19860530&type=staticpdf&e=-------et-25--1--txt-txIN%7ctxTI%7ctxAU%7ctxTA-Baradulin------------ | мова = et | выданьне = Sirp ja Vasar | тып = ajaleht | год = 30 mai 1986 | том = | нумар = |22 (2182) | старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Да 75-годдзя Яўгеніі Янішчыц. «Не разгубіць святла і веры…». Радавод сям’і Янішчыц. Тлумачальная запіска да радаводаў Яўгеніі Янішчыц| спасылка = https://www.mastlit.by/gallery/maladost-11-2023-frag.pdf| мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2023 | том = | нумар = 11 | старонкі = 68—83 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]]. |частка = |загаловак = Дзве постаці: Ніл Гілевіч, Яўгенія Янішчыц |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/dzve-postatsi-awsyannikava-tamara |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Віктар Хурсік]] |год = 2021|том = |старонкі = |старонак = 238 |сэрыя = |isbn = 978-985-7219-26-1|наклад = }} * {{Кніга|аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]]. |частка = |загаловак = Метрыка-рытмічныя асаблівасці паэзіі Яўгеніі Янішчыц |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Магілёў]] |выдавецтва = |год = 2024|том = |старонкі = |старонак = 60 |сэрыя = |isbn = |наклад = 5}} * {{Артыкул| аўтар = [[Тамара Аўсяньнікава]].| загаловак = Сустрэча на Паркавай магістралі. | спасылка = https://mastlit.by/gallery/maladost_2024_11_frag.pdf| мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]] | тып = часопіс | год = 2024 | том = | нумар = 11| старонкі = 99—101 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Рыгор Барадулін]].|частка = |загаловак = Аратай, які пасвіць аблокі. Сяброўскае слова, эсэ і некананіэаваныя ўспаміны (Так заплачу, нібы запяю…) |арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/aratay-yaki-pasvits-abloki-baradulin-rygor |адказны = Рэдактар Н. А. Давыдзенка. Мастак М. Р. Казлоў |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1995 |том = |старонкі = 102—105 |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 5-340-0139-1 |наклад = 2200}} * {{Артыкул| аўтар = Бугаеў, Дзьмітры. | загаловак = Арганічнасьць таленту. (Яўгенія Янішчыц. «Пара любові і жалю»). | спасылка = | мова = | выданьне = [[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып = часопіс | год = 1985 | том = | нумар = 2 | старонкі = 209—215 }} * Бугаёў, Дзьмітры. Усхваляванае слова паэтэсы // Бугаёў Дз. Талент і праца. Мн., 1979. * Гарэлік Л. Янішчыц Яўгенія // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. І. — Мн.: БелЭн, 2004. ISBN 985-11-0295-4 * {{Кніга|аўтар = [[Сьвятлана Калядка]].|частка = |загаловак = Непрыручаная птушка Палесся: творчая iндывiдульнасць Яўгенii Янiшчыц |арыгінал = |спасылка = |адказны = навуковы рэдактар [[Уладзімер Гніламёдаў]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2007 |том = |старонкі = |старонак = 216 |сэрыя = |isbn = 978-985-08-0847-9 |наклад = 300}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар =[[Сьвятлана Калядка|Калядка С. У.]] |частка = |загаловак = Паэзiя Яўгенii Янiшчыц: станаўленне творчай iндывiдуальнасцi. Аўтареферат дысертацыі на атрыманне вучонай ступені кандыдата фiлалагічных навук |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Інстытут літаратуры|Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі]] |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = 20 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Сьвятлана Калядка|Калядка С. У.]] | загаловак = Беларуская літаратура: дапаможнік для вучняў 11-га класа агульнаадукацыйных устаноў з беларускай і рускай мовамі навучання| спасылка = | мова = | аўтар выданьня = пад рэдакцыяй: [[Аляксандар Іванавіч Бельскі|А. І. Бельскага]], [[Міхась Тычына|М. А. Тычыны]] | выданьне = | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Адукацыя і выхаваньне]] | год = 2009 | том = | старонкі = 141—150 | isbn = 978-985-471-320-5| issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Арнольд Макмілін]]. |частка = |загаловак = Пісьменства ў халодным клімаце. Беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Беласток|Białystok]]|выдавецтва = Orthdruk |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 910 |сэрыя = |isbn = 978-83-89396-55-6|наклад = }} * Семашкевіч Р. Выпрабаванне любоўю // Семашкевіч Р. Выпрабаванне любоўю. Мн., 1982. * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Янішчыц Яўгенія. | арыгінал = | спасылка = https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_6.djvu_493 | мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі [[Любоў Гарэлік|Гарэлік Л. М.]]; бібліяграфія [[Валянціна Грышкевіч|Грышкевіч В. М.]] | аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі| год =1995 | выпуск = | том =6, Талалай—Яфімаў | нумар = | старонкі = 492—497| isbn =5-85700-061-0 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар = [[Маргарыта Яфімава]].| загаловак =Будзе вечна блізкім рэхам звінець твой голас малады! (Яўгенія Янішчыц). | спасылка = | мова = | выданьне =[[Бібліятэка прапануе (часопіс)|Бібліятэка прапануе]] | тып =часопіс | год = 2003| том = | нумар =6 | старонкі =14—17 }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://bis.nlb.by/ru/documents/129808| копія = | дата копіі = | загаловак = Янішчыц Яўгенія Іосіфаўна| фармат = | назва праекту = [[Беларусь у асобах і падзеях]] | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар =[[Васіль Дранько-Майсюк|Васіль Дэ Эм]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 лістапад 2018 | url = https://www.svaboda.org/a/29607210.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Яўгенія Янішчыц, паэтка, якая багоміла роднае Палесьсе і палохала беларусаў «страшным» горадам Нью-Ёркам | фармат = | назва праекту = 20 нечаканых фактаў | выдавец =[[Радыё Свабода]]. | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Аўтар ідэі, сцэнар: Алесь Кіркевіч. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = Вядучая: Наста Суханосік. | дата публікацыі = 10 чэрвеня 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=WXtAFvUBYjI| копія = | дата копіі = | загаловак = Загадкавая гібель паэткі: дэпрэсія ці пераслед? Яўгенія Янішчыц | фармат = | назва праекту = Смаленьне вепрука | выдавец = [[Будзьма беларусамі!]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-2}} * [http://yaugeniya.ru/ Сайт, прысьвечаны Яўгеніі Янішчыц] (біяграфія, вершы, аналіз) * [https://www.youtube.com/watch?v=HB9WM9e6CFk СВЯТЛО ДАЛЁКАЙ ЗОРКІ. Паэтэса Яўгенія Янішчыц.] Аўтарская праграма Аляксандра Дамарацкага. [[Беларусь 3]]. * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 лістапада 2023 | url = https://racyja.com/by/kultura/35-hadou-tamu-trahicna-abarvalasja-zycce-vybitnaj-belaruskaj-paetesy-jauhenii-janiscyc/ | копія = | дата копіі = | загаловак = 35 гадоў таму трагічна абарвалася жыццё выбітнай беларускай паэтэсы Яўгеніі Янішчыц | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускае Радыё Рацыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * [https://nashaniva.com/21200 На БТ зьнялі фільм пра Янішчыц], ''[[Наша Ніва]]''. 31 кастрычніка 2008 году. {{слупок-канец}} {{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Янішчыц, Яўгенія Ёсіфаўна}} [[Катэгорыя:Літаратары-самагубцы]] [[Катэгорыя:Беларускія паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары „Сельскай газэты“]] [[Катэгорыя:Савецкія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы]] [[Катэгорыя:Савецкія перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з расейскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Ленінскага камсамолу БССР]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты-песеньнікі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] 1yrv2fv4u6ftttaifuuyc2abqlezy3g 0 86026 2687043 2503527 2026-08-27T14:12:17Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Імя */ 2687043 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч | Імя = Шадзібор Валімонтавіч | Лацінка = Šadzibor Valimontavič | Поўнае імя = | Арыгінальнае імя = | Жанчына = | Партрэт = | Шырыня партрэту = | Подпіс партрэту = | Герб = POL COA Zadora.svg | Шырыня гербу = | Подпіс гербу = Герб «[[Задора]]» | Пасады = | Пачатак пэрыяду = | Заканчэньне пэрыяду = | Папярэднік = | Наступнік = | Імя пры нараджэньні = | Нарадзіўся = | Месца нараджэньня = | Памёр = па [[1431]] | Месца сьмерці = | Род = | Бацька = [[Валімонт Бушкавіч]] | Маці = | Жонка = | Дзеці = | Рэгаліі = | Колер = | Колер загалоўку = }} '''Шадзібор Валімонтавіч''' (? — па 1431) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[кашталян]] [[Коўна|ковенскі]] (1418). Быў [[Вількамірскае староства|старостам вількамірскім]] (1424—1425). == Імя == {{Асноўны артыкул|Шадзібор|Валімонт}} [[Файл:Dzwon szedybora 0211.jpg|значак|Звон Шадзібора]] [[Шат|Шад або Шат]] (Schad, Schat) і [[Бар (імя)|Бара]] (Baro) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 80.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шацейка]], [[Шаціла]]; германскія імёны Scazciho, Scazelo) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, аснова -сад- (-сат-) (імёны ліцьвінаў [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]; германскія імёны Saduinus, Wisad) — ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>, а аснова [[Бар|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Такім парадкам, імя Шадзібор азначае «абарона нараджэньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mattis S[czedibor] houptmann zcu Cawen'' (''Mattis Schedibor''<ref name="Piatrauskas-2014-315">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 315.</ref>; 27 чэрвеня 1418 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&dq=ritter+Schelibor&q=Schedibor#v=snippet&q=Schedibor&f=false S. 413].</ref>; ''den strengen ritter Schelibor unsern hauptman czu Wilkomirie'' (8 траўня 1424 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA643&dq=ritter+Schelibor&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi4wL2Rhfr9AhUF66QKHQjZBXgQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=ritter%20Schelibor&f=false S. 643].</ref>; ''Schedibor houptman czu Wilkomiria'' (15 кастрычніка 1425 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&pg=PA709&dq=Schedibor+houptman+czu+Wilkomiria&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjT8sXdhvr9AhXHs6QKHcQrBnEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Schedibor%20houptman%20czu%20Wilkomiria&f=false S. 709].</ref>; ''Schedibori Wolimunthowycz'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wolimunthowycz#v=snippet&q=Wolimunthowycz&f=false С. 135].</ref>; ''Schedibor Wolnuntowicz'' (''Schedibor Wolumontowicz''<ref name="Piatrauskas-2014-315"/>; [[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Schedibor#v=snippet&q=Schedibor&f=false С. 191].</ref>; ''Schedibor'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''her Schedebar'' (кастрычнік — лістапад 1432 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 304.</ref>; ''Schedebar hoptman von Kaywen'' (4 лістапада 1432 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 47, 55.</ref>; ''Seddebor'' (7 лістапада 1432 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Seddebor#v=snippet&q=Seddebor&f=false S. 373].</ref>. == Біяграфія == Зь [[Ліцьвіны|літоўскага]] баярскага роду, сын [[Валімонт Бушкавіч|Валімонта Бушкавіча]]. Меў братоў [[Румбольд Валімонтавіч|Румбольда]], [[Кезгайла Валімонтавіч|Кезгайлу]], [[Яўнут Валімонтавіч|Яўнута]], [[Гудзігерд Валімонтавіч|Гудзігерда]] і [[Судзівой Валімонтавіч|Судзівоя]]. Упамінаецца з 1418 году. Як прыхільнік [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]] ў 1432 годзе трапіў у вязьніцу да [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]]. == Мова і культура == {{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}} Да актаў [[Чартарыйскае замірэньне|Чартарыйскага замірэньня]] (1431 год) і [[Гарадзенская унія|Гарадзенскай уніі]] (1432 год) прывесіў пячаці з гербам «[[Задора]]» і рускімі надпісамі<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. С. 136.</ref><ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 78.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 189.</ref>: {{пачатак цытаты}}ПЕЧАТЬ ШЕДИБОРОВА ВОЛИМОНТОВИЧА{{канец цытаты}} {{пачатак цытаты}}ПЕЧАТЬ ШЕДИБОРОВА{{канец цытаты}} У [[Віленскі музэй старажытнасьцяў|Віленскім музэі старажытнасьцяў]], стваральнікам якога быў граф [[Яўстах Тышкевіч]], экспанаваўся царкоўны звон з надпісам на [[Старабеларуская мова|старой беларускай мове]]: «''В лето 6000-е 9 сот 28-е [1420 год] создан бысть сей святой Тройцы повелением раба Божего пана Шедибора Валимонтовича, а мастер Устьек''»<ref name="Urban-2001-42"/>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle r. 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Organ Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. R. 6. Nr. 11—12. 1913. [[Катэгорыя:Баяры літоўскія]] sc3p8wcl4i3gee131vwamq9h3nsipp1 0 86947 2687172 2686651 2026-08-28T09:56:23Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2687172 wikitext text/x-wiki {{Рака |назва = Пярну |арыгінальная_назва = Pärnu jõgi |выява = Pärnu_jõgi.jpg |памер_выявы = |подпіс = Рака Пярну |выток = Цэнтральная эстонская раўніна |вышыня_вытоку = |вусьце = [[Рыскі заліў]] |вышыня вусьця = 76,2 [[м]] |краіны_басэйну = |даўжыня = 144 [[км]] |сьцёк = 64,4 м³/сэк |плошча_басэйну = 6920 [[км²]] |нахіл = |назва_парамэтру1 = |парамэтар1 = |мапа = |памер_мапы = |подпіс_мапы = |левыя_прытокі = |правыя_прытокі = }} '''Пя́рну''' — рака ў [[Эстонія|Эстоніі]]. Даўжыня 144 км, плошча басэйна 6920 км². Упадае ў [[Пярнуская затока|Пярнускую затоку]] [[Рыская затока|Рыскай затокі]] [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]]. На рацэ Пярну знаходзіцца [[Пярну|аднайменны горад]]. == Гідраграфія == Сілкаваньне зьмяшанае, у вярхоўях зь перавагай падземнага, у нізавых — дажджавое. Сярэднегадавы сьцёк вады — 64,4 м³/сэк<ref>[https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://www.webcitation.org/6DDxqHRDR?url=http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"]. AS Maves http://www.maves.ee</ref>. Замярзае не штогод (звычайна ў сярэдзіне сьнежня, ускрываюць у канцы сакавіка). У прывусьцевай частцы суднаходная. На Пярну маецца 11 плацінаў і малыя ГЭС. == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Рэкі Эстоніі]] [[Катэгорыя:Пярнумаа]] [[Катэгорыя:Ярвамаа]] dps3djdcpnwvhnemrxm956m7kvtro0x 0 92434 2687115 2514695 2026-08-28T05:04:32Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2687115 wikitext text/x-wiki [[Выява:OrshaStation2009-08-08-07.jpg|міні|Будынак [[чыгуначны вакзал|чыгуначнага вакзала]] «Орша-Цэнтральная»]] {{Асноўны артыкул|Аршанскі чыгуначны вузел}} '''О́рша-Цэнтра́льная'''<ref>[https://web.archive.org/web/20240314132646/https://maps.by/viewrw/625 Будынак Ворша-Цэнтральнае]</ref> — буйны [[Чыгуначныя вузлы Беларусі|чыгуначны вузел]] у горадзе [[Ворша]]. Злучае Віцебск, Лепель, Магілёў, Крычаў і Краснае. Уваходзіць у склад [[Менскае аддзяленьне Беларускае чыгункі|Менскага аддзяленьня]] [[Беларуская чыгунка|Беларускай чыгункі]]. Разьмешчана ў горадзе [[Ворша|Оршы]]. Буйны [[Чыгуначны вузел|чыгуначны]] вузел. Праз Оршу-Цэнтральную праходзяць чыгункі на [[Віцебск]], [[Лепель]], [[Магілёў]], [[Крычаў]] і Краснае. == Славутасьці == * Будынак чыгуначнага вакзала {{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|213Г000106}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі== * [https://web.archive.org/web/20161122072132/http://railwayz.info/photolines/station/147 Ворша-Цэнтральная на старонцы ў сеціве] * [https://archivarta.by/properties/orsha-cjentralnaja/ Будынак Воршы-Цэнтральнае на Архіварта] {{Накід:Ворша}} {{БЧ}} [[Катэгорыя:Ворша]] psj6e1n1f22am3hd461888zca7mxsga 0 97446 2687182 926510 2026-08-28T10:09:55Z EmausBot 10296 Робат: Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе]] 2687182 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе]] 0aj2lf3ko95vtxa802lqaxfu0ze08rj 0 101140 2687211 2469003 2026-08-28T11:29:07Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687211 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст |Імя = Уладзімер Уладамірскі / Малейка |Лацінка = Uładzimier Uładamirski / Malejka |Фота = Uładzimier Malejka (Uładamirski). Уладзімер Малейка (Уладамірскі) (1940).jpg |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэньні = Уладзімер Малейка |Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|10|1893}} |Месца нараджэньня = [[Коўна]], [[Расейская імпэрыя]] |Дата сьмерці = {{Памёр|24|1|1971}} |Месца сьмерці = [[Менск]], [[БССР]] |Прафэсія = [[актор]] |Грамадзянства = [[СССР]] |Гады актыўнасьці = 1920—1971 |Напрамак = |Узнагароды = {{Блёк узнагародаў|{{Ордэн Леніна}}|{{Ордэн Леніна}}|{{Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу}}|{{Народны артыст СССР}}}} |imdb_id = 3892669 |Сайт = }} '''Уладзі́мер Уладамі́рскі''' (сапр. ''Малейка''; 18 кастрычніка 1893, [[Коўна]] — 24 студзеня 1971, [[Менск]]) — беларускі савецкі актор, [[заслужаны артыст БССР]] (11 ліпеня 1933)<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Наданьне годнасьці заслужаных артыстаў рэспублікі т. т. Уладамірскаму і Кумельскаму. Пастанова СНК БССР. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1933-154.pdf| мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год =1933, 15 ліпеня | том = | нумар = 154 (4698) | старонкі = 4| issn = }}</ref>, [[народны артыст БССР]] (1938), [[народны артыст СССР]] (1955). З 1920 году пачаў сцэнічную дзейнасьць. З 1924 году актор [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Купалаўскага тэатру]]. Сябра [[КПСС]] з 1941 году. У 1944 годзе ўзначаліў франтавую тэатральную брыгаду. == Ролі == * «Кар’ера таварыша Брызгаліна» — Брызгалін * «Партызаны» — Дрыль * «Гібель ваўка» — Абабурка * «Ваўкі і авечкі» — Апалон Мурзавецкі * «Прыбытковае месца» — Юсаў * «Апошнія» — Іван Каламійцаў * «У стэпах Украіны» — Часнык * «Фронт» — Горлаў == Фільмаграфія == * 1927 — [[Кастусь Каліноўскі (фільм)|Кастусь Каліноўскі]] — ''казачы есаўл'' * 1954 — Хто сьмяецца апошнім — ''Чарнавус'' * 1957 — [[Палеская легенда (фільм)|Палеская легенда]] — ''Багдан'' * 1960 — Наперадзе — круты паварот — ''эпізод'' == Узнагароды == * два [[ордэн Леніна|ордэны Леніна]] * [[Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга СССР|ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга]] * мэдалі == Глядзіце таксама == * [[Малейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы|}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/sov/35974/bio/ Кіна-тэатр] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Уладамірскі, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Коўне]] [[Катэгорыя:Беларускія акторы]] [[Катэгорыя:Савецкія акторы]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]] [[Катэгорыя:Народныя артысты Беларускай ССР]] [[Катэгорыя:Народныя артысты СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску]] jf55akq8girzrjg3glaajggpn31cc7b 2687212 2687211 2026-08-28T11:29:23Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687212 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст |Імя = Уладзімер Уладамірскі |Лацінка = Uładzimier Uładamirski / Malejka |Фота = Uładzimier Malejka (Uładamirski). Уладзімер Малейка (Уладамірскі) (1940).jpg |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэньні = Уладзімер Малейка |Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|10|1893}} |Месца нараджэньня = [[Коўна]], [[Расейская імпэрыя]] |Дата сьмерці = {{Памёр|24|1|1971}} |Месца сьмерці = [[Менск]], [[БССР]] |Прафэсія = [[актор]] |Грамадзянства = [[СССР]] |Гады актыўнасьці = 1920—1971 |Напрамак = |Узнагароды = {{Блёк узнагародаў|{{Ордэн Леніна}}|{{Ордэн Леніна}}|{{Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу}}|{{Народны артыст СССР}}}} |imdb_id = 3892669 |Сайт = }} '''Уладзі́мер Уладамі́рскі''' (сапр. ''Малейка''; 18 кастрычніка 1893, [[Коўна]] — 24 студзеня 1971, [[Менск]]) — беларускі савецкі актор, [[заслужаны артыст БССР]] (11 ліпеня 1933)<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Наданьне годнасьці заслужаных артыстаў рэспублікі т. т. Уладамірскаму і Кумельскаму. Пастанова СНК БССР. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1933-154.pdf| мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год =1933, 15 ліпеня | том = | нумар = 154 (4698) | старонкі = 4| issn = }}</ref>, [[народны артыст БССР]] (1938), [[народны артыст СССР]] (1955). З 1920 году пачаў сцэнічную дзейнасьць. З 1924 году актор [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Купалаўскага тэатру]]. Сябра [[КПСС]] з 1941 году. У 1944 годзе ўзначаліў франтавую тэатральную брыгаду. == Ролі == * «Кар’ера таварыша Брызгаліна» — Брызгалін * «Партызаны» — Дрыль * «Гібель ваўка» — Абабурка * «Ваўкі і авечкі» — Апалон Мурзавецкі * «Прыбытковае месца» — Юсаў * «Апошнія» — Іван Каламійцаў * «У стэпах Украіны» — Часнык * «Фронт» — Горлаў == Фільмаграфія == * 1927 — [[Кастусь Каліноўскі (фільм)|Кастусь Каліноўскі]] — ''казачы есаўл'' * 1954 — Хто сьмяецца апошнім — ''Чарнавус'' * 1957 — [[Палеская легенда (фільм)|Палеская легенда]] — ''Багдан'' * 1960 — Наперадзе — круты паварот — ''эпізод'' == Узнагароды == * два [[ордэн Леніна|ордэны Леніна]] * [[Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга СССР|ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга]] * мэдалі == Глядзіце таксама == * [[Малейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы|}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/sov/35974/bio/ Кіна-тэатр] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Уладамірскі, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Коўне]] [[Катэгорыя:Беларускія акторы]] [[Катэгорыя:Савецкія акторы]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]] [[Катэгорыя:Народныя артысты Беларускай ССР]] [[Катэгорыя:Народныя артысты СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску]] 2bghu5iohkco39rxzb894zoew7rdn4l 0 105871 2687152 2208633 2026-08-28T09:17:57Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687152 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Anton Bardovič |Месца нараджэньня = в. [[Малыя Навасёлкі]], [[Койданаўскі раён]] [[Менская акруга]], [[БССР]] |Навуковая сфэра = [[мовазнаўства]] |Месца працы = Нясьвіская пэдвучэльня |Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскі пэдінстытут імя А. М. Горкага]] |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = суаўтар слоўнікаў |Узнагароды і прэміі = «Выдатнік народнай асьветы» |Сайт = }} '''Анатоль Майсеевіч Бардовіч''' (3 студзеня 1928, в. [[Малыя Навасёлкі]], [[Койданаўскі раён]] [[Менская акруга]], [[БССР]]) — мовазнавец. Кандыдат філялягічных навук (1958). Прафэсар (1992). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1982). == Біяграфія == У 1935 г. сям’ю Бардовічаў выслалі як спэцперасяленцаў у Комі АССР. У 1945 г. закончыў Сыктыўкарскую пэдвучэльню, у 1951 г. — [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскі пэдінстытут імя А. М. Горкага]], у 1956 г. — асьпірантуру пры ім. З 1945 г. працаваў настаўнікам. У 1951—1953 гг. выкладчык маскальскай мовы і літаратуры, завуч Нясьвіскай пэдвучэльні. 3 1957 г. старшы выкладчык, дацэнт, у 1965—1974 гг. загадчык катэдры агульнай і маскальскай мовы, з 1974 г. намесьнік дэкана, з 1978 г. дэкан філялягічнага факультэту, пасьля яго разьдзяленьня ў 1993 г. — дэкан факультэта маскальскай філялёгіі, у 2001 г. саветнік рэктара па гуманітарных пытаньнях, з 2002 г. прафэсар катэдры сучаснай маскальскай мовы Менскага пэдагагічнага ўнівэрсытэту імя Максіма Танка. Аўтар падручнікаў па маскальскай мове для 6—7-х і 8—9-х клясаў, навучальных дапаможнікаў па маскальскай мове. У сааўтарстве выдаў «Марфэмны слоўнік беларускай мовы», «Словаўтваральны слоўнік беларускай мовы», «Школьны марфэмны слоўнік беларускай мовы». Узнагароджаны знакам «Выдатнік народнай асьветы». == Глядзіце таксама == * [[Барда]] == Літаратура == * Бардовіч Анатоль Майсеевіч. // Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна. Мінск. 2004. С. 604. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бардовіч, Анатоль Майсеевіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Койданаўскім раёне]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] 2zzbbi6y8wq016w0tm2ejh80btcvycx 2687153 2687152 2026-08-28T09:18:14Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687153 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Anton Bardovič |Месца нараджэньня = в. [[Малыя Навасёлкі]], [[Койданаўскі раён]] [[Менская акруга]], [[БССР]] |Навуковая сфэра = [[мовазнаўства]] |Месца працы = Нясьвіская пэдвучэльня |Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскі пэдінстытут імя А. М. Горкага]] |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = суаўтар слоўнікаў |Узнагароды і прэміі = «Выдатнік народнай асьветы» |Сайт = }} '''Анатоль Майсеевіч Бардовіч''' (3 студзеня 1928, в. [[Малыя Навасёлкі]], [[Койданаўскі раён]] [[Менская акруга]], [[БССР]]) — мовазнавец. Кандыдат філялягічных навук (1958). Прафэсар (1992). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1982). == Біяграфія == У 1935 г. сям’ю Бардовічаў выслалі як спэцперасяленцаў у Комі АССР. У 1945 г. закончыў Сыктыўкарскую пэдвучэльню, у 1951 г. — [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскі пэдінстытут імя А. М. Горкага]], у 1956 г. — асьпірантуру пры ім. З 1945 г. працаваў настаўнікам. У 1951—1953 гг. выкладчык маскальскай мовы і літаратуры, завуч Нясьвіскай пэдвучэльні. 3 1957 г. старшы выкладчык, дацэнт, у 1965—1974 гг. загадчык катэдры агульнай і маскальскай мовы, з 1974 г. намесьнік дэкана, з 1978 г. дэкан філялягічнага факультэту, пасьля яго разьдзяленьня ў 1993 г. — дэкан факультэта маскальскай філялёгіі, у 2001 г. саветнік рэктара па гуманітарных пытаньнях, з 2002 г. прафэсар катэдры сучаснай маскальскай мовы Менскага пэдагагічнага ўнівэрсытэту імя Максіма Танка. Аўтар падручнікаў па маскальскай мове для 6—7-х і 8—9-х клясаў, навучальных дапаможнікаў па маскальскай мове. У сааўтарстве выдаў «Марфэмны слоўнік беларускай мовы», «Словаўтваральны слоўнік беларускай мовы», «Школьны марфэмны слоўнік беларускай мовы». Узнагароджаны знакам «Выдатнік народнай асьветы». == Глядзіце таксама == * [[Барда]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Бардовіч Анатоль Майсеевіч. // Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна. Мінск. 2004. С. 604. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бардовіч, Анатоль Майсеевіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Койданаўскім раёне]] [[Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] 81tn6w8ycqungenhmyt7xrl7gp2cszj 0 107763 2687217 2545735 2026-08-28T11:49:38Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Прозьвішча */ 2687217 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Андрэй Рымша |Лацінка = Andrej Rymša |Герб = <!--Палукоз--> |Шырыня гербу = |Подпіс гербу = Палукоз |Род = Рымшы |Бацька = |Маці = |Муж = |Жонка = |Дзеці = |Рэлігія = праваслаўе, або кальвінізм |Імя пры нараджэньні = |Псэўданімы = |Дата нараджэньня = да 1550 |Месца нараджэньня = [[Пянчын (Берасьцейская вобласьць)|Пянчын]], [[Наваградзкі павет]] |Дата сьмерці = пасьля 1595 ці 1599 |Месца сьмерці = [[Дзевянішкі]]? |Грамадзянства = |Род дзейнасьці = [[Літаратура|літаратар]], паэт-панегірыст, перакладчык |Гады актыўнасьці = |Напрамак = |Жанр = панегірык |Мова = [[Старабеларуская мова|старабеларуская]] |Мова2 = [[Польская мова|польская]] |Мова3 = [[Лацінская мова|лацінская]] |Значныя творы = «Храналёгія» (1581) |ВікіКрыніца = be:s:Аўтар:Андрэй Рымша }} '''Андрэй Рымша''' (да 1550, [[Пянчын (Берасьцейская вобласьць)|Пянчын]], [[Наваградзкі павет]] — пасьля 1595<ref>Славянамоўная паэзія Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVIII стст / НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы; уклад., прадм. і камент. А. У. Бразгунова. — Мн., 2011. — С. 325. — {{nowrap|901 с.}} — (Помнікі даўняга пісьменства Беларусі). — 400 экз. — {{ISBN|978-985-08-1291-9}}</ref> ці 1599<ref>Саламевіч І. Андрэй Рымша // {{Літаратура/БелЭн|13}}С. 514.</ref>, [[Дзевянішкі]]?) — паэт-панэгірыст, адзін з асноўных прадстаўнікоў старажытнай беларускай паэзіі другой паловы XVI — пачатку XVII стагодзьдзяў<ref name=asa1/>. Пісаў на [[старабеларуская мова|старабеларускай]], [[польская мова|польскай]] і [[лацінская мова|лацінскай]] мовах. Падпісваў свае творы словам [[Ліцьвіны|Ліцьвін]]<ref>Рагойша М. Псеўданім як фактар беларускай журналісцкай практыкі пачатку XX ст. (на матэрыяле перыядычных выданняў «Наша Доля» і «Наша Ніва») // Веснік Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. Куляшова. № 4 (25), 2006. С. 182.</ref>. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Рымша}} [[Рым (імя)|Рым]] (Rim) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rim+Rimo#v=snippet&q=Rim%20Rimo&f=false S. 1273].</ref>. Іменная аснова [[Рым (імя)|-рым-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymsza<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 208.</ref>. == Біяграфія == [[Файл:Храналогія 1581, Андрэй Рымша, стар. 2.jpg|150пкс|міні|«Храналёгія» А. Рымшы, 1581 г.]] З шляхецкага роду [[Рымшы|Рымшаў]] гербу [[Паўкозіч]]. Паходзіў, імаверна, з праваслаўнай сям’і, але паводле веры быў [[Кальвінізм|кальвіністам]]. Некаторыя крыніцы пазначаюць месцам навучаньня [[Астроская акадэмія|Астроскую акадэмію]] на Валыні<ref>[http://spadchyna.net/index.php?option=com_content&view=article&id=406&Itemid=425 Паэт Андрэй Рымша (каля 1550 — пасля 1595)]</ref> праз той факт, што «Храналёгія» Андрэя Рымшы друкавалася ў астроскай друкарні [[Іван Фёдараў|Івана Фёдарава]], аднак сучасныя дасьледнікі ня лічаць гэты факт вычарпальным<ref>Гісторыя беларускай літаратуры XI—XIX стагоддзяў у двух тамах. Том 1. Даўняя літаратура XI — першай паловы XVIII стагоддзя. — Мінск. Беларуская навука. 2006. С. 472.</ref>. Спачатку служыў пры двары [[Мікалай Радзівіл «Руды»|Мікалая Радзівіла Рудога]]<ref name=asa1>Старажытная беларуская літаратура (XII—XVII стст.) / Уклад., прадм., камент. І. Саверчанкі. — Мінск: Кнігазбор, 2007. — С. 240—241. — 608 с.</ref> (паводле іншых зьвестак — [[Мікалай Крыштоф Радзівіл «Сіротка»|Мікалая Радзівіла Сіроткі]]<ref>[http://litopys.org.ua/old14_16/old14_29.htm Андрій Римша Хронологія. Хрестоматія давньої української літератури, К., 1967]</ref>), а з 1572 году — пры двары [[Крыштап Мікалай Радзівіл «Пярун»|Крыштапа Радзівіла Перуна]]. У 1581 годзе браў удзел у выправе князя ў глыб маскоўскіх земляў, пазьней суправаджаў яго ў падарожжы [[Інфлянты|Інфлянтамі]]. З 1585 году жыў у [[Вільня|Вільні]]. У 1589—1599 гадох выконваў абавязкі падстаросты [[Біржы|Біржаў]] — радавога ўладаньня [[Радзівілы|Радзівілаў]]. Выдаваў свае творы ў Даніэля з Ланчыцы і ў [[Друкарня Мамонічаў|друкарні Мамонічаў]]. == Творчасьць == Творчасьць Андрэя Рымшы паўплывала на фармаваньне паэтычных здольнасьцяў многіх тагачасных паэтаў. Наватарства творчага падыходу выявілася ва ўслаўленьні буйных дзеячоў найперш як патрыётаў Айчыны — [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], а ня простых заможных і радавітых магнатаў<ref name="ReferenceA">Славянамоўная паэзія Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVIII стст / НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы; уклад., прадм. і камент. А. У. Бразгунова. — Мн., 2011. — С. 12. — {{nowrap|901 с.}} — (Помнікі даўняга пісьменства Беларусі). — 400 экз. — {{ISBN|978-985-08-1291-9}}</ref>. [[Файл:Рымша2.jpg|міні|зьлева|225пкс|Панэгірык А. Рымшы на [[Ліс (герб)|герб Л. Сапегі]], надрукаваны ў [[Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 году|Статуце 1588 г.]]]] Андрэю Рымшу належаць тры старабеларускамоўныя «эпікграмы»: «На герб яснавяльможнага пана [[Астафей Валовіч|Астафея Валовіча]]…» (зьмешчаная ў выданьні кнігі Г. Скалярыса «Дыялёг», Вільня, 1585 год; падпісаная крыптонімам «А. Р.»), «На гербы… [[Леў Сапега|Льва Сапегі]]» (надрукаваная ва ўступе да [[Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 году|Статуту 1588 году]]), «На гербы яснавяльможнага пана… [[Фёдар Скумін Тышкевіч|Тэадора Скуміна]]» (падпісаная «А. Р. Літвін», апублікаваная ў «Апостале», Вільня, 1591 год) і адна польскамоўная. Ёсьць падставы меркаваць, што ў паэта было значна больш вершаў на старабеларускай мове: у лістах Салямона Рысінскага захаваліся ўпаміны пра эпіграму на «[[Ліцьвіны#Славянская літоўская мова|народнай мове]]» Андрэя Рымшы ў гонар Радзівілаў, два варыянты перакаладу гэтай эпіграмы на лацінскую мову, а таксама ўпамін пра існаваньне дзёньніка паэта<ref>Гісторыя беларускай літаратуры XI—XIX стагоддзяў у двух тамах. Том 1. Даўняя літаратура XI — першай паловы XVIII стагоддзя. — Мінск. Беларуская навука. 2006. С. 480.</ref>. Апроч эпіграмаў, Андрэй Рымша — аўтар верша «У якім месяцы што адбылося» (называнага «Храналёгіяй», 1581 год), што выявіла прыхільнасьць аўтара да [[Грэгарыянскі каляндар|грэгарыянскага каляндара]]<ref name=asa1/>, а таксама выдатнага твору польскамоўнай паэзіі ВКЛ — «[[Дзесяцігадовая аповесьць ваенных справаў князя Крыштафа Радзівіла|Дзесяцігадовай аповесьці ваенных справаў князя Крыштафа Радзівіла]]» (1585 год). Апошняя вядомая літаратурная праца Андрэя Рымшы — выдадзены Янам Карцанам пераклад на польскую мову твора Ансэльма Поляка «Хараграфія, альбо тапаграфія, гэта значыць асаблівае і падрабязнае апісаньне Сьвятой Зямлі» (Вільня, 1595 год). Тытульны ліст «Хараграфіі…» аздабляецца вершаваным двухрадкоўем паэта, у якім высьмейваецца псэўдаадукаванасьць і невуцтва выпускнікоў замежных унівэрсытэтаў. На адвароце тытульнага ліста зьмяшчаецца эпіграма на герб [[Астроскія|Астроскіх]], завяршае кнігу вершаванае чатырохрадкоўе прэфацыйнага зьместу<ref>Кавалёў С. Шматмоўная паэзія Вялікага Княства Літоўскага эпохі Рэнесансу: манаграфія / Сяргей Кавалёў. — Мінск: Кнігазбор, 2010. — С. 243. — 376 с.</ref>. У XVII ст. гэты твор быў перакладзены на расейскую мову ў Маскве. На [[Лацінская мова|лацінскую мову]] вершы Андрэя Рымшы зь «[[старабеларуская мова|мясцовай мовы]]» перакладаў [[Салямон Рысінскі]]<ref>Латышонак А. [http://www.belreform.org/latyszonak_rysin.php Навуковыя крыніцы самаакрэслення Саламона Рысінскага як беларуса] / А. Латышонак // Рэфармацыя і грамадства: XVI стагоддзе : Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2005. — С. 126—131.</ref>, на беларускую мову — [[Іван Саверчанка]]<ref>Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == {{Вікікрыніцы|Category:Андрэй Рымша|Андрэй Рымша}} * [https://web.archive.org/web/20120329043050/http://starbel.narod.ru/rymsha2.htm На преславные а старовечные клейноты, или гербы, ясневелможного пана, пана Лва Сапеги…] * [https://web.archive.org/web/20111104202858/http://starbel.narod.ru/rymsza_volskum.htm Стихотворения на гербы Остафея Воловича и Теодора Скумина] * [https://web.archive.org/web/20180511044402/http://starbel.narod.ru/hron.htm Храналёгія] * [[Людміла Рублеўская]] «[http://pda.sb.by/post/rytsar_poet_chut_chut_nest/ Рыцарь, поэт… И чуть-чуть Нестор]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}», Советская Белоруссия, 23 верасьня 2008 г. {{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рымша, Андрэй}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў XVI стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім ваяводзтве]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Вялікага Княства Літоўскага]] [[Катэгорыя:Паэты Вялікага Княства Літоўскага]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Інфлянцкай вайны (бок Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага)]] [[Катэгорыя:Памерлі ў XVI стагодзьдзі]] cz2f4yxjvbc751avdcu7k54tu8u26ia 0 117505 2687138 2660578 2026-08-28T08:20:05Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687138 wikitext text/x-wiki {{Музыка |Імя = Марыя Ячыноўская-Кімант |Лацінка = Maryja Jačynoŭskaja-Kimant |Лёга = |Памер_лёга = |Апісаньне_лёга = |Дата_нараджэньня = 1858 |Месца_нараджэньня = [[Шаўлі]] |Дата_сьмерці = 1922 |Месца_сьмерці = |Гады = |Краіна = |Нацыянальнасьць = |Прафэсіі = кампазытар |Інструмэнты = [[фартэпіяна]] |Жанры = |Псэўданімы = |Гурты = |Супрацоўніцтва = |Лэйблы = |Узнагароды = |Сайт = }} '''Марыя Ячыноўская-Кімант''' (Кімант-Яцына; 1858?, [[Шаўлі]] — 1922) — беларуская [[Піяніст|піяністка]], [[Кампазытар|кампазытарка]], грамадзкая дзяячка. == Біяграфія == Нарадзілася ў сям’і банкаўскага службоўца. [[Бацькі]] паходзілі з [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічнай Беларусі]]. Скончыла [[Пецярбурская кансэрваторыя|Пецярбурскую кансэрваторыю]]. Жонка летувіскага дзеяча Яна Кіманта (Кімантаса). [[Швагерка]] беларускага дзеяча [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлава Іваноўскага]]. У 1914 годзе арганізавала (з В. Ратасэпам) у [[Вільня|Вільні]] канцэрт-баль чатырох народаў ([[беларусы|беларусаў]], [[палякі|палякаў]], [[летувісы|летувісаў]] і [[расейцы|расейцаў]]), скампанавала музыку апэрэты «Залёты» на лібрэта [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|В. Дунін-Марцінкевіча]] (паст. з [[Аляксандар Бурбіс|Аляксандрам Бурбісам]] у 1915). Кіравала беларускім хорам (1914—1918) і рыхтавала музычныя аддзелы ў [[Беларускі музычна-драматычны гурток у Вільні|Беларускім музычна-драматычным гуртку]]. Да 1986 году дзейнасьць Марыі Ячыноўскай-Кімант памылкова прыпісвалася яе дачцэ Марцаліне Кімант-Япыне.<ref>Я. Янушкевіч (1986)</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Купала Я. Залётыя Аперэтка В. Дуніна-Марцінкевіча // Наша ніва. 1915. 6 лют.; * Навіна А. Марыя Кімонтовая // Беларускі звон. 1922. № 18; * Янушкевіч Я. Марыя Ячыноўская-Кімант // ЛіМ. 1986. 29 чэрв. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ячыноўская Марыя}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шаўлях]] [[Катэгорыя:Летувіскія кампазытары]] [[Катэгорыя:Беларускія кампазытары]] [[Катэгорыя:Асобы Шаўляў]] [[Катэгорыя:Асобы Вільні]] 9yg41l7l03yptyuezot4wgszn7x15ge 0 119563 2687074 2677633 2026-08-27T20:36:07Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне спасылка 2687074 wikitext text/x-wiki {{Асоба |імя = Мікалай Касьпяровіч |лацінка = Mikałaj Kaśpiarovič |партрэт = Mikałaj Kaśpiarovič6.jpg |памер = 200пкс |апісаньне = |імя пры нараджэньні = |род дзейнасьці = гісторык, [[Лексыкаграфія|лексыкограф]], краязнавец, мастацтвазнавец, літаратурзнавец, перакладчык |дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|22|5|1900}} |месца нараджэньня = в. [[Ізабалёва]], [[Ігуменскі павет (Расейская імпэрыя)|Ігуменскі павет]], [[Менская губэрня]] |грамадзянства = |падданства = |дата сьмерці = {{Памёр|26|12|1937}} |месца сьмерці = |бацька = |маці = |муж = |жонка = |дзеці = Алесь |узнагароды = |сайт = |дадаткова = |commons = }} '''Мікала́й Іва́навіч Касьпяро́віч''' ({{Нарадзіўся|22|5|1900}}, в. [[Ізабалёва]], [[Ігуменскі павет (Расейская імпэрыя)|Ігуменскі павет]] — {{Памёр|26|12|1937}}) — гісторык, [[Лексыкаграфія|лексыкограф]], краязнавец, мастацтвазнавец, літаратурзнавец, перакладчык. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сям’і арандатара. У [[1912]] скончыў Багушэвіцкую аднаклясную царкоўна-прыходзкую школу. У [[1917]] скончыў Ігуменскае пачатковае вучылішча. У [[1921]] скончыў Менскі інстытут народнай асьветы. У [[1915]]—[[1917]] знаходзіўся ў бежанстве ў Кастрамской губэрні, вучыўся ў Кастрамской мужчынскай гімназіі. У [[1917]]—[[1921]] настаўнічаў у [[Ігуменскі павет (Расейская імпэрыя)|Ігуменскім павеце]]: здаўшы пры Бабруйскай мужчынскай гімназіі спэцыяльныя экзамэны на званьне народнага настаўніка, пачаў выкладаць у Міраслаўскай школе 1-й ступені. Абавязкі школьнага інспэктара спалучаў зь дзейнасьцю няштатнага карэспандэнта газэты «[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]». Удзельнічаў у [[Першы Ўсебеларускі кангрэс|Першым Усебеларускім зьезьдзе]]. У [[1919]]—[[1920]] інструктар [[Часовы беларускі нацыянальны камітэт|Часовага беларускага нацыянальнага камітэту]] і [[Цэнтральная беларуская школьная рада|Цэнтральнай беларускай школьнай рады]], арганізаваў і быў першым старшынём [[Беларускі нацыянальны камітэт (Ігумен)|Ігуменскіх павятовых беларускага нацыянальнага камітэту]] і школьнай рады, удзельнічаў у антыпольскім падпольлі. У [[1918]]—[[1920]] вучыўся ў [[Менскі беларускі пэдагагічны інстытут|Менскім беларускім пэдагагічным інстытуце]], у [[1921]]—[[1922]] — у [[БДУ]] на пэдагагічным аддзяленьні факультэта грамадзкіх навук, быў выключаны за «непрадстаўленьне дакумэнтаў пра вайсковую службу ў чырвоным войску». Член арганізацыі «Маладая Беларусь», Менскага таварыства гісторыі і старажытнасьцяў, у [[1918]]—[[1924]] — Беларускай партыі сацыялістаў рэвалюцыянэраў. 3 [[1921]] інструктар Наркамасьветы [[БССР]], зь верасьня [[1922]] інспэктар Слуцкага, з [[1924]] — Віцебскага аддзелаў народнай асьветы. У канцы [[1923]] з ініцыятывы М. Касьпяровіча быў створаны Слуцкі музэй краязнаўства і паказальная школа, якая, між іншым, паставіла «[[Страхі жыцьця]]» [[Францішак Аляхновіч|Ф. Аляхновіча]]. Сёлета перад тутэйшай аўдыторыяй [[Якуб Колас]] чытаў паэму «Новая зямля». У [[Віцебск]]у стаў ініцыятарам стварэньня мясцовай філіі «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне)|Маладняка]]» і Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства. У [[1926]] адкліканы ў Менск і прызначаны навуковым сакратаром Цэнтральнага бюро краязнаўства пры [[Інбелкульт|Інбелкульце]], сакратар краязнаўчага часопіса «[[Наш край]]». [[Файл:Mikałaj Kaśpiarovič7.jpg|значак|left|140px|Мікалай Касьпяровіч]] У яго службовыя абавязкі ўваходзіла кіраўніцтва краязнаўчым рухам на Беларусі, рэдагаваньне прысланых зь месцаў краязнаўчых матэрыялаў, удзел у краязнаўчых нарадах і зьездах, частыя камандзіроўкі ў розныя мясьціны рэспублікі і за мяжу. Выяжджаў у навуковыя экспэдыцыі: у [[1928]] — у [[Аршанская акруга|Аршанскую акругу]] для вывучэньня вопраткі мясцовага насельніцтва, у [[1929]] — у [[Чэрвеньскі раён]] для вывучэньня гаспадарчага побыту, у [[1930]] — у [[Сыбір]] для вывучэньня мовы і фальклёру даўніх перасяленцаў Беларусі. Арыштаваны ГПУ БССР [[29 чэрвеня]] [[1930]] па справе «[[Саюз вызваленьня Беларусі|Саюзу вызваленьня Беларусі]]». Паводле пастановы АГПУ СССР ад [[10 кастрычніка]] [[1931]] зьняволены ў лягерах тэрмінам на 5 гадоў (Асінкі Кемераўскай вобл.). Пасьля вызваленьня вярнуцца на Беларусь не дазволілі і з [[1935]] жыў у [[Новасыбірск]]у, выкладаў расейскую мову і літаратуру ў тэхнікуме сувязі. Паўторна арыштаваны [[28 жніўня]] [[1937]]; паводле пастановы ад [[17 сьнежня]] [[1937]] прыгавораны да расстрэлу. Паводле першага прыгавора рэабілітаваны [[19 верасьня]] [[1960]] Вярхоўным судом БССР, паводле другога — [[14 лютага]] [[1958]] Ваенным трыбуналам Сыбірскай ваеннай акругі. Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей. Алесь Касьпяровіч — доктар тэхнічных навук, жыве і працуе ў Навасыбірску; удзельнічаў у навуковай канфэрэнцыі, прысьвечанай 100-годзьдзю зь дня нараджэньня яго бацькі. == Дзейнасьць == [[Файл:Mikałaj Kaśpiarovič3.jpg|значак|200пкс|Мікалай Касьпяровіч]] Навуковая дзейнасьць Мікалая Касьпяровіча працягвалася фактычна толькі восем гадоў, але была вельмі плённай. За гэты пэрыяд ён апублікаваў больш як 230 прац — манаграфій, артыкулаў, рэцэнзій, навуковых паведамленьняў. Пісаў пра гісторыю краязнаўчай працы на Беларусі, яе задачы і мэтодыку, дасьледаваў гісторыю беларускага [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], [[архітэктура|архітэктуру]], сучасную графіку (арт. «Беларускае малярства ў Польшчы (XIV—XVI стст.)», «Асноўныя моманты гісторыі беларускага дойлідзтва», «Менск у графіцы А. М. Тычыны» і інш.). Цікавіўся гісторыяй тэатра, навукі (нарысы «[[Уладзіслаў Галубок]]», «Беларускі тэатар у Горадні», «Беларуская навука да Кастрычніка і пасьля яго», «Беларуская культура: Да дзесяцігодзьдзя абвяшчэньня БССР»). [[Файл:Mikałaj Kaśpiarovič dictionary.jpg|значак|180px|left|«[[Віцебскі краёвы слоўнік]]»]] У [[1927]] годзе надрукаваў у часопісе «[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]» артыкул, у якім сярод найбольш выдатных творчых постацяў у гісторыі Віцебска назваў [[Марк Шагал|Марка Шагала]] і прысьвяціў яму больш за старонку тэкста: «М[арк] З[ахаравіч] зьяўляецца адным з найбольш яркіх прадстаўнікоў экспрэсіянізму і глыбокім яўрэйскім нацыянальным мастаком». Перакладаў з расейскай, украінскай і нямецкай моваў: пераклаў зборнік твораў [[Уладзімер Ленін|У. Леніна]] «Новая эканамічная палітыка. Артыкулы і прамовы» ([[1926]]), кнігу М. Шчакаціхіна «Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва» ([[1928]]). Ня ўсе завершаныя і падрыхтаваныя да друку працы і фальклёрныя матэрыялы ўбачылі сьвет, а некаторыя зь іх, відаць, старачаныя: манаграфія пра краязнаўчы рух, асьвету і культуру ў [[Фінляндыя|Фінляндыі]] і прыбалтыйскіх краінах, зборнік нарысаў «На мастацкім шляху», зборнік мэтадычных нарысаў «На тэму асьветнага краязнаўства», зборнік крытычных артыкулаў «Іскры», зборнік беларускіх народных казак і легендаў уласнага запісу, манаграфія па гісторыі вугальных распрацовак у Сыбіры. [[Файл:Экслібрыс М. Каспяровіча (1925) мастака Я. Мініна..jpg|200пкс|значак|справа|Экслібрыс М. Каспяровіча мастака [[Яфім Мінін|Яфіма Мініна]]]] Аўтар некалькіх мовазнаўчых артыкулаў і двух слоўнікаў: «[[Беларуска-расійскі слоўнічак (1925)|Беларуска-расійскі слоўнічак]]» ([[1925]]), «[[Віцебскі краёвы слоўнік]]» і «Слоўнічак уласных найменьняў» ([[1927]]). Уласны досьвед над «Віцебскім краёвым слоўнікам» потым абагульніў у інструкцыі «Як сабраць і ўкласьці слоўнік мовы свайго раёну» ([[1928]]), ухваленай Слоўнікавай і Дыялекталягічнай камісіямі Аддзелу гуманітарных навук Інбелкульта і рэкамэндаванай усім мясцовым краязнаўцам у якасьці практычнага дапаможніка. Распрацаваў у суаўтарстве зь [[Мікалай Азбукін|Мікалаем Азбукіным]] яшчэ адну інструкцыю — «Як укласьці геаграфічны слоўнік» ([[1928]]), выступіў з рэзэнзіяй на «Краёвы слоўнік Чэрвеньшчыны» ([[1930]]). Склаў бібліяграфію твораў [[Карусь Каганец|Каруся Каганца]], дасьледаваў асобныя праблемы разьвіцьця беларускай літаратуры (нарыс «Карусь Каганец», арт. «Матывы барацьбы ў творчасьці М. Багдановіча», «Беларуская літаратура ў Латвіі»). Укладальнік першага беларускага дапаможніка па тэорыі літаратуры «Узоры для літаратурных гурткоў пры „Маладняку“ і гурткоў селькораў» (1927). == Ушанаваньне памяці == * 21 траўня 2013 году ў Віцебску на доме № 4 па вуліцы Крылова дзе жыў Мікалай Каспяровіч была адкрытая дошка ў гонар выдатнага дзеяча беларускай навукі, славутага краязнаўца, лексыкографа, мастацтвазнаўца й літаратуразнаўца <ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = У Віцебску прайшлі ўрачыстасці ў гонар Мікалая Каспяровіча. | спасылка = https://nashaniva.com/?c=ar&i=110014 | мова = | выданьне =[[Наша Ніва]] | тып = газэта | год = 2013,22 траўня | том = | нумар = | старонкі = | issn = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар =Канстанцін Карнялюк. | загаловак =Ведаць, шанаваць і любіць. | спасылка = https://www.sb.by/articles/vedats-shanavats-lyub-ts.html | мова = be| выданьне =[[СБ. Беларусь сегодня]] | тып = газэта | год = 2013, 8 жніўня | том = | нумар = | старонкі = | issn = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = Мікалай Півавар, Кацярына Півавар. | загаловак = Віцебск лінгвістычны : завочная экскурсія. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/RodnajeSlova.pdf.zip/2016-05.pdf| мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып = часопіс | год = 2016 | том = | нумар = 5 | старонкі = 45—49 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} ; 1925 * {{Кніга|аўтар =М. Касьпяровіч.|частка = |загаловак =«Беларуская архітэктура». Абрыс с прадмовай [[Мікола Шчакаціхін|М. Шчакаціхіна]]|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Віцебск]] |выдавецтва = |год =1925|том = |старонкі = |старонак =52 |сэрыя = |isbn = |наклад =1000 }} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = «Беларускае малярства ў Польшчы».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/0e1dd2dd36530239458209bdde717c3b.pdf|адказны =А. Вольны, Самахвалаў|выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=1925 |выпуск=|том=|нумар= 6| старонкі=70—73 |isbn=}} * {{артыкул|аўтар =М. І. Касьпяровіч. | частка = |загаловак =«Віцебск як мастацкі асяродак». |арыгінал = |спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Trybuna_mastactva.pdf.zip/1925-014.pdf |адказны = |выданьне=[[Трыбуна мастацтва (1925)|Трыбуна мастацтва/Trybuna sztuki/Трибуна искусства]]|тып=часопіс|месца=[[Менск ]]|выдавецтва=орган Цэнтральнага праўлення Саюза работнікаў мастацтва Беларусі і Белдзяржкіно|год= 1925|выпуск=|том=|нумар= 14| старонкі= 11 |isbn=}} ; 1926 * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = «Мастацкі маладняк».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/7d0e2abe898231c810a18f83e082fc9f.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1926 |выпуск=|том=|нумар= 5 (14)| старонкі=82—85 |isbn=}} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = На шляхох да беларускага мастацтва.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/9ad256f69ffaaacc9897ba0b773197ec.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1926 |выпуск=|том=|нумар= 7—8(16—17)| старонкі=91—96 |isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =М. Касьпяровіч. | загаловак =Краязнаўства ў сучаснай графіцы. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/968f0e0f27a99f71c9c659cc4632c131.pdf | мова = | выданьне =[[Наш край (1925)|Наш край]] | тып =часопіс | год =1926, сьнежань | том = | нумар =12 (15) | старонкі =35—42 }} ; 1927 * {{Артыкул| аўтар = Мікола Касьпяровіч. | загаловак = Краязнаўчыя музэі. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/06b353a53b1e77fcdf2c1d5815c9d607.pdf | мова = | выданьне =[[Чырвоны сейбіт]] | тып = двухтыднёвы літаратурна-мастацкі дадатак да «Беларукай вёскі» | год = 1927, 23 лютага | том = | нумар = 8—9| старонкі = 29, 30}} * {{Артыкул| аўтар = М. І. Касьпяровіч. | загаловак = Менск у графіцы А. М. Тычыны. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/83b9c447534fa9efca381870ff56b616.pdf | мова = | выданьне =[[Чырвоны сейбіт]] | тып = двухтыднёвы літаратурна-мастацкі дадатак да «Беларукай вёскі» | год = 1927, 27 красавіка | том = | нумар = 12 | старонкі = 10, 11}} * {{Артыкул| аўтар = М. І. Касьпяровіч. | загаловак = Зарысоўкі мясцовага краю. | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/7980aa579fb68cba410d6b079e9ecbee.pdf | мова = | выданьне =[[Чырвоны сейбіт]] | тып = двухтыднёвы літаратурна-мастацкі дадатак да «Беларукай вёскі» | год = 1927, 29 чэрвеня | том = | нумар = 14 | старонкі = 10—13}} * {{Артыкул| аўтар =М. Касьпяровіч.| загаловак =Асноўныя моманты гісторыі беларускага дойлідства. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/c83971751f514220e06b2ba55fac8bee.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1927 | том = | нумар =5 | старонкі =183—191 }} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = Матывы барацьбы ў творчасьці М. Багдановіча.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/079874f401150131d644acaadd920475.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1927 |выпуск=|том=|нумар= 5 | старонкі=50—64|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =М. І. Касьпяровіч. |частка = |загаловак =Матэрыялы да вывучэньня Віцебскай краёвай літаратуры і мастацтва. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва = |год =1927 |том = |старонкі =|старонак =20 |сэрыя = |isbn = |наклад =1500 }} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Касьпяровіч.| загаловак =Матар'ялы да вывучэньня віцебскай краёвай літаратуры і мастацтва.| спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/393890736d3faaab858c589f1200aad6.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]| тып =часопіс | год =1927 | том = | нумар =6| старонкі =61—77 }} * {{артыкул|аўтар =М. І. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = Украінскі друк. «Життя и революция». Штомесячнік. № 4 за 1927 год.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/a1ec8ed7fee54d86c4348c282e7367ac.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1927 |выпуск=|том=|нумар= 7—8| старонкі=94—97|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Андрэй Мрый|Ан. Ш.]]| частка = |загаловак =Кнігапіс. М. І. Касьпяровіч. Матэрыялы да вывучэньня Віцебскай краёвай літаратуры і мастацтва. Менск. 1927 г. 1500 экз., стр. 20. 15×22.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/c733172c105277ab0441a18fa13b59be.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1927 |выпуск=|том=|нумар= 9 | старонкі=107, 108|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = У Фіншчыне.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/c733172c105277ab0441a18fa13b59be.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1927 |выпуск=|том=|нумар= 9 | старонкі=91—104|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак =Беларуская навука да Кастрычніка і пасьля.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/57ad4bb55b7138e428fac82a9a792992.pdf|адказны =[[Усевалад Ігнатоўскі|Ус. Ігнатоўскі]], [[Міхась Зарэцкі|М. Зарэцкі]], М. Адзінец |выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=штомесячная літаратурна-грамадзка-палітычная часопісь|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=ліпень 1927 |выпуск=|том=|нумар=10 | старонкі=111—129|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =М. І. Касьпяровіч.|частка = |загаловак =«Віцебскі краёвы слоўнік». (Матар'ялы).|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=20884 |адказны =пад рэдакцыяй [[Мікола Байкоў|М. Я. Байкова]] й праф. [[Браніслаў Эпімах-Шыпіла|Б. І. Эпімах-Шыпілы]] |выданьне = |месца =[[Віцебск]] |выдавецтва =Выданьне Віцебскага Акруговага Таварыства Краязнаўства й выдавецтва «Заря Запада»|год =1927|том = |старонкі = |старонак = 371|сэрыя = |isbn = |наклад =1500}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = М. Касьпяровіч. | загаловак = Летам — за краязнаўчую працу.| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1927-130.pdf| мова = | выданьне =[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып =газэта | год = 1927, 11 чэрвеня| том = | нумар = 130 (2022)| старонкі = 4 | issn = }} * {{Кніга|аўтар =М. Касьпяровіч.|частка = |загаловак =Узоры для літаратурных гурткоў пры «Маладняку» і гурткоў селькораў |арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/8/0/1/ba84296/ba84296.html |адказны = рэдактар А. М. Вазьнясенскі |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =выданне ЦБ «Маладняка»|год =1927 |том = |старонкі =|старонак =44 |сэрыя = |isbn = |наклад =1000 }} ; 1928 * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Касьпяровіч.| загаловак =Мастацтва Латвіі, Эстоніі Літвы. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/41432c630a809818212003fcbd22dcf6.pdf | мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]| тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =1 | старонкі =98—105 }} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Касьпяровіч.| загаловак =Арганізаванае выўчэньне Беларусі ў XIX пачатку XX сталецьця. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/e2384065d7fee5e630e8bff3bd2f2629.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]]| тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =1 | старонкі =140—155}} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Касьпяровіч.| загаловак = Арганізаванае выўчэньне Беларусі ў XIX пачатку XX сталецьця. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/1a00e72e923d53e3af204b39789c1f88.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =2 | старонкі =159—177 }} * {{Артыкул| аўтар =М. І. Касьпяровіч.| загаловак =Кнігапіс. Асьвета. Часопісь Народнага Камасарыяту Асьветы і Саюзу працаўнікоў асьветы.| спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/6bd9f9e2107f31509f9a7bdaf1b7c7aa.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =4 | старонкі =198—201 }} * {{Артыкул| аўтар =М. Касьпяровіч.| загаловак =Расійскі прыгодніцкі раман.| спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/bd757c5a024b925fc663187ceb005a77.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =4 | старонкі =100—105}} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = «Наша Ніва» і краязнаўства.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=20&pubid=46269|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=кастрычнік 1928|выпуск=|том=|нумар=6—7 (33—34)| старонкі=15—24|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =М. Касьпярович. | загаловак =Білоруське краєзнавство. | спасылка =http://escriptorium.univer.kharkov.ua/handle/1237075002/4255 | мова =uk | выданьне =Чырвоний шлях| тып =громадсько-політичний і літературно-науковий журнал | год =1928 | том = | нумар =7-''6'' | старонкі =160—178 | issn = }} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Касьпяровіч.| загаловак =Латыская літаратура. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/e2dce18d87d25e30fea2806418dfde1c.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]| тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =8| старонкі =67—74 }} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = «Там , дзе тварыў Каганец.» (Літаратурная экскурсія).|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=10&pubid=46271|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=кастрычнік 1928|выпуск=|том=|нумар=10 (37)| старонкі=14—26|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч. | частка = |загаловак = «Карусь Каганец» (Да 10-й гадавіны сьмерці)|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/61c1fb83b5f3f7f1768bdd396c0d2f81.pdf|адказны =|выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Чырвоная зьмена» |год=1928|выпуск=|том=|нумар= 10| старонкі=67—102|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =Мікалай Касьпяровіч| загаловак =Беларуская культура да 10-годзьдзя БССР. | спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/7418550d3b42bbaea3d20a1783429088.pdf| мова = | выданьне =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]| тып =часопіс | год =1928 | том = | нумар =12 | старонкі =125—152 }} * {{артыкул|аўтар =М. Касьпяровіч.| частка = |загаловак =Кнігапіс. « ».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/1413f64ed8e2e3759be8183c532cf1d6.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1928|выпуск=|том=|нумар= 10| старонкі=231–234|isbn=}} ; 1929 * {{артыкул|аўтар =М. І. Касьпяровіч.| частка = |загаловак = «На Асінбуд».|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=10&pubid=46279|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=чэрвень—ліпень 1929|выпуск=|том=|нумар=6—7 (45—46)| старонкі=7—9|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар =Касьпяровіч М.| загаловак =Уладыслаў Галубок. (Біяграфічны нарыс першага беларускага народнага артыста).| спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/b6bcfa340ebc38793e390d7d504b360e.pdf | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1929 | том = | нумар =7 | старонкі =141—149 }} * {{Кніга|аўтар =М. І. Касьпяровіч.|частка = |загаловак =«Краязнаўства»|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год =1929 |том = |старонкі = |старонак =160|сэрыя = |isbn = |наклад = }} ; 1930 * {{артыкул|аўтар = М. К.| частка = |загаловак = Заметка да вывучэньня сялянскай адзежы Дубровеншчыны.|арыгінал = |спасылка =https://kamunikat.org/?pubid=46286|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=сакавік 1930|выпуск=|том=|нумар=3 (54)| старонкі=51—54|isbn=}} ; 2010 * {{артыкул|аўтар =Мікола Касьпяровіч.| частка = |загаловак = «Як сабраць і ўкласьці слоўнік мовы свайго раёну»|арыгінал = |спасылка =https://store.arche.by/item/869|адказны =рэдактар: Валер Булгакаў , Сяргей Запрудзкі |выданьне=[[ARCHE]]. Лінгвістыка 1920-х: тэрміналёгія, лексыкаграфія, правапіс, фармаваньне літаратурнай мовы|тып=навуковы, навукова-папулярны, грамадзка-палітычны й літаратурна-мастацкі часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= «Рэдакцыя часопіса «Архэ-Пачатак»|год=2010 |выпуск=|том=|нумар= 11 (98)| старонкі=142—157 |isbn=ISSN1392-9682}} ; 2011 * {{Кніга|аўтар =Мікола Касьпяровіч.|частка = |загаловак =«Віцебскі краёвы слоўнік». (Матар'ялы).|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=20884 |адказны =пад рэдакцыяй [[Мікола Байкоў|М. Я. Байкова]] й праф. [[Браніслаў Эпімах-Шыпіла|Б. І. Эпімах-Шыпілы]] |выданьне =Выданьне другое стэрэатыпнае|месца =[[Менск]] |выдавецтва =«ARCHE»|год =2011|том = |старонкі = |старонак = 371|сэрыя = |isbn =1392-9682 |наклад = }} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = [[Іван Германовіч|Германовіч, Іван.]]|частка = |загаловак =Беларускія мовазнаўцы : нарысы жыцьця і навуковай дзейнасьці|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Універсітэцкае|год =1985|том = |старонкі = |старонак =254 |сэрыя = |isbn = |наклад =965 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Іван Германовіч|Германовіч І. К]].| загаловак = Каспяровіч Мікалай Іванавіч.| арыгінал = | спасылка = https://kamunikat.org/belaruskaya-mova | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Беларуская мова | тып =Энцыкляпэдыя | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] | год =1994 | выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 257, 258|isbn =5-85700-126-9 }} * [[Іван Германовіч|Германовіч І. К.]] Каспяровіч Мікалай Іванавіч. // {{Літаратура/БелСЭ|5}} — С. 495. * {{Артыкул| аўтар =[[Іван Германовіч|Германовіч, Іван.]] | загаловак = Мікола Каспяровіч. Жыццё і дзейнасць. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны =Рэдкал.: Г. В. Запартыка (гал. рэд.) і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Пра час «Узвышша» | тып = Матэрыялы навук. канферэнцый узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 1999-2002)| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларускі навукова-дасьледчы інстытут дакумэнтазнаўства і архіўнай справы|БелНДІДАС]] | год = 2002| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 53—58| isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар =[[Аляксандра Гесь|Гесь, Алеся]]. | загаловак = Каспяровіч на Случчыне . | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны =Рэдкал.: Г. В. Запартыка (гал. рэд.) і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Пра час «Узвышша» | тып = Матэрыялы навук. канферэнцый узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 1999-2002)| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларускі навукова-дасьледчы інстытут дакумэнтазнаўства і архіўнай справы|БелНДІДАС]] | год = 2002| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 69—74| isbn = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар =Алена Дзенісенка. | загаловак =Мікалай Каспяровіч. Піянер краязнаўчага руху | спасылка = https://zviazda.by/be/news/20201113/1605269422-mikalay-kaspyarovich-piyaner-krayaznauchaga-ruhu | мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год = 2020, 17 лістаппада | том = | нумар = | старонкі = | issn = }} * {{Артыкул| аўтар =[[Ганна Запартыка|Запартыка, Ганна.]] | загаловак = Мікола Каспяровіч. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны =Рэдкал.: Г. В. Запартыка (гал. рэд.) і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Пра час «Узвышша» | тып = Матэрыялы навук. канферэнцый узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 1999-2002)| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларускі навукова-дасьледчы інстытут дакумэнтазнаўства і архіўнай справы|БелНДІДАС]] | год = 2002| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 52—53| isbn = | issn = }} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Касьпяровіч, Мікола .|арыгінал = |спасылка = |адказны = пад рэд. [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]] ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш. ; гал. рэд. [[Барыс Іванавіч Сачанка|Б. І. Сачанка]]|выданьне=[[Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі |год= 1994 |выпуск=|том=3: Івашын—Кучар|нумар= | старонкі=207—211|isbn=5-85700-123-4}} * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Каспяровіч Мікалай Іванавіч. | арыгінал = | спасылка = https://knihi.com/none/Architektura_Bielarusi,_t1.html#591 | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Архітэктура Беларусі | тып = Энцыклапедычны даведнік | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]| год = 1993 | выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 590| isbn = 5-85700-078-5 | issn = }} * [https://web.archive.org/web/20160305013202/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-i?id=19534 Каспяровіч Мікалай Іванавіч] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|1|0|РЛ1-3|РЛ1-3}} {{слупок-2}} * Каспяровіч Мікалай Іванавіч. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|3 }} С. 13. * {{Артыкул| аўтар = Вераніка Курцова.| загаловак = Лексіка «Віцебскага краёвага слоў­ні­ка» ў нарматыўным тлумачальным слоўніку бе­ла­рускай мовы і ў сучасных беларускіх народных га­вор­ках: Да 125-годдзя з дня нараджэння МіколыКаспяровіча | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып = часопіс | год = 2025 | том = | нумар = 6| старонкі = 56—59 | issn = 0234-1360| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Вераніка Курцова. | загаловак = Лексіка «Віцебскага краёвага слоў­ні­ка» ў нарматыўным тлумачальным слоўніку бе­ла­рускай мовы і ў сучасных беларускіх народных га­вор­ках: Да 125-годдзя з дня нараджэння МіколыКаспяровіча | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып = часопіс | год = 2025 | том = | нумар = 7| старонкі = 51—55 | issn = 0234-1360| архіўная спасылка = | недасяжны}} * [[Арсень Ліс|Ліс А. С]]. Каспяровіч Мікалай Іванавіч. // {{Літаратура/Этнаграфія Беларусі: Энцыкляпэдыя (1989)| }} С. 254 * [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. «Каспяровіч Мікалай» // {{Літаратура/ЭГБ|4 }} — С. 138. * [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. «Каспяровіч Мікалай» // {{Літаратура/БелЭн|8}} — С. 152. * [[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі, Уладзімір]]. Упаўнаважаны беларускім рухам (Дзейнасць Міколы Каспяровіча ў 1918—1921 гг.) // Пра час «Узвышша». Матэрыялы навуковых канферэнцый, узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 1999—2002) / Рдкал.: Г. В. Запартыка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелНДІДАС. 2002 — С. 53—58. — 167 с. * {{Артыкул| аўтар =Аляксандр Пукшанскі. | загаловак = Ён пацярпеў за праўду і любоў да Радзімы. | спасылка = https://zviazda.by/be/news/20130806/1375791853-yon-pacyarpeu-za-praudu-i-lyubou-da-radzimy | мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып =газэта | год = 2013, 8 жніўня | том = | нумар = | старонкі = | issn = }} * [[Людміла Рублеўская|Рублевская, Людмила]]. [https://www.sb.by/articles/chelovek-kotoryy-veril-v-volatov.html Человек, который верил в волатов] // Советская Белоруссия, [[16 чэрвеня]] [[2010]] * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =1: А—К |старонкі = 506 |старонак =568 |сэрыя = |isbn =985-11-0255-5 |наклад =4000 }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://knihi.com/Mikalaj_Kaspiarovic/ Творы Мікалая Касьпяровіча на сайце «Беларуская Палічка»] * [https://web.archive.org/web/20220326164730/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=20884 Творы Мікалая Касьпяровіча ў Беларускай Інтэрнэт-Бібліятэцы Камунікат.org ] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Касьпяровіч, Мікалай}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ігуменскім павеце]] [[Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]] [[Катэгорыя:Расстраляныя беларускія навукоўцы]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі»]] bz2n3s59exwvp2y0d9zy4r0zizfxsgq 0 127020 2687151 2465838 2026-08-28T09:16:30Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687151 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бардзілаўка |Лацінка = Bardziłaŭka |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Бардзілаўкі |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Менскі раён|Менскі]] |Сельсавет = [[Міханавіцкі сельсавет|Міханавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 172 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223070 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 42 |Шырата сэкундаў = 13 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 40 |Даўгата сэкундаў = 55 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Бардзі́лаўка'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 310.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Грэбенка (рака)|Грэбенкі]]. Уваходзіць у склад [[Міханавіцкі сельсавет|Міханавіцкага сельсавету]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Н|9061}}. == Назва == {{Асноўны артыкул|Бардзіла}} Бардзіла (Bardilo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bardilo#v=snippet&q=Bardilo&f=false S. 248, 989].</ref>. Іменная аснова [[Барда|-бард- (-барт-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барцін|Бардзін]], [[Бартаўт|Барталт]]; германскія імёны Bardinus, Bartolt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bards 'волат'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 79.</ref> або ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] barta 'баявая сякера'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 51.</ref>. == Гісторыя == Да нядаўняга часу ў вёсцы працавала няпоўная сярэдняя школа, будынак якой прадаецца. == Насельніцтва == * 1909 год — 302 чалавекі ў вёсцы Бардзілаўцы Забалоцкай і 376 чалавек у вёсцы Бардзілаўцы Лешніцкай<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 6.</ref> * 1999 год — 206 чалавек * 2010 год — 172 чалавекі == Забудова == Складаецца зь некалькіх частак. Мае некалькі вулічных адгалінаваньняў. У ​​вёсцы некалькі сотняў дамоў. На поўначы разьмешчана в. [[Аляксееўка (Менская вобласьць)|Аляксееўка]], на ўсходзе — дачны пасёлак «Узгор’е», на поўдні — газанапаўняльная станцыя. У вёсцы ёсьць крама. == Гаспадарка == У вёсцы разьмяшчаюцца жывёлагадоўчыя фэрмы. Ёсьць піларама, якая цяпер знаходзіцца на рэканструкцыі. == Камунікацыі == У вёсцы ёсьць вулічнае асьвятленьне. Цэнтральная дарога асфальтаваная. Ёсьць грамадзкія калёнкі, але яны не працуюць. == Транспарт і дарогі == Цэнтральная вясковая дарога Н-9061 асфальтаваная, ёсьць неасфальтаваныя адгалінаваньні. У Бардзiлаўку некалькі разоў на дзень прыбывае прыгарадны аўтобус. Таксама ў вёску ходзіць маршрутнае таксi. == Асобы == * [[Леанід Бачыла]] — былы першы намесьнік міністра аўтатранспарту БССР == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Міханавіцкі сельсавет}} {{Менскі раён}} [[Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну]] 8f8v891936z1mcl22z462kja4tmr3wu 0 127161 2687076 2561665 2026-08-27T20:47:57Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Ірляндыі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе]]: Уніфікацыя 2561665 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Ірляндыя |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Футбольная асацыяцыя Ірляндыі]] |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = [[Мартын О’Ніл]] |Найбольш гульняў = [[Робі Кін]] (146) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Робі Кін]] (68) |Першая гульня = Ірляндыя 1:0 {{Футбол Баўгарыя|няма}}<br />([[Калёмб]], [[Францыя]]; 28 траўня 1924) |Перамога = Ірляндыя 8:0 {{Футбол Мальта|няма}}<br />([[Дублін]], [[Ірляндыя]]; 16 лістапада 1983) |Параза = {{Футбол Бразылія|няма}} 7:0 Ірляндыя<br />([[Убэрляндыя]], [[Бразылія]]; 27 траўня 1982) |Удзелаў у ЧС = 3 |Першы ЧС = 1990 |Дасягненьні ў ЧС = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 3 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] |Дасягненьні ў ЧР = 1/8 фіналу ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]]) |pattern_la1 = _irl20h |pattern_b1 = _irl20h |pattern_ra1 = _irl20h |pattern_sh1 = _irl20h |pattern_so1 = _irl20h |leftarm1 = 007536 |body1 = 007536 |rightarm1 = 007536 |shorts1 = FFFFFF |socks1 = 007536 |pattern_la2 = _irl20a |pattern_b2 = _irl20a |pattern_ra2 = _irl20a |pattern_sh2 = _whitesides |pattern_so2 = _irl20a |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = 007536 |socks2 = FFFFFF }} '''Зборная Ірляндыі па футболе''' — прадстаўляе [[Ірляндыя|Ірляндыю]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Футбольная асацыяцыя Ірляндыі]]. У цяперашні час хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Авіва (стадыён)|Авіва]]» ў [[Дублін]]е, які адкрыўся ў траўні 2010 году. == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fai.ie/index.php?option=com_content&task=view&id=118&Itemid=110 Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Ірляндыі] {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Ірляндыі па футболе| ]] 32m4tilr3x41m4y11wmea3cl4i2ueqi 2687079 2687076 2026-08-27T20:54:20Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Republic_of_Ireland_national_football_team?oldid=1371525459 2687079 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Ірляндыя |Лягатып = Republic of Ireland national football team crest.svg |Фэдэрацыя = |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = |Найбольш гульняў = |Найбольш пасьпяховы гулец = |Першая гульня = Ірляндыя 1:0 {{Футбол Баўгарыя|няма}}<br />([[Калёмб]], [[Францыя]]; 28 траўня 1924) |Перамога = Ірляндыя 8:0 {{Футбол Мальта|няма}}<br />([[Дублін]], [[Ірляндыя]]; 16 лістапада 1983) |Параза = {{Футбол Бразылія|няма}} 7:0 Ірляндыя<br />([[Убэрландыя]], [[Бразылія]]; 27 траўня 1982) |Удзелаў у ЧС = 3 |Першы ЧС = 1990 |Дасягненьні ў ЧС = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 3 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] |Дасягненьні ў ЧР = ⅛ фіналу ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]]) |pattern_la1 = _irl20h |pattern_b1 = _irl20h |pattern_ra1 = _irl20h |pattern_sh1 = _irl20h |pattern_so1 = _irl20h |leftarm1 = 007536 |body1 = 007536 |rightarm1 = 007536 |shorts1 = FFFFFF |socks1 = 007536 |pattern_la2 = _irl20a |pattern_b2 = _irl20a |pattern_ra2 = _irl20a |pattern_sh2 = _whitesides |pattern_so2 = _irl20a |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = 007536 |socks2 = FFFFFF }} '''Мужчы́нская збо́рная Ірля́ндыі па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Ірляндыя|Ірляндыю]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Футбольная асацыяцыя Ірляндыі]]. У цяперашні час хатнія гульні праводзіць на стадыёне [[Авіва (стадыён)|Авіва]] ў [[Дублін]]е, які адкрыўся ў траўні 2010 году. == Гісторыя == Між 1882 і 1924 гадамі [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыя]] была прадстаўленая адзінай нацыянальнай футбольнай зборнай, якой кіравала бэлфасцкая [[Ірляндзкая футбольная асацыяцыя]] (ІФА). У 1920-я гады Ірляндыя была падзеленая на [[Паўночная Ірляндыя|Паўночную Ірляндыю]] і [[Ірляндзкая Вольная Дзяржава|Ірляндзкую Вольную Дзяржаву]]. Дублінская арганізацыя, якая называла сябе Футбольнай асацыяцыяй Ірляндзкай Вольнай Дзяржавы (ФАІВД), аддзялілася ад ІФА ў 1921 годзе і пачала арганізоўваць уласную лігу і нацыянальную зборную<ref name="Byrne">{{кніга|імя=Peter|прозьвішча=Byrne|загаловак=Football Association of Ireland: 75 years|месца=Dublin|выдавецтва=Sportsworld|год=1996|старонкі=22|isbn=1-900110-06-7}}</ref>. У 1923 годзе ФАІВД была прызнаная [[ФІФА]] як кіроўны орган футболу ў Ірляндзкай Вольнай Дзяржаве<ref name="Byrne"/>. [[Файл:Voetbal Nederland tegen Ierland 1-4, Bestanddeelnr 907-7513.jpg|значак|зьлева|Футбалісты зборных Ірляндыі і Нідэрляндаў выходзяць на поле ў 1956 годзе.]] Зборная Ірляндзкай Вольнай Дзяржавы дэбютавала на міжнароднай арэне на [[Летнія Алімпійскія гульні 1924 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1924 году]]. 28 траўня каманда перамагла [[Мужчынская зборная Баўгарыі па футболе|зборную Баўгарыі]] зь лікам 1:0, а аўтарам першага голу зборнай стаў [[Пэдзі Дункан]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.independent.ie/sport/soccer/international-soccer/fai-recognise-ireland-v-bulgaria-match-at-1924-paris-olympics-as-first-ever-senior-international/a2008203558.html|загаловак=FAI recognise Ireland v Bulgaria match at 1924 Paris Olympics as first-ever senior international|выдавецтва=Irish Independent|дата публікацыі=17.05.2024}}</ref>. У выніку зборная прабілася ў чвэрцьфінал, дзе саступіла [[Мужчынская зборная Нідэрляндаў па футболе|зборнай Нідэрляндаў]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tableso/ol1924f-det.html|загаловак=1924 Olympic Games at Rsssf|выдавец=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|копія=https://web.archive.org/web/20090803172613/http://www.rsssf.com/tableso/ol1924f-det.html|дата копіі=03.08.2009}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.clubi.ie/fpage/history/part2.html|загаловак=History of Irish Football|выдавецтва=Clubi.ie|копія=https://web.archive.org/web/20050404051620/http://www.clubi.ie/fpage/history/part2.html|дата копіі=04.04.2005}}</ref>. 14 чэрвеня 1924 году Ірляндзкая Вольная Дзяржава правяла першы хатні матч супраць [[Мужчынская зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]], якія зьдзейсьнілі кароткі тур па Эўропе пасьля ўдзелу ў тых жа Алімпійскіх гульнях. [[Эд Брукс]] аформіў хет-трык у пераможным матчы 3:1 на [[Дэйлімант Парк]]у<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesu/usa-intres-det69.html|загаловак=United States results at Rsssf|выдавец=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|копія=https://web.archive.org/web/20100113210650/http://rsssf.com/tablesu/usa-intres-det69.html|дата копіі=13.01.2010}}</ref>. Наступны матч зборная згуляла толькі 21 сакавіка 1926 году, калі ў гасьцёх саступіла зь лікам 0:3 супраць [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]]. 25 лютага 1934 году Ірляндзкая Вольная Дзяржава дэбютавала ў кваліфікацыі да чэмпіянату сьвету, згуляўшы ўнічыю 4:4 з [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе|зборнай Бэльгіі]]. [[Пэдзі Мур]] стаў аўтарам усіх чатырох галоў і першым гульцом у гісторыі, які загнаў чатыры мячы ў матчы чэмпіянату сьвету<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.soccer-ireland.com/irish-football-results/1940-1959.htm|загаловак=Republic of Ireland Soccer Team Match Results: Result of Irish Football Matches 1940 to 1959|выдавецтва=Soccer-Ireland.com|дата доступу=26.06.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160707151442/http://www.soccer-ireland.com/irish-football-results/1940-1959.htm|дата копіі=07.07.2016}}</ref>. Пасьля 1936 году асацыяцыя ўзяла сабе назву [[Футбольная асацыяцыя Ірляндыі]] (ФАІ) і пачала называць сваю зборную Ірляндыяй. Цягам усяго гэтага пэрыяду існавалі дзьве ірляндзкія нацыянальныя зборныя, якія фармаваліся двума асацыяцыямі. Абедзьве зь іх прэтэндавалі на юрысдыкцыю над усёй Ірляндыяй і лічылі сябе ўпаўнаважанымі абіраць гульцоў з усяго вострава. У выніку зьявілася шмат гульцоў, як найменш 38, якія гулялі за абедзьве зборныя<ref>{{спасылка|аўтар=Dewart, Jonny|спасылка=http://nifootball.blogspot.com/2006/10/dual-internationalists.html|загаловак=List of Dual Internationalists|выдавецтва=Northern Ireland's Footballing Greats|дата публікацыі=23.10.2006|дата доступу=26.12.2007|копія=https://web.archive.org/web/20170816234040/http://nifootball.blogspot.com/2006/10/dual-internationalists.html|дата копіі=16.08.2017}}</ref>, прычым пераважная большасьць зь іх былі з [[Ірляндыя|Рэспублікі Ірляндыі]], якія пагаджаліся гуляць за каманду ІФА, але толькі адзінкі з часткі Паўночнай Ірляндыі спаборнічалі за каманду ФАІ. ФІФА ўрэшце ўмяшалася ў спрэчку, калі абедзьве зборныя ўзялі ўдзел у адборачным турніры да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|чэмпіянату сьвету 1950 году]], бо фактычна чатыры гульцы выступілі за дзьве розныя зборныя ў адным і тым самым спаборніцтве. Адказ ФІФА палягаў у абмежаваньні права на выступах паводле палітычнай мяжы. [[Файл:Eire 1960.jpg|значак|зьлева|Зборная Ірляндыі ў траўні 1960 году.]] Зборная трапіла ў кваліфікацыйную групу да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|чэмпіянату сьвету 1966 году]] разам з [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнымі Гішпаніі]] і [[Мужчынская зборная Сырыі па футболе|Сырыі]]. Па зьняцьці сырыйцаў, фактычна барацьба разграрнулася паміж двума камандамі. Ірляндцы перамаглі ўдома 1:0, але саступілі ў гасьцях зь лікам 1:4. Гэта азначала матч плэй-оф, які спачатку плянаваўся на лёнданскім [[Ўэмблі]], але ў выніку быў згуляны на парыскім стадыёне [[Парк дэ Прэнс]]<ref name="rte_chequered_playoff_history" >{{навіна|аўтар=Leahy, Ed|спасылка=http://www.rte.ie/sport/soccer/2011/1110/ireland_playoff.html|загаловак=Ireland's chequered play-off history|дата публікацыі=10.11.2011|копія=https://web.archive.org/web/20111111080150/http://www.rte.ie/sport/soccer/2011/1110/ireland_playoff.html|дата копіі=11.11.2011}}</ref>. У гэтым матчы, які скончыўся перамогай гішпанцаў зь лікам 1:0, дэбютаваў [[Эйман Данфі]]<ref name="rte_chequered_playoff_history"/>. У 1965 годзе зборная Ірляндыі ўвайшла ў гісторыю, калі абрала абаронцу «[[Манчэстэр Юнайтэд]]» [[Шэй Брэнан|Шэя Брэнана]] ў нацыянальную зборную. Гэта быў першы выпадак, калі гульца, народжанага па-за межамі Ірляндзкай рэспублікі, абралі ў каманду дзякуючы ірляндзкаму паходжаньню аднаго зь ягоных бацькоў. Ад таго часу многія выбітныя ірляндзкія футбалісты былі народжаныя ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], але баранілі колеры Ірляндыі. Першы ўдзел зборнай Ірляндыі ў фінальнай частцы буйных турніраў адбыўся на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|чэмпіянаце Эўропы 1988 году]]. Не зважаючы на вымушаную адсутнасьць [[Ліям Брэйдзі|Ліяма Брэйдзі]] і [[Марк Лоўрэнсан|Марка Лоўрэнсана]], у фінальнай частцы каманда шакавала Эўропу, перамогшы [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборную Ангельшчыны]] 1:0 у [[Штутгарт|Штутгарце]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/jun/10/golden-goal-ray-houghton-for-republic-of-ireland-v-england-1988|загаловак=Golden Goal: Ray Houghton for Republic of Ireland v England (1988)|копія=https://web.archive.org/web/20180619035934/https://www.theguardian.com/football/blog/2016/jun/10/golden-goal-ray-houghton-for-republic-of-ireland-v-england-1988|дата копіі=19.06.2018}}</ref>. Затым у [[Гановэр]]ы ірляндцы згулялі ўнічыю 1:1 з [[Мужчынская зборная СССР па футболе|зборнай СССР]], а ў [[Гельзэнкірхэн]]е астраўляне прагулялі будучым чэмпіёнам з [[Мужчынская зборная Нідэрляндаў па футболе|зборнай Нідэрляндаў]] зь лікам 0:1. Пры гэтым да нічыёй, якая б гарантавала камандзе месца ў паўфінале, не хапіла датрываць усяго сем хвілінаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.soccer-ireland.com/euro-1988/|загаловак=Ireland at Euro 1988 Finals|выдавецтва=Soccer-Ireland.com|дата доступу=01.02.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161022155410/http://www.soccer-ireland.com/euro-1988/|дата копіі=22.10.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/euro-88-when-everything-seemed-possible-1.3519038|загаловак=Euro 88: When everything seemed possible|выдавец=The Irish Times|копія=https://web.archive.org/web/20180616212931/https://www.irishtimes.com/sport/soccer/euro-88-when-everything-seemed-possible-1.3519038|дата копіі=16.06.2018}}</ref>. == Чэмпіянаты сьвету == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|1934]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1962 году|1962]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|1966]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|1970]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1974 году|1974]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|1982]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|1986]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-канец}} == Чэмпіянаты Эўропы == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fai.ie/index.php?option=com_content&task=view&id=118&Itemid=110 Афіцыйны сайт] Футбольнай асацыяцыі Ірляндыі. {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Ірляндыі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Ірляндыя}}; |Ірляндыя на ЧС-2002 }} {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Ірляндыі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Ірляндыя}}; |Ірляндыя на ЧЭ-2012 |Ірляндыя на ЧЭ-2016 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Ірляндыі па футболе| ]] 5wiab834q987hgp5qi08qjlun6pqjfn 0 127446 2687034 2686440 2026-08-27T14:09:49Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687034 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўбарова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = пасёлак |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Менскі раён|Менскі]] |Сельсавет = [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 27 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223048<ref>[http://zip.belpost.by/street/dovborovo-minsk-minskiy-rogovskiy Довборово — список улиц. Телефонный код 8-017] Белпошта{{ref-ru}}</ref> |СААТА = 6236858061<ref>{{спасылка|url = http://www.old.nalog.gov.by/program/ssoato.html|загаловак = Населённые пункты Республики Беларусь|копія = http://www.webcitation.org/6Je40BFht|дата копіі = 15 верасьня 2013}}</ref> |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 12 |Шырата сэкундаў = 39 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 21 |Даўгата сэкундаў = 20 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 316.</ref> — [[пасёлак]] у [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Удранка (рака)|Удранкі]]. Уваходзіць у склад [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскага сельсавету]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Н|8965}}. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 44 чалавек * 2010 год — 27 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Шаршунскі сельсавет}} {{Менскі раён}} [[Катэгорыя:Шаршунскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну]] 1qb9p9tsmsnfsjuch1udfz2ew4uj5l6 0 127449 2687036 2686439 2026-08-27T14:10:23Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687036 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўбарова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Менскі раён|Менскі]] |Сельсавет = [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 3 |Год падліку колькасьці = 2012 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="harady" /> |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223048 |СААТА = 6236858056<ref>{{спасылка|url = http://www.old.nalog.gov.by/program/ssoato.html|загаловак = Населённые пункты Республики Беларусь|копія = http://www.webcitation.org/6Je40BFht|дата копіі = 15 верасьня 2013}}</ref> |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 13 |Шырата сэкундаў = 8 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 22 |Даўгата сэкундаў = 27 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 316.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Удранка (рака)|Удранкі]]. Уваходзіць у склад [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскага сельсавету]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Н|8965}}. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар ]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 8 чалавек * 2010 год — 5 чалавек * 2012 год — 3 чалавекі<ref name="harady">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-3к}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Шаршунскі сельсавет}} {{Менскі раён}} [[Катэгорыя:Шаршунскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну]] ga8313mldn5fve4cyhzwxdj48198jlu 2687037 2687036 2026-08-27T14:10:31Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687037 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Даўбарова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Менскі раён|Менскі]] |Сельсавет = [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 3 |Год падліку колькасьці = 2012 |Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="harady" /> |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 223048 |СААТА = 6236858056<ref>{{спасылка|url = http://www.old.nalog.gov.by/program/ssoato.html|загаловак = Населённые пункты Республики Беларусь|копія = http://www.webcitation.org/6Je40BFht|дата копіі = 15 верасьня 2013}}</ref> |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 13 |Шырата сэкундаў = 8 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 22 |Даўгата сэкундаў = 27 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 316.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Удранка (рака)|Удранкі]]. Уваходзіць у склад [[Шаршунскі сельсавет|Шаршунскага сельсавету]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Н|8965}}. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 8 чалавек * 2010 год — 5 чалавек * 2012 год — 3 чалавекі<ref name="harady">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-3к}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Шаршунскі сельсавет}} {{Менскі раён}} [[Катэгорыя:Шаршунскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну]] czy85orl1l5rwr0a2pbmp5l7mybx64p 0 138795 2687085 2686297 2026-08-27T21:28:02Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687085 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурвіла |лацінка = Surviła |арыгінал = Surville |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sure]] + [[Віла|Willo]] |варыянт = Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Сырвіль, Шурвіла, Шырвіл, Шырвіль |вытворныя = [[Сарвіла]] |зьвязаныя = }} '''Сурвіла''' (''Сурвіл'', ''Шурвіла''), '''Сурывіла''', '''Сырвіла''' (''Сырвіль'', ''Шырвіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Сурвіл (Сірвіл): ''Surwille / Sirwille'' (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirwille#v=snippet&q=Sirwille&f=false S. 92, 101].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''by her [[Ганус (імя)|Hans]] Surwillen… Surwillendorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%22Hans+Surwillen%22#v=snippet&q=%22Hans%20Surwillen%22&f=false S. 702, 706].</ref>; ''et Thomam Surwillen interpretem… Thomas Surwille… dominum Thomam Surwille'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Surwillen#v=snippet&q=Surwillen&f=false S. 597, 604, 640].</ref>; ''Thomas Surwille'' (2 красавіка 1398 году, 1398 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=thomas+surwillen#v=snippet&q=thomas%20surwillen&f=false S. 51, 961].</ref>; ''Hannus Surwille… Hannus Sirwillen'' (1399 год, 1400 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surwillen#v=snippet&q=Hannus%20Surwillen&f=false S. 961, 963, 972].</ref>; ''[[Міхал Мінігайла|Minigaylo]] [[Гедыгольд|Gedigoldi]] cum fratre germano Swiwilone'' [''Survilone''] ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Marcus, Lucas, Johannes und Mattewes Serwillen'' (1405 год)<ref name="Białuński-2012-22">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 22.</ref>; ''Lucas Sirwillen wybe'' (1408 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''Hannus Surowyl'' (23 жніўня 1411 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surowyl+#v=snippet&q=Hannus%20Surowyl&f=false S. 226].</ref>; ''Marcus Sorwille'' (24 верасьня 1416 году)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 41.</ref>; ''Nicolaus Sorwille, Georg Sorwille'' (1435 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''панъ Гринко Сурвиловичь'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref><ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 34.</ref>; ''Сурвило'' (1440—1476 гады, 1440—1492 гады, 1463—1476 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192, 261.</ref>, 31 сакавіка 1534 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|17к}} P. 422.</ref>); ''Назку Сурвиловичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''Гринъкови Сурвиловичю''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref> (1440—1492 гады); ''Гринъку Сурвиловичу'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''dominus Andreas alias Hrimko Surwiłowicz'' (каля 1450 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 600.</ref>; ''Jurge Sirwille'' (8 траўня 1455 году)<ref name="Białuński-2012-24">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 24.</ref>; ''Thomas und [[Тэўдырых|Diterich]] Serwille gebrudere'' (1471 год)<ref name="Białuński-2012-24"/>; ''Thomas Szerwille'' (1480 год)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 25.</ref>; ''Theodorico Servilla''<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 1. — Toruń, 1961. S. 248.</ref> (''Theodoricus Servilla''<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 26.</ref>, 12 траўня 1496 год); ''her Ditterich Sirwille'' (20 лістапада 1500 году)<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 2. — Toruń, 1963. S. 158.</ref>; ''[[Вільня|Вилнянину]] [[Рак (імя)|Раку]] Сурвиловичу'' (10 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 279.</ref>; ''чоловековъ куничъных… Воитка Сурвиловича'' (25 ліпеня 1522)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 120.</ref>; ''з [[Упіта|Упиты]]… Богдан Сурвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 36.</ref>; ''до мене Воитеха Миколаевича Сурвила'' (22 чэрвеня 1562 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 151.</ref>; ''Воитех Суръвило'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 160.</ref>; ''небожчика Войтеха Миколаевича Сурвила''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 438].</ref>, ''слугу Ивана Сурвиловича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 550].</ref>, ''Андреевая Хоружичовая Ейшишская Зофея Яновна Сурвилянка''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 756.</ref> (1567 год); ''пан Еразмус Грегор’евич Сурвило'' (5 студзеня 1580 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 434.</ref>; ''Szurwiłowicz'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 69.</ref>; ''Piotr Surwilowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''miasteczko Gieranonskie… Maciey Surwilo'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 73.</ref>; ''Jerzy Surwiłł mp.; Jan Surwił… Daniel Surwił'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305, 311.</ref>; ''ode mnie Daniela Surwiła… Daniel Surwiłło… Daniela Surwiły… Samuell Michał Surwiłło'' (1665 год)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 250.</ref>; ''spectabilem dominum Stanislaum Benedictum Surwił'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 131.</ref>; ''Ewa Surwiło'' (1688 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daniło Surwił… Marcin Surwił'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Barbara Surywiłło'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Surywi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioannes Surwił'' (1752 год)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. VII. 1743—1776 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 15.</ref>; ''Józef Szurwillo'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 338.</ref>; ''iegomość pan Stanisław Surrywiłło — komornik xięstwa Żmuydzkiego'' (20 ліпеня 1784 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=Surrywi%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Surrywi%C5%82%C5%82o&f=false С. 277].</ref>; ''Szymon Surwilewicz'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''spectabilis olim domini Stanislai Surwił consularis caunensis vidua'' (XVIII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 132.</ref>; ''Stanisław Szyrwiłowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Szyrwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Szurwiło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szurwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrwil'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Syrwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Cejkinie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Surwiłło'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Surwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Тамаш і [[Ганус (імя)|Ганус]] Сурвілы — браты-служкі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] зь [[Ліцьвіны|літоўскіх баяраў]] * Сурвіла [[Гедыгольд]]авіч — літоўскі баярын, які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] 1401 году<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 270.</ref> * Грынька Сурвілавіч — літоўскі баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]] [[Каленік Мішкавіч|Каленіку Мішкавічу]]; пазьней атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Назка Сурвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера * Рак Сурвілавіч — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1514 годзе * Сурвіла Міхалкавіч — продак полацкіх баяраў [[Бірыбольд]]зічаў, які ўпамінаецца ў 1534 годзе * Эразмус Рыгоравіч Сурвіла — [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1580 годзе * Аршуля Эразмусаўна Сурвіловіч — [[Эйрагола|эйрагольская]] зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 4.</ref> * Рамуальд Сурвіла — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref> * Аляксандар Шырвіль — праваслаўны з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1191 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358815?page=169 С. 19049].</ref> * Юман Сурвілаў — каталік з ваколіцаў [[Таўрагіны|Таўрагінаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №20 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=317 С. 318].</ref> * Паўліна Сурвіла (1892—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1892) Сурвіла Паўліна Максімаўна (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Ігнат Сурвіла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Баляслаў Сурвіла (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Сурвіла (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]<ref>[https://partizany.by/partisans/200198/ Сурвило Иосиф Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Сурвілаў (1921—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]]<ref>[https://partizany.by/partisans/196451/ Сурвилов Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Фёдар Сурвіла (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138023/ Сурвила Федор Давыдович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Янка Сурвіла]] (1925—1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі * [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{Н}} 1936) — дзяячка [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]], [[Старшыня Рады БНР|старшыня]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] * [[Марыя Паўла Сурвілла]] (1964—2020) — беларуская музыказнаўца, сябра Рады БНР; дачка Івонкі Сурвілы Сурвіловічы — прыгонныя зь вёскі [[Мясьлюкі|Мясьлюкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>. Сурвілы (Surwiło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], мястэчка [[Шэметава (вёска, Мядзельскі раён)|Шэметаўшчыны]], вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Конціненты|Концінентаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]], [[Яневічы (Менская вобласьць)|Яневічаў]] і [[Каладзянка|Каладзянкі]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 70, 175, 185—186.</ref>. Сурвілы (Surwiłło) — прыгонныя зь мястэчка [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 136.</ref>. Сурвілы (Surwił) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 193.</ref>. Сурвілы гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]], [[Корвін]], [[Котвіца]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Порай]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Сурвілы Багдановічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 800.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сырвілы (Syrwiłło) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 231.</ref>. Шырвілы (Szyrwił) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 304.</ref>. Сурвіл (Surwill), Сурвіла (Surwillo) і Шурвіловіч (Szurwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1588 годзе ўпамінаецца «грунт» Сурвілавічы, у 1589 годзе — маёнтак Сурвілавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 27, 103.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Сурвілы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Сурвілі]]. Назву [[Сурвілішкі (неадназначнасьць)|Сурвілішкі]] маюць дзьве вёскі на гістарычнай Ашмяншчыне. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] gdjfdp3wiqkn1yu8q9m5aom3dsvqmxc 2687086 2687085 2026-08-27T21:29:01Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687086 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурвіла |лацінка = Surviła |арыгінал = Surville |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sure]] + [[Віла|Willo]] |варыянт = Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Сырвіль, Шурвіла, Шырвіл, Шырвіль |вытворныя = [[Сарвіла]] |зьвязаныя = }} '''Сурвіла''' (''Сурвіл'', ''Шурвіла''), '''Сурывіла''', '''Сырвіла''' (''Сырвіль'', ''Шырвіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Сурвіл (Сірвіл): ''Surwille / Sirwille'' (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirwille#v=snippet&q=Sirwille&f=false S. 92, 101].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''by her [[Ганус (імя)|Hans]] Surwillen… Surwillendorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%22Hans+Surwillen%22#v=snippet&q=%22Hans%20Surwillen%22&f=false S. 702, 706].</ref>; ''et Thomam Surwillen interpretem… Thomas Surwille… dominum Thomam Surwille'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Surwillen#v=snippet&q=Surwillen&f=false S. 597, 604, 640].</ref>; ''Thomas Surwille'' (2 красавіка 1398 году, 1398 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=thomas+surwillen#v=snippet&q=thomas%20surwillen&f=false S. 51, 961].</ref>; ''Hannus Surwille… Hannus Sirwillen'' (1399 год, 1400 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surwillen#v=snippet&q=Hannus%20Surwillen&f=false S. 961, 963, 972].</ref>; ''[[Міхал Мінігайла|Minigaylo]] [[Гедыгольд|Gedigoldi]] cum fratre germano Swiwilone'' [''Survilone''] ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Marcus, Lucas, Johannes und Mattewes Serwillen'' (1405 год)<ref name="Białuński-2012-22">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 22.</ref>; ''Lucas Sirwillen wybe'' (1408 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''Hannus Surowyl'' (23 жніўня 1411 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surowyl+#v=snippet&q=Hannus%20Surowyl&f=false S. 226].</ref>; ''Marcus Sorwille'' (24 верасьня 1416 году)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 41.</ref>; ''Nicolaus Sorwille, Georg Sorwille'' (1435 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''панъ Гринко Сурвиловичь'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref><ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 34.</ref>; ''Сурвило'' (1440—1476 гады, 1440—1492 гады, 1463—1476 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192, 261.</ref>, 31 сакавіка 1534 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|17к}} P. 422.</ref>); ''Назку Сурвиловичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''Гринъкови Сурвиловичю''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref> (1440—1492 гады); ''Гринъку Сурвиловичу'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''dominus Andreas alias Hrimko Surwiłowicz'' (каля 1450 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 600.</ref>; ''Jurge Sirwille'' (8 траўня 1455 году)<ref name="Białuński-2012-24">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 24.</ref>; ''Thomas und [[Тэўдырых|Diterich]] Serwille gebrudere'' (1471 год)<ref name="Białuński-2012-24"/>; ''Thomas Szerwille'' (1480 год)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 25.</ref>; ''Theodorico Servilla''<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 1. — Toruń, 1961. S. 248.</ref> (''Theodoricus Servilla''<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 26.</ref>, 12 траўня 1496 год); ''her Ditterich Sirwille'' (20 лістапада 1500 году)<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 2. — Toruń, 1963. S. 158.</ref>; ''[[Вільня|Вилнянину]] [[Рак (імя)|Раку]] Сурвиловичу'' (10 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 279.</ref>; ''чоловековъ куничъных… Воитка Сурвиловича'' (25 ліпеня 1522)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 120.</ref>; ''з [[Упіта|Упиты]]… Богдан Сурвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 36.</ref>; ''до мене Воитеха Миколаевича Сурвила'' (22 чэрвеня 1562 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 151.</ref>; ''Воитех Суръвило'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 160.</ref>; ''небожчика Войтеха Миколаевича Сурвила''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 438].</ref>, ''слугу Ивана Сурвиловича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 550].</ref>, ''Андреевая Хоружичовая Ейшишская Зофея Яновна Сурвилянка''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 756.</ref> (1567 год); ''пан Еразмус Грегор’евич Сурвило'' (5 студзеня 1580 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 434.</ref>; ''Szurwiłowicz'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 69.</ref>; ''Piotr Surwilowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''miasteczko Gieranonskie… Maciey Surwilo'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 73.</ref>; ''Jerzy Surwiłł mp.; Jan Surwił… Daniel Surwił'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305, 311.</ref>; ''ode mnie Daniela Surwiła… Daniel Surwiłło… Daniela Surwiły… Samuell Michał Surwiłło'' (1665 год)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 250.</ref>; ''spectabilem dominum Stanislaum Benedictum Surwił'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 131.</ref>; ''Ewa Surwiło'' (1688 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daniło Surwił… Marcin Surwił'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Barbara Surywiłło'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Surywi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioannes Surwił'' (1752 год)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. VII. 1743—1776 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 15.</ref>; ''Józef Szurwillo'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 338.</ref>; ''iegomość pan Stanisław Surrywiłło — komornik xięstwa Żmuydzkiego'' (20 ліпеня 1784 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=Surrywi%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Surrywi%C5%82%C5%82o&f=false С. 277].</ref>; ''Szymon Surwilewicz'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''spectabilis olim domini Stanislai Surwił consularis caunensis vidua'' (XVIII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 132.</ref>; ''Stanisław Szyrwiłowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Szyrwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Szurwiło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szurwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrwil'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Syrwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Cejkinie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Surwiłło'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Surwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Тамаш і [[Ганус (імя)|Ганус]] Сурвілы — браты-служкі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] зь [[Ліцьвіны|літоўскіх баяраў]] * Сурвіла [[Гедыгольд]]авіч — літоўскі баярын, які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] 1401 году<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 270.</ref> * Грынька Сурвілавіч — літоўскі баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]] [[Каленік Мішкавіч|Каленіку Мішкавічу]]; пазьней атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Назка Сурвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера * Рак Сурвілавіч — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1514 годзе * Сурвіла Міхалкавіч — продак полацкіх баяраў [[Бірыбольд]]зічаў, які ўпамінаецца ў 1534 годзе * Эразмус Рыгоравіч Сурвіла — [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1580 годзе * Аршуля Эразмусаўна Сурвіловіч — [[Эйрагола|эйрагольская]] зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 4.</ref> * Рамуальд Сурвіла — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref> * Аляксандар Шырвіль — праваслаўны з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1191 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358815?page=169 С. 19049].</ref> * Юман Сурвілаў — каталік з ваколіцаў [[Таўрагіны|Таўрагінаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №20 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=317 С. 318].</ref> * Паўліна Сурвіла (1892—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1892) Сурвіла Паўліна Максімаўна (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Ігнат Сурвіла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Баляслаў Сурвіла (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Сурвіла (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]<ref>[https://partizany.by/partisans/200198/ Сурвило Иосиф Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Сурвілаў (1921—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]]<ref>[https://partizany.by/partisans/196451/ Сурвилов Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Фёдар Сурвіла (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138023/ Сурвила Федор Давыдович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Янка Сурвіла]] (1925—1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі * [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{Н}} 1936) — дзяячка [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]], [[Старшыня Рады БНР|старшыня]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] * [[Марыя Паўла Сурвілла]] (1964—2020) — беларуская музыказнаўца, сябра Рады БНР; дачка Івонкі і Янкі Сурвілаў Сурвіловічы — прыгонныя зь вёскі [[Мясьлюкі|Мясьлюкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>. Сурвілы (Surwiło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], мястэчка [[Шэметава (вёска, Мядзельскі раён)|Шэметаўшчыны]], вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Конціненты|Концінентаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]], [[Яневічы (Менская вобласьць)|Яневічаў]] і [[Каладзянка|Каладзянкі]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 70, 175, 185—186.</ref>. Сурвілы (Surwiłło) — прыгонныя зь мястэчка [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 136.</ref>. Сурвілы (Surwił) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 193.</ref>. Сурвілы гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]], [[Корвін]], [[Котвіца]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Порай]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Сурвілы Багдановічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 800.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сырвілы (Syrwiłło) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 231.</ref>. Шырвілы (Szyrwił) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 304.</ref>. Сурвіл (Surwill), Сурвіла (Surwillo) і Шурвіловіч (Szurwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1588 годзе ўпамінаецца «грунт» Сурвілавічы, у 1589 годзе — маёнтак Сурвілавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 27, 103.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Сурвілы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Сурвілі]]. Назву [[Сурвілішкі (неадназначнасьць)|Сурвілішкі]] маюць дзьве вёскі на гістарычнай Ашмяншчыне. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] bbdez55zp7j7n52ml3x0zgibf1rs3rq 0 142234 2687059 2475714 2026-08-27T17:40:12Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Вугоршчыны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе]] паўзьверх перанакіраваньня: Уніфікацыя 2475714 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Вугоршчына |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Вугорская футбольная фэдэрацыя]] |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = [[Марка Росі]] |Найбольш гульняў = [[Габар Кірай]] (107) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Фэрэнц Пушкаш]] (84) |Першая гульня = [[зборная Аўстрыі па футболе|Аўстрыя]] 5:0 [[зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]]<br />([[Вена]], [[Аўстра-Вугоршчына]]; [[12 кастрычніка]] [[1902]]) |Перамога = [[зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]] 13:1 {{Футбол Францыя|няма}}<br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; [[12 чэрвеня]] [[1927]])<br />[[зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]] 12:0 {{Футбол Альбанія|няма}}<br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; [[24 верасьня]] [[1950]]) |Параза = [[зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]] 0:7 [[зборная Ангельшчыны па футболе|Ангельшчына]]<br />([[Будапэшт]], [[Аўстра-Вугоршчына]]; [[10 чэрвеня]] [[1908]])<br />[[зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]] 0:7 [[зборная Італіі па футболе|Італія]]<br />([[Будапэшт]], [[Аўстра-Вугоршчына]]; [[10 красавіка]] [[1909]])<br />[[аматарская зборная Ангельшчыны па футболе|Ангельшчына (ам.)]] 7:0 [[зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]]<br />([[Стакгольм]], [[Швэцыя]]; [[30 чэрвеня]] [[1912]])<br />[[зборная Нямеччыны па футболе|Нямеччына]] 7:0 {{Футбол Вугоршчына|няма}}<br />([[Кёльн]], [[Нямеччына]]; [[6 красавіка]] [[1941]]) |Удзелаў у ЧС = 9 |Першы ЧС = 1934 |Дасягненьні ў ЧС = 2 месца, [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]] |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 3 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] |Дасягненьні ў ЧР = 3 месца, [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] | pattern_la1 = _hun20h | pattern_b1 = _hun20h | pattern_ra1 = _hun20h | pattern_sh1 = _hun20a | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 00A354 | pattern_la2 = _hun20a | pattern_b2 = _hun20a | pattern_ra2 = _hun20a | pattern_sh2 = _hun20a | pattern_so2 = _3_stripes_red | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} {{АГ-узнагароды}} {{АГ-спорт|[[Футбол на Алімпіядах|Футбол]]}} {{АГ-мэдаль|Золата|Летнія|1952|[[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 1952 году|мужчыны]]}} {{АГ-мэдаль|Золата|Летнія|1964|[[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 1964 году|мужчыны]]}} {{АГ-мэдаль|Золата|Летнія|1968|[[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 1968 году|мужчыны]]}} {{АГ-мэдаль|Срэбра|Летнія|1972|[[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 1972 году|мужчыны]]}} {{АГ-мэдаль|Бронза|Летнія|1960|[[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 1960 году|мужчыны]]}} {{АГ-ніз}} '''Зборная Вугоршчыны па футболе''' — прадстаўляе [[Вугоршчына|Вугоршчыну]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Вугорская футбольная фэдэрацыя]]. Каманда існуе з [[1901]] году, зьяўляючыся такім чынам адной з найстарэйшых зборных сьвету. Футбольная каманда Вугоршчыны зьяўляецца трохразовым пераможцам футбольнага спаборніцтва на [[Летнія Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]] (1952, 1964, 1968). == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://www.mlsz.hu/ Афіцыйны сайт Вугорскай футбольнай фэдэрацыі] * [http://www.rsssf.com/tablesh/hong-intres.html Усе вынікі з 1902 году]. RSSSF {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Вугоршчыны па футболе| ]] 2zau0t9p7m5la4gm99kpk2ezfshwsbt 2687061 2687059 2026-08-27T17:49:26Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Hungary_national_football_team?oldid=1370115307 2687061 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Вугоршчына |Лягатып = Coat of arms of Hungary.svg |Фэдэрацыя = |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = |Найбольш гульняў = |Найбольш пасьпяховы гулец = |Першая гульня = {{Футбол Аўстрыя|няма}} 5:0 Вугоршчына<br />([[Вена]], [[Аўстра-Вугоршчына]]; 12 кастрычніка 1902) |Перамога = {{Футбол Расея|няма}} 0:12 Вугоршчына<br />([[Масква]], [[Расейская імпэрыя]]; 14 ліпеня 1912)<br />Вугоршчына 13:1 {{Футбол Францыя|няма}}<br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; 12 чэрвеня 1927)<br />Вугоршчына 12:0 {{Футбол Альбанія|няма}}<br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; 24 верасьня 1950) |Параза = Ангельшчына (ам.) 7:0 Вугоршчына<br />([[Стакгольм]], [[Швэцыя]]; 30 чэрвеня 1912)<br />{{Футбол Нямеччына|няма}} 7:0 Вугоршчына<br />([[Кёльн]], [[Нямеччына]]; 6 красавіка 1941)<br />{{Футбол Нідэрлянды|няма}} 8:1 Вугоршчына<br />([[Амстэрдам]], [[Нідэрлянды]]; 11 кастрычніка 2013) |Удзелаў у ЧС = 9 |Першы ЧС = 1934 |Дасягненьні ў ЧС = Другое месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 5 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] |Дасягненьні ў ЧР = Трэцяе месца ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]]) | pattern_la1 = _hun20h | pattern_b1 = _hun20h | pattern_ra1 = _hun20h | pattern_sh1 = _hun20a | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 00A354 | pattern_la2 = _hun20a | pattern_b2 = _hun20a | pattern_ra2 = _hun20a | pattern_sh2 = _hun20a | pattern_so2 = _3_stripes_red | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''Мужчы́нская збо́рная Вуго́ршчыны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Вугоршчына|Вугоршчыну]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Вугорская футбольная фэдэрацыя]]. Каманда існуе з 1901 году, што робіць яе такім чынам адной з найстарэйшых зборных сьвету. Футбольная каманда Вугоршчыны зьяўляецца трохразовым пераможцам футбольнага спаборніцтва на [[Летнія Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]] (1952, 1964, 1968). == Гісторыя == Нацыянальная зборная ўпершыню зьявілася на [[Летнія Алімпійскія гульні 1912 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1912 году]] ў [[Стакгольм]]е. Камандзе давялося зьбіраць ахвяраваньні, каб мець мажлівасьць трапіць на гульні. Там зборная Вугоршчыны саступіла 0:7 [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]] і была выбітая з турніру. Пасьля Алімпійскіх гульняў каманда Вугоршчыны правяла два матчы супраць [[Мужчынская зборная Расеі па футболе|зборнай Расеі]] ў Маскве, першы зь іх скончыўся перамогай вугорцаў зь лікам 9:0, а другі — зь лікам 12:0. Найлепшым бамбардзірам у гэтых двух матчах быў [[Імрэ Шлёсэр]], які загнаў сем галоў. [[Файл:Football at the 1912 Summer Olympics - Hungary squad.JPG|значак|зьлева|Футбалісты зборнай Вугоршчыны на летніх Алімпійскіх гульнях 1912 году.]] Пачатак [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] моцна паўплываў на разьвіцьцё вугорскага футболу. Краіна і клюбы сутыкнуліся зь фінансавымі цяжкасьцямі. Падчас вайны вугорская каманда 16 разоў згуляла супраць [[Мужчынская зборная Аўстрыі па футболе|зборнай Аўстрыі]]. У 1919 годзе Ангельшчына запатрабавала выключэньня краінаў [[Цэнтральныя дзяржавы|Цэнтральных дзяржаваў]], у тым ліку Вугоршчыны, зь [[ФІФА]]. Калі ФІФА адхіліла патрабаваньне Ангельшчыны, брытанскія асацыяцыі пастанавілі самі сысьці з арганізацыі. На [[Летнія Алімпійскія гульні 1924 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1924 году]] зборная Вугоршчыны ў першым матчы перамагла [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборную Польшчы]], але потым зазнала паразу ад [[Мужчынская зборная Эгіпту па футболе|зборнай Эгіпту]]. У выніку і галоўны трэнэр, і кіраўнік [[Вугорская футбольная фэдэрацыя|Вугорскай футбольнай фэдэрацыі]] сышлі ў адстаўку. Між 1927 і 1930 гадамі вугорцы ўдзельнічалі ў Цэнтральнаэўрапейскім міжнародным кубку, у якім акрамя іх бралі ўдзел зборныя Аўстрыі, [[Мужчынская зборная Чэхаславаччыны па футболе|Чэхаславаччыны]], [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|Італіі]] і [[Мужчынская зборная Швайцарыі па футболе|Швайцарыі]]. У фінале зборная Вугоршчына прагуляла зборнай Італіі зь лікам 0:5. 12 чэрвеня 1927 году вугорская дружына перамагла [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборную Францыі]] 13:1, а [[Ёжэф Такач]] загнаў шэсьць галоў. [[Файл:Wawrzynieccyl.png|значак|зьлева|Матч зборных Вугоршчыны і Польшчы.]] Першы [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|чэмпіянат сьвету]] адбыўся ва [[Уругвай|Ўругваі]] ў 1930 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/overview.html|загаловак=1930 FIFA World Cup Uruguay|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20090202113439/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D1/overview.html|дата копіі=02.02.2009}}</ref>, але вугорцаў туды не запрасілі, а кваліфікацыйных матчаў у тыя часы ня ладзілі. Упершыню зборная зьявілася на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|мундыялі 1934 году]] ў Італіі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=3/index.html|загаловак=1934 FIFA World Cup Italy|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20070603192525/http://fifa.com/worldcup/archive/edition=3/index.html|дата копіі=03.06.2007}}</ref>. Першы матч вугорцаў на чэмпіянаце сьвету адбыўся 27 траўня 1934 году супраць зборнай Эгіпту і скончыўся перамогай эўрапейскай дружыны зь лікам 4:2. Галы пацэлілі [[Пал Тэлекі]], [[Геза Тольдзі]] (двойчы) і [[Енё Вінцэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=3/results/matches/match=1119/report.html|загаловак=1934 FIFA World Cup – Hungary 4–2 Egypt|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20100614230032/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D3/results/matches/match%3D1119/report.html|дата копіі=14.06.2010}}</ref>. У чвэрцьфінале вугорцы сустрэлася з сваімі прынцыповымі супернікамі з Аўстрыі і зазналі паразу зь лікам 1:2<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=3/results/matches/match=1106/report.html|загаловак=1934 FIFA World Cup – Austria 2–1 Hungary|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120622210352/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D3/results/matches/match%3D1106/report.html|дата копіі=22.06.2012}}</ref>. Каманда брала ўдзел у [[летнія Алімпійскія гульні 1936 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1936 году]], але ў першым жа раўндзе была выбітая палякамі зь лікам 0:3. Выдатны вынікам каманда займела на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|чэмпіянаце сьвету 1938 году]], які ладзіўся ў Францыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=5/index.html|загаловак=1938 FIFA World Cup France|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20070603193708/http://fifa.com/worldcup/archive/edition=5/index.html|дата копіі=03.06.2007}}</ref>. У першым матчы вугорцы зь лікам 6:0 выбілі зборную Нідэрляндзкай Вэст-Індыі. У чвэрцьфінале каманда перамагла зборную Швайцарыі 2:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=5/results/matches/match=1175/report.html|загаловак=1938 FIFA World Cup Hungary 2–0 Switzerland|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20071104144627/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=5/results/matches/match=1175/report.html|дата копіі=04.11.2007}}</ref>, а ў паўфінале на [[Парк дэ Прэнс]] у [[Парыж]]ы, дзякуючы хет-трыку [[Дзьюла Жэнгелер|Дзьюлы Жэнгелера]], зь лікам 5:1 была разьбітая [[Мужчынская зборная Швэцыі па футболе|зборная Швэцыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=5/results/matches/match=1176/report.html|загаловак=1938 FIFA World Cup Hungary 5–1 Sweden|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120624030512/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D5/results/matches/match%3D1176/report.html|дата копіі=24.06.2012}}</ref>. У фінале каманда сустрэлася з прадстаўнікамі Італіі, але саступіла зь лікам 2:4. Вугорская зборная 1950-х гадоў мела ў сваім складзе выдатных гульцоў, як то [[Фэрэнц Пушкаш|Фэрэнца Пушкаша]], [[Шандар Кочыш|Шандара Кочыша]], [[Ёжэф Божык|Ёжэфа Божыка]] і [[Нандар Хідэгкуці|Нандара Хідэгкуці]]. Гэтая дружына атрымала мянушкі «Залатая каманда» або «Вялікія мадзяры». Вугорцы дасягнула асаблівага рэкорду, бо за час з 14 траўня 1950 году па 19 лютага 1956 году займелі 43 перамогі, 6 нічыіх і аніводнага разу на зазнавалі паразаў. [[Файл:Aranycsapat fortepan 84717.jpg|значак|зьлева|«Залатая каманда» ў 1954 годзе.]] На [[Летнія Алімпійскія гульні 1952 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1952 году]] ў [[Хэльсынкі|Хэльсынках]] каманда перамагла [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|зборную Румыніі]] 2:1 у папярэднім раўндзе, а ў першым раўндзе каманда Вугоршчыны перамагла дружыну з Італіі 3:0. У чвэрцьфінале была выбітая [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе|зборная Турэччыны]] 7:1, а ў паўфінале вугорцы перамаглі швэдаў з буйным зь лікам 6:0. У фінале зборная Вугоршчыны выгуляла [[Мужчынская зборная Югаславіі па футболе|зборную Югаславіі]] 2:0, дзякуючы галам Пушкаша і [[Золтан Цібар|Цібара]], і ўпершыню заваявала алімпійскія залатыя мэдалі. 25 лістапада 1953 году зборная Ангельшчына сустрэлася з вугорцамі на стадыёне [[Ўэмблі]] ў [[Лёндан]]е, пазьней гэты матч атрымаў назву «Матч стагодзьдзя». Ангельская зборная не зазнала паразаў удома ажно 90 гадоў. На вачах 105 тысячаў гледачоў Нандар Хідэгкуці адкрыў лік ужо на першай хвіліне, а на перапынак каманды сышлі пры ліку 4:2 на карысьць Вугоршчыны. У другім тайме вугорцы пацэлілі яшчэ двойчы, усталяваўшы канчатковы вынік роўны 6:3. 23 траўня 1954 году зборная Вугоршчыны перамагла ангельцаў зь лікам 7:1 на ўласным стадыёне<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|загаловак=The Hungarian disasters – England v Hungary, 1953–4|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=17.05.2009|дата доступу=11.12.2016|копія=https://web.archive.org/web/20190416112846/https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|дата копіі=16.04.2019}}</ref>. [[Файл:Ardiles argentina hungria.jpg|значак|зьлева|Вугорскія футбалісты (у чырвоных кашулях) на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|чэмпіянаце сьвету 1978 году]].]] Да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|чэмпіянату сьвету 1954 году]] ў [[Швайцарыя|Швайцарыі]] вугорцы падыходзілі ў ролі фаварыта. Першы матч быў супраць [[Мужчынская зборная Рэспублікі Карэя па футболе|зборнай Рэспублікі Карэі]] скончыўся ўражлівай перамогай вугорскай дружыны зь лікам 9:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=9/results/matches/match=1294/report.html|загаловак=1954 FIFA World Cup – Hungary 9–0 Korea Republic|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120720213050/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D9/results/matches/match%3D1294/report.html|дата копіі=20.07.2012}}</ref>. У другім матчы групы зборная Вугоршчына сустрэлася з [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборная ФРН]] і перамагла 8:3<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=9/results/matches/match=1277/report.html|загаловак=1954 FIFA World Cup – Hungary 8–3 Germany FR|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120722201225/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D9/results/matches/match%3D1277/report.html|дата копіі=22.07.2012}}</ref>. У чвэрцьфінале вугорцы перамаглі [[Мужчынская зборная Бразыліі па футболе|зборную Бразыліі]] 4:2<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=9/results/matches/match=1248/report.html|загаловак=1954 FIFA World Cup – Hungary 4–2 Brazil|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120817031154/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D9/results/matches/match%3D1248/report.html|дата копіі=17.08.2012}}</ref>, а ў паўфінале ў [[Лязана|Лязане]] была выбітая [[Мужчынская зборная Ўругваю па футболе|зборная Ўругваю]] пасьля дадатковага часу<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=9/results/matches/match=1295/report.html|загаловак=1954 FIFA World Cup – Hungary 4–2 Uruguay|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120827054334/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D9/results/matches/match%3D1295/report.html|дата копіі=27.08.2012}}</ref>. У фінале зборная Вугоршчына зноў згуляла супраць прадстаўнікоў Заходняй Нямеччыны. Хоць у матчы групавога этапу вугорцы перамаглі немцаў, у фінале вугорцы ня далі рады і саступілі зь лікам 2:3<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=9/results/matches/match=1278/report.html|загаловак=1954 FIFA World Cup – Germany 3–2 Hungary|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120720061301/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D9/results/matches/match%3D1278/report.html|дата копіі=20.07.2012}}</ref>. Залаты склад вугорцаў, пабудаваны вакол легендарнага Фэрэнца Пушкаша, вёў у ліку 2:0, але ў выніку гэтак званага «Цуда ў Бэрне» немцы здолелі адгуляцца і перамагчы. [[Вугорская рэвалюцыя 1956 году]] пачалася за некалькі тыдняў да [[летнія Алімпійскія гульні 1956 году|летніх Алімпійскіх гульняў]] у [[Мэльбурн]]е. Футбольная зборная кваліфікавалася як чэмпіён, але была зьнятая з турніру. Палітычная сытуацыя прывяла да таго, што некалькі атлетаў, у тым ліку ключавыя футбалісты, дэзэртавалі падчас Алімпіяды. Гэта фактычна азначала канец Залатой каманды, бо ейныя гульцы больш аніколі не выступалі за нацыянальную зборную. Пушкаш перайшоў у мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» і пазьней бараніў гонар [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]], а Кочыш і Цібар далучыліся да «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]»<ref>{{навіна|аўтар=Ashdown, John|спасылка=https://www.theguardian.com/football/blog/2020/nov/16/hungary-golden-squad-the-greatest-football-team-never-to-win-it-all|загаловак=Hungary's Golden Squad: the greatest football team never to win it all?|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=16.11.2020}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Bellairs, Andy|спасылка=https://www.vice.com/en/article/ypy3k5/defections-hungary-at-the-melbourne-olympics-1956|загаловак=Defections: Hungary at the Melbourne Olympics 1956|выдавецтва=Vice|дата публікацыі=14.03.2016|дата доступу=10.02.2024}}</ref>. Зборная Вугоршчыны кваліфікавалася на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|чэмпіянат сьвету 1958 году]] ў [[Швэцыя|Швэцыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=15/index.html|загаловак=1958 FIFA World Cup Sweden|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20070603192440/http://fifa.com/worldcup/archive/edition=15/index.html|дата копіі=03.06.2007}}</ref>. Там каманда пачала зь нічыі супраць [[Мужчынская зборная Ўэйлзу па футболе|зборнай Ўэйлзу]] 1:1, а пасьля саступіла швэдам. Не зважаючы на тое, што ў апошнім матчы групы вугорцы перамаглі [[Мужчынская зборная Мэксыкі па футболе|зборную Мэксыкі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=15/results/matches/match=1403/report.html|загаловак=1958 FIFA World Cup – Hungary 4–0 Mexico|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.08.2012|дата доступу=01.08.2012|копія=https://web.archive.org/web/20071001162213/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=15/results/matches/match=1403/report.html|дата копіі=01.10.2007}}</ref>, яны выбылі з турніру пасьля паразы ў перагулёўцы з Ўэйлзам, зь якім набралі аднолькавую колькасьць пунктаў. У 1960 годзе Вугоршчына ўзяла бронзавыя мэдалі на [[Летнія Алімпійскія гульні 1960 году|летніх Алімпійскіх гульнях]] у [[Рым]]е. Вугоршчына кваліфікавалася на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1962 году|чэмпіянат сьвету 1962 году]] ў [[Чылі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/index.html|загаловак=1962 FIFA World Cup Chile|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.10.2012|дата доступу=01.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20070603192519/http://fifa.com/worldcup/archive/edition=21/index.html|дата копіі=03.06.2007}}</ref>. 31 траўня ў першым матчы групы яна перамагла ангельцаў зь лікам 2:1 дзякуючы галам [[Лаяш Тыхі|Лаяша Тыхі]] і [[Флёрыян Альбэрт|Флёрыяна Альбэрта]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1490/report.html|загаловак=1962 FIFA World Cup – Hungary 2–1 England|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.10.2012|дата доступу=01.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120827120752/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D21/results/matches/match%3D1490/report.html|дата копіі=27.08.2012}}</ref>. Другі матч быў яшчэ больш упэўнены, бо вугорцы выгулялі 6:1 [[Мужчынская зборная Баўгарыі па футболе|зборную Баўгарыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1470/report.html|загаловак=1962 FIFA World Cup – Hungary 6–1 Bulgaria|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.10.2012|дата доступу=01.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120917082623/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D21/results/matches/match%3D1470/report.html|дата копіі=17.09.2012}}</ref>. Апошні матч групы супраць [[Мужчынская зборная Аргентыны па футболе|зборнай Аргентыны]] скончыўся нулявой нічыёй<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1451/report.html|загаловак=1962 FIFA World Cup – Hungary 0–0 Argentina|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.10.2012|дата доступу=01.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120919020752/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D21/results/matches/match%3D1451/report.html|дата копіі=19.09.2012}}</ref>. Вугоршчына трапіла ў чвэрцьфінал, фінішаваўшы першай у групе, але ў чвэрцьфінале саступіла зборнай Чэхаславаччыны 0:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1525/report.html|загаловак=1962 FIFA World Cup – Czechoslovakia 1–0 Hungary|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=01.10.2012|дата доступу=01.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120902062516/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D21/results/matches/match%3D1525/report.html|дата копіі=02.09.2012}}</ref>. У 1964 годзе вугорскія футбалісты другі раз у гісторыі ўзялі залатыя мэдалі на [[Летнія Алімпійскія гульні 1964 году|летніх Алімпійскіх гульнях]]. == Чэмпіянаты сьвету == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|1934]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]] — другое месца * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]] — другое месца * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1962 году|1962]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|1966]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|1970]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1974 году|1974]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|1982]] — групавы этап {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|1986]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-канец}} == Чэмпіянаты Эўропы == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — трэцяе месца * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — чацьвертае месца * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — групавы этап * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — групавы этап {{Слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.mlsz.hu/ Афіцыйны сайт Вугорскай футбольнай фэдэрацыі] * [http://www.rsssf.com/tablesh/hong-intres.html Усе вынікі з 1902 году]. RSSSF {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Вугоршчыны на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Вугоршчына}}; |Вугоршчына на ЧЭ-2016 |Вугоршчына на ЧЭ-2020 |Вугоршчына на ЧЭ-2024 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Зборная Вугоршчыны па футболе| ]] do9t588uk24av8abza9sjlsnw5tggza 0 147064 2687161 2179748 2026-08-28T09:33:58Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687161 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік | Імя = Янка Туміловіч | Лацінка = Janka Tumiłovič | Партрэт = | Памер = | Апісаньне = | Імя пры нараджэньні = Іван Людвігавіч Туміловіч | Псэўданімы = | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|19|9|1905}} | Месца нараджэньня = [[Сяліба (Менская вобласьць)|Сяліба]], [[Ігуменскі павет]], [[Менская губэрня]] | Дата сьмерці = {{Памёр|21|1|1938}} | Месца сьмерці = [[ГУЛАГ]] | Род дзейнасьці = паэт | Гады актыўнасьці = 1925—1930 | Напрамак = | Жанр = | Дэбют = студэнцкі часопіс "Чырвоны сьцяг" у 1925 год | Мова твораў = беларуская | Прэміі = | Узнагароды = | Сайт = | Вікікрыніцы = }} {{Цёзкі}} '''Я́нка Туміло́віч''', сапр.: '''Іва́н Лю́двігавіч Туміло́віч''' ({{Дата ў старым стылі|19 верасьня|1905|6 верасьня}}, в. [[Сяліба (Менская вобласьць)|Сяліба]] [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павета]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]], цяпер [[Бярэзінскі раён|у Бярэзінскім раёне]], [[Менская вобласьць]] — 21 студзеня 1938, [[ГУЛАГ]]) — беларускі [[паэт]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў [[БДУ]] (1927). Жыў у [[Менск]]у. Працаваў выкладчыкам гісторыі, у рэдакцыях часопісаў. Сябра літаб’яднаньня «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне)|Маладняк]]». У 1927 г. стаў адным з заснавальнікаў «Пралетарска-сялянскай беларускай літаратурнай суполкі» («Пробліск»). У 1930-я гг. працаваў выкладчыкам Вышэйшай школы палітычнай асьветы, у рэдакцыі газэты «[[Раніца (газэта)|Піянер Беларусі]]». Арыштаваны 11.10.1936; 20.6.1937 Вярхоўным судом СССР прыгавораны да 7 гадоў пазбаўленьня волі. Памёр у лягеры каля бухты Нагаева пад [[Уладзівасток]]ам. Справа спыненая 8.1.1940. == Творчасьць == Дэбютаваў у друку вершамі ў 1925 годзе ў студэнцкім часопісе «Чырвоны сьцяг». У 1926 годзе разам з [[Янка Бобрык|Я. Бобрыкам]] і [[Алесь Звонак|А. Звонакам]] выдаў паэтычны зборнік. Публікаваўся ў [[часопіс]]е «Маладняк», [[газэта]]х [[Советская Белоруссия|«Савецкая Беларусь»]], «Чырвоны сьцяг», [[Звязда|«Звязда»]], [[Чырвоная зьмена|«Чырвоная зьмена»]], «Камунар Магілёўшчыны»; калектыўным зборніку «Дэкляматар» (1928). У пераважнай большасьці вершы Туміловіча — гэта ўзоры пралеткультаўскага рамантызму 1920-х г. Як і большасьць маладнякоўцаў, Туміловіч пісаў пад уплывам [[імажынізм]]у. Сам паэт высьмейваў тых, хто захапляўся слоўнымі выкрутасамі і пісаў пра «бурапену» і «маргарынавае шчасьце». Паэт быў у захапленьні ад прыроды, беларускай вёскі і яе побыту. Ягоныя творы вызначаліся шчырасьцю і эмацыянальнасьцю, хоць часам і наіўнасьцю, і нястрыманасьцю маладога задору.<ref>https://web.archive.org/web/20160305191649/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/litaratura/emihranty/kruszyna/02.htm</ref> Аўтар паэмы «Ульянаў—Ленін»<ref name="bel">{{кніга|загаловак=Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна|адказны=Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=2003|том=16|старонкі=27|старонак=576|isbn=985-11-0263-6 (Т. 16)|тыраж=10&nbsp;000}}</ref>, часткова апублікаванай у 1929—1930 гг. З 1930 г публікацыі Туміловіча зьнікаюць са старонак пэрыядычнага друку. Магчыма, гэта зьвязана з хваляй рэпрэсій у 1930-х гг. == Глядзіце таксама == * [[Туміла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Бібліяграфія == * Пунсовае ранне: Вершы / У сааўтарстве. Мн., 1926; * Полымя. 1960, № 6; * Анталогія беларускай паэзіі: У 3 т. Т. 2. Мн., 1961. == Літаратура == * Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т.2. —Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9 * Звонак А. Сціплая песня // Полымя. 1960, № 6; * ЭГБ, т. 6-1. * Туміловіч Янка // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. Мн.: БелЭн, 1992—1995. * {{Літаратура/БелЭн|16|27}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Туміловіч, Янка}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бярэзінскім раёне]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]] g9rs9gye9eopc6grsizsgw7v1b5z651 0 149713 2687165 1919411 2026-08-28T09:38:25Z Bigbodybenz 91804 Fixed grammar 2687165 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт |Назва = Ганалюлю |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Ганалюлю |Назва на мове краіны = Honolulu |Код мовы назвы краіны = en |Краіна = ЗША |Герб = Seal_of_Honolulu,_Hawaii.svg |Сьцяг = Flag of Honolulu, Hawaii.svg |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Штат |Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Гаваі]] |Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = |Від адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 177.2 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 6 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 337256 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Дадатковы парамэтар насельніцтва = |Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = |Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = |Часавы пас = |Летні час = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Паштовыя індэксы = |Назва лічбавага клясыфікатару = |Лічбавы клясыфікатар = |Аўтамабільны нумарны знак = |Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = |Аўтамабільныя нумарныя знакі = |Назва аўтамабільных нумарных знакаў = |Выява = Blick auf Honolulu.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 21 |Шырата хвілінаў = 18 |Шырата сэкундаў = |Даўгата паўшар’е = заходняе |Даўгата градусаў = 157 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = |Назва мапы = ЗША (Гаваі) |Альтэрнатыўная мапа = |Назва мапы2 = |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://www.honolulu.gov/ www.honolulu.gov] |Колер = {{Колер|ЗША}} }} '''Ганалюлю''' ({{мова-en|Honolulu}}) — найбуйнейшы горад і сталіца штату [[Гаваі]] ([[ЗША]]), а таксама адміністрацыйны цэнтар вострава [[Оаху]]. Горад стаў сталіцай Гаваяў у 1845 годзе, калі яна была перанесеная зь места Лахайна на востраве Маўі. У перакладзе з гавайскай мовы «Ганалюлю» значыць «прыхаваная затока», альбо «ціхі порт»<ref>Etymology Online entry for Honolulu</ref>. Месцазнаходжаньне гораду паміж Усходам і Захадам абумовіла ягоны статус як буйнога турыстычнага і гандлёвага цэнтру. == Насельніцтва == Паводле перапісу 2010 году Ганалулу налічвае 390 738 жыхароў. Сярэдні ўзрост — 40 гадоў для мужчынаў, 43 — для жанчынаў. Большасьць насельніцтва (54,8%) мае азіяцкае паходжаньне, зь іх 19,9% японцы, 13,2% філіпінцы, 10,4% кітайцы, 4% карэйцы, 2% віетнамцы, а таксама індыйцы, інданэзійцы, тайцы і іншыя. Амэрыканцы й групы эўрапейскага паходжаньня складаюць 17,9%, афраамэрыканцы — 1,5%, гавайцы й палінэзійцы — 8,4%. == Эканоміка == Найбуйнейшы на астравах Міжнародны аэрапорт Ганалюлю служыць асноўнай брамай для вялізнай турыстычнай індустрыі. Штогод Ганалюлю наведваюць больш за тры мільёны турыстаў, прыносячы гораду прыбытак звыш 10 мільярдаў даляраў. У Ганалюлю таксама зьмяшчаецца штаб-кватэра Гавайскіх авіялініяў. Іншыя асноўныя галіны эканомікі Ганалюлю складаюць абаронны комплекс, прамысловасьць, навука і адукацыя. У даліне Маноа знаходзіцца найбуйнейшы кампус [[Унівэрсытэт Гаваяў|Унівэрсытэту Гаваяў]]. Штат Гаваі мае ўласную сыстэму банкаў. Аснову яе складаюць два найбуйнейшыя — Банк Гаваяў і Першы Гавайскі банк. == Найбольш вядомыя турыстычныя месцы ў Ганалюлю == * [[Вайкікі]] (Waikiki) — адзін з найзнакаміцейшых пляжаў у сьвеце. * Ала Моана (Ala Moana) — найбуйнейшы ў сьвеце гандлёвы цэнтар на вольным паветры. * Палац Іолані ('Iolani Palace) — адзіны на тэрыторыі ЗША каралеўскі палац. * Затока Ханаума (Hanauma Bay) — затоплены вульканічны кратэр, вядомы сваёй біялягічнай разнастайнасьцю. * Музэй Бішоп (Bishop Museum) — найбуйнейшы музэй прыродазнаўства і культуры Гаваяў. * Дыямэнтавая гара (Diamond Head) — вульканічны кратэр папулярны клясычным відам на Вайкікі зь вяршыні. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?src=bkmk Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places – U.S. Census Bureau, Population Division] {{Сталіцы штатаў ЗША}} [[Катэгорыя:Ганалюлю| ]] [[Катэгорыя:Гарады ЗША]] [[Катэгорыя:Геаграфія Гаваяў]] 99qmvxn22ql0j4pjmlu4g7h0cdlyyjp 0 155538 2687104 2678847 2026-08-27T22:13:47Z ~2026-46796-17 99753 2687104 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі|Мажэйка}} {{Навуковец |Імя = Зінаіда Якаўлеўна Мажэйка |Лацінка = Zinajida Mažejka |Фота = Zinaida Mažejka.jpg |Шырыня = |Подпіс = |Месца нараджэньня = [[Ворша]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Месца сьмерці = [[Менск]], [[Беларусь]] |Навуковая сфэра = этна[[музыкалёгія]], [[фальклярыстыка]], аўдыёвізуальная [[антрапалёгія]] |Месца працы = [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру імя Кандрата Крапівы]] [[НАНБ]] |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная кансэрваторыя]] (1961) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = этнамузыколяг |Узнагароды і прэміі = [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь]] (1994) |Сайт = }} '''Зінаіда Якаўлеўна Мажэйка''' (6 сьнежня 1933; [[Ворша]], [[Віцебская вобласьць]], Беларусь — 8 сакавіка 2014; Менск, Беларусь<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Памерла заснавальніца беларускай этнамузыкалёгіі Зінаіда Мажэйка|спасылка=http://tuzinfm.by/article/639/pamierla-dasledcyca-bielaruskaha-falkloru-zinajida.html|выдавец=[[Тузін гітоў]]|дата публікацыі=11 сакавіка 2014|дата доступу=28 красавіка 2014}}</ref>) — беларуская этнамузыказнаўца. Доктар [[мастацтвазнаўства]] (1992). [[Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі|Заслужаны дзяяч мастацтваў БССР]] (1987). Уваходзіць у сьпіс 200 найбольш вядомых жанчын-інтэлектуалаў сьвету<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Вянок памяці: Зінаіда Мажэйка|спасылка=http://www.svaboda.by/articleprintview/25293260.html|выдавец=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=11 сакавіка 2014|дата доступу=28 красавіка 2014}}</ref>. == Біяграфія == У 1961 годзе скончыла Беларускую кансэрваторыю. 3 1962 году ў [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру]] [[НАН Беларусі]]. Працавала ў галіне тэарэтычнай этнамузыкалёгіі і практычнай [[фальклярыстыка|фальклярыстыкі]]. Асноўныя дасьледаваньні прысьвечаныя сыстэмнай тыпалёгіі беларускага песеннага [[фальклёр]]у, яго арэальным і сацыялягічным аспэктам. Арганізатар музычна-этнаграфічных канцэртаў, падрыхтавала грампласьцінкі, у тым ліку „Музычны фальклёр [[Палесьсе|Беларускага Палесься]]“ (Гран-пры [[ЮНЭСКА]] 1988 г.), распрацоўвала праграмы аўдыёвізуальнай [[антрапалёгія|антрапалёгіі]] (сцэнары да 6 музычна-этнаграфічных фільмаў). == Фільмаграфія == Была сцэнарысткай і палявой рэжысэркай дакумэнтальных музычна-антрапалягічных кінафільмаў: * „Палескія калядкі“ ([[Беларусьфільм]], «Летапіс», 1972) * „Голоса веков“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1979) * „Память столетий“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1982) * „Крывыя вечары“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1993) * „Рух зямлі“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1999) == Асноўныя працы == * Песенная культура [[Палесьсе|Беларускага Палесься]] (1971) * Песьні беларускага Паазер’я (1981) * Каляндарна-песенная культура Беларусі: Вопыт сыстэмна-тыпалягічнага дасьледаваньня (1985) * Вясельле: Мелодыі (у суаўт., 1990) * Народна-песенная культура Беларусі ў агульнаславянскім кантэксьце: Да пытаньня параўнальных дасьледаваньняў на ўзроўні песенных сыстэмаў (1998) * Песьні Беларускага Падняпроўя (у суаўт., 1999) * Экология традиционной народно-музыкальной культуры (2011) == Літаратура == * {{Артыкул| аўтар = Гутарыла Аляксандра Захарэнка.| загаловак = Зінаіда Мажэйка: «Усё даецца з боем…» | спасылка = https://kamunikat.org/litaratura-i-mastatstva-gazeta-tvorchay-inteligentsyi-belarusi-30-4062-2000| мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 2000, 28 ліпеня | том = | нумар = 30 (4062) | старонкі = 11 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Мажэйка Зінаіда Якаўлеўна // Памяць. Орша і Аршанскі раён: гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 2000. — Кн. 2. — С. 435. * [https://web.archive.org/web/20150704223725/http://www.imef.basnet.by/pubkik.html Филиал «Институт искусствоведения, этнографии и фольклора имени Кондрата Крапивы» — Список публикаций сотрудников] * Мажэйка Зінаіда Якаўлеўна. Да 50-годдзя навуковай і творчай дзейнасці. — Мінск: Тэхналогія, 2013. 141 с. == Глядзіце таксама == * [[Мажэйка (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = Ліка Юр’ева. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 листапада 2025 | url = https://budzma.org/news/zinaida-mazheyka.html | копія = | дата копіі = | загаловак = Зінаіда Мажэйка: першая беларуская прадзюсарка этнічнай музыкі | фармат = | назва праекту = | выдавец = «[[Будзьма беларусамі!]]» | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * [https://web.archive.org/web/20140310200010/http://mvastracons.ru/?p=16063#more-16063 Ушла из жизни МАЖЭЙКА Зінаіда Якаўлеўна] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мажэйка, Зінаіда}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Воршы]] [[Катэгорыя:Беларускія музыказнаўцы]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі]] [[Катэгорыя:Дактары мастацтвазнаўства]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь]] s8ha88vteb5bhjyr58igpe196it6i28 2687106 2687104 2026-08-27T22:14:34Z ~2026-46796-17 99753 2687106 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі|Мажэйка}} {{Навуковец |Імя = Зінаіда Мажэйка |Лацінка = Zinajida Mažejka |Фота = Zinaida Mažejka.jpg |Шырыня = |Подпіс = |Месца нараджэньня = [[Ворша]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Месца сьмерці = [[Менск]], [[Беларусь]] |Навуковая сфэра = этна[[музыкалёгія]], [[фальклярыстыка]], аўдыёвізуальная [[антрапалёгія]] |Месца працы = [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру імя Кандрата Крапівы]] [[НАНБ]] |Альма-матэр = [[Беларуская дзяржаўная кансэрваторыя]] (1961) |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = этнамузыколяг |Узнагароды і прэміі = [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь]] (1994) |Сайт = }} '''Зінаіда Якаўлеўна Мажэйка''' (6 сьнежня 1933; [[Ворша]], [[Віцебская вобласьць]], Беларусь — 8 сакавіка 2014; Менск, Беларусь<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Памерла заснавальніца беларускай этнамузыкалёгіі Зінаіда Мажэйка|спасылка=http://tuzinfm.by/article/639/pamierla-dasledcyca-bielaruskaha-falkloru-zinajida.html|выдавец=[[Тузін гітоў]]|дата публікацыі=11 сакавіка 2014|дата доступу=28 красавіка 2014}}</ref>) — беларуская этнамузыказнаўца. Доктар [[мастацтвазнаўства]] (1992). [[Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі|Заслужаны дзяяч мастацтваў БССР]] (1987). Уваходзіць у сьпіс 200 найбольш вядомых жанчын-інтэлектуалаў сьвету<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Вянок памяці: Зінаіда Мажэйка|спасылка=http://www.svaboda.by/articleprintview/25293260.html|выдавец=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=11 сакавіка 2014|дата доступу=28 красавіка 2014}}</ref>. == Біяграфія == У 1961 годзе скончыла Беларускую кансэрваторыю. 3 1962 году ў [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру]] [[НАН Беларусі]]. Працавала ў галіне тэарэтычнай этнамузыкалёгіі і практычнай [[фальклярыстыка|фальклярыстыкі]]. Асноўныя дасьледаваньні прысьвечаныя сыстэмнай тыпалёгіі беларускага песеннага [[фальклёр]]у, яго арэальным і сацыялягічным аспэктам. Арганізатар музычна-этнаграфічных канцэртаў, падрыхтавала грампласьцінкі, у тым ліку „Музычны фальклёр [[Палесьсе|Беларускага Палесься]]“ (Гран-пры [[ЮНЭСКА]] 1988 г.), распрацоўвала праграмы аўдыёвізуальнай [[антрапалёгія|антрапалёгіі]] (сцэнары да 6 музычна-этнаграфічных фільмаў). == Фільмаграфія == Была сцэнарысткай і палявой рэжысэркай дакумэнтальных музычна-антрапалягічных кінафільмаў: * „Палескія калядкі“ ([[Беларусьфільм]], «Летапіс», 1972) * „Голоса веков“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1979) * „Память столетий“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1982) * „Крывыя вечары“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1993) * „Рух зямлі“ (Беларусьфільм, «Летапіс», 1999) == Асноўныя працы == * Песенная культура [[Палесьсе|Беларускага Палесься]] (1971) * Песьні беларускага Паазер’я (1981) * Каляндарна-песенная культура Беларусі: Вопыт сыстэмна-тыпалягічнага дасьледаваньня (1985) * Вясельле: Мелодыі (у суаўт., 1990) * Народна-песенная культура Беларусі ў агульнаславянскім кантэксьце: Да пытаньня параўнальных дасьледаваньняў на ўзроўні песенных сыстэмаў (1998) * Песьні Беларускага Падняпроўя (у суаўт., 1999) * Экология традиционной народно-музыкальной культуры (2011) == Літаратура == * {{Артыкул| аўтар = Гутарыла Аляксандра Захарэнка.| загаловак = Зінаіда Мажэйка: «Усё даецца з боем…» | спасылка = https://kamunikat.org/litaratura-i-mastatstva-gazeta-tvorchay-inteligentsyi-belarusi-30-4062-2000| мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 2000, 28 ліпеня | том = | нумар = 30 (4062) | старонкі = 11 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Мажэйка Зінаіда Якаўлеўна // Памяць. Орша і Аршанскі раён: гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 2000. — Кн. 2. — С. 435. * [https://web.archive.org/web/20150704223725/http://www.imef.basnet.by/pubkik.html Филиал «Институт искусствоведения, этнографии и фольклора имени Кондрата Крапивы» — Список публикаций сотрудников] * Мажэйка Зінаіда Якаўлеўна. Да 50-годдзя навуковай і творчай дзейнасці. — Мінск: Тэхналогія, 2013. 141 с. == Глядзіце таксама == * [[Мажэйка (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = Ліка Юр’ева. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 листапада 2025 | url = https://budzma.org/news/zinaida-mazheyka.html | копія = | дата копіі = | загаловак = Зінаіда Мажэйка: першая беларуская прадзюсарка этнічнай музыкі | фармат = | назва праекту = | выдавец = «[[Будзьма беларусамі!]]» | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * [https://web.archive.org/web/20140310200010/http://mvastracons.ru/?p=16063#more-16063 Ушла из жизни МАЖЭЙКА Зінаіда Якаўлеўна] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мажэйка, Зінаіда}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Воршы]] [[Катэгорыя:Беларускія музыказнаўцы]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі]] [[Катэгорыя:Дактары мастацтвазнаўства]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь]] r4euijd1ycn6nguvpjfdt7ekz3a3nr2 0 173439 2687198 2298264 2026-08-28T11:05:32Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе]] 2298264 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Паўночная Ірляндыя |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Ірляндзкая футбольная асацыяцыя]] |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = [[Майкл О’Ніл]] |Найбольш гульняў = [[Пэт Джэнінгс]] (119) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Дэйвід Гілі]] (36) |Першая гульня = Ірляндыя 0:13 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Бэлфаст]]; [[18 лютага]] [[1882]]) |Перамога = Ірляндыя 7:0 {{Футбол Ўэйлз|няма}}<br />([[Бэлфаст]]; [[1 лютага]] [[1930]]) |Параза = Ірляндыя 0:13 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Бэлфаст]]; [[18 лютага]] [[1882]]) |Удзелаў у ЧС = 3 |Першы ЧС = 1958 |Дасягненьні ў ЧС = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|1982]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 1 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] |Дасягненьні ў ЧР = 1/8 фіналу, [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] |pattern_la1=_nir20h |pattern_b1=_nir20h |pattern_ra1=_nir20h |pattern_sh1=_irlandadonorte1819h |pattern_so1=_nir20h |leftarm1=22913C |body1=22913C |rightarm1=22913C |shorts1=FFFFFF |socks1=22913C |pattern_la2=_nir20a |pattern_b2=_nir20a |pattern_ra2=_nir20a |pattern_sh2=_nir20a |pattern_so2=_nir20a |leftarm2=FFFFFF |body2=FFFFFF |rightarm2=FFFFFF |shorts2=002070 |socks2=AAFFE8 }} '''Зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе''' — прадстаўляе [[Паўночная Ірляндыя|Паўночную Ірляндыю]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Ірляндзкая футбольная асацыяцыя]]. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://www.irishfa.com/ Афіцыйны сайт Ірляндзкай футбольнай асацыяцыі] {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Паўночнаірляндзкі футбол]] [[Катэгорыя:Эўрапейскія футбольныя зборныя|Паўночная Ірляндыя]] 0g26nvba3x8vuzi1fgxh5srw3llnghn 2687204 2687198 2026-08-28T11:11:04Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_Ireland_national_football_team?oldid=1370326302 2687204 wikitext text/x-wiki {{Зборная краіны па футболе |Назва = Паўночная Ірляндыя |Лягатып = Football Irlande du Nord federation.svg |Фэдэрацыя = |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Трэнэр = |Найбольш гульняў = |Найбольш пасьпяховы гулец = |Першая гульня = Ірляндыя 0:13 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Бэлфаст]]; 18 лютага 1882) |Перамога = Ірляндыя 7:0 {{Футбол Ўэйлз|няма}}<br />([[Бэлфаст]]; 1 лютага 1930) |Параза = Ірляндыя 0:13 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Бэлфаст]]; 18 лютага 1882) |Удзелаў у ЧС = 3 |Першы ЧС = 1958 |Дасягненьні ў ЧС = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 1 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] |Дасягненьні ў ЧР = ⅛ фіналу ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]]) |pattern_la1=_nir20h |pattern_b1=_nir20h |pattern_ra1=_nir20h |pattern_sh1=_irlandadonorte1819h |pattern_so1=_nir20h |leftarm1=22913C |body1=22913C |rightarm1=22913C |shorts1=FFFFFF |socks1=22913C |pattern_la2=_nir20a |pattern_b2=_nir20a |pattern_ra2=_nir20a |pattern_sh2=_nir20a |pattern_so2=_nir20a |leftarm2=FFFFFF |body2=FFFFFF |rightarm2=FFFFFF |shorts2=002070 |socks2=AAFFE8 }} '''Мужчы́нская збо́рная Паўно́чнай Ірля́ндыі па футболе''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Паўночная Ірляндыя|Паўночную Ірляндыю]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Ірляндзкая футбольная асацыяцыя]]. Хатнія матчы ладзіць на стадыёне [[Ўіндзар Парк]]. == Гісторыя == 18 лютага 1882 году, праз 15 месяцаў пасьля стварэньня [[Ірляндзкая футбольная асацыяцыя|Ірляндзкай футбольнай асацыяцыі]] (ІФА), зборная Ірляндыі дэбютавала на міжнародным узроўні ў матчы супраць [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]], прагуляўшы зь лікам 0:13 у таварыскай сустрэчы ў [[Бэлфаст|Бэлфасьце]]. Гэтая параза застаецца найбуйнейшай у гісторыі каманды. 25 лютага 1882 году ірляндзкая каманда згуляла свой другі міжнародны матч, зьвёўшы ўнічыю матчы супраць [[Мужчынская зборная Ўэйлзу па футболе|зборнай Ўэйлзу]]. [[Файл:Ireland 1914.png|значак|зьлева|Зборная Ірляндыі ў 1914 годзе.]] У 1884 годзе зборная Ірляндыі брала ўдзел у першым розыгрышы [[Брытанскі хатні чэмпіянат|Брытанскага хатняга чэмпіянату]] і прагуляла ўсе тры матчы. Першую перамогу каманда атрымала толькі 19 лютага 1887 году, калі ў Бэлфасьце зь лікам 4:1 адолелі супраціў валійскіх футбалістаў. Тым ня менш, буйныя паразы працягваліся, бо 3 сакавіка 1888 году зборная Ірляндыі саступіла камандзе з Ўэйлзу зь лікам 0:11, а праз тры тыдні яшчэ была разьбітая [[Мужчынская зборная Шатляндыі па футболе|зборнай Шатляндыі]] зь лікам 2:10. У 1899 годзе ІФА зьмяніла правілы адбору гульцоў, бо пачала выклікаць футбалістаў, якія паўсядзённа спаборнічалі ў ангельскіх лігах. Да таго часу зборная фармавалася перадусім з гульцоў выключна з Ірляндзкай лігі, асабліва з трох клюбаў, як то «[[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілду]]», «[[Кліфтанвіл Бэлфаст|Кліфтонвілу]]» і «[[Дыстылеры Лізбэрн|Дыстылеры]]». [[Файл:Aankomst Noordierse elftal op Zestienhoven; trainer Blanchflower en George Best (r).jpg|значак|зьлева|Выбітныя паўночнаірляндзкія футбалісты ў гісторыі краіны [[Дэні Бланчфлаўэр]] (зьлева) і [[Джордж Бэст]] (справа).]] У 1920 годзе Ірляндыя была падзеленая на Паўночную Ірляндыю і Паўднёвую Ірляндыю. У 1922 годзе Паўднёвая Ірляндыя атрымала незалежнасьць як [[Ірляндзкая Вольная Дзяржава]], якая пазьней стала [[Ірляндыя|Рэспублікай Ірляндыі]]. На тле гэтых палітычных узрушэньняў у 1921 годзе ў [[Дублін]]е зьявілася канкурэнтная футбольная асацыяцыя, вядомая як [[Футбольная асацыяцыя Ірляндыі]] (ФАІ), якая арганізавала асобную лігу і нацыянальную зборную. У 1923 годзе, калі брытанскія асацыяцыі выйшлі зь [[ФІФА]], ФАІ была прызнаная ФІФА як кіроўны орган футболу Ірляндзкай Вольнай Дзяржавы пры ўмове, што яна зьменіць назву на Футбольную асацыяцыю Ірляндзкай Вольнай Дзяржавы. Пры гэтым ІФА працягвала фармаваць сваю зборную, запрашаючы гульцоў з усяго вострава. Паміж 1928 і 1946 гадамі ІФА не ўваходзіла ў ФІФА, таму дзьве ірляндзкія зборныя існавалі паралельна, аніколі не перасякаючыся ў турнірах. Аднак 8 сакавіка 1950 году ў матчы супраць зборнай Ўэйлзу ў кваліфікацыі да [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|чэмпіянату сьвету 1950 году]] ІФА выставіла каманду, у якой было чатыры гульцы, якія ў тым жа адборачным турніры выступалі за зборную ФАІ. Пасьля скаргаў ФІФА ўмяшалася і абмежавала права на выступы за зборныя паводле палітычнай мяжы. Найлепшы вынік зборнай Паўночнай Ірляндыі на сусьветным першынстве прыпаў на іхні дэбют. Тады на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|чэмпіянаце сьвету 1958 году]] каманда дасягнула чвэрцьфіналу, але ў ім была выбітая [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] зь лікам 0:4. Капітанам зборнай на мундыялі быў [[Дэні Бланчфлаўэр]], які таксама быў капітанам ангельскага клюбу «[[Тотэнгэм Готспур]]». Ён двойчы прызнаваўся футбалістам году ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]]. У далейшыя гады нават з прысутнасьцю ў складзе нападніка сусьветнага ўзроўню [[Джордж Бэст|Джорджа Бэста]] не далі мажлівасьці зборнай у 1960-я і 1970-я гады кваліфікавацца на буйныя турніры. Каманда вярнулася на чэмпіянаты сьвету ў 1982 і 1986 гадах. == Чэмпіянаты сьвету == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|1934]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1938 году|1938]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1954 году|1954]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|1958]] — чвэрцьфінал * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1962 году|1962]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1966 году|1966]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1970 году|1970]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1974 году|1974]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|1982]] — другі групавы этап {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|1986]] — групавы этап * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-канец}} == Чэмпіянаты Эўропы == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''ня брала ўдзелу'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-новы}} * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — ⅛ фіналу * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' * [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — ''не прайшла кваліфікацыю'' {{Слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.irishfa.com/ Афіцыйны сайт Ірляндзкай футбольнай асацыяцыі] {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Паўночнай Ірляндыі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Паўночная Ірляндыя}}; |Паўночная Ірляндыя на ЧЭ-2016 }} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} {{ФІФА}} [[Катэгорыя:Паўночнаірляндзкі футбол]] [[Катэгорыя:Эўрапейскія футбольныя зборныя|Паўночная Ірляндыя]] db8ajf4ufyszdplwqibt63u0fu5318v 0 178212 2687167 2345141 2026-08-28T09:43:49Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687167 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Jaŭhien Rapanovič |Месца нараджэньня = [[Холма (Мядзельскі раён)|Холма]], [[Мядзельскі раён]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]] |Навуковая сфэра = [[мовазнаўства]] |Месца працы = |Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]] |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = |Узнагароды і прэміі = |Сайт = }} '''Яўге́н Нічы́паравіч Рапано́віч''' (27 верасьня 1929, в. [[Холма (Мядзельскі раён)|Холма]], [[Вялейскі павет (Другая Рэч Паспалітая)|Вялейскі павет]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]] [[Другая Рэч Паспалітая|Польшчы]] — 12 сьнежня 1987) — беларускі філёляг, пэдагог. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся ў вёсцы [[Холма (Мядзельскі раён)|Холма]] (цяпер у [[Мядзельскі раён|Мядзельскім раёне]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]) ў сялянскай сям’і. Навучаўся ў польскай, а з пачатку [[2-я сусьветная вайна|2-й сусьветнай вайны]] — у беларускай школе (скончыў у 1947). Па сканчэньні Пастаўскай пэдвучэльні (1951) накіраваны на курсы па падрыхтоўцы настаўнікаў беларускай мовы і літаратуры пры [[Маладэчанскі настаўніцкі інстытут|Маладэчанскім настаўніцкім інстытуце]]. Працаваць пачаў у [[Будслаў]]скай сярэдняй школе, дзе зацікавіўся беларускім фальклёрам. Скончыўшы [[філялягічны факультэт БДУ]], працаваў дырэктарам [[Дзягілі|Дзягільскай]] сямігодкі, завучам [[Слабада (Слабадзкі сельсавет, Мядзельскі раён)|Слабадзкой]] школы, дырэктарам [[Мільча]]нскай школы. З 1960 — у Менску, рэдактар, а з 1964 — загадчык рэдакцыі мовы і літаратуры выдавецтва «[[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]]». У 1962—1963 выкладаў расейскую мову ў Гаванскім інстытуце імя Горкага ({{Мова-es|Instituto de Idiomas Máximo Gorki|скарочана}}), дзе скончыў факультэт гішпанскае мовы імя Лінкальна. Завочна скончыў асьпірантуру пры [[БДПУ|Менскім пэдагагічным інстытуце]]. У 1967—1970 — рэдактар Галоўнай рэдакцыі [[Беларуская Савецкая Энцыкляпэдыя|Беларускай Савецкай Энцыкляпэдыі]], пасьля старэйшы рэдактар [[Дзяржкамвыд БССР|Дзяржкамвыда БССР]], галоўны рэдактар выдавецтва «[[Народная асьвета (выдавецтва)|Народная асьвета]]». З 1979 року — загадчык рэдакцыі выдавецтва «[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]]». == Дзейнасьць == Аўтар шэрагу апавяданьняў па пытаньнях беларускай філялёгіі, 44 артыкулаў для [[Беларуская Савецкая Энцыкляпэдыя|Беларускай Савецкай Энцыкляпэдыі]]. Выдаў кнігу «Беларускія прыказкі, прымаўкі і загадкі» (1958), навучальныя дапаможнікі «Кандрат Крапіва» (1964), «Пятрусь Броўка» (1965), «Максім Танк» (1966). Аднак найперш вядомы складаньнем [[Слоўнік назваў населеных пунктаў|слоўнікаў населеных пунктаў]] па ўсіх абласьцёх Беларусі (1977—1986), якія на доўгія гады сталі настольнымі даведнікамі для журналістаў, краязнаўцаў, гісторыкаў, настаўнікаў ды іншых адмыслоўцаў<ref>{{Спасылка|аўтар = Алесь Карлюкевіч.|прозьвішча = Карлюкевіч|імя = Алесь |аўтарlink = Алесь Карлюкевіч|суаўтары = |дата публікацыі = 24 студзеня 2008|url = http://tv.sb.by/gistoryya/article/znichki-aychyny-g-storyya-suchasnasts.html|загаловак = Зьнічкі Айчыны. Гісторыя і сучаснасьць|фармат = |назва праекту = |выдавец = [[Советская Белоруссия]]|дата доступу = 9 лістапада 2016|мова = |камэнтар = }}</ref>. == Узнагароды == Узнагароджаны Ганаровымі граматамі ЦК Таварыства Чырвонага Крыжа БССР, Міністэрства асьветы БССР, Дзяржкамвыда БССР і СССР, знакам «Выдатнік друку». == Глядзіце таксама == * [[Рабан]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20201201185547/https://knyaginin.schools.by/pages/znamenitye-vypuskniki Знакамітыя выпускнікі Княгінінскай СШ] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рапановіч, Яўген Нічыпаравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэдактары]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] 6t18j2a0gh4yyoqlnoxmuy4b80fftrl 0 179991 2687196 2686153 2026-08-28T10:59:45Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687196 wikitext text/x-wiki {{Мастак |імя = Уладзімер Даўгяла |лацінка = Uładzimier Daŭgiała / Daŭhiała |партрэт = |памер = 220пкс |апісаньне = |імя пры нараджэньні = Уладзімер Уладзімеравіч Даўгяла |дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|21|5|1970}} |месца нараджэньня = |дата сьмерці = |месца сьмерці = |нацыянальнасьць = [[Беларус]] |грамадзянства = [[Беларусь]] |заняткі = [[Графіка]], [[жывапіс]] |вучоба = [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў]] |плынь = |працы = |узнагароды = Гран-пры ЮНЭСКА за малюнкі да кнігі «Волшебные сказки» }} '''Уладзі́мер Уладзі́меравіч Даўгя́ла''' ({{н}} 21 траўня 1970 году) — беларускі кніжны мастак, графік. У 1993 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў]], аддзяленьне графічнага дызайну. Працаваў дызайнэрам рэклямным агенцтве «Улад» (1993—1994). Супрацоўнічаў з рознымі выдавецтвамі (1994—1996). Мастак-ілюстратар выдавецтва «Русич» (1996—2002). З 2005 г. выкладчык катэдры графічнага дызайну [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]]. З 2010 году — старэйшы выкладчык катэдры дызайну [[БДУ]]. У 2013 годзе выкладчык праграмы [[ЭГУ]] «Візуальны дызайн і мэдыя». == Асноўныя працы == * 1998 «Волшебные сказки» * 2007 Карло Гольдони. «Слуга двух господ». — Афины: «Пападопулос Паблишерз» (Грэцыя) * 2007 Мария Русакис. «Принцесса пера». — Афины: «Пападопулос Паблишерз» (Грэцыя) * 2007 «Тысяча и одна ночь». — Афины: «Пападопулос Паблишерз» (Грэцыя) * 2008 «Волшебное правило». — Мн.: Святоелисаветинский монастырь, 2008. * 2009 «Рисунок змеи». Сказки. — Тайбей: «ГРИММПРЕСС» (Тайвань), 2009. * 2009 Оскар Уальд. «Счастливый принц».— Тайбей: «ГРИММПРЕСС» (Тайвань), 2009. * 2009 «Золотой топор». Сказки. — Тайбей: «ГРИММПРЕСС» (Тайвань), 2009. * 2013 Алена Масло. «Рождество у Крестной». — Мн.: Кавалер Паблишерз, 2005; Мн.: «Мастацкая літаратура» * 2013 Оскар Уайльд. «Великан-эгоист».— Тайбей: «ГРИММПРЕСС» (Тайвань), 2013. * 2013 А.Бензярук. «Мячы Грунвальда». — Мн.: «Мастацкая літаратура», 2013. * 2014 О.Уайльд. «Сказки». — М.: Олма-пресс, 2014 г. == Узнагароды == * 1998 — Гран-пры [[ЮНЭСКА]] за малюнкі да кнігі «Волшебные сказки» (Брусэль). * 2002 — дыплём «За тэхнічнае ўдасканаленьне». * 2004 — 2-ое месца ў намінацыі «Графіка» на рэспубліканскай маладзёвай выставе «Падарожжа». * Дыплём «Залаты дубль» (2003, 2004, 2005, 2006, 2007). * 2013 — перамога ў нацыянальным конкурсе «Мастацтва кнігі», асабістая намінацыя «Майстэрства. Найлепшы ілюстратар году» за малюнкі да кнігі «Мячы Грунвальда, альбо дванаццаць абаронцаў караля» Анатоля Бензерука<ref>[https://web.archive.org/web/20170923032842/http://www.ehu.lt/be/naviny/show/vkladchk-egu-prznan-najlepshm-ljustrataram-goda Выкладчык ЕГУ прызнаны найлепшым ілюстратарам года], сайт ЭГУ</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Даўгайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20170523050205/http://fsc.bsu.by/dovgyalo-vladimir-vladimirovich/ Старонка У. Даўгяла на сайце БДУ] * [http://golbis.com/pin/hudozhnik-vladimir-dovgyalo/ Ілюстрацыі У.Даўгяла]{{Недаступная спасылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://rosgrafik.blogspot.com.by/2013/02/blog-post.html Працы У.Даўгяла ў тэхніцы Афорт] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Даўгяла, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] [[Катэгорыя:Беларускія графікі]] 7r9k11no6s8zkdsrd8ipq8lv8628kay 0 198265 2687116 2651927 2026-08-28T05:47:34Z CommonsDelinker 521 Са старонкі прыбраны файл The_hunger_strike_of_deputies_to_the_Supreme_Council_building,_Belarus,_1995.jpg, бо ён быў выдалены з Commons удзельнікам [[c:User:Krd|Krd]]. Прычына: No permission since 20 August 2026. 2687116 wikitext text/x-wiki {{Каардынаты|53|53|45|паўночнае|27|32|42|усходняе|выяўленьне=загаловак}} {{Грамадзянскі канфлікт |назва = Зьбіцьцё дэпутатаў у будынку Вярхоўнага Савету |частка = {{Не перакладзена|Палітычны крызіс у Беларусі (1995—1996)|Палітычны крызіс у Беларусі|ru|Политический кризис в Белоруссии (1996)}} |выява = |памер_выявы = |подпіс_выявы = Галадуючыя дэпутаты ў ВС, 11.04.1995 |дата = {{Дата пачатку|12|4|1995|1}} |месца = [[Дом ураду (Менск)]] |каардынаты = |тып_каардынатаў = |шырата = |даўгата = |назва_мапы = |варыянт_мапы = |шырыня_мапы = |пункт_мапы = |прычыны = 11 красавіка 1995 г. пачалася галадоўка дэпутатаў [[Апазыцыя Беларускага Народнага Фронту Адраджэньне|Апазыцыі БНФ «Адраджэньне»]] супраць [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндуму]], які Вярхоўны Савет не падтрымаў |мэты = прымус дэпутатаў Вярхоўнага Савету прагаласаваць за рэфэрэндум |спосабы = зьбіцьцё |вынік = 13 красавіка 1995 году [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь]] прызначыў [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндум на 14 траўня 1995 году]] |статус = |саступкі = |бок1 = [[Адміністрацыя прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь]] |бок2 = [[Беларускі Народны Фронт Адраджэньне|Беларускі народны фронт «Адраджэньне»]] |асобы1 = [[Аляксандар Лукашэнка]] |асобы2 = [[Зянон Пазьняк]] |сілы1 = Група «Альфа» [[КДБ Беларусі]] |сілы2 = [[Апазыцыя Беларускага Народнага Фронту Адраджэньне|Апазыцыя БНФ «Адраджэньне»]] |колькасьць1 = ад 190 да 600 супрацоўнікаў розных спэцслужбаў |колькасьць2 = 19 дэпутатаў |страты1 = |страты2 = |страты_метка = |забітыя = |параненыя = |арыштаваныя = |затрыманыя = |абвінавачаныя = |аштрафаваныя = |нататкі = }} '''Зьбіцьцё дэпута́таў у буды́нку Вярхо́ўнага Саве́ту''' — падзеі ў ноч з 11 на 12 красавіка 1995 году, калі супрацоўнікі сілавых структураў [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]] зьбілі і выкралі з залі паседжаньняў [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|парлямэнту Беларусі]] 19 дэпутатаў ад [[Апазыцыя Беларускага Народнага Фронту Адраджэньне|апазыцыі]], што галадавалі на знак нязгоды з парушэньнем Канстытуцыі і законаў Беларусі пры прызначэньні ініцыяванага [[Аляксандар Лукашэнка|Лукашэнкам]] [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндуму]]<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 126—129.</ref>. == Гісторыя == === Перадумовы === {{Асноўны артыкул|Палітычны крызіс у Беларусі (1995—1996)}} [[Файл:Lukashenka prezentue svaje symbali.jpg|значак|Лукашэнка паказвае дэпутатам эскіз будучых сымбаляў [[Рэжым Лукашэнкі|свайго аўтарытарнага рэжыму]]]] У пачатку 1995 году Аляксандар Лукашэнка абвясьціў, што ён зьбіраецца правесьці рэфэрэндум па зьмене дзяржаўнай сымболікі, наданьню дзяржаўнага статусу расейскай мове, і дэнансацыі Белавескіх пагадненьняў<ref name="Баршчэўскі">{{Навіна|аўтар=Кастусь Заблоцкі|загаловак=Як зьбівалі дэпутатаў 20 гадоў таму|спасылка=https://www.racyja.com/palityka/yak-zbivali-deputatau-20-gadou-tamu/|выдавец=[[Радыё Рацыя|Радыё «Рацыя»]]|дата публікацыі=11 красавіка 2015|копія=https://novychas.by/palityka/jak_zbivali_deputatau_20_hadou|дата копіі=11 красавіка 2015|дата доступу=18 верасьня 2018}}</ref>. Неўзабаве была арганізаваная падтрымка гэтай ініцыятывы ад дэпутатаў. На той час паводле закону прэзыдэнт краіны ня мог прызначаць рэфэрэндумы, а толькі ініцыяваць іх для разгляду [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|Вярхоўным Саветам]]. 18 сакавіка 1995 году ў газэце «[[Звязда]]» зьявіліся звароты да Лукашэнкі, падпісаныя нібыта 74 дэпутатамі Вярхоўнага Савету (з агульнай колькасьці 238 дэпутатаў). Пры гэтым адзін з названых падпісантаў дэпутат [[Барыс Савіцкі]] на сэсіі Вярхоўнага Савету заявіў, што не даваў згоды на выстаўленьне свайго подпісу пад зваротам<ref name="Naviny.by">Гуштын А. [https://web.archive.org/web/20210124153750/https://naviny.by/rubrics/society/2015/05/14/ic_articles_116_188882 Рэферэндум-1995. Антыгероі беларускай мовы], [[Naviny.by]], 14.05.2015 г.</ref>. Першы зварот быў прысьвечаны зьмене дзяржаўных сымбаляў, другі — наданьню расейскай мове статусу другой дзяржаўнай. У першым звароце сьцьвярджалася, што [[Пагоня]] і [[бела-чырвона-белы сьцяг]], якімі карысталіся «гітлераўскія прыслужнікі», набываюць асаблівую значнасьць, напярэдадні 50-годзьдзя перамогі ў [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайне]] і нэгатыўна ўспрымаюцца ў народзе. «З улікам таго, што Беларусь зьяўляецца сувэрэннай дзяржавай, не да твару ёй пераймаць герб і сьцяг, няхай і дружалюбнай, але іншай сувэрэннай дзяржавы — Літвы, якія былі зацьверджаныя парлямэнтам намнога раней за нашу рэспубліку»<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 70.</ref>. У другім лісьце сьцьвярдажалася, што [[Закон аб мовах]] нібыта парушае канстытуцыю і іншыя міжнародныя акты, а таксама абмяжоўвае правы грамадзян<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 74.</ref>. 7 красавіка 1995 году ў абарону мовы і сымбаляў да Вярхоўнага Савету зьвярнуўся [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі]]<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 79.</ref>. 23 і 24 сакавіка ў Вярхоўным Савеце праходзіла абмеркаваньне пытаньняў, унесеных Лукашэнкам на рэфэрэндум. Старшыня парлямэнцкай камісіі па заканадаўстве [[Дзьмітры Булахаў]] сярод аргумэнтаў супраць прызначэньня рэфэрэндуму зазначыў, што згодна зь дзейным заканадаўствам зьмяненьні і дапаўненьні ў Канстытуцыю ня могуць праводзіцца ў апошнія шэсьць месяцаў паўнамоцтваў Вярхоўнага Савету, а таксама што на рэфэрэндум ня могуць выносіцца пытаньні, якія парушаюць неад’емныя правы народу на сувэрэнную нацыянальную дзяржаўнасьць, дзяржаўныя гарантыі існаваньня беларускай нацыянальнай культуры і мовы. Пытаньне аб статусе мовы трапляла пад гэтую катэгорыю і, такім чынам, вынясеньне яго на рэфэрэндум было неканстытуцыйным<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 86.</ref>. У адказ на гэта намесьнік старшыні Камісіі па дзяржаўным будаўніцтве [[Міхаіл Казючыц]] (былы першы сакратар Круглянскага райкаму [[КПБ]]) у падтрымку прапановы Лукашэнкі фактычна заявіў, што закон пры патрэбе можна не выконваць<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 89—90.</ref>. Сам Лукашэнка, які прысутнічаў у час абмеркаваньня, у сваім выступе працягваў сьцьвярджаць, што не парушае закону, не прыводзячы, аднак, ніякіх юрыдычных аргумэнтаў, пры гэтым у выпадку непрызначэньня рэфэрэндуму ён фактычна прыгразіў распусьціць парлямэнт<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 92.</ref>. === Галасаваньне ў Вярхоўным Савеце === [[Файл:Галадоўка дэпутатаў Вярхоўнага Савету 1995.jpg|значак|Галадоўка дэпутатаў Вярхоўнага Савету, 11 красавіка 1995 году]] 10 красавіка абмеркаваньне рэфэрэндуму працягвалася. Тэксты прапанаваных пытаньняў зьмяняліся некалькі разоў. Дэпутаты ад апазыцыі ў сваіх выступах працягвалі зьвяртаць увагу на тое, што згодна з законам пытаньні аб статусе нацыянальнай мовы і сымболікі ня могуць выносіцца на рэфэрэндум<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 117.</ref>. Сяргей Навумчык згадвае, што на той час дэпутаты, сярод якіх было шмат былых намэнклятурнікаў (кіраўнікоў з савецкай адміністрацыі) і камуністаў, маглі прагаласаваць за рэфэрэндум па пытаньнях аб мове і сымбалях<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 118.</ref>. Яшчэ ўвосень 1993 году праз актывізацыю прарасейскіх настрояў большасьць сябраў Канстытуцыйнай Камісіі Вярхоўнага Савету выказаліся за тое, каб упамінаньне крыніцаў Беларускай дзяржаўнасьці — ня толькі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]], але і [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]] — прыбраць з тэксту [[Канстытуцыя Беларусі|Канстытуцыі Беларусі]], што падтрымала большасьць дэпутацкага корпусу<ref>[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]] [https://www.svaboda.org/a/30488810.html У праекце Канстытуцыі 1994 прыгадваліся ВКЛ і БНР], [[Радыё Свабода]], 15 сакавіка 2020 г.</ref>. Каб прадухіліць падобнае разьвіцьцё падзеяў, 10 красавіка дэпутаты ад апазыцыі дамовіліся пайсьці на скрайнія захады. 11 красавіка 1995 году [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь]] на паседжаньні, у Авальнай Залі [[Дом ураду (Менск)|Дому ўраду]], пачаў абмеркаваньне з выступаў дэпутатаў [[Мікалай Крыжаноўскі|Мікалая Крыжаноўскага]], [[Юры Беленькі|Юрыя Беленькага]] і [[Зянон Пазьняк|Зянона Пазьняка]]. Яны заявілі пра незаконнасьць правядзеньня рэфэрэндуму па пытаньнях мовы і сымболікі і парушэньне заканадаўчых актаў з Канстытуцыяй. Пасьля гэтага дэпутаты-апазыцянэры абвясьцілі галадоўку, выйшлі з сваіх месцаў на сярэдзіну Авальнай залі і селі перад прэзыдыюмам, каля трыбуны<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 125.</ref>. Старшыня Вярхоўнага Савету [[Мечыслаў Грыб|Мячаслаў Грыб]] заявіў, што згодна з законам парлямэнт мусіць разгледзець прапанову прэзыдэнта і прагаласаваць. Пасьля гэтага перад дэпутатамі выступіў [[Генадзь Майсееў]], які абурыўся, што напярэдадні [[Беларускае тэлебачаньне|дзяржаўная тэлевізія]] паказала агітацыю за новыя прапановы Лукашэнкі, але ня дала слова ніводнаму дэпутату. У гэты час у залі зьявіўся Лукашэнка, які заявіў, што не адмовіцца ад сваіх прапановаў, а дэпутаты павінны іх разгледзець<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 128.</ref>. У выніку галасаваньня па пытаньнях<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 131—132.</ref>: * «Ці згодны вы з наданьнем расейскай мове роўнага статусу зь беларускай? Так ці не» — прагаласавалі 124 дэпутаты (з агульнай колькасьці 238 дэпутатаў) пры патрэбных для зацьверджаньня 152-ух. * «Ці падтрымліваеце вы прапанову аб устанаўленьні новага Дзяржаўнага сьцяга і Дзяржаўнага гербу Рэспублікі Беларусь? Так ці не?» — падтрымала 150 дэпутатаў (не хапіла двух галасоў). * «Ці згодны вы зь неабходнасьцю ўнясеньня зьмяненьняў у Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь, якія прадугледжваюць магчымасьць датэрміновага спыненьня паўнамоцтваў Вярхоўнага Савету Прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь у выпадках сыстэматычнага ці грубага парушэньня Канстытуцыі? Так ці не?» — прагаласавала толькі 86 дэпутатаў, амаль у два разы меней, чым было неабходна. * «Ці падтрымліваеце вы дзеяньні прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь, якія накіраваны на эканамічную інтэграцыю з Расейскай Фэдэрацыяй? Так ці не?» набрала патрэбную для зацьвярджэньня колькасьць галасоў — 180. Такім чынам, тры з чатырох прапанаваных Лукашэнкам пытаньні не прайшлі. У адказ на гэта Лукашэнка ў эмацыйнай форме заявіў, што пытаньні (мова, сымболіка, права роспуску парлямэнту і інтэграцыя з Расеяй) нібыта складалі «''цэласны комплекс''», які дэпутаты «''парушылі''», разглядаючы гэтыя пытаньні паасобку<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 133—134.</ref>. === Падзеі ў ночы з 11 на 12 красавіка === [[Файл:Svaboda 15-04-1995.jpg|значак|Першая старонка газэты «[[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]», ад 15 красавіка 1995 г.]] Яшчэ ўвечары [[Галіна Сямдзянава]] атрымала інфармацыю, што супраць удзельнікаў галадоўкі можа быць ужытая сіла. Зянон Пазьняк зьвярнуўся да старшыні Вярхоўнага Савету [[Мечыслаў Грыб|Мечыслава Грыба]] з просьбай забясьпечыць іх ахову, той сказаў, што нібыта кіраўніцтва КДБ паабяцала даслаць сваіх людзей<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 139.</ref>. Пасьля 18 гадзінаў прэзыдэнцкая ахова запатрабавала ад журналістаў пакінуць залю. Застацца ўдалося толькі карэспандэнтцы [[радыё «Свабода»]] [[Алена Радкевіч|Алене Радкевіч]]. А 22.10 на падкантрольнай Лукашэнку дзяржаўнай тэлевізіі ў навінах выйшаў рэпартаж пра галадаючых дэпутатаў, дзе прагучалі словы: «''Прэзыдэнт імкнуўся вырашыць праблему мірнымі шляхамі, але вычарпаў усе магчымасьці''»<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 143.</ref>. А 23 гадзіне ў Авальную залю ўвайшоў начальнік упраўленьня аховы Міхаіл Цесавец з начальнікам службы аховы прэзыдэнта Вячаславам Каралёвым. Разам зь імі было некалькі дзясяткаў чалавек ў вайсковай і міліцэйскай форме, а таксама хлопцы ў скураных куртках моцнага целаскладу. Цесавец заявіў, што на тэлефон паведамілі пра закладзеную бомбу ў будынку парлямэнту, і запатрабаваў пакінуць будынак, бо праводзіцца эвакуацыя. Цесавец спаслаўся на загад Грыба пакінуць памяшканьне — але, дэпутаты зьвязаліся зь сьпікерам і даведаліся, што Грыб падобнага распараджэньня не даваў. Тады Цесавец загадаў хлопцам, што былі зь ім вывесьці прымусова дэпутатаў з залі, аднак тыя адмовіліся, калі пабачылі дэпутацкія пасьведчаньні і пачулі пра крымінальную адказнасьць за парушэньне дэпутацкай недатыкальнасьці. У гэты самы час на бальконе над Авальнай заляй зьявіліся два відэаапэратары, якія пачалі здымаць усё на камэры. Цесавец і Каралёў самі вырашылі паспрабавалі выцягнуць хоць аднаго з дэпутатаў — спачатку вырывалі з крэслаў Барыса Гюнтара, потым Ігара Герменчука, але дэпутаты ўзяліся за рукі і задума не атрымалася<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 145.</ref>. Пакуль ішла тузаніна, група сапёраў пад кіраўніцтвам палкоўніка з спэцтэхнікай і сабакамі аглядала Авальную залю ў пошуках бомбы. А 23-ай гадзіне ў залю ўвайшла прэзыдэнцкая ахова, падышла да журналісткі Радкевіч, якая пісала рэпартаж за сталом старшыні Вярхоўнага Савету (бо менавіта там была настольная лямпа), і забрала з дыктафона касэту. Празь некалькі хвілінаў і саму Радкевіч вывелі з залі, завялі ў памяшканьне аховы і там апытвалі. Некалькі дэпутатаў сышлі на першы паверх, бо ўсе дзьверы былі адчыненыя. Міліцыя прапанавала ім выйсьці на вуліцу, на плошчу, без гарантыяў вяртаньня ў залю. Дэпутаты нават здолелі даць інтэрвію праз зачыненыя шкляныя дзьверы журналістам, што чакалі іх з вуліцы. Тыя расказалі, што ў двор Дома ўраду праехаў картэж і ў прэзыдэнцкіх пакоях запалілася сьвятло. Сяргей Навумчык і Алег Трусаў сьвярджаюць, што бачылі ў двары прэзыдэнцкі лімузін і лічаць, што сам Лукашэнка прыехаў тады ў будынак ураду<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 147.</ref>. А 00.41 гадзіне 12 красавіка сапёры скочылі агляд будынку, пратакол ад дэпутатаў падпісалі Алег Трусаў і Барыс Гюнтэр. А 2.35 Валянцін Голубеў, які перад гэтым прыадчыніў дзьверы ў фае, заўважыў людзей у камуфляжы. Ён крыкнуў: «Пад’ём! Вайскоўцы з аўтаматамі і ў масках!». Голубеў расказаў, што ў фае, выстраіўшыся некалькімі шэрагамі, стаялі [[Вайсковая форма|вайскоўцы ў форме]], з зброяй, у масках з [[супрацьгаз]]амі, разам «чалавек пяцьсот альбо шэсьцьсот». Галадуючыя паўскоквалі і расьселіся ў правым сэктары Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету<ref name="95-152">{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 152.</ref>. На бальконах залі паседжаньняў зьявіліся людзі зь відэакамэрамі (як мінімум двое)<ref name="TUT">[https://web.archive.org/web/20190710234816/https://news.tut.by/politics/443596.html Избитая демократия. 20 лет назад голодавших оппозиционеров силой вывезли из парламента], [[TUT.BY]], 11.04.2015 г.</ref>. А 2.48 у залю ўвайшлі Цесавец, Каралёў і зь імі невядомы чалавек у паўвайсковым адзеньні (пазьней Навумчык апазнаў у ім Юрыя Бародзіча, у той час камандзіра «Альфы», потым — начальніка службы аховы Лукашэнкі). Дэпутатам далі пяць хвілін, каб пакінуць памяшканьне і кампанія сілавікоў выйшла<ref name="95-152"/>. Дэпутаты дамовіліся, што будуць супраціўляцца, калі іх пачнуць выдаляць з памяшканьня: схопяцца адзін за аднаго, а калі нападаючым ўдасца разарваць ланцуг, то паспрабуюць зрываць маскі і чапляцца — колькі хопіць сіл — за сталы і крэслы<ref name="TUT"/>. А 2.51 у адзін момант адчыніліся ўсе дзьверы, у залі загарэлася сьвятло і туды ўварваліся прыкладна 200 чалавек у чорных масках і цёмных камбінэзонах, за імі беглі спэцназаўцы ў шлёмах, рэсьпіратарах і з дубінкамі, а па пэрымэтры залі стаялі аўтаматычкі<ref name="95-152"/><ref name="TUT"/>. Беленькі потым казаў, што адзін зь першых нападнікаў у чорным зрабіў у паветры сальта і ўдарыў нагамі ў грудзі Пазьняка. Гермянчук згадваў: «Накінуліся з усіх бакоў. Выцягвалі спачатку тых, хто сядзеў з краю. На Пазьняка адразу ўскочылі трое, пачалі душыць, круціць галаву, упершыся пальцамі ў вочы»<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Ігар Гермянчук]].|загаловак=Банда Лукашэнкі выканала загад свайго гаспадара|спасылка=|выданьне=[[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]|тып=газэта|год=15 красавіка 1995|нумар=|старонкі=|issn=}}</ref>. Пазьняк і Гермянчук пасьпелі сарваць зь некалькіх нападнікаў маскі. Лідэра апазыцыі білі асабліва жорстка, як згадваў потым Навумчык: «Адзін „гарыла“ ўдарыў яго нагой у грудзі, другі круціў галаву і ціснуў вочы. Потым, калі выводзілі, Пазьняка білі аб сьцяну. Судова-мэдычная экспэртыза зафіксавала ў яго пяць пашкоджаньняў рознай цяжкасьці»<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 153.</ref>. Лявон Баршчэўскі згадваў, што яму закруцілі рукі за сьпіну, «прычым так, што мой падбародак апынуўся ніжэй каленяў. Мяне пацягнулі паўкругам папярочнага праходу, які ішоў уздоўж задняга шэрагу дэпутацкіх крэслаў. Каля крэслаў ланцужком стаялі вайскоўцы ў камуфляжы і поўнай амуніцыі, і кожны з іх імкнуўся чаравікам патрапіць мне ў твар»<ref name="TUT"/>. Паводле ўспамінаў Лявона Баршчэўскага, «Маглі б проста вынесьці ці вывесьці. Але білі вельмі жорстка. Ботамі ў твар, выломвалі рукі, лупілі дубінкамі, наставіўшы аўтаматы, на што не было ніякай патрэбы. Мы ж былі бяззбройныя»<ref name="Баршчэўскі"/>. Паводле дэпутата Голубева: «Я памятаю такі момант, што два чалавекі крутнулі мне рукі гэтак, што я, стоячы, ударыўся галавою аб падлогу і ў гэты момант атрымаў дручком па хрыбетніку, і ногі адняліся. Мяне проста пацягнулі. Галава яшчэ працавала, але супраціўляцца я ўжо не мог»<ref name="Голубеў">{{Навіна|аўтар=|загаловак=Валянцін Голубеў: Да рэфэрэндуму 1995 года Лукашэнка яшчэ саромеўся|спасылка=http://belsat.eu/news/13493/|выдавец=Тэлеканал «[[Белсат]]»|дата публікацыі=12 красавіка 2013|дата доступу=18 верасьня 2018}}</ref>. Усіх дэпутатаў моцна зьбівалі пакуль выводзілі ці выносілі зь Вярхоўнага Савету. Пасьля людзей кідалі ў міліцэйскія машыны. У машынах у дэпутатаў спыталі іх хатнія адрасы, але тыя сказалі везьці іх у пракуратуру. Там уночы былі выкліканы два дзяжурныя пракуроры і складзена заява. Туды ж прыехала і хуткая. А 4-й раніцы ўсе дэпутаты, раскіданыя ў розных месцах Менску, сабраліся ля гатэлю «Кастрычніцкі» і пайшлі ў «[[лечкамісія|лечкамісію]]», якая месьцілася непадалёку, на Чырвонаармейскай. Туды ж прыехалі журналісты<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 158.</ref>. === Падзеі 12 красавіка === [[Файл:Sb 12-04-1995.jpg|значак|Першая старонка газэты «[[Советская Белоруссия]]» ад 12 красавіка 1995 г.]] А 6-й гадзіне па сканчэньні мэдычнага агляду зьбітыя дэпутаты паведамілі пра падзеі [[Мечыслаў Грыб|Мечыславу Грыбу]]. Той прыняў іх у сваім кабінэце разам зь віцэ-сьпікерам [[Іван Бамбіза|Іванам Бамбізай]], а таксама генэральным пракурорам [[Васіль Шаладонаў|Васілём Шаладонавым]]. Генэральны пракурор заявіў, што яго ўжо праінфармавалі пра начны зварот дэпутатаў у пракуратуру і ён пачынае крымінальную справу (пазьней у гэтай справе адбылося паседжаньне калегіі Генэральнай пракуратуры). Паводле Навумчыка, Грыб назваў тое, што адбылося, дзяржаўным злачынствам і пастанавіў тэрмінова сабраць Прэзыдыюм Вярхоўнага Савету<ref name="95-166">{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 166.</ref>. Сябры Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету былі шакаваныя начнымі падзеямі. Старшыня парлямэнцкай Камісіі па экалёгіі [[Барыс Савіцкі]], заявіў, што пасьля зьбіцьця дэпутатаў ў будынку Вярхоўнага Савету ёсьць толькі два магчымыя варыянты: альбо распачаць працэдуру адстаўкі Лукашэнкі, альбо — самараспусьціцца. «Беларусь яшчэ ніколі гэтак блізка не падыходзіла да мяжы грамадзянскай вайны», — заявіў Грыб. Ён прапанаваў абмеркаваць сытуацыю на паседжаньні Вярхоўнага Савету<ref name="95-166"/>. У гэты час каля Дому ўраду пачаў зьбірацца невялікі натоўп пратэстоўцаў, якіх міліцыя цясьніла да выхаду з мэтро і далей, у сквэр. Зьбітых дэпутатаў у Дом ураду не пусьцілі міліцыянты, заявіўшы, што ўваход у будынак дазволены толькі паводле сьпісаў і іх прозьвішчаў там няма. Таксама не пусьцілі ў будынак і генэральнага пракурора Шаладонава, які прыехаў на месца падзеяў. Згрупаваўшыся разам дэпутаты здолелі прарваць кардон міліцыі і патрапіць у Авальную залю<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 168.</ref>. Дэпутаты (не прадстаўнікі [[Апазыцыя Беларускага Народнага Фронту Адраджэньне|Апазыцыі БНФ]]) адразу заявілі, што пасьля начных падзеяў праводзіць сэсію ў падкантрольным Лукашэнку Доме ўраду, а не ў будынку Вярхоўнага Савету, нельга. Грыб у гэты час пайшоў да Лукашэнкі, каб высьветліць абставіны таго, што здарылася і паспрабаваць разьвязаць канфлікт. У выніку сэсія распачалася ў будынку Дома ўраду. Пасьля абеду да дэпутатаў прыйшлі распавесьці сваю вэрсію падзеяў міністар абароны [[Анатоль Кастэнка]] і начальнік аховы будынкаў [[Міхаіл Цесавец]]. Яны заявілі, што на загад Лукашэнкі забясьпечвалі бясьпеку прысутным ў будынку дэпутатам, якіх нібыта проста вывелі з Дома ўраду і разьвезьлі па хатах<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 179.</ref>. У адказ Алесь Шут узьняў кашулю і паказаў кровападцёкі ад дубінак. У адказ пачуліся выкрыкі некаторых дэпутатаў: «Мало Вам дали!» <ref>{{Артыкул|аўтар=Сяргей Навумчык.|загаловак=Пра што забыўся Трусаў|спасылка=https://m.nn.by/articles/144527/|выданьне=[[Наша ніва]]|тып=газэта|год=18 лютага 2015|нумар= 7 (892)|старонкі=10|issn=1819-1614}}</ref>. Навумчык ў сваіх успамінах сьцьвярджае, што крычаў гэта [[Мікалай Дземянцей]], былы старшыня Вярхоўнага Савету БССР<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 178.</ref>. Валянцін Голубеў распавёў як зьбівалі людзей і запатрабаваў паказаць усім кадры, зьнятыя дзьвюма відэакамэрамі. Грыб адказаў, што гэта абавязкова пабачаць усе дэпутаты, і што гэта асабіста абяцаў яму зрабіць Лукашэнка. Пасьля быў абвешчаны перапынак да 16-й гадзіны, калі да дэпутатаў абяцаў прыйсьці Лукашэнка. А 16-й гадзіне дэпутаты ад апазыці сказалі, што ў будынку Дома ўраду больш няма чаго рабіць і яны пераносяць сваё галадаваньне ў Вярхоўны Савет, які не належыць адміністрацыі прэзыдэнта<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 185.</ref>. У час свайго выступу Лукашэнка імкнуўся давесьці, што менавіта дэпутаты Апазыцыі вінаватыя ў «дэстабілізацыі сытуацыі» і што з дэпутатамі нічога дрэннага не рабілі — наадварот, выратоўвалі іх жыцьцё. Самі ж дэпутаты не галадалі, а елі і нават пілі ўночы<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 188—191.</ref>: «''Когда мне Тесовец со слезами на глазах позвонил около 12 часов ночи и сказал: Александр Григорьевич, не получается похорошему, повынимали ножи, достали лезвия. Первое, говорят, вскрываем вены, отрезаем себе головы и вас повырезаем, кровью зальём здесь всё. Ну, извините, такие угрозы в резиденции президента — это уже слишком''». У той самы дзень дэмаралізаваныя ціскам Лукашэнкі і бязвольнымі паводзінамі Грыба дэпутаты прагаласавалі за ратыфікацыю Дамовы аб двухбаковых беларуска-расейскіх дачыненьнях. Тады ж, увечары 12 красавіка, дэпутаты Апазыцыі БНФ, прынялі заяву, у якой абвясьцілі пра спыненьне палітычнай галадоўкі<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 193.</ref>. === Падзеі 13 красавіка і прызначэньне рэфэрэндуму === 13 красавіка дэпутаты, без фракцыі апазыцыі БНФ, у шпаркім тэмпе прынялі закон «Аб патэнтах на гатункі расьлінаў» і ратыфікавалі Дамову паміж Беларусьсю і Расеяй «Аб сумесных намаганьнях па ахове дзяржаўнай граніцы Рэспублікі Беларусь»<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 194.</ref>. Потым прысутныя дэпутаты Вярхоўнага Савету прынялі з парушэньнем працэдуры пастанову аб правядзеньні [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндуму]]<ref name="МП"/><ref name="zapr1">{{Артыкул|аўтар=[[Сяргей Запрудзкі]].|загаловак=Моўная палітыка ў Беларусі ў 1990-я гады|спасылка=https://tbm-mova.by/monitoring16.html|выданьне=[[Архэ-Пачатак]]|тып=часопіс|год=2002|нумар=1 (21)|старонкі=|issn=1392-9682}}</ref>. Яго прызначылі на 14 траўня 1995 году, у той час як паўторнае галаванне паводле прадэцуры не дапускалася, акрамя таго, у адпаведнасьці з Канстытуцыяй Беларусі 1994 году зьмены й дапаўненьні ў дакумэнт забаранялася ўносіць у апошнія шэсць месяцаў паўнамоцтваў парлямэнту. У адпаведнасьці з пастановай № 3728-ХІІ «Аб правядзеньні рэспубліканскага рэфэрэндуму па пытаньнях, прапанаваных Прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь, і мерах па яго забесьпячэньні» ў бюлетэнь для галасаваньня ўносіліся наступныя пытаньні: # Ці згодны Вы з наданьнем расейскай мове аднолькавага статусу зь беларускай? # Ці падтрымліваеце Вы прапанову аб устанаўленьні новых Дзяржаўнага сьцягА і Дзяржаўнага гербу Рэспублікі Беларусь? (прапаноўвалася зьмяніць нацыянальныя герб [[Пагоня]] і [[бел-чырвона-белы сьцяг]] на знакі, што нагадвалі сымбалі [[БССР|Беларускай ССР]]) # Ці падтрымліваеце Вы дзеяньні прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь, скіраваныя на эканамічную інтэграцыю з Расейскай Фэдэрацыяй? # Ці згодны Вы зь неабходнасьцю ўнясеньня зьмяненьняў у Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь, якія прадугледжваюць магчымасьць датэрміновага спыненьня паўнамоцтваў Вярхоўнага Савету прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь у выпадках сыстэматычнага ці грубага парушэньня Канстытуцыі? Першае, другое і трэцяе пытаньні выносіліся на абавязковы рэфэрэндум, рашэньне якога зьяўляецца канчатковым, а чацьвертае пытаньне — для прыняцьця кансультацыйнага рашэньня, якое мае рэкамэндацыйны характар<ref name="МП">{{Кніга|аўтар=[[Міхаіл Пастухоў]].|частка=[http://knihi.com/anon/Aniamiennie_Z_kroniki_zniscennia_bielaruskaj_movy.html#chapter13 Ці законны рэфэрэндум 1995 года адносна наданьня дзяржаўнага статусу расейскай мове]|загаловак=Аняменне. З кронікі знішчэння беларускай мовы|арыгінал=|спасылка=http://knihi.com/anon/Aniamiennie_Z_kroniki_zniscennia_bielaruskaj_movy.html|адказны=рэд. [[Міхась Скобла]]|выданьне=|месца=Вільня|выдавецтва=[[Gudas]]|год=2000|том=|старонкі=|старонак=320|сэрыя=|isbn=998-6951-82-7|наклад=}}</ref>. Доктар юрыдычных навук [[Міхаіл Пастухоў]], які ў 1995 годзе быў судзьдзём Канстытуцыйнага суду, лічыць, што толькі адзін факт скарыстаньня фізычнай сілы ў дачыненьні да дэпутатаў «людзьмі ў камуфляжнай форме», ды яшчэ ў будынку парлямэнту, ставіць пад сумненьне законнасьць пастановы Вярхоўнага Савету наконт прызначэньня рэфэрэндуму, бо яе прымалі пад прымусам. Само ж увядзеньне ўзброеных людзей у парлямэнт і нападзеньне на дэпутатаў можна кваліфікаваць як захоп улады гвалтоўным чынам<ref name="МП"/>. Адным з апошніх прынятых законаў у гэты дзень было абвяшчэньне 7 лістапада (дзень «кастрычніцкай рэвалюцыі») — дзяржаўным сьвятам. У гэты дзень сэсія скончылася ў буфэце. Урыўкі з стэнаграмы прыводзіць Навумчык: Лукашэнка: «… я приглашу сейчас этот весь зал за счёт государства. Слышите? Я имею право. И выпьем и по сто, и по двести граммов…» Грыб: «Дзякуй. Усіх вас чакаюць у буфэце»<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 195.</ref>. === Відэа зьбіцьця і расьсьледваньне падзеяў === Вінаватых у зьбіцьці дэпутатаў праваахоўныя органы не назвалі. Пазьней Лукашэнка заявіў, што ён асабіста аддаў загад аб эвакуацыі дэпутатаў з будынка ў мэтах бясьпекі. Таксама ён заявіў, што мае «права патрабаваць навядзеньня парадку ў сваёй рэзыдэнцыі» (у будынку Дома ўрада, дзе засядаюць дэпутаты, левае крыло належала кіраўніку дзяржавы і ягонай адміністрацыі). У інтэрвію журналістам Лукашэнка ацаніў ўсё, што адбылося, як правакацыю з мэтай дэстабілізаваць абстаноўку ў грамадзтве<ref name="TUT"/>. На наступны дзень, выступаючы перад дэпутатамі, Лукашэнка заявіў, што глядзеў відэа пра падзеі ў Вярхоўным Савеце, і ніхто нікога ня біў. Дэпутаты самі з радасьцю пакінулі залю парлямэнту<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 205.</ref>. {{Цытата|Да никто никого не бил, никто никого не ломал. Сейчас с бытовой кассеты, которая здесь была отснята, мы перегоняем на БТК (или какая там кассета.) и мы покажем не только депутатам. Как только эта перегонка будет закончена, мы покажем это не только депутатам, мы покажем это всему народу… Мы покажем народу эту плёнку.}} Лукашэнка абяцаў у хуткім часе паказаць гэты ролік па тэлебачаньні, але тыя кадры так і не былі паказаныя. Лявон Баршчэўскі расказаў, што праз 7 гадоў сустрэўся зь [[Леанід Сініцын|Леанідам Сініцыным]], які ў 1995 годзе ўзначальваў Адміністрацыю прэзыдэнта. Той бачыў відэа зьбіцьця ў Авальнай залі і прызнаўся: «Там быў проста жах!». Паводле Сініцына, змантаваць нешта з таго роліка было немагчыма<ref name="Баршчэўскі"/>. У іншым інтэрвію Сініцын расказаў, што раніцай 12 красавіка яму прынесьлі гэтую касэту. Ён паклікаў [[Міхаіл Чыгір|Міхаіла Чыгіра]], у той час — прэм’ер-міністра, і яны разам глядзелі яе. Потым касэту забраў сабе Замяталін, які ўзначальваў упраўленьне інфармацыі ў адміністрацыі Лукашэнкі<ref>[[Аляксандар Фядута|Федута А.]] Лукашенко. Политическая биография. — Москва: «Референдум», 2005. С. 245.</ref>. 18 красавіка Зянон Пазьняк, Валянцін Голубеў, Ігар Гермянчук, Алег Трусаў і Сяргей Навумчык правялі прэсавую канфэрэнцыю, на якой запатрабавалі даць відэазапіс у этэр, бо адміністрацыя прэзыдэнта адмовілася перадаць касэту [[Генэральная пракуратура Рэспублікі Беларусь|Генэральнай пракуратуры]]. У красавіку 1995 году газэта «Свабода» надрукавала паведамленьне пра аповед аднаго з супрацоўнікаў тэлерадыёкампаніі, якому ўдалося пабачыць запіс у часе таго самага перагону з побытавай касэты на прафэсійную, пра якую казаў Лукашэнка. Відэазапіс спрабавалі за вялікія грошы купіць расейскія і заходнія тэлекампаніі<ref>{{Артыкул|аўтар=Сяргей Навумчык.|загаловак=Іхнія рукі ўжо ў крыві|спасылка=|выданьне=Свабода|тып=газэта|год=21 красавіка 1995|нумар=|старонкі=|issn=}}</ref>. Пасьля гэтага здарэньня Генэральная пракуратура распачала крымінальную справу паводле заявы групы дэпутатаў аб зьбіцьці іх супрацоўнікамі спэцслужбаў, аднак зь цягам часу яна была прыпынена з прычыны «невысьвятленьня асобаў, што дапусьцілі буянства ў парлямэнце»<ref name="TUT"/><ref name="МП"/>. Пры гэтым дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня ад БНФ [[Сяргей Навумчык]] у сваіх успамінах сьцьвярджае, што менавіта супрацоўнікі «Альфы» зьбівалі ў залі паседжаньняў дэпутатаў ад апазыцыі<ref>{{Навіна|аўтар=Зьміцер Панкавец|загаловак=Спэцназы Беларусі|спасылка=https://m.nn.by/articles/28538/|выдавец=Газэта «Наша ніва»|дата публікацыі=12 жніўня 2009|дата доступу=18 верасьня 2018}}</ref>. Генэрал-лейтэнант [[Валеры Кез]] у адным зь інтэрвію папрасіў прабачэньня ў дэпутатаў Апазыцыі БНФ і сказаў, цяпер ужо публічна, што зьбівалі іх афіцэры групы КДБ «Альфа». Менавіта яны і былі тымі самымі «гарыламі» ў чорных масках<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 202—203.</ref>. Паводле сьледчага Гэнэральнай пракуратуры Язэпа Бролішса, «два экспэрты-крыміналісты з падразьдзяленьняў МУС здымалі ўсё, што адбывалася на відэастужку», якую пасьля аддалі прадстаўніку Адміністрацыі прэзыдэнта. Адзінай перашкодай перадачы справы ў суд стала, паводле сьледчага, немагчымасьць атрымаць у Адміністрацыі арыгінал стужкі<ref name="TUT"/>. Было апытана больш за 190 чалавек, што служылі ў сілавых структурах. 5 кастрычніка 1995 году Язэп Бролішс прыняў рашэньне аб прыпыненьні папярэдняга сьледзтва па крымінальнай справе, узбуджанай 12 красавіка 1995 г. паводле факту зьбіцьця дэпутатаў, бо «па справе вычарпаныя ўсе магчымасьці для зьбіраньня дадатковых доказаў сьледчым шляхам <…> папярэдняе сьледзтва па справе прыпыніць празь невыяўленьне асоб, якія падлягаюць прыцягненьню ў якасьці абвінавачаных»<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 198.</ref>. == Наступствы == Былы дэпутат [[Валянцін Голубеў]] адзначыў, што яшчэ перад рэфэрэндумам Лукашэнка саромеўся зьбіцьця прадстаўнікоў апазыцыйных сілаў. Пасьля ж кіраўнік краіны безь ніякага сораму пачаў зьмяняць пад сябе Канстытуцыю. Падзеі, якія разгарнуліся ў ноч з 11 на 12 красавіка 1995 году, разбурылі парлямэнцкую сыстэму ды паказалі, што ў краіне ўсталявалася дыктатура. Ужо наступныя парлямэнцкія выбары 1996 году былі недэмакратычныя, і менавіта з таго часу ў беларускі парлямэнт не прапускаюць прадстаўнікоў апазыцыі<ref name="Голубеў"/>. Пісьменьнік [[Васіль Быкаў]] адразу пасьля падзеяў 11—12 красавіка заявіў, што краінай «кіруе прэзыдэнцкая хунта»: «Ужо ясна, што ў Беларусі ня будзе парлямэнту, ня будзе дэмакратычных выбараў, зьнікнуць рэшткі свабоднай прэсы»<ref name="TUT"/>. == Сьпіс дэпутатаў, што прымалі ўдзел у галадаваньні і былі зьбітымі == * [[Мікалай Аксаміт]] * [[Сяргей Антончык]] * [[Лявон Баршчэўскі]] * [[Юры Беленькі]] * [[Ігар Гермянчук]] * [[Валянцін Голубеў]] * [[Барыс Гюнтэр]] * [[Лявон Дзейка]] * [[Уладзімер Заблоцкі]] * [[Лявонці Зданевіч]] * [[Мікалай Крыжаноўскі]] * [[Мікола Маркевіч]] * [[Віталь Малашка]] * [[Сяргей Навумчык]] * [[Зянон Пазьняк]] * [[Сяргей Папкоў (БНФ)|Сяргей Папкоў]] * [[Пётра Садоўскі]] * [[Алег Трусаў]] * [[Алесь Шут]] Хацеў далучыцца да галадоўкі, але мусіў класьціся ў шпіталь дэпутат Апазыцыі БНФ, палкоўнік міліцыі [[Ігар Пырх]]. Дэпутаты ўгаварылі ня ўдзельнічаць у галадоўцы [[Галіна Сямдзянава|Галіну Сямдзянаву]]<ref>{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 137—139.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Баршчэўскі Л. Крывавая ноч // [[Народная воля]]. 12 красавіка 2003 г. * Герменчук І. Банда Лукашэнкі выканала загад свайго гаспадара» // [[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]. № 15, 15 красавіка 1995. С. 1. * {{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)}} * Навумчык С. Іхнія рукі ўжо ў крыві // Свабода. 21 красавіка 1995 г. {{Акцыі пратэсту ў Беларусі}} [[Катэгорыя:Падзеі 12 красавіка]] [[Катэгорыя:Падзеі 11 красавіка]] [[Катэгорыя:Канфлікты 1995 году]] [[Катэгорыя:Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня]] [[Катэгорыя:Беларуская палітыка]] 1fej9hzz3zhwh5hj718h8yi1j3u8i3k 0 205092 2687193 2680269 2026-08-28T10:52:51Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2687193 wikitext text/x-wiki {{Каардынаты|45|48|52|паўночнае|9|13|11|усходняе|выяўленьне=загаловак}} {{Радыёстанцыя |назва = Радыё «Марыя» |поўная назва = Сусьветная сям’я радыё «Марыя» |лягатып = |подпіс = |горад = [[Эрба]] |краіна = [[Італія]] |слоган = |фармат = хрысьціянскі |музфармат = [[Хрысьціянская музыка|хрысьціянскі]]<ref>{{Навіна|аўтар=Ільля Лапато|загаловак=«Радыё Марыя» ў Беларусі: пяць пытаньняў да праграмнага дырэктара кс. Аляксандра Ўласа|спасылка=http://old.catholic.by/2/home/news/belarus/34-belarus/131729-radio-maria.html|выдавец=[[Рымска-каталіцкі касьцёл у Беларусі|Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў у Беларусі]]|дата публікацыі=7 верасьня 2016|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |частасьць = 89,1 мэгагэрц<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лямбардыя|спасылка=http://radiomaria.it/lombardia.aspx|выдавец=Радыё «Марыя» ў Італіі|мова=it|дата публікацыі=2019|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |мачта = {{Артыкул у іншым разьдзеле|Валькаўская радыёмачта|Валькаўская|it|Centro trasmittente di Valcava}}<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Радыёстанцыі Міляну, Італія|спасылка=http://radiomap.eu/it/milano|выдавец=Эўрапейская радыёмапа (Міхаіл Шчарбак)|мова=it|дата публікацыі=2019|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> (рэгіён [[Лямбардыя]]) |магутнасьць = |час вяшчаньня = 6:50—00:00 (Беларусь)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Праграма|спасылка=https://radiomaria.by/program|выдавец=Радыё «Марыя» ў Беларусі|дата публікацыі=2019|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |зона вяшчаньня = 77 краінаў, у тым ліку Беларусь (2019 г.) |створаная = 1983<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=У Беларусі зьявіцца каталіцкае радыё|спасылка=http://old.catholic.by/2/home/news/belarus/34-belarus/108956-katalickaje-radyjo.html|выдавец=Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў у Беларусі|дата публікацыі=19 траўня 2011|копія=http://religia.by/catholic/u-belarusi-magchyma-zyavicca-katalickae-radyyo|дата копіі=21 траўня 2011|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |закрытая = |замяніла = |замененая = |ліцэнзія = |доля = |каардынаты = |заснавальнік = [[парафія]] ў Эрбе (Італія) |уласьнік = [[Рымска-каталіцкая царква]] |кіраўнікі = [[Аляксандар Улас]], Вячаслаў Гулевіч (у Беларусі)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=https://radiomaria.by/contact|выдавец=Радыё «Марыя» ў Беларусі|дата публікацыі=2019|дата доступу=9 красавіка 2019}}</ref> |сайт = [https://radiomaria.by/ radiomaria.by] |twitter = |facebook = [https://www.facebook.com/radiomariaby radiomariaby] |вконтакте = [https://vk.com/radiomariaby radiomariaby] |youtube = [https://www.youtube.com/@radiomariaby @radiomariaby] |трансьляцыя = [https://dreamsiteradioplayer.it/wf/wfbelarus/ radiomaria.by/player/] |заўвагі = |зноскі = }} '''Ра́дыё «Мары́я»''' ({{Мова-it|Radio Maria|скарочана}}) — міжнародная [[Рыма-каталіцтва|каталіцкая]] [[радыёстанцыя]], заснаваная ў [[Эрба (Італія)|Эрбе]] (правінцыя [[Кома (правінцыя)|Кома]], [[Мілянская архідыяцэзія]], [[Італія]]) у 1983 року. У 1987 годзе стала агульнакраёвай радыёстанцыяй Італіі. У 1998 року створаная «Міжнародная сям’я „Радыё Маріі“», якая {{Паводле стану на|2019|нр=так}} мела падразьдзяленьні ў 77 краінах сьвету<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.radiomaria.org/about-us/| копія = | дата копіі = | загаловак = About us| фармат = | назва праекту = Radio Maria in the world| выдавец = | дата доступу = 3 лютага 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. == Мінуўшчына == [[Файл:World Family of Radio Maria.png|значак|280пкс|Сусьветная мапа радыёвяшчаньня (2018 г.)]] Радыёстанцыя паўстала як аматарская ўнутры парафіі Эрбы, але ў 1987 року аформілася як «Радыё Марыя Італія». Менш чым за пяць гадоў яна стала нацыянальнай італьянскай каталіцкай радыёсеткай, хоць і не зьвязаная непасрэдна з Каталіцкай царквою; фінансуецца выключна ахвяраваньнямі слухачоў. У 1994 заснавальнік радыё М. Гальб’яці сышоў і заснаваў новае «Радыё Матэр» у той самай Эрбе. У 1990-я радыё выйшла на міжнародны ўзровень, таму ў 1998 была закладзеная міжнародная «Сусьветная сям’я „Радыё Маріі“». Заснавальнікам і першым прэзыдэнтам стаў Эмануэле Фэрарыё. З тае пары «Радыё Марыя» распаўсюдзілася ў Азіі, Амэрыцы, Афрыцы ды Эўропе. == Радыёстанцыі паводле краінаў == === Эўропа === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Альбанія}} | Радыё Марыя Альбанія <small>{{Ref-sq}}</small> | http://www.radiomaria.al/ | FM-станцыі ў асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Альбаніі|Альбанія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Армэнія}} | Радыё Марыя Армэнія <small>{{Ref-hy}}</small> | http://www.radiomariam.am/ | | [[Каталіцкая царква ў Армэніі|Армэнія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Аўстрыя}} | Радыё Марыя Аўстрыя <small>{{Ref-de}}</small> | http://www.radiomaria.at/ | FM у асобных местах; лічбавае і правадное паўсюль | [[Каталіцкая царква ў Аўстрыі|Аўстрыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Беларусь}} | [[Радыё Марыя Беларусь]] <small>{{Ref-be}}</small> | http://www.radiomaria.by/ | інтэрнэт-вяшчаньне | [[Каталіцкая царква ў Беларусі|Беларусь]] |- | {{Сьцягафікацыя|Босьнія і Герцагавіна}} | Радыё Марыя Босьнія і Герцагавіна <small>{{Ref-hr}}</small> | http://www.radiomarija.ba/ | FM у [[Сараева|Сараеве]] і [[Баня-Лука|Баня-Луцы]] | [[Каталіцкая царква ў Босьніі і Герцагавіне|Босьнія і Герцагавіна]] |- | {{Сьцягафікацыя|Бэльгія}} | Радыё Марыя Бэльгія <small>{{Ref-nl}}</small> | http://www.radiomaria.be/ | FM і DAB+ у [[Фляндрыя (гістарычная вобласьць)|Фляндрыі]] | [[Каталіцкая царква ў Бэльгіі|Бэльгія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Вугоршчына}} | Радыё Марыя Вугоршчына <small>{{Ref-hu}}</small> | http://www.mariaradio.hu/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Вугоршчыне|Вугоршчына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Гішпанія}} | Радыё Марыя Гішпанія <small>{{Ref-es}}</small> | http://www.radiomaria.es/ | DAB+ і FM у Гішпаніі й Андоры | [[Каталіцкая царква ў Гішпаніі|Гішпанія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Ірляндыя}} | Радыё Марыя Ірляндыя <small>{{Ref-en}}</small> | http://www.radiomaria.ie/ | | [[Каталіцкая царква ў Ірляндыі|Ірляндыя]] |- | rowspan="2" | {{Сьцягафікацыя|Італія}} | Радыё Марыя <small>{{Ref-it}}</small> | http://www.radiomaria.it/ | FM у Італіі, [[Сан-Марына]], [[Манака]],<br />часткова ў [[Швайцарыя|Швайцарыі]] ды [[Аўстрыя|Аўстрыі]];<br />у асобных местах [[Альбанія|Альбаніі]].<br />DAB+ і DVB-T ў асобных рэгіёнах Італіі. | [[Каталіцкая царква ў Італіі|Італія]] |- | Радыё Марыя Паўднёвы Тыроль <small>{{Ref-de}}</small> | http://www.radiomaria.bz.it/ | FM у [[Паўднёвы Тыроль|Паўднёвым Тыролі]] (Італія) ды [[Тыроль (фэдэральная зямля)|Тыролі]] (Аўстрыя) | [[Каталіцкая царква ў Паўднёвым Тыролі|Паўднёвы Тыроль]] |- | {{Сьцягафікацыя|Косава}} | Радыё Марыя Косава <small>{{Ref-sq}}</small> | http://www.radiomariakosove.org/ | | [[Каталіцкая царква ў Косаве|Косава]] |- | {{Сьцягафікацыя|Латвія}} | Радыё Марыя Латвія <small>{{Ref-lv}}</small> | http://rml.lv/ | | [[Каталіцкая царква ў Латвіі|Латвія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Летува}} | Радыё Марыя Летува <small>{{Ref-lt}}</small> | http://www.marijosradijas.lt/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Летуве|Летува]] |- | {{Сьцягафікацыя|Македонія}} | Радыё Марыя Македонія <small>{{Ref-mk}}</small><br />Радыё Марыя Македонія <small>{{Ref-hr}}</small><br />Радыё Марыя Македонія <small>{{Ref-sq}}</small> | http://www.radiomaria.mk/ | | [[Каталіцкая царква ў Македоніі|Македонія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мальта}} | Радыё Марыя Мальта <small>{{Ref-mt}}</small> | http://www.radjumarija.org/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква на Мальце|Мальта]] |- | {{Сьцягафікацыя|Нідэрлянды}} | Радыё Марыя Нідэрлянды <small>{{Ref-nl}}</small> | http://www.radiomaria.nl/ | DAB+, інтэрнэт | [[Каталіцкая царква ў Нідэрляндах|Нідэрлянды]] |- | {{Сьцягафікацыя|Нямеччына}} | [[Радыё Горэб]] <small>{{Ref-de}}</small> | http://www.horeb.org/ | Партнэрская станцыя.<br />FM у асобных рэгіёнах; нацыянальнае лічбавае і правадное | [[Каталіцкая царква ў Нямеччыне|Нямеччына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Расея}} | Радыё Марыя Расея <small>{{Ref-ru}}</small> | http://www.radiomaria.ru/ | 053 AM у [[Санкт-Пецярбург]]у; 92,6 FM у [[Выбарг]]у | [[Каталіцкая царква ў Расеі|Расея]] |- | rowspan="2" | {{Сьцягафікацыя|Румынія}} | Радыё Марыя Румынія <small>{{Ref-ro}}</small> | http://www.radiomaria.ro/ | FM у [[Трансыльванія|Трансыльваніі]]: [[Арадзя]], [[Залэў]], [[Блаж]] і [[Бая-Марэ]] | [[Каталіцкая царква ў Румыніі|Румынія]] |- | Радыё Марыя Трансыльванія <small>{{Ref-hu}}</small> | http://www.mariaradio.ro/ | FM у [[Трансыльванія|Трансыльваніі]]: Арадзя, [[Гаргіта]] і [[Тэшнад]] | [[Каталіцкая царква ў Румыніі|Румынія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Славаччына}} | Радыё Марыя Славаччына <small>{{Ref-sk}}</small><br />Марыя Радыё Славаччына <small>{{Ref-hu}}</small> | https://web.archive.org/web/20200703110450/https://www.radiomaria.sk/<br />http://www.mariaradio.sk/ | | [[Каталіцкая царква ў Славаччыне|Славаччына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Сэрбія}} | Радыё Марыя Сэрбія <small>{{Ref-sr}}</small><br />Радыё Марыя Сэрбія <small>{{Ref-hu}}</small> | http://www.radiomarija.rs/<br />https://web.archive.org/web/20150515151429/http://www.mariaradio.rs/ | FM у асобных местах | [[Каталіцкая царква ў Сэрбіі|Сэрбія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Украіна}} | Радыё Марыя Ўкраіна <small>{{Ref-uk}}</small> | https://web.archive.org/web/20150427184600/http://radiomaria.org.ua/ | 69,68 FM у [[Кіеў|Кіеве]] | [[Каталіцкая царква ва Ўкраіне|Украіна]] |- | {{Сьцягафікацыя|Францыя}} | Радыё Марыя Францыя <small>{{Ref-fr}}</small> | http://www.radiomaria.fr/ | 1467 AM у паўднёвай Францыі, 95,4 FM у [[Манака]] | [[Каталіцкая царква ў Францыі|Францыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Харватыя}} | Радыё Марыя Харватыя <small>{{Ref-hr}}</small> | http://www.radiomarija.hr/ | FM у [[Заграб]]е, [[Спліт|Спліце]] і [[Віравітыца|Віравітыцы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181108224656/https://www.hakom.hr/default.aspx?id=459 List of radio programme content providers], Croatian Post and Electronic Communications Agency, retrieved 2011-10-25</ref> | [[Каталіцкая царква ў Харватыі|Харватыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Швайцарыя}} | Радыё Марыя Швайцарыя <small>{{Ref-de}}</small> | https://web.archive.org/web/20110902150118/http://radiomaria.ch/ | DAB+ і правадное ў нямецкамоўнай частцы | [[Каталіцкая царква ў Швайцарыі|Швайцарыя]] |} === Азія === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Ізраіль}} | Радыё Марыя Назарэт <small>{{Ref-he}}</small> | | | [[Каталіцкая царква ў Ізраілі|Ізраіль]] |- | {{Сьцягафікацыя|Інданэзія}} | Радыё Марыя Інданэзія <small>{{Ref-id}}</small> | https://web.archive.org/web/20150506201003/http://www.radiomaria.co.id/ | 104,2 FM у [[Мэдан]]е, [[Паўночная Суматра]] | [[Каталіцкая царква ў Інданэзіі|Інданэзія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Індыя}} | Радыё Марыя Індыя <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20190523045649/https://www.radiomaria.org.in/ | | [[Каталіцкая царква ў Індыі|Індыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Кітай}} | Радыё Марыя Макао <small>{{Ref-zh}}</small> | http://www.radiomaria.mo/ | | [[Каталіцкая царква ў Кітаі|Кітай]] |- | {{Сьцягафікацыя|Філіпіны}} | Радыё Марыя Філіпіны <small>{{Ref-en}}</small><br />Радыё Марыя Філіпіны <small>{{Ref-fil}}</small> | https://web.archive.org/web/20110723203731/http://www.radiomaria.ph/ | FM у 4 местах; правадное ў асобных рэгіёнах | [[Каталіцкая царква ў Філіпінах|Філіпіны]] |- | [[Сярэдні Ўсход]] | Радыё Марыям | https://web.archive.org/web/20171013175140/https://www.radiomariam.org/ | [[Інтэрнэт-радыё]] | [[Хрысьціянства на Сярэднім Усходзе|Сярэдні Ўсход]] |} === Акіянія === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Папуа-Новая Гвінэя}} | Радыё Марыя Папуа-Новая Гвінэя <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20141218050211/http://radiomariapng.org/ | FM-радыё<ref>{{cite web | title=Brief History | author=Catholic Radio Network of Papua New Guinea | url=http://www.catholicpng.org.pg/history/crn.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110911222050/http://www.catholicpng.org.pg/history/crn.html | dead-url=yes | archive-date=2011-09-11 | accessdate=2011-06-14 }}</ref> і КХ<ref>{{cite web | title=4960kHz Radio Maria Papua Nuova Guinea | date=2011-03-30 | author=Bclnews | url=http://bclnews.blogspot.com/2011/03/4960khz-radio-maria-papua-nuova-guinea.html | accessdate= 2011-06-14}}</ref> | [[Каталіцкая царква ў Папуа-Новай Гвінэі|Папуа-Новая Гвінэя]] |} === Афрыка === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Буркіна-Фасо}} | Радыё Марыя Буркіна-Фасо <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20190101052752/http://www.radiomariaburkinafaso.org/ | 91,6 FM у [[Уагадугу]], 96,9 FM у [[Купэла|Купэле]] | [[Каталіцкая царква ў Буркіна-Фасо|Буркіна-Фасо]] |- | {{Сьцягафікацыя|Бурундзі}} | Радыё Марыя Бурундзі <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20190827135557/http://www.radiomaria.bi/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Бурундзі|Бурундзі]] |- | {{Сьцягафікацыя|Габон}} | Радыё Марыя Габон | https://web.archive.org/web/20190129233653/http://www.radiomariagabon.org/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Габоне|Габон]] |- | {{Сьцягафікацыя|Гвінэя}} | Радыё «Голас міру» | http://www.radiomaria.cd/ | | [[Каталіцкая царква ў Гвінэі|Гвінэя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Дэмакратычная рэспубліка Конга}} | Радыё Марыя ДРК, [[Кіншаса]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-ln}}</small><br />Радыё Марыя ДРК, [[Букаву]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-sw}}</small><br />Радыё Марыя ДРК, [[Гома]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-sw}}</small><br />Радыё Марыя ДРК, [[Кананга]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-lua}}</small><br /> | http://www.radiomaria.cd/ | | [[Каталіцкая царква ў Дэмакратычнай рэспубліцы Конга|Дэмакратычная рэспубліка Конга]] |- | {{Сьцягафікацыя|Замбія}} | Радыё Марыя Замбія <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20181107145544/http://www.radiomaria.org.zm/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Замбіі|Замбія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Камэрун}} | Радыё Марыя Камэрун | http://www.radiomaria.cm/ | | [[Каталіцкая царква ў Камэруне|Камэрун]] |- | {{Сьцягафікацыя|Кенія}} | Радыё Марыя Кенія <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20190121005429/http://www.radiomaria.co.ke/ | 88,1 FM у [[Муранга|Муранзе]] | [[Каталіцкая царква ў Кеніі|Кенія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Кот д’Івуар}} | Радыё Марыя Кот д’Івуар | https://web.archive.org/web/20200704152241/https://www.radiomaria.ci/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Кот д’Івуары|Кот д’Івуар]] |- | {{Сьцягафікацыя|Лібэрыя}} | Радыё Марыя Лібэрыя | | | [[Каталіцкая царква ў Лібэрыі|Лібэрыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мадагаскар}} | Радыё Марыя Мадагаскар | https://web.archive.org/web/20200705165901/https://www.radiomaria.mg/ | | [[Каталіцкая царква ў Мадагаскары|Мадагаскар]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мазамбік}} | Радыё Марыя Мазамбік <small>{{Ref-pt}}</small> | http://www.radiomaria.org.mz/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Мазамбіку|Мазамбік]] |- | {{Сьцягафікацыя|Малаві}} | Радыё Марыя Малаві <small>{{Ref-ny}}</small> | http://www.radiomaria.mw/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Малаві|Малаві]] |- | {{Сьцягафікацыя|Паўднёваафрыканская рэспубліка}} | Радыё Вэрытас <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20190130201624/http://radioveritas.co.za/ | Партнэрская станцыя.<br />576 AM у [[Мэертан]]е | [[Каталіцкая царква ў Паўднёваафрыканскай рэспубліцы|Паўднёваафрыканская рэспубліка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Руанда}} | Радыё Марыя Руанда <small>{{Ref-rw}}</small><br />Радыё Марыя Руанда <small>{{Ref-fr}}</small><br />Радыё Марыя Руанда <small>{{Ref-en}}</small> | http://www.radiomaria.rw/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Руандзе|Руанда]] |- | {{Сьцягафікацыя|Рэспубліка Конга}} | Радыё Марыя Конга <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20180916145056/http://radiomaria.cg/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Рэспубліцы Конга|Рэспубліка Конга]] |- | {{Сьцягафікацыя|Сьера-Леонэ}} | Радыё Марыя Сьера-Леонэ <small>{{Ref-en}}</small> | http://www.radiomaria.sl/ | FM у асноўных местах<ref>{{cite web | title=Radio Maria – Sierra Leone | url=http://www.dioceseofmakeni.com/MAKENI%20dvd/Radio%20Maria%20INTRO.pdf | accessdate= 2011-06-14}}</ref> | [[Каталіцкая царква ў Сьера-Леонэ|Сьера-Леонэ]] |- | {{Сьцягафікацыя|Танзанія}} | Радыё Марыя Танзанія <small>{{Ref-en}}</small><br />Радыё Марыя Танзанія <small>{{Ref-sw}}</small> | https://web.archive.org/web/20190127052842/http://www.radiomaria.co.tz/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Танзаніі|Танзанія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Тога}} | Радыё Марыя Тога <small>{{Ref-fr}}</small> | http://www.radiomaria.tg/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Тога|Тога]] |- | {{Сьцягафікацыя|Уганда}} | Радыё Марыя Ўганда <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20181112195436/http://www.radiomaria.ug/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ва Ўгандзе|Уганда]] |- | {{Сьцягафікацыя|Цэнтральнаафрыканская рэспубліка}} | Радыё Марыя Цэнтральная Афрыка <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20181003060819/http://www.radiomariacentrafrique.org/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Цэнтральнаафрыканскай рэспубліцы|Цэнтральнаафрыканская рэспубліка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Экватарыяльная Гвінэя}} | Радыё Марыя Экватарыяльная Гвінэя <small>{{Ref-es}}</small> | http://www.radiomaria.gq/{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | | [[Каталіцкая царква ў Экватарыяльнай Гвінэі|Экватарыяльная Гвінэя]] |} === Амэрыка === [[Файл:Radio María-Chile.jpg|значак|Радыёстудыя ў [[Чылі]] (2008 г.)]] {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Аргентына}} | Радыё Марыя Аргентына <small>{{Ref-es}}</small> | AM і FM-радыё | http://www.radiomaria.org.ar/ | [[Каталіцкая царква ў Аргентыне|Аргентына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Балівія}} | Радыё Марыя Балівія <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | http://www.radiomaria.org.bo/ | [[Каталіцкая царква ў Балівіі|Балівія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Бразылія}} | Радыё Марыя Бразылія <small>{{Ref-pt}}</small> | 107,9 FM | https://web.archive.org/web/20110629060746/http://www.radiomaria.net.br/ | [[Каталіцкая царква ў Бразыліі|Бразылія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Вэнэсуэла}} | Радыё Марыя Вэнэсуэла <small>{{Ref-es}}</small> | 1450 AM у [[Каракас]]е | https://web.archive.org/web/20190115211904/https://www.radiomaria.org.ve/ | [[Каталіцкая царква ў Вэнэсуэле|Вэнэсуэла]] |- | {{Сьцягафікацыя|Гватэмала}} | Радыё Марыя Гватэмала <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | http://www.radiomaria.org.gt/ | [[Каталіцкая царква ў Гватэмале|Гватэмала]] |- | {{Сьцягафікацыя|Дамініканская рэспубліка}} | Радыё Марыя Дамініканская рэспубліка <small>{{Ref-es}}</small> | 1240 AM у [[Санта-Дамінга]] | https://www.radiomaria.org.do/ | [[Біскупская канфэрэнцыя Дамініканскай рэспублікі|Дамініканская рэспубліка]] |- | rowspan="3" | {{Сьцягафікацыя|ЗША}} | Радыё Марыя ЗША <small>{{Ref-en}}</small> | AM і FM у Агаё, Вісконсыне, Люізыяне, Місысыпі, Пэнсыльваніі і Тэхасе; FM HD-3 у Маяма (Флёрыда) | https://web.archive.org/web/20190115055033/http://radiomaria.us/<br />https://web.archive.org/web/20080425023725/http://www.radiomariausa.org/ | [[Каталіцкая царква ў ЗША|ЗША]] |- | Радыё Марыя ЗША <small>{{Ref-it}}</small> | FM у Нью-Ёрку, Чыкага і Брыджпарце | http://nyi.radiomariausa.org/ | [[Каталіцкая царква ў ЗША|ЗША]] |- | Радыё Марыя ЗША <small>{{Ref-es}}</small> | FM у Бостане, Нью-Ёрку, Вашыгтоне, Чыкага і Х’юстане | |https://web.archive.org/web/20080425023725/http://www.radiomariausa.org/<br />https://web.archive.org/web/20100806153836/http://nys.radiomariausa.org/<br />https://web.archive.org/web/20180609144759/http://radiomariachicago.com/<br />https://web.archive.org/web/20180709120602/http://radiomariahouston.com/ |[[Каталіцкая царква ў ЗША|ЗША]] |- | {{Сьцягафікацыя|Калюмбія}} | Радыё Марыя Калюмбія <small>{{Ref-es}}</small> | AM-радыё ў вялікіх местах | http://www.radiomariacol.org/ | [[Каталіцкая царква ў Калюмбіі|Калюмбія]] |- | rowspan="2" | {{Сьцягафікацыя|Канада}} | Радыё Марыя Канада <small>{{Ref-it}}</small><br />Радыё Марыя Канада <small>{{Ref-fr}}</small> | FM-радыё ў [[Манрэаль|Манрэалі]] (91,3) і [[Таронта]] (100,7) | https://web.archive.org/web/20080724181710/http://www.radiomariacanada.org/ | [[Каталіцкая царква ў Канадзе|Канада]] |- | Сусьветная сетка Сьвятой Дзевы «Радыё Марыя» <small>{{Ref-en}}</small> | FM-радыё ў Таронта (102,1) | https://web.archive.org/web/20160121025724/http://www.hmwn.net/ | [[Каталіцкая царква ў Канадзе|Канада]] |- | {{Сьцягафікацыя|Коста-Рыка}} | Радыё Марыя Коста-Рыка <small>{{Ref-es}}</small> | 610 AM у [[Сан-Хасэ (Коста-Рыка, сталіца)|Сан-Хасэ]] | https://web.archive.org/web/20110814225009/http://www.radiomaria.cr/ | [[Каталіцкая царква ў Коста-Рыцы|Коста-Рыка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мэксыка}} | Радыё Марыя Мэксыка <small>{{Ref-es}}</small> | Розныя станцыі | https://web.archive.org/web/20181224092511/http://radiomariamexico.com/ | [[Каталіцкая царква ў Мэксыцы|Мэксыка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Нікарагуа}} | Радыё Марыя Нікарагуа <small>{{Ref-es}}</small> | 1400 AM у [[Манагуа]], FM у вялікіх местах | http://www.radiomaria.org.ni/ | [[Каталіцкая царква ў Нікарагуа|Нікарагуа]] |- | {{Сьцягафікацыя|Панама}} | Радыё Марыя Панама <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | https://web.archive.org/web/20190126142536/http://www.radiomaria.org.pa/ | [[Каталіцкая царква ў Панаме|Панама]] |- | {{Сьцягафікацыя|Парагвай}} | Радыё Марыя Парагвай <small>{{Ref-es}}</small> | 107,3 FM у [[Асунсьён]]е | https://web.archive.org/web/20190126054025/http://radiomaria.org.py/ | [[Каталіцкая царква ў Парагваі|Парагвай]] |- | {{Сьцягафікацыя|Пэру}} | Радыё Марыя Пэру <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | http://www.radiomariaperu.org/{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | [[Каталіцкая царква ў Пэру|Пэру]] |- | {{Сьцягафікацыя|Сальвадор}} | Радыё Марыя Сальвадор <small>{{Ref-es}}</small> | 810 AM; 107,3 FM у [[Сан-Сальвадор]]ы | https://web.archive.org/web/20200330072521/https://www.radiomaria.org.sv/ | [[Каталіцкая царква ў Сальвадоры|Сальвадор]] |- | {{Сьцягафікацыя|Уругвай}} | Радыё Марыя Ўругвай <small>{{Ref-es}}</small> | FM у вялікіх местах, 1470 AM у [[Мэлё (Уругвай)]] | http://www.radiomaria.org.uy/{{Недаступная спасылка|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | [[Каталіцкая царква ва Ўругваі|Уругвай]] |- | {{Сьцягафікацыя|Чылі}} | Радыё Марыя Чылі <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | https://web.archive.org/web/20190914235441/http://www.radiomaria.cl/ | [[Каталіцкая царква ў Чылі|Чылі]] |- | {{Сьцягафікацыя|Эквадор}} | Радыё Марыя Эквадор <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | https://web.archive.org/web/20110610070027/http://www.radiomariaecuador.org/ | [[Каталіцкая царква ў Эквадоры|Эквадор]] |} == Праграмы == Праграма пераважна складаецца з традыцыйнага хрысьціянскага праслаўленьня з даданьнем традыцыйнай і сучаснай хрысьціянскай музыкі. Зь перадачаў — абмеркаваньні і адукацыйныя праграмы, прысьвечаныя навучаньню катэхізісу, малітвы на ружанцы, {{Не перакладзена|Навэна|навэны||Novena}} і набажэнствы. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://radiomaria.by/ Люстэркавая бачына ў Беларусі] * [https://web.archive.org/web/20191112164309/https://rmradio.by/ Архіў радыё «Марыя» ў Беларусі] * [http://www.radiomaria.org/ Сусьветная сям’я Радыё Марыі] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Каталіцкія радыёстанцыі]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1983 годзе]] [[Катэгорыя:Міжнародныя радыёстанцыі]] [[Катэгорыя:Шматмоўныя радыёстанцыі]] [[Катэгорыя:Кароткахвалевыя радыёстанцыі]] 3q19vfa0y3lq5nc6wn5vq4drl0t4zra 0 224697 2687047 2645054 2026-08-27T14:14:34Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687047 wikitext text/x-wiki {{палітык |Лацінка = Jury Hubarevič |Выява = Portret Hubarevich 2025 year.jpg |Партыя=Рух "За Свабоду"}} '''Юры Іванавіч Губарэвіч''' (нар. {{ДН|23|2|1978}}, [[Белаазёрск]], [[Бярозаўскі раён]], [[Берасьцейская вобласьць]]) — беларускі [[палітык]], старшыня [[Рух «За Свабоду»|Руху «За Свабоду»]], каардынатар кампаніі [[Кадравы Рэзэрв для новай Беларусі]]<ref name="pr-belarus">[https://pr-belarus.org/ru/ Кадравы рэзэрв для новай Беларусі]</ref>. == Біяграфія == Бацькі — інжынэры-будаўнікі<ref name="nashaniva">[https://nashaniva.by/?c=ar&i=245847 Наша Ніва: артыкул пра Губарэвіча]</ref>. У 1996–1998 гадах — адзін з арганізатараў [[Малады Фронт|Маладога Фронту]], сябра яго Цэнтральнага Савету. У 1998–1999 гадах — выканаўчы сакратар [[Беларускі студэнцкі прафсаюз «Салідарнасьць»|Беларускага студэнцкага прафсаюзу «Салідарнасьць»]]. У 1999–2000 гадах — рэгіянальны каардынатар Маладзёжнага інфармацыйнага цэнтру<ref name="epramova">[https://epramova.org/be/content/yuras-gubarevich-0 Юрась Губарэвіч — ePramova.org] {{Недаступная спасылка}}</ref>. У 2000 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная політэхнічная акадэмія|Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію]] па спэцыяльнасьці інжынэр-электрык. У 2003 годзе атрымаў дыплём магістра дзяржаўнага кіраваньня ў ''[[:uk:Львівський регіональний інститут державного управління (ЛРІДУ)|Львоўскім рэгіянальным інстытуце дзяржаўнага кіраваньня.]]'' Вярнуўся ў Белаазёрск. Разам з іншымі актывістамі на мясцовыя выбары 2003 году яны вылучылі кандыдатаў у большасьці акругаў і перамаглі. Дэмакраты атрымалі большасьць, а Юры Губарэвіч, як лідар гэтай групы, стаў намесьнікам старшыні Белаазёрскага гарсавету ў сакавіку–сьнежні 2003 году. Пасьля давыбараў быў пазбаўлены пасады. Да 2007 году — дэпутат [[Белаазёрскі гарадзкі Савет дэпутатаў|Белаазёрскага гарадзкога Савету дэпутатаў]]. У 2003–2004 гадах — рэгіянальны прадстаўнік па Берасьцейскай вобласьці ЗАТ «АНК Белраснафтахімрэсурс». У 2003–2008 гадах — старшыня Берасьцейскай абласьной арганізацыі [[Партыя БНФ|Партыі БНФ]]. У 2004–2005 гадах — дырэктар, намесьнік дырэктара рэклямна-выдавецкага ПУП «Палард». У 2004 годзе [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2004)|балятаваўся ў Палату прадстаўнікоў]]. З 2006 году — намесьнік дырэктара аналітычнага аддзелу ГА «Міжнароднае аналітычна-інфармацыйнае агенцтва „Эўрапейская хваля“». У 2006 годзе — давераная асоба і кіраўнік Берасьцейскага штабу [[Аляксандар Мілінкевіч|Аляксандра Мілінкевіча]] на [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі (2006)|прэзыдэнцкіх выбарах]]<ref name="epramova" />. У 2007–2009 гадах — намесьнік старшыні Партыі БНФ. У 2007 годзе абраны намесьнікам старшыні [[Рух «За Свабоду»|Руху «За Свабоду»]] на ўстаноўчым сходзе. У 2008 годзе [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2008)|балятаваўся ў Палату прадстаўнікоў]]<ref name="epramova" />. У 2012 годзе абраны першым намесьнікам старшыні Руху «За Свабоду», у кастрычніку 2016 году — старшынём арганізацыі<ref name="svaboda2016">[https://www.svaboda.org/a/28057018.html Радыё Свабода: Губарэвіч стаў старшынём Руху]</ref>. У 2016 годзе [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2016)|балятаваўся]] ў [[Менск|Менску]]. У 2017 годзе прыняў удзел у [[Пратэсты ў Беларусі (2017)|«Маршах недармаедаў»]] у Менску і [[Маладэчна|Маладэчне]]. Пасьля акцыі ў Маладэчне быў затрыманы і 11 сакавіка асуджаны на 15 сутак арышту<ref name="tutby2017">{{cite web |url=https://news.tut.by/economics/534884.html |title=Лебядзько, Рымашэўскі і Губарэвіч атрымалі па 15 сутак за «Марш недармаедаў» |date=2017-03-11 |website=TUT.BY |accessdate=2017-03-17 |lang=ru |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170311113558/https://news.tut.by/economics/534884.html |archivedate=2017-03-11 |url-status=dead }}</ref>. У 2018 годзе — кандыдат у дэпутаты [[Менскі гарадзкі савет дэпутатаў|Менскага гарсавету]]<ref name="pyxby">[https://web.archive.org/web/20211113054931/https://pyx.by/bel/news/5480/ Pyx.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211113054931/https://pyx.by/bel/news/5480/ |date=2021-11-13 }}</ref>. == Прэзідэнцкая выбарчая кампанія 2020 і спроба вылучэньня ў 2024 годзе == '''Удзельнік прэзыдэнцкай выбарчай кампаніі 2020 году.''' Браў удзел у [[Праймэрыз апазыцыі (Беларусь, 2020)|праймэрыз]] для вызначэньня адзінага кандыдата ад апазыцыі: лідзіраваў пасьля першага этапу, на другім — заняў другое месца<ref name="euroradio2020" />. Трэці этап (Кангрэс дэмсілаў) не адбыўся з прычыны COVID-19<ref name="svaboda2020" />. 19 чэрвеня 2020 году быў асуджаны на 15 содняў за пікет падчас збору подпісаў: суд палічыў гэта несанкцыянаваным масавым мерапрыемствам<ref name="belsat2020" />. Пазьней зьняў кандыдатуру, заявіўшы, што на выбарах «няма і намёку на вяршэнства права»<ref name="euroradio2020" />. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020)|пратэстаў 2020 году]] стаў сябрам [[Каардынацыйная рада (Беларусь, 2020)|Каардынацыйнай рады]]<ref name="radyjovystup" />. 2 верасьня быў дапытаны як сьведка ў справе аб дзейнасьці Рады. Перадаў заяву ў Сьледчы камітэт пра завядзеньне справы<ref name="zayava" /> па ч. 3 арт. 357 Крымінальнага кодэксу супраць «грамадзяніна Аляксандра Лукашэнкі» за фальсыфікацыю выбараў і захоп улады. '''У 2024 годзе''' падаў у [[Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Беларусь|Цэнтральную выбарчую камісію]] заяву, сьпіс ініцыятыўнай групы ды іншыя неабходныя дакумэнты для рэгістрацыі кандыдатам на прэзыдэнцкіх выбарах<ref name="nn2025reg">{{Cite web |title=Юрась Губарэвіч падаў дакумэнты ў ЦВК |url=https://nashaniva.com/ru/354183 |website=Наша Ніва |access-date=2025-11-16}}</ref>. 29 кастрычніка 2024 году [[Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Беларусь|ЦВК]] адмовіла ў рэгістрацыі ініцыятыўнай групы Губарэвіча. Паводле заявы прадстаўнікоў ЦВК, прычынаю стала перадача дакумэнтаў па электроннай пошце, што «не прадугледжана заканадаўствам»<ref name="spring2025reg">{{Cite web |title=ЦВК адмовіла ў рэгістрацыі ініцыятыўнай групы Юрася Губарэвіча |url=https://spring96.org/ru/news/116581 |website=Праваабарончы цэнтар «Вясна» |access-date=2025-11-16}}</ref>. == Грамадзкая дзейнасьць пасьля 2020 == Адказны за пытаньні рэгіянальнага разьвіцьця ў [[Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва|Народным антыкрызісным кіраўніцтве]]<ref>{{Cytuj stronę |title=belarus-nau.org |url=https://belarus-nau.org/by#rec251928216 |accessdate=13 лютага 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211209153231/https://belarus-nau.org/by#rec251928216 |archivedate=9 сьнежня 2021 |url-status=dead }}</ref>. З лістапада 2022 году — намесьнік [[Павел Латушка|Паўла Латушкі]] ў [[Аб’яднаны пераходны кабінэт Беларусі|Аб’яднаным пераходным кабінэце Беларусі]] ў справе транзыту ўлады. Куруе працу па падрыхтоўцы кадравага рэзэрву для новай Беларусі<ref name="zerkalo2022" />. У красавіку 2025 году абраны каардынатарам ад [[Каардынацыйная рада (Беларусь, 2020)|Каардынацыйнай рады]] ў групу па ацэнцы патрэбаў Беларусі ў замежнай дапамозе<ref name="nn2025" />. Удзельнік усіх трох скліканьняў Каардынацыйнай рады. У трэцім скліканьні — каардынатар фракцыі «[[Каманда Латушкі]] і [[Рух „За Свабоду“ (Беларусь)|Рух „За Свабоду“]]», кіраўнік камісіі па рэформах і падрыхтоўцы пераходнага пэрыяду<ref>{{Cytuj stronę |title=Каардынацыйная рада падвяла вынікі працы камісіяў |url=https://racyja.com/by/palityka/kaardynacyjnaja-rada-padvjala-vyniki-pracy-kamisij/ |access-date=2025-11-16 |publisher=Радыё Рацыя}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |title=Зварот лідэра сьпісу «Каманда Латушкі і Рух „За Свабоду“» |url=https://www.belarus-nau.org/post/%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0-%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%BE-%D0%B8-%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D1%83-%D0%B2-%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B8-%D1%81-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%BC-%D0%BA%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B8 |access-date=2025-11-16 |publisher=NAU}}</ref>. == Сям’я == Разьвёдзены, мае дзьвюх дачок<ref name="epramova" />. === Глядзіце таксама === * [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]] * [[Убер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыяспасылкі == * [https://web.archive.org/web/20200625183205/https://hubarevich.by/ Асабісты сайт Юрася Губарэвіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200625183205/https://hubarevich.by/ |date=2020-06-25 }} {{Партал|Беларусь|Палітыка}} {{ВС}} {{DEFAULTSORT:Губарэвіч, Юры Іванавіч}} [[Катэгорыя:Палітыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Чальцы Маладога Фронту]] [[Катэгорыя:Чальцы Партыі БНФ]] [[Катэгорыя:Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва]] [[Катэгорыя:Асобы Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі]] 7a387r9w4q32alnbdfoxgyq9q6t93a1 2687048 2687047 2026-08-27T14:14:47Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687048 wikitext text/x-wiki {{палітык |лацінка = Jury Hubarevič |Выява = Portret Hubarevich 2025 year.jpg |Партыя=Рух "За Свабоду"}} '''Юры Іванавіч Губарэвіч''' (нар. {{ДН|23|2|1978}}, [[Белаазёрск]], [[Бярозаўскі раён]], [[Берасьцейская вобласьць]]) — беларускі [[палітык]], старшыня [[Рух «За Свабоду»|Руху «За Свабоду»]], каардынатар кампаніі [[Кадравы Рэзэрв для новай Беларусі]]<ref name="pr-belarus">[https://pr-belarus.org/ru/ Кадравы рэзэрв для новай Беларусі]</ref>. == Біяграфія == Бацькі — інжынэры-будаўнікі<ref name="nashaniva">[https://nashaniva.by/?c=ar&i=245847 Наша Ніва: артыкул пра Губарэвіча]</ref>. У 1996–1998 гадах — адзін з арганізатараў [[Малады Фронт|Маладога Фронту]], сябра яго Цэнтральнага Савету. У 1998–1999 гадах — выканаўчы сакратар [[Беларускі студэнцкі прафсаюз «Салідарнасьць»|Беларускага студэнцкага прафсаюзу «Салідарнасьць»]]. У 1999–2000 гадах — рэгіянальны каардынатар Маладзёжнага інфармацыйнага цэнтру<ref name="epramova">[https://epramova.org/be/content/yuras-gubarevich-0 Юрась Губарэвіч — ePramova.org] {{Недаступная спасылка}}</ref>. У 2000 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная політэхнічная акадэмія|Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію]] па спэцыяльнасьці інжынэр-электрык. У 2003 годзе атрымаў дыплём магістра дзяржаўнага кіраваньня ў ''[[:uk:Львівський регіональний інститут державного управління (ЛРІДУ)|Львоўскім рэгіянальным інстытуце дзяржаўнага кіраваньня.]]'' Вярнуўся ў Белаазёрск. Разам з іншымі актывістамі на мясцовыя выбары 2003 году яны вылучылі кандыдатаў у большасьці акругаў і перамаглі. Дэмакраты атрымалі большасьць, а Юры Губарэвіч, як лідар гэтай групы, стаў намесьнікам старшыні Белаазёрскага гарсавету ў сакавіку–сьнежні 2003 году. Пасьля давыбараў быў пазбаўлены пасады. Да 2007 году — дэпутат [[Белаазёрскі гарадзкі Савет дэпутатаў|Белаазёрскага гарадзкога Савету дэпутатаў]]. У 2003–2004 гадах — рэгіянальны прадстаўнік па Берасьцейскай вобласьці ЗАТ «АНК Белраснафтахімрэсурс». У 2003–2008 гадах — старшыня Берасьцейскай абласьной арганізацыі [[Партыя БНФ|Партыі БНФ]]. У 2004–2005 гадах — дырэктар, намесьнік дырэктара рэклямна-выдавецкага ПУП «Палард». У 2004 годзе [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2004)|балятаваўся ў Палату прадстаўнікоў]]. З 2006 году — намесьнік дырэктара аналітычнага аддзелу ГА «Міжнароднае аналітычна-інфармацыйнае агенцтва „Эўрапейская хваля“». У 2006 годзе — давераная асоба і кіраўнік Берасьцейскага штабу [[Аляксандар Мілінкевіч|Аляксандра Мілінкевіча]] на [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі (2006)|прэзыдэнцкіх выбарах]]<ref name="epramova" />. У 2007–2009 гадах — намесьнік старшыні Партыі БНФ. У 2007 годзе абраны намесьнікам старшыні [[Рух «За Свабоду»|Руху «За Свабоду»]] на ўстаноўчым сходзе. У 2008 годзе [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2008)|балятаваўся ў Палату прадстаўнікоў]]<ref name="epramova" />. У 2012 годзе абраны першым намесьнікам старшыні Руху «За Свабоду», у кастрычніку 2016 году — старшынём арганізацыі<ref name="svaboda2016">[https://www.svaboda.org/a/28057018.html Радыё Свабода: Губарэвіч стаў старшынём Руху]</ref>. У 2016 годзе [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2016)|балятаваўся]] ў [[Менск|Менску]]. У 2017 годзе прыняў удзел у [[Пратэсты ў Беларусі (2017)|«Маршах недармаедаў»]] у Менску і [[Маладэчна|Маладэчне]]. Пасьля акцыі ў Маладэчне быў затрыманы і 11 сакавіка асуджаны на 15 сутак арышту<ref name="tutby2017">{{cite web |url=https://news.tut.by/economics/534884.html |title=Лебядзько, Рымашэўскі і Губарэвіч атрымалі па 15 сутак за «Марш недармаедаў» |date=2017-03-11 |website=TUT.BY |accessdate=2017-03-17 |lang=ru |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170311113558/https://news.tut.by/economics/534884.html |archivedate=2017-03-11 |url-status=dead }}</ref>. У 2018 годзе — кандыдат у дэпутаты [[Менскі гарадзкі савет дэпутатаў|Менскага гарсавету]]<ref name="pyxby">[https://web.archive.org/web/20211113054931/https://pyx.by/bel/news/5480/ Pyx.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211113054931/https://pyx.by/bel/news/5480/ |date=2021-11-13 }}</ref>. == Прэзідэнцкая выбарчая кампанія 2020 і спроба вылучэньня ў 2024 годзе == '''Удзельнік прэзыдэнцкай выбарчай кампаніі 2020 году.''' Браў удзел у [[Праймэрыз апазыцыі (Беларусь, 2020)|праймэрыз]] для вызначэньня адзінага кандыдата ад апазыцыі: лідзіраваў пасьля першага этапу, на другім — заняў другое месца<ref name="euroradio2020" />. Трэці этап (Кангрэс дэмсілаў) не адбыўся з прычыны COVID-19<ref name="svaboda2020" />. 19 чэрвеня 2020 году быў асуджаны на 15 содняў за пікет падчас збору подпісаў: суд палічыў гэта несанкцыянаваным масавым мерапрыемствам<ref name="belsat2020" />. Пазьней зьняў кандыдатуру, заявіўшы, што на выбарах «няма і намёку на вяршэнства права»<ref name="euroradio2020" />. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020)|пратэстаў 2020 году]] стаў сябрам [[Каардынацыйная рада (Беларусь, 2020)|Каардынацыйнай рады]]<ref name="radyjovystup" />. 2 верасьня быў дапытаны як сьведка ў справе аб дзейнасьці Рады. Перадаў заяву ў Сьледчы камітэт пра завядзеньне справы<ref name="zayava" /> па ч. 3 арт. 357 Крымінальнага кодэксу супраць «грамадзяніна Аляксандра Лукашэнкі» за фальсыфікацыю выбараў і захоп улады. '''У 2024 годзе''' падаў у [[Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Беларусь|Цэнтральную выбарчую камісію]] заяву, сьпіс ініцыятыўнай групы ды іншыя неабходныя дакумэнты для рэгістрацыі кандыдатам на прэзыдэнцкіх выбарах<ref name="nn2025reg">{{Cite web |title=Юрась Губарэвіч падаў дакумэнты ў ЦВК |url=https://nashaniva.com/ru/354183 |website=Наша Ніва |access-date=2025-11-16}}</ref>. 29 кастрычніка 2024 году [[Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Беларусь|ЦВК]] адмовіла ў рэгістрацыі ініцыятыўнай групы Губарэвіча. Паводле заявы прадстаўнікоў ЦВК, прычынаю стала перадача дакумэнтаў па электроннай пошце, што «не прадугледжана заканадаўствам»<ref name="spring2025reg">{{Cite web |title=ЦВК адмовіла ў рэгістрацыі ініцыятыўнай групы Юрася Губарэвіча |url=https://spring96.org/ru/news/116581 |website=Праваабарончы цэнтар «Вясна» |access-date=2025-11-16}}</ref>. == Грамадзкая дзейнасьць пасьля 2020 == Адказны за пытаньні рэгіянальнага разьвіцьця ў [[Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва|Народным антыкрызісным кіраўніцтве]]<ref>{{Cytuj stronę |title=belarus-nau.org |url=https://belarus-nau.org/by#rec251928216 |accessdate=13 лютага 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211209153231/https://belarus-nau.org/by#rec251928216 |archivedate=9 сьнежня 2021 |url-status=dead }}</ref>. З лістапада 2022 году — намесьнік [[Павел Латушка|Паўла Латушкі]] ў [[Аб’яднаны пераходны кабінэт Беларусі|Аб’яднаным пераходным кабінэце Беларусі]] ў справе транзыту ўлады. Куруе працу па падрыхтоўцы кадравага рэзэрву для новай Беларусі<ref name="zerkalo2022" />. У красавіку 2025 году абраны каардынатарам ад [[Каардынацыйная рада (Беларусь, 2020)|Каардынацыйнай рады]] ў групу па ацэнцы патрэбаў Беларусі ў замежнай дапамозе<ref name="nn2025" />. Удзельнік усіх трох скліканьняў Каардынацыйнай рады. У трэцім скліканьні — каардынатар фракцыі «[[Каманда Латушкі]] і [[Рух „За Свабоду“ (Беларусь)|Рух „За Свабоду“]]», кіраўнік камісіі па рэформах і падрыхтоўцы пераходнага пэрыяду<ref>{{Cytuj stronę |title=Каардынацыйная рада падвяла вынікі працы камісіяў |url=https://racyja.com/by/palityka/kaardynacyjnaja-rada-padvjala-vyniki-pracy-kamisij/ |access-date=2025-11-16 |publisher=Радыё Рацыя}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |title=Зварот лідэра сьпісу «Каманда Латушкі і Рух „За Свабоду“» |url=https://www.belarus-nau.org/post/%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0-%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%BE-%D0%B8-%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B7%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D1%83-%D0%B2-%D1%81%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%B8-%D1%81-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%BC-%D0%BA%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B8 |access-date=2025-11-16 |publisher=NAU}}</ref>. == Сям’я == Разьвёдзены, мае дзьвюх дачок<ref name="epramova" />. === Глядзіце таксама === * [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі (2020)]] * [[Убер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыяспасылкі == * [https://web.archive.org/web/20200625183205/https://hubarevich.by/ Асабісты сайт Юрася Губарэвіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200625183205/https://hubarevich.by/ |date=2020-06-25 }} {{Партал|Беларусь|Палітыка}} {{ВС}} {{DEFAULTSORT:Губарэвіч, Юры Іванавіч}} [[Катэгорыя:Палітыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Чальцы Маладога Фронту]] [[Катэгорыя:Чальцы Партыі БНФ]] [[Катэгорыя:Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва]] [[Катэгорыя:Асобы Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі]] kvijwepmrutni1lquxrct1yozovgb2y 0 234580 2687035 2686438 2026-08-27T14:10:00Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687035 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Даўбарова |Лацінка = Daŭbarova |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарова |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = Чаўлы́ткі |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Вялейскі раён|Вялейскі]] |Сельсавет = [[Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)|Любанскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 38 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 57 |Даўгата сэкундаў = 47 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Даўбаро́ва'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> (таксама сустракаецца — ''Чаўлы́ткі, мн.''<ref name="daviednik"/>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Ментынь|Ментыні]]. Уваходзіць у склад [[Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)|Любанскага сельсавету]] [[Вялейскі раён|Вялейскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. == Гісторыя == У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Даўбарова апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Вялейскім павеце спачатку Менскай, а з 1843 году — Віленскай губэрні. 25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Даўбарова абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Куранец апынуўся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у гміне Куранец Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі. На 1931 год тут было 10 двароў<ref name="WMRP">Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 6.</ref>. == Насельніцтва == * 1931 год — 72 чал.<ref name="WMRP"/> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)}} {{Вялейскі раён}} [[Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Вялейскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну]] 1yg3798u6f6gq1clq90s87375eofpau 0 235390 2687149 2586103 2026-08-28T09:15:37Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687149 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Бартуль}} {{асоба |лацінка = Francišak Bartul }} '''Францішак Бартуль''' ({{Нарадзіўся|15|11|1918}}, в. Бярозкі каля [[Прыдруйск]]у, цяпер [[Латвія]] — {{Памёр|4|12|2005}}, [[Нью-Ёрк]]) — грамадзка-палітычны дзяяч беларускай эміграцыі. == Жыцьцяпіс == У 1937 годзе скончыў сярэднюю школу ў [[Дзьвінск]]у. У 1940 годзе мабілізаваны ў [[Чырвоная Армія|Чырвоную Армію]], трапіў у нямецкі палон і апынуўся ў [[Шчэцін|Штэтын]]е. Дзякуючы веданьню нямецкай мовай быў прызначаны перакладчыкам і адпушчаны на адпачынак у Дзьвінск, адкуль назад не вярнуўся. У 1943 годзе скончыў Віленскую беларускую настаўніцкую сэмінарыю. У 1944 годзе вучыўся ў [[Афіцэрскія курсы БКА|Менскай афіцэрскай школе]] [[БКА]]. Ад ліпеня 1944 году — на эміграцыі. Спачатку знаходзіўся ў [[Кёнігсбэрг]]у, працаваў у Камітэце самапомачы. У 1944—1945 гг вучыўся на філязофскім факультэце Мюнхэнскага каталіцкага ўнівэрсытэту, пазьней — на філязофскім факультэце Грыгарыянскага ўнівэрсытэту ў Рыме. Адтуль перабраўся ў Вялікабрытанію, атрымаў спэцыяльнасьць тэхніка-дантыста. Ад 24 сьнежня 1946 году — сябра [[Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі|Згуртаваньня беларусаў у Вялікабрытаніі]], а ў 1949 годзе быў абраны старшынём арганізацыі. Пазьней выконваў іншыя функцыі ў Галоўнай управе ЗБВБ. Ад 1949 годзе быў сябрам [[Згуртаваньне беларускіх камбатантаў|Згуртаваньня беларускіх камбатантаў]]. Адзін са стваральнікаў Беларускага хрысьціянскага акадэмічнага аб’яднаньня «Жыцьцё» і Беларускага акадэміцкага каталіцкага аб’яднаньня «Рунь». У 1956 годзе разам з жонкай Верай Бартуль выехаў у ЗША. Жыў у Нью-Ёрку, дзе меў дантыстычную майстэрню. Стаў актыўным ўдзельнікам беларускага жыцьця. Уваходзіў у кіраўніцтва [[Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне|Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня]] і яго Нью-Ёрцкага аддзелу, сябрам рэдкалегіі газэты «[[Беларус (газэта)|Беларус]]». Ад 1982 году — старшыня Рады дырэктароў Фундацыі імя П. Крэчэўскага. Быў [[Рада БНР|радным БНР]]. Памёр у Мангасэце на Лёнг-Айлэндзе ([[Нью-Ёрк (штат)|штат Нью-Ёрк]]). Пахаваны ў [[Іст-Брансўік]]у ([[Нью-Джэрзі]]) на [[Беларускія могілкі ў Іст-Брансўіку|могілках парафіі Жыровіцкай Божай Маці]] [[БАПЦ]]. == Глядзіце таксама == * [[Бардзіла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Арлоў Ул. Імёны свабоды. (Бібліятэка Свабоды. XXI стагодзьдзе.) / пад рэд. К. Гарэлік — 3-е выд., дап. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2015 — 668 с.: іл. * Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі / пад рэд. А. Гардзіенкі. — Мн., 2010. * Кіпель В. Бартуль // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 2: Аршыца — Беларусцы. — 480 с. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бартуль, Францішак}} {{Беларусы ў Прыбалтыцы}} [[Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў ЗША]] [[Катэгорыя:Сябры Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дрысенскім павеце]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Нью-Ёрку (штат)]] [[Катэгорыя:Курсанты афіцэрскіх курсаў Беларускай краёвай абароны]] bdoi9txseke7k9ctgmsxo3s998v8psa 0 235399 2687170 2581482 2026-08-28T09:48:32Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687170 wikitext text/x-wiki {{Герарх |імя = Алег Буткевіч |лацінка = Aleh Butkievič |партрэт = Aleh_Butkevich_02.jpg |памер_партрэта = |подпіс = |тытул = Біскуп [[Віцебская дыяцэзія|Віцебскі]] |тытул_парадак = |тытул_пачатак = 29 лістапада 2013 |тытул_канец = |тытул_абраньне = |тытул_інтранізацыя = 18 студзеня 2014 |тытул_царква = [[Рыма-Каталіцкая Царква]] |тытул_абшчына = |тытул_папярэднік = [[Уладзіслаў Блін]] |тытул_наступнік = |тытул_выраканьне = |тытул2 = |тытул2_парадак = |тытул2_пачатак = |тытул2_канец = |тытул2_абраньне = |тытул2_інтранізацыя = |тытул2_царква = |тытул2_абшчына = |тытул2_папярэднік = |тытул2_наступнік = |тытул2_выраканьне = <!-- ........ --> |тытул7 = |тытул7_парадак = |тытул7_пачатак = |тытул7_канец = |тытул7_абраньне = |тытул7_інтранізацыя = |тытул7_царква = |тытул7_абшчына = |тытул7_папярэднік = |тытул7_наступнік = |тытул7_выраканьне = |адукацыя = |прафэсія = |дзейнасьць = ксёндз |сапраўднае_імя = |дата_нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|3|1972|1}} |месца_нараджэньня = [[Браслаў]], [[Віцебская вобласьць]], [[БССР]] |дата_сьмерці = |месца_сьмерці = |месца_пахаваньня = |дынастыя = |бацька = |маці = |сужэнец = |дзеці = |сан = 13 траўня 2000 |манаства = |хіратонія = |кардынал = |кананізацыя = |абраз = |ушанаваньне_памяці = <!-- даты --> |ушаноўваецца = <!-- краіны/канфэсіі --> |падзьвіжніцтва = |аўтограф = |манаграма = |герб = Coat of arms of Aleh Butkevich.svg |узнагароды = {{Блёк узнагародаў|}} |Commons = }} {{Цёзкі}} '''Але́г Часла́вавіч Бутке́віч''' ({{нар.}} 18 сакавіка 1972, [[Браслаў]], [[Віцебская вобласьць]], [[БССР]]) — беларускі каталіцкі дзяяч, [[біскуп]] [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]]. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся ў каталіцкай сям’і. Скончыў [[Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўнівэрсытэт]]. У 1994 г. паступіў у [[Гарадзенская вышэйшая духоўная сэмінарыя|Вышэйшую духоўную сэмінарыю]] ў [[Горадня|Горадні]], па сканчэньні якой 13 траўня 2000 г. прыняў прэзьбітарскае пасьвячэньне. [[Прэзьбітар]] [[Віцебская дыяцэзія|Віцебскай дыяцэзіі]]. Выконваў абавязкі [[Вікарый|вікарыя]] парафіі ў [[Наваполацк]]у і [[Мёры|Мёрах]], абавязкі [[пробашч]]а парафіі ў [[Бешанковічы|Бешанковічах]] і [[Ула|Уле]]. З 2003 року выконвае абавязкі пробашча парафіі [[Касьцёл сьвятога Антонія Падуанскага (Віцебск, 2017)|сьвятога Антонія Падуанскага]] ў [[Віцебск]]у і [[Віцебскі дэканат|віцебскага дэкана]]. 29 лістапада 2013 г. прызначаны біскупам [[Віцебская дыяцэзія|Віцебскай дыяцэзіі]]. Біскупскае пасьвячэньне зьдзейсьніў Апостальскі [[нунцы]] ў Беларусі [[Кляўдыё Гуджэроцьці]] 18 студзеня 2014 року. 3 чэрвеня 2015 г. [[Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў у Беларусі]] абрала біскупа Алега Буткевіча сваім віцэ-старшынём. З 14 красавіка 2021 г. да 7 траўня 2024 г. зьяўляўся старшынём Канфэрэнцыі каталіцкіх біскупаў Беларусі<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Абраны новы старшыня Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі|спасылка=https://catholic.by/3/news/belarus/13172-abrany-novy-starshynya-kanferentsyi-katalitskikh-biskupa-u-belarusi|выдавец=[[Catholic.by]]|дата публікацыі=14 красавіка 2021|дата доступу=15 лістапада 2024}}</ref>, цяпер зноў віцэ-старшыня ККББ. == Погляды == 12 жніўня 2020 г., у час разгонаў [[Пратэсты ў Беларусі (2020)|пратэстаў супраць фальсыфікацыі прэзыдэнцкіх выбараў]], выступіў з зваротам, дзе сярод іншага заявіў<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=256919 Каталіцкі біскуп Віцебска: Пабудаваныя на крыві сістэмы ў гісторыі ніколі не былі трывалымі]</ref>: {{цытата|Пабудаваныя на крыві сыстэмы ў гісторыі ніколі не былі трывалымі, а Справядлівасьць заўсёды вяртала зьдзейсьненае тым, хто пераступаў усялякія людзкія (ня кажучы ўжо пра Божыя) нормы.}} == Сям’я == Мае дзьвюх сясьцёр — абедзьве манашкі-эўхарысткі<ref>[http://nashaniva.by/?c=ar&i=118592 Папа Францішак прызначыў трох маладых біскупаў-беларусаў. У біскупа Віцебскага і абедзве сястры — манашкі]{{Недаступная спасылка|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Catholic.by|https://catholic.by/3/kasciol/conference/3969-biskup-aleg-butkevich}} * [http://catholic-hierarchy.org/bishop/bbutk.html Алег Буткевіч] {{ref-en}} на бачыне Catholic-Hierarchy {{Біскупы віцебскія}} {{Рыма-каталіцкі касьцёл на Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Буткевіч, Алег}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браславе]] [[Катэгорыя:Віцебскія біскупы]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Гарадзенскай вышэйшай духоўнай сэмінарыі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўнівэрсытэту]] 70nx9j2g8iz8oew39by3h4d07p1x9hp 0 238411 2687057 2400275 2026-08-27T17:05:26Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2687057 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Лупалава (неадназначнасьць)}} [[Файл:Railway_station_Lupolovo_(Mogilev).jpg|міні|справа|250пкс|Станцыя Лупалава]] '''Лу́палава''' — [[чыгуначная станцыя|станцыя]] [[Магілёўскае аддзяленьне Беларускай чыгункі|Магілёўскага аддзяленьня]] [[Беларуская чыгунка|Беларускай чыгункі]] ў [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]. Разьмешчаная ў горадзе [[Магілёў|Магілёве]]<ref>[http://wikimapia.org/23212481/ru/%D1%81%D1%82-%D0%9B%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BE Wikimapia. Лупалава (Магілёў)]</ref>; на лініі [[Магілёў I]] — [[Крычаў I]], паміж [[Магілёў III|станцыяй Магілёў III]] і [[Бароўка (прыпыначны пункт)|прыпыначным пунктам Бароўка]]. Праз станцыю ажыцьцяўляюцца пасажырскія перавозкі на [[Магілёў]], [[Крычаў]], [[Чавусы]], [[Унеча|Унечу]], [[Горадня|Горадню]]<ref>[https://web.archive.org/web/20121025221415/http://railwayz.info/photolines/showstation.php?stat_id=65 Чыгуначная станцыя Лупалава]</ref>. == Дзейнасьць == * Продаж пасажырскіх білетаў; * Прыём і выдача багажу; * Прыём і выдача павагонных адправак грузаў (адкрытыя пляцоўкі); * Прыём і выдача павагонных і дробных адправак (пад’язныя шляхі); * Прыём і выдача дробных адправак грузаў (крытыя склады); * Прыём і выдача павагонных адправак грузаў (крытыя склады). == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{БЧ}} [[Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзяленьня Беларускай чыгункі]] [[Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і плятформы Магілёва]] 7adxyqghl3mwp6zcff7yzc4ifgqnvpm 0 238478 2687157 2605468 2026-08-28T09:26:36Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687157 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Дзьмітры Шатыловіч |Лацінка = Dźmitry Šatyłovič |Партрэт = Дзьмітры Шатыловіч.jpg |Гады актыўнасьці = 1957—2020 |Дэбют = 1957 }} '''Дзьмітры Фадзеевіч Шатыловіч''' (8 лістапада 1926, в. [[Чаромха]], [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская Рэспубліка]], цяпер — [[Гайнаўскі павет]], [[Падляскае ваяводзтва]], Польшча — 21 лютага 2020, Варшава<ref>[https://web.archive.org/web/20210130185333/https://lit-bel.org/news/adysho-u-aposhnyae-padarozhzha-dzmitry-shatylovich/?sphrase_id=607399 Адышоў у апошняе падарожжа Дзмітры Шатыловіч], сайт СПБ</ref>) — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]]. [[Заслужаны дзеяч культуры Польшчы]] (1988), Сябра [[Саюз польскіх літаратараў|Саюзу польскіх літаратараў]] і ганаровы — [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]]. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся 8 лістападу 1926 году ў в. [[Чаромха]] [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]] (цяпер — [[Гайнаўскі павет]] [[Падляскае ваяводзтва|Падляскага ваяводзтва]]). Выпускнік [[Беларускі ліцэй імя Браніслава Тарашкевіча|Беларускай гімназіі]] ў [[Бельск Падляскі|Бельску Падляскім]] у 1946 годзе і польскага [[Ліцэй імя Тадэвуша Касьцюшкі (Бельск Падляскі)|Ліцэя імя Тадэвуша Касьцюшкі]] ў Бельску Падляскім, [[Ленінградзкі электратэхнічны інстытут|Ленінградзкага электратэхнічнага інстытуту]] ў 1953 годзе. Працаваў у энэргетычным праектным бюро «Энергапраект» у [[Варшава|Варшаве]] (1954—1989). Ад 28 сьнежня 1973 году да 15 чэрвеня 1974 году быў на аўтарскім праектным наглядзе ў электрастанцыі Тузла ў [[Югаславія|Югаславіі]] і ад 15 сакавіка 1986 году да 11 верасьня 1988 году на аўтарскім праектным наглядзе ў электрастанцыі Бакара ў [[Індыя|Індыі]]. У вольны час ад працы ў бюро працаваў ад 1975 году гідам замежных польскіх экскурсій у польскім турыстычным бюро «Орбіс» і іншых. Пасьля выхаду на пэнсію жыў у Варшаве. Сябра [[Беларускае літаратурнае аб’яднаньне «Белавежа»|Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа»]]. == Творчасьць == Дэбютаваў на старонках «Нівы» ў 1957 годзе. Пісаў на [[Беларуская мова|беларускай]]<ref name="белпісьмпольшчы">{{Кніга|аўтар = [[Ян Чыквін]]|імя = |прозьвішча = |частка = |загаловак = Беларускія пісьменнікі Польшчы. Другая палова ХХ ст.|арыгінал = |спасылка = |адказны = прадм. У. Конана|выданьне = |месца = [[Менск]]|выдавецтва = [[Беларускі кнігазбор]]|год = 2000|том = |старонкі = 211—226|старонак = 576|сэрыя = |isbn = 985-6318-80-7|наклад = 2000}}</ref> і [[Польская мова|польскай мовах]]. Апублікаваў зборнікі вершаў «Эцюды падарожжа», «Маё Падляшша», «Хвалі часу», «Вясёлка над імглою», «Струмені лёсу», «Асеньнія промні», «Янтарныя віры», «Гронкі надзеі», «Ліхтар уражаньняў», «Подых хвілін», «У ціхай лагуне», «Забытая паляна», «Вясновы гай», «Сьляды на Зямлі» і ў перакладзе на польскую мову «Rezonanse pamięci», «Patos jesienny», i «Echa wrażeń». У кнігах «У новай айчыне», «Пакаленьне вайны», «Час трывогі і надзеі» выдадзеных «Нівай» у Беластоку сабраны яго ўспаміны да 1955 году. У 2014 годзе «[[Czasopis]]» у Беластоку выдаў яго «Успаміны 1955—1988». У «Альманаху Беларус 2010», «Альманаху Беларус 2012» і «Альманаху Беларус 2013», якія выйшлі ў Нью-Ёрку надрукавалі яго вершы і ўспаміны з 1944 і 1945 гадоў. Вершы яго надрукаваны ў дзясятках «[[Беларускі каляндар|Беларускіх каляндарах БГКТ]]», у Беларускіх альманахах у Польшчы, у «[[Тэрмапілы|Тэрмапілах]]» і ў «[[Annus Albaruthenicus]]». == Узнагароды == Узнагароджаны Крыжам Кавалерскім [[Ордэн адраджэньня Польшчы|Ордэна Адраджэньня Польшчы]], Срэбраным Крыжам Заслугі і іншымі мэдалямі. == Глядзіце таксама == * [[Шаціла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Беларускія пісьменьнікі Польшчы. Другая палова XX ст. / Уклад. Я.Чыквіна. * Польска-беларускія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі. Матэрыялы XIII Міжнароднай навуковай канфэрэнцыі «Шлях да Ўзаемнасьці». Стар.113—134 праф. Васіль Белаказовіч. * Беларускія пісьменьнікі. Бібліяграфічны слоўнік. Том 6. Мінск 1995. Беларуская Энцыклапедыя Пятруся Броўкі. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шатыловіч, Дзьмітры}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Польшчы]] [[Катэгорыя:Польскія паэты]] [[Катэгорыя:Польскія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа»]] 21yi8srqvbwix9ulop3rfdgi20frcb0 0 240049 2687046 2262743 2026-08-27T14:13:45Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687046 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Губарэвіч}} {{Пісьменьнік |Лацінка = Kastuś Hubarevič }} '''Кастусь (Канстанцін Лявонавіч) Губарэвіч''' ({{Нарадзіўся|5|1|1907}}, в. [[Радучы (вёска)|Радучы]], [[Чавускі раён]] — {{Памёр|3|7|1987}}) — беларускі драматург. [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР]] (1966)<ref name="БС">т. 5. Биографический справочник. Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. 29 с.</ref>. == Жыцьцяпіс == Скончыў [[Магілёўскі пээдтэхнікум]] (1927), [[Дзяржаўны інстытут кінэматаграфіі]] ў Маскве (1932)<ref name="БС"/>. Настаўнічаў, працаваў у газэце [[Палеская праўда|«Палеская праўда»]], на кінафабрыцы [[Белдзяржкіно]] і [[Беларускае радыё|Беларускім радыё]], з 1949 — у газэце [[ЛіМ|«Літаратура і мастацтва»]], на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]», у 1966—74 у [[Міністэрства культуры БССР|Міністэрстве культуры Беларусі]]<ref name="БС"/>. == Творчасьць == У 1926 дэбютаваў [[верш]]амі і [[апавяданьне|апавяданьн]]ямі<ref name="БС"/>. Першая кніга — зборнік апавяданьняў «Гайда туды і жывыя шрубы» (1930). Разам з [[Ёсіф Дорскі|І. Дорскім]] напісаў драму «Цэнтральны ход» (пастаўленая ў 1948) і лірычную камэдыю «Алазанская даліна» (паст. 1949). Аўтар гісторыка-рэвалюцыйных і ваенна-патрыятычных п’ес «Цытадэль славы» (пастаўленая 1949, пад назвай «Брэсцкая крэпасьць» 1953), «Простая дзяўчына» (паст. 1953), «На крутым павароце» (паст. 1956), «[[Галоўная стаўка (п'еса)|Галоўная стаўка]]» (паст. 1957), «Далёкая песьня» (паст. 1962), «А куды ж нам падзецца» (паст. 1963), «Салодкі месяц» (паст. 1970), «Берасьцейскі мір» (паст. 1969), «Партызанская зона» (паст. 1976), «Даруй мне» (паст. 1980) і інш., у якіх выяўляецца вастрыня і драматызм канфліктаў, дынамічнасьць сюжэтаў, дакумэнтальнасьць грамадзка значных фактаў. Выступаў як кінадраматург: сцэнарыі фільмаў «Баям насустрач» (1932, з [[Я. Гезін]]ым і [[К. Мінец]]ам), «Дзяўчынка шукае бацьку» (1958, з [[Я. Рыс]]ам), «[[Анюціна дарога]]» (1968), [[Палянэз Агінскага (фільм)|«Палянэз Агінскага»]] (1971), «Неадкрытыя астравы» (1973). == Прэміі і ўзнагароды == * [[Прэмія Ленінскага камсамолу Беларусі]] 1968. * [[Дзяржаўная прэмія БССР|Дзяржаўная прэмія Беларусі]] 1972. == Бібліяграфія == * П’есы. Мн., 1969; * Анютина дорога: Киноповести. Мн., 1980; * Драмы і камедыі. Мн., 1981. == Глядзіце таксама == * [[Убер]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * [[Анатоль Сабалеўскі|Сабалеўскі А.]] Беларуская савецкая драма. Мн., 1972. Кн. 2. С. 86—118; * Усікаў Я. Грамадзянскае сумленьне мастака. Мн., 1976. С. 186—192; * Гаробчанка Т. Час вымяраецца здабыткамі // Полымя. 1976. № 12; * Саламевіч І. Губарэвіч // БЭ ў 18 т. Т. 5. Мн., 1997. С. 516. {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Губарэвіч, Кастусь}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чавускім раёне]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] rsyfzudvlp79l59v86rme8gbrrrszcr 0 242432 2687122 2678508 2026-08-28T06:43:23Z Дамінік 64057 Дамінік перанёс старонку [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)]] у [[Кажушкі (Хвойніцкі раён)]] паўзьверх перанакіраваньня: удакладненьне былога месцазнаходжаньня; Гомельская вобласьць занадта вялікая 2678508 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кажушкі}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Кажушкі |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кажушкаў |Назва па-расейску = |Лацінка = Kažuški |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1512 год |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = Кажушкі, Кажушкаўцы, Кажушкавічы, сяло Кажушкаўскае |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 42 |Шырата сэкундаў = 42 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 45 |Даўгата сэкундаў = 27 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Кажу́шкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзяць у склад [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 28 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі на [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]]; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. [[File:POL COA Doliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Даліва роду Андрушэвічаў біскупа кіеўскага Яна.]][[File:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Пацаў біскупа Мікалая.]][[File:Загаловак рэестра 1571 г.png|170пкс|значак|зьлева|Загаловак рэестра 1571 г.]][[File:Кажушкавічы і Аравічы ў рэестры 1581 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Кажушкавічы і Аравічы ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === У акце абмежаваньня [[Брагін|Брагінскай]] воласьці ад 7 сакавіка 1512 году названы сумежны зь ёй востраў Кажушкі – «...''у Зварачанскія астравы праваю стараною зноў балотам бельлю ўздоўж папалам з астравамі [[Дронькі|Дронкі]] Курылушкі і Кажушкі ў лазу, катораю папалам уздоўж у альсы, альсамі ў Тапіла, з Тапіла ў рэчку Ціхую, з Ціхай у рэчку Цеснаўку''...»<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049адв.</ref>. Напэўна, бліжэй да ракі Прыпяць існавала ўжо і аднаімённае сяло. У апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 года згаданыя «''Кожушковцы на Припети Бискупа Киевскаго{{заўвага|Вядзецца пра каталіцкага кіеўскага біскупа, якім у 1546 — 1555 гг. быў Ян Андрушэвіч.}} и иншие села по всемъ повете Чорнобыльскомъ''...». У іншым месцы назва паселішча з указаньнем прыналежнасьці яго да Беласароцкай нядзелі{{заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}} прыведзена ў форме «''Кожушковичи''»<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588</ref>. 26 верасьня 1568 году ў Кіеўскім замкавым судзе актыкаваны пратэст пана Шчаснага Харлінскага, харунжага кіеўскага, з нагоды адабраньня грунту яго вёскі [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] і прылучэньня да ўгодзьдзяў вёскі Кажушкі{{заўвага|Форма назвы Кажушкі, ужываная ў вопісах з Аrchiwum Рrozorów і Jelskich, выкарыстоўвалася ў XVIII ст. і пазьней.}} біскупа кіеўскага Мікалая Паца{{заўвага|На гэтую пасаду кароль Жыгімонт Аўгуст прызначыў [[Мікалай Пац (сын Мікалая)|Мікалая Паца]] ў 1557 годзе, але папа рымскі яго не зацьвердзіў. Тым не меней, М. Пац кіраваў біскупствам да 1582 году і, нават стаўшы кальвіністам, займаў біскупскае месца ў сэнаце<ref>Грыцкевіч А. Пацы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 2. К-Я – Мінск, 2006. С. 422—424</ref>.}}<ref name="fn1">Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 31—32</ref>. Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Кажушкі з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>. === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Як вынікае з рэестра [[падымнае|падымшчыны]] сяла Кажушкаўскага біскупа кіеўскага Мікалая Паца, датаванага 6-м днём лютага 1571 году, падатак выбіраўся з 25 цяглых дымоў (×6 — каля 150 чалавек) па 8 грошаў і з 2 {{падказка|кунічнікаў|арандатараў}} па 6 гр.<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 504-504зв.</ref>. [[File:Herb Biberstein.svg|100пкс|значак|Герб Бібэрштайн роду Казімерскіх біскупа Крыштафа.]] 7-м верасьня 1572 году пазначаны ліст біскупа М. Паца [[возны|вознаму]], у якім той паведаміў, што загадаў падданым сваім кажушкаўскім, каб да вострава Замошша, прыналежнага да вёскі Навасёлкі, «nie wdzierali się». 3 жніўня 1578 году біскуп М. Пац зьвярнуўся да пана Шчаснага Харлінскага, абы той забараніў свайму ўрадніку і падданым навасёлкаўскім чыніць крыўды яго кажушкаўцам і забірацца ў іх грунты. 26 днём лютага 1579 году пазначана разьмежаваньне ўгодзьдзяў вёсак Кажушкі біскупа М. Паца і Навасёлкі пана Ш. Харлінскага, выкананае «przez sędziow obranych»<ref name="fn1"/>. На 1581 год у сяле Кажушкавічы біскупа кіеўскага{{заўвага|У хвойніцкай кнізе «Памяць» памылкова сьцвярджаецца, нібы ў 1570 — 1580 гг. Кажушкі належалі Кіеўскай мітраполіі<ref>Памяць: Гiсторыка-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мінск: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 26</ref>; тое паўторана і ў энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі».}} налічвалася 26 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (каля 156 чалавек), зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 4 [[агароднікі]] (≈24 чал.), зь іх — па 6 грошаў падатку<ref>ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 883; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>. 14 жніўня 1609 году ксёндз Крыштаф Казімерскі, біскуп кіеўскі, распачаў судовую справу ў дачыненьні да пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, за насланьне падданых сваіх на грунт біскупскі Кажушкаўскі, што пры беразе Прыпяці ніжэй Лысай гары месьціўся ў востраве паміж новым рэчышчам і [[старыца|старыцай]], ды ўчыненьне там [[рабунак|рабункаў]]. 1 чэрвеня 1618 году біскуп Крыштаф з капітулай выступілі ў судзе з пратэстам супраць пана Міхала Ратомскага за наезд на вёску Кажушкавічы, касьцёлу прыналежную<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 138, 272</ref>. [[File:POL COA Oksza.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Окша роду Радашэўскіх біскупа Багуслава.]][[Файл:Цешкаў у разьмежаваньні сьнежня 1621 — студзеня 1622 г.png|значак|170px|Кажушкавічы у разьмежаваньні канца 1621 — пачатку 1622 г.]] Пры разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 году добры Кіеўскага біскупства{{заўвага|На той час яго ўзначальваў біскуп Багуслаў Радашэўскі.}} сяло Кажушкавічы разам зь [[Цешкаў|Цешкавам]] і Турчыновічамі{{заўвага|У рэестры падымшчыны 1571 г. сярод цяглых сялянаў кажушкаўскіх згаданыя атаман Сьцяпан Турчыновіч і Юры Турчыновіч<ref>ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 504</ref>. Ці ўжо тады яны жылі на правабярэжжы Прыпяці?..}}, на тым грунце Кажушкаўскім абапал рэк [[Славечна|Славешні]] і Прыпяці аселымі, паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага<ref>Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 96—97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—143.</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Кажушкавічы біскупства Кіеўскага ў асобе ксяндза-біскупа Багуслава Бокшы-Радашэўскага, з 9 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 13 агароднікаў па 24 грошы, з 1 [[каморнікі|каморніка]] яшчэ 24 грошы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 388</ref>. У тарыфе падымнага «dwoiego» 1640 году прыведзеная хіба агульная сума выплаты з добраў Кіеўскага біскупства ў 500 злотых<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 234</ref>, таму ні колькасьць дымоў, ні выбраных злотых, што да Кажушкаў, невядомая. [[Файл:Нэндзныя Цешкаў, Кажушкі і Бярозаўка ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|170px|Нэндзныя Цешкаў, Кажушкі і Бярозаўка ў люстрацыі 1683 г.]] 11 чэрвеня 1649 году палонны казак Мацьвей Шумейка, схоплены дома ў Брагіне, паведаміў на допыце пра казацкі загон блізка ў тысячу чалавек, што перапраўляўся праз Прыпяць каля Кажушкаў ці да [[Барбароў|Бабічаў]], ці яшчэ куды<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243</ref>. У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году сярод добраў біскупа кіеўскага Кажушкі з сваімі 5 дымамі пазначаныя як нэндзныя (убогія), таму зь іх анічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 740зв.</ref>{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. Кажушкі не згадалі, а іхныя 5 дымоў прыпісалі нейкай Бярозаўцы, хоць там было 4 дымы, таксама ўбогія<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 495, 505</ref>.}}. [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] 9 лістапада 1723 году кіеўскі афіцыял{{заўвага|Сьвятар, які кіраваў касьцельным судом і забясьпечваў судовы працэс.}} Войцех Сяньніцкі падаў скаргу на князя Мікалая Шуйскага за тое, што падданыя яго сяла Навасёлкі зьмянілі мяжу з біскупскім сялом Кажушкі<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива. – № 37 / Сост. Е. П. Дьяковский – Киев: Типография Т. Г. Мейнандера, 1906. С. 44</ref>. У тарыфах падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 і 1754 гадоў Кажушкі адсутныя, бо ўжо сталі часткай Нараўлянскіх добраў роду Аскеркаў, а тыя месьціліся ў Мазырскім павеце, на карысьць якога і выплачвалі падымнае. [[Файл:Кажушкаўцы ў прыходзе Беласароцкай царквы.png|значак|170пкс|Кажушкаўцы ў прыходзе Беласароцкай царквы?..]] У візыце Брагінскага дэканату на 27 студзеня 1740 году{{заўвага|У візыце Брагінскага дэканату 1743 г. Цешкаўская царква ўжо не названая.}} засьведчана, што жыхары з 20 двароў у Кажушках былі прыхаджанамі Цішкаўскай Раства-Багародзіцкай царквы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 797</ref> У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году, што датычыўся Сьвята-Мікалаеўскай царквы ў мястэчку [[Белая Сарока]], сьцьвярджаецца, нібыта раней да яе прыходу належалі і Кажушкі{{заўвага|Іншых сьведчаньняў пра тое няма. Застаюцца пытаньні: калі яно было і ці было наогул?..}}. Але за 8 гадоў перад тым, з волі ўладальніка пана Рафала Аскеркі, маршалка мазырскага, тут быццам бы ўпершыню ўзьведзены будынак царквы, адразу далучаны да прыходу ў Цешкаве, сяле яму й прыналежным<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 313, 318-318адв.</ref>. Ад самага пачатку (1744 г.) Сьвята-Траецкая царква ў сяле Кажушкі была уніяцкай, што і ўзаконіў кіеўскі біскуп Ян Самуэль Ожга<ref>Регестр церквей в унию обращённых к благочестивой протопопии мозырской принадлежащих, списанный от меня Феодора Савицкого протопопа мозырского со всею о Христе братие 1745 г. октября 23 дня. // Черниговские епархиальные известия. – 1862. № 15. С. 270</ref>. [[Файл:Кажушкі ў Цешкаўскім прыходзе. 1780 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кажушкі ў Цешкаўскім прыходзе. 1780 г.]] Канвакацыйны сойм 1764 году прызнаў ленны маёнтак [[Нароўля]] на правабярэжжы Прыпяці дзедзічным уладаньнем [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Алаізія Аскеркі]], [[маршалак шляхты|маршалка]] Мазырскага павету<ref>VL. Tom VII. — Petersburg, 1860. S. 87</ref>. Але 13 і 15 лістапада 1773 году, паводле актаў Оўруцкага гродзкага суда, узнавіліся памежныя канфлікты што да ўгодзьдзяў вёсак Навасёлкі Хвойніцкага маёнтку князёў Шуйскіх (апекуноў Людвікі Шуйскай), старостаў ніжынскіх, і Кажушкі Нараўлянскага маёнтку [[войскі|войскага]] мазырскага [[Ян Мікалай Аскерка|Яна Мікалая, сына Рафала, Аскеркі]]. Пачаліся яны з пасечанага і папаленага хвойніцкага (навасёлкаўскага) лесу. 28 лютага 1778 году ў оўруцкія кнігі было нават занесена разьмежаваньне часоў біскупа М. Паца і харунжага Ш. Харлінскага (1579 г.). 12 лютага 1778 году ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Цешкаўскай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, сказана, што ў вёсцы Кажушкі было 35 хат. Тут жа — апісаньне Траецкай ''капліцы''{{заўвага|Так у дакумэнце.}}, прывязанай да прыходзкай царквы<ref>НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 111адв., 112адв., 113адв.</ref>. 8 лютага, 19 красавіка і 30 чэрвеня 1787 году датаваныя судовыя абвінавачваньні сужэнствам [[Караль Прозар|Каралем]] і Людвікай Канстанцыяй з князёў Шуйскіх Прозарамі Яна Аскеркі, [[стражнік польны літоўскі|стражніка польнага літоўскага]], у тым, што насланыя ім кажушкаўцы навасёлкаўцаў зьбілі-скалечылі, зьнішчылі межы, пакапалі капцы ды новыя, выгодныя для сябе насыпалі. 23 лютага 1793 году ў Оўруцкім гродзе «przez ugodę wieczystą» была зацьверджана мапа пазначанай капцамі мяжы паміж вёскамі Кажушкі{{заўвага|Кажушкі маглі выступаць нібыта і асобным маёнткам, як падчас канфіскацыі пасьля паўстаньня 1794 г., калі ў ім налічвалася 379 душ<ref>Радзюк А. Р. Пад скіпетрам Расейскай імперыі… — Гародня-Кракаў, 2017. С. 33</ref>.}} стражніка Аскеркі і Навасёлкі [[абозны|абозных]] Прозараў<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 32—34</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[Файл:З астатніх згадак пра кажушкаўцаў у кнігах Цешкаўскай царквы. 1795 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кажушкаўцы хіба праз шлюбы з ламачоўцамі згадваліся ў кнігах Цешкаўскай царквы. 1795 г.]][[Файл:Кажушкаўцы ў прыходзе Тульгавіцкай царквы. 1796 г.jpg|значак|170px|Кажушкаўцы ў прыходзе Тульгавіцкай царквы. 1796 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Кажушкі — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, Кажушкі і Вяжышча названыя ў пераліку паселішчаў, адабраных у стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>. Падчас канфіскацыі Кажушкі выступалі асобным ключом, у якім налічвалася 379 душ<ref>Радзюк А. Р. Пад скіпетрам Расейскай імперыі… — Гародня-Кракаў, 2017. С. 33</ref>. Згодна з мэтрычнымі кнігамі [[Тульгавічы|Тульгавіцкай]] Сьвята-Георгіеўскай царквы 1796 — 1802 гадоў, фальваркам і сялом Кажушкі валодаў пан Пётар Грахольскі<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 493-500</ref>. 30 чэрвеня 1803 году было складзена, а 13 сакавіка 1806 году зьмешчана да кніг Рэчыцкага земскага суда разьмежаваньне добраў Хвойнікі абозных літоўскіх Караля і Людвікі Прозараў, Тульгавічы харунжага мазырскага Феліцыяна Стоцкага і [[Барбароў]] тытулярнага саветніка Андрэя фон Гольста{{заўвага|Тут выкарыстана копія гранічнага дакумэнту, перааформленая ў Мазыры 13 сьнежня 1809 г., імаверна, для А. фон Гольста, бо разьмежаваньне праводзілася яшчэ тады, калі маёнткам Барбароў валодаў Я. Сівэрс; засьведчана подпісам менскага віцэ-губэрнатара С. Бэнэволенскага.}}. Wieś Kożuszki ў тым дакумэнце выступала, як {{падказка|attinencya|прылегласць}} Barborowszczyzny, а яе ўгодзьдзі разьмяжоўваліся з грунтамі хвойніцкіх Навасёлак, Тульгавічаў і фальварка [[Бабчын]] hrabstwa Brahińskiego<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 12. S. 17–24</ref>. [[File:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Горватаў.]][[Файл:Слабада Лісец на мапе А. Фіцінгофа 1846 г.png|значак|170px|Двор і сяло Кажушкі на мапе А. Фіцінгофа 1846 г.]] 1 верасьня 1816 году маёнтак Нароўля А. фон Гольста, у складзе якога фальварак Кажушкі з аднаімённым сялом, набыў за суму ў 242 650 рублёў серабром Ігнацый Горват. У 1825 годзе гэтая частка спадчыны нябожчыка Ігнацыя (†1820) дасталася сыну Даніэлю Горвату<ref name="fn2">Светлана Адамович. Дворец в Наровле: история и реалии. // Архитектура и строительство. 2010. №2 (213)</ref>. З кліравой ведамасьці Тульгавіцкай царквы за 1847 год вынікае, што ў 32{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Кажушкі жылі 128 верных мужчынскага і 148 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 182адв.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 200 жыхароў вёскі Кажушкі абодвух полаў былі прыхаджанамі Георгіеўскай царквы ў Тульгавічах, 5 жыхароў двара Кажушкі зьяўляліся парафіянамі Юравіцкага касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 379, 694</ref>. У парэформавы пэрыяд сяло належала да Юравіцкай воласьці. Каля 1864 году маёнткам Нароўля (і фальваркам Кажушкі) завалодаў Артур, сын Даніэля, Горват<ref name="fn2"/>. У тым жа 1864 годзе згаданая прыпісная да прыходу Тульгавіцкай царквы прыналежная Кажушкаўская Сьвята-Троіцкая царква<ref>Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 305</ref>. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год, у 27 і 2/4 двара сяла Кажушкі на зямлі пана Даніэля Горвата — 110 мужчын і 134 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 205, 209адв.</ref>. На пачатак 1870 году ў Кажушках — 93 мужчынскія душы зь ліку сялянаў-уласьнікаў, прыпісаных да сельскага таварыства, 4 аднадворцы, прыпісаныя да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 68адв.</ref>. У даведніку за 1879 год паведамляецца, што прыпісная Троіцкая царква выконвала ролю прыходзкай, бо царква ў Тульгавічах колькі гадоў перад тым згарэла<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 134—136</ref>. У 1886 годзе ў сяле 41 двор, 210 жыхароў, царква, млын<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. На 1889 год сярод шматлікіх службаў маёнтку Нароўля (33 500 дзесяцін) Артура Горвата названы і фальварак Кажушкі<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 366</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Кажушках — 334 жыхары, працавалі школа граматы, хлебазапасны магазын, вятрак. У аднаімённым фальварку — 57 жыхароў. 20 ліпеня 1898 году Артур Горват перадаў права валоданьня маёнткам Нароўля сыну Эдварду<ref name="fn2"/>. У 1909 годзе у вёсцы налічвалася 89 двароў, 667 жыхароў, у аднадворным фальварку — 31 жыхар.<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 86</ref>. На 1913 год маёнтак Нароўля (з фальваркам Кажушкі) складаў 16 678 дзесяцін угодзьдзяў<ref>Spis ziemian mińskich, posiadających 100 i więcej dziesięcin ziemi. // Kalendarz Miński na 1914 r. / pod redakcją W. Dworzaczka. – Mińsk, 1913. S. 107 [https://polona.pl/archive?uid=78365669&cid=81546020 «Nad Świsłoczą» Kalendarz Miński na 1914 r.]</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Кажушкі ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[File:Хутары Кухнаўшчына на карце 1924-26 гадоў.png|значак|зьлева|170px|Кажушкі на мапе [[Рабоча-сялянская чырвоная армія|РККА]] 1926 г.]] Пасля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйнення]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Кажушкаўскі (Кажушкінскі) сельсавет — у [[Юравіцкі раён|Юравіцкім раёне]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] БССР. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]]. 10 лістапада 1927 году сельсавет узбуйнены праз далучэньне тэрыторыі скасаванага Кухнаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе вёска — цэнтар калгасу імя А. Р. Чарвякова, працавалі паравы млын, дзьве кузьні. З 8 ліпеня 1931 году Кажушкі ў складзе Хвойніцкага раёну. З 20 лютага 1938 году ў [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Кажушках было 230 двароў, 872 жыхары. У траўні 1943 году акупанты спалілі вёску і загубілі 92 жыхароў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 98 вяскоўцаў загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе. З 8 студзеня 1954 году Кажушкі — у Гомельскай вобласьці<ref> Белорусская ССР. Аминистративно-территориальное делениние. На 1 января 1974 года. — Минск: Беларусь, 1974. С. 102</ref>. У вёсцы, згодна зь перапісам 1959 году, налічвалася 869 жыхароў. Цэнтар калгасу імя XXII зьезду КПСС. Дзейнічалі 8-гадовая школа, клюб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, крама. 8 студзеня 1987 году Кажушкаўскі сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Тульгавіцкага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На момант скасаваньня сельсавет налічваў 4 населеныя пункты: вёскі Кажушкі, [[Навакухнаўшчына]], Новапакроўск, [[Слабада (Хвойніцкі раён)|Слабада]]. == Забудова == Плян Кажушкаў складаецца з доўгай крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Да гэтай вуліцы з поўначы далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, Дамы драўляныя, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] jpek35toqkwco0mj0pg3b453gac2nwa 2687125 2687122 2026-08-28T06:58:24Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687125 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кажушкі}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Кажушкі |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кажушкаў |Назва па-расейску = |Лацінка = Kažuški |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1512 год |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = Кажушкі, Кажушкаўцы, Кажушкавічы, сяло Кажушкаўскае |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 42 |Шырата сэкундаў = 42 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 45 |Даўгата сэкундаў = 27 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Кажу́шкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Уваходзяць у склад [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 28 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі на [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]]; на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніку]]. [[File:POL COA Doliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Даліва роду Андрушэвічаў біскупа кіеўскага Яна.]][[File:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Пацаў біскупа Мікалая.]][[File:Загаловак рэестра 1571 г.png|170пкс|значак|зьлева|Загаловак рэестра 1571 г.]][[File:Кажушкавічы і Аравічы ў рэестры 1581 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Кажушкавічы і Аравічы ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === У акце абмежаваньня [[Брагін|Брагінскай]] воласьці ад 7 сакавіка 1512 году названы сумежны зь ёй востраў Кажушкі – «...''у Зварачанскія астравы праваю стараною зноў балотам бельлю ўздоўж папалам з астравамі [[Дронькі|Дронкі]] Курылушкі і Кажушкі ў лазу, катораю папалам уздоўж у альсы, альсамі ў Тапіла, з Тапіла ў рэчку Ціхую, з Ціхай у рэчку Цеснаўку''...»<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049адв.</ref>. Напэўна, бліжэй да ракі Прыпяць існавала ўжо і аднаімённае сяло. У апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 года згаданыя «''Кожушковцы на Припети Бискупа Киевскаго{{заўвага|Вядзецца пра каталіцкага кіеўскага біскупа, якім у 1546 — 1555 гг. быў Ян Андрушэвіч.}} и иншие села по всемъ повете Чорнобыльскомъ''...». У іншым месцы назва паселішча з указаньнем прыналежнасьці яго да Беласароцкай нядзелі{{заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.}} прыведзена ў форме «''Кожушковичи''»<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588</ref>. 26 верасьня 1568 году ў Кіеўскім замкавым судзе актыкаваны пратэст пана Шчаснага Харлінскага, харунжага кіеўскага, з нагоды адабраньня грунту яго вёскі [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] і прылучэньня да ўгодзьдзяў вёскі Кажушкі{{заўвага|Форма назвы Кажушкі, ужываная ў вопісах з Аrchiwum Рrozorów і Jelskich, выкарыстоўвалася ў XVIII ст. і пазьней.}} біскупа кіеўскага Мікалая Паца{{заўвага|На гэтую пасаду кароль Жыгімонт Аўгуст прызначыў [[Мікалай Пац (сын Мікалая)|Мікалая Паца]] ў 1557 годзе, але папа рымскі яго не зацьвердзіў. Тым не меней, М. Пац кіраваў біскупствам да 1582 году і, нават стаўшы кальвіністам, займаў біскупскае месца ў сэнаце<ref>Грыцкевіч А. Пацы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 2. К-Я – Мінск, 2006. С. 422—424</ref>.}}<ref name="fn1">Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 31—32</ref>. Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Кажушкі з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>. === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Як вынікае з рэестра [[падымнае|падымшчыны]] сяла Кажушкаўскага біскупа кіеўскага Мікалая Паца, датаванага 6-м днём лютага 1571 году, падатак выбіраўся з 25 цяглых дымоў (×6 — каля 150 чалавек) па 8 грошаў і з 2 {{падказка|кунічнікаў|арандатараў}} па 6 гр.<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 504-504зв.</ref>. [[File:Herb Biberstein.svg|100пкс|значак|Герб Бібэрштайн роду Казімерскіх біскупа Крыштафа.]] 7-м верасьня 1572 году пазначаны ліст біскупа М. Паца [[возны|вознаму]], у якім той паведаміў, што загадаў падданым сваім кажушкаўскім, каб да вострава Замошша, прыналежнага да вёскі Навасёлкі, «nie wdzierali się». 3 жніўня 1578 году біскуп М. Пац зьвярнуўся да пана Шчаснага Харлінскага, абы той забараніў свайму ўрадніку і падданым навасёлкаўскім чыніць крыўды яго кажушкаўцам і забірацца ў іх грунты. 26 днём лютага 1579 году пазначана разьмежаваньне ўгодзьдзяў вёсак Кажушкі біскупа М. Паца і Навасёлкі пана Ш. Харлінскага, выкананае «przez sędziow obranych»<ref name="fn1"/>. На 1581 год у сяле Кажушкавічы біскупа кіеўскага{{заўвага|У хвойніцкай кнізе «Памяць» памылкова сьцвярджаецца, нібы ў 1570 — 1580 гг. Кажушкі належалі Кіеўскай мітраполіі<ref>Памяць: Гiсторыка-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мінск: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 26</ref>; тое паўторана і ў энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі».}} налічвалася 26 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (каля 156 чалавек), зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 4 [[агароднікі]] (≈24 чал.), зь іх — па 6 грошаў падатку<ref>ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 883; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>. 14 жніўня 1609 году ксёндз Крыштаф Казімерскі, біскуп кіеўскі, распачаў судовую справу ў дачыненьні да пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, за насланьне падданых сваіх на грунт біскупскі Кажушкаўскі, што пры беразе Прыпяці ніжэй Лысай гары месьціўся ў востраве паміж новым рэчышчам і [[старыца|старыцай]], ды ўчыненьне там [[рабунак|рабункаў]]. 1 чэрвеня 1618 году біскуп Крыштаф з капітулай выступілі ў судзе з пратэстам супраць пана Міхала Ратомскага за наезд на вёску Кажушкавічы, касьцёлу прыналежную<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 138, 272</ref>. [[File:POL COA Oksza.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Окша роду Радашэўскіх біскупа Багуслава.]][[Файл:Цешкаў у разьмежаваньні сьнежня 1621 — студзеня 1622 г.png|значак|170px|Кажушкавічы у разьмежаваньні канца 1621 — пачатку 1622 г.]] Пры разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 году добры Кіеўскага біскупства{{заўвага|На той час яго ўзначальваў біскуп Багуслаў Радашэўскі.}} сяло Кажушкавічы разам зь [[Цешкаў|Цешкавам]] і Турчыновічамі{{заўвага|У рэестры падымшчыны 1571 г. сярод цяглых сялянаў кажушкаўскіх згаданыя атаман Сьцяпан Турчыновіч і Юры Турчыновіч<ref>ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 504</ref>. Ці ўжо тады яны жылі на правабярэжжы Прыпяці?..}}, на тым грунце Кажушкаўскім абапал рэк [[Славечна|Славешні]] і Прыпяці аселымі, паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага<ref>Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 96—97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—143.</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Кажушкавічы біскупства Кіеўскага ў асобе ксяндза-біскупа Багуслава Бокшы-Радашэўскага, з 9 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 13 агароднікаў па 24 грошы, з 1 [[каморнікі|каморніка]] яшчэ 24 грошы<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 599зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 388</ref>. У тарыфе падымнага «dwoiego» 1640 году прыведзеная хіба агульная сума выплаты з добраў Кіеўскага біскупства ў 500 злотых<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 234</ref>, таму ні колькасьць дымоў, ні выбраных злотых, што да Кажушкаў, невядомая. [[Файл:Нэндзныя Цешкаў, Кажушкі і Бярозаўка ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|170px|Нэндзныя Цешкаў, Кажушкі і Бярозаўка ў люстрацыі 1683 г.]] 11 чэрвеня 1649 году палонны казак Мацьвей Шумейка, схоплены дома ў Брагіне, паведаміў на допыце пра казацкі загон блізка ў тысячу чалавек, што перапраўляўся праз Прыпяць каля Кажушкаў ці да [[Барбароў|Бабічаў]], ці яшчэ куды<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243</ref>. У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году сярод добраў біскупа кіеўскага Кажушкі з сваімі 5 дымамі пазначаныя як нэндзныя (убогія), таму зь іх анічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 740зв.</ref>{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. Кажушкі не згадалі, а іхныя 5 дымоў прыпісалі нейкай Бярозаўцы, хоць там было 4 дымы, таксама ўбогія<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 495, 505</ref>.}}. [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] 9 лістапада 1723 году кіеўскі афіцыял{{заўвага|Сьвятар, які кіраваў касьцельным судом і забясьпечваў судовы працэс.}} Войцех Сяньніцкі падаў скаргу на князя Мікалая Шуйскага за тое, што падданыя яго сяла Навасёлкі зьмянілі мяжу з біскупскім сялом Кажушкі<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива. – № 37 / Сост. Е. П. Дьяковский – Киев: Типография Т. Г. Мейнандера, 1906. С. 44</ref>. У тарыфах падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 і 1754 гадоў Кажушкі адсутныя, бо ўжо сталі часткай Нараўлянскіх добраў роду Аскеркаў, а тыя месьціліся ў Мазырскім павеце, на карысьць якога і выплачвалі падымнае. [[Файл:Кажушкаўцы ў прыходзе Беласароцкай царквы.png|значак|170пкс|Кажушкаўцы ў прыходзе Беласароцкай царквы?..]] У візыце Брагінскага дэканату на 27 студзеня 1740 году{{заўвага|У візыце Брагінскага дэканату 1743 г. Цешкаўская царква ўжо не названая.}} засьведчана, што жыхары з 20 двароў у Кажушках былі прыхаджанамі Цішкаўскай Раства-Багародзіцкай царквы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 797</ref> У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году, што датычыўся Сьвята-Мікалаеўскай царквы ў мястэчку [[Белая Сарока]], сьцьвярджаецца, нібыта раней да яе прыходу належалі і Кажушкі{{заўвага|Іншых сьведчаньняў пра тое няма. Застаюцца пытаньні: калі яно было і ці было наогул?..}}. Але за 8 гадоў перад тым, з волі ўладальніка пана Рафала Аскеркі, маршалка мазырскага, тут быццам бы ўпершыню ўзьведзены будынак царквы, адразу далучаны да прыходу ў Цешкаве, сяле яму й прыналежным<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 313, 318-318адв.</ref>. Ад самага пачатку (1744 г.) Сьвята-Траецкая царква ў сяле Кажушкі была уніяцкай, што і ўзаконіў кіеўскі біскуп Ян Самуэль Ожга<ref>Регестр церквей в унию обращённых к благочестивой протопопии мозырской принадлежащих, списанный от меня Феодора Савицкого протопопа мозырского со всею о Христе братие 1745 г. октября 23 дня. // Черниговские епархиальные известия. – 1862. № 15. С. 270</ref>. [[Файл:Кажушкі ў Цешкаўскім прыходзе. 1780 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кажушкі ў Цешкаўскім прыходзе. 1780 г.]] Канвакацыйны сойм 1764 году прызнаў ленны маёнтак [[Нароўля]] на правабярэжжы Прыпяці дзедзічным уладаньнем [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Алаізія Аскеркі]], [[маршалак шляхты|маршалка]] Мазырскага павету<ref>VL. Tom VII. — Petersburg, 1860. S. 87</ref>. Але 13 і 15 лістапада 1773 году, паводле актаў Оўруцкага гродзкага суда, узнавіліся памежныя канфлікты што да ўгодзьдзяў вёсак Навасёлкі Хвойніцкага маёнтку князёў Шуйскіх (апекуноў Людвікі Шуйскай), старостаў ніжынскіх, і Кажушкі Нараўлянскага маёнтку [[войскі|войскага]] мазырскага [[Ян Мікалай Аскерка|Яна Мікалая, сына Рафала, Аскеркі]]. Пачаліся яны з пасечанага і папаленага хвойніцкага (навасёлкаўскага) лесу. 28 лютага 1778 году ў оўруцкія кнігі было нават занесена разьмежаваньне часоў біскупа М. Паца і харунжага Ш. Харлінскага (1579 г.). 12 лютага 1778 году ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Цешкаўскай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, сказана, што ў вёсцы Кажушкі было 35 хат. Тут жа — апісаньне Траецкай ''капліцы''{{заўвага|Так у дакумэнце.}}, прывязанай да прыходзкай царквы<ref>НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 111адв., 112адв., 113адв.</ref>. 8 лютага, 19 красавіка і 30 чэрвеня 1787 году датаваныя судовыя абвінавачваньні сужэнствам [[Караль Прозар|Каралем]] і Людвікай Канстанцыяй з князёў Шуйскіх Прозарамі Яна Аскеркі, [[стражнік польны літоўскі|стражніка польнага літоўскага]], у тым, што насланыя ім кажушкаўцы навасёлкаўцаў зьбілі-скалечылі, зьнішчылі межы, пакапалі капцы ды новыя, выгодныя для сябе насыпалі. 23 лютага 1793 году ў Оўруцкім гродзе «przez ugodę wieczystą» была зацьверджана мапа пазначанай капцамі мяжы паміж вёскамі Кажушкі{{заўвага|Кажушкі маглі выступаць нібыта і асобным маёнткам, як падчас канфіскацыі пасьля паўстаньня 1794 г., калі ў ім налічвалася 379 душ<ref>Радзюк А. Р. Пад скіпетрам Расейскай імперыі… — Гародня-Кракаў, 2017. С. 33</ref>.}} стражніка Аскеркі і Навасёлкі [[абозны|абозных]] Прозараў<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 32—34</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[Файл:З астатніх згадак пра кажушкаўцаў у кнігах Цешкаўскай царквы. 1795 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Кажушкаўцы хіба праз шлюбы з ламачоўцамі згадваліся ў кнігах Цешкаўскай царквы. 1795 г.]][[Файл:Кажушкаўцы ў прыходзе Тульгавіцкай царквы. 1796 г.jpg|значак|170px|Кажушкаўцы ў прыходзе Тульгавіцкай царквы. 1796 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Кажушкі — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, Кажушкі і Вяжышча названыя ў пераліку паселішчаў, адабраных у стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>. Падчас канфіскацыі Кажушкі выступалі асобным ключом, у якім налічвалася 379 душ<ref>Радзюк А. Р. Пад скіпетрам Расейскай імперыі… — Гародня-Кракаў, 2017. С. 33</ref>. Згодна з мэтрычнымі кнігамі [[Тульгавічы|Тульгавіцкай]] Сьвята-Георгіеўскай царквы 1796 — 1802 гадоў, фальваркам і сялом Кажушкі валодаў пан Пётар Грахольскі<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 493-500</ref>. 30 чэрвеня 1803 году было складзена, а 13 сакавіка 1806 году зьмешчана да кніг Рэчыцкага земскага суда разьмежаваньне добраў Хвойнікі абозных літоўскіх Караля і Людвікі Прозараў, Тульгавічы харунжага мазырскага Феліцыяна Стоцкага і [[Барбароў]] тытулярнага саветніка Андрэя фон Гольста{{заўвага|Тут выкарыстана копія гранічнага дакумэнту, перааформленая ў Мазыры 13 сьнежня 1809 г., імаверна, для А. фон Гольста, бо разьмежаваньне праводзілася яшчэ тады, калі маёнткам Барбароў валодаў Я. Сівэрс; засьведчана подпісам менскага віцэ-губэрнатара С. Бэнэволенскага.}}. Wieś Kożuszki ў тым дакумэнце выступала, як {{падказка|attinencya|прылегласць}} Barborowszczyzny, а яе ўгодзьдзі разьмяжоўваліся з грунтамі хвойніцкіх Навасёлак, Тульгавічаў і фальварка [[Бабчын]] hrabstwa Brahińskiego<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 12. S. 17–24</ref>. [[File:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Горватаў.]][[Файл:Слабада Лісец на мапе А. Фіцінгофа 1846 г.png|значак|170px|Двор і сяло Кажушкі на мапе А. Фіцінгофа 1846 г.]] 1 верасьня 1816 году маёнтак Нароўля А. фон Гольста, у складзе якога фальварак Кажушкі з аднаімённым сялом, набыў за суму ў 242 650 рублёў серабром Ігнацый Горват. У 1825 годзе гэтая частка спадчыны нябожчыка Ігнацыя (†1820) дасталася сыну Даніэлю Горвату<ref name="fn2">Светлана Адамович. Дворец в Наровле: история и реалии. // Архитектура и строительство. 2010. №2 (213)</ref>. З кліравой ведамасьці Тульгавіцкай царквы за 1847 год вынікае, што ў 32{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Кажушкі жылі 128 верных мужчынскага і 148 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 182адв.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 200 жыхароў вёскі Кажушкі абодвух полаў былі прыхаджанамі Георгіеўскай царквы ў Тульгавічах, 5 жыхароў двара Кажушкі зьяўляліся парафіянамі Юравіцкага касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 379, 694</ref>. У парэформавы пэрыяд сяло належала да Юравіцкай воласьці. Каля 1864 году маёнткам Нароўля (і фальваркам Кажушкі) завалодаў Артур, сын Даніэля, Горват<ref name="fn2"/>. У тым жа 1864 годзе згаданая прыпісная да прыходу Тульгавіцкай царквы прыналежная Кажушкаўская Сьвята-Троіцкая царква<ref>Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 305</ref>. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год, у 27 і 2/4 двара сяла Кажушкі на зямлі пана Даніэля Горвата — 110 мужчын і 134 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 205, 209адв.</ref>. На пачатак 1870 году ў Кажушках — 93 мужчынскія душы зь ліку сялянаў-уласьнікаў, прыпісаных да сельскага таварыства, 4 аднадворцы, прыпісаныя да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 68адв.</ref>. У даведніку за 1879 год паведамляецца, што прыпісная Троіцкая царква выконвала ролю прыходзкай, бо царква ў Тульгавічах колькі гадоў перад тым згарэла<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 134—136</ref>. У 1886 годзе ў сяле 41 двор, 210 жыхароў, царква, млын<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. На 1889 год сярод шматлікіх службаў маёнтку Нароўля (33 500 дзесяцін) Артура Горвата названы і фальварак Кажушкі<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 366</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Кажушках — 334 жыхары, працавалі школа граматы, хлебазапасны магазын, вятрак. У аднаімённым фальварку — 57 жыхароў. 20 ліпеня 1898 году Артур Горват перадаў права валоданьня маёнткам Нароўля сыну Эдварду<ref name="fn2"/>. У 1909 годзе у вёсцы налічвалася 89 двароў, 667 жыхароў, у аднадворным фальварку — 31 жыхар.<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 86</ref>. На 1913 год маёнтак Нароўля (з фальваркам Кажушкі) складаў 16 678 дзесяцін угодзьдзяў<ref>Spis ziemian mińskich, posiadających 100 i więcej dziesięcin ziemi. // Kalendarz Miński na 1914 r. / pod redakcją W. Dworzaczka. – Mińsk, 1913. S. 107 [https://polona.pl/archive?uid=78365669&cid=81546020 «Nad Świsłoczą» Kalendarz Miński na 1914 r.]</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Кажушкі ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[File:Хутары Кухнаўшчына на карце 1924-26 гадоў.png|значак|зьлева|170px|Кажушкі на мапе [[Рабоча-сялянская чырвоная армія|РККА]] 1926 г.]] Пасля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйнення]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Кажушкаўскі (Кажушкінскі) сельсавет — у [[Юравіцкі раён|Юравіцкім раёне]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] БССР. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе [[Мазырская акруга|Мазырскай акругі]]. 10 лістапада 1927 году сельсавет узбуйнены праз далучэньне тэрыторыі скасаванага Кухнаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе вёска — цэнтар калгасу імя А. Р. Чарвякова, працавалі паравы млын, дзьве кузьні. З 8 ліпеня 1931 году Кажушкі ў складзе Хвойніцкага раёну. З 20 лютага 1938 году ў [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Кажушках было 230 двароў, 872 жыхары. У траўні 1943 году акупанты спалілі вёску і загубілі 92 жыхароў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 500</ref>. 98 вяскоўцаў загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе. З 8 студзеня 1954 году Кажушкі — у Гомельскай вобласьці<ref> Белорусская ССР. Аминистративно-территориальное делениние. На 1 января 1974 года. — Минск: Беларусь, 1974. С. 102</ref>. У вёсцы, згодна зь перапісам 1959 году, налічвалася 869 жыхароў. Цэнтар калгасу імя XXII зьезду КПСС. Дзейнічалі 8-гадовая школа, клюб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, крама. 8 студзеня 1987 году Кажушкаўскі сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Тульгавіцкага сельсавету<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 8 студзеня 1987 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1987, № 23 (1901).</ref>. На момант скасаваньня сельсавет налічваў 4 населеныя пункты: вёскі Кажушкі, [[Навакухнаўшчына]], Новапакроўск, [[Слабада (Хвойніцкі раён)|Слабада]]. == Забудова == Плян Кажушкаў складаецца з доўгай крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Да гэтай вуліцы з поўначы далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, Дамы драўляныя, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] swjorgcy6uh6bj2tw3o4b3vstevbhgx 0 243953 2687119 2657656 2026-08-28T06:35:21Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687119 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна | Назва = Гастомель | Назва ў родным склоне = Гастомелю | Статус = мястэчка | Няпэўная назва = | Арыгінальная назва = Гостомель | Краіны = Украіна | Герб = | Сьцяг = | Першыя згадкі = каля 1492 | Статус з = | Магдэбурскае права = 1614 | Мясцовая назва = | Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] | Раён = [[Бучанскі раён|Бучанскі]] | Кіраўнік = | Плошча = 38 | Вышыня = | Колькасьць насельніцтва = | Год падліку колькасьці = | Шчыльнасьць насельніцтва = | Колькасьць двароў = | Часавы пас = | Летні час = | Тэлефонны код = +380 04597 | Паштовы індэкс = 08290 | Аўтамабільны код = | Выява = | Апісаньне выявы = | Шырата паўшар'е = паўночнае | Шырата градусаў = 50 | Шырата хвілінаў = 39 | Шырата сэкундаў = 9 | Даўгата паўшар'е = усходняе | Даўгата градусаў = 30 | Даўгата хвілінаў = 15 | Даўгата сэкундаў = 55 | Пазыцыя подпісу на мапе = зьнізу | Водступ подпісу на мапе = | Сайт = |Лацінка=Hastomiel}} '''Гасто́мель'''{{заўвага|У крыніцах сустракаюцца таксама формы назвы Гастамляны, Гастомль, Гастомля.}} ({{мова-uk|Госто́мель}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Бучанскі раён|Бучанскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Гарады-героі Ўкраіны|Места-герой Украіны]] (2022)<ref>Указ прэзыдэнта Украіна ад 6 сакавіка 2022 году № 111/2022 [https://www.president.gov.ua/documents/1112022-41577 «Про встановлення почесної відзнаки „Місто-герой України“»]</ref>. Цэнтар Гастомельскай мястэчкавай тэрытарыяльнай грамады. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === [[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|зьлева|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча шляхты Харлінскіх]] Найранейшая пісьмовая згадка пра Гастомель адносіцца не пазьней, як да першай паловы 1492 году, калі, яшчэ пры жыцьці караля [[Казімер Ягелончык|Казімера]], кіеўскі ваявода [[Юры Пац]] аддаў яго ў трыманьне пану Сеньку Валадковічу{{заўвага|І кароль Казімер спачыў у чэрвені 1492 г., і Юры Пац у тым годзе завяршаў сваё знаходжаньне на пасадзе кіеўскага ваяводы. Адпаведна, год 1494, пазначаны на гербе Гастомеля, — памылковы.}}. У 1495 годзе вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Гастомель князю Івану Дашкавічу Глінскаму; у 1496 годзе наданьне тое было пацьверджана, а права на добры С. Валадковіча скасавана<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. № 122, 162, 192</ref>{{заўвага|Расейскія аўтары найноўшага выданьня кнігі 6 Мэтрыкі ВКЛ абралі ў 2012 г. старое імпэрскае найменьне для краю — «Западная Россия». Такое вось іх рэальнае стаўленьне да суседзяў.}}. 10 красавіка 1508 і 26 лютага 1509 году датаваныя прывілеі, згодна зь якімі пасьля пераходу Глінскіх да маскоўцаў, маёнтак Гастамляны альбо Гастомль атрымаў намесьнік оўруцкі пан [[Сямён Палазовіч]]<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. № 307, 424</ref>. Унучка Сямёна Полаза пані Фенна Любецкая, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага, ўзяла шлюб з панам Шчасным Харлінскім, кіеўскім харунжым, ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие», сярод якіх — Гастомель<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII вв. — Киев, 1911. № LXXVI</ref>. Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (разам з Гастомлем) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009</ref>. === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 2 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] і з 2 [[агароднікі|агароднікаў]] сяла Гастомля пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, выбіралася адпаведна па 15 грошаў і па 6 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ZD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział I-szy. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>. 26 чэрвеня 1600 году падкаморы [[Шчасны Харлінскі]] запісаў сынам Мікалаю, Станіславу, Юрыю ў спадчыну ўсе свае добры, у ліку якіх — Гастомель. 23 траўня 1606 году Мікалай Рэмбэнскі падаў у суд на Станіслава Харлінскага за гвалтоўнае адабраньне і выбіцьцё зь сяла Гастомля і селішча Бліставіцы, хоць раней той дазволіў падаўцу скаргі спакойнае імі карыстаньне за суму ў 300 злотых. 19-м жніўня 1613 году пазначаны судовы дэкрэт пра зьбеглых з маёнтку [[Рожаў]] Стэфана Лозкі да Гастомля Ст. Харлінскага падданых. У 1614 годзе кароль [[Жыгімонт Ваза]] надаў новазаснаванаму месту Гастомель пана Ст. Харлінскага [[Магдэбургскае права|Нямецкае права]] з штотыднёвым торгам і двума кірмашамі на год<ref>Baliński, Michał. Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana. — Warszawa, 1844. T. 2. Cz. 2. S. 497</ref>. У дачыненьні Ст. Харлінскага неаднаразова выдаваліся баніцыі{{заўвага|Баніцыя – судовае пакараньне ў выглядзе пазбаўленьня правоў і выгнаньня за непаслухмянасьць судам, за наезд на суседа, за даўгі, гвалты, парушэньне межаў.}}. 7 траўня 1618 году кіеўскі габрэй Абрам Юдыч падаў скаргу на Станіслава і Барбару з Хадкевічаў Харлінскіх, якія перашкодзілі пакараць у Гастомлі вінаватых за гвалтоўнае заняцьце Бугаеўкі, адданай самымі Харлінскімі яму ў арэнду. 20 траўня т. г. суд адрэагаваў на пратэсты Дзяніса Мартыяновіча, бурмістра кіеўскага, бо Харлінскі ня даў учыніць экзэкуцыю над ягонымі гастомельскімі падданымі, якія завалодалі нівамі Катырскага грунту ў востраве за ракою Ірпень паміж рэчкамі Будча і Рокач, тамсама насыпалі грэблю ды лавілі баброў. 30 траўня 1618 году дзедзічны ўладальнік добраў Гастомля, Ябланька і Азёры з прылегласьцямі пан Станіслаў Харлінскі ўчыніў данацыю і перапісаў іх на пана Юрыя Лясоту<ref>ZD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Dział II-gi. – Warszawa, 1894. S. 61 – 62, 203, 216, 224, 270, 527</ref>. [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Лясотаў.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва 1628 году засьведчана, што з 4 асядлых дымоў мястэчка Гастомель Юрыя Лясоты выбіралася па 3 злотыя, з 10 агароднікаў, што жылі з абмалоту, — па 24 грошы, з 2 млыновых колаў вясковых — па 3 злотыя<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. Акты о заселении на грунта-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Ю. Лясота спачыў у 1633 годзе. Гастомельскі маёнтак быў завешчаны ўнуку Аляксандру Замойскаму, апякункай якога «do dojścia lat» — удава пані Марына з Лохава. Неўзабаве апякунка пабралася шлюбам з Станіславам Шчырскім. Імаверна, гэта падштурхнула сястрынцаў нябожчыка Ю. Лясоты Аляксандра і Стэфана Галавінскіх да наезду на Гастомель<ref name="fn1">Edward Rulikowski. Hostoml // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 161—165</ref><ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1911. T. XIV. S. 32—34</ref>. 28 лютага 1635 году возны генэрал паведаміў, што адвёз пазовы да Кіеўскага гродзкага суда панам Стэфану Галавінскаму, Яну Аляксандру Шляхтыну (Шэхтыну){{заўвага|Э. Рулікоўскі пісаў пра яго, як пра капітана чужаземнага войска<ref name="fn1"/>.}}, Рыгору Абуховічу і інш., за абрабаваньне паселішчаў і замку Гастомельскага маёнтку, за зьнявечаньне слуг і чэлядзі ўладальнікаў паноў Станіслава і Марыны Шчырскіх<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива. – № 26 / Сост. К. Козловский – Киев: Университетская типография, 1872. С. 44</ref>. [[Файл:Гастомель з прылегласьцямі ў тарыфе 1640 г.jpg|150пкс|значак|Гастомель з прылегласьцямі ў тарыфе 1640 г.]] Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 156 дымоў мястэчка Гастомля панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіралася 156 злотых, з 20 дымоў сяла Бліставіцы таго ж ключа — 20 зл., з 30 дымоў Ябланькі — 30 зл., з 40 дымоў Азяранаў (Азёраў) — 40 зл.<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У студзені 1654 году стольнік Василий Кикин, пасланы з Масквы да Кіеўскага палку, прыводзіў да прысягі на вернасьць Расейскай дзяржаве жыхароў 22 местаў, сярод якіх былі Гастомля, [[Барадзянка]], [[Макараў (Кіеўская вобласьць)|Макараў]] і [[Чарнобыль]]<ref>Воссоединение Украины с Россией. Документы и материалы в трёх томах. Т. 3. 1651 — 1654 гг. — Москва: Изд. АН СССР, 1953. С. 517</ref>. Пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году, Гастомель і іншыя паселішчы вярнуліся да паноў-шляхты, падданых Рэчы Паспалітай. Але ў якім стане... Згодна зь люстрацыяй падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе мястэчка Гастомель пана Рэмігіяна Сурына, пісара земскага кіеўскага<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 44</ref>, складаў хіба 1 дым<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 492</ref>. 27 верасьня 1694 году пан Рэмігіян Сурын, стольнік жытомірскі, з жонкай пані Зофіяй з Ажахоўскіх падалі скаргу ў Оўруцкі гродзкі суд на пана Бальцэра Вільгу, рэгімэнтара, які 13 лютага, выпраўляючыся з войскамі супраць казацкага палкоўніка Сямёна Палія, зруйнаваў іхныя добры Гастомель, захапіў 40 коней, 20 валоў, разрабаваў панскую маёмасьць на суму ў 5 000 злотых, спустошыў гаспадаркі падданых гастомельскіх. Усё гэта засьведчылі пад прысягай шляхетны Ян Машчыньскі, дазорца і падстароста, і тамашні войт Іван Богдух<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. — С. 312—314</ref>. Згаданае мястэчка Гастомель у тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1714, 1715{{заўвага|Тады добры яшчэ належалі пані Сурынавай.}}. На 1724 год у Гастомлі было 26 двароў (×6 — каля 156 жыхароў), у прыналежных да яго сёлах Бліставіцы — 14 (≈84 чал.), у Азёрах — 5 (≈30), Ябланька заставалася бязьлюднай. У тарыфе Кіеўскага павету 1734 году сказана, што ў Гастомлі налічвалася 25 двароў{{Заўвага|Усяго было «puł ćwerci dyma, puł szesnastki», а 1 дым у той час для Кіеўскага павету — 160 двароў.}}, у Бліставіцы 20, у Азёрах 20, у Ябланьцы таксама 20 двароў<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 75, 96, 147, 244</ref>. Найранейшыя пакуль зьвесткі аб прыходзе Гастомельскай Сьвята-Пакроўскай царквы вядомыя зь візыты [[Дымер]]скага дэканату 1740 году. На 3 студзеня т. г. да яго належалі верныя з 40 двароў у Гастомлі, 15 у Ябланьцы, 10 у Азёрах, 15 у Бліставіцы. Колькасьць душ, дапушчаных да споведзі, ня ўказаная. Узначальваў прыход сьвятар Андрэй Міхаловіч. Будынак царквы ўзьведзены ў 1707 годзе<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 540-543</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Гастомельскай царквы 1752 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Урывак зь візыты Гастомельскай царквы 1752 г.]] Згодна з матэрыяламі візыты Дымерскага дэканату 1752 году, будынак царквы ў Гастомлі закладзены 5 чэрвеня 1707 году, як тут запісана, з волі Магдаліны, маці гэтмана [[Іван Мазэпа|Івана Мазэпы]], нібыта дзедзічнай уладальніцы мястэчка{{заўвага|Іншых звестак пра тое «дзедзіцтва» няма.}}. 14 сьнежня 1732 году пан Ян Якубоўскі, мечнік жытомірскі, пацьвердзіў гастомельскаму пароху а. Андрэю Міхаловічу, наданьні царкве ад сваіх папярэднікаў. Прыход на 19 лістапада 1752 году складалі верныя з 50 двароў (каля 300 жыхароў) мястэчка Гастомля, 24 сяла Ябланькі, 20 Бліставіцы, 10 Азёраў, 5 Рудні, 4 двароў на хутарах, куды людзі «з Кіева» перасяліліся<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 92-97адв.</ref>. Паводле тарыфу 1754 года, з 20 двароў{{Заўвага|У наяўнасьці — «szesnastka» дыму, а 1 дым тады складалі 320 двароў. У тарыфе маглі ня ўлічвацца ўбогія халупы, таму паказана ў два с паловай разы менш двароў, чым у візыце 1752 г.}} мястэчка Hostoml жытомірскага харунжага пана Яна Якубоўскага «do grodu» (Жытомірскага замку) выбіраліся 3 злотых і 4 грошы, «do skarbu» — 12 злотых, 16 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 53</ref>. М. Баліньскі і Т. Ліпіньскі сьведчылі, што ў тарыфе 1771 году Гастомель не згаданы ў ліку мястэчкаў, а ў тарыфе 1775 году названы вёскай з 50 дымамі<ref>Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana przez Michała Balińskiego i Tymoteusza Lipińskiego. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione przez F. K. Martynowskiego. — Warszawa, 1885. T. 2. S. 978</ref>. Габрэйскія перапісы 1773, 1778 гадоў паказалі пражываньне ў мястэчку{{заўвага|На 1778 г. нібыта ў вёсцы і ў складзе Дымерскага кагалу.}} Гастомель адпаведна 7 і 9 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Барадзянскага кагалу ў Жытомірскім павеце. На 1784 год паведамляецца пра наяўнасьць 11 габрэйскіх дамоў з 40 жыхарамі<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 204, 305, 393</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гастомель апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні. У парэформавы пэрыяд Гастомель стаў цэнтрам аднайменнай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 92 двары з 590 жыхарамі, дзейнічалі царква, сінагога, валасная управа, 2 пастаялыя двары, 2 піўныя, 5 лавак, вадзяны млын. За 3 вярсты – казённыя вінакурня і піваварня, 3 вадзяныя млыны і 1 вятрак. За 2 вярсты – паромная пераправа праз раку Ірпень. За 2 вярсты – лесапільня і смалярня. За 4 вярсты – цагельня з 2 вадзянымі коламі. за 4 вярсты – смалярня з піўной<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 151</ref>. На 1900 год у 303 дварах мястэчка Гастомель налічвалася 996 мужчынскага і 1051 жаночага полу жыхароў, усяго — 2047 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 3478 дзесяцін, 2191 сажань, зь якіх 2252 дз. належалі абшарнікам братам Васілю і Ўладзімеру Красоўскім, 87 дз. 293 саж. — царкве, 1139 дз. 1898 саж. — сялянам. Гаспадарка Красоўскіх, якой кіраваў Марцыян Лановенка, вялася паводле чатырохпольнай сістэмы, а сялянская — паводле трохпольнай. У мястэчку дзейнічалі праваслаўная царква і школа пры ёй; дзьве сінагогі, фіялачны завод Андрэя Купэрштэйна, загадчыкам якога Арон Гутнак; аптэка, 1 валасная аптэка і склад пры ёй, 2 фельчары, 5 павівальных бабак, 5 пастаялых двароў, хлебазапасны магазын, 1 гандлёвая лазьня, 2 пякарні, 1 вінная лаўка, 2 піўныя, 20 гандлёвых лавак, 2 вадзяныя млыны, 3 кузьні. Пажарны абоз складалі 6 бочак і 6 багроў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 130 — 131</ref>. [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]][[Файл:Гостомель 1925.jpg|значак|130px|Гастомельскі раён на мапе Кіеўскай акругі. 1925 г.]] === Найноўшы час === У 1923 – 1930 гадох Гастомель быў цэнтрам аднайменнага раёну Киеўскай акругі [[УССР]]. У 1972 годзе вёска Мастышча была ўключана ў склад Гастомелю. Сапраўдным упрыгожваньнем паселішча зьяўляецца Пакроўская царква. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Edward Rulikowski. Hostoml // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 161—165 * Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.) {{Кіеўская вобласьць}} {{Гарады-героі Ўкраіны}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Гарады-героі Ўкраіны]] iw6b2227inuf607q364m3ecouvo6u7q 2687141 2687119 2026-08-28T08:40:02Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687141 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна | Назва = Гастомель | Назва ў родным склоне = Гастомелю | Статус = мястэчка | Няпэўная назва = | Арыгінальная назва = Гостомель | Краіны = Украіна | Герб = | Сьцяг = | Першыя згадкі = каля 1492 | Статус з = | Магдэбурскае права = 1614 | Мясцовая назва = | Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] | Раён = [[Бучанскі раён|Бучанскі]] | Кіраўнік = | Плошча = 38 | Вышыня = | Колькасьць насельніцтва = | Год падліку колькасьці = | Шчыльнасьць насельніцтва = | Колькасьць двароў = | Часавы пас = | Летні час = | Тэлефонны код = +380 04597 | Паштовы індэкс = 08290 | Аўтамабільны код = | Выява = | Апісаньне выявы = | Шырата паўшар'е = паўночнае | Шырата градусаў = 50 | Шырата хвілінаў = 39 | Шырата сэкундаў = 9 | Даўгата паўшар'е = усходняе | Даўгата градусаў = 30 | Даўгата хвілінаў = 15 | Даўгата сэкундаў = 55 | Пазыцыя подпісу на мапе = зьнізу | Водступ подпісу на мапе = | Сайт = |Лацінка=Hastomiel}} '''Гасто́мель'''{{заўвага|У крыніцах сустракаюцца таксама формы назвы Гастамляны, Гастомль, Гастомля.}} ({{мова-uk|Госто́мель}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Бучанскі раён|Бучанскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Гарады-героі Ўкраіны|Места-герой Украіны]] (2022)<ref>Указ прэзыдэнта Украіна ад 6 сакавіка 2022 году № 111/2022 [https://www.president.gov.ua/documents/1112022-41577 «Про встановлення почесної відзнаки „Місто-герой України“»]</ref>. Цэнтар Гастомельскай мястэчкавай тэрытарыяльнай грамады. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === [[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|зьлева|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча шляхты Харлінскіх]] Найранейшая пісьмовая згадка пра Гастомель адносіцца не пазьней, як да першай паловы 1492 году, калі, яшчэ пры жыцьці караля [[Казімер Ягелончык|Казімера]], кіеўскі ваявода [[Юры Пац]] аддаў яго ў трыманьне пану Сеньку Валадковічу{{заўвага|І кароль Казімер спачыў у чэрвені 1492 г., і Юры Пац у тым годзе завяршаў сваё знаходжаньне на пасадзе кіеўскага ваяводы. Адпаведна, год 1494, пазначаны на гербе Гастомеля, — памылковы.}}. У 1495 годзе вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Гастомель князю Івану Дашкавічу Глінскаму; у 1496 годзе наданьне тое было пацьверджана, а права на добры С. Валадковіча скасавана<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. № 122, 162, 192</ref>{{заўвага|Расейскія аўтары найноўшага выданьня кнігі 6 Мэтрыкі ВКЛ абралі ў 2012 г. старое імпэрскае найменьне для краю — «Западная Россия». Такое вось іх рэальнае стаўленьне да суседзяў.}}. 10 красавіка 1508 і 26 лютага 1509 году датаваныя прывілеі, згодна зь якімі пасьля пераходу Глінскіх да маскоўцаў, маёнтак Гастамляны альбо Гастомль атрымаў намесьнік оўруцкі пан [[Сямён Палазовіч]]<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. № 307, 424</ref>. Унучка Сямёна Полаза пані Фенна Любецкая, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага, ўзяла шлюб з панам Шчасным Харлінскім, кіеўскім харунжым, ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие», сярод якіх — Гастомель<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII вв. — Киев, 1911. № LXXVI</ref>. Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (разам з Гастомлем) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009</ref>. === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 2 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] і з 2 [[агароднікі|агароднікаў]] сяла Гастомля пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, выбіралася адпаведна па 15 грошаў і па 6 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ZD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział I-szy. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>. 26 чэрвеня 1600 году падкаморы [[Шчасны Харлінскі]] запісаў сынам Мікалаю, Станіславу, Юрыю ў спадчыну ўсе свае добры, у ліку якіх — Гастомель. 23 траўня 1606 году Мікалай Рэмбэнскі падаў у суд на Станіслава Харлінскага за гвалтоўнае адабраньне і выбіцьцё зь сяла Гастомля і селішча Бліставіцы, хоць раней той дазволіў падаўцу скаргі спакойнае імі карыстаньне за суму ў 300 злотых. 19-м жніўня 1613 году пазначаны судовы дэкрэт пра зьбеглых з маёнтку [[Рожаў]] Стэфана Лозкі да Гастомля Ст. Харлінскага падданых. У 1614 годзе кароль [[Жыгімонт Ваза]] надаў новазаснаванаму месту Гастомель пана Ст. Харлінскага [[Магдэбургскае права|Нямецкае права]] з штотыднёвым торгам і двума кірмашамі на год<ref>Baliński, Michał. Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana. — Warszawa, 1844. T. 2. Cz. 2. S. 497</ref>. У дачыненьні Ст. Харлінскага неаднаразова выдаваліся баніцыі{{заўвага|Баніцыя – судовае пакараньне ў выглядзе пазбаўленьня правоў і выгнаньня за непаслухмянасьць судам, за наезд на суседа, за даўгі, гвалты, парушэньне межаў.}}. 7 траўня 1618 году кіеўскі габрэй Абрам Юдыч падаў скаргу на Станіслава і Барбару з Хадкевічаў Харлінскіх, якія перашкодзілі пакараць у Гастомлі вінаватых за гвалтоўнае заняцьце Бугаеўкі, адданай самымі Харлінскімі яму ў арэнду. 20 траўня т. г. суд адрэагаваў на пратэсты Дзяніса Мартыяновіча, бурмістра кіеўскага, бо Харлінскі ня даў учыніць экзэкуцыю над ягонымі гастомельскімі падданымі, якія завалодалі нівамі Катырскага грунту ў востраве за ракою Ірпень паміж рэчкамі Будча і Рокач, тамсама насыпалі грэблю ды лавілі баброў. 30 траўня 1618 году дзедзічны ўладальнік добраў Гастомля, Ябланька і Азёры з прылегласьцямі пан Станіслаў Харлінскі ўчыніў данацыю і перапісаў іх на пана Юрыя Лясоту<ref>ZD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Dział II-gi. – Warszawa, 1894. S. 61 – 62, 203, 216, 224, 270, 527</ref>. [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Лясотаў.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва 1628 году засьведчана, што з 4 асядлых дымоў мястэчка Гастомель Юрыя Лясоты выбіралася па 3 злотыя, з 10 агароднікаў, што жылі з абмалоту, — па 24 грошы, з 2 млыновых колаў вясковых — па 3 злотыя<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. Акты о заселении на грунта-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Ю. Лясота спачыў у 1633 годзе. Гастомельскі маёнтак быў завешчаны ўнуку Аляксандру Замойскаму, апякункай якога «do dojścia lat» — удава пані Марына з Лохава. Неўзабаве апякунка пабралася шлюбам з Станіславам Шчырскім. Імаверна, гэта падштурхнула сястрынцаў нябожчыка Ю. Лясоты Аляксандра і Стэфана Галавінскіх да наезду на Гастомель<ref name="fn1">Edward Rulikowski. Hostoml // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 161—165</ref><ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1911. T. XIV. S. 32—34</ref>. 28 лютага 1635 году возны генэрал паведаміў, што адвёз пазовы да Кіеўскага гродзкага суда панам Стэфану Галавінскаму, Яну Аляксандру Шляхтыну (Шэхтыну){{заўвага|Э. Рулікоўскі пісаў пра яго, як пра капітана чужаземнага войска<ref name="fn1"/>.}}, Рыгору Абуховічу і інш., за абрабаваньне паселішчаў і замку Гастомельскага маёнтку, за зьнявечаньне слуг і чэлядзі ўладальнікаў паноў Станіслава і Марыны Шчырскіх<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива. – № 26 / Сост. К. Козловский – Киев: Университетская типография, 1872. С. 44</ref>. [[Файл:Гастомель з прылегласьцямі ў тарыфе 1640 г.jpg|150пкс|значак|Гастомель з прылегласьцямі ў тарыфе 1640 г.]] Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 156 дымоў мястэчка Гастомля панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіралася 156 злотых, з 20 дымоў сяла Бліставіцы таго ж ключа — 20 зл., з 30 дымоў Ябланькі — 30 зл., з 40 дымоў Азяранаў (Азёраў) — 40 зл.<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У студзені 1654 году стольнік Василий Кикин, пасланы з Масквы да Кіеўскага палку, прыводзіў да прысягі на вернасьць Расейскай дзяржаве жыхароў 22 местаў, сярод якіх былі Гастомля, [[Барадзянка]], [[Макараў (Кіеўская вобласьць)|Макараў]] і [[Чарнобыль]]<ref>Воссоединение Украины с Россией. Документы и материалы в трёх томах. Т. 3. 1651 — 1654 гг. — Москва: Изд. АН СССР, 1953. С. 517</ref>. Пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году, Гастомель і іншыя паселішчы вярнуліся да паноў-шляхты, падданых Рэчы Паспалітай. Але ў якім стане... Згодна зь люстрацыяй падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе мястэчка Гастомель пана Рэмігіяна Сурына, пісара земскага кіеўскага<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 44</ref>, складаў хіба 1 дым<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 492</ref>. 27 верасьня 1694 году пан Рэмігіян Сурын, стольнік жытомірскі, з жонкай пані Зофіяй з Ажахоўскіх падалі скаргу ў Оўруцкі гродзкі суд на пана Бальцэра Вільгу, рэгімэнтара, які 13 лютага, выпраўляючыся з войскамі супраць казацкага палкоўніка Сямёна Палія, зруйнаваў іхныя добры Гастомель, захапіў 40 коней, 20 валоў, разрабаваў панскую маёмасьць на суму ў 5 000 злотых, спустошыў гаспадаркі падданых гастомельскіх. Усё гэта засьведчылі пад прысягай шляхетны Ян Машчыньскі, дазорца і падстароста, і тамашні войт Іван Богдух<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. — С. 312—314</ref>. Згаданае мястэчка Гастомель у тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1714, 1715{{заўвага|Тады добры яшчэ належалі пані Сурынавай.}}. На 1724 год у Гастомлі было 26 двароў (×6 — каля 156 жыхароў), у прыналежных да яго сёлах Бліставіцы — 14 (≈84 чал.), у Азёрах — 5 (≈30), Ябланька заставалася бязьлюднай. У тарыфе Кіеўскага павету 1734 году сказана, што ў Гастомлі налічвалася 25 двароў{{Заўвага|Усяго было «puł ćwerci dyma, puł szesnastki», а 1 дым у той час для Кіеўскага павету — 160 двароў.}}, у Бліставіцы 20, у Азёрах 20, у Ябланьцы таксама 20 двароў<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 75, 96, 147, 244</ref>. Найранейшыя пакуль зьвесткі аб прыходзе Гастомельскай Сьвята-Пакроўскай царквы вядомыя зь візыты [[Дымер]]скага дэканату 1740 году. На 3 студзеня т. г. да яго належалі верныя з 40 двароў у Гастомлі, 15 у Ябланьцы, 10 у Азёрах, 15 у Бліставіцы. Колькасьць душ, дапушчаных да споведзі, ня ўказаная. Узначальваў прыход сьвятар Андрэй Міхаловіч. Будынак царквы ўзьведзены ў 1707 годзе<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 540-543</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Гастомельскай царквы 1752 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Урывак зь візыты Гастомельскай царквы 1752 г.]] Згодна з матэрыяламі візыты Дымерскага дэканату 1752 году, будынак царквы ў Гастомлі закладзены 5 чэрвеня 1707 году, як тут запісана, з волі Магдаліны, маці гэтмана [[Іван Мазэпа|Івана Мазэпы]], нібыта дзедзічнай уладальніцы мястэчка{{заўвага|Іншых звестак пра тое «дзедзіцтва» няма.}}. 14 сьнежня 1732 году пан Ян Якубоўскі, мечнік жытомірскі, пацьвердзіў гастомельскаму пароху а. Андрэю Міхаловічу, наданьні царкве ад сваіх папярэднікаў. Прыход на 19 лістапада 1752 году складалі верныя з 50 двароў (каля 300 жыхароў) мястэчка Гастомля, 24 сяла Ябланькі, 20 Бліставіцы, 10 Азёраў, 5 Рудні, 4 двароў на хутарах, куды людзі «з Кіева» перасяліліся<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 92-97адв.</ref>. Паводле тарыфу 1754 года, з 20 двароў{{Заўвага|У наяўнасьці — «szesnastka» дыму, а 1 дым тады складалі 320 двароў. У тарыфе маглі ня ўлічвацца ўбогія халупы, таму паказана ў два с паловай разы менш двароў, чым у візыце 1752 г.}} мястэчка Hostoml жытомірскага харунжага пана Яна Якубоўскага «do grodu»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} выбіраліся 3 злотых і 4 грошы, «do skarbu»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} — 12 злотых, 16 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 53</ref>. М. Баліньскі і Т. Ліпіньскі сьведчылі, што ў тарыфе 1771 году Гастомель не згаданы ў ліку мястэчкаў, а ў тарыфе 1775 году названы вёскай з 50 дымамі<ref>Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana przez Michała Balińskiego i Tymoteusza Lipińskiego. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione przez F. K. Martynowskiego. — Warszawa, 1885. T. 2. S. 978</ref>. Габрэйскія перапісы 1773, 1778 гадоў паказалі пражываньне ў мястэчку{{заўвага|На 1778 г. нібыта ў вёсцы і ў складзе Дымерскага кагалу.}} Гастомель адпаведна 7 і 9 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Барадзянскага кагалу ў Жытомірскім павеце. На 1784 год паведамляецца пра наяўнасьць 11 габрэйскіх дамоў з 40 жыхарамі<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 204, 305, 393</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гастомель апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні. У парэформавы пэрыяд Гастомель стаў цэнтрам аднайменнай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 92 двары з 590 жыхарамі, дзейнічалі царква, сінагога, валасная управа, 2 пастаялыя двары, 2 піўныя, 5 лавак, вадзяны млын. За 3 вярсты – казённыя вінакурня і піваварня, 3 вадзяныя млыны і 1 вятрак. За 2 вярсты – паромная пераправа праз раку Ірпень. За 2 вярсты – лесапільня і смалярня. За 4 вярсты – цагельня з 2 вадзянымі коламі. за 4 вярсты – смалярня з піўной<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 151</ref>. На 1900 год у 303 дварах мястэчка Гастомель налічвалася 996 мужчынскага і 1051 жаночага полу жыхароў, усяго — 2047 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 3478 дзесяцін, 2191 сажань, зь якіх 2252 дз. належалі абшарнікам братам Васілю і Ўладзімеру Красоўскім, 87 дз. 293 саж. — царкве, 1139 дз. 1898 саж. — сялянам. Гаспадарка Красоўскіх, якой кіраваў Марцыян Лановенка, вялася паводле чатырохпольнай сістэмы, а сялянская — паводле трохпольнай. У мястэчку дзейнічалі праваслаўная царква і школа пры ёй; дзьве сінагогі, фіялачны завод Андрэя Купэрштэйна, загадчыкам якога Арон Гутнак; аптэка, 1 валасная аптэка і склад пры ёй, 2 фельчары, 5 павівальных бабак, 5 пастаялых двароў, хлебазапасны магазын, 1 гандлёвая лазьня, 2 пякарні, 1 вінная лаўка, 2 піўныя, 20 гандлёвых лавак, 2 вадзяныя млыны, 3 кузьні. Пажарны абоз складалі 6 бочак і 6 багроў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 130 — 131</ref>. [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]][[Файл:Гостомель 1925.jpg|значак|130px|Гастомельскі раён на мапе Кіеўскай акругі. 1925 г.]] === Найноўшы час === У 1923 – 1930 гадох Гастомель быў цэнтрам аднайменнага раёну Киеўскай акругі [[УССР]]. У 1972 годзе вёска Мастышча была ўключана ў склад Гастомелю. Сапраўдным упрыгожваньнем паселішча зьяўляецца Пакроўская царква. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Edward Rulikowski. Hostoml // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 161—165 * Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.) {{Кіеўская вобласьць}} {{Гарады-героі Ўкраіны}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Гарады-героі Ўкраіны]] 5y7qlnzdnj2evxl9nnxcpzp79cslf1m 2687142 2687141 2026-08-28T08:43:04Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687142 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна | Назва = Гастомель | Назва ў родным склоне = Гастомелю | Статус = мястэчка | Няпэўная назва = | Арыгінальная назва = Гостомель | Краіны = Украіна | Герб = | Сьцяг = | Першыя згадкі = каля 1492 | Статус з = | Магдэбурскае права = 1614 | Мясцовая назва = | Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]] | Раён = [[Бучанскі раён|Бучанскі]] | Кіраўнік = | Плошча = 38 | Вышыня = | Колькасьць насельніцтва = | Год падліку колькасьці = | Шчыльнасьць насельніцтва = | Колькасьць двароў = | Часавы пас = | Летні час = | Тэлефонны код = +380 04597 | Паштовы індэкс = 08290 | Аўтамабільны код = | Выява = | Апісаньне выявы = | Шырата паўшар'е = паўночнае | Шырата градусаў = 50 | Шырата хвілінаў = 39 | Шырата сэкундаў = 9 | Даўгата паўшар'е = усходняе | Даўгата градусаў = 30 | Даўгата хвілінаў = 15 | Даўгата сэкундаў = 55 | Пазыцыя подпісу на мапе = зьнізу | Водступ подпісу на мапе = | Сайт = |Лацінка=Hastomiel}} '''Гасто́мель'''{{заўвага|У крыніцах сустракаюцца таксама формы назвы Гастамляны, Гастомль, Гастомля.}} ({{мова-uk|Госто́мель}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Бучанскі раён|Бучанскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Гарады-героі Ўкраіны|Места-герой Украіны]] (2022)<ref>Указ прэзыдэнта Украіна ад 6 сакавіка 2022 году № 111/2022 [https://www.president.gov.ua/documents/1112022-41577 «Про встановлення почесної відзнаки „Місто-герой України“»]</ref>. Цэнтар Гастомельскай мястэчкавай тэрытарыяльнай грамады. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === [[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|зьлева|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча шляхты Харлінскіх]] Найранейшая пісьмовая згадка пра Гастомель адносіцца не пазьней, як да першай паловы 1492 году, калі, яшчэ пры жыцьці караля [[Казімер Ягелончык|Казімера]], кіеўскі ваявода [[Юры Пац]] аддаў яго ў трыманьне пану Сеньку Валадковічу{{заўвага|І кароль Казімер спачыў у чэрвені 1492 г., і Юры Пац у тым годзе завяршаў сваё знаходжаньне на пасадзе кіеўскага ваяводы. Адпаведна, год 1494, пазначаны на гербе Гастомеля, — памылковы.}}. У 1495 годзе вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Гастомель князю Івану Дашкавічу Глінскаму; у 1496 годзе наданьне тое было пацьверджана, а права на добры С. Валадковіча скасавана<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. № 122, 162, 192</ref>{{заўвага|Расейскія аўтары найноўшага выданьня кнігі 6 Мэтрыкі ВКЛ абралі ў 2012 г. старое імпэрскае найменьне для краю — «Западная Россия». Такое вось іх рэальнае стаўленьне да суседзяў.}}. 10 красавіка 1508 і 26 лютага 1509 году датаваныя прывілеі, згодна зь якімі пасьля пераходу Глінскіх да маскоўцаў, маёнтак Гастамляны альбо Гастомль атрымаў намесьнік оўруцкі пан [[Сямён Палазовіч]]<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. № 307, 424</ref>. Унучка Сямёна Полаза пані Фенна Любецкая, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага, ўзяла шлюб з панам Шчасным Харлінскім, кіеўскім харунжым, ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие», сярод якіх — Гастомель<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII вв. — Киев, 1911. № LXXVI</ref>. Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (разам з Гастомлем) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009</ref>. === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 2 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] і з 2 [[агароднікі|агароднікаў]] сяла Гастомля пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, выбіралася адпаведна па 15 грошаў і па 6 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей: ZD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział I-szy. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37</ref>. 26 чэрвеня 1600 году падкаморы [[Шчасны Харлінскі]] запісаў сынам Мікалаю, Станіславу, Юрыю ў спадчыну ўсе свае добры, у ліку якіх — Гастомель. 23 траўня 1606 году Мікалай Рэмбэнскі падаў у суд на Станіслава Харлінскага за гвалтоўнае адабраньне і выбіцьцё зь сяла Гастомля і селішча Бліставіцы, хоць раней той дазволіў падаўцу скаргі спакойнае імі карыстаньне за суму ў 300 злотых. 19-м жніўня 1613 году пазначаны судовы дэкрэт пра зьбеглых з маёнтку [[Рожаў]] Стэфана Лозкі да Гастомля Ст. Харлінскага падданых. У 1614 годзе кароль [[Жыгімонт Ваза]] надаў новазаснаванаму месту Гастомель пана Ст. Харлінскага [[Магдэбургскае права|Нямецкае права]] з штотыднёвым торгам і двума кірмашамі на год<ref>Baliński, Michał. Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana. — Warszawa, 1844. T. 2. Cz. 2. S. 497</ref>. У дачыненьні Ст. Харлінскага неаднаразова выдаваліся баніцыі{{заўвага|Баніцыя – судовае пакараньне ў выглядзе пазбаўленьня правоў і выгнаньня за непаслухмянасьць судам, за наезд на суседа, за даўгі, гвалты, парушэньне межаў.}}. 7 траўня 1618 году кіеўскі габрэй Абрам Юдыч падаў скаргу на Станіслава і Барбару з Хадкевічаў Харлінскіх, якія перашкодзілі пакараць у Гастомлі вінаватых за гвалтоўнае заняцьце Бугаеўкі, адданай самымі Харлінскімі яму ў арэнду. 20 траўня т. г. суд адрэагаваў на пратэсты Дзяніса Мартыяновіча, бурмістра кіеўскага, бо Харлінскі ня даў учыніць экзэкуцыю над ягонымі гастомельскімі падданымі, якія завалодалі нівамі Катырскага грунту ў востраве за ракою Ірпень паміж рэчкамі Будча і Рокач, тамсама насыпалі грэблю ды лавілі баброў. 30 траўня 1618 году дзедзічны ўладальнік добраў Гастомля, Ябланька і Азёры з прылегласьцямі пан Станіслаў Харлінскі ўчыніў данацыю і перапісаў іх на пана Юрыя Лясоту<ref>ZD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Dział II-gi. – Warszawa, 1894. S. 61 – 62, 203, 216, 224, 270, 527</ref>. [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Лясотаў.]] У падатковым рэестры Кіеўскага ваяводзтва 1628 году засьведчана, што з 4 асядлых дымоў мястэчка Гастомель Юрыя Лясоты выбіралася па 3 злотыя, з 10 агароднікаў, што жылі з абмалоту, — па 24 грошы, з 2 млыновых колаў вясковых — па 3 злотыя<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. Акты о заселении на грунта-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Ю. Лясота спачыў у 1633 годзе. Гастомельскі маёнтак быў завешчаны ўнуку Аляксандру Замойскаму, апякункай якога «do dojścia lat» — удава пані Марына з Лохава. Неўзабаве апякунка пабралася шлюбам з Станіславам Шчырскім. Імаверна, гэта падштурхнула сястрынцаў нябожчыка Ю. Лясоты Аляксандра і Стэфана Галавінскіх да наезду на Гастомель<ref name="fn1">Edward Rulikowski. Hostoml // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 161—165</ref><ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1911. T. XIV. S. 32—34</ref>. 28 лютага 1635 году возны генэрал паведаміў, што адвёз пазовы да Кіеўскага гродзкага суда панам Стэфану Галавінскаму, Яну Аляксандру Шляхтыну (Шэхтыну){{заўвага|Э. Рулікоўскі пісаў пра яго, як пра капітана чужаземнага войска<ref name="fn1"/>.}}, Рыгору Абуховічу і інш., за абрабаваньне паселішчаў і замку Гастомельскага маёнтку, за зьнявечаньне слуг і чэлядзі ўладальнікаў паноў Станіслава і Марыны Шчырскіх<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива. – № 26 / Сост. К. Козловский – Киев: Университетская типография, 1872. С. 44</ref>. [[Файл:Гастомель з прылегласьцямі ў тарыфе 1640 г.jpg|150пкс|значак|Гастомель з прылегласьцямі ў тарыфе 1640 г.]] Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 156 дымоў мястэчка Гастомля панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіралася 156 злотых, з 20 дымоў сяла Бліставіцы таго ж ключа — 20 зл., з 30 дымоў Ябланькі — 30 зл., з 40 дымоў Азяранаў (Азёраў) — 40 зл.<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У студзені 1654 году стольнік Василий Кикин, пасланы з Масквы да Кіеўскага палку, прыводзіў да прысягі на вернасьць Расейскай дзяржаве жыхароў 22 местаў, сярод якіх былі Гастомля, [[Барадзянка]], [[Макараў (Кіеўская вобласьць)|Макараў]] і [[Чарнобыль]]<ref>Воссоединение Украины с Россией. Документы и материалы в трёх томах. Т. 3. 1651 — 1654 гг. — Москва: Изд. АН СССР, 1953. С. 517</ref>. Пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году, Гастомель і іншыя паселішчы вярнуліся да паноў-шляхты, падданых Рэчы Паспалітай. Але ў якім стане... Згодна зь люстрацыяй падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе мястэчка Гастомель пана Рэмігіяна Сурына, пісара земскага кіеўскага<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 44</ref>, складаў хіба 1 дым<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 492</ref>. 27 верасьня 1694 году пан Рэмігіян Сурын, стольнік жытомірскі, з жонкай пані Зофіяй з Ажахоўскіх падалі скаргу ў Оўруцкі гродзкі суд на пана Бальцэра Вільгу, рэгімэнтара, які 13 лютага, выпраўляючыся з войскамі супраць казацкага палкоўніка Сямёна Палія, зруйнаваў іхныя добры Гастомель, захапіў 40 коней, 20 валоў, разрабаваў панскую маёмасьць на суму ў 5 000 злотых, спустошыў гаспадаркі падданых гастомельскіх. Усё гэта засьведчылі пад прысягай шляхетны Ян Машчыньскі, дазорца і падстароста, і тамашні войт Іван Богдух<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. — С. 312—314</ref>. Згаданае мястэчка Гастомель у тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1714, 1715{{заўвага|Тады добры яшчэ належалі пані Сурынавай.}}. На 1724 год у Гастомлі было 26 двароў (×6 — каля 156 жыхароў), у прыналежных да яго сёлах Бліставіцы — 14 (≈84 чал.), у Азёрах — 5 (≈30), Ябланька заставалася бязьлюднай. У тарыфе Кіеўскага павету 1734 году сказана, што ў Гастомлі налічвалася 25 двароў{{Заўвага|Усяго было «puł ćwerci dyma, puł szesnastki», а 1 дым у той час для Кіеўскага павету — 160 двароў.}}, у Бліставіцы 20, у Азёрах 20, у Ябланьцы таксама 20 двароў<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 75, 96, 147, 244</ref>. Найранейшыя пакуль зьвесткі аб прыходзе Гастомельскай Сьвята-Пакроўскай царквы вядомыя зь візыты [[Дымер]]скага дэканату 1740 году. На 3 студзеня т. г. да яго належалі верныя з 40 двароў у Гастомлі, 15 у Ябланьцы, 10 у Азёрах, 15 у Бліставіцы. Колькасьць душ, дапушчаных да споведзі, ня ўказаная. Узначальваў прыход сьвятар Андрэй Міхаловіч. Будынак царквы ўзьведзены ў 1707 годзе<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 540-543</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Гастомельскай царквы 1752 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Урывак зь візыты Гастомельскай царквы 1752 г.]] Згодна з матэрыяламі візыты Дымерскага дэканату 1752 году, будынак царквы ў Гастомлі закладзены 5 чэрвеня 1707 году, як тут запісана, з волі Магдаліны, маці гэтмана [[Іван Мазэпа|Івана Мазэпы]], нібыта дзедзічнай уладальніцы мястэчка{{заўвага|Іншых звестак пра тое «дзедзіцтва» няма.}}. 14 сьнежня 1732 году пан Ян Якубоўскі, мечнік жытомірскі, пацьвердзіў гастомельскаму пароху а. Андрэю Міхаловічу, наданьні царкве ад сваіх папярэднікаў. Прыход на 19 лістапада 1752 году складалі верныя з 50 двароў (каля 300 жыхароў) мястэчка Гастомля, 24 сяла Ябланькі, 20 Бліставіцы, 10 Азёраў, 5 Рудні, 4 двароў на хутарах, куды людзі «з Кіева» перасяліліся<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 92-97адв.</ref>. Паводле тарыфу 1754 года, з 20 двароў{{Заўвага|У наяўнасьці — «szesnastka» дыму, а 1 дым тады складалі 320 двароў. У тарыфе маглі ня ўлічвацца ўбогія халупы, таму паказана ў два с паловай разы менш двароў, чым у візыце 1752 г.}} мястэчка Hostoml жытомірскага харунжага пана Яна Якубоўскага «do grodu»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} выбіраліся 3 злотых і 4 грошы, «do skarbu» — 12 злотых, 16 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 53</ref>. М. Баліньскі і Т. Ліпіньскі сьведчылі, што ў тарыфе 1771 году Гастомель не згаданы ў ліку мястэчкаў, а ў тарыфе 1775 году названы вёскай з 50 дымамі<ref>Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana przez Michała Balińskiego i Tymoteusza Lipińskiego. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione przez F. K. Martynowskiego. — Warszawa, 1885. T. 2. S. 978</ref>. Габрэйскія перапісы 1773, 1778 гадоў паказалі пражываньне ў мястэчку{{заўвага|На 1778 г. нібыта ў вёсцы і ў складзе Дымерскага кагалу.}} Гастомель адпаведна 7 і 9 плацельшчыкаў пагалоўшчыны (głow), што належалі да Барадзянскага кагалу ў Жытомірскім павеце. На 1784 год паведамляецца пра наяўнасьць 11 габрэйскіх дамоў з 40 жыхарамі<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 204, 305, 393</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гастомель апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні. У парэформавы пэрыяд Гастомель стаў цэнтрам аднайменнай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 92 двары з 590 жыхарамі, дзейнічалі царква, сінагога, валасная управа, 2 пастаялыя двары, 2 піўныя, 5 лавак, вадзяны млын. За 3 вярсты – казённыя вінакурня і піваварня, 3 вадзяныя млыны і 1 вятрак. За 2 вярсты – паромная пераправа праз раку Ірпень. За 2 вярсты – лесапільня і смалярня. За 4 вярсты – цагельня з 2 вадзянымі коламі. за 4 вярсты – смалярня з піўной<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 151</ref>. На 1900 год у 303 дварах мястэчка Гастомель налічвалася 996 мужчынскага і 1051 жаночага полу жыхароў, усяго — 2047 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 3478 дзесяцін, 2191 сажань, зь якіх 2252 дз. належалі абшарнікам братам Васілю і Ўладзімеру Красоўскім, 87 дз. 293 саж. — царкве, 1139 дз. 1898 саж. — сялянам. Гаспадарка Красоўскіх, якой кіраваў Марцыян Лановенка, вялася паводле чатырохпольнай сістэмы, а сялянская — паводле трохпольнай. У мястэчку дзейнічалі праваслаўная царква і школа пры ёй; дзьве сінагогі, фіялачны завод Андрэя Купэрштэйна, загадчыкам якога Арон Гутнак; аптэка, 1 валасная аптэка і склад пры ёй, 2 фельчары, 5 павівальных бабак, 5 пастаялых двароў, хлебазапасны магазын, 1 гандлёвая лазьня, 2 пякарні, 1 вінная лаўка, 2 піўныя, 20 гандлёвых лавак, 2 вадзяныя млыны, 3 кузьні. Пажарны абоз складалі 6 бочак і 6 багроў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 130 — 131</ref>. [[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|130px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]][[Файл:Гостомель 1925.jpg|значак|130px|Гастомельскі раён на мапе Кіеўскай акругі. 1925 г.]] === Найноўшы час === У 1923 – 1930 гадох Гастомель быў цэнтрам аднайменнага раёну Киеўскай акругі [[УССР]]. У 1972 годзе вёска Мастышча была ўключана ў склад Гастомелю. Сапраўдным упрыгожваньнем паселішча зьяўляецца Пакроўская царква. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Edward Rulikowski. Hostoml // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1882. T. III. S. 161—165 * Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.) {{Кіеўская вобласьць}} {{Гарады-героі Ўкраіны}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Гарады-героі Ўкраіны]] s73t32elxpd5ckr119jgnnm3mpr6r88 0 248504 2687075 2508235 2026-08-27T20:42:00Z ~2026-46796-17 99753 /* Назва */ 2687075 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Явідаўшчына |Лацінка = Javidaŭščyna |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Явідаўшчыны |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Валожынскі раён|Валожынскі]] |Сельсавет = [[Пяршайскі сельсавет|Пяршайскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 59 |Шырата сэкундаў = 35 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 44 |Даўгата сэкундаў = 12 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Я́відаўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Люцінка|Люцінцы]]. Уваходзіць у склад [[Пяршайскі сельсавет|Пяршайскага сельсавету]] [[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Явід}} Авід, Авіда, Эвіда або Гавід (Áviðr, Auidus<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 204.</ref>, Ävidus<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Avid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>, Avidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 20.</ref>, Ovid<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 539.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 363.</ref>, Ovida<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ovida#v=snippet&q=Ovida&f=false S. 217].</ref><ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Evida<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-e Navn anno 1900 på bokstaven E], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Havidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 12. — Uppsala, 1997. S. 176.</ref>, Hævidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 14. — Stockholm, 2004. S. 548.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Pesch D. Nordische Vornamen: Vornamen aus dem Norden dieser Welt. — Norderstedt, 2009. [https://books.google.by/books?id=zfvFjJVDbzQC&pg=PA9&dq=%C3%81vi%C3%B0r&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-9uXCkuyFAxXT-QIHHUOYARgQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=%C3%81vi%C3%B0r&f=false S. 9].</ref><ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 38.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явіл]], [[Явільт]]; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Явід германскаму імю Ovida прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 77.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jawita<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 9, 38.</ref>. == Насельніцтва == * 1909 год — 92 чалавекі<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 221.</ref> * 1999 — 24 чалавекі * 2009 — 9 чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20150629200220/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census/minskaja.htm Статыстыка перапісу 2009 году]</ref> * 2019 — 5 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Пяршайскі сельсавет}} {{Валожынскі раён}} [[Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну]] jus0kjnow3k7xwl0xeshnkron19jbef 0 258084 2687191 2330853 2026-08-28T10:45:02Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687191 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Наркевіч}} {{Навуковец |Лацінка = Arkadź Narkievič }} '''Аркадзь Наркевіч''' ({{ДН|10|3|1929}}, в. [[Варонаўшчына]], [[Капыльскі раён]], [[Менская вобласьць]] — {{ДС|13|10|2002}}) — беларускі [[мовазнавец]], адмысловец у галіне беларускага мовазнаўства. [[Доктар філялягічных навук]] (1974), [[прафэсар]] (1976). == Жыцьцяпіс == Скончыў [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут імя А. М. Горкага]] (1951). Працаваў у [[Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР|Інстытуце мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР]] (1955—1965, старшы навуковы супрацоўнік), [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускім дзяржаўным ўнівэрсытэце]] (1965—2002, дацэнт катэдры беларускай мовы філялягічнага факультэту, прафэсар катэдры стылістыкі і літаратурнага рэдагаваньня [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэта журналістыкі]], у 1989—1996 — загадчык катэдры). Навуковыя інтарэсы: марфалёгія і сынтаксіс сучаснай беларускай літаратурнай мовы; культура мовы. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Наркевіч Аркадзь Іосіфавіч / Я. Г. Міляшкевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2000. — Т. 11. — С. 161. * Наркевіч Аркадзь Іосіфавіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1987. — Т. 4. — С. 10—11. * Наркевіч Аркадзь Іосіфавіч / І. К. Германовіч // Беларуская мова : энцыклапедыя. — Мінск, 1994. — С. 374—375. * Наркевич Аркадий Иосифович / В. И. Ивченков // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 305. * Аркадзь Іосіфавіч Наркевіч / М. Я. Цікоцкі // Веснік БДУ. Серыя 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — Мінск, 1999. — № 1. — С. 77. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Наркевіч, Аркадзь}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Капыльскім раёне]] 01zofma236vyo51u5jins37qza0kbq4 0 263348 2687080 2683853 2026-08-27T20:55:46Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687080 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бутрым |лацінка = Butrym |арыгінал = Bauderrim |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[Рым (імя)|Rim]] <br> [[Бота|Buto]] + Rim |варыянт = Будрым, Ботрым, Батрым, Путрым |вытворныя = [[Ботрам]] |зьвязаныя = [[Рымбут]] }} '''Бутрым''' (''Ботрым'', ''Бутрымка'', ''Путрым''), '''Будрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Бутрым (прозьвішча)|прозьвішча]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbodes<ref>Lagom: Festschrift für Peter Berghaus zum 60. Geburtstag am 20. November 1979. — Münster, 1981. [https://books.google.by/books?id=gCYfAAAAMAAJ&q=RIMBODES&dq=RIMBODES&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwirjon59tmJAxVd9AIHHa5JOKUQ6AF6BAgIEAI S. 69].</ref>, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя [[Ботрам|Bothram]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 267.</ref>. Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Бытаваньне імя Бутрым (''Бутримъ'') адзначалася яшчэ за часамі [[Кіеўская Русь|Русі]], прытым у мазавецкіх і падляскіх дыялектах [[Польская мова|польскай мовы]] «butrym, butryn» — гэта каржакаватае, плотнае дзіця; нязграбны, тоўсты чалавек, а паводле слоўніка [[Уладзімер Даль|Ўладзімера Даля]] «бутрим» — упарты, непаслухмяны, пахмурны чалавек. Летувіскія аўтары называюць усе пералічанымі славянскія словы і старажытнае рускае імя «[[Балтыйскія мовы|балтызмамі]]»<ref>[[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Вып. 6, 2013. C. 154—155.</ref>. Адзначалася шырокае бытаваньне прозьвішча Бутрын (Butryn) у ваколіцах [[Мазовія|мазавецкага]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вісьнеў (Мінскі павет)|Вісьнева|pl|Wiśniew (powiat miński)}}<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Butryn&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Butryn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Butrymme''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Butrymme#v=snippet&q=%40Butrymme&f=false S. 22].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Путрым (Putrym)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 265.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Buttrim'' ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Butrim Souiczouicz'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''па(н) Бутри(м)'' (20 траўня 1407 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>; ''Butrim de [[Жырмуны|Zirmuny]]''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Butrymo''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Butrim''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 69.</ref> (''Butrym''<ref name="Piatrauskas-2014-219">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 219.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 год]]); ''Butrim''<ref name="Piatrauskas-2014-253">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 253.</ref> (22 верасьня, 24 кастрычніка і 27 лістапада 1414 году, 12 і 26 траўня 1415 году, 26 кастрычніка 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Butrim#v=snippet&q=Butrim&f=false S. 298, 301, 317, 318, 329, 371].</ref>, 19 красавіка 1437 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.</ref>); ''Johanne Buttrim de [[Жырмуны|Szzyrmuni]]'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''Johannes Butrim Smolnensis'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>; ''Buttrym'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-219"/>; ''Jorge Butrym'' (1432 год)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA371&dq=Jorge+Butrym&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKnOPLiaX9AhXKtKQKHehVATkQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Jorge%20Butrym&f=false P. 371].</ref>; ''Georgij fratris Butrim [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius Butrym'' (22 сакавіка 1433 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514163950/http://starbel.by/dok/d057.htm Послание князей и бояр Руси Базельскому собору в поддержку князя Свидригайла (1433)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]'' (17 кастрычніка 1435 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Putriimme#v=snippet&q=Putriimme&f=false S. 611].</ref>; ''Wladislaus alias Butrin'' (1445 год)<ref>Album studiosorum Universitatis Cracoviensis. T. 1. — Cracoviae, 1887. [https://books.google.by/books?id=cFkWAQAAIAAJ&pg=PA2&dq=Wladislaus+alias+Butrin&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiulda1m4j9AhXPgf0HHZVYCtAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Wladislaus%20alias%20Butrin&f=false P. 2].</ref>; ''her Butrinco''<ref name="Piatrauskas-2014-253"/>; ''ego Anna filia generosa domini Butrimi legitima'' (1476—1477 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 258.</ref>; ''Martino Butrimo'' (12 ліпеня 1478 год)<ref>Rowell S. Nuo Vilniaus katedros iki Lietuvos Didžiosios. Kunigaikštystės pakraščių: šv. 10 000 riterių kankinių kultas // Amžininko ir istoriko pasakojimai apie krikščionybę, Žemaitiją ir Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę. — Klaipėda, 2024. P. 53.</ref>; ''Бутримко Якубовичъ'' (9 верасьня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 68.</ref>; ''Бутримъ Олехновичъ'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 74.</ref>; ''Бутрим Довкгин(т)ович'' (31 сакавіка 1495 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>, 31 жніўня 1496 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>); ''Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 148.</ref>; ''дворанина нашого Бутрима Якубовича'' (24 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 271.</ref>; ''Мартинъ Якубовичъ Бутримъ'' (16 красавіка 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 183.</ref>; ''купил в Ывашка а въ Бутрима Яновичовъ'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 315.</ref>; ''famuli domini Martini Butrim'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 699.</ref>; ''Бутрим(ъ) Немирович(ъ)'' (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 208, 388, 395, 412, 414.</ref>, 19 верасьня 1561 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 488.</ref>); ''Ego Nicolaus Butrym heres in [[Граўжышкі|Grawszyszki]]'' (1507 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 227.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Coreiwa Butrimowicza… Stanka Butrymowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''unum hominem, dictum Butrim'' (9 сьнежня 1519 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 98.</ref>; ''люди… а Бутрыма [[Агіла|Екгиловича]]'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 239.</ref>; ''Янко Бутримович'' (12 і 24 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 3, 7.</ref>; ''Бутримъ Микулич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Станислав Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Петръ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Амъброс Бутримович… Григор Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Адамъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Пашко Бутримовичъ… Богушъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Амъброжеи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Станиславъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Мартинъ Бутримъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Мартинъ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Матеи Бутримовичъ… Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Янко Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Бутримъ Навдовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Богданъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref>, ''Бутрым Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Янъ Бутрымовичъ… Бутрымъ Монковичъ… Юри Бутърымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Бутрымъ'' (11 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 50.</ref>; ''Стецко Бутримович'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''[[Мінейка (імя)|Минеико]] Будримович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 109, 290.</ref>; ''Бутрим Петрович'' (29 сакавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 164.</ref>; ''люди добрые и тому моему листу добре сведоми… Бутрымъ Петрашевич… а Бутрыма Петровича'' (20 кастрычніка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 57.</ref>; ''мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Ходоръ Бутримовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 627.</ref>; ''у Бутрыма Белевича'' (27 красавіка 1558 году)<ref>Брэгер Г. Невядомы інвентар маёнткаў Лебедзева і Хажовая 1558 г. // Гістарычна-археалагічны зборнік. Вып. 32, 2017. С. 203.</ref>; ''Butrym Piotrasskowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 389].</ref>; ''Миколаи Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 199.</ref>, ''Якубъ Бүтрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 289.</ref>, ''Марътынъ Бутрымович''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''з Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 665].</ref>, ''Якубъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83+%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%20%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 690].</ref>, ''Мартинъ з Микуличъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 825].</ref>, ''Андрей Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 832.</ref>, ''Матей Бутрымъ Якубовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 1018].</ref>, ''Мартинъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1286.</ref> (1567 год); ''Ивашъка Бутримовича'' (14—16 студзеня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 166.</ref>; ''домомъ Ивана Бутримовича'' (27 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 229.</ref>; ''Aleksiey Butrymowicz'' (21 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Butrymowicz#v=snippet&q=Butrymowicz&f=false С. 630].</ref>; ''Петро Бутрименко… Максим Бутрименко… Лукян Бутрименко… Бутрим Попович'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 291—292, 301, 306.</ref>; ''Nicolaus Butrymowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 646.</ref>; ''Zachar Butrym… Chalim Butrym… Łukian Butrym… Kuźma Butrym'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 259].</ref>; ''Iwan Butrymowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Butrymowicze… Butrymowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Leon Butrymowski'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Butrymowski&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krynki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Butrimowicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=100&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Неманойці|niemonoyska]]… Butrymowicze folwarczek'' (1784 год)<ref>Krahel A. Opisy parafii dekanatu trockiego w diecezji wileńskiej 1784 roku — edycja źródł historycznych. — Białystok, 2015. S. 55.</ref>; ''Ewa Batrym'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Batrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Botrymowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Botrymowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Róży z Statkowskich Botrymowiczowej'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 379.</ref>; ''Maria Butrymienok'' (1888 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butrymienok&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бутрым ({{†}} 1382) — пляменьнік маці [[Вітаўт]]а, пакараны сьмерцю на загад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Ягайла|Ягайлы]] ў якасьці помсты за забойства старосты лідзкага [[Вайдыла|Вайдылы]] * [[Ян Бутрым]] ({{†}} да 1428) — [[маршалак гаспадарскі]] і [[намесьнік смаленскі]], меў сына [[Юры Бутрым|Юрыя]]; пачынальнік роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]] * [[Бутрым Кезгайла]] (у каталіцтве Ўладзіслаў; {{†}} да 1445) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] * Васіль Бутрымаў — жыхар [[Кастрама|Кастрамы]], які ўпамінаецца ў другой чвэрці XV стагодзьдзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 57.</ref> * Бутрым Алехнавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе * Бутрым Даўгінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1496 гадох * [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]] (да 1488 — па 1523) — [[цівун]] [[Вільня|віленскі]] * Марцін Якубавіч Бутрым — намесьнік [[Вялёна|вялёнскі]], які ўпамінаецца ў 1502 годзе * Бутрым Янавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1504 годзе * Станчык Бутрымавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref> * Бутрым Мікуліч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Станіслаў Бутрымавіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар Бутрымавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Амброс і Грыгор Бутрымавічы — [[вількамір]]скія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам Бутрымавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пашка і Богуш Бутрымавічы — [[Пяняны|пянянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Амбражэй Бутрымавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Станіслаў Бутрымавіч і Марцін Бутрым — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Марцін Бутрымавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мацей і Мікалай Бутрымавічы — [[Высокі Двор|высакадворскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Бутрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Янка Бутрымавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Бутрым [[Доўнар (імя)|Доўнаравіч]] — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Бутрымавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Бутрым Наўдавіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Багдан Бутрымавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Бутрым Алехнавіч, Ян Бутрымавіч, Бутрым Монкавіч і Юры Бутрымавіч — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Сьцецька Бутрымавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе * Бутрым Пятровіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1542 годзе * Мікалай Рыгоравіч Бутрымовіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 179.</ref> * Захар, Халімон, Лук’ян і Кузьма Бутрымы — жыхары мястэчка [[Астроўна|Астроўны]] ([[Віцебскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1714 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804113407/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1835-ostrovno-inventar-1714-g-v-vitebskom-voevodstve Островно инвентарь 1714 г. в Витебском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 сакавіка 2021 г.</ref> * Мікалай Батрымовіч — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]], які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Падымны рэестр шляхты Лідскага павета, 1728 г. // Лідскі летапісец. № 3―4 (99―100), 2022. С. 43―60.</ref> * [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік, падстароста і лоўчы [[пінск]]і * Андрыян Бутрымовіч — [[прэор]] [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Баруны)|Барунскага базылянскага манастыра]] ў 1794 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230547/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/713-dukhovenstvo-grodnenskogo-poveta-v-vosstanii-1794-g Духовенство Гродненского повета в восстании 1794 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref> * Ёсіф, Іван, Казімер і Фадзей Бутрымавы — жыхары [[Рэжыцкі павет|Рэжыцкага павету]] на 1905 год<ref>Приложение к № 233 Витебских Губернских Ведомостей, 16 октября 1905 года. С. 1.</ref> * «[[Бутрым Няміра]]» — п’еса [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]], напісаная ў 1906 годзе паводле легенды [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]] «Каменная труна» * Васіль Батрымовіч (Бутрымовіч) — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref> * Іван Бутрымовіч — праваслаўны зь [[Віцебск]]у на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%204/page/n3/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 4.</ref> * Антон і Ёсіф Бутрымы — праваслаўныя з [[Наваградзкі павет (Менская губэрня)|Наваградзкага павету]], параненыя ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №776 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358826#?page=254 С. 12414].</ref> * Уладзімер Бутрымовіч — праваслаўны з [[Гарадзенскі павет (Гарадзенская губэрня)|Гарадзенскага павету]], памерлы ад ранаў у Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №176 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://www.svrt.ru/1914/0-books/0121-0140.pdf#page=104&view=FitBV С. 2024].</ref> * Мікалай Бутрымовіч — праваслаўны з [[Духаўшчынскі павет|Духаўшчынскага павету]], паранены ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №59 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923154?page=288 С. 930].</ref> * Раман Будрымовіч — каталік зь [[Віленскі павет (Віленская губэрня)|Віленскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №918 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=275 С. 14675].</ref> * Іван Бутрымаў (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref> * Іван Бутрымовіч (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бутрымовіч Іван Антонавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Канстантын Бутрымовіч — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/73997/ Бутримович Константин Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Ульлян Бутрым (1916—?) — беларус з ваколіцаў [[Янаў|Янава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/249089/ Бутрим Ульян Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Бутрым (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Юрацішкі|Юрацішкаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/167809/ Бутрим Иван Фомич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Уладзімер Бутрымовіч]] (1922—1987) — беларускі грамадзкі дзяяч у Вялікай Брытаніі * [[Венанцы Бутрым]] (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак Бутрымовічы (Butrymowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Буракі|Буракоў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>. Бутрымы гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. Бутрымы-Пакрамовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Бутрымы-Строўпі<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Будрымы (Budrym) гербу [[Тапор]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 57.</ref>. [[Бутрымавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]]. Бутрым (Butrym) і Бутрымовіч (Butrymowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Бартламееўка або Бутрымаўка-Волчкавічы і Бутрымаўка або Балтрамееўка ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 13, 53.</ref>. У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Бабяны Бутрымавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 50, 292.</ref>. На 1900—1905 гады існавала вёска Бутрымы ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 161.</ref>, на 1900 год — вёска і маёнтак Бутрымавічы ў Троцкім павеце Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/282 S. 282].</ref>. На 1904 год існавалі вёскі з назвай Бутрымава ў Бельскім і Духаўшчынскім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 81, 215.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бутрымаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>. На 1910 год існавалі вёска і [[фальварак]] Бутрымава (Бутрымова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 181—182.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Бутрымава]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Бутрымаўцы]]. Назву [[Бутрыманцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] і [[Троцкі павет|Троччыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Бода]] * [[Бота]] * [[Рым (імя)|Рым]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай буд}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай рым}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fp83heny3ort6ph09xkr9pykfz0hsa2 0 263559 2687192 2686154 2026-08-28T10:49:47Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687192 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўґайла |лацінка = Daŭgajła / Daŭhajła |арыгінал = Dagalo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Galo |варыянт = Даўгала, Дагала, Даўгела, Далгала, Далгела |вытворныя = [[Дагела]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Даўгайла''' (''Даўгала'', ''Дагала'', ''Даўгела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагала або Дэгел (Dagalo, Dæggel<ref name="Meineke-2019-113">Meineke B. Die Ortsnamen des Кreises Lippe. — Bielefeld, 2010. S. 113.</ref>, Dægel<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 98.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] адзначалася назва мясцовасьці Dowgalhead<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 104.</ref>}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagalo#v=snippet&q=Dagalo&f=false S. 391].</ref><ref name="Meineke-2019-113"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгайла азначае «здольны да жвавасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адпаведнасьць імя Даўгайла ([[Даўгіла]]) германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Daugel (Daugehl, Daugill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAUGEL&ofb=russ&modus=&lang=de DAUGEL (DAUGEHL, DAUGILL)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгайла (Dowgajło), Даўгала (Dowgało, Dowgała, Dowgałło), Даўгаль (Dowgal), Даўгела (Dawgieło, Dawgiełło), Даўгяловіч (Dawgiełowicz, Dowgiełowicz), Даўгялевіч (Dawgielewicz, Dowgielewicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawgen''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> (''Daugel''<ref name="Urban-2001-153">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 153.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Dawgali vexilliferi Wyłnensis'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Dawgali#v=snippet&q=Dawgali&f=false С. 135—136].</ref>; ''Dewgel'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Dewgel#v=snippet&q=Dewgel&f=false С. 191].</ref>; ''Dovgal'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Dawgal vexilliseri Wylnensis [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Stanislaus alias Dowgalo'' (9 красавіка 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 167.</ref>; ''Dowgal Gyrdowicz'' (24 чэрвеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 168.</ref>; ''Довкгаило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 19.</ref>; ''Dowgone'' (''Dowgon''<ref name="Urban-2001-153"/>; 16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''Andrus Nacz Dowgyalowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 222.</ref>; ''дворец Довкгаилов Воишвиловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>, ''Довкгаило Воишвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Докаилу Воишвиловичу Никелева земля пуста''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''пан Юшко Довгайлович'' (9 ліпеня 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 55.</ref>; ''Dawgenis'' (6 лютага 1481 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 373.</ref>; ''Довъкгайло'' (9 чэрвеня 1508 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8, т. 4. — Киев, 1907. [https://books.google.by/books?id=w3bUAAAAMAAJ&pg=RA1-PA281&dq=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjavqS1nY79AhULRvEDHc7uBvgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 281—281].</ref>; ''у бояр Ковенского повета… в Римка Ловриновича Довкгоиловича'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 251.</ref>; ''продалъ былъ Дакгалу Лавеиновичу… Довъкгаилу… Довъкгала… Довъкгале… Довъкгола… Давкгала'' (28 лютага 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 228.</ref>; ''Лютко Довкгаиловичъ'', ''Мицъ Довкгаиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>; ''земль пустовъских у повете Ковеньскомъ [[Румшышкі|Румъшыское]] волости… Довъкгаловъщину'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365—366.</ref>; ''люди его милости волости [[Мерач|Мерецъкое]]… Богдана Довъкгаловича'' (3 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 193.</ref>; ''люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довкгяловича'' (5 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 194.</ref>; ''Судко Довкгалович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; ''а Грыгор Давъкголовичъ'' (8 верасьня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 282.</ref>; ''Dougieło'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 233.</ref>; ''Родъ Довкгойловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 721].</ref>, ''Станиславъ Довкголевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1313.</ref> (1567 год); ''Jędrzey Dougielewicz'' (23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 337.</ref>; ''Paulus Daugiella'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 177.</ref>; ''Dawgielowicz'' (1666 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Dawgielewicz'' (1726 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Aleksander Dowgiel'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daugiełło'' (1754 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Dowgołowicz'' (1755 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Dowgieliewicz'' (1758 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Marianna Daugiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Daugiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Dowgiełowicz'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Dowgiał'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgia%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rudzica (gr-kat)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Dowgieło'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kajetan Dowgiałowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dowgia%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daugiełowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daugielowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Daugałło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dauga%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Jerzy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Dałgiełło'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Da%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Andrzej Daugiałłowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daugia%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Dołgiełło'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Do%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Dougiełowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dougie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nastazja Dawgało'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dawga%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kojdanów (gr.-kat.,prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Dowgiełłowicz'' (1834 год)<ref>Gucki L. Akt z roku 1834 przeciw Adamowi Czartoryskiemu wyobrazicielowi systemu polskiéj arystokracyi. — Poitiers, 1839. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w4VKAAAAcAAJ&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz&f=false S. 16].</ref>. == Носьбіты == * [[Станіслаў Даўгайла]] ({{†}} па 1437) — [[Харунжы вялікі літоўскі|харужы земскі літоўскі]] і віленскі, меў сына Юрыя (Юшку) * Даўгайла [[Войшвіл (імя)|Войшвілавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Даўгайла — [[Зямяне|зямянін]] [[Валынь|валынскі]], які ўпамінаецца ў 1508 годзе * Лютка Даўгайлавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Міц Даўгайлавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Іван Даўгайла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 28.</ref> * Вітальд Даўгяла-Хмаровіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref> * Міхал Даўгайлаў — праваслаўны мешчанін з ваколіцаў Гомля на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Васіль, Карней і Сьцяпан Далгалы — правалаўныя зь [[Вяліскі павет|Вяліскага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Velizh%20uyezd/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 2.</ref> * Яфімі Даўгяла — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 8.</ref> * Уладзіслаў, Марыя, Ян, Ганна і Валеры Даўгелі (''Dawgiel'') — уладальнікі гаспадарак у Васевічах каля [[Лучай|Лучаю]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Міхал, Юзэф, Аляксандар, Юзэфа, Паўліна і Тэрэза Даўгелевічы (''Daugielewicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Жыдзішках каля [[Трокі|Трокаў]] на 1935 год<ref name="Sys">Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Васіль Даўгяла (1860—?) — беларус зь [[Лёзна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Міхал Даўгяла — беларус, выхадзец з шляхецкага роду Даўгялаў, які на 1917 год жыў у ваколіцах [[Койданаў|Койданава]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref> * [[Дзьмітры Даўгяла]] (1868—1942) — беларускі археограф і гісторык * Ёсіф Даўгала (1874—1938) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1874) Даўгала Іосіф Раманавіч (1874)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Павал Даўгалевіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Самарской обл.</ref> * Фёдар Даўгяла-Завіша (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Зінаіда Даўгалевіч (1887—?) — беларуска з ваколіцаў [[Старобін]]а, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%97%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%96%D0%B4%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1887) Даўгалевіч Зінаіда Калінікаўна (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Васіль Доўгаль (1887—?) — беларус з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Стэфан Даўгяла (1888—1938) — беларус зь [[Віцебск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Сяргей Далгала (1893—?) — беларус зь [[Вяліж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Даўгала (1895—?) — беларус з [[Усьвяты|Усьвятаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Даўгала (1899—?) — беларус з ваколіцаў Койданава, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Мікалай Даўгала (1901—1937) — беларус з ваколіцаў [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Доўгель (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Масты|Мастоў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Іван Даўгайлаў (1921—?) — беларус, які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Зоя Даўгяла]] (1938—2022) — беларускі бібліятэкар-бібліёграф * [[Валеры Даўгала]] ({{нар.}} 1947) — беларускі мастак-манумэнталіст * [[Уладзімер Даўгяла]] ({{нар.}} 1970) — беларускі кніжны графік * [[Натальля Даўгяла]] ({{нар.}} 1978) — беларускі гісторык Даўгелевіч (''Daugielewicz'', ''Dowgielewicz'') і Даўгела (''Dovgelo'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 468, 516.</ref>. Даўгяля (Dowgiallo) і Даўгялёвіч (Dowgialowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1906 год існавала вёска Даўгалы (Доўгалы) у Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 88.</ref>. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Даўгялавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Даўгялаўшчына]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Даўгялішкі]]. Назву [[Даўгялы]] маюць вёскі на гістарычнай Лідчыне. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] j43zwvjvgvi6i0uqxufsgru7sk08pcp 0 264061 2687137 2677480 2026-08-28T08:17:42Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687137 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кімант |лацінка = Kimant |арыгінал = Kymund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Ginn]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Кімунт, Кімунд, Гімант |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кімант''' (''Кімунд'', ''Кімунт''), '''Гімант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гінмунд, Генемунд, Гімунд, Кемунт або Кімунд, пазьней Гемонд, Гімонд або Кінмант (Ginmund<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 553.</ref>, *Genemundus<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Gene+-+mundus%22&dq=%22Gene+-+mundus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJ7pHy4dqCAxWEPOwKHQzhAQQQ6AF6BAgHEAI S. 149].</ref>, Genomundus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>, Gimmund, Kemmunt, Kymund{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Kymundesale}}<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 96.</ref>, Gemondus<ref>Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=mF5pAAAAMAAJ&q=%22Gemondus%22&dq=%22Gemondus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjMqtqG36SKAxVZo_0HHe-NATAQ6AF6BAgJEAI P. 37, 402, 430].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Gimond<ref>[https://amis-histoire-vallon.org/wp-content/uploads/Patronymes-et-prenoms1.pdf Patronymes et prénoms], Les Amis de l’Histoire de la Région de Vallon</ref><ref>Jean Tosti, [https://www.geneanet.org/nom-de-famille/GIMOND Origine et popularité du nom GIMOND], Geneanet</ref>, Kinmonth<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Kinmonth#v=snippet&q=Kinmonth&f=false P. 56].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gimmund+Kemmunt#v=snippet&q=Gimmund%20Kemmunt&f=false S. 642].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Гінет]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Genet, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Кімонт азначае «пачатак гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Адпаведнасьць імя Кімонт германскаму імю Kemmunt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Кімунд (Кімунт): ''Kymund''<ref name="Trautmann-1925-45">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Kymund#v=snippet&q=Kymund&f=false S. 45].</ref> (1396 год)<ref>Codex Diplomaticus Prussicus. Bd. 3. — Königsberg, 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FldHAAAAYAAJ&q=Kynmud#v=snippet&q=Kynmud&f=false S. 107].</ref>, ''Kymunt'' (1407 год)<ref name="Trautmann-1925-45"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Kymont Rasanenhoff''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Kymont#v=snippet&q=Kymont&f=false S. 705].</ref>, ''Stationen auf dem Wege nach Nowogrodek… Kymundsdorf''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Kymundsdorf#v=snippet&q=Kymundsdorf&f=false S. 706].</ref>, ''Weg von Grodno nach Nowogrodek… Kymontendorf… Kymontendorff''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Kymontendorf#v=snippet&q=Kymontendorf&f=false S. 707—708].</ref> ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]]); ''Kymundt''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Kymundt&dq=Kymundt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj7jJ2ezrb9AhVSPuwKHYAxBic4ChDoAXoECAgQAg S. 12].</ref>, ''Kymunt''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=5D0PAAAAYAAJ&q=Kymunt#v=snippet&q=Kymunt&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Kymunt cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Dewclis Kymontowicz'' (''Dewclxis Kimontowicz''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 248.</ref>; [[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&pg=PA191&dq=Kymontowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj337PRqv_9AhUP66QKHcTuCSAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Kymontowicz&f=false С. 191].</ref>; ''печать Пачь Кимонтевич'' (27 лютага 1434 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>; ''земли пустыхъ у [[Майшагола|Моишакгольскомъ]] повете на имя Кимонътишъку'' (22 чэрвеня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 171.</ref>; ''земенинъ господарский земли жомоитской панъ Лавринъ Петрашъкевича Кимонтъ'' (7 верасьня 1552 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?id=--UDAAAAYAAJ&pg=PA131&dq=%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi-z42rzLb9AhXFGewKHY2_CyI4ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 131].</ref>; ''Bartosz Kimont'' (1565 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 153.</ref>; ''ur. Daniel, Matiasz, Sebestian [s] i Piotr Zbutkiewiczowie Kimontowie… ur. Kimontów… ur. Zbutkiewiczów Kimontów'' (люты 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 179.</ref>; ''Gimont'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>; ''Barbara Ewa Kimontt'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=400&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonius Kimont'' (1759—1760 гады)<ref>Ališauskas V. Baltų religijos ir mitologijos reliktai Lietuvos Didžiojoje Kunigaikštystėje (XIV—XVIII a.). — Vilnius: Lietuvių katalikų mokslo akademija, 2016. P. 388.</ref>. == Носьбіты == * [[Кімунт]] ({{†}} па 1401) — [[ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сына [[Даўкша Кімантавіч|Даўкшу]] * [[Пац|Пач]] Кімантавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская унія|Гарадзенскай уніі]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ПАЧЬ КИМОНШЕВИЧ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Януш і Юры Кімантавічы — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AF%D0%BD%D1%83%D1%88%22&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AF%D0%BD%D1%83%D1%88%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjC3bTEqdWCAxW81wIHHQkkB2UQ6AF6BAgHEAI P. 25, 30, 32, 193, 199, 202].</ref> * Лаўрыш Пятрашкавіч Кімант — зямянін гаспадарскі [[Жамойцкае староства|Жамойцкай зямлі]], які ўпамінаецца ў 1552 годзе * [[Марыя Ячыноўская|Марыя зь Ячыноўскіх Кімонтава]] (каля 1858 — 1922) — беларуская кампазытарка і грамадзкая дзяячка, пэдагог<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Школьная адукацыя ў Беларусі падчас нямецкай акупацыі 1915—1918 гг. Навуковае выданне. — Беласток, 2010. — С. 121, 123.</ref> Гіманты (Gimont) і Кіманты (Kimant) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 498, 569.</ref>. Кіманты (Kimont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>. Кіманты (Kimont) гербаў [[Бавал]], [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]], [[Шаліга]] і ўласнага — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 315.</ref>. Кімунты (Kimunt) гербу [[Рох]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 281.</ref>. Кімант (Kimont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Кіманты]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Мунда|Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] eigsw22hj2hdo5djjxttq0a7ujpid80 0 264765 2687093 2685858 2026-08-27T21:42:17Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687093 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґайла |лацінка = Gajła / Hajła |арыгінал = Gailo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гайл, Гойла, Гайль, Гейль, Гель |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гелейка]], [[Гейлін]] / [[Гайлун]], [[Галбута]], [[Гелёлд]], [[Гальвід]], [[Гальвін]], [[Гальвірд]], [[Гельвіх]], [[Гайлігін]], [[Гелігуд]], [[Галінт]], [[Гайліман]], [[Гайлімін]], [[Галімонт]] <br> [[Азгайла]], [[Баргайла]], [[Бергела]], [[Бінгель]], [[Бугайла]], [[Бургела]], [[Бутгель]], [[Вазгайла]], [[Вергель]], [[Відзігайла]], [[Вігайла (імя)|Вігайла]], [[Вілгайла (імя)|Вілгайла]], [[Вісгайла]], [[Гудзігал]], [[Дагела]], [[Дзенгель]], [[Даўгайла]], [[Жагель]], [[Зыгел]], [[Зынгель]], [[Інгела]], [[Канігайла]], [[Карыгайла (імя)|Карыгайла]], [[Кезгайла]], [[Кляўзгайла]], [[Мангайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]], [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]], [[Маргела]], [[Нагела]], [[Наргайла]], [[Нігайла]], [[Рагайла]], [[Радыгайла]], [[Рымгайла]], [[Рыгала]], [[Савігайла]], [[Саргель]], [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]], [[Стангель]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сьвентагал]], [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла]], [[Энгель]], [[Югель]], [[Юнгайла]], [[Ягайла (імя)|Ягайла]] / [[Эйгела]] }} '''Гайла''', '''Гайл''' (''Гайль'', ''Гейль'', ''Гель''), '''Гойла''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гайла, Гейла, Гойла, Гала або Гела, пазьней Гайль або Кайль (Gailo, Geilo, Goyla, Galo, Gelo, Geil, Keil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gailo%2C+Geilo%2C+Goyla%2C+Gelo%2C+Geil%2C+Keil#v=snippet&q=Gailo%2C%20Geilo%2C%20Goyla%2C%20Gelo%2C%20Geil%2C%20Keil&f=false S. 567].</ref>. Іменная аснова -гайл- (-гал-, -гел-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гайл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gailė́ti'' 'шкадаваць, спачуваць', ''gáilė'' 'жаль, шкадаваньне, спачуваньне', ''gailius'' 'пакута, скруха', ''gailùs, gáilus'' 'востры, пякучы; церпкі, горкі; халодны; злосны, суровы, гнеўны; міласэрны; варты жалю, сумны, гаротны, жаласны, слёзны, балючы' або, увогуле, [[Латыская мова|латыскае]] ''gailis'' 'певень', для іменнай асновы -гал- — летувіскае ''galė́ti'' 'магутнасьць', а для іменнай асновы -гел- — ''gė́lė, šìrdgėla'' 'жаль, роспач', ''gėlà'' 'вялікі боль', ''gélti'' 'вельмі балець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе слова ''galė́ti''<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=gal%C4%97ti&id=11007200000 galė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гелейка]], [[Гейлін|Гейлін (Галін)]], [[Гайлун]], [[Галбута|Галбута (Гелбут)]], [[Гелёлд]], [[Гальвід]], [[Гальвін]], [[Гальвірд]], [[Гельвіх]], [[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]], [[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод)]], [[Галінт]], [[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман)]], [[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін)]], [[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]], [[Бінгель]], [[Бургела]], [[Вергель]], [[Відзігайла]], [[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігель, Вігал)]], [[Дагела]], [[Даўгайла|Даўгайла (Даўгала, Дагала)]], [[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгайла)]], [[Жагель|Жагайла (Жагель, Загель)]], [[Зыгел|Зыгел (Жыгель, Жыгала)]], [[Зынгель|Зынгель (Жынгал, Сынгайла)]], [[Інгела]], [[Канігайла|Канігайла (Кунігель)]], [[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]], [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]], [[Маргела]], [[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель)]], [[Нагела|Нагела (Найгайла)]], [[Нігайла|Нігайла (Нігал)]], [[Радыгайла]], [[Рыгала|Рыгала (Рыкайла)]], [[Савігайла]], [[Саргель]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сангел)]], [[Эйгела]], [[Энгель]], [[Югель]], [[Юнгайла]], [[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягела)]]. Адзначаліся германскія імёны Geleko, Gailin (Geilin, Galinno), Gelunus, Galbot, Geloldus (Geilolt), Gelvidis, Galvin, Geilwird, Geilwih, Gelikin, Gelgod, Galind (Geilindis), Gailamanns (Galiman, Gelman), Geleminus (Galmin, Gaillemin), Galmund (Geilmundus, Gelmund), Bengel, Burgel (Burgala), Wargel, Widigail, Wigelo (Wigal), Dagela, Dagalo, Dengel, Sagel, Sigelo (Sigala), Singel (Sinigala), Ingel (Ingeila), Kunigel, Manigel, Montigel, Mergell, Minigelus (Mengel), Nagal (Nagel), Negele (Niegel), Ratgeil, Ricgela (Rigail), Savigello, Sargeli, Sunigelle, Eigel, Engela, Hugel, Jüngel, Aggalo (Egelo). Адпаведнасьць імя Гайл германскаму імю Gailo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Giela, Gielin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 65.</ref>. У 1628 годзе ў [[Рускае ваяводзтва|Рускім ваяводзтве]] адзначаўся шляхецкі род Геляртаў (Gielarth)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 279.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gayle'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gayle#v=snippet&q=Gayle&f=false S. 28].</ref>, ''Gaylicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gelico<ref name="Förstemann-1900-568">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gelico#v=snippet&q=Gelico&f=false S. 568].</ref>}} (1436 год)<ref>[https://www.spaetmittelalter.uni-hamburg.de/Urkundenbuch/pub/orden1436.html Virtuelles Preußisches Urkundenbuch: Regesten 1436], Universität Hamburg</ref><ref name="Pierson-1873-502">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gaylicke#v=snippet&q=Gaylicke&f=false S. 502].</ref>, ''Gayline / Gaylenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gailin<ref name="Förstemann-1900-568"/>}} (1384 і 1387 гады)<ref name="Trautmann-1925-28">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gaylenne#v=snippet&q=Gaylenne&f=false S. 28].</ref>, ''Gelune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Geluni<ref name="Förstemann-1900-568"/>}} (1349 год)<ref name="Trautmann-1925-31">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gelune#v=snippet&q=Gelune&f=false S. 31].</ref>, ''Gelido''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gelithis<ref name="Morlet-1971-98">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>}} (1357 год)<ref name="Trautmann-1925-31"/>, ''Gaylemanne / Geileman''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gailamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 119.</ref>}} (1379 і 1540 гады)<ref name="Trautmann-1925-28"/>, ''Gaylemynne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Galmin<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4eA8AQAAIAAJ&q=Galmindrup#v=snippet&q=Galmindrup&f=false S. 28].</ref>}} (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502"/>, ''Eygayle / Eigel''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Eigel<ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Eigel Eigel], Nordic Names</ref>}} (1331, 1419 і 1425 гады)<ref name="Trautmann-1925-27">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Eykel#v=snippet&q=Eykel&f=false S. 27].</ref>, ''Mynnegayle / Minigal''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Mengel<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Mengel#v=snippet&q=Mengel&f=false S. 32].</ref>}} (1391 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=barute#v=snippet&q=minigal&f=false S. 60].</ref>, ''Nygayl''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Niegel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Niegel#v=snippet&q=Niegel&f=false S. 65].</ref>}} (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nygayl+1400#v=snippet&q=Nygayl%201400&f=false S. 71].</ref>, ''Wigel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wigelo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wigelo#v=snippet&q=Wigelo&f=false S. 1578].</ref>}} (1382 і 1394 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wigel#v=snippet&q=Wigel&f=false S. 117].</ref>. У 1617 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Casparus Gelsch, Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gelsch#v=snippet&q=Gelsch&f=false S. 231].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''кгедроитскыи паны у головах… [[Ганус (імя)|Ганцусъ]] Кгоилевич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Кгеилевщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''чоловеки конюховъ илкговъскихъ на имя… Кгоила а Татка Римъдутевичовъ… Кгоила Римъдутевича'' (29 красавіка 1516 году і 12 студзеня 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 208.</ref>; ''Петко Кгоилевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Кгоиль Ивашкович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Якубъ Кгаилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref>, ''Кгаиль Крутилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Кгаиль Бутвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Ян Кгаилевичъ… Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''земяне того ж повета [[Бельск Падляскі|Бельского]]… Мись Кголевичъ'' (25 лютага 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365.</ref>; ''на мещанку жъ [[Мерач|мерецкую]] Дороту Кгойлевую… тому Кгоилю'' (28 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 117—118.</ref>; ''село Кгойлевичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 89].</ref>; ''Bohdan Gieliewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 245.</ref>; ''Jan Gielewic'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 140.</ref>; ''Gayłowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 139.</ref>; ''Jan Gielewicz'' (1682 і 1684 гады)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 219.</ref>; ''Goylewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Gielewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Gaylewicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaylewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Giel'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rachela Giejlewicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14719&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Balingródek filia Korkożyszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronela Gajlewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=14720&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Balingródek filia Korkożyszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Згайла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''у бояр нашихъ [[Сумілішкі|сомилишских]], в Моклов Зъкгаиловичов'' (29 верасьня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 220.</ref>; * Галіль: Галілевічы (Gallilewicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 28.</ref>; * Геліта, Гайліт, Гайліта, Гелет (адзначалася старажытнае германскае імя Gelithis<ref name="Morlet-1971-98"/>, пазьнейшае Gallit<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Gallit#v=snippet&q=Gallit&f=false S. 43].</ref>): Іван Гайліт — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>, Ганна Гелеціч (1923—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Кобрынь|Кобрыню]]<ref>[https://partizany.by/partisans/38363/ Гилетич Анна Романовна], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуюць вёскі [[Галітэн]] і [[Гайліты]]; * Гелута: ''Кгялутю, Скучеву брату, чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>, ''Giełuty'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Гойлюш, Гейлаш, Гелаш (адзначалася германскае імя Gelsche<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=Gelsche#v=snippet&q=Gelsche&f=false S. 123].</ref>): ''Родъ Кгойлюшовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 733].</ref>, ''Петръ Шымоновичъ Кгоилюшевича возны рукою властъною подписалъ'' (16 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 474.</ref>, ''Bartosz Goylusz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 222.</ref>, ''Andrzey Giełasz'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_48.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, Іван Гейлаш — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Казлоўшчына|Казлоўшчыны]], вывезены ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-7-160], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Gelisch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GELISCH&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GELISCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; * Гельбэд: ''Gelbed-'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; * Гельбрант: Гельбрант (Gielbrant) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Гальвіл, Гальвіль: ''а Войтеха Гольвиловича, боярина господарского'' (15 лютага 1549 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 117].</ref>, Ґальвілевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Галвойна, Гейлівона, Гелвойнь, Келівойн (адзначаліся германскія імёны [[Гальвін|Galvin]]<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Galvin+vin+vinr&dq=Galvin+vin+vinr&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjF4qDziOWFAxXwiP0HHR4cAxIQ6AF6BAgBEAI S. 138].</ref> і Weinigel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinigel#v=snippet&q=Weinigel&f=false S. 64].</ref>): ''Якимичу чотыри чоловеки у Росеинех: Келивоин'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''купил былъ у Довка а в Мишъка Кгалвойновичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>, ''Ян Кгеиливонович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 61.</ref>, Лабаноўскія з Ґелвойнеў — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Гелгаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Celgaud<ref>Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 341.</ref>, Galgoz<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 173.</ref>): ''Gielgowd'' (1430—1632 гады)<ref>De Seminario Generali Vilnensi ; Seminarjum Główne w Wilnie : powstanie i pierwszy okres dziejów (1803—1816): dysertacja doktorska. — Wilno, 1935. [https://books.google.by/books?id=1pXNAAAAMAAJ&q=gielgowd+1430&dq=gielgowd+1430&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidqbnlqdKJAxXCzAIHHatsF1wQ6AF6BAgIEAI S. 130].</ref>, у акце Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся Гелгаўд (Гелговд)<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 667].</ref>; * Гайлегед: ''Gaylegedde Newelden zoen'' (23 студзеня 1406 году)<ref>Codex epistolaris Vitoldi. — Cracoviae, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Gaylegedde#v=snippet&q=Gaylegedde&f=false P. 123].</ref>; * Гайлат, Галат (адзначалася германскае імя Gaillot, Galiot<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Gregor Goylath'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 30.</ref>, ''Станиславъ Кгойлотъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9+%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%20%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%8A&f=false С. 1353].</ref>, ''Gałaciszki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Гелер (адзначалася старажытнае германскае імя Geilerus<ref name="Morlet-1971-98"/>): ''Józef Geler'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Geler&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Гельмер (адзначалася старажытнае германскае імя Gelimer<ref name="Förstemann-1900-568"/>): Баляслаў Гельмер (1897—?) — сьвятар з [[Ружаны|Ружанаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Кельмут, Кельмуць (адзначалася старажытнае германскае імя Keilmot, Gelmod<ref name="Fo-1900-569">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Keilmot%2C+Gelmod#v=snippet&q=Keilmot%2C%20Gelmod&f=false S. 569].</ref>): Андрэй і Крыс Кельмуці — жыхары [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] на 1663 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 269.</ref>, Браніслаў Кельмут (1928—?) — работнік з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася зямля Кельмутышкі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 325.</ref>; * Гелажыт (адзначалася старажытнае германскае імя Gelsinda<ref name="Fo-1900-569"/>): ''u […]ka Giełażyta'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 268.</ref>; * Гойгал, Гойгель: ''Ambrozy Goigolowicz… Bolciel Goigal'' (2 жніўня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 467.</ref>, Васіль Гойгель (1911—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>; * Люгайла, Люгейла, Люгель, Лігейла, Люкайла (адзначалася германскае імя Lügel<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 313.</ref>, у Польшчы ў 1564 годзе адзначалася прозьвішча Lugel<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 365.</ref>): ''чоловеки… Люкаиловичъ'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>, ''Люгайло'' ([[Сафійскі першы летапіс]] і [[Пскоўскія летапісы|Пскоўскі другі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f9pQAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 6, 193].</ref>, ''Якуб Ликгэилович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 320.</ref>, ''Петрумила Станиславовна Лукгелиная вдова''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%8F&f=false С. 560].</ref>, ''Родъ Люкгейловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9B%D1%8E%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 733].</ref> (1567 год), ''з роду Люкгеиловъ'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>, ''Lugajło'' (1674 год); * Юргела: ''Józef Jurgiełowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 505.</ref>}}. == Носьбіты == * Гайла ({{†}} па 631) — брат караля [[вэстготы|вэстготаў]] [[Сьвінтыла|Сьвінтылы]] * Гайла ({{†}} 782) — [[Конэнтабль Францыя|конэнтабль]] войска [[Франкі|франкаў]], які загінуў у [[Бітва пад Зюнтэлем|бітве пад Зюнтэлем]] * [[Гайла]] ({{†}} 888) — біскуп [[Лянгра|Лянгры]], сын графа Гайлы * Пецька Гайлевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Гайль Івашкавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Гайлавіч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль Круцілавіч — [[Каршова|каршоўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль [[Бутвіл]]авіч — [[Патумшы|патумшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Ян Гайлевіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль Межавіч — кельменскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль — [[Мерач|мерацкі]] мешчанін, які ўпамінаецца разам з жонкай Даротай у 1531 годзе * Юры Якубавіч Гайловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 4].</ref> * [[Ядвіга]] Янаўна Гайловіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца паміж 1584 і 1599 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 143].</ref> * Ян Гайловіч Яновіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 145].</ref> * Станіслаў Лаўрынавіч Гайловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 171.</ref> * Ян Гелевіч (Jan Gielewicz) — [[Вільня|віленскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1682 годзе<ref>Testamenty w księgach miejskich wileńskich z XVI i XVII wieku. Katalog. — Warszawa, 2017. S. 56.</ref> * Вікенці Гайлевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * [[Язэп Гайлевіч]] (1893—1971) — каталіцкі сьвятар-беларус, дзяяч беларускага руху ў Латвіі<ref>Маракоў Л. Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі (1917—1964). — Мінск, 2009. С. 108—109.</ref> * Франц Гайлевіч (1909—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Барыс Гайлевіч (1916—?) — беларус з [[Ворша|Воршы]]<ref>[https://partizany.by/partisans/179692/ Гайлевич Борис Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Сьцяпан Гойла (1921—?) — беларус з ваколіцаў [[Шчучын]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/161741/ Гойла Степан Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Бэрнард Гайлевіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]]<ref>[https://partizany.by/partisans/193593/ Гайлевич Бернард Виндикт], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Уладзіслаў Гайлевіч]] (? — па 1985) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Аргентына|Аргентыне]] Гайлы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ракавічы (Гарадзенская вобласьць)|Ракавіцкай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход у Ракавічах // Лідскі летапісец. № 3―4 (95―96), 2021. С. 36―41.</ref>. Гойлы (Gojło) — прыгонныя зь вёскі [[Макарычы (Вялейскі раён)|Макарычаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107.</ref>. Келы (Kieł, Kiełł) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 102.</ref>. Гайлевічы (Gojlewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 275.</ref>. Гайлі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гайлавіц (''Gailawitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 608.</ref>. На 1881—1909 гады існаваў [[фальварак]] Гелавічы ў Наваградзкім павеце Менскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/555 S. 555].</ref><ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 31.</ref>, на 1903 год — [[засьценак]] Гайлаўшчына ў Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 195.</ref>. На 1910 год існавала вёска Гойлева ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 108.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гайлішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гайлёўка]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jjx20qgiayr454q3nord2xxu86d50jx 0 265082 2687097 2685186 2026-08-27T21:53:59Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687097 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Зіґібут |лацінка = Zigibut / Zihibut |арыгінал = Sigibot |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Зіга (імя)|Sigo]] + [[Бота|Boto]] <br> Sigo + [[Бода|Bodo]] |варыянт = Зыбут, Жыбут, Жыбуда, Жыбуд, Жыбуць, Шыбот, Шыбат, Шыбут, Зэбут, Шэбут |вытворныя = [[Сайбут]] |зьвязаныя = }} '''Зігібу́т''' (''Зыбут'', ''Жыбут'', ''Жыбуць'', ''Шыбот'', ''Шыбат'', ''Шыбут'', ''Зэбут'', ''Шэбут''), '''Жыбуда''', '''Зі́гібат''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сігібот або Зігібот, Сібота або Зібота, Сібода або Зібода, пазьней Зыбат (Sigibot, Siboto, Sibodo, Sieboth, Sibot<ref>Altrichter A. Die Iglauer deutschen Familiennamen // Zeitschrift des Deutschen Vereines für die Geschichte Mährens und Schlesiens. Jg. 14. — Brünn, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=sxgiAQAAMAAJ&q=Sibot#v=snippet&q=Sibot&f=false S. 210].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sigibot%2C+Siboto%2C+Sieboth#v=snippet&q=Sigibot%2C%20Siboto%2C%20Sieboth&f=false S. 1322].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Зыгел]], [[Зыгер]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Sigel, Siger, Sigimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sigus 'перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Zybot (Sybot, Zybota, Sybota)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 242.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Žipota (< Sibote)<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 35.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Segebut, Reimboldes bruder'' (8 сакавіка 1416 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 5. — Riga, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fYVTAAAAcAAJ&q=Segebut#v=snippet&q=Segebut&f=false S. 121].</ref>; ''Żybuczia… Żybuciewicza'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 224.</ref>; ''na jchmcw panów… Stanisława Szybuta'' (10 лютага 1722 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Szybuta#v=snippet&q=Szybuta&f=false С. 278].</ref>; ''Szybutowicz'' (1725 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 302.</ref>; ''Zybut'' (XVII—XIX ст.)<ref>Гурская Ю. А. Имена собственные Минщины c древними антропоосновами (ареальный аспект) // Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Серыя 4. № 3, 2004. — {{Менск (Мінск)}}, 2004. С. 45.</ref>; ''Anna Zebutowicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Zebutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Zybutowicz'' (1754 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Zybutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paraszka Szybut'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Szybut&search_lastname2=&from_date=&to_date= Rudzica (gr-kat)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Zybat'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Zybat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Zybutowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zybutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefa Szybatowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szybatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Zybutta'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zybutta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Żybud'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=%C5%BBybud&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeziory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefa Szybotowicz'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szybotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Зігібат]] ({{†}} па 1078) — граф [[Тубінген]]у * Зігібут — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1416 году як брат [[Румбольд Валімонтавіч|Румбольда Валімонтавіча]] * Кляменці Шыбут — праваслаўны з ваколіцаў [[Сіняўка|Сіняўкі]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №327 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351657?page=265 С. 5225].</ref> * Адам Жыбутовіч (1883—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%96%D0%B8%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1883) Жибутович Адам Арсентьевич (1883)], Открытый список жертв политических репрессий в СССР</ref> * Фёдар Шыбут (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Клецак|Клецку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%8B%D0%B1%D1%83%D1%82_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1895) Шыбут Фёдар Іванавіч (1895)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Хведар Шыбут]] (1901—1990) — беларускі грамадска-палітычны дзяяч у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] Шэбуты (Szebut) — прыгонныя зь вёскі [[Людвікаўшчына|Людвікаўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 378.</ref>. Жыбуды (Żybuda) — род з [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыны]]<ref>[https://www.rodygrodzienskie.pl/wp-content/uploads/2019-08-29-nazwiska-w-bazie.pdf Wykaz nazwisk w bazie rodów grodzienskich], Stowarzyszenie Rodów Grodzieńskich, 29 жніўня 2019 г.</ref>. На [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] адзначаецца прозьвішча Себут<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Зіга (імя)|Зіга]] * [[Бота]] * [[Бода]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сіг}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай буд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] s7pb4098j5c842vnc21dbh38x9ggrjt 10 265783 2687114 2601830 2026-08-27T22:57:12Z ~2026-46796-17 99753 2687114 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца2 |назва_шаблёну = Германскія імёны з суфіксам к |1 = {{{1|}}} |state = uncollapsed |назва = [[Германскія мовы|Германскія]] імёны з суфіксальным элемэнтам -к- (-k-) |верх = |выява = |кляса_карткі = hlist |група_інфармацыі1 = |сьпіс1 = * [[Абека|Абека (Abbeco, Abbiko)]] * [[Адзейка|Адзіка (Adika, Adecho)]] * [[Алейка|Аліка (Alico, Allecke)]] * [[Алдыка|Алдзіка (Aldiko)]] * [[Ямейка|Аміка (Amica)]] * [[Асьцейка|Асьцека (Oustecha)]] * [[Баціка|Бадзіка (Badiko)]] * [[Балдыка|Балдыка (Baldiko)]] * [[Барэйка|Барака (Barocho)]] * [[Буйка|Буйка (Buyke)]] * [[Бінейка|Беніка (Bennico, Binnecke)]] * [[Бірэйка|Берыка (Berico)]] / [[Бірнейка|Бірніка (Birnico)]] * [[Бэртыка|Бэртэка (Berteka)]] * [[Біцейка|Беціка (Bettika)]] * [[Біліка|Біліка (Biliko, Bilicha)]] * [[Будзейка|Бодзіка (Bodico)]] * [[Брунейка|Бруніка (Brunicho, Brunico)]] * [[Бушка|Босіка (Bosico) / Буска (Buske)]] * [[Бунейка|Буніка (Bunico)]] * [[Буцейка|Буцека (Butecho, Butecke)]] / [[Пацейка|Поціка (Poticho)]] * [[Бурэйка|Бурыка (Buricho, Buricke)]] * [[Вайдзіка|Вадзіка (Vadiko)]] * [[Войшка|Вайска (Weiske)]] * [[Валейка|Валейка (Waleicho, Walica)]] * [[Вальцейка|Вальдзіка (Waldiko)]] * [[Велейка|Веліка (Weliko, Weleka)]] * [[Відзейка|Відэка (Wideke)]] * [[Вільцейка|Вільдыка (Wildike)]] * [[Вілейка (імя)|Віліка (Wilico)]] * [[Вінка|Вініка (Winika)]] * [[Верцейка|Вірдзіка (Wirdika, Verdico)]] * [[Вярэйка|Верыка (Wericho, Werica)]] * [[Віндзейка|Вендзіка (Wendico)]] * [[Вішэка|Вісіка (Wisiko)]] * [[Віцейка|Віціка (Witicha, Witteke)]] * [[Вайнейка|Вуніка (Vunnico)]] * [[Гавейка|Гаўка (Gauke)]] * [[Гасьцейка|Гасьціка (Gasticho)]] * [[Гаўдык|Гаўдэк (Gaudeck)]] * [[Гедзейка|Гедыка (Gedicke)]] * [[Гелейка|Геліка (Gelico)]] * [[Геска|Гізэка (Giesecke)]] * [[Гілейка|Гілека (Gilleke)]] * [[Гінейка|Геніка (Genike)]] * [[Гінцейка|Гендэка (Gendecke)]] * [[Гердзейка|Гердэка (Gerdeke)]] * [[Герэйка|Герыка (Gericho, Gerike)]] * [[Галека|Галіка (Halika)]] * [[Гірык|Гірыка (Hierica)]] * [[Гудзейка|Годзіка (Godica)]] * [[Дабейка|Дабіка (Dabicho)]] * [[Давейка|Давіка (Davico)]] * [[Дагейка|Дагіка (Dagiko)]] * [[Данейка|Даніка (Danica)]] * [[Дамейка|Домка (Domke)]] * [[Друцейка|Друдзіка (Drudico)]] * [[Дзярэйка|Дырыка (Diericke)]] * [[Казека|Казэка (Kaseke)]] * [[Карэйка (імя)|Карэка (Kareke)]] * [[Кібейка|Кібіка (Kibicho)]] / [[Гівейка|Гевіка (Geuica)]] * [[Кунейка|Куніка (Chunico)]] * [[Канцейка|Кунціка (Cunthicho)]] * [[Левік|Левіка (Leuico)]] * [[Лібэка|Лібіка (Libicho)]] * [[Ліндзік|Ліндыка (Lindicke)]] * [[Любейка|Любіка (Lubbiko)]] * [[Людзіка|Людзіка (Ludica)]] * [[Магейка|Магіка (Magico)]] * [[Мадзейка|Мадака (Madacho, Mädicke)]] * [[Мажэйка (імя)|Мазека (Mazecha)]] * [[Малейка|Маліка (Malicho)]] * [[Мамейка|Мамека (Mamecho)]] * [[Манейка|Манека (Mannecho)]] * [[Мілейка|Міліка (Milike)]] * [[Мінейка (імя)|Мініка (Minnico)]] * [[Мірэйка|Мірыка (Mirica)]] * [[Моціка|Моціка (Motico)]] * [[Мандзейка|Мундзіка (Mundicho)]] * [[Наніка|Наніка (Nannicha)]] * [[Нарэйка|Норыка (Noriko)]] * [[Нацейка|Ноціка (Nothicho)]] * [[Радзіка|Радака (Radacho, Radecke)]] * [[Рыдзіка|Рэдзека (Redeco)]] * [[Рудзейка|Родзіка (Rodicho)]] * [[Русьцейка|Ростэк (Rosteck)]] * [[Рамейка|Румэка (Rümecke)]] * [[Рунейка|Руніка (Runica)]] * [[Рупейка|Рупка (Rupke)]] * [[Рымейка|Рыміка (Rimicho)]] * [[Салейка|Саліка (Salico, Saleco)]] * [[Сандзейка|Сандыка (Sandika)]] * [[Сарэйка|Сарыка (Saricho, Saracho)]] * [[Сьвінцейка|Сьвіціка (Suithiko)]] * [[Жыдзейка|Сідзіка (Sidicho)]] * [[Сындык|Сіндзіка (Sindico)]] * [[Сірэйка|Сірыка (Sirica)]] * [[Соніка|Соніка (Sonnica)]] * [[Станіка|Стэнэка (Steneke)]] * [[Талейка|Таліка (Taliko)]] * [[Турэйка|Турыка (Thuriko)]] * [[Туцейка|Тутыка (Tuoticha)]] * [[Тыдзіка|Тэўдзіка (Theodicho)]] * [[Урыка|Урых (Urich)]] * [[Лодзейка|Хлодзік (Claodicus)]] * [[Шацейка|Шаціка (Scazciho)]] * [[Юцейка|Юдыке (Jüdicke)]] * [[Эйнік|Эйніка (Einicke)]] * [[Энейка|Эніка (Ennika)]] |ніз = }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Мовазнаўства‎]]</noinclude> sckv7cv0iyjh4yhezn9k42e81rkyz57 0 265895 2687042 2595139 2026-08-27T14:12:00Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687042 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Шадзібор |лацінка = Šadzibor |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Шат|Schad]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Шатбар, Шайтбар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Шадзібор''', '''Шатбар''' (''Шайтбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Шат|Шад або Шат]] (Schad, Schat) і [[Бар (імя)|Бара]] (Baro) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 80.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шацейка]], [[Шаціла]]; германскія імёны Scazciho, Scazelo) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, аснова -сад- (-сат-) (імёны ліцьвінаў [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]; германскія імёны Saduinus, Wisad) — ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>, а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Такім парадкам, імя Шадзібор азначае «абарона нараджэньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Паводле гісторыка [[Павал Урбан|Паўла Урбана]], Шадзібор — [[Стараславянская мова|стараславянскае]] імя яшчэ паганскіх часоў<ref name="Urban-2001-42">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 42.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mattis S[czedibor] houptmann zcu Cawen'' (''Mattis Schedibor''<ref name="Piatrauskas-2014-315">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 315.</ref>; 27 чэрвеня 1418 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&dq=ritter+Schelibor&q=Schedibor#v=snippet&q=Schedibor&f=false S. 413].</ref>; ''пана Шедибора Валимонтовича'' (1420 год)<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 42.</ref>; ''den strengen ritter Schelibor unsern hauptman czu Wilkomirie'' (8 траўня 1424 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA643&dq=ritter+Schelibor&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi4wL2Rhfr9AhUF66QKHQjZBXgQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=ritter%20Schelibor&f=false S. 643].</ref>; ''Schedibor houptman czu Wilkomiria'' (15 кастрычніка 1425 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&pg=PA709&dq=Schedibor+houptman+czu+Wilkomiria&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjT8sXdhvr9AhXHs6QKHcQrBnEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Schedibor%20houptman%20czu%20Wilkomiria&f=false S. 709].</ref>; ''печать Шедиборова Волимонтовича''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. С. 136.</ref>, ''Schedibori Wolimunthowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wolimunthowycz#v=snippet&q=Wolimunthowycz&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Schedibor Wolnuntowicz'' (''Schedibor Wolumontowicz''<ref name="Piatrauskas-2014-315"/>; [[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Schedibor#v=snippet&q=Schedibor&f=false С. 191].</ref>; ''печать Шедиборова''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 78.</ref>, ''Schedibor''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref> ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]]); ''her Schedebar'' (кастрычнік — лістапад 1432 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 304.</ref>; ''Schedebar hoptman von Kaywen'' (4 лістапада 1432 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 47, 55.</ref>; ''Seddebor'' (7 лістапада 1432 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Seddebor#v=snippet&q=Seddebor&f=false S. 373].</ref>; ''Пани Шедиборовом подле [[Жырмуны|Жирмунъ]] двор пашныи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''у Дворищох пани Шедиборовои два чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref> (1440—1492 гады); ''Шедибору Меженину чотыри чоловеки'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''praesentibus ibidem nobilibus Siedbor'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 399.</ref>; ''[[Буйвід|Bwywyd]] Schedyborowycz'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''Судереви, близко Вильни, што держалъ Воитъко Шедиборовичъ Швенъторог'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''у [[Алькенікі|Волкиницкомъ]] повете… Шаитборишъки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 160.</ref>, ''у Волкиницъкомъ повете… Шаитборишки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 304.</ref> (31 траўня 1503 году); ''Станковая Шедборовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 84.</ref>, ''Шатъбар''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref> (1528 год); ''хоружого ковенъского Процъслава Шадеборовича'' (9 жніўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 272.</ref>; ''земянъка господарская повета [[Жыжмары|Жыжморского]] Станьковая Ядвига Шедборовича и з сыном своим Якубомъ'' (20 жніўня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 203.</ref>; ''на боярыню господарскую повету Троцкого Станьковую Шедборовича Ядвигу'' (28 сьнежня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 201.</ref>; ''пана Счепана и пана Шадибора Довкгирдовъ'' (8 сьнежня 1560 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&dq=%22%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%BE+%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%BE%22+%2213%22&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0&f=false С. 284].</ref>; ''Янъ Шедборовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 641].</ref>, ''наймита Петра Шебора''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0&f=false С. 967].</ref> (1567 год); ''Szadzibor Dowgird'' (1 ліпеня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 356.</ref>; ''ку именю Шедибора Довъкгирда'' (3 жніўня 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|70к}} С. 200.</ref>. == Носьбіты == * [[Шадзібор Валімонтавіч]] ({{†}} па 1431) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[кашталян]] [[Коўна|ковенскі]] * Шадзібор Мяжэнін — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1442 годзе * Войтка Шадзіборавіч [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе * Станька Шадборавіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, жонка якога ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Шатбар — [[Коршава|коршаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Прадслаў Шадзіборавіч — дзяржаўны дзяяч ВКЛ, харужы [[Коўна|ковенскі]] ў 1539 годзе * Шадзібор [[Доўгерды|Доўгерд]] — [[Пасол соймавы|пасол]] на [[Люблінскі сойм]] (1569 год) ад [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] * Ян Шадборавіч — баярын [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году == Глядзіце таксама == * [[Шат]] * [[Бар (імя)|Бара]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновамі шад і сад}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] tkyoeo65rntu23p1dvxwwwzmr5ew4vm 0 265904 2687218 2680663 2026-08-28T11:52:43Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687218 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Герман |лацінка = Herman |арыгінал = Herman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гір|Heri]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Гарман, Гермен, Гірман |вытворныя = |зьвязаныя = [[Манар]] }} '''Герман''', '''Гарман''' (''Гермен'', ''Гірман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} У [[Беларуская мова|беларускай мове]] ідэнтычнае напісаньне ''Герман'' маюць імёны [[Германскія мовы|германскага]] і [[Лацінская мова|лацінскага]] паходжаньня: * Гарыман, Гірыман, Гарман або Герман (Harimann, Hirimannus<ref name="Schlaug-1962-106">Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 106.</ref>, Harman, Herman, Herimon<ref name="Schlaug-1962-106"/>, Hirimon<ref name="Schlaug-1962-106"/>) і Манагары (Manahari<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 407.</ref>) — імёны германскага паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Harimann%2C+Harman%2C+Herman#v=snippet&q=Harimann%2C%20Harman%2C%20Herman&f=false S. 774].</ref><ref>Hanks P., Hodges F., Hardcastle K. A Dictionary of First Names. — Oxford University Press, 2006. P. 319.</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168. С. 77.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэрнар|Бернар]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Bernar, Gunter, Kinder) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. * Герман (German), якое ўтварылася ад лацінскага germanus 'адналонны, родны'<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168. С. 76.</ref>. У граматах [[Полацак|полацкіх]] баяраў і мяшчанаў (у тым ліку [[Ваяводы полацкія|полацкіх ваяводаў]] [[Андрэй Саковіч (ваявода)|Андрэя Саковіча]], [[Алехна Судзімонтавіч|Алехны Судзімонтавіча]], [[Багдан Саковіч|Багдана Саковіча]]) імя ''Гарман'' ужывалася датычна [[Рыга|рыскіх]] [[Немцы|немцаў]]: ''передъ вашим Гарманом'' (1414—1446 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 214.</ref>; ''Гарман ваш'' (1446 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 220.</ref>; ''Гарман'' (1451—1459 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 242.</ref>; ''на вашого ротъманина на Гаръмана Зундира'' (1464—1465 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 278.</ref>; ''с вашим мещанином на имя и з Гарманом Герковичом'' (1465—1466 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 284.</ref>; ''Гарман Зунъдерь'' ({{мова-de|Harman Sunder, Hermen van Sundern|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 812.</ref>; 14 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 310.</ref>; ''[[Ганус (імя)|Ганус]] Пилипович и Гарман Зундыр'' (1471 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 326.</ref>; ''ваш немъчин Гарман Жондеро'' (26 лістапада 1480 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 378.</ref>; ''ваш немъчин Гарман'' (1485—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 378.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Herman і Harman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 101.</ref>. У 1580 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthaeus Hermannus, Borussus'', у 1604 годзе — ''Thomas Herman, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthaeus+Hermannus%22#v=snippet&q=%22Matthaeus%20Hermannus%22&f=false S. 71, 166].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Пану Миши у [[Хоўхла|Холъхле]] дано — што Гарманъ держал''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Гарману Радивоновичу двор [[Хальч]]е с людми и со всим''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 29.</ref> (1440—1492 гады); ''item coram domino nobili Olechno Hermanovycz'' (26 верасьня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 371.</ref>; ''Stankone Hermanowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref> (15 лютага 1484 году); ''Анъдрею Гармановичу'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 50.</ref>; ''Анъдрушъку Гармановичу'' (17 сакавіка 1488 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 60.</ref>, 4 сьнежня 1489 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 85.</ref>); ''в [[Жырмуны|Жирмонахъ]] в Германа'' (10 студзеня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 70.</ref>; ''Гарманъ Дитриховичъ от его милости [[Жыжмары|Жыжморы]] держать'' (23 красавіка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 45.</ref>; ''на Каспара Гармановича'' (16 ліпеня 1494 году)<ref name="LM-252">{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''на Берната Германовичовъ Моковича'' (1495 год)<ref name="LM-252"/>; ''паном Каспором Гармановичомъ з Вилни'' (8 чэрвеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 227.</ref>; ''посломъ Каспору Гармановичу'' (1496 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 345.</ref>; ''на Гармана Детриховича… а Гарману Детриховичу'' (9 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 178—179.</ref>; ''а въ Якуба Гармановича… а в Гармана и въ брата его Стася'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 265.</ref>; ''а Каспора Гармановича'' (22 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 306.</ref>; ''немецъ Гарман Вересъ'' (25 студзеня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 152.</ref>; ''Герман Дидрихович'' (5 жніўня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 369.</ref>; ''бояре короля его милости клецкие… Гирман Домотканович'' (20 сакавіка 1512 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%20%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 20].</ref>; ''Андрейка а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''Герман Нацевич'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>; ''предокъ Суходолского Янъ Германовичъ'' (18 студзеня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 283.</ref>; ''вырок межи бояри мстиславскими: [[Жыгімонт|Жикгимонтом]] Андреевичом а Тараном Гармановичом'' (29 студзеня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 288.</ref>; ''боярын высокодворский Герман Нацовичъ'' (18 студзеня 1535 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 180.</ref>; ''[[Доман|Doman]] Juskowic a Herman Staszkiewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Doman#v=snippet&q=Doman&f=false С. 115].</ref>; ''miasto [[Юрбург|Iurborskie]]… Błaszko Hermannowicz'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 567.</ref>; ''Левко Гармановичъ… Левко Германовичъ… Гарманъ Мачайчичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 7, 12, 14, 179].</ref>; ''Миколай Гарманъ… Андрей Гарманъ… Якубь Яновичъ Гарманъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 571, 575].</ref>, ''Григорей Гармановичъ Матеевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0+%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%20%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 764].</ref>, ''Янъ Гармановичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1096.</ref>, ''Гарманъ Стецовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1208.</ref> (1567 год); ''Siłko Harmanowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Silko#v=snippet&q=Silko&f=false С. 178].</ref>; ''Михаило Гирманенко… Гирман Онисченко… Гирман Якубовичь… Гирмань Семенович… Гаврило Гирманъ… Куцъ Гирманенъко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 36, 108, 163, 442, 454.</ref>; ''Siemion Harmanowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Petrus Harmanowicz'' (19 сакавіка 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 458.</ref>; ''Iacobus Hermanowicz'' (28 лютага 1707 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 464.</ref>; ''Casimirus Hermanowicz et Jacobus Hermanowicz'' (29 лістапада 1710 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1708-1710.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia 1708—1710 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Christophorus Harmanowicz'' (3 верасьня 1711 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1711-1715.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Stanislaus Hermanowicz'' (5 кастрычніка 1719 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1716-1719.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1716—1719 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Antonius Harmanowicz et Casimirus Harmanowicz'' (11 студзеня 1722 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1720-1723.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1720—1723 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Thomas Hermanowicz… Stanislaus Harmanowicz'' (10 лютага і 22 чэрвеня 1732 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1724-1732.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1724—1732 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andreas Harmanowicz… Andreas Hermanowicz'' (15 і 23 лістапада 1738 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1736-1742.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1736—1742 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Hermeniszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Kazimierz Herman'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Mathias Harmanowicz'' (10 сьнежня 1769 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1765_1769.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1765—1769 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Joannes Harmanowicz'' (20 кастрычніка 1774 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1773-1776.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1773—1776 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Symon Harman'' (19 верасьня 1789 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Harman#v=snippet&q=Harman&f=false С. 554].</ref>. == Носьбіты == * [[Герман I Кёльнскі]] ({{†}} 924) — арцыбіскуп [[Кёльн]]у * [[Герман I]] ({{†}} 949) — герцаг [[Швабія|Швабіі]] * [[Герман Білюнг]] ({{†}} 973) — герцаг [[Саксонія|Саксоніі]] * [[Герман II]] ({{†}} 1003) — герцаг Швабіі * [[Герман III]] ({{†}} 1012) — герцаг Швабіі * [[Герман IV]] ({{†}} 1038) — герцаг Швабіі * [[Уладзіслаў I Герман]] (1043—1102) — польскі князь * [[Герман Солсбэрскі]] ({{†}} 1078) — біскуп Рамсбэры і [[Шэрбарн]]у * [[Герман Праскі]] ({{†}} 1122) — біскуп [[Прага|Прагі]] * [[Герман Бальк]] ({{†}} 1239) — [[Тэўтонскі ордэн|тэўтонскі]] рыцар * Гарман Радзівонавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], якому вялікі князь [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]] надаў [[Хоўхла|Хоўхлу]] і [[Хальч]] * Андрэй (Андрушка) Гарманавіч — [[смаленск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1486—1489 гадох * Каспар Гарманавіч — [[Вільня|віленскі]] баярын, які езьдзіў з пасольствам у [[Крымскае ханства]] * Герман [[Тэўдырых|Дытрыхавіч]] — [[Жыжмары|жыжмарскі]] і [[Беліца|беліцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1494, 1498 (поруч з Барташам [[Ганус (імя)|Ганусавічам]]) і 1510 гадох * Бэрнат Гарманавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1515 гадох * Якуб Гарманавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе * Гірман Даматканавіч — [[Клецак|клецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1512 годзе * Герман Нацевіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян Германавіч — продак [[амсьціслаў]]скага баярына Мікалая Сухадольскага, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Таран Гарманавіч — амсьціслаўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе поруч з [[Жыгімонт]]ам Андрэевічам * Герман Нацавіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1535 годзе * Бартламей Гарман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], пісар гродзкі [[мядзел]]ьскі ў 1568 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 69.</ref> * Дземка Гарман — жыхар вёскі [[Наркевічы|Наркевічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref> * [[Альфрэд Герман Фрыд]] (1864—1921) — аўстрыйскі журналіст і пацыфіст, ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія міру|Нобэлеўскай прэміі міру]] (1911) * Уладзімер Гірман — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref> * Вікенці Гермен — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8A&f=false С. 31].</ref> * Лявон Германовіч (1882—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Вызна|Вызны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Язэп Германовіч]] (1890—1978) — беларускі каталіцкі сьвятар-марыянін лацінскага і бізантыйскага абраду, пісьменьнік, паэт і публіцыст * Браніслаў Герман (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Ганцавічы|Ганцавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref> Гармановічы і Германовічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ганчары (Пружанскі раён)|Ганчарскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі летапісец. № 4 (92), 2020. С. 61—71.</ref>. Германы (Herman) гербу [[Ладзьдзя (герб)|Ладзьдзя]] і Германовічы (Hermanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 282.</ref>. Германы (Herman, German) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 281.</ref>. У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] існавала шляхецкай [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Гарманава<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 17.</ref>. Герман (Herman) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1909 год існавалі хутар Германішкі ў Бабруйскім павеце і [[Урочышча|ўрочышча]] Германішкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>. На 1910 год існавала вёска Гарманова (Гарманава) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 97.</ref>. На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Гарманы]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Германавічы]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Германава]]. Назву [[Германішкі (неадназначнасьць)|Германішкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Гір|Геры]] * [[Ман]] * [[Аліхвер]] * [[Кандрат]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гер}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] dxchk01jiyzgvswlls157j26nxkthvn 0 266044 2687032 2686437 2026-08-27T14:09:06Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687032 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўбор |лацінка = Daŭbor |арыгінал = Dauber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Бар (імя)|Baro]] <br> Davo + [[Бера|Bero]] |варыянт = Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбар, Доўбэр, Дабар, Даўпар, Таўбор, Табэр |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Даўбор''' (''Даўбар'', ''Даўбэр'', ''Даўбір'', ''Дабар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Доўбар'''{{Заўвага|Іншыя прыклады аналягічнага пераносу націску: імя [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]] і прозьвішча [[Доўгерды|Доўгерд (Доўгірд)]], імя [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] і прозьвішча [[Доманты|Домант]] (Доўмант), імя [[Жыгімонт]] і прозьвішча [[Жыгманты|Жыгмант]]}} (''Доўбэр'', ''Даўпар''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Tauber<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TAUBER&ofb=abschwangen&modus=&lang=de TAUBER (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TAUBER&ofb=memelland&modus=&lang=de TAUBER (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dabor'' ([[Хроніка Прускай зямлі]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Dabor#v=snippet&q=Dabor&f=false S. 121, 464].</ref>; ''у [[Клецак|Клецкои]] волости Петрищу Григоревичу шесть чоловеков бортников: Демид а два Добаревича'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref>; ''nobiles… Steczko Dauborowycz… dominus Daubor'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''Янель Довборовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Довбор Товтвоишовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Мартинъ а Лаврин Довборовичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Лавринъ Довборовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref> (1528 год); ''Яна Довборовича з братьею его'' (16 чэрвеня 1531 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 161.</ref>; ''а служебника Бартоломеева Довборовича'' (8 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 143.</ref>; ''слуги путные браславские Довборовичи'' (8 лістапада 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 127.</ref>; ''стрелцы Верболовские Новое Воли… Юрю Довъбировичу'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 55—56.</ref>; ''боярин керновъский Янъ Бартламеевичъ Довбор'' (14 лістапада 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 251.</ref>; ''Езофъ Маркевичъ Доборъ… Петра Доборовича сынъ Янъ… Болтромей Доборовичъ… Станиславъ Доборовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 636].</ref>; ''я Андрей Даборъ… Андрей Даборъ рукою власною подписалъ'' (14 ліпеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 542, 546].</ref>; ''бунтовниковъ… Хому Тавборовича… Хому Тоборовича'' (7 жніўня 1601 году)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 18].</ref>; ''Jan Dauborowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Jan Dawbor'' (3 чэрвеня 1656 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 349.</ref>; ''Dauborowicz'' (1668 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-304">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Daupor'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 134.</ref>; ''Dawborowicz'' (1677 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-304"/>; ''Adam Daubor''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 148.</ref>, ''na miejscu P. Michała Dowborowicza z przykupli od P. Augustyna Dowborowicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 155.</ref> (1690 год); ''Kazimierz Dowbor'' (1703 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowbor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wędziagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daubory… Dołborow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Maciej Douber'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Douber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Casimirus Doubar'' (11 сакавіка 1777 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. XVIII. 1776—1788 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 10.</ref>; ''Jerzy Dauberewicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauberewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joannem Dauborowicz'' (10 сьнежня 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/d/ D], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Jerzy Dawbar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dawbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Sołoki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Taberówna'' (1814 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Franciszka Doborowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Doborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Dowbar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dowbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Sołoki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Hieronm Daupar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Daupar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poszwityń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Dobarewicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dobarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Янель Даўборавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Даўбор Таўтвойшавіч — тавянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году * Марцін і Лаўрын Даўборавічы — [[смаленск]]ія баяры, які мелі маёнтак у [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]] і ўпамінаюцца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году * Лаўрын Даўборавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году * Ян Барталамеевіч Доўбар — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1561 годзе * Уладзіслаў Доўбар Мусьніцкі ({{†}} 1706) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[Полацак|полацкі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 203.</ref> * Караль Доўбар Маркевіч — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[берасьце]]йскі ў 1720—1735 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 173.</ref> * Ануфры Доўбар Мусьніцкі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік полацкі ў 1776 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 212.</ref> * Ян Доўбар — жыхар мястэчка [[Кублічы|Кублічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1791 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807214647/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/734-kublichi-inventar-1791-g-v-polotskom-voevodstve Кубличи инвентарь 1791 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2017 г.</ref> * Восіп Дабаровіч — каталік з [[Ашмянскі павет (Віленская губэрня)|Ашмянскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №13 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=207 С. 208].</ref> * Міхал Даўбораў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital1252190/ Диуборов (Доуборов, Дауборов) Михаил Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Аляксей Даўбар (1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/251729/ Даубар Алексей Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Дабаровіч (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Юрацішкі|Юрацішкаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/161419/ Доборович Иван Осипович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Аляксандар Даўбар (1923—?) — беларус з ваколіцаў Заслаўя<ref>[https://partizany.by/partisans/64232/ Давбар Александр Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Канстантын Доўбар (1927—?) — беларус з ваколіцаў Заслаўя<ref>[https://partizany.by/partisans/128843/ Довбор Константин Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> Доўбары — [[парафія]]не царквы ў [[Заслаўе|Заслаўі]] на 1858 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230352/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/614-zaslavl-tserkov-1858-spisok-prikhozhan-1858-g Заславль церковь 1858 список прихожан 1858 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>. Доўбары (Doubor) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 190.</ref>. Доўбары гербаў [[Драгамір (герб)|Драгамір]] і [[Прыяцель]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 468.</ref>. Доўбары — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 73.</ref>. Доўбары гербу [[Здабар]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дэбура-Макоўскія (Макоўскія з Доўбараў), Доўбары-Мусьніцкія і Даўбары-Мяшкоўскія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> Доўбар (Dowbor) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Даўбер у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 466.</ref>. Табера (''Tabero'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй Летувы<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1008.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнткі Даўборышкі або Мусьнікі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]], Даўбароў у [[Менскае ваяводзтва|Менскім ваяводзтве]], Даўборышкі або Больнікі ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], Даўборы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]], а таксама сяло Дзяўборышкі (''Девборишки'') або Падворнікі каля [[Мусьнікі|Мусьнікаў]] і фальваркі Даўбарова ў Менскім ваяводзтве і Даўбароўскі або Мхерын у [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231, 236, 245.</ref>. На 1905 год існавала [[Урочышча|ўрочышча]] Добар у Беластоцкім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 38.</ref>. Вёскі з назвай [[Даўбарова]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]]. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Даўбарышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 58ltebefd5xoqafnj4pkk7h0v586zot 0 266539 2687010 2687008 2026-08-27T12:52:58Z ~2026-46709-42 99745 /* Паходжаньне */ 2687010 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кімбар |лацінка = Kimbar |арыгінал = Gimber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Gimmo]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Гімбар, Гімбэр Генбар, Гінбар, Кімбэр, Кімбер, Гембер, Гембар, Кембер, Кімбір |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кімбар''' (''Кімбэр'', ''Кімбер''), '''Гімбар''' (''Гімбэр'', ''Гінбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|justк}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. З улікам бытаваньня ў пісьмовых крыніцах формаў Комбар і Камбар, прозьвішча Кімбар можа мець повязь зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Камбэр (Kamber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 356.</ref>)<ref name="Blascyk-2015-164">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 164.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя ''Cimber'', якое зьвязваюць з германскім племем [[Кімбры|кімбраў]]<ref>Kakoschke A. Die Personennamen in den römischen Provinzen Germania inferior und Germania superior. Bd. 1. — Göttingen, 2021. S. 273.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гімбэр: ''Gimber''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Камбэр (Kamber), Камбэры (Kamberi), Кімбар (Kimbar, Kimbor), Кімбаровіч (Kimborowicz) і Кімбровіч (Kimbrowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 159, 173—174.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лист Ивану Кимбару… на боярина смоленского Ивана Кимбарова'' (6 верасьня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 219.</ref>; ''Васку Кимбару'' (15 траўня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 414.</ref>; ''Смольняномъ: <…> Васку Кимъбареву… Тимофею Кимъбареву'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 424.</ref>; ''Гришъко Кимъбаревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>; ''generosis Alberto Hriskone Kimbaro'' (29 лістапада 1539 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 158.</ref>; ''я Войтехъ Гришковичъ Кимбаръ — наместникъ ея милости Городенский'' (1 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 301.</ref>; ''Михно Кимбар'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80&f=false С. 118].</ref>; ''на земенина господарьского повету Городенского на Ондрея Кимбара'' (1 ліпеня 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 20.</ref>; ''земянка господарьская повету Городенского Кимбаровая Людмина Ивановна'' (18 верасьня 1555 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 77].</ref>, 28 чэрвеня 1557 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 244.</ref>); ''отъ Яна Грышковича Кинбаря''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F&f=false С. 627].</ref>, ''Янъ Мартиновичъ Кимбаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 638].</ref> (1567 год); ''по смерти архимандрита бывшого Супрасльскаго Сергія Кимбаря'' (1568 год)<ref>Супрасльский Благовещенский монастырь. — СПб., 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1TRGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 64].</ref>; ''пана Влодимера Кимбара'' (15 чэрвеня 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Размусъ Яновичъ Кимборъ'' (7 чэрвеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 65].</ref>; ''Ioannes Kymbar, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Pazmany P., Kymbar I. Theoremata philosophica de mundo et eius partibus. — Graecii, 1600. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=60nqg3tKbv8C&q=+Ioannes+Kymbar+%2C+lithuanus+#v=snippet&q=Ioannes%20Kymbar%20%2C%20lithuanus&f=false P. VII].</ref>; ''Я Еразмусъ Яновичъ Кимбаръ — возный господарский воеводства Виленского'' (10 сьнежня 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 181.</ref>; ''Юско Кгембаръ… Иванъ Кинберъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 228, 255.</ref>; ''ur. Jerzemu Kimbarowi, tow. chor. pancernej'' (18 сакавіка 1656 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 39.</ref>, 17 жніўня 1657 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 75.</ref>); ''Jerzym i Piotrem Kimbarami'' (20 чэрвеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 65.</ref>; ''Pozwolenie ur. Andrzejowi Kimbarowi, wojskiemu brasławskiemu'' (сакавік 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 59.</ref>; ''pustosz nazwaną Kimbarówkę, w [[Мазырскі павет|pow. mozyrskim]]'' (18 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 240—241.</ref>; ''gen. Gabrielo Kimbar, thesauri MDL viceadministratori… Helenae Kimbarownae coniugum'' (14 чэрвеня 1660 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 298.</ref>; ''ur. Gabrielowi Kimbarowi'' (25 красавіка 1661 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 290.</ref>; ''Gabriel Kimbar, skarbny WKsL'' (13 лістапада 1662 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 343.</ref>; ''Dawid Kambor… Adam Kimbar… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>; ''Abram Kimbor'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 120.</ref>; ''Dymitr Ginbarewicz'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''de Gimbaryszki'' (1765 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 78.</ref>; ''Brygida Kimber'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''przez jm. p. Kimbera pisarza skarbowego'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 99.</ref>; ''Mikolay Kinber… Jan Kinber'' (7 жніўня 1790 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Kinber#v=snippet&q=Kinber&f=false С. 108—109].</ref>; ''Stanisław Kimber'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioanne Kimbar'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Tomasz Kimbier'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Kimbarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Antoni Gimber'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Kimberowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kimberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pieski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gimbar'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Гертруда]] Кимбаровна'' (12 верасьня 1851 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 92.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Скімбар (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скімбаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == * Марэк Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Kimber) — шляхціч зь [[Літва|Літвы]], дзяяч гісторыі места [[Глухаў|Глухава]] ([[Украіна]])<ref>Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana. T. XXV. — Warszawa, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xtUDAAAAYAAJ&q=Gimber+Kimber#v=snippet&q=Gimber%20Kimber&f=false S. 209].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/613 S. 613].</ref> * Васька і Іван Кімбары (Кімбаравы) — [[смаленск]]ія баяры, які ўпамінаюцца ў пачатку XVI ст. * Грышка Кімбаравіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сяргей Кімбар — архімандрыт [[Супрасьлеўскі манастыр|Супрасьлеўскага манастыра]] ў 1532—1565 гадох * Мікалай Пецькавіч, Рыгор і Лаўрын Стэфанавічы Камбаровічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 152].</ref> * Лаўрын і Мацей Стэфанавічы Кумбаровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 93].</ref> * Рыгор Пятровіч і Урбан Міхайлавіч Камбары — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 93].</ref> * Мацей Стэфанавіч Камбаровіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93"/> * Габрыель Караль Кімбар — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Пісар скарбовы літоўскі|пісар скарбовы]] * Габрыель Кімбар — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Войскі вялікі літоўскі|войскі вялікі]] * Ян Кімбар — аўтар трактату «Theoremata Philosophica»<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 25.</ref> * Сяргей Кімбар — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 4.</ref> * Ёсіф Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Міхал і Юльян Кімбары — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Ігнаці Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref> * Пётар Гімбараў — праваслаўны з [[Амсьціслаўскі павет|Амсьціслаўскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №789 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358636?page=135 С. 12613].</ref> * Антон Кембер — праваслаўны з ваколіцаў [[Празарокі|Празарокаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №15 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=226 С. 227].</ref> * Цімафей Гінбараў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital664654/ Гинбаров Тимофей Гаврилович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Рыгор Генбар (Генбор) — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Слонім]]у<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital825762/ Генбор Григорий Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Яўгенія, Фэліцата і Казімер Гімбары (''Gimbor'') — уладальнікі гаспадарак у Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Арцём Гембар (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%80%D1%86%D1%91%D0%BC_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Гембар Арцём Мікалаевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Фэлікс Кімбар (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * Адольф Кімбар (1904—?) — беларус з ваколіцаў Пухавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm"/> * Пётар Кімбір (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Андрэй Кімбар — беларускі гісторык, паэт і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-ar14916523&strq=l_siz=20%26qstr=lz2=rus Кімбар, Андрэй Уладзіміравіч (аўтар вершаў ; гісторык)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref> Кімбары — [[парафія]]не касьцёла ў [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]] на 1797—1847 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230621/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/466-zadorozhe-kostel-v-disenskom-uezde-prikhozhane Задорожье костел в Дисенском уезде прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2016 г.</ref>. Кімбары (Kimbar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 131.</ref>. Камбровічы (Kombrowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 579.</ref>. Кімбаровічы (Kimborowicz) гербу [[Мурдэліё]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>. [[Кімбары]] гербу [[Секер]] — літоўскі шляхецкі род, які паходзіў з смаленскіх баяраў<ref name="Blascyk-2015-164"/>. Ґімбары<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Gimbor<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>), зь Індрана Кімбаровічы і Комбары<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Кімбар (Kimbar) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Кімбар (''Kimbar'') і Кімбэр (''Kimber'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 994.</ref>. У XVI ст. існавала сенажаць Гембершыкі (''Гемберишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 71].</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кімбарава (Кімбарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 405.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Кімбары ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 83.</ref>. На 1910 год існавалі хутары Кімбары 1-я і Кімбары 2-я ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 115—116.</ref>. У [[Мазыр]]ы існуе гістарычная мясцовасьць [[Кімбараўка]]. Назву [[Кімбарышкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ki0gnmgp2wgxlqtio6y87maopja4gzm 2687011 2687010 2026-08-27T13:19:48Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687011 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кімбар |лацінка = Kimbar |арыгінал = Gimber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Gimmo]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Гімбар, Гімбэр Генбар, Гінбар, Кімбэр, Кімбер, Гембер, Гембар, Кембер, Кімбір |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кімбар''' (''Кімбэр'', ''Кімбер''), '''Гімбар''' (''Гімбэр'', ''Гінбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|justк}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. З улікам бытаваньня ў пісьмовых крыніцах формаў Комбар і Камбар, прозьвішча Кімбар можа мець повязь зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Камбэр (Kamber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 356.</ref>)<ref name="Blascyk-2015-164">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 164.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя ''Cimber'', якое зьвязваюць з германскім племем [[Кімбры|кімбраў]]<ref>Kakoschke A. Die Personennamen in den römischen Provinzen Germania inferior und Germania superior. Bd. 1. — Göttingen, 2021. S. 273.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гімбэр: ''Gimber''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Камбэр (Kamber), Камбэры (Kamberi), Кімбар (Kimbar, Kimbor), Кімбаровіч (Kimborowicz) і Кімбровіч (Kimbrowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 159, 173—174.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лист Ивану Кимбару… на боярина смоленского Ивана Кимбарова'' (6 верасьня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 219.</ref>; ''Васку Кимбару'' (15 траўня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 414.</ref>; ''Смольняномъ: <…> Васку Кимъбареву… Тимофею Кимъбареву'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 424.</ref>; ''Гришъко Кимъбаревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>; ''generosis Alberto Hriskone Kimbaro'' (29 лістапада 1539 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 158.</ref>; ''я Войтехъ Гришковичъ Кимбаръ — наместникъ ея милости Городенский'' (1 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 301.</ref>; ''Михно Кимбар'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80&f=false С. 118].</ref>; ''на земенина господарьского повету Городенского на Ондрея Кимбара'' (1 ліпеня 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 20.</ref>; ''земянка господарьская повету Городенского Кимбаровая Людмина Ивановна'' (18 верасьня 1555 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 77].</ref>, 28 чэрвеня 1557 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 244.</ref>); ''отъ Яна Грышковича Кинбаря''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F&f=false С. 627].</ref>, ''Янъ Мартиновичъ Кимбаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 638].</ref> (1567 год); ''по смерти архимандрита бывшого Супрасльскаго Сергія Кимбаря'' (1568 год)<ref>Супрасльский Благовещенский монастырь. — СПб., 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1TRGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 64].</ref>; ''пана Влодимера Кимбара'' (15 чэрвеня 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Размусъ Яновичъ Кимборъ'' (7 чэрвеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 65].</ref>; ''Ioannes Kymbar, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Pazmany P., Kymbar I. Theoremata philosophica de mundo et eius partibus. — Graecii, 1600. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=60nqg3tKbv8C&q=+Ioannes+Kymbar+%2C+lithuanus+#v=snippet&q=Ioannes%20Kymbar%20%2C%20lithuanus&f=false P. VII].</ref>; ''Я Еразмусъ Яновичъ Кимбаръ — возный господарский воеводства Виленского'' (10 сьнежня 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 181.</ref>; ''Юско Кгембаръ… Иванъ Кинберъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 228, 255.</ref>; ''ur. Jerzemu Kimbarowi, tow. chor. pancernej'' (18 сакавіка 1656 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 39.</ref>, 17 жніўня 1657 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 75.</ref>); ''Jerzym i Piotrem Kimbarami'' (20 чэрвеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 65.</ref>; ''Pozwolenie ur. Andrzejowi Kimbarowi, wojskiemu brasławskiemu'' (сакавік 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 59.</ref>; ''pustosz nazwaną Kimbarówkę, w [[Мазырскі павет|pow. mozyrskim]]'' (18 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 240—241.</ref>; ''gen. Gabrielo Kimbar, thesauri MDL viceadministratori… Helenae Kimbarownae coniugum'' (14 чэрвеня 1660 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 298.</ref>; ''ur. Gabrielowi Kimbarowi'' (25 красавіка 1661 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 290.</ref>; ''Gabriel Kimbar, skarbny WKsL'' (13 лістапада 1662 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 343.</ref>; ''Dawid Kambor… Adam Kimbar… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>; ''Abram Kimbor'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 120.</ref>; ''Dymitr Ginbarewicz'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''de Gimbaryszki'' (1765 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 78.</ref>; ''Brygida Kimber'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''przez jm. p. Kimbera pisarza skarbowego'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 99.</ref>; ''Mikolay Kinber… Jan Kinber'' (7 жніўня 1790 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Kinber#v=snippet&q=Kinber&f=false С. 108—109].</ref>; ''Stanisław Kimber'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioanne Kimbar'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Tomasz Kimbier'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Kimbarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Antoni Gimber'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Kimberowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kimberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pieski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gimbar'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Гертруда]] Кимбаровна'' (12 верасьня 1851 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 92.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Скімбар (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скімбаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == * Марэк Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Kimber) — шляхціч зь [[Літва|Літвы]], дзяяч гісторыі места [[Глухаў|Глухава]] ([[Украіна]])<ref>Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana. T. XXV. — Warszawa, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xtUDAAAAYAAJ&q=Gimber+Kimber#v=snippet&q=Gimber%20Kimber&f=false S. 209].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/613 S. 613].</ref> * Васька і Іван Кімбары (Кімбаравы) — [[смаленск]]ія баяры, які ўпамінаюцца ў пачатку XVI ст. * Грышка Кімбаравіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сяргей Кімбар — архімандрыт [[Супрасьлеўскі манастыр|Супрасьлеўскага манастыра]] ў 1532—1565 гадох * Мікалай Пецькавіч, Рыгор і Лаўрын Стэфанавічы Камбаровічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 152].</ref> * Лаўрын і Мацей Стэфанавічы Кумбаровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 93].</ref> * Рыгор Пятровіч і Урбан Міхайлавіч Камбары — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 93].</ref> * Мацей Стэфанавіч Камбаровіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93"/> * Габрыель Караль Кімбар — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Пісар скарбовы літоўскі|пісар скарбовы]] * Габрыель Кімбар — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Войскі вялікі літоўскі|войскі вялікі]] * Ян Кімбар — аўтар трактату «Theoremata Philosophica»<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 25.</ref> * Сяргей Кімбар — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 4.</ref> * Ёсіф Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Міхал і Юльян Кімбары — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Ігнаці Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref> * Пётар Гімбараў — праваслаўны з [[Амсьціслаўскі павет|Амсьціслаўскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №789 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358636?page=135 С. 12613].</ref> * Антон Кембер — праваслаўны з ваколіцаў [[Празарокі|Празарокаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №15 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=226 С. 227].</ref> * Цімафей Гінбараў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital664654/ Гинбаров Тимофей Гаврилович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Рыгор Генбар (Генбор) — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Слонім]]у<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital825762/ Генбор Григорий Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Яўгенія, Фэліцата і Казімер Гімбары (''Gimbor'') — уладальнікі гаспадарак у Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Арцём Гембар (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%80%D1%86%D1%91%D0%BC_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Гембар Арцём Мікалаевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Фэлікс Кімбар (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * Адольф Кімбар (1904—?) — беларус з ваколіцаў Пухавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm"/> * Пётар Кімбір (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Андрэй Кімбар]] ({{нар.}} 1993) — беларускі гісторык, паэт і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-ar14916523&strq=l_siz=20%26qstr=lz2=rus Кімбар, Андрэй Уладзіміравіч (аўтар вершаў ; гісторык)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref> Кімбары — [[парафія]]не касьцёла ў [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]] на 1797—1847 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230621/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/466-zadorozhe-kostel-v-disenskom-uezde-prikhozhane Задорожье костел в Дисенском уезде прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2016 г.</ref>. Кімбары (Kimbar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 131.</ref>. Камбровічы (Kombrowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 579.</ref>. Кімбаровічы (Kimborowicz) гербу [[Мурдэліё]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>. [[Кімбары]] гербу [[Секер]] — літоўскі шляхецкі род, які паходзіў з смаленскіх баяраў<ref name="Blascyk-2015-164"/>. Ґімбары<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Gimbor<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>), зь Індрана Кімбаровічы і Комбары<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Кімбар (Kimbar) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Кімбар (''Kimbar'') і Кімбэр (''Kimber'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 994.</ref>. У XVI ст. існавала сенажаць Гембершыкі (''Гемберишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 71].</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кімбарава (Кімбарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 405.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Кімбары ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 83.</ref>. На 1910 год існавалі хутары Кімбары 1-я і Кімбары 2-я ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 115—116.</ref>. У [[Мазыр]]ы існуе гістарычная мясцовасьць [[Кімбараўка]]. Назву [[Кімбарышкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] olyvww0kltcivf8gvznrmdow1exvebc 2687017 2687011 2026-08-27T13:34:41Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687017 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кімбар |лацінка = Kimbar |арыгінал = Gimber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Gimmo]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Гімбар, Гімбэр Генбар, Гінбар, Кімбэр, Кімбер, Гембер, Гембар, Кембер, Кімбір |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кімбар''' (''Кімбэр'', ''Кімбер''), '''Гімбар''' (''Гімбэр'', ''Гінбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. З улікам бытаваньня ў пісьмовых крыніцах формаў Комбар і Камбар, прозьвішча Кімбар можа мець повязь зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Камбэр (Kamber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 356.</ref>)<ref name="Blascyk-2015-164">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 164.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя ''Cimber'', якое зьвязваюць з германскім племем [[Кімбры|кімбраў]]<ref>Kakoschke A. Die Personennamen in den römischen Provinzen Germania inferior und Germania superior. Bd. 1. — Göttingen, 2021. S. 273.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гімбэр: ''Gimber''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Камбэр (Kamber), Камбэры (Kamberi), Кімбар (Kimbar, Kimbor), Кімбаровіч (Kimborowicz) і Кімбровіч (Kimbrowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 159, 173—174.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лист Ивану Кимбару… на боярина смоленского Ивана Кимбарова'' (6 верасьня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 219.</ref>; ''Васку Кимбару'' (15 траўня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 414.</ref>; ''Смольняномъ: <…> Васку Кимъбареву… Тимофею Кимъбареву'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 424.</ref>; ''Гришъко Кимъбаревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>; ''generosis Alberto Hriskone Kimbaro'' (29 лістапада 1539 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 158.</ref>; ''я Войтехъ Гришковичъ Кимбаръ — наместникъ ея милости Городенский'' (1 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 301.</ref>; ''Михно Кимбар'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80&f=false С. 118].</ref>; ''на земенина господарьского повету Городенского на Ондрея Кимбара'' (1 ліпеня 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 20.</ref>; ''земянка господарьская повету Городенского Кимбаровая Людмина Ивановна'' (18 верасьня 1555 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 77].</ref>, 28 чэрвеня 1557 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 244.</ref>); ''отъ Яна Грышковича Кинбаря''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F&f=false С. 627].</ref>, ''Янъ Мартиновичъ Кимбаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 638].</ref> (1567 год); ''по смерти архимандрита бывшого Супрасльскаго Сергія Кимбаря'' (1568 год)<ref>Супрасльский Благовещенский монастырь. — СПб., 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1TRGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 64].</ref>; ''пана Влодимера Кимбара'' (15 чэрвеня 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Размусъ Яновичъ Кимборъ'' (7 чэрвеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 65].</ref>; ''Ioannes Kymbar, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Pazmany P., Kymbar I. Theoremata philosophica de mundo et eius partibus. — Graecii, 1600. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=60nqg3tKbv8C&q=+Ioannes+Kymbar+%2C+lithuanus+#v=snippet&q=Ioannes%20Kymbar%20%2C%20lithuanus&f=false P. VII].</ref>; ''Я Еразмусъ Яновичъ Кимбаръ — возный господарский воеводства Виленского'' (10 сьнежня 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 181.</ref>; ''Юско Кгембаръ… Иванъ Кинберъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 228, 255.</ref>; ''ur. Jerzemu Kimbarowi, tow. chor. pancernej'' (18 сакавіка 1656 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 39.</ref>, 17 жніўня 1657 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 75.</ref>); ''Jerzym i Piotrem Kimbarami'' (20 чэрвеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 65.</ref>; ''Pozwolenie ur. Andrzejowi Kimbarowi, wojskiemu brasławskiemu'' (сакавік 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 59.</ref>; ''pustosz nazwaną Kimbarówkę, w [[Мазырскі павет|pow. mozyrskim]]'' (18 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 240—241.</ref>; ''gen. Gabrielo Kimbar, thesauri MDL viceadministratori… Helenae Kimbarownae coniugum'' (14 чэрвеня 1660 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 298.</ref>; ''ur. Gabrielowi Kimbarowi'' (25 красавіка 1661 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 290.</ref>; ''Gabriel Kimbar, skarbny WKsL'' (13 лістапада 1662 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 343.</ref>; ''Dawid Kambor… Adam Kimbar… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>; ''Abram Kimbor'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 120.</ref>; ''Dymitr Ginbarewicz'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''de Gimbaryszki'' (1765 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 78.</ref>; ''Brygida Kimber'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''przez jm. p. Kimbera pisarza skarbowego'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 99.</ref>; ''Mikolay Kinber… Jan Kinber'' (7 жніўня 1790 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Kinber#v=snippet&q=Kinber&f=false С. 108—109].</ref>; ''Stanisław Kimber'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioanne Kimbar'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Tomasz Kimbier'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Kimbarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Antoni Gimber'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Kimberowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kimberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pieski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gimbar'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Гертруда]] Кимбаровна'' (12 верасьня 1851 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 92.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Скімбар (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скімбаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == * Марэк Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Kimber) — шляхціч зь [[Літва|Літвы]], дзяяч гісторыі места [[Глухаў|Глухава]] ([[Украіна]])<ref>Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana. T. XXV. — Warszawa, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xtUDAAAAYAAJ&q=Gimber+Kimber#v=snippet&q=Gimber%20Kimber&f=false S. 209].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/613 S. 613].</ref> * Васька і Іван Кімбары (Кімбаравы) — [[смаленск]]ія баяры, які ўпамінаюцца ў пачатку XVI ст. * Грышка Кімбаравіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сяргей Кімбар — архімандрыт [[Супрасьлеўскі манастыр|Супрасьлеўскага манастыра]] ў 1532—1565 гадох * Мікалай Пецькавіч, Рыгор і Лаўрын Стэфанавічы Камбаровічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 152].</ref> * Лаўрын і Мацей Стэфанавічы Кумбаровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 93].</ref> * Рыгор Пятровіч і Урбан Міхайлавіч Камбары — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 93].</ref> * Мацей Стэфанавіч Камбаровіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93"/> * Габрыель Караль Кімбар — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Пісар скарбовы літоўскі|пісар скарбовы]] * Габрыель Кімбар — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Войскі вялікі літоўскі|войскі вялікі]] * Ян Кімбар — аўтар трактату «Theoremata Philosophica»<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 25.</ref> * Сяргей Кімбар — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 4.</ref> * Ёсіф Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Міхал і Юльян Кімбары — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Ігнаці Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref> * Пётар Гімбараў — праваслаўны з [[Амсьціслаўскі павет|Амсьціслаўскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №789 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358636?page=135 С. 12613].</ref> * Антон Кембер — праваслаўны з ваколіцаў [[Празарокі|Празарокаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №15 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=226 С. 227].</ref> * Цімафей Гінбараў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital664654/ Гинбаров Тимофей Гаврилович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Рыгор Генбар (Генбор) — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Слонім]]у<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital825762/ Генбор Григорий Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Яўгенія, Фэліцата і Казімер Гімбары (''Gimbor'') — уладальнікі гаспадарак у Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Арцём Гембар (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%80%D1%86%D1%91%D0%BC_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Гембар Арцём Мікалаевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Фэлікс Кімбар (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * Адольф Кімбар (1904—?) — беларус з ваколіцаў Пухавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm"/> * Пётар Кімбір (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Андрэй Кімбар]] ({{нар.}} 1993) — беларускі гісторык, паэт і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-ar14916523&strq=l_siz=20%26qstr=lz2=rus Кімбар, Андрэй Уладзіміравіч (аўтар вершаў ; гісторык)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref> Кімбары — [[парафія]]не касьцёла ў [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]] на 1797—1847 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230621/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/466-zadorozhe-kostel-v-disenskom-uezde-prikhozhane Задорожье костел в Дисенском уезде прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2016 г.</ref>. Кімбары (Kimbar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 131.</ref>. Камбровічы (Kombrowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 579.</ref>. Кімбаровічы (Kimborowicz) гербу [[Мурдэліё]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>. [[Кімбары]] гербу [[Секер]] — літоўскі шляхецкі род, які паходзіў з смаленскіх баяраў<ref name="Blascyk-2015-164"/>. Ґімбары<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Gimbor<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>), зь Індрана Кімбаровічы і Комбары<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Кімбар (Kimbar) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Кімбар (''Kimbar'') і Кімбэр (''Kimber'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 994.</ref>. У XVI ст. існавала сенажаць Гембершыкі (''Гемберишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 71].</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кімбарава (Кімбарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 405.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Кімбары ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 83.</ref>. На 1910 год існавалі хутары Кімбары 1-я і Кімбары 2-я ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 115—116.</ref>. У [[Мазыр]]ы існуе гістарычная мясцовасьць [[Кімбараўка]]. Назву [[Кімбарышкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8pv5okg06kxw89eklmj2txfy6fdap40 0 269802 2687029 2687009 2026-08-27T13:49:37Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687029 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінібут |лацінка = Ginibut / Hinibut |арыгінал = Genebod |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Geno]] + [[Бода|Bodo]] <br> Geno + [[Бота|Boto]] |варыянт = Генбут, Генбот, Гінбуд, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбуд, Гімбут, Гімбот, Гімбат |вытворныя = |зьвязаныя = [[Будгін]] }} '''Гінібут''' (''Гінбут'', ''Кінбут'', ''Гімбут'', ''Гімбот'', ''Гімбат''), '''Генбут''' (''Генбот'', ''Гембут''), '''Гінбуд''' (''Гімбуд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Генебод або Генбод (Genebod, Genobod<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Genobod&dq=Genobod&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwip_8WjweuBAxVLKewKHXo3AWUQ6AF6BAgHEAI S. 85, 202].</ref>, Genbaud<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genbaud#v=snippet&q=Genbaud&f=false S. 628].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Genebuth / Genebote / Gynneboth'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Genebuth#v=snippet&q=Genebuth&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Genebote#v=snippet&q=Genebote&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Gimboth<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GIMBOTH&ofb=memelland&modus=&lang=de GIMBOTH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кгинибуту Давидовичу опекати се [[Ганус (імя)|Ганусовымъ]] селомъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Кгинибуту Веркшневичу дядковъщина Еитивиловъщина''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Петъку Кинбутовичу чоловекъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''dominus Gymbuth qui rexit in [[Рудаміна|Rudomina]] [cui]us animam filius eius Bogdan'' (люты 1457 году)<ref name="Rowell-1999-118">Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Bartholomeus filius domini Gymbuth… cum uxore sua domina Sonyka… matre sua domina Martha alias Marchwa'' (люты 1475 году)<ref name="Rowell-1999-118"/>; ''бояринъ нашъ Бартошъ Кинбутовичъ'' (9 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 103.</ref>; ''Gimbut… Giembuta… Ginbut'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 129.</ref>; ''на боярына нашого Миколая Алексанъдровича Кгинбутовича'' (25 ліпеня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 305.</ref>; ''Якубовая Кинбутовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Бортъко Кинъбутовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref> (1528 год); ''бояромъ [[Крожы|крожскимъ]]: Ивашку и брату его Кгенбуту'' (3 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 270.</ref>; ''Мац Кгинбутович… Якуб Кинбутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 29—30, 198.</ref>; ''писара его Адам Кгинбута даты писанья у [[Койданаў|Койданове]]'' (12 лютага 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|264к}} P. 165.</ref>; ''Адамъ Кгинбутъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 783].</ref>, ''Шимко ловчи Кгимбутъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 827].</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Андрею Кгимбутовичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Адамъ Кгимъбут, кгродскии писар'' (19 верасьня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|264к}} P. 78.</ref>; ''item Sieha Dutko sz Kinbutem'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 404.</ref>; ''пана Авкгуштына Яновича Кгинбута… Авкгуштын Кгинбут… Авкгуштын Янович Кгинбут'' (31 студзеня 1592 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 90—97.</ref>; ''pana Awgusztyna Ginbuta… Авъкгуштын Кгинбут рукою властною подписалъ'' (5 кастрычніка 1595 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 396.</ref>; ''Ginbutt'' (1603—1629 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 98.</ref>; ''Gymbutowycz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 142.</ref>; ''Helena Urszula Ludwika Gimbut'' (1700 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wierzchowice], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Giembutt'' (21 траўня 1752 году)<ref name="Mosėdžio">[https://mosedispromemoria.mozello.lt/g/ G], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Josephus Giębutt'' (8 лістапада 1789 году)<ref name="Mosėdžio"/>; ''Antoni Gimbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 109.</ref>; ''Barbara Giębut'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Gi%C4%99but&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apollinaris Gimbutt'' (26 красавіка 1782 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 197.</ref>; ''Florian Szymon Gimbutt'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbutt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dzisna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Gimbatt'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>. == Носьбіты == * Гінібут Давідавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Юшка Кінбутавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref> * Антон Гімбут — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Базыль і Тамаш Гімбуты — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 50.</ref> * Міхал Гінбуд — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital62264/ Гинбуд Михаил Романович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Арсень Генбатаў — праваслаўны, удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital20992701/ Генбатов Арсений Васильевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Цімафей Генбатаў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў Амсьціслава<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital825662/ Генбатов Тимофей Васильевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Павал Гімбатаў — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў Амсьціслава<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital61054/ Гимбатов Павел Прокофьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Васіль Гімбут (1873—1933) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Сьцяпан Гімбут (1905—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску<ref>[https://partizany.by/partisans/230271/ Гимбут Степан Гильянович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іларыён Гімбут (1913—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску<ref>[https://partizany.by/partisans/247654/ Гимбут Илларион Илларионович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Андрэй Гімбуд (1909—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260813011529/https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero93410450/ Гимбуд Андрей Мефодьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Гіляр Гінбут (1913—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску<ref>[https://partizany.by/partisans/121299/ Гинбут Гиляр Гилярович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Мікалай Гімбут (1916—1938) — беларус зь [[Бягомель|Бягомлю]], забіты ўладамі СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 178.</ref> * Уладзімер Гімбатаў (1926—?) — удзельнік Другой сусьветнай вайны з ваколіцаў Амсьціслава<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero121928483/ Гимбатов Владимир Михайлович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Уладзімер Гімбут]] ({{нар.}} 1971) — беларускі гісторык і пэдагог<ref>[https://nastgaz.by/pedagog-uladzimir-gimbut-pradstaulyae-svae-idei-i-napratsouki-pa-vaenna-patryyatychnym-vyhavanni-navuchentsau/ Педагог Уладзімір Гімбут прадстаўляе свае ідэі і напрацоўкі па ваенна-патрыятычным выхаванні навучэнцаў], [[Настаўніцкая газэта]], 30 траўня 2024 г.</ref> Гімбуты (Gimbut) гербу [[Наленч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 272.</ref>. Гінбуты (Ginbut) гербу Наленч — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>. Гімбуты (Gymbut) — літоўскі шляхецкі род з [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 34.</ref>. Гімбут (Gimbutt) і Гімбат (Gimbatt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1910 год існаваў маёнтак Гімбатаўка ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гімбуты]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Гімбатаўка]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бота]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 90arufbuw5k6jhcb7tism4dppegrz1w 0 270393 2687082 2684906 2026-08-27T21:02:17Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687082 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бардзіла |лацінка = Bardziła |арыгінал = Bardilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Барда|Bardo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Бартэль, Бартуль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бардзіла''' (''Бартэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бардзіла, пазьней Бартэль (Bardilo, Bartel, Barzilo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bardilo#v=snippet&q=Bardilo&f=false S. 248, 989].</ref>. Іменная аснова [[Барда|-бард- (-барт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барцін|Бардзін]], [[Бартаўт|Барталт]]; германскія імёны Bardinus, Bartolt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bards 'волат'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 79.</ref> або ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] barta 'баявая сякера'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 51.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Bartol<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Бартыла: ''Bartilo'' (1448 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 105.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Bartel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BARTEL&ofb=glowitz&modus=&lang=de BARTEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Bartel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BARTEL&ofb=abschwangen&modus=&lang=de BARTEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''з Боръдиловичъ'' (15 сьнежня 1533 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 226.</ref>; ''Borzylo Kossycz synmi Wasilem a Soboliem… Janko Barzilowic… Iwan Bordzilowic… a Iwanu Bordzilowicu… Iwan Bordzilow. <…> Piotrucz Borzilowic… Jakob, Stasz, Bordzilo a Andrzey Cziczieliowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Borzylo#v=snippet&q=Borzylo&f=false С. 46, 89, 208, 229—230, 240, 354].</ref>; ''Borziło Jowlasowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Borzi%C5%82o#v=snippet&q=Borzi%C5%82o&f=false С. 49].</ref>; ''Borzyło Daniłowicz… Borziło Daniłowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Borzy%C5%82o#v=snippet&q=Borzy%C5%82o&f=false С. 162].</ref>; ''Курило Борздиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B7%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B7%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 257].</ref>; ''Chwietko Barthula'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Barthula#v=snippet&q=Barthula&f=false С. 378].</ref>; ''Иванъ Борзиловичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 377.</ref>; ''Trachim Bardziło, dziesiątnicy starostwa Uswiackiego'' (10 лютага 1714 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 22. — Витебск, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JHkZAAAAYAAJ&q=Bardzi%C5%82o#v=snippet&q=Bardzi%C5%82o&f=false С. 81].</ref>; ''Bardziłowicze… Bordziły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Prakseda Bartel'' (1774 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bartel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Bartel'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=8818&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=50&searchtable=&rpp2=50 Hanuszyszki k. Trok], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefanija z Nowakowskich Bartel'' (15 студзеня 1895 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 39.</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Бартэль — жыхар воласьці [[Беразьвечча]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1597 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203909/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/795-berezvech-inventar-1597-g-v-polotskom-voevodstve Березвеч инвентарь 1597 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 сакавіка 2017 г.</ref> * Трахім Бардзіла — [[Дзясятнік|дзясятнік]] [[Усьвяты|Усьвяцкага]] староства, які ўпамінаецца ў 1714 годзе * Андрэй Бартэль (Бортэль) — жыхар вёскі [[Будзішча]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807210821/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/767-usveya-1783-g-opisanie-imeniya-v-polotskom-voevodstve Усвея 1783 г. описание имения в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2017 г.</ref> * Георгі Бартэль — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 12.</ref> * [[Аўген Бартуль]] (1908—1992) — беларускі паэт і грамадзкі дзяяч, праўнік * [[Францішак Бартуль]] (1918—2005) — грамадзка-палітычны дзяяч [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]] У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Бардзіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Бартэлі — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Голдава|Голдаўскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Голдаве і Бабрах // Лідскі летапісец. № 4 (84), 2018. С. 22—40.</ref>. Бартэль (Bartel) і Бартла (Bartlo) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1904 год існавала вёска Бартулева ў Бельскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 68.</ref>. На 1910 год існаваў [[фальварак]] Бартулева ў Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 190.</ref>. На [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] існуе вёска [[Бардзілы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Бардзілаўка]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай бард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6mtjl7984uc8h3tztsvq6trflm6bky4 0 270710 2687190 2683545 2026-08-28T10:44:19Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687190 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нарэйка |лацінка = Narejka |арыгінал = Noriko |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Нарыка, Нарка, Норка, Норык, Нэрка, Нэрэйка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Нарэйка''' (''Нарыка'', ''Норка'', ''Норык'', ''Нэрка'', ''Нэрэйка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Норыка, Нерык або Норка (Noriko, Nericc<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Norco<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Norco#v=snippet&q=Norco&f=false S. 181].</ref>, Norke{{Заўвага|Апроч таго, адзначалася германскае імя Noreken<ref>Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister. — Hannover und Leipzig, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=96cOAAAAYAAJ&q=Noreken#v=snippet&q=Noreken&f=false S. LI].</ref>}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 419.</ref><ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA449&dq=namenkunde+norke&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwio74jH4O6BAxWEG-wKHXnVCHMQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q&f=false S. 449].</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імёны Норыка і Норка гістарычна бытавалі ў Польшчы: ''Noricko'' (1396 год), ''Norka'' (1394 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя Нарыка (Норка): ''Naryko'' (1382 год)<ref name="Trautmann-1925-66">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Naryko+Norke#v=snippet&q=Naryko%20Norke&f=false S. 66].</ref>, ''Norke'' (1387 год)<ref name="Trautmann-1925-66"/>, ''Noriko / Noreke / Norko''<ref name="Trautmann-1925-66"/>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Noreicke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=NOREICKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de NOREICKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Норка (Norko)<ref>Uzdila A. Kiek mūsų kalbos išlikę lenkų pavardėse // Terra Jatwezenorum. 2017—2018. P. 46.</ref> Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''der Littowen gesinde… Nareyken'' (1404 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 315.</ref><ref>Ivoška D. Litauische historische Personennamen in dem Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409 // Acta linguistica Lithuanica. T. 81, 2019. P. 99.</ref>; ''чотырох чоловеков, што живуть на [[Мерачанка|Меречи]]… а Нареика [[Віт|Витевича]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''у в [[Абольцы|Оболцох]] чотырнадъцать чоловеков… Нореико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref> (1440—1492 гады); ''въ [[Кернаў|Кернове]] 4 чоловеки… Нареико'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''homines… Nareyko'' (1455—1456 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 116.</ref>; ''et inscribo homines in villa mea Mileykoni dicta tredecem nominibus nuncupatos… Nareiko'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 254.</ref>; ''homines… Nareyko'' (8—13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''у воита [[Коўна|ковенского]] в Нареика'' (30 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 141.</ref>; ''поле конюха [[Беліца|белицъкого]] Павла Нареиковича'' (8 траўня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 64.</ref>; ''людей… Дороша Нарейковича'' (31 чэрвеня 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B0&f=false С. 56].</ref>; ''земли пустовских тяглых оу [[Румшышкі|Румшишскои]] волости на имя Нареиковщину'' (24 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 278.</ref>; ''земль пустовскихъ там же у [[Высокі Двор|Высокодворском]] повете… Нареиковщину Монстовтовича'' (21 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 346.</ref>; ''люди нашы [[Слонімскі павет|Слонимского повета]] Межевляне… а Нареико Стефановичъ'' (8 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 324.</ref>; ''Нарко [[Кандрат|Конъдратовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Нареико Юшковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Янушъ Нареиковичъ… Алтушко Нареиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Нарко Якубович… Ян Норейкович… Нарко Юшкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 74, 127, 359.</ref>; ''двор Вепряты… Нареико Окинич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 25.</ref>; ''Петръ [[Урліх|Урлихович]], а у него сыновъ три — Янул, [[Ягмін|Якмин]], Нарко'' (31 сакавіка 1544 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 28.</ref>; ''Мартинъ Федковичъ Нареиковича'' (каля 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 342.</ref>; ''Noreyko [[Стана|Staniewicz]]'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 96.</ref>; ''село Нарейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 113].</ref>; ''человекъ… Норко {{nowrap|[[Азбут|Азбутовичь]]}} служба зуполная'' (24 жніўня 1554 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 6. — Вильна, 1869. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0GZcAAAAcAAJ&q=%D0%90%D0%B7%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%90%D0%B7%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 28].</ref>; ''Staś Norkowicz… Paweł Noreykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Norkowicz#v=snippet&q=Norkowicz&f=false С. 61, 129].</ref>; ''Марътинъ Нарейковичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 216.</ref>; ''Стасюкъ Нарейковичъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 617].</ref>; ''Nareiko Ławrynowicz… Нареика Лаврыновича'' (21 сакавіка 1599 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 511—512.</ref>; ''Jan Nareykowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Samuel Narkiewicz'' (3 красавіка 1656 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 4: N—R. — Roma, 1989. P. 3.</ref>; ''Nerka'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 176.</ref>; ''Jozefo et Marianna Nareykow'' (1710 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Katarzyna Noreykiewicz'' (1717 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Noreykiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wędziagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Narykowicz… Karol Narykowicz'' (19 жніўня 1754 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 109.</ref>; ''Katarzyna Nerejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Nerejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwik Norko'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=norko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Rohotna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Нарэйка Юшкавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Януш і Алтушка Нарэйкавічы — [[Вялёна|вялёнскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Нарка Якубавіч і Нарка Юшкавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Юзэф Нарыка — [[Радунь|радунскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Марцін Норка — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Міхал Норык — праваслаўны з [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №604 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358800?page=43 С. 9659].</ref> * Браніслаў Наркевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Станіслаў Нарэйка — беларус-каталік з [[Барысаў|Барысава]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref> * Мікалай Нарэйка (1872—?) — беларус з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Сьцяпан Норка (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref> * Аляксандар Нарэйка (1884—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антон Нарэйка (1897—?) — беларус з ваколіцаў [[Самахвалавічы|Самахвалавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Нарэйка Антон Карлавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Мікалай Нарэйка (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Язна|Язны]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Мікалай Нарэйка (1912—?) — беларус зь [[Вязынь|Вязыні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Аркадзь Наркевіч]] (1929—2002) — беларускі мовазнаўца * [[Настасься Нарэйка]] ({{нар.}} 1986) — беларуская паэтка Норкі (Norko) — прыгонныя зь вёскі [[Лыцавічы|Лыцавічаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107.</ref>. Нарэйкі (Norejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 205.</ref>. Норкі — [[парафія]]не царквы ў [[Чашнікі|Чашніках]] на 1888—1905 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230103/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/170-prikhod-i-prikhozhane-tserkvi-chashniki-lepelskogo-uezda Приход и прихожане церкви Чашники Лепельского уезда], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Нарэйкі (Norejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 364.</ref>. Нарэйковічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Наркевіч (Narkiewicz, Norkiewicz), Нэрэйка (Nerejko) і Нарэйка (Norejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавала «поле» Нарэйкавічы (''Нарейковичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 199.</ref>. На 1906 год існавала вёска Наркаўшчына ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 327.</ref>. На 1910 год існавала вёска Наркаўшчына ў Аршанскім павеце, а таксама хутар Наркаўшчына ў Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 129, 163.</ref>. На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Нарэйкава]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Нарэйкішкі]], на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] — [[Норкаўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Наркавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Наркаўшчына]]. Назву [[Нарэйкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 15m25jpzvhgc03duw97nb4fngunrcf5 0 270931 2687202 2684730 2026-08-28T11:09:24Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687202 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Раґайла |лацінка = Ragajła / Rahajła |арыгінал = Ragel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рага|Rago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Rago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Рагела, Рагаль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рагайла''' (''Рагела'', ''Рагаль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рагель або Рагела (Ragel, Rogello<ref>Bulletin de la Societe Archeologique de Nantes. T. 16. — Nantes, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hm8XAAAAYAAJ&q=Rogellus+Rogello#v=snippet&q=Rogellus%20Rogello&f=false P. 97].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA478&dq=Rage+l+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwic9oCH_pOEAxXBOXoKHa7xC6YQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=Rage%20l%20namenkunde&f=false S. 478].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рага|-раг- (-рэг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рагіла|Рагла]], [[Рагін]], [[Рагвалод (імя)|Рагвалод]]; [[Германскія мовы|германскія]] імёны Ragilo, Ragenus, Ragvald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] raginon 'гаспадарыць, судзіць, выракоўваць', ragin 'вырак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У 1623 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Casparus Regelius, Liccensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Regelius#v=snippet&q=Regelius&f=false S. 269].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Rogall<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROGALL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de ROGALL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ragel'' (26 траўня 1390 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Ragel#v=snippet&q=Ragel&f=false P. 23].</ref>; ''poddanych w powiecie trockim — w [[Жыжмары|Żyżmorach]]… Ragały'' (28 верасьня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 77.</ref>; ''na poddane w Żyżmorach… Ragały'' (28 сьнежня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 78.</ref>; ''Мацко Ракгловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Радивонъ Рогаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 157.</ref> (1528 год); ''село [[Лучыцы (Клецкі раён)|Лучицы]] и Фойная… Тимофей Рогалевичъ'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 638.</ref>; ''[[Мардас|Mordas]] Rogalic… Januc Rogalic synmi Niescierem a Baltromieiem… Stanko Rogalic… Miklass Rogalic… Pawel Rogielicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rogielicz#v=snippet&q=Rogielicz&f=false С. 5—7].</ref>; ''подданыхъ пана своего, на ймя: Стецка Рокгалу'' (11 ліпеня 1561 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2XPUAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%83#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%83&f=false С. 37].</ref>; ''Piotr Rogiel… Sciepan Rogiel… Mikołay Rogiel'' (15 траўня 1567 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Rogiel#v=snippet&q=Rogiel&f=false С. 104].</ref>; ''на витине Миколая Рекгеля'' (да 1600 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 654—655.</ref>; ''Ragella'' (1603—1629 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 100.</ref>; ''Nicolai Ragel… Nicolai Ragełowicz'' (1610—1622 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. pirmosios pusės Kauno miestiečių asmenvardžių kilmė // Acta linguistica Lithuanica. T. 43, 2000. P. 97.</ref>; ''возных двох енералов… Петра Рокгалю'' (31 траўная 1625 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHQmAQAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8E&f=false С. 557].</ref>; ''Pan Ostaphian Rogayłło z Sawina'' (1654 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 14. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OLUaAAAAYAAJ&q=Rogay%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Rogay%C5%82%C5%82o&f=false С. 26].</ref>; ''Teodor Rogalewicz'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rogalewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Czwierć Leytanowo Ruckie… Zacharko Ragiel'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Ragiel#v=snippet&q=Ragiel&f=false С. 358].</ref>; ''Godfrid Rogal'' (14 лютага 1792 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 63.</ref>; ''Anastazja Ragiełł'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ragiell&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Ragielewicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ragielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Срагейла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''Sragieylowna'' (28 студзеня 1748 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref> }}. == Носьбіты == * Рагель (Рагела; {{†}} 852) — {{Артыкул у іншым разьдзеле|Кардоўскія мучанікі|Кардоўскі мучанік|en|Martyrs of Córdoba}} * Рагель — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Калтыняны|Калтынянаў]], які ў 1390 годзе засьведчыў умову з [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]] * Рагайла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE+%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE+48#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%20%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%2048&f=false С. 48].</ref> * Радзівон Рагайлавіч — [[Амсьціслаў|амсьціслаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Астафіян Рагайла з Савіна — [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]], які ўпамінаецца ў 1654 годзе * Міхал Рагель (Рогель) — жыхар вёскі [[Турчыны|Турчынаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1773 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230235/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/626-golny-inventar-v-grodnenskom-povete-1773 Гольны инвентарь в Гродненском повете 1773], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 траўня 2016 г.</ref> * Яўген Рагалевіч — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 19.</ref> * Юльян Рагель (1882—1938) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Амурской обл.</ref> * Вікенці Рагалевіч (1898—1933) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Франц Рагалевіч (1904—1933) — беларус з ваколіцаў Узды, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Міхал Рагалевіч]] (1932—2010) — беларускі мастак Рагелі (Ragiel) — прыгонныя зь вёсак [[Пятровічы (Ашмянскі раён)|Пятровічаў]], [[Панізьзе (Гарадзенская вобласьць)|Панізьзя]], [[Улазавічы (Менская вобласьць)|Улазавічаў]], [[Падбалоцьце|Падбалоцьця]], [[Шчаўканы|Шчаўканаў]], [[Нямоні|Нямоняў]], [[Сакаўшчына|Сакаўшчыны]], [[Жураўцы|Жураўцаў]], [[Дубіна|Дубіны]], [[Зафільцы|Зафільцаў]] і [[Гуменьнікі|Гуменьнікаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 275, 358—359.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 196.</ref>. Рагалевічы (Rogalewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Камаі|Камаяў]] і [[Войстам]]у<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 167.</ref>. Рагелі (Ragel) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Рагайлы-Барташэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Рагаля (Ragalo) і Рагель (Ragiel) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1904 год існавала сяльцо Рагайлава ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 266.</ref>. На 1906 год існавала вёска Рэгелева ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 394.</ref>. На 1910 год існаваў [[фальварак]] Рагайлаўшчына ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 98.</ref>. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Рагелева]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Рагелеўцы]], на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]] — [[Рагалі]]. == Глядзіце таксама == * [[Рага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай раг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4sq7qp281lm36lsal9lds5q6b970xye 0 271254 2687176 2685421 2026-08-28T09:58:14Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687176 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Соніка |лацінка = Sonika |арыгінал = Sonnica |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Суна (імя)|Sonna]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Суніка, Сонка, Сунка, Шунека, Шунейка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Соніка''' (''Суніка'', ''Сонка'', ''Сунка'', ''Шунека'', ''Шунейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Соніка, пазьней Сунэка (Sonnica, Sunneke<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Sunneke#v=snippet&q=Sunneke&f=false S. 73].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1308.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова [[Суна (імя)|-сун- (-сон-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сунгард]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сонгуць]]; германскія імёны Sungart, Sunigelo, Sunegod) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Соніка: ''Sonicke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dmithr Sonnikowicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Sonnikowicz#v=snippet&q=Sonnikowicz&f=false С. 233].</ref>; ''Józef Sonko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Sonko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Sonkiewicz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sonkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Szunejko'' (1911 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 158.</ref>. == Носьбіты == * Адам Шунейка (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1901) Шунейко Адам Иванович (1901)], Открытый список жертв политических репрессий в СССР</ref> * Браніслаў Шунейка (1905—1938) — беларус зь [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Браніслаў Уладзіслававіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Шунейка (1905—1937) — беларус з ваколіцаў Менску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_C%D1%82a%D0%BD%D1%96c%D0%BBa%D1%9E_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Cтaніcлaў Aнтoнавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Шунейка (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Астрашыцкі Гарадок|Астрашыцкага Гарадку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Станіслаў Антонавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Шунека (1906—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Заслаўе|Заслаўя]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie63759606/ Шунеко Александр Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Сунікевіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/61242/ Суникевич Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Яўген Шунейка]] ({{нар.}} 1954) — беларускі мастацтвазнавец b мастак Шунейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Szunejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Менск]]у<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref>. Сунка (Sunko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Сонігкайм]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай сун}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kxwrwb33wuvpd9kaxwfkvbwxi4kohvx 2687179 2687176 2026-08-28T09:58:37Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687179 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Соніка |лацінка = Sonika |арыгінал = Sonnica |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Суна (імя)|Sonna]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Суніка, Сонка, Сунка, Шунека, Шунейка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Соніка''' (''Суніка'', ''Сонка'', ''Сунка'', ''Шунека'', ''Шунейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Соніка, пазьней Сунэка (Sonnica, Sunneke<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Sunneke#v=snippet&q=Sunneke&f=false S. 73].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1308.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова [[Суна (імя)|-сун- (-сон-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сунгард]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сонгуць]]; германскія імёны Sungart, Sunigelo, Sunegod) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Соніка: ''Sonicke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dmithr Sonnikowicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Sonnikowicz#v=snippet&q=Sonnikowicz&f=false С. 233].</ref>; ''Józef Sonko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Sonko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Sonkiewicz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sonkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Szunejko'' (1911 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 158.</ref>. == Носьбіты == * Адам Шунейка (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1901) Шунейко Адам Иванович (1901)], Открытый список жертв политических репрессий в СССР</ref> * Браніслаў Шунейка (1905—1938) — беларус зь [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Браніслаў Уладзіслававіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Шунейка (1905—1937) — беларус з ваколіцаў Менску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_C%D1%82a%D0%BD%D1%96c%D0%BBa%D1%9E_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Cтaніcлaў Aнтoнавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Шунейка (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Астрашыцкі Гарадок|Астрашыцкага Гарадку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Станіслаў Антонавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Шунека (1906—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Заслаўе|Заслаўя]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie63759606/ Шунеко Александр Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Іван Сунікевіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/61242/ Суникевич Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Яўген Шунейка]] ({{нар.}} 1954) — беларускі мастацтвазнавец і мастак Шунейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Szunejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Менск]]у<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref>. Сунка (Sunko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Сонігкайм]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай сун}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] aopv6xxrc4ln7k4u9e374i7kezfyslh 0 272453 2687099 2680984 2026-08-27T22:04:54Z ~2026-46796-17 99753 2687099 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мадзейка |лацінка = Madziejka |арыгінал = Mädecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мат (імя)|Mado]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Мадзека, Мядзейка, Медзіка, Мэдыка, Мацейка, Метыка, Мяцейка, Мідзік |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мадзейка''' (''Мадзека''), '''Мядзейка''' (''Медзіка'', ''Мэдыка''), '''Мацейка''' (''Метыка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мадака або Меціка, пазьней Мэдэка, Матыка або Матэк (Madacho, Methiko<ref>Jungfer J. Magerit — Madrid // Revue hispanique. T. 18, Nr. 53, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dvQ7AAAAIAAJ&q=Methiko#v=snippet&q=Methiko&f=false S. 45].</ref>, Mädecke<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=M%C3%A4decke#v=snippet&q=M%C3%A4decke&f=false S. 63].</ref>, Maticke, Matteck) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Madacho%2C+M%C3%A4dicke%2C+Maticke%2C+Matteck#v=snippet&q=Madacho%2C%20M%C3%A4dicke%2C%20Maticke%2C%20Matteck&f=false S. 1109].</ref>. Іменная аснова [[Мат (імя)|мад- (мед-, мат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Матывік]], [[Медвін]], [[Матар]]; германскія імёны Mathwig, Medwinus, Matter) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] maþa 'добры, пачэсны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Медэка (Медыка, Матэйка): ''Medeke'' (1335 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 637.</ref>, ''Medike'' (1409 год)<ref name="Trautmann-1925-56">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Matteyke#v=snippet&q=Matteyke&f=false S. 56].</ref>, ''Matteyke'' (1412 год)<ref name="Trautmann-1925-56"/>. У 1627 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Madeika, Olecensis Borussus'', у 1639 годзе — ''Martinus Madeyka, Liccensis Borussus'', у 1642 годзе — ''Casparus Madeika, Newhofio Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Madeika#v=snippet&q=Madeika&f=false S. 301, 404, 435].</ref>. Апроч таго, у Прусіі адзначалася прозьвішча Madicke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MADICKE&ofb=eichhorn&modus=&lang=de MADICKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mateyco'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Mateyco#v=snippet&q=Mateyco&f=false S. 667, 669—670].</ref>; ''осмъ чоловековъ въ [[Ашмяны|Ошменскои]] волости… Мядеико'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 69.</ref>; ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Мотеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''пустовщын в Троцком повете у [[Высокі Двор|Высокодворскои]] волости на имя Медиковщины'' (31 сьнежня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 295.</ref>; ''люди, пять служобъ, седять на земли Кгиръминовъскои у Якгилишъках на имя Яцъка а [[Бэрт|Бертоша]] Матеиковичов'' (1532 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|15к}} P. 149.</ref>; ''село Мадейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 56].</ref>; ''Бенъко а Станъ Медиковичы'' (22 красавіка 1564 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 156.</ref>; ''Вонецъ Медейковичъ'' (10 лютага 1565 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 158].</ref>; ''Родъ Медиковъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 731].</ref>, ''Янъ Мадейка Матеевичь''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 948].</ref> (1567 год); ''з роду Медиков з Шатин'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''Gryg Medykowicz'' (2 жніўня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 466.</ref>; ''Ród Medyków w Szatyjach'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 151.</ref>; ''Maciey Macieykiewicz'' (каля 1700—1702 гадоў)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 96.</ref>; ''Medyki… Miedziki… Medykie… Macieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Eufrozyna Midzikiewicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Midzikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сямён Мадзейка — жыхар вёскі [[Падбой|Падбою]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230508/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/672-knyazikovshchina-tomarovichi-inventar-v-grodnenskom-povete Князиковщина, Томаровичи инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref> * Восіп Метыка — праваслаўны з [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №545 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358834?page=67 С. 8707].</ref> * Цімафей Мацейка (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Аляксей Мадзека (1893—1938) — беларус з ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных о жертвах репрессий Приморского края</ref> * Франц Мацяйковіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Нікандар Мядзейка]] (1914—1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]] * Пётар Мецяйковіч (1919—?) — беларус з ваколіцаў Плешчаніцаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Мадзекі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Забель|Забелі]] ([[Полацак|Полацкі]] дэканат) на 1798 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230500/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/372-zabel-kostel-spisok-prikhozhan-1798-g Забель костел список прихожан 1798 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 студзеня 2016 г.</ref>. Мядзейкі (Miedziejka) — прыгонныя зь вёскі [[Бароў|Барова]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 376.</ref>. Матэйкі (Matejka, Mateyka) гербу [[Помян]] і Матыкі (Matyk, Mattyk) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 651—652.</ref>. Мэдыкевіч (Medykiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1906 год існаваў маёнтак Мацікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 164.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Мадзейкі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Медзікі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай мат}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jhmz3833wu85rq6a56crv4zulbw1u11 0 272936 2687208 2684918 2026-08-28T11:16:58Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687208 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рыдзіка |лацінка = Rydzika |арыгінал = Redeco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рыда|Rido]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} <br> [[Рад|Rado]] + суфікс з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рыдыка, Рыдзік, Рыдык |вытворныя = [[Радзіка]] |зьвязаныя = }} '''Рыдзіка''' (''Рыдыка'', ''Рыдзік'', ''Рыдык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рэдзека (Redeco) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Redeco#v=snippet&q=Redeco&f=false S. 1205].</ref>. Іменная аснова [[Рыда|-рыд- (-рыт-)]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рыдэль]], [[Рытаўт]], [[Зэгрыда]]; германскія імёны Riedel, Ritoldus, Segrida) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] rîdan<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 143.</ref>, [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ridha, [[Стараангельская мова|стараангельскага]] rīdan 'езьдзіць конна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 190.</ref>, аснова [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Rattolt, Konrad) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''реестръ списанья погорелыхъ в мястечку [[Салаты (мястэчка)|Салатахъ]]… Янъ Рыдикевичъ… Войтехъ Ридиковичъ… Мартинъ Рыдиковичъ'' (4 лістапада 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 223].</ref>; ''Ridik… Rydik'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 189.</ref>; ''Krzysztof Rydzik'' (1700 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rydzik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Rydyk'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rydyk#v=snippet&q=Rydyk&f=false С. 48].</ref>; ''Andrzej Rydykiewicz'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 304.</ref>; ''Leo Rydykowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rydykowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Браніслаў Рыдзіка (1926—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/194744/ Ридико Бронислав Петрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Ян Рыдзіка]] (1937—2021) — беларускі маляр-рэаліст На 1903 год існавалі тры сядзібы з назвай Рыдыкішкі ў Новааляксандраўскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 253.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рыдыкішкі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай рыд}} {{Імёны з асновай рад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] om3jysnu289wycd6ucwjadyam4r2rqi 0 274840 2687214 2683970 2026-08-28T11:34:13Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687214 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Дэйна |лацінка = Dejna |арыгінал = Deina |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}} |варыянт = Дайна, Дайнь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Дайніла]], [[Дайнар]] }} '''Дэйна''' (''Дайна'', ''Дайнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагіна, Дагена або Дэйна (Dagino, Dagena, Deina) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagino%2C+Dagena%2C+Deina#v=snippet&q=Dagino%2C%20Dagena%2C%20Deina&f=false S. 392].</ref>. Іменная аснова [[Дака (імя)|-даг-]] (дэйн-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дайніла]], [[Дайнар]]; германскія імёны Dainla, Deiner) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Daynowicz'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 170.</ref>; ''Jan Dayniewicz… Krzysztof Dayniewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 434.</ref>; ''na miejscu P. Jana Dayniewicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 97.</ref>, ''Jerzy Doyniewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref> (1690 год); ''Deynowa… Deynowo… Deynowka… Deynow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia Pogirska… Deynie''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 93.</ref>, ''Parafia kietowiska… Dejnówka''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 622.</ref> (1784 год); ''Adam Dejnowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Dejnewicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dejnewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Deynowicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Deynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Дайнека, Дэйнека, Дэйніка (адзначалася старажытнае германскае імя Deinka<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Deinka#v=snippet&q=Deinka&f=false S. 396].</ref>): ''K. Dejnikiewicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dejnikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дэйнека (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сарны|Сарнаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref> Антон Дайнека (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Парычы|Парычаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, [[Леанід Дайнека]] (1940—2019) — беларускі пісьменьнік, Дайнека (Daineko) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 446.</ref>; * Дайнат: Яўсей Дайнатовіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV">Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>, Мікалай Дайнатовіч — праваслаўны зь [[Бельскі павет (Смаленская губэрня)|Бельскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №66 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923165?page=86 С. 1046].</ref>, Дайнатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>}}. == Носьбіты == * Фёдар Дайновіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV"/> * Тацяна Дайневіч (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] з [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-196-50 ], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Надзея Дайновіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Бяроза (горад)|Бярозы]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%8F_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1921) Дайновіч Надзея Мікалаеўна (1921)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Віктар Дайноўскі (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/155828/ Дайновский Виктор Леонтьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Казімеж Дэйна]] (1947—1989) — польскі футбаліст Дэйновічы (Dejnowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 462.</ref>. Дэйн (Dein) і Дайневіч (Dojniewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся фальварак Дэйнішкі (''Дейнишки'') і маёнтак Дэйны (''Дейны'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], а таксам сяло Дэйнава (''Дейново'') у [[Лідзкі павет|Лідзкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 238.</ref>. Догенэн (''Dogehnen'') — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 52.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мэйн]] * [[Рэйнь]] * [[Эйна]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ka7ucgujxgebhj6bf5mzor0dxd3n6g3 0 275137 2687045 2611080 2026-08-27T14:12:46Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687045 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Эйбар |лацінка = Ejbar |арыгінал = Eyber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Эйка|Eich]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Эйбар''' — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Эйбэр або Айбэр (Eyber, Eiber<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Eiber#v=snippet&q=Eiber&f=false S. 95].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Eyber#v=snippet&q=Eyber&f=false S. 11].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч', а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16, 19.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди… Ейборъ а [[Бутнар|Бутнаръ]]'' (21 жніўня 1480 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 1377].</ref>; ''Воитъко Еиборовичъ'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; ''Fundus prædii huius dictus Eybaryski'' (1643 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 236.</ref>. == Носьбіты == * Стэфан Лукашавіч Эйбаровіч — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1602 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%95%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%95%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 161].</ref> Эйбаровічы (Eyborowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 207.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Эйка|Эйх]] * [[Бар (імя)|Бар]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай эй}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 36x7g98cufm3jr1jhzmjuvxsmhc09x8 0 275361 2687044 2685197 2026-08-27T14:12:37Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687044 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Шэйбар |лацінка = Šejbar |арыгінал = Seiber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = *Seio + [[Бар (імя)|Baro]] <br> [[Зіга (імя)|Sieg]] + Baro |варыянт = |вытворныя = [[Жыбар]] |зьвязаныя = }} '''Шэйбар''' — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сайбэр (Seiber) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Seiber#v=snippet&q=Seiber&f=false S. 236].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] сай- (сей-, зей-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сайбут]], [[Зэйвальд]], [[Саймонт|Саймунт]]; германскія імёны Seyboth, Seywaldus, Seymund{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Saibardus, Saioaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>}}) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] saio 'вястун'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або ад асновы [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 241.</ref>, а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sejbot (Zejbot)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 242.</ref>. Таксама ў Польшчы адзначалася імя ''Zeywith''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 650.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Стас Шеибаровичъ… Воитишъ Шеибаровичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Сейман, Сэйман, Шэйман: ''Sieymany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>, ''Anna Seymonowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Seymonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Мікіта Шэймановіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1481-76], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>, Іван Шэйман (1920—?) — беларус з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/81758/ Шейман Иван Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэйман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 905.</ref>; * Шэймін: ''od Szeyminisek'' (5 траўня 1571 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 182.</ref>, ''Szeyminiszki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Шэймот: ''wsie… Szejmoty'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 179.</ref> * Сайтаўт: ''Томко Соитовтович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 321.</ref> }}. == Носьбіты == * Стас і Войціш Шэйбаравічы — [[Трокі|тройкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сай}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 1yaaymo468huty7hbppbwon2aamqflv 0 275432 2687038 2677403 2026-08-27T14:10:34Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687038 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Жыбар |лацінка = Žybar |арыгінал = Siber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Зіга (імя)|Sieg]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Зыбар, Сібар, Сыбар, Жыбэр, Шыбэр, Шыбар, Шэбар |вытворныя = [[Шэйбар]] |зьвязаныя = }} '''Жыбар''' (''Жыбэр'', ''Шыбар'', ''Шыбэр'', ''Шэбар''), '''Зыбар''' (''Зыбэр''), '''Сібар''' (''Сыбэр'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сібар, пазьней Зыбэр (Sibar<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 242.</ref>, Sieber, Siber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Siber#v=snippet&q=Siber&f=false S. 55].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Sieber#v=snippet&q=Sieber&f=false S. 236].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Зігібут]], [[Зыгел]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Sigibot, Sigel, Sigimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sigus 'перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sibarius<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 521.</ref>. Імя Жыбар бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''дер. Дорка: дв. Жиборъ'' (1545 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 6. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1RqUtqT8H8YC&q=%D0%96%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 405].</ref>. У Прусіі адзначалася прозьвішча Schyborr<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHYBORR&ofb=eichhorn&modus=&lang=de SCHYBORR], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Жостовт Шиборович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%22&dq=%22%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP16qordeCAxUOgP0HHVP3C5EQ6AF6BAgIEAI P. 355].</ref>; ''люди… Жиборъ'' (1 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 123].</ref>; ''Шеборъ Яновичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A+%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A%20%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 940].</ref>, ''Петръ Шеборъ… Петра Шебора''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A+%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A%20%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A%22&f=false С. 967].</ref>, ''Миколай Жиборовичъ Стыпульковъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%B6%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B6%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1137].</ref> (1567 год); ''Żybor'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 159.</ref>; ''Józef Zybarewicz'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zybarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maryanna Zybar'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Zybar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zybarowicz'' (1813—1814 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 195.</ref>; ''Teresa Żyber'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=%C5%BByber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef, Magdalena Zyber'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=S&exac=1&search_lastname=Zyber&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Застаўд (імя)|Жостаўт]] Шыбаравіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе * Мікалай Жыбаравіч Стыпулькоў — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Шэбар Янавіч і Пётар Шэбар — баяры [[Дарагічынскі павет|Дарагічынскага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1567 году Сібар (Sibor), Сыбэр (Syber) і Шыбэр (Szyber) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Зіга (імя)|Зіга]] * [[Бар (імя)|Бара]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сіг}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nc27qpunig4yigyxyxgy54yfjtidyu1 0 275555 2687087 2683544 2026-08-27T21:33:46Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687087 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Наруш |лацінка = Naruš |арыгінал = Norusch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Нарэш, Нарыш, Нараш, Нарэйша |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Наруш''' (''Нарэш'', ''Нарыш'', ''Нараш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Нор (імя)|Нора]] (Noro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Noro#v=snippet&q=Noro&f=false S. 5, 1168].</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Norusch'' (1446 год), ''Norisch'' (1442, 1444 і 1450 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''domina Katherina dedit [in]scribere animam viri sui nomine Mathia alias Narusch'' (кастрычнік 1445 году)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Воитъку Нарушевичу 12 копъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''а 2 у [[Ашмяны|Ошъмене]], въ Станька Нарушевича'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 52.</ref>; ''Воитьку Нарушевичу 12 копъ с корчомъ ошменъскихъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>, ''Мартину, Станькову сыну Нарушевича, 6 копъ з мыта въ [[Менск|Менъску]], а 6 копъ с корчомъ в [[Краснае|Красномъ Селе]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 58.</ref>, ''въ Станька Нарушовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 63.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''nobilibusque dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Naruszowicz'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''tributarios in Oszowiec et in Pasieka… Nieresch'' (12 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 479.</ref>; ''панъ Воитко Нарушевич'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 214.</ref>; ''службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на има Наруша [[Эймант|Еимонтовича]]'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''людеи наших [[Браслаў|Бряславского]] повета… Наруша [[Рымша|Римшевича]]'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета…а Наруша [[Манцейка|Монтеиковича]]'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''в [[Горадня|Городенском]] повете шест служоб людеи… Нарушка з братьею Иванелевичов'' (3 кастрычніка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 312.</ref>; ''Павел Нарушевичъ, писар латинским господара короля его милости'' (21 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 323.</ref>; ''Ян Нарушевичъ… Матеи Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''Пашко Нарушевичъ… Пронец Нарушевичъ… Нарушь Буивидовичъ… Мацко Нарушевичъ… Станислав Нарушевич ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Нарушь Андрушъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Ян Нареишович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Нарушъ Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Ленартъ Нарушевичъ… Юхно Нарушовичъ… Павел Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Нареиша Иньковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Петръ Нарушевичъ… Миколаи Нарушевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''co Narusz z [[Буш|Buszom]] trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Agata Narysz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narysz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Monika Narusz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Войтка Нарушавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]]; заснавальнік роду [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]] * Ян і Мацей Нарушавічы — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пашка, Пранец, Мацька і Станіслаў Нарушавічы, Наруш [[Буйвід]]авіч — [[Рудаміна|рудамінскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Андрушкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Мікалаевіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Леанард|Ленарт]], Юхна і Павал Нарушавічы — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар і Мікалай Нарушавічы — [[Відуклі|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi0u72V8NSCAxWf_rsIHV4kAG0Q6AF6BAgHEAI P. 30, 200].</ref> * Міхал і Рыгор Нарушэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 15.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў Дзісны на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Уладзімер Нарушэвіч — беларус-каталік з [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref> * Барбара Нарушэвіч (1878—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кузьма Нарушэвіч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Чашнікі|Чашнікаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D1%87%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1893) Нарушэвіч Кузьма Нічыпаравіч (1893)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Нарушэвіч (1903—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Станіслаў Нарушэвіч (1913—2001|Станіслаў Нарушэвіч]] (1913—2001) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Аўстралія|Аўстраліі]] * Алена Нарушэвіч ({{нар.}} 1957) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі, журналістка Нарушэвічы — [[парафія]]не царквы ў [[Чашнікі|Чашніках]] на 1888—1905 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230103/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/170-prikhod-i-prikhozhane-tserkvi-chashniki-lepelskogo-uezda Приход и прихожане церкви Чашники Лепельского уезда], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Нарышы-Пашкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Назву [[Нарушова]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі [[Нарушаўцы]] і [[Нарушышкі]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Нарэшавічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Нарашы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 77xanrib4gg9wutx3g3j7ltiulcwdzb 2687089 2687087 2026-08-27T21:38:32Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687089 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Наруш |лацінка = Naruš |арыгінал = Norusch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Нарэш, Нарыш, Нараш, Нарэйша |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Наруш''' (''Нарэш'', ''Нарыш'', ''Нараш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Нор (імя)|Нора]] (Noro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Noro#v=snippet&q=Noro&f=false S. 5, 1168].</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Norusch'' (1446 год), ''Norisch'' (1442, 1444 і 1450 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''domina Katherina dedit [in]scribere animam viri sui nomine Mathia alias Narusch'' (кастрычнік 1445 году)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Воитъку Нарушевичу 12 копъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''а 2 у [[Ашмяны|Ошъмене]], въ Станька Нарушевича'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 52.</ref>; ''Воитьку Нарушевичу 12 копъ с корчомъ ошменъскихъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>, ''Мартину, Станькову сыну Нарушевича, 6 копъ з мыта въ [[Менск|Менъску]], а 6 копъ с корчомъ в [[Краснае|Красномъ Селе]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 58.</ref>, ''въ Станька Нарушовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 63.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''nobilibusque dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Naruszowicz'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''tributarios in Oszowiec et in Pasieka… Nieresch'' (12 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 479.</ref>; ''панъ Воитко Нарушевич'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 214.</ref>; ''службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на има Наруша [[Эймант|Еимонтовича]]'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''людеи наших [[Браслаў|Бряславского]] повета… Наруша [[Рымша|Римшевича]]'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета…а Наруша [[Манцейка|Монтеиковича]]'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''в [[Горадня|Городенском]] повете шест служоб людеи… Нарушка з братьею Иванелевичов'' (3 кастрычніка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 312.</ref>; ''Павел Нарушевичъ, писар латинским господара короля его милости'' (21 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 323.</ref>; ''Ян Нарушевичъ… Матеи Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''Пашко Нарушевичъ… Пронец Нарушевичъ… Нарушь Буивидовичъ… Мацко Нарушевичъ… Станислав Нарушевич ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Нарушь Андрушъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Ян Нареишович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Нарушъ Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Ленартъ Нарушевичъ… Юхно Нарушовичъ… Павел Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Нареиша Иньковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Петръ Нарушевичъ… Миколаи Нарушевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''co Narusz z [[Буш|Buszom]] trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Agata Narysz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narysz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Monika Narusz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Войтка Нарушавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]]; заснавальнік роду [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]] * Ян і Мацей Нарушавічы — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пашка, Пранец, Мацька і Станіслаў Нарушавічы, Наруш [[Буйвід]]авіч — [[Рудаміна|рудамінскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Андрушкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Мікалаевіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Леанард|Ленарт]], Юхна і Павал Нарушавічы — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар і Мікалай Нарушавічы — [[Відуклі|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi0u72V8NSCAxWf_rsIHV4kAG0Q6AF6BAgHEAI P. 30, 200].</ref> * Міхал і Рыгор Нарушэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 15.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў Дзісны на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Уладзімер Нарушэвіч — беларус-каталік з [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref> * Барбара Нарушэвіч (1878—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кузьма Нарушэвіч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Чашнікі|Чашнікаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D1%87%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1893) Нарушэвіч Кузьма Нічыпаравіч (1893)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Нарушэвіч (1903—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Станіслаў Нарушэвіч (1913—2001)|Станіслаў Нарушэвіч]] (1913—2001) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Аўстралія|Аўстраліі]] * Алена Нарушэвіч ({{нар.}} 1957) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі, журналістка Нарушэвічы — [[парафія]]не царквы ў [[Чашнікі|Чашніках]] на 1888—1905 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230103/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/170-prikhod-i-prikhozhane-tserkvi-chashniki-lepelskogo-uezda Приход и прихожане церкви Чашники Лепельского уезда], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Нарышы-Пашкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Назву [[Нарушова]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі [[Нарушаўцы]] і [[Нарушышкі]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Нарэшавічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Нарашы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fnp46orod0wbzmsalyh6e7kn373gk7p 0 275634 2687039 2510080 2026-08-27T14:10:54Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687039 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кілбар |лацінка = Kiłbar |арыгінал = Kilber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гіль (імя)|Gill]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Келбар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кілбар''' (''Келбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кілбэр або Гілбэра (Kilber, Gilberia<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PWgSAAAAYAAJ&q=Kilber#v=snippet&q=Kilber&f=false S. 39].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гіль (імя)|-гіл- (-кіл-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гілін]], [[Гілімонт]], [[Таўцігіл]]; германскія імёны Gillin, Gilmondus, Theudigilius) паходзіць ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>, а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гілбір: ''Gilbirs'' (1261 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gilbirs#v=snippet&q=Gilbirs&f=false S. 505].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петръ Яновичъ Келъборовича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 185.</ref>; ''Я Янъ Венцславовичь Кельборъ, возный господарскій воеводства виленскаго'' (22 кастрычніка 1605 году)<ref>Вестник Западной России. Т. 4, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%40%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 7].</ref>; ''Я Янъ Кельборъ'' (7 сакавіка 1608 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Y8xhAAAAcAAJ&q=%40%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 78].</ref>; ''Kilbor'' (1663 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>. == Носьбіты == * Пётар Янавіч Келбаравіч — [[ракаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1565 году == Глядзіце таксама == * [[Гіль (імя)|Гіла]] * [[Бар (імя)|Бара]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гіл}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 28o05ixeasonh46e8ff7n8er9likmen 0 275796 2687040 2604860 2026-08-27T14:11:20Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687040 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нарбар |лацінка = Narbar |арыгінал = Norber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Нарбар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Норбэр (Norber) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kehrein J. Nassauisches Namenbuch. — Weilburg, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NUcyAQAAMAAJ&q=Norber#v=snippet&q=Norber&f=false S. 83].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16, 18.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подданыи каноника виленьского, плебана [[Войстам|воистомского]] и [[Салечнікі|сольшницкого]] князя Анъдреевъ Нарборовъ'' (17 жніўня 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 347.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нор (імя)|Нор]] * [[Бар (імя)|Бара]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай нар}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 3q3cyk4y2gp9gcaka0xrffig988m3vh 0 275812 2687041 2685651 2026-08-27T14:11:44Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Паходжаньне */ 2687041 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Убер |лацінка = Ubier |арыгінал = Uber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Юга|Ucho]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Убэр, Губэр, Убар, Губар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Убер''' (''Убэр'', ''Убар''), '''Губэр''' (''Губар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Убэр, Гугбэра або Губэр (Uber, Hugbero<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hugbero#v=snippet&q=Hugbero&f=false S. 924].</ref>, Huber<ref>Kluth E. Die deutschen Personen- und Familiennamen: insbesondere die Vornamen unserer Schülerinnen, ihre Entstehung und Bedeutung. — Städtischer Lyzeum zu Lichtenberg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fJoOAQAAMAAJ&q=Huber#v=snippet&q=Huber&f=false S. 67].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA264&dq=uber+t+hugubert&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiv1uDx4JaFAxWb1AIHHYIABzcQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=uber%20t%20hugubert&f=false S. 264].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Юга|уг- (гуг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Убарт]], [[Югель]], [[Уграт]]; германскія імёны Ubert, Hugel, Hughrat) паходзіць ад германскага hugu 'думка, дух мысьленьня'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 109.</ref>, а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Kazimierz Ubierewicz'' (20 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 307, 324.</ref>; ''sioło Nowosady w woj. trockim po śmierci ur. Uberowicza'' (4 жніўня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 104.</ref>; ''J. M. Pan Huberowicz'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 272.</ref>; ''Marianna Ubarewicz'' (1741 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ubarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Hubar'' (1710 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hubar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Konstancja Uberewicz'' (1771 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Uberewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Ubar''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ubar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zdzięcioł], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Wincenty Huberewicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Huberewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Połoneczka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1800 год); ''Jan Uber'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Uber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jałówka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Hubarewicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=6089&search_lastname=Hubarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Павал і Юстын Губэры (''Huber'') — уладальнікі гаспадарак у Лашанах каля [[Беніца|Беніцы]] на 1933 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Анастасія, Іван, Канстантын, Марфа і Пётар Губеры — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Петрыкаў|Петрыкава]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-195-53], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * [[Кастусь Губарэвіч]] (1907—1987) — беларускі драматург * [[Юры Губарэвіч]] ({{нар.}} 1978) — беларускі палітык На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Убярцы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гуг}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] owdfupartk24wybv0w3y1dxbrrfxb2j 0 276590 2687013 2464234 2026-08-27T13:32:12Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687013 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кімбарышкі}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Кімбарышкі |Лацінка = Kimbaryški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кімбарышкаў |Назва летувіскай мовай = Kimbariškė |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Ігналінскі раён|Ігналінскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6 |Год падліку колькасьці = 2001 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 52 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Кімбарышкі''' ({{мова-lt|Kimbariškė|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], паміж азёрамі [[Укояс|Ўкоясам]] і [[Альксна]]м. Уваходзяць у склад Лінкмянскага староства [[Ігналінскі раён|Ігналінскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. Насельніцтва на 2001 год — 6 чалавек. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|justк}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. [[засьценак]] Кімбарышкі ўваходзіў у склад Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/98 S. 98].</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 30 чалавек<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 289.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] fgz0sah6uo5hti4qam53nrkzhfq5zl8 2687025 2687013 2026-08-27T13:41:47Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687025 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кімбарышкі}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Кімбарышкі |Лацінка = Kimbaryški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кімбарышкаў |Назва летувіскай мовай = Kimbariškė |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Ігналінскі раён|Ігналінскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 6 |Год падліку колькасьці = 2001 |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 52 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Кімбарышкі''' ({{мова-lt|Kimbariškė|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], паміж азёрамі [[Укояс|Ўкоясам]] і [[Альксна]]м. Уваходзяць у склад Лінкмянскага староства [[Ігналінскі раён|Ігналінскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. Насельніцтва на 2001 год — 6 чалавек. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. [[засьценак]] Кімбарышкі ўваходзіў у склад Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/98 S. 98].</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 30 чалавек<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 289.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] f4regyj14ibnd4z9xiaddq7i0orouwd 0 276874 2687068 2463279 2026-08-27T19:57:32Z ~2026-46796-17 99753 /* Назва */ 2687068 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Мінаўты |Лацінка = Minaŭty |Статус = былы засьценак |Назва ў родным склоне = Мінаўтаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Мёрскі раён|Мёрскі]] |Сельсавет = [[Павяцкі сельсавет|Павяцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 43 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 36 |Даўгата сэкундаў = 41 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Мінаўты''' — былы [[засьценак]] у [[Беларусь|Беларусі]], паміж рэкамі [[Вята]]й і [[Ідолта (рака)|Ідолтай]]. Уваходзілі ў склад [[Павяцкі сельсавет|Павяцкага сельсавету]] [[Мёрскі раён|Мёрскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Мінаўт}} Міналт або Меналд, пазьней Мінальт, Мэнальт, Мэнаўт, Мінаўд або Мінаўт (Minolt, Menold, Minnalt<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Minnalt#v=snippet&q=Minnalt&f=false S. 261].</ref>, Menalt<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Menalt#v=snippet&q=Menalt&f=false S. 256].</ref>, Menolt<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Menolt#v=snippet&q=Menolt&f=false S. 62].</ref>, Menaut<ref name="Morlet-1985-69">Morlet M.-T. Les noms de personne du Crotoy au XIVe siècle // Nouvelle revue d’onomastique. Nr. 5—6, 1985. P. 69.</ref>, Minaud<ref>Dictionnaire des noms de famille du Canada français. Anthroponymie et généalogie. 2e édition. — Les Presses de l’Université Laval, 2019. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_du_Cana/Bc4oEAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Minaud+wald+Mineault&pg=PA342&printsec=frontcover P. 342].</ref>, Minaut<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/m7.html Noms commençant par M], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Minolt#v=snippet&q=Minolt&f=false S. 1080, 1126].</ref><ref name="Morlet-1985-69"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мін|-мін- (-мен-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Menold<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 279.</ref>. == Гісторыя == У 1905 годзе засьценак Мінаўты ўваходзіў склад [[Друя|Друйскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 142.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Павяцкі сельсавет}} {{Мёрскі раён}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Мёрскага раёну]] b5s19v643a35jwwdne6ls1bj1s1pi6j 0 276878 2687070 2685870 2026-08-27T19:59:14Z ~2026-46796-17 99753 /* Паходжаньне */ 2687070 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мінаўт |лацінка = Minaŭt |арыгінал = Minolt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мін|Minno]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Міналт, Мінальд, Міналта, Менаўт, Меналта, Міняўт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мінаўт''' (''Міналт'', ''Міналта'', ''Менаўт'', ''Меналта''), '''Мінальд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Міналт або Меналд, пазьней Мінальт, Мэнальт, Мэнаўт, Мінаўд або Мінаўт (Minolt, Menold, Minnalt<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Minnalt#v=snippet&q=Minnalt&f=false S. 261].</ref>, Menalt<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Menalt#v=snippet&q=Menalt&f=false S. 256].</ref>, Menolt<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Menolt#v=snippet&q=Menolt&f=false S. 62].</ref>, Menaut<ref name="Morlet-1985-69">Morlet M.-T. Les noms de personne du Crotoy au XIVe siècle // Nouvelle revue d’onomastique. Nr. 5—6, 1985. P. 69.</ref>, Minaud<ref>Dictionnaire des noms de famille du Canada français. Anthroponymie et généalogie. 2e édition. — Les Presses de l’Université Laval, 2019. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_du_Cana/Bc4oEAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Minaud+wald+Mineault&pg=PA342&printsec=frontcover P. 342].</ref>, Minaut<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/m7.html Noms commençant par M], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Minolt#v=snippet&q=Minolt&f=false S. 1080, 1126].</ref><ref name="Morlet-1985-69"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Menold<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 279.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Мінаўт (Менаўт): ''Mynaute'' (1267, 1335, 1347 і 1429 гады), ''Minaute'' (1334 і 1379 гады), ''Menaute'' (1347 год), ''Mynauthe'' (1385 год), ''Mynawte'' (1400 год), ''Mynawthe'' (1409, 1412 і 1415 гады), ''Mynnaŭdt'' (1539 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Minaute+Menaute#v=snippet&q=Minaute%20Menaute&f=false S. 60].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Міналта (Minałto) і Мінаўт (Minaut)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 224.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''zaścianki… Minałty… wsie… Minawty'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 277—278.</ref>; ''Wincenty Minałta'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Mina%C5%82ta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozefata Minałt'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mina%C5%82t&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Minałto'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mina%C5%82to&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Павал Менаўтовіч — жыхар вёскі Менаўтавічаў [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] на 1636 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 281.</ref> * Савелі Мінальд — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з [[Дубрава (Маладэчанскі раён)|Дубравы]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_plen30050192/ Минальд Савелий], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Ёсіф Меналта (1910—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Празарокі|Празарокаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Меналта Іосіф Ігнатавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Кузьма Мінальд (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Халопенічы|Халопенічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/101011/ Минальд Кузьма Давидович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Альфонс Міналта (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/194252/ Миналта Алфоне Юльянович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> У XVI ст. існавалі тры «нівы» Міняўцішкі (''Минявтишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 190].</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існаваў [[Засьценак|засьценак]] [[Мінаўты]]. == Глядзіце таксама == * [[Мін]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай мін}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kl848504wkotskqafgea5v1ax72js7s 0 277087 2687033 2686441 2026-08-27T14:09:28Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687033 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Летува |Назва = Даўбарышкі |Лацінка = Daŭbaryški |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Даўбарышкаў |Назва летувіскай мовай = Daubariškės |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 35 |Шырата сэкундаў = 56.4 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 0 |Даўгата сэкундаў = 43.2 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Даўбарышкі''' ({{мова-lt|Daubariškės|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля возера [[Абісава]]. Уваходзяць у склад [[Салоцкае староства|Салоцкага староства]] [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Даўбор}} Даўбэр, Дэўбэр, Тэўбэр або Дабэр (Dauber, Deuber<ref name="Steub-1870-96">Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Deuber#v=snippet&q=Deuber&f=false S. 96].</ref>, Teuber<ref name="Steub-1870-96"/>, Daber<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 25].</ref><ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Daber#v=snippet&q=Daber&f=false S. 42, 122].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauber#v=snippet&q=Dauber&f=false S. 29, 82].</ref><ref name="Steub-1870-96"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) — ад гоцкага baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Даўбор азначае «годнае нараджэньне»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 53 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 203.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] sj4zbk7977phww4u2xi1d8i9x0hiice 0 277093 2687014 2464240 2026-08-27T13:32:16Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687014 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кімбарышкі}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Кімбарышкі I |Лацінка = Kimbaryški I |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кімбарышкаў I |Назва летувіскай мовай = Kimbariškė I |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 38 |Шырата сэкундаў = 6 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 50 |Даўгата сэкундаў = 38.4 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Кімбарышкі I''' ({{мова-lt|Kimbariškė I|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Шаваша|Шавашы]]. Уваходзяць у склад Анталепскага староства [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|justк}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. [[засьценак]] Кімбарышкі ўваходзіў у склад Новааляксандраўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/77 S. 77].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 3 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 215.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] iv9kysreenbo1zxu5rf0m87pa9pj0l1 2687024 2687014 2026-08-27T13:41:37Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687024 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кімбарышкі}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Кімбарышкі I |Лацінка = Kimbaryški I |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кімбарышкаў I |Назва летувіскай мовай = Kimbariškė I |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 38 |Шырата сэкундаў = 6 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 50 |Даўгата сэкундаў = 38.4 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Кімбарышкі I''' ({{мова-lt|Kimbariškė I|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Шаваша|Шавашы]]. Уваходзяць у склад Анталепскага староства [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. [[засьценак]] Кімбарышкі ўваходзіў у склад Новааляксандраўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/77 S. 77].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 3 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 215.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] ergbewj92yrscgyqjjnikeh5s7nxg2f 0 277094 2687015 2464239 2026-08-27T13:32:19Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687015 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кімбарышкі}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Кімбарышкі II |Лацінка = Kimbaryški II |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кімбарышкаў II |Назва летувіскай мовай = Kimbariškė II |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 39 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = 4.8 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Кімбарышкі II''' ({{мова-lt|Kimbariškė II|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Шаваша|Шавашы]]. Уваходзяць у склад Анталепскага староства [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|justк}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. [[засьценак]] Кімбарышкі ўваходзіў у склад Новааляксандраўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/77 S. 77].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 3 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 215.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] koeas21y1d4u3yfaatyuads0qwmfc71 2687023 2687015 2026-08-27T13:41:27Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687023 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Кімбарышкі}} {{Населены пункт/Летува |Назва = Кімбарышкі II |Лацінка = Kimbaryški II |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кімбарышкаў II |Назва летувіскай мовай = Kimbariškė II |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былыя назвы = |Мясцовая назва = |Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]] |Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]] |Староства = |Мэр = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = |Паштовы індэкс = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 55 |Шырата хвілінаў = 39 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 25 |Даўгата хвілінаў = 49 |Даўгата сэкундаў = 4.8 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Кімбарышкі II''' ({{мова-lt|Kimbariškė II|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Летува|Летуве]], каля ракі [[Шаваша|Шавашы]]. Уваходзяць у склад Анталепскага староства [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. [[засьценак]] Кімбарышкі ўваходзіў у склад Новааляксандраўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/77 S. 77].</ref>. == Насельніцтва == * 1902 год — 3 чалавекі<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 215.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]] bm5f7saoeo0meizk40ip4st2aax30fy 0 277310 2687156 2465400 2026-08-28T09:25:08Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687156 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Яшчолты |Лацінка = Jaščołty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Яшчолтаў |Назва на мове краіны = Jaszczołty |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Падляскае ваяводзтва|Падляскае]] |Павет = [[Сямятыцкі павет|Сямятыцкі]] |Гміна = [[Гродзіск (гміна)|Гродзіск]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 32 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 39 |Даўгата сэкундаў = 59 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Яшчолты''' ({{мова-pl|Jaszczołty|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], каля ракі [[Пельхаўка|Пельхаўкі]]. Уваходзяць у склад [[Гродзіск (гміна)|гміны Гродзіск]] [[Сямятыцкі павет|Сямятыцкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва|Падляскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Аскольд (імя)}} Аскольд (Askold<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>) або Яскольд<ref>Mośko E. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur. W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych // Język Polski. Nr. 3, 1966. S. 198.</ref> — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое цалкам адпавядае [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскаму]] імю Hoskoldr<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 42.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 38.</ref> і [[Стараскандынаўская мова|старажытнаму ісьляндзкаму]] імю Höskuldr<ref>Петрухин В. Я. Аскольд и Дир // Древняя Русь в средневековом мире: Энциклопедия / Институт всеобщей истории РАН; Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухин. — М., 2014. С. 44.</ref>, якія выводзяць ад hǫð 'бітва' і skyldr 'прывязаны, абавязаны'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007. </ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/H%C7%AB%C3%B0skuldr Hǫðskuldr], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Ascolt (Askold{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ascoldengim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascolt#v=snippet&q=Ascolt&f=false S. 149].</ref><ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Askold#v=snippet&q=Askold&f=false S. 20].</ref>, Aschhold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Afchhold#v=snippet&q=Afchhold&f=false S. 20].</ref>), дзе [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ascoldus (Jascoldus, Jazcoldus, Jaszczołt, Jeszczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. == Гісторыя == У пачатку XX ст. Яшчолты ўваходзілі ў склад Бельскага павету Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/13 S. 13].</ref>. == Насельніцтва == * 1905 год — 214 чалавек<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 71.</ref> == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Сямятыцкі павет}} [[Катэгорыя:Сямяціцкі павет]] 789k7kk7csvlg8qxlw3q0i6ipgq9nv0 0 277994 2687150 2675298 2026-08-28T09:16:01Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Назва */ 2687150 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бардзілы |Лацінка = Bardziły |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Бардзілы |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Магілёўская вобласьць|Магілёўская]] |Раён = [[Чавускі раён|Чавускі]] |Сельсавет = [[Каменскі сельсавет (Чавускі раён)|Каменскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 56 |Шырата сэкундаў = 37 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 51 |Даўгата сэкундаў = 08 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Бардзі́лы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Магілёўская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на правым беразе ракі [[Бася|Басі]]. Уваходзяць у склад [[Каменскі сельсавет (Чавускі раён)|Каменскага сельсавету]] [[Чавускі раён|Чавускага раёну]] [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Бардзіла}} Бардзіла (Bardilo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bardilo#v=snippet&q=Bardilo&f=false S. 248, 989].</ref>. Іменная аснова [[Барда|-бард- (-барт-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барцін|Бардзін]], [[Бартаўт|Барталт]]; германскія імёны Bardinus, Bartolt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bards 'волат'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 79.</ref> або ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] barta 'баявая сякера'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 51.</ref>. == Гісторыя == У 1523 годзе [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Жыгімонт Стары]] надаў [[Баяры|баярыну]] Івашку Гарбузу-Бурдзілоўскаму зямлю на месцы цяперашніх Бардзілаў{{Заўвага|НГАБ у Менску, ф. 1817, воп. 1, спр. 42, с. 226.}}. У 1668 годзе ўпамінаецца як вёска, цэнтар [[Войт|войтаўства]] Магілёўскай эканоміі ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]{{Заўвага|НГАБ, ф. 1875, воп. 1, спр. 5.}}. У канцы XVIII ст. Бардзілы — шляхецкая [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]]<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 23.</ref>. == Насельніцтва == * 2009 год — 38 чалавек == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Каменскі сельсавет (Чавускі раён)}} {{Чавускі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Чавускага раёну]] [[Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Чавускі раён)]] 6jpy5byeqpure6i1srx6nsdc1dew493 0 282710 2687067 2685718 2026-08-27T19:46:32Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687067 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Явід |лацінка = Javid |арыгінал = Avid |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ява (імя)|Evo]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Явід''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Авід, Авіда, Эвіда або Гавід (Áviðr, Auidus<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 204.</ref>, Ävidus<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Avid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>, Avidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 20.</ref>, Ovid<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 539.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 363.</ref>, Ovida<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ovida#v=snippet&q=Ovida&f=false S. 217].</ref><ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Evida<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-e Navn anno 1900 på bokstaven E], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Havidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 12. — Uppsala, 1997. S. 176.</ref>, Hævidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 14. — Stockholm, 2004. S. 548.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Pesch D. Nordische Vornamen: Vornamen aus dem Norden dieser Welt. — Norderstedt, 2009. [https://books.google.by/books?id=zfvFjJVDbzQC&pg=PA9&dq=%C3%81vi%C3%B0r&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-9uXCkuyFAxXT-QIHHUOYARgQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=%C3%81vi%C3%B0r&f=false S. 9].</ref><ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 38.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явіл]], [[Явільт]]; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Явід германскаму імю Ovida прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 77.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jawita<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 9, 38.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Явід (Jawid) і Явідовіч (Jawidowicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Явидъ'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HVNfAAAAcAAJ&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A&f=false С. 54].</ref>; ''у [[Немянчын|Немемчине]] чотыри чоловеки, на имя: Явид'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>; ''сведки… Богданъ Явидовичъ'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''людеи… Болка Явидовича'' (19 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 185.</ref>; ''землю пустовъскую в Городеньскомъ повете Явидовщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Роман Явидовичъ… Юрии Явидовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''у Пеняньскомъ повете… служъбы людеи… а Юрка Явидовича'' (каля 20 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 522.</ref>; ''Ян Явидович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 179, 372.</ref>; ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельщанинъ]] на имя Гринъ Явидовичъ'' (11 лістапада 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7To9AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 211—212].</ref>; ''Jawida'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 148.</ref>; ''Franciszek Jawid pleban simnienski'' (1782 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 216.</ref>; ''Eudokia Jawid'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jawid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Iawid'' (1886 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2017/01/07/anna-iawid/ Anna Iawid (Анна Явид)], Старые памятники в Слуцке</ref>. == Носьбіты == * Явід — [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкі]] ваявода, які ўпамінаецца ў 1245 годзе * Раман і Юры Явідавічы — [[Радунь|радунскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Аляксандар Явідаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 84].</ref> * Станіслаў Явідовіч — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital21033629/ Явидович Станислав Осипович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Вацлаў Явід (1889—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AF%D0%B2%D1%96%D0%B4_%D0%92%D0%B0%D1%86%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1895) Явід Вацлаў Антонавіч (1895)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Уладзімер Явід (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Стоўпцы|Стоўпцаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie27524779/ Явид Владимир Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Пётар Явід — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref> Явіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Авэйдэ (Awejde) і Явідовіч (Jawidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1525 годзе ўпаміналася пустаўшчына Явідаўшчына (''Явидовщина'') [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 298.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Явідаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Ява (імя)|Ава]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай еў}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ebzy21bph76in4rbkhkl95z3flsfb6d 0 284988 2687139 2672265 2026-08-28T08:22:31Z Maryia Sharyi 95983 выдаленне непацверджанай інфармацыі 2687139 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Źmicier Sasnoŭski }} '''Зьміцер Сасноўскі'''{{Заўвага|Поўнае імя — '''Дзьмітры Алегавіч'''}} (22 лістапада 1974, [[Гомель]]) — беларускі [[гісторык]] і музыка. Папулярызатар сярэднявечнай беларускай музыкі. Майстар старадаўніх музычных інструмэнтаў. Ляўрэат міжнароднага фальклёрнага фэстывалю ў [[Паставы|Паставах]] (1999 год), [[Нацыянальная музычная прэмія «Ліра»|Нацыянальнай музычнай прэміі]] (2013 год). == Біяграфія == У 1992—1994 гадох старшыня Гомельскай арганізацыі [[Талака (Гомель)|Талака]]. Кіраўнік трэнавальнага працэсу ў Гомельскім аддзеле [[Беларускае згуртаваньне вайскоўцаў|Беларускага згуртаваньня вайскоўцаў]]. У 1996 годзе скончыў гістарычна-юрыдычны факультэт [[Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], у 1997 годзе — [[Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы]] (спэцыяльнасьць філязофія). У 1996—2000 гадох выкладаў на катэдры філязофіі і культуралёгіі [[Полацкі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. У 2001—2009 гадох загадваў інфармацыйным аддзелам [[Згуртаваньне беларусаў сьвету «Бацькаўшчына»|Згуртаваньня беларусаў сьвету «Бацькаўшчына»]]. З 1999 году заснавальнік і лідэр музычнага гурта сярэднявечнай музыкі «[[Стары Ольса]]». У 2015—2017 гадох загадваў гістарычным музэем [[Дукорскі маёнтак|Дукорскага маёнтку]]. == Бібліяграфія == * Сасноўскі Дз. Пра ідэнтыфікацыю тэрміна «літва» ў канцы ХІІ—ХІІІ стст. // БГЧ. № 2. 1999. * Гісторыя беларускай музычнай культуры XIX—XX стст. Менск, 2012. * Музычная культура рыцарскага саслоўя Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага. Менск, 2010. * Гісторыя беларускай музычнай культуры ад першабытнасці да канца XVIII ст. Менск, 2010. * Гісторыя беларускіх музычных уплываў. Менск, 2009. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага: біябібліяграфічны даведнік / С. Марозаў. — {{Горадня (Гродна)}} — Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — {{ISBN|978-985-7257-57-7}}. == Вонкавыя спасылкі == * [https://kamunikat.org/sasnouski-zmicier Зьміцер Сасноўскі]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[Kamunikat.org]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сасноўскі, Зьміцер}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія музыкі]] a5dju4z6f7tucz3bo62twxznclkujab 0 290978 2687069 2594086 2026-08-27T19:59:08Z ~2026-46796-17 99753 /* Носьбіты */ 2687069 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Алґет |лацінка = Ałgiet |арыгінал = Alget |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Геда|Geto]] |варыянт = Альгет, Эльгет |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Алгет''' (''Альгет'', ''Элгет'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Алгіда або Алгет, пазьней таксам Альгіт (Aalgidis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref>, Algeat<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref>, Algeth, Alget<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Alget#v=snippet&q=Alget&f=false S. 26].</ref>, Algit) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+Algeth+Algit+Alget&dq=algerd+Algeth+Algit+Alget&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiYqvXHhsaJAxXL1AIHHTuKDl0Q6AF6BAgIEAI S. 80].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) — ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або гоцкага gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Katarzyna Algietowicz'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Algietowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Muśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elgietyszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>. == Носьбіты == У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Алгетышкі (''Алгетышки'', ''Элгетышки'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 3.</ref>. У [[Ашмяны|Ашмянскай]] парафіі існаваў [[засьценак]] [[Альгецішкі]] (Olgieciszki)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia%20oszmiana.pdf Parafia oszmiana 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]] * [[Геда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ал}} {{Імёны з асновай гед}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] b49p78eeheppfsbcnzveqmm91haa6wi 2687071 2687069 2026-08-27T20:04:08Z ~2026-46796-17 99753 /* Паходжаньне */ 2687071 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Алґет |лацінка = Ałgiet |арыгінал = Alget |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Геда|Geto]] |варыянт = Альгет, Эльгет |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Алгет''' (''Альгет'', ''Элгет'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Алгіда або Алгет, пазьней таксам Альгіт (Aalgidis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref>, Algeat<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref>, Algeth, Alget<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Alget#v=snippet&q=Alget&f=false S. 26].</ref>, Algit) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1971-16"/><ref>Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+Algeth+Algit+Alget&dq=algerd+Algeth+Algit+Alget&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiYqvXHhsaJAxXL1AIHHTuKDl0Q6AF6BAgIEAI S. 80].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) — ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або гоцкага gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Katarzyna Algietowicz'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Algietowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Muśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elgietyszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>. == Носьбіты == У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Алгетышкі (''Алгетышки'', ''Элгетышки'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 3.</ref>. У [[Ашмяны|Ашмянскай]] парафіі існаваў [[засьценак]] [[Альгецішкі]] (Olgieciszki)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia%20oszmiana.pdf Parafia oszmiana 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]] * [[Геда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ал}} {{Імёны з асновай гед}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 2n523yw4fhp7ormt2ide39x61akutga 0 291324 2687197 2684311 2026-08-28T11:02:20Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Носьбіты */ 2687197 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Карыла |лацінка = Karyła |арыгінал = Karila |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Кор|Caro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Карэла, Карла |вытворныя = [[Кароль (імя)|Кароль]] |зьвязаныя = }} '''Карыла''' (''Карэла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Карыла або Карэл (Karila, *Karellus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gamillscheg-1936-134">Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>. Іменная аснова [[Кор|-кар- (-кор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Караман (імя)|Караман]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Caroman, Caromond, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] kaurus 'цяжкі, важкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або гоцкага<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_k.html K] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref> і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] kara 'турбота, клопат'<ref name="Gamillscheg-1936-134"/>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Karell<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KARELL&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de KARELL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Карэла (Kareło)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 161.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Kasper Karło'' (1667 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 431.</ref>; ''Jakub Karyłowicz'' (1772 год)<ref>[https://latgalesrevizijasludza.wordpress.com/author/agrisdzenis4439/page/4/ Poglowny spisek Pskowskiey Guberniji Prowincji Dzwinskiey Parafji Lucynskiey Pana Marszalka Jerzego Jab… Dwor Rundany Zna Lezacym dony Wioskow obiey Plci Ludzi (Ludzas stārastijas 1772. gada dvēseļu revīzijas)], agrisdzenis4439</ref>; ''Karyłowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Wincenty Karyłowicz'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Kary%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Krasnopol], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Koryło'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kory%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Karełowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Kare%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karyłowiczówna'' (1820 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''Rozalia Kareło'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kare%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Korełowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kore%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Аляксей Карэла]] — беларускі майстар разьбярнай і сталярнай справы XVII стагодзьдзя * Марыя і Сьцяпан Карыловічы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Поразаў|Поразава]], забітыя ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-88-58], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> * Алена, Марыя, Сафія і Сьцяпан Карыловічы — беларусы з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], вывезеныя ў Нямеччыну ў Другую сусьветную вайну<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-17-89], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref> На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксавалася прозьвішча Карэлевіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 924.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам л}} {{Імёны з асновай кар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mcav3erlxt0rtxvyygju6wbfov7l3uo 0 294742 2687128 2686960 2026-08-28T07:03:14Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/2026–27_UEFA_Champions_League_league_phase?oldid=1371744759 2687128 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = 7 ліпеня 2026 |Дата заканчэньня = 5 чэрвеня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = ''Асноўная частка:'' 36<br />''Усяго:'' 81 (з 53 асацыяцыяў) |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 72-ы розыгрыш трафэю з часоў Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў і 35-ы розыгрыш пад назвай [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]. Фінал адбудзецца на стадыёне «[[Рыяд-Эйр Мэтрапалітана]]» у [[Мадрыд]]зе 5 чэрвеня 2026 году. Гэта будзе другі раз, калі «Мэтрапалітана» прыме фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА пасьля 2019 году. Сэзон пачнецца 7 ліпеня 2026 году кваліфікацыйнымі раўндамі, а лігавая фаза пачнецца 8 верасьня 2026 году. Пераможац турніру аўтаматычна кваліфікуюцца ў лігавую фазу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў]], у фінал [[Міжкантынэнтальны кубак ФІФА 2027 году|Міжкантынэнтальнага кубка ФІФА 2027 году]], у групавы этап [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2029 году|клюбнага чэмпіянату сьвету ФІФА 2029 году]] і атрымаюць права згуляць супраць пераможцы [[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў]] у [[Супэркубак УЭФА 2027 году|Супэркубку УЭФА 2027 году]]. Свой тытул ужо другі год запар будзе абараняць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». == Расклад матчаў == Яшчэ ў сьнежні 2025 году быў падрыхтаваны расклад матчаў сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/news-media/news/02a0-1f71bdf70a9a-b6067bd647f2-1000--2026-european-football-calendar-match-and-draw-dates-for-all/|загаловак=2026 European football calendar: Match and draw dates for all UEFA competitions, draws and events|выдавецтва=Union of European Football Associations|дата публікацыі=15.12.2025}}</ref>. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |7—8 ліпеня 2026 |14—15 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |21—22 ліпеня 2026 |28—29 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |4—5 жніўня 2026 |11 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |18—19 жніўня 2026 |25—26 жніўня 2026 |- | rowspan="8" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="8" |27 жніўня 2026 | colspan="2" |8—10 верасьня 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |13—14 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |20—21 кастрычніка 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |3—4 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |24—25 лістапада 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |8—9 сьнежня 2026 |- |7 гульнявы дзень | colspan="2" |19—20 студзеня 2027 |- |8 гульнявы дзень | colspan="2" |27 студзеня 2027 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |29 студзеня 2027 |16—17 лютага 2027 |23—24 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |9—10 сакавіка 2027 |16—17 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |6—7 красавіка 2027 |13—14 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |27—28 красавіка 2027 |4—5 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |5 чэрвеня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так|caption= |[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|4–1|[[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]]|WAL|2–0|2–1 |[[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]]|MLT|3–5|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|2–0|1–5 |[[Флёра Талін]]|EST|4–5|[[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]]|GEO|2–3|2–2 |[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|4–2|[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|3–1|1–1 |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|1–3|[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]|NIR|0–1|1–2 |[[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]]|ARM|4–3|[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|2–0|2–3 |[[Вардар Скоп’е|Вардар]]|MKD|3–4|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|0–2|3–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Каўна Жальгірыс]]|LTU|4–3|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–1|3–2 |[[МЛ Віцебск]]|BLR|1–5|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–4|0–1 |[[Пэтракуб Хынчэшць|Пэтракуб]]|MDA|2–7|[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]]|ALB|1–1|1–6 |[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|1–5|[[Леўскі Сафія|Леўскі]]|BUL|1–1|0–4 |[[Вікінгур Рэйк’явік]]|ISL|3–2|[[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]]|HUN|1–0|2–2 |[[Кайрат Алматы|Кайрат]]|KAZ|4–1|[[Сут’еска Нікшыч|Сут’еска]]|MNE|2–1|2–0 |[[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]]|FRO|4–2|[[Атэрт Бісэн|Атэрт]]|LUX|2–1|2–1 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[М’ельбю Гэлевік|М’ельбю]]|SWE|3–0|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|3−0|0–0 |[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]|NIR|0–9|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|0−4|0–5 |[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|3–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1−0|2–0 |[[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]]|FRO|0–1|[[Каўна Жальгірыс]]|LTU|0−0|0–1 |[[Оргус (футбольны клюб)|Оргус]]|DEN|5–5 (4−3 p)|[[Лех Познань]]|POL|1–4|4–1 (aet) |[[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]]|ARM|3–2|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|2−0|1–2 |[[Леўскі Сафія|Леўскі]]|BUL|3–2|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–0|2–2 |[[Амонія Нікасія]]|CYP|1–1 (5−6 p)|[[Кайрат Алматы|Кайрат]]|KAZ|1–0|0–1 (aet) |[[Тун (футбольны клюб)|Тун]]|SUI|3–4|[[Дынама Заграб]]|CRO|1−1|2–3 (aet) |[[Вікінгур Рэйк’явік]]|ISL|2−3|[[Гапаэль Бээршэба]]|ISR|2−1|0−2 |[[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]]|GEO|1–3|[[Слован Браціслава]]|SVK|0−2|1–1 |[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]]|ALB|5−5 (1−4 p)|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|3–3|2–2 (aet) |heading13=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|2–1|[[Гурнік Забжэ]]|POL|1−0|1–1 |[[Штурм Грац|Штурм]]|AUT|6–0|[[Гартс Эдынбург|Гартс]]|SCO|4−0|2–0 }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Дынама Заграб]]|CRO|7–1|[[Каўна Жальгірыс]]|LTU|5–0|2–1 |[[М’ельбю Гэлевік|М’ельбю]]|SWE|1–4|[[Слован Браціслава]]|SVK|1−2|0–2 |[[Леўскі Сафія|Леўскі]]|BUL|2–0|[[Кайрат Алматы|Кайрат]]|KAZ|1−0|1–0 |[[Оргус (футбольны клюб)|Оргус]]|DEN|2–5|[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|2−1|0−4 |[[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]]|ARM|2–3|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2−1|0–2 |[[Гапаэль Бээршэба]]|ISR|3–0|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–0|2–0 |heading7=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Алімпіякос Пірэй]]|GRE|1–2|[[НЭК Нэймэген]]|NED|0–0|1–2 (aet) |[[Юніён Сэн-Жыль|Юніён Сэн-Жылюаз]]|BEL|5–6|[[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]]|NOR|3–3|2–3 (aet) |[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|3–0|[[Штурм Грац|Штурм]]|AUT|2–0|1–0 |[[Спарта Прага]]|CZE|2–4|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–1|0–3 }} === Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Леўскі Сафія|Леўскі]]|BUL|0–4|[[АЕК Атэны]]|GRE|0−0|0–4 |[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|4−5|[[ЛАСК Лінц]]|AUT|3−0|1−5 (aet) |[[Дынама Заграб]]|CRO|3–5|[[Вікінг Ставангер|Вікінг]]|NOR|2−2|1–3 |[[Слован Браціслава]]|SVK|3–2|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|1−1|2–1 (aet) |[[Гапаэль Бээршэба]]|ISR|4−6|[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|2−1|2−5 (aet) |heading6=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|3–2|[[Алімпік Ліён]]|FRA|1−1|2–1 |[[НЭК Нэймэген]]|NED|1–6|[[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]]|NOR|1−3|0–3 }} == Этап лігі == {{Якар|Лігавы этап}} Лёсаваньне этапу лігі Лігі чэмпіёнаў адбылося ў [[Манака]] 27 жніўня 2026 году, а сярод гасьцёў імпрэзы былі колішнія футбалісты [[Т’еры Анры]] і [[Давід Вільля]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/02a8-216cd740d41f-fd3b45ac4a0f-1000--champions-league-league-phase-draw-all-36-teams-learn-their/|загаловак=Champions League league phase draw: All 36 teams learn their opponents|выдавецтва=Union of European Football Associations|дата публікацыі=27.08.2026|дата доступу=27.08.2026|копія=https://web.archive.org/web/20260827175529/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/02a8-216cd740d41f-fd3b45ac4a0f-1000--champions-league-league-phase-draw-all-36-teams-learn-their/|дата копіі=27.08.2026}}</ref>. 36 клюбаў былі падзеленыя на чатыры кошыкі зь дзевяцьцю камандамі ў кожнай, грунтуючыся на клюбных каэфіцыентах УЭФА, за выключэньнем уладальніку тытулу Лігі чэмпіёнаў, які аўтаматычна трапіў пад першым нумарам у першы кошык. Кожны клюб згуляе восем матчаў супраць васьмі розных супернікаў, пры гэтым чатыры зь іх адбудуцца ўдома і яшчэ чатыры будуць арганізаваныя ў гасьцях. Усе 36 камандаў гэтага этапу зьмяшчаюцца ў адную лігавую табліцу. З улікам таго, што клюбы падзеленыя на чатыры кошыкі паводле клюбных каэфіцыентаў УЭФА 2026 году, кожная каманда згуляе супраць двух камандаў з кожнага кошыка, пры гэтым адзін матч адбудзецца ўдома, а іншы будзе згуляны ў гасьцях. Восем найлепшых камандаў у табліцы атрымаюць выхад наўпрост у стадыю 1/8 фіналу. Каманды, якія зоймуць месцы з 9-га па 24-е, згуляюць у дадатковай стадыі плэй-оф, пры гэтым клюбы з 9-га па 16-е месцы будуць сеянымі пры лёсаваньні. Клюбы, якія зоймуць месцы з 25-га па 36-е, скончуць свае выступы на турніры. Гішпанскі «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]» вярнуўся ў Лігу чэмпіёнаў першы раз пасьля [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2005—2006 гадоў|сэзону 2005—2006 гадоў]]<ref>{{навіна|спасылка=https://apnews.com/article/real-betis-champions-league-atletico-la-liga-ca851fe5e0ecd9845aec052dcee2ad71|загаловак=Real Betis returns to Champions League after 20 years|выдавец=Associated Press|дата публікацыі=12.05.2026}}</ref>. «[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]», [[ЛАСК Лінц|ЛАСК]], «[[Сабах Баку|Сабах]]» і «[[Вікінг Ставангер|Вікінг]]» дэбютуюць у лігавай фазе/групавым этапе<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce8p4jj3d06o|загаловак=Como qualify for Champions League for first time|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=24.05.2026}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/02a8-2171a88881a0-c70193b972c6-1000--meet-the-2026-27-champions-league-league-phase-teams/|загаловак=Meet the 2026/27 Champions League league phase teams|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=27.08.2026}}</ref>. Упершыню ад [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 1999—2000 гадоў|сэзону 1999—2000 гадоў]] у Нарвэгіі будзе дзьве каманды ў асноўнай стадыі турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://swedenherald.com/article/norway-to-have-two-teams-in-the-champions-league-for-first-time-in-27-years|загаловак=Norway to Have Two Teams in the Champions League for First Time in 27 Years|выдавецтва=Sweden Herald|дата публікацыі=26.08.2026}}</ref>. === Табліца === {{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=УЭФА <!--Месцы камандаў.--> |парадак_камандаў=PAR, ARS, ATM, BAY, RMA, BAR, INT, MCI, DOR, MUN, LIV, GAL, PSV, BRU, RBL, AVL, FEY, SHK, BET, LEN, SLP, NAP, LIL, ROM, VIL, SPO, POR, STU, COM, AEK, LASK, VIK, SLO, SAB, FEN, BOD <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=8 верасьня 2026 |перамогі_AEK=0 |нічыі_AEK=0 |паразы_AEK=0 |мз_AEK=0 |мп_AEK=0 <!-- AEK Athens --> |перамогі_ARS=0 |нічыі_ARS=0 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=0 |мп_ARS=0 <!-- Arsenal --> |перамогі_AVL=0 |нічыі_AVL=0 |паразы_AVL=0 |мз_AVL=0 |мп_AVL=0 <!-- Aston Villa --> |перамогі_ATM=0 |нічыі_ATM=0 |паразы_ATM=0 |мз_ATM=0 |мп_ATM=0 <!-- Atlético Madrid --> |перамогі_BAR=0 |нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=0 |мз_BAR=0 |мп_BAR=0 <!-- Barcelona --> |перамогі_BAY=0 |нічыі_BAY=0 |паразы_BAY=0 |мз_BAY=0 |мп_BAY=0 <!-- Bayern Munich --> |перамогі_BOD=0 |нічыі_BOD=0 |паразы_BOD=0 |мз_BOD=0 |мп_BOD=0 <!-- Bodø/Glimt --> |перамогі_DOR=0 |нічыі_DOR=0 |паразы_DOR=0 |мз_DOR=0 |мп_DOR=0 <!-- Borussia Dortmund --> |перамогі_BRU=0 |нічыі_BRU=0 |паразы_BRU=0 |мз_BRU=0 |мп_BRU=0 <!-- Club Brugge --> |перамогі_COM=0 |нічыі_COM=0 |паразы_COM=0 |мз_COM=0 |мп_COM=0 <!-- Como --> |перамогі_FEN=0 |нічыі_FEN=0 |паразы_FEN=0 |мз_FEN=0 |мп_FEN=0 <!-- Fenerbahçe --> |перамогі_FEY=0 |нічыі_FEY=0 |паразы_FEY=0 |мз_FEY=0 |мп_FEY=0 <!-- Feyenoord --> |перамогі_GAL=0 |нічыі_GAL=0 |паразы_GAL=0 |мз_GAL=0 |мп_GAL=0 <!-- Galatasaray --> |перамогі_INT=0 |нічыі_INT=0 |паразы_INT=0 |мз_INT=0 |мп_INT=0 <!-- Inter Milan --> |перамогі_LASK=0 |нічыі_LASK=0 |паразы_LASK=0 |мз_LASK=0 |мп_LASK=0 <!-- LASK --> |перамогі_LEN=0 |нічыі_LEN=0 |паразы_LEN=0 |мз_LEN=0 |мп_LEN=0 <!-- Lens --> |перамогі_LIL=0 |нічыі_LIL=0 |паразы_LIL=0 |мз_LIL=0 |мп_LIL=0 <!-- Lille --> |перамогі_LIV=0 |нічыі_LIV=0 |паразы_LIV=0 |мз_LIV=0 |мп_LIV=0 <!-- Liverpool --> |перамогі_MCI=0 |нічыі_MCI=0 |паразы_MCI=0 |мз_MCI=0 |мп_MCI=0 <!-- Manchester City --> |перамогі_MUN=0 |нічыі_MUN=0 |паразы_MUN=0 |мз_MUN=0 |мп_MUN=0 <!-- Manchester United --> |перамогі_NAP=0 |нічыі_NAP=0 |паразы_NAP=0 |мз_NAP=0 |мп_NAP=0 <!-- Napoli --> |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=0 |мз_PAR=0 |мп_PAR=0 <!-- Paris Saint-Germain --> |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=0 |мп_POR=0 <!-- Porto --> |перамогі_PSV=0 |нічыі_PSV=0 |паразы_PSV=0 |мз_PSV=0 |мп_PSV=0 <!-- PSV Eindhoven --> |перамогі_RBL=0 |нічыі_RBL=0 |паразы_RBL=0 |мз_RBL=0 |мп_RBL=0 <!-- RB Leipzig --> |перамогі_BET=0 |нічыі_BET=0 |паразы_BET=0 |мз_BET=0 |мп_BET=0 <!-- Real Betis --> |перамогі_RMA=0 |нічыі_RMA=0 |паразы_RMA=0 |мз_RMA=0 |мп_RMA=0 <!-- Real Madrid --> |перамогі_ROM=0 |нічыі_ROM=0 |паразы_ROM=0 |мз_ROM=0 |мп_ROM=0 <!-- Roma --> |перамогі_SAB=0 |нічыі_SAB=0 |паразы_SAB=0 |мз_SAB=0 |мп_SAB=0 <!-- Sabah --> |перамогі_SHK=0 |нічыі_SHK=0 |паразы_SHK=0 |мз_SHK=0 |мп_SHK=0 <!-- Shakhtar Donetsk --> |перамогі_SLP=0 |нічыі_SLP=0 |паразы_SLP=0 |мз_SLP=0 |мп_SLP=0 <!-- Slavia Prague --> |перамогі_SLO=0 |нічыі_SLO=0 |паразы_SLO=0 |мз_SLO=0 |мп_SLO=0 <!-- Slovan Bratislava --> |перамогі_SPO=0 |нічыі_SPO=0 |паразы_SPO=0 |мз_SPO=0 |мп_SPO=0 <!-- Sporting CP --> |перамогі_STU=0 |нічыі_STU=0 |паразы_STU=0 |мз_STU=0 |мп_STU=0 <!-- VfB Stuttgart --> |перамогі_VIL=0 |нічыі_VIL=0 |паразы_VIL=0 |мз_VIL=0 |мп_VIL=0 <!-- Villarreal --> |перамогі_VIK=0 |нічыі_VIK=0 |паразы_VIK=0 |мз_VIK=0 |мп_VIK=0 <!-- Viking --> <!--Вызначэньне камандаў--> |назва_ARS={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |назва_AVL={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |назва_AEK={{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] |назва_ATM={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд]] |назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |назва_BAY={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |назва_BOD={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]] |назва_DOR={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |назва_BRU={{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |назва_COM={{Сьцяг|Італія}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |назва_FEN={{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |назва_FEY={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |назва_GAL={{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |назва_INT={{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |назва_LASK={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[ЛАСК Лінц|ЛАСК]] |назва_LEN={{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |назва_LIL={{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |назва_LIV={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |назва_MCI={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |назва_MUN={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |назва_NAP={{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |назва_PSV={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |назва_RBL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |назва_BET={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |назва_RMA={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |назва_ROM={{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |назва_SAB={{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Сабах Баку|Сабах]] |назва_SHK={{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |назва_SLP={{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |назва_SLO={{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава|Слован]] |назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |назва_STU={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |назва_VIL={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |назва_VIK={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер|Вікінг]] }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/ Афіцыйны сайт]. {{Ліга чэмпіёнаў УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга чэмпіёнаў УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] govpumgpvzkjcyje2lrylflsdw2ok14 0 294743 2687121 2686961 2026-08-28T06:35:56Z Dymitr 10914 /* Раўнд плэй-оф */ абнаўленьне зьвестак 2687121 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = ''Кваліфікацыя:''<br>9 ліпеня — 27 жніўня 2026<br>''Асноўная частка:''<br>15 кастрычніка 2026 |Дата заканчэньня = 2 чэрвеня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 6-ы сэзон трэцяга паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Пераможац турніру аўтаматычна кваліфікуецца ў лігавую фазу [[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў]], калі толькі папярэдне не атрымае месца ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|Лізе чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў]] або тую ж Лігу Эўропы праз вынікі ў нацыянальным чэмпіянаце. Як дзейны чэмпіён ангельскі клюб «Крыстал Пэлас» аўтаматычна кваліфікаваўся ў лігавую фазу Лігі Эўропы, таму ня здолее абараніць свой тытул, бо новая фарматная сыстэма не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі Эўропы ў Лігу канфэрэнцыяў пачынаючы зь лігавай фазы. Фінальны матч будзе згуляны на стадыёне «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е<ref>[https://www.nss-sports.com/en/lifestyle/45432/besiktas-park-2026-europa-league-final-stadium Why is the Europa League final stadium shaped like an amphitheatre?]. NSS Sports.</ref>, які папярэдне за год за таго прымаў у сваіх сьценах фінал [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў]]. == Расклад матчаў == Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбыўся ў сераду, але ў выключных выпадках фінал мог ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |9 ліпеня 2026 |16 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |23 ліпеня 2026 |30 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |6 жніўня 2026 |13 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |20 жніўня 2026 |27 жніўня 2026 |- | rowspan="6" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="6" |28 жніўня 2026 | colspan="2" |15 кастрычніка 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |22 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |5 лістапада 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |26 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |10 сьнежня 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |17 сьнежня 2026 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |15 студзеня 2027 |18 лютага 2027 |25 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |11 сакавіка 2027 |18 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |8 красавіка 2027 |15 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |29 красавіка 2027 |6 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |2 чэрвеня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Вележ Мостар|Вележ]]|BIH|2–1|[[Мілсамі Архэй|Мілсамі]]|MDA|1–1|1–0 |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|2–0|[[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]]|GIB|2–0|0–0 |[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|4–2|[[Астана (футбольны клюб)|Астана]]|KAZ|0–1|4–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Конас-Кій Номадс]]|WAL|2–3|[[Балкані Сухарэка|Балкані]]|KOS|0–0|2–3 |[[Зіра Баку|Зіра]]|AZE|6–0|[[Тарпэда Кутаісі]]|GEO|3−0|3–0 |[[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]]|LUX|1–3|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|0–0|1–3 |[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 6:5)|[[Сылекс Кратава|Сылекс]]|MKD|0–1|1–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]]|LVA|3–1|[[Дэчыч Тузі|Дэчыч]]|MNE|1–0|2–1 |[[Эльбасані (футбольны клюб)|Эльбасані]]|ALB|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5)|[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]|BLR|1–1|0–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Глентаран Бэлфаст|Глентаран]]|NIR|1–4|[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|1–2|0–2 |[[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]]|AND|4–2|[[Морнар Бар|Морнар]]|MNE|2–1|2–1 |[[Мандорф-ле-Бэн (футбольны клюб)|Мандорф-ле-Бэн]]|LUX|2–3|[[Дынама Тбілісі]]|GEO|1–2|1–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Петравац (футбольны клюб)|Петравац]]|MNE|2–5|[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|1–3|1–2 |[[Карнарван Таўн]]|WAL|0–10|[[Левадыя Талін|Левадыя]]|EST|0–5|0–5 |[[Марсашлок (футбольны клюб)|Марсашлок]]|MLT|0–4|[[Пюнік Ерэван|Пюнік]]|ARM|0–3|0–1 |[[Гэгельман Коўна|Гэгельман]]|LTU|1–4|[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|1−1|0–3 |[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]|ARM|3–3 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 6:5)|[[Елімай Семей|Елімай]]|KAZ|1–1|2–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Ст’ярнан Гардабайр|Ст’ярнан]]|ISL|5–3|[[Вікінгур Лейрвік|Вікінгур]]|FRO|3–1|2–2 |[[Дыла Горы|Дыла]]|GEO|3–2|[[Віртус Акуавіва|Віртус]]|SMR|3−1|0–1 |[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]]|BIH|2–3|[[Інтэр Турку]]|FIN|1–1|1–2 |[[Эўропа Гібральтар|Эўропа]]|GIB|0–6|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|0–5|0–1 |[[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]]|EST|3–2|[[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]]|NIR|1−0|2–2 |[[Пэн-і-Бонт Брыджэнд|Пэн-і-Бонт]]|WAL|0–4|[[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]]|AND|0–1|0–3 |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|3–2|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|1–1|2–1 |[[УНА Штрасэн]]|LUX|3–0|[[Ля Фіярыта Монтэджардана|Ля Фіярыта]]|SMR|1–0|2–0 |[[Влазьнія Шкодэр|Влазьнія]]|ALB|2–6|[[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]]|KOS|2–1|0–5 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|+:-|—||—|— |[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|+:-|—||—|— |[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|6–3|[[Пэтракуб Хынчэшць|Пэтракуб]]|MDA|3–0|3–3 |[[Атэрт Бісэн|Атэрт]]|LUX|3–7|[[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]]|HUN|2−6|1–1 |[[МЛ Віцебск]]|BLR|5–1|[[Сут’еска Нікшыч|Сут’еска]]|MNE|3–0|2–1 |[[Флёра Талін]]|EST|1−1 (4−2 p)|[[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]]|WAL|1–0|0−1 (aet) |[[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]]|MLT|2−3|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1−1|1−2 (aet) |[[Вардар Скоп’е|Вардар]]|MKD|4–8|[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|2–3|2–5 (aet) |heading9=Асноўны шлях |[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|2–0|[[Дэры Сіці]]|IRL|1–0|1–0 |[[Істанбул Башакшэхір]]|TUR|1–3|[[Інтэр Турку]]|FIN|1–1|0–2 |[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|6–1|[[Дукаджыні Кліна|Дукаджыні]]|KOS|1–0|5–1 |[[ХІК Хэльсынкі]]|FIN|8–0|[[Колрэйн (футбольны клюб)|Колрэйн]]|NIR|5–0|3–0 |[[ФКСБ Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|3–7|[[Аўда Кекава|Аўда]]|LVA|2–3|1–4 |[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|5–2|[[Вэстры Ісаф’ярдарбайр|Вэстры]]|ISL|4–1|1–1 |[[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]|POL|7–1|[[Валета (футбольны клюб)|Валета]]|MLT|3–1|4–0 |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]]|LVA|1–5|[[Аўстрыя Вена]]|AUT|0−2|1–3 |[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]]|HUN|1–0|[[Пюнік Ерэван|Пюнік]]|ARM|1–0|0–0 |[[ГАІС Гётэборг|ГАІС]]|SWE|1–6|[[Норшэлян Фарум|Норшэлян]]|DEN|1–0|0–6 |[[Гётэборг (футбольны клюб)|Гётэборг]]|SWE|4–3|[[Левадыя Талін|Левадыя]]|EST|1−2|3–1 (aet) |[[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]]|SVK|3–4|[[ГКС Катавіцы]]|POL|2–1|1–3 |[[Вараждзін-2012 (футбольны клюб)|Вараждзін]]|CRO|3–4|[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]|CZE|3–2|0–2 |[[Дыла Горы|Дыла]]|GEO|0–7|[[Апалён Лімасол]]|CYP|0–4|0–3 |[[Брава Любляна|Брава]]|SVN|3−4|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|2–1|1–3 |[[Унівэрсытаця Клуж]]|ROU|3–5|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|2–2|1–3 |[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|6–4|[[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]]|EST|5–2|1–2 |[[Валюр Рэйк’явік]]|ISL|3–2|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1–0|2–2 |[[Зымбру Кішынёў|Зымбру]]|MDA|2–3|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–1|1–2 |[[Дынама Тбілісі]]|GEO|5–7|[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|3–0|2–7 |[[Алюміні Кідрычава|Алюміні]]|SVN|1–4|[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|1–1|0–3 |[[ДАК 1904 Дунайска-Стрэда|ДАК 1904]]|SVK|4–0|[[Вележ Мостар|Вележ]]|BIH|1–0|3–0 |[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]|BLR|1–5|[[Сіён (футбольны клюб)|Сіён]]|SUI|1–1|0–4 |[[Ст’ярнан Гардабайр|Ст’ярнан]]|ISL|2–2 (4–5 p)|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|1–0|1–2 (aet) |[[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]]|SCO|5–0|[[ГБ Торсгаўн]]|FRO|2–0|3–0 |[[Панявеж (футбольны клюб)|Панявеж]]|LTU|2–2 (2–3 p)|[[Табол Кастанай|Табол]]|KAZ|1–1|1–1 (aet) |[[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]]|KOS|3–4|[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|2–0|1–4 |[[Нэфтчы Баку]]|AZE|3–4|[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|2–4|1–0 |[[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]]|HUN|3–4|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–2|2–2 |[[Жалезьнічар Панчава]]|SRB|0–5|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|0−1|0–4 |[[Ваяводзіна Новы Сад|Ваяводзіна]]|SRB|2–8|[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]|NED|1–4|1–4 |[[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]]|UKR|4–5|[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]]|DEN|3–3|1–2 |[[ЛНЗ Чаркасы]]|UKR|0–0 (2–4 p)|[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]|BEL|0–0|0–0 (aet) |[[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]]|AND|3–9|[[Рапід Вена]]|AUT|1–3|2–6 |[[Гапаэль Тэль-Авіў]]|ISR|4–2|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|2–0|2–2 |[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]|ARM|1–4|[[ЧФР Клуж]]|ROU|1–1|0–3 |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|4–4 (5–4 p)|[[Балкані Сухарэка|Балкані]]|KOS|2–1|2–3 (aet) |[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|2–1|[[Зіра Баку|Зіра]]|AZE|1–0|1–1 |[[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]]|LIE|6–0|[[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]]|AND|4–0|2–0 |[[Спартак Трнава]]|SVK|0–0 (3–5 p)|[[ЦСКА 1948 Сафія|ЦСКА 1948]]|BUL|0–0|0–0 (aet) |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|3–3 (4–3 p)|[[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]]|SVN|0–2|3–1 (aet) |[[АЕК Лярнака]]|CYP|3–3 (3–4 p)|[[Бэйтар Ерусалім|Бэйтар]]|ISR|0–1|3–2 (aet) |[[Партызан Бялград|Партызан]]|SRB|5–0|[[УНА Штрасэн]]|LUX|4–0|1–0 }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|1–9|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–4|0–5 |[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|2–2 (4–2 p)|[[МЛ Віцебск]]|BLR|1–0|1–2 (aet) |[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань]]|AND|6–0|[[Флёра Талін]]|EST|2–0|4–0 |[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|2–1|[[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]]|HUN|1–0|1–1 |heading5=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Інтэр Турку]]|FIN|4–3|[[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]]|LIE|2–1|2–2 |[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|2–9|[[Хайдук Спліт]]|CRO|2–5|0–4 |[[Партызан Бялград|Партызан]]|SRB|5–1|[[Табол Кастанай|Табол]]|KAZ|3–0|2–1 |[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|3–2|[[ЦСКА 1948 Сафія|ЦСКА 1948]]|BUL|1–1|2–1 (aet) |[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]|NED|5–3|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|3–1|2–2 |[[Аўда Кекава|Аўда]]|LVA|1–4|[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|1−0|0–4 |[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|3−4|[[Сіён (футбольны клюб)|Сіён]]|SUI|2−2|1−2 |[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–0|[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|1–0|0–0 |[[Валюр Рэйк’явік]]|ISL|0–7|[[Норшэлян Фарум|Норшэлян]]|DEN|0–2|0–5 |[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]]|MDA|2–8|[[Санкт-Гален (футбольны клюб)|Санкт-Гален]]|SUI|1–3|1–5 |[[Гапаэль Тэль-Авіў]]|ISR|3–2|[[ГКС Катавіцы]]|POL|2–0|1–2 |[[Бэйтар Ерусалім|Бэйтар]]|ISR|3–3 (2–4 p)|[[Аўстрыя Вена]]|AUT|1–2|2–1 (aet) |[[ЧФР Клуж]]|ROU|1–7|[[Трумсё (футбольны клюб)|Трумсё]]|NOR|0–5|1–2 |[[Дынама Кіеў]]|UKR|1–2|[[Карабах Агдам|Карабах]]|AZE|1–0|0–2 |[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|4–3|[[Апалён Лімасол]]|CYP|0–1|4–2 (aet) |[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|4–2|[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|2–0|2–2 |[[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]|POL|1–0|[[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]]|SWE|0–0|1–0 |[[ХІК Хэльсынкі]]|FIN|1–3|[[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]]|SCO|1−1|0–2 |[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|2–1|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|2–1|0–0 |[[Гётэборг (футбольны клюб)|Гётэборг]]|SWE|1–2|[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]|BEL|0–1|1–1 |[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|1–6|[[Рапід Вена]]|AUT|1−4|0–2 |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|2–5|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|0–2|2–3 |[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]]|HUN|1–8|[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]]|DEN|0–3|1–5 |[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]|CZE|4–1|[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|2−0|2–1 |[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|2–1|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|1–0|1–1 |[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]|NED|9–3|[[ДАК 1904 Дунайска-Стрэда|ДАК 1904]]|SVK|6–0|3–3 }} === Раўнд плэй-оф === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Вікінгур Рэйк’явік]]|ISL|2–6|[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|1−3|1–3 |[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|1−2|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1−1|0−1 |[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|2–2 (2–4 p)|[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань]]|AND|2−2|0–0 (aet) |[[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]]|FRO|1–2|[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|0−0|1–2 |[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|3–2|[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]|NIR|0−2|3−0 (aet) |heading6=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]]|SCO|2–7|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1−3|1–4 |[[Гурнік Забжэ]]|POL|3–7|[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]|FRA|2−3|1–4 |[[Інтэр Турку]]|FIN|1–4|[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]]|DEN|0−0|1–4 |[[Гартс Эдынбург|Гартс]]|SCO|4−4 (4−3 p)|[[Рапід Вена]]|AUT|2−2|2−2 (aet) |[[Трумсё (футбольны клюб)|Трумсё]]|NOR|0–4|[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]|ENG|0−0|0–4 |[[Хайдук Спліт]]|CRO|5–4|[[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]|POL|2−2|3−2 (aet) |[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|4–3|[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]|CZE|2–2|2–1 (aet) |[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]|BEL|3–2|[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|0−0|3–2 |[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|3–4|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|1−1|2–3 |[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]|ITA|1–0|[[Гапаэль Тэль-Авіў]]|ISR|0−0|1–0 |[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|6–1|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|2−0|4–1 |[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|1–1 (3−4 p)|[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]|CZE|1−0|0–1 (aet) |[[Норшэлян Фарум|Норшэлян]]|DEN|4–2|[[Санкт-Гален (футбольны клюб)|Санкт-Гален]]|SUI|1−0|3–2 |[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|3–5|[[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]]|CYP|1−1|2–4 (aet) |[[Сіён (футбольны клюб)|Сіён]]|SUI|5–9|[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]|NED|2−4|3–5 |[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|2–0|[[Аўстрыя Вена]]|AUT|2−0|0–0 |[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]|NED|4–2|[[Карабах Агдам|Карабах]]|AZE|0−1|4–1 (aet) |[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]|ESP|4–3|[[Партызан Бялград|Партызан]]|SRB|3−1|1–2 |[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|3−2|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|2−1|1−1 }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/ Ліга канфэрэнцыяў УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА. {{Ліга канфэрэнцыяў УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] chfwp891jdue2irg610qijmjk93iswt 0 295173 2687118 2685776 2026-08-28T06:33:34Z Dymitr 10914 /* Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф */ абнаўленьне зьвестак 2687118 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга Эўропы УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = ''Кваліфікацыя:''<br>9 ліпеня — 27 жніўня 2026<br>''Асноўная частка:''<br>16 верасьня 2026 |Дата заканчэньня = 26 траўня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = ''Асноўная частка:'' 25+11<br />''Усяго:'' 45+31 (з 40 асацыяцыяў) |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 56-ы сэзон другога паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і 18-ы зь іх пасьля перайменаваньня Кубка УЭФА ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігу Эўропы УЭФА]]. Фінал будзе згуляны 26 траўня 2027 году на стадыёне «[[Вальдштадыён]]» у [[Франкфурт-на-Майне|Франкфурце-на-Майне]], [[Нямеччына]]<ref>[https://profis.eintracht.de/news/zuschlag-fuer-europa-league-endspiel-2027-158966 Zuschlag für Europa-League-Endspiel]. Eintracht Frankfurt.</ref>. Дзейны чэмпіён «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]» ня здолее абараніць свой тытул, бо як пераможца Лігі Эўропы аўтаматычна кваліфікавалася ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігу чэмпіёнаў]], а новы фармат не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі чэмпіёнаў у Лігу Эўропы пасьля лігавага этапу. == Расклад матчаў == Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбудзецца ў сераду, але ў выключных выпадках фінал можа ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. Толькі ў першы гульнявы дзень лігавага этапу матчы расьцягнуцца на сераду і чацьвер. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу Эўропы УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |9 ліпеня 2026 |16 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |23 ліпеня 2026 |30 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |6 жніўня 2026 |13 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |20 жніўня 2026 |27 жніўня 2026 |- | rowspan="8" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="8" |28 жніўня 2026 | colspan="2" |16—17 верасьня 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |15 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |22 кастрычніка 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |5 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |26 лістапада 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |10 сьнежня 2026 |- |7 гульнявы дзень | colspan="2" |21 студзеня 2027 |- |8 гульнявы дзень | colspan="2" |28 студзеня 2027 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |29 студзеня 2027 |18 лютага 2027 |25 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |11 сакавіка 2027 |18 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |8 красавіка 2027 |15 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |29 красавіка 2027 |6 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |26 траўня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Дынама Кіеў]]|UKR|0–0 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:2)|[[Унівэрсытаця Клуж]]|ROU|0–0|0–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Карабах Агдам|Карабах]]|AZE|6–0|[[Вэстры Ісаф’ярдарбайр|Вэстры]]|ISL|3–0|3–0 |[[Хайдук Спліт]]|CRO|3–2|[[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]]|SVK|2–0|1–2 |[[ЦСКА Сафія]]|BUL|5–3|[[Дэры Сіці]]|IRL|3–2|2–1 |[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]]|MDA|1–0|[[Алюміні Кідрычава|Алюміні]]|SVN|0–0|1–0 |[[Ваяводзіна Новы Сад|Ваяводзіна]]|SRB|1–5|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–2|0–3 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]]|SWE|2–4|[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]|BEL|1–1|1–3 |[[Карабах Агдам|Карабах]]|AZE|0–0 (4–5 p)|[[ЦСКА Сафія]]|BUL|0–0|0–0 (aet) |[[Трумсё (футбольны клюб)|Трумсё]]|NOR|1–4|[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]|CZE|0–1|1–3 |[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]|NED|3−4|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–2|2−2 |[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]|TUR|3–0|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|1–0|2–0 |[[Хайдук Спліт]]|CRO|2–4|[[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]]|CYP|2–0|0–4 (aet) |[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]]|MDA|0–6|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–5|0–1 |[[Санкт-Гален (футбольны клюб)|Санкт-Гален]]|SUI|2–6|[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]|POR|2–1|0–5 |[[Дынама Кіеў]]|UKR|2–5|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|2–3|0–2 }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]|NIR|1–2|[[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]]|GEO|0–0|1–2 (aet) |[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|1–2|[[Амонія Нікасія]]|CYP|1–1|0–1 |[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|2–3|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–1|1–2 |[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|4–6|[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]]|ALB|3–1|1–5 |[[Лех Познань]]|POL|6–0|[[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]]|FRO|1–0|5–0 |[[Тун (футбольны клюб)|Тун]]|SUI|5–3|[[Вікінгур Рэйк’явік]]|ISL|3–0|2–3 |heading7=Асноўны шлях |[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]|CZE|0–2|[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]|TUR|0–1|0–1 |[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|3–2|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|2–1|1–1 |[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|2–4|[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]|BEL|0–1|2–3 |[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|4–3|[[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]]|CYP|1–0|3–3 |[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]|POR|7–2|[[Гартс Эдынбург|Гартс]]|SCO|6–1|1–1 |[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|3–4|[[ЦСКА Сафія]]|BUL|0−3|3–1 |[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–1|[[Гурнік Забжэ]]|POL|1–0|1–1 }} === Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]|TUR|0–5|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|0−1|0–4 |[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–2|[[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]]|ARM|1−1|0–1 |[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]]|BEL|3−4|[[Амонія Нікасія]]|CYP|1−0|2−4 |[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|4–5|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|3−0|1–5 (aet) |[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]]|ALB|1–2|[[Лілестрэм (футбольны клюб)|Лілестрэм]]|NOR|0−0|1–2 (aet) |[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|6−1|[[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]]|GEO|4−0|2−1 |[[М’ельбю Гэлевік|М’ельбю]]|SWE|0−4|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|0−1|0−3 |[[Кайрат Алматы|Кайрат]]|KAZ|0–6|[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]|BEL|0−3|0–3 |[[Лех Познань]]|POL|9–2|[[Тун (футбольны клюб)|Тун]]|SUI|7−0|2–2 |[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]|TUR|3−1|[[Каўна Жальгірыс]]|LTU|3−0|0−1 |[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]|POR|6–2|[[Оргус (футбольны клюб)|Оргус]]|DEN|3−1|3–1 |[[ОФІ Іракліён]]|GRE|5–0|[[ЦСКА Сафія]]|BUL|3−0|2–0 }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/ Ліга Эўропы УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА. {{Ліга Эўропы УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга Эўропы УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] kkb4f4t10itwygn3li8b9ixdfforof1 0 300223 2687120 2685898 2026-08-28T06:35:50Z Дамінік 64057 /* Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай */ 2687120 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Кустаўніца |Лацінка = Kustaŭnica |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Кустаўніцы |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1622 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Мазырскі раён|Мазырскі]] |Сельсавет = [[Міхалкаўскі сельсавет|Міхалкаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 52 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 19 |Даўгата сэкундаў = 14 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} '''Ку́стаўніца'''<ref>{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 232.</ref> — былая вёска ў [[Мазырскі раён|Мазырскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіла ў склад [[Міхалкаўскі сельсавет|Міхалкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[File:Кустаўніца і Міркаўшчына ў рэестры падымнага 1670 г.png|значак|зьлева|170px|Кустаўніца і Міткаўшчына ў рэестры падымнага 1670 г.]] [[File:Дабрынь, Кустаўніца і Міркаўшчына ў паборы 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Дабрынь, Кустаўніца і Міткаўшчына ў паборы 1683 г.]] [[File:Жыхары Кустаўніцы ў мэтрыцы Юравіцкага касьцёлу 1769 г.png|значак|зьлева|170px|Жыхары Кустаўніцы ў мэтрычным запісе Юравіцкага касьцёлу 1769 г.]] [[File:Kustowica і Michałki на мапе канца XVII – пачатку XVII ст.jpg|значак|зьлева|170px|Kustownica і Michałki на мапе апошняй трэці XVIII ст.<ref>Lietuvos valstybės istorijos archyvas (LVIA). F. 11. Ap. 1. B. 1093</ref>]] === Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча ўзыходзіць да 1622 году. Тады пан Лукаш Сапега, уладальнік [[Чарнобыль]]скага і [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонаў]]скага маёнткаў, пазбавіў паноў Міткевічаў вострава Кустаўніца, які належаў да іх дзедзічных добраў Лук'янаўшчыны{{заўвага|Востраў Лук'янаўскі падараваны Мітку Левановічу яшчэ ў 1559 г.<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 37 (1552 – 1561). – Vilnius, 2011. № 298</ref>}} ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]]. Міткевічы дамагліся ў [[Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага|Галоўным Трыбунале Вялікага Княства Літоўскага]] баніцыі{{заўвага|Баніцыя – судовае пакараньне ў выглядзе пазбаўленьня правоў і выгнаньня за непаслухмянасьць судам, за наезд на суседа, за даўгі, гвалты, парушэньне межаў.}} Л. Сапегі і сумы ў 2170 коп (×60 – 130 200) грошаў кампэнсацыі. Абвінавачаны ўхіляўся ад адказнасьці да 1624 году, калі пасьля чарговага судовага дэкрэту за ўсе ўчыненыя шкоды пагадзіўся саступіць Міткевічам сваю вёску [[Завайць]]<ref>Sapiehowie: materjały historyczno-genealogiczne i majątkowe. T. 1. – Petersburg, 1890. S. 197</ref>. У рэестры двайнога [[падымнае|падымнага]] [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] 1670 году засьведчана, што пан Ян Міткевіч з аднаго дыму ў Кустаўніцы выплачваў 1 злоты, а пан Марушэўскі 3 злотыя з 3 дымоў. Згодна з рэестрам трайнога пабору, пан Барташ Язерскі плаціў падатак з 4 дымоў у Кустаўніцы і [[Міцькі (Гомельская вобласьць)|Міткаўшчыне]]. Яшчэ ішла выплата з 3 дымоў у тых жа Кустаўніцы і Міткаўшчыне, але з-за абрэзанага аркуша справы імя ўладальніка не чытаецца. Наступныя зьвесткі пазначаныя 1683-м годам, калі ў Мазырскім павеце выбіралася пагалоўнае{{заўвага|Тут вялося не пра габрэяў.}}. Паводле крыніцы, пан Міхал Чыжэўскі за сябе і жонку, г. зн. за шляхту, выплачваў 4 злотых і 1 грош, за 8 сваіх падданых «простага стану» зь вёсак [[Дабрынь (Гомельская вобласьць)|Дабрынь]], Кустаўніца і Міткаўшчына – яшчэ 8 зл. Пан Ян Піатроўскі таксама за сябе і жонку выплачваў 4 зл. і 2 зл. за 2 сялянаў з Кустаўніцы<ref>LVIA. F. 11. Ap. 1. B. 748. L. 2164, 2295, 2296, 2296atv., 2298</ref>{{заўвага|Існуе няслушнае ўяўленьне, нібы паселішча ад пачатку было выключна шляхецкім і каталіцкім. Не, на той час у шляхты яшчэ былі нешматлікія падданыя зь сялянаў. А першапасяленцам Кустаўніцы не зьяўляўся чалавек з радзіны Робакаў, бо яны жылі ў [[Нараеўшчына|Нараеўшчыне]], згадкі пра якую зьявіліся значна пазьней, як пра Кустаўніцу.}}. У дакумэнце пад назвай «Akt popisu powiatu Mozyrskiego» 1765 году названая «okolica Kustownicka», у якой жылі шляхецкія радзіны — Шыраі, Сапліцы, Абрамовічы, Зубрыцкія, Віславухі, Маркулевічы, Піатроўскія<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1771. Воп. 1. Спр. 2. А. 76-77</ref>. Падобна, сялянаў у Кустаўніцы ўжо не было. У мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі ёсьць запіс, датаваны 17-м сакавіка 1769 году, што да хросту ўніяцкім сьвятаром зь вёскі Міхалкі Іосіфам Рудніцкім немаўляці Юзафа Цыпрыяна, сына шляхетных Яна і Барбары Сапліцаў зь вёскі Кустаўніцы [[Барбароў|Бабіцкай]] парафіі{{заўвага|Пэўна, мелася на ўвазе рыма-каталіцкая парафія, бо Міхалкі істотна бліжэй да Кустаўніцы, чым Бабічы. За тое сьведчаць і два імя, атрыманыя дзіцям пры хросьце.}}; кумамі — Антоні Зубрыцкі і Феліцыяна Асецкая<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 21адв.</ref>. Пазначаная Кустаўніца і на мапе Мазырскага павету, складзенай, імаверна, у апошняй трэці-чвэрці XVIII ст.{{заўвага|На гэтай мапе паказаны [[Багуславец]], які вядомы зь візыты [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексіцкай]] царквы 1778 г., але яшчэ і ў візыце 1787 г. гэта – мястэчка «nowozaprowadzone»<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 105, 106, 171, 171адв.</ref>.}} === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Сямейства Адама Стравінскага ў Кустаўніцы. 1795 г.jpg|значак|170px|Сямейства Адама Стравінскага ў Кустаўніцы. 1795 г.]] У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Кустаўніца апынулася ў межах [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым [[Мазырскі павет (Расейская імпэрыя)|Мазырскім]] павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 [[Губэрня|губэрні]]. Паводле шляхецкай рэвізіі 1795 году, дзедзічнымі, г. зн. спадчыннымі, землямі ў Кустаўніцы валодалі Томаш, сын Рамана, Віславух, Адам, сын Станіслава, Стравінскі{{заўвага|Разам зь ім жылі жонка Уршуля, дачка Антонія Асецкага, сын Ігнацы{{заўвага|У 1843 г. названы пры хросьце ўнука Хведара ў мэтрычнай кнізе Алексіцкай царквы, у 1849 г. — падчас свайго пахаваньня ў кнізе Астраглядаўскага касьцёлу<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 25844. А. 2адв.-3. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 82адв.</ref>.}}, дачка Марыя і жончына маці Феліцыяна, дачка Пятра, Асецкая.}}, Вікенці, сын Паўла, Крупскі, Пётар, сын Томаша, Стахоўскі, Міхал, сын Даніэля, Віславух, Канстанцін, сын Тэадора, Піатроўскі, Міхал, сын Юзафа, Шырай, Антоні, сын Яна, Ракіцкі, Пляцыда, дачка Антонія Мархулевіча, Радзееўская, Станіслаў, сын Тэадора, Піатроўскі, Феліцыян, сын Ігнацыя, Збароўскі, Ян, сын Пятра, Сапліца, Юзаф, сын Адама, Садкоўскі, Геранім, сын Тэадора, Стахоўскі, Аляксандар, сын Антонія, Шырай, Юзаф, сын Рамана, Віславух, Міхал, сын Паўла, Ведніч, Феліцыян, сын Антонія, Абрамовіч, Мікалай, сын Яна, Кунцэвіч, Ігнацы, сын Базыля, Лазінскі, Ігнацы, сын Андрэя, Гарбатоўскі, Ян, сын Яна, Ракіцкі, Ян, сын Шымона, Бярнацкі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп.9. Спр.181. А. 627адв.-672</ref>. [[Файл:Сядзельнікі, Акуненка, Трасьцяніца на мапе Ф. Шубэрта.png|значак|зьлева|170px|Кустаўніца, Барбароў, Юравічы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]] У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што дваране і аднадворцы аколіцы Кустаўніца, якіх агулам налічвалася 351 асоба, былі вернымі парафіяльнага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар цыстэрыянаў (Мазыр)| Кімбараўцы]]<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 426</ref>. [[File:Кустаўніца, Міхалкі, Барбароў на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.png|значак|170px|Кустаўніца, Міхалкі, Барбароў на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] Ад парэформавага пэрыяду Кустаўніца адміністрацыйна належала да Міхалкаўскай воласьці. У крыніцы пад назвай «Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г.» сказана, што Кустаўніца на той час зьяўлялася цэнтрам аднайменнага сельскага таварыства, і што жылі ў ёй 52 мужчынскія душы зь ліку былых аднадворцаў і 7 вольных хлебаробаў. Прыпісаныя да названага таварыства таксама 6 вольных хлебаробаў зь вёскі Ясеншчына, 15 аднадворцаў з засьценку Міцькі, 17 аднадворцаў з Тварычаўкі, 10 аднадворцаў і 1 вольны хлебароб зь вёскі Пянькі. Усе тыя людзі належалі да [[Галоўчыцы (Гомельская вобласьць)|Галоўчыцкай]] рыма-каталіцкай парафіі<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 80об.</ref>. На 1909 год у аколіцы Кустаўніца — 119 двароў з 331 жыхаром<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 100</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Кустаўніца ў складзе Міхалкаўскай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. У 1924—1926 гадох — цэнтар Кустаўніцкага сельсавету, у 1926—1937 гг. — Кустаўніцкага нацыянальнага польскага сельсавету<ref>Пастанова Прэзідыума Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта БССР Аб ліквідацыі Кустаўніцкага нацыянальна-польскага сельсовета Нараўлянскага раёна, як шкодніцкі арганізаванага ад 23 жніўня 1937 г. // Збор законаў і распараджэнняў Рабоча-Сялянскага Ўрада Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. — 1938, № 1.</ref>. У дакумэнце пад назвай «Сьпісак нацыянальных сельскіх і местачковых Саветаў (1929 г.)» зазначана, што ў Кустаўніцкім польскім сельсавеце агулам налічвалася 697 жыхароў, зь якіх беларусаў было 17 чалавек, «палякаў», як здаўна называлі каталікоў, незалежна ад нацыянальнай прыналежнасьці, — 658 чалавек, людзей іншых нацыянальнасьцяў — 22 чалавекі<ref>Пичуков В. П., Старовойтов М. И. Гомельщина многонациональная (20 — 30 е гг. XX в.). Выпуск I. — Гомель, 1999. С. 207, 208</ref>. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Кустаўніцы было 107 двароў з 356 жыхарамі. У ліпені 1943 году акупанты спалілі 120 дамоў тут і ў вёсцы [[Ляхаўцы (Гомельская вобласьць)|Ляхаўцы]]<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 427</ref>. Скасавана 24 мая 1978 года, жыхары перасяліліся ў пасёлак Крынічны<ref>Рашэнне выканкома Гомельскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 24 мая 1978 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1978, № 16 (1570)</ref>. == Асобы == * Адам Стравінскі — прадзед [[Хведар Стравінскі|Хведара Стравінскага]], артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, прапрадзед [[Ігар Стравінскі|Ігара Стравінскага]], сусьветнавядомага кампазытара * Мечыслаў Збароўскі (1895 — ?) — удзельнік Першай{{заўвага|Узнагароджаны чатырма Георгіеўскімі крыжамі, якіх на савецкім фотаздымку, зразумела, няма.}} і Другой сусьветных войнаў. 9 сьнежня 1937 г. арыштаваны па абвінавачваньню ў шпіёнскай дзейнасьці на карысьць Польшчы. 11.XII.38 рэабілітаваны, 13.XII.38 вызвалены з-пад варты<ref>[https://timenote.info/ru/Vjacheslav-Zborovskij Мечыслаў Браніслававіч Збароўскі]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{заўвага|У тэксьце даведкі памылкова названы Вячаславам.}}; генэрал<ref>Деревни и люди Мозырщины: историко-документальная хроника Мозырского района, всех сельсоветов и населённых пунктов региона (деревень, посёлков, хуторов). – Мозырь: Колор, 2001. С. 91, 92</ref> * Пётар Ракіцкі (1903 — 1977) — беларускі генэтык, акадэмік [[АН БССР|Акадэміі навук БССР]] (1967), доктар біялягічных навук (1940), прафэсар (1940). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1973) == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == Деревни и люди Мозырщины: историко-документальная хроника Мозырского района, всех сельсоветов и населённых пунктов региона (деревень, посёлков, хуторов). – Мозырь: Колор, 2001. С. 90-93 {{Міхалкаўскі сельсавет}} {{Мазырскі раён}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Мазырскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] 1gchwth2qsbwse21y4l0cdfola3w26x 0 303516 2687027 2686893 2026-08-27T13:45:54Z Taravyvan Adijene 1924 дапаўненьне 2687027 wikitext text/x-wiki {{Навуковец}} '''Даві́д Райхіншта́йн''' (9 чэрвеня 1882, [[Магілёў]], [[Расейская імпэрыя]] — 4 лістапада 1955, [[Цюрых]], [[Швайцарыя]]) — нямецка-швайцарскі [[Фізычная хімія|фізыкахімік]] беларускага паходжаньня, біёграф [[Альбэрт Айнштайн|Альбэрта Айнштайна]]<ref name="дыплём" />. == Жыцьцяпіс == Давід Райхінштайн у 1906 року скончыў {{Не перакладзена|Тэхнічны ўнівэрсытэт Карльсруэ||d|Q761708}} з дыплёмам інжынэра-электрахіміка. У 1908 року атрымаў доктарскую ступень у [[Ляйпцыскі ўнівэрсытэт|Ляйпцыскім унівэрсытэце]] пад кіраўніцтвам фізыкахіміка [[Макс Ле Блян|Макса Ле Бляна]] і хіміка [[Артур Рудольф Ганс|Артура Ганча]], у 1911 [[Габілітацыя|габілітаваўся]] ў [[Цюрыскі ўнівэрсытэт|Цюрыскім унівэрсытэце]]. [[Файл:Асабовая справа Давіда Райхінштайна.png|значак|зьлева|Асабовая справа выкладчыка Ўкраінскай гаспадарчай акадэміі ў Чэхаславацкай рэспубліцы]] У 1911—1917 роках выкладаў у Цюрыскім унівэрсытэце. У 1918 стаў прафэсарам фізычнае хіміі ў [[Ніжненоўгарадзкі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Ніжненоўгарадзкім унівэрсытэце]], аднак неўзабаве ўзначаліў сэкцыю фізычнай хіміі [[Нацыянальная акадэмія навук Украіны|Кіеўскай акадэміі навук]]. У 1919 дзеля навучаньня выехаў за мяжу. Ад 1924 року ачольваў катэдру фізычнай хіміі {{Не перакладзена|Ўкраінская гаспадарчая акадэмія|Ўкраінскай гаспадарчай акадэміі|d|Q722221}}<ref name="дыплём" />, з прычыны грамадзянскай вайны заснаванай у [[Чэхаславаччына|чэхаславацкіх]] [[Подэбрады|Подэбрадах]]. У 1928 року пераехаў у [[Бэрлін]], дзе да 1933 року працаваў у [[Бэрлінскі тэхнічны ўнівэрсытэт|Тэхнічным унівэрсытэце]]. Пасьля [[Прыход нацыстаў да ўлады ў Нямеччыне|прыходу нацыстаў да ўлады]] зьехаў у [[Прага|Прагу]], а ў 1938 — у [[Цюрых]], дзе займаўся прыватнымі кансультацыямі. == Дзейнасьць == Ад 1911 падтрымліваў кантакт з Альбэртам Айнштайнам і запісаў ягоную біяграфію. Аднак у 1932 року навуковец строга забараніў публікацыю; тым ня меней, Райхінштайн праз два гады выдаў сваю працу ў Празе і [[Коўна|Коўне]]<ref name="коўна" />. У 1934 року {{Не перакладзена|Вальтэр Дыльтэй||d|Q19959283}} вылучыў [[Ўолтэр Норман Гоўарс|Ўолтэра Гоўарса]], [[Эдмунд Гэрст|Эдмунда Гэрста]], [[Паўль Карэр|Паўля Карэра]] і Давіда Райхінштайна на атрыманьне [[Нобэлеўская прэмія па хіміі|Нобэлеўскай прэміі па хіміі]]. Нобэлеўскі камітэт скасаваў вылучэньне{{зноска|invalid|1987|Crawford, Heilbron, Ullrich|238}}. == Крыніцы == {{зноскі|refs = <ref name="дыплём">{{Спасылка | аўтар = Величко Ганна Олександрівна.| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 28 траўня 2015| url = https://www.ukrmemorial.eu/literatura/diplom/| копія = | дата копіі = | загаловак = Діяльність української еміграції в Подєбрадах (перша половина ХХ ст.)| фармат = | назва праекту = Український меморіал| выдавец = Карлів університет| дата доступу = 27 жніўня 2026 | мова = uk| камэнтар = }}</ref> <ref name="коўна">{{Спасылка | аўтар = Reichinstein, David.| прозьвішча = Reichinstein| імя = David| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1932| url = https://www.classicbooksandephemera.com/pages/books/003022/david-reichinstein/albert-einstein-sein-lebensbild-und-seine-weltanschauung| копія = | дата копіі = | загаловак = Albert Einstein: Sein Lebensbild und seine Weltanschauung| фармат = | назва праекту = Classic Books and Ephemera| выдавец = | дата доступу = 27 жніўня 2026 | мова = | камэнтар = }}</ref> }} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Herbert Arthur Strauss, Werner Röder, Hannah Caplan, Belinda Rosenblatt. |імя = |прозьвішча = |частка = Reichinstein, David |загаловак = International Biographical Dictionary of Central European Emigrés 1933—1945 |арыгінал = |спасылка = https://books.google.com/books/about/International_Biographical_Dictionary_of.html?id=Ur8yzgEACAAJ&redir_esc=y |адказны = Fred Bilenkis, Brigitte Bruns |выданьне = |месца = München |выдавецтва = K.G. Saur |год = 1983 |том = |старонкі = |старонак = 636 |сэрыя = |isbn = 9783598100871 |наклад = }} * {{Кніга |аўтар = Elisabeth T. Crawford, J. L. Heilbron, Rebecca Ullrich. |імя = |прозьвішча = |частка = |загаловак = The Nobel population 1901—1937 : a census of the nominators and nominees for the prizes in physics and chemistry |арыгінал = |спасылка = https://www.google.com/books/edition/The_Nobel_Population_1901_1937/UnUlAAAAMAAJ?hl=be&gbpv=0&bsq=The%20Nobel%20population%201901-1937 |адказны = |выданьне = |месца = Berkeley |выдавецтва = Office for History of Science and Technology, University of California |год = 1987 |том = |старонкі = |старонак = 337 |сэрыя = |isbn = 9780918102157 |наклад = |ref = invalid }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.jewishvirtuallibrary.org/reichinstein-david Жыцьцяпіс] {{ref-en}} на бачыне Жыдоўскай віртуальнай бібліятэкі * [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=1043344926 Творы Давіда Райхінштайна] на бачыне [[Нямецкая нацыянальная бібліятэка|Нямецкай нацыянальнай бібліятэкі]] {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Райхінштайн, Давід}} [[Катэгорыя:Фізыкахімікі]] [[Катэгорыя:Фізыкі XX стагодзьдзя]] [[Катэгорыя:Хімікі XX стагодзьдзя]] [[Катэгорыя:Беларускія эмігранты]] [[Катэгорыя:Швайцарскія імігранты]] [[Катэгорыя:Уцекачы ад нацызму]] ekbwusrrtqn5rxpxdosanrce8c7uj2n 0 303563 2687052 2686919 2026-08-27T15:04:27Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687052 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. 27 ліпеня пра збройны наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] j8phcq1k9cxcz7m9jxpn66ozj00xbun 2687053 2687052 2026-08-27T15:06:13Z Дамінік 64057 2687053 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. 27 ліпеня пра збройны наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] p8vreokgxxkzh19ahnd5r3r3el57pmw 2687054 2687053 2026-08-27T15:07:35Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687054 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Крыху раней, 27 ліпеня пра збройны наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] tbwel4mob0bpa8kmjjobtusydgryj9z 2687055 2687054 2026-08-27T15:08:17Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687055 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Крыху раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] aoxqa9f68ci1fdub7bl4d4yr4o9mybu 2687117 2687055 2026-08-28T05:57:15Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687117 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] f1831chaq3ubh27ukqfn584he70tw08 2687124 2687117 2026-08-28T06:57:08Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687124 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Ласоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 389</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 1sfr0u112gzha0omidpkhyz4sxzfzuo 2687126 2687124 2026-08-28T07:00:58Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687126 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Ласоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] rsbb5924kccdse1e1bsgk15hgopx7wn 2687127 2687126 2026-08-28T07:01:19Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687127 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Ласоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 4honccr2fto36v5zdin4l183zyyqjzc 2687129 2687127 2026-08-28T07:15:46Z Дамінік 64057 2687129 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Ласоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 4 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] pnkcprxcuxbkiyasreiljg17yakrij4 2687130 2687129 2026-08-28T07:19:19Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687130 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 4 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 0t4dao7w7a6thzdoxrq7wb4awyhfevc 2687131 2687130 2026-08-28T07:35:08Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687131 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 987wuku3qcsynei0b760mp6hgjopdrm 2687132 2687131 2026-08-28T07:36:19Z Дамінік 64057 /* Крыніцы */ 2687132 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 агародніка паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] moe1yw6bw72qira0d3owafmcwds6whk 2687133 2687132 2026-08-28T07:39:58Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687133 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 94rtf8jzgrjrcaj81h5t7icjcim5afk 2687134 2687133 2026-08-28T07:57:12Z Дамінік 64057 2687134 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 4qmz4u9zc4jgqeyl51qc8j1depogs6r 2687140 2687134 2026-08-28T08:36:52Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687140 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (каля 42 жыхароў) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» {{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 5 злоты[ і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 3atzb7dzo6as1ln6jlnwa5e34x477cz 2687143 2687140 2026-08-28T08:44:08Z Дамінік 64057 2687143 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (каля 42 жыхароў) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 5axl7uxdtcw8yzlhg6cnxbgsx48lu7v 2687144 2687143 2026-08-28T08:46:22Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687144 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (каля 42 жыхароў) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 0e5lr50b38aj93cvrahfmso22of3xsl 2687174 2687144 2026-08-28T09:56:48Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687174 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (*6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~18 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (~36 жыхароў) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 8b3irdl1jenvx4bjsp1gxhs2q67p07y 2687178 2687174 2026-08-28T09:58:33Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687178 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (*6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 78502rae4v21tjggd9rnd42z7joifr6 2687180 2687178 2026-08-28T10:04:32Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2687180 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле рэестру пабаровага Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] bk7cc7eysstebuwmlch1aahyiay9pxv 2687181 2687180 2026-08-28T10:07:41Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2687181 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Абыходы |Статус = сяло |Назва ў родным склоне = Абыходаў |Арыгінальная назва = Обиходи |Лацінка = Abychody |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1581 годам |Першыя згадкі = [[1581]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 0 |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |КОАТУУ = |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 01 |Шырата сэкундаў = 03 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 58 |Даўгата сэкундаў = 51 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. [[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]] [[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]] [[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]] == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>. 30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і інш. паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і інш. панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 483—484, 492</ref>. Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>. Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>. У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>. У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 6rbich7w03ue92mj138f1f8cpch800u 0 303565 2687022 2686928 2026-08-27T13:41:04Z Jim 415 2687022 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Сухі Востраў}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Сухі Востраў |Лацінка = Suchi Vostraŭ |Статус = Вёскаў |Назва ў родным склоне = Сухога Вострава |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 7 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222168<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%A1%D1%83%D1%85%D0%BE%D0%B9%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 42 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 14 |Даўгата сэкундаў = 53 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Сухі́ Во́страў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 436</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да [[12 лістапада]] [[1957]] году вёска ўваходзіла ў склад [[Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)|Пліскага сельсавету]]<ref>Рашэньне выканкаму Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 12 лістапада 1957 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1958, № 1.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] rj1x7onn8srzscrdsihhsd3zeaofnv3 0 303587 2687012 2026-08-27T13:29:39Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Andrej Kimbar }} '''Андрэй Уладзімеравіч Кімбар''' ({{нар.}} 26 верасьня 1993 году, мястэчка [[Варапаева]]) — беларускі гісторык, паэт і пэдагог<ref name="nlb">[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-ar14916523&strq=l_siz=20%26qstr=lz2=rus Кімбар, А...“ 2687012 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Andrej Kimbar }} '''Андрэй Уладзімеравіч Кімбар''' ({{нар.}} 26 верасьня 1993 году, мястэчка [[Варапаева]]) — беларускі гісторык, паэт і пэдагог<ref name="nlb">[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-ar14916523&strq=l_siz=20%26qstr=lz2=rus Кімбар, Андрэй Уладзіміравіч (аўтар вершаў ; гісторык)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref> == Біяграфія == Скончыў [[Гістарычны факультэт БДУ|гістарычны факультэт]] [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], асьпірантуру. Выкладае ў [[Менскі гарадзкі пэдагагічны каледж|Менскім гарадзкім пэдагагічным каледжы]]<ref>Маладосць № 1, 2026. С. 12.</ref>. Магістр гістарычных навук, дасьледнік. Вершы друкаваліся ў часопісах «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» і «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]», у калектыўных зборніках. Аўтар зборніка вершаў «У кроку ад новай вясны» (2025)<ref name="nlb"/>. == Глядзіце таксама == * [[Кімбар]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кімбар, Андрэй}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] e9e4c8m0a50f1qr7viclfvpc1ki0hjr 0 303588 2687016 2026-08-27T13:33:59Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „'''Кімбараўка''' — гістарычная мясцовасьць [[Мазыр]]у == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cim...“ 2687016 wikitext text/x-wiki '''Кімбараўка''' — гістарычная мясцовасьць [[Мазыр]]у == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|justк}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Гісторыя Мазыру]] 0j7op99d3snfl7e9wlgh0s2npfp9qid 2687018 2687016 2026-08-27T13:34:57Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687018 wikitext text/x-wiki '''Кімбараўка''' — гістарычная мясцовасьць [[Мазыр]]у == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Мазыру]] 8u5p0hjloyarjdkktzdjxaa42xxsqzg 2687020 2687018 2026-08-27T13:40:20Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687020 wikitext text/x-wiki '''Кімбараўка''' — гістарычная мясцовасьць [[Мазыр]]у, разьмешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы места, на левым беразе ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Архітэктурнымі дамінантамі мясцовасьці былі комплексы кляштараў [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар цыстэрыянаў (Мазыр)ц|цыстэрыянаў з касьцёлам Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] і [[Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар цыстэрыянак (Мазыр)|цыстэрыянак з касьцёлам Сьвятога Міхала Арханёла]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l’Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. == Гісторыя == У 1711 годзе кашталян наваградзкі [[Антоні Аскерка]] фундаваў кляштар цыстэрыянаў у Кімбараўцы. У 1743—1745 гадох з фундацыі Бэнэдыкта Ражанскага ў Анёльскай даліне збудавалі кляштарны комплекс цыстэрыянак. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Мазыру]] 0s1dgok1fq4rytxm9iensufopl2l6f7 2687021 2687020 2026-08-27T13:40:38Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687021 wikitext text/x-wiki '''Кімбараўка''' — гістарычная мясцовасьць [[Мазыр]]у, разьмешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы места, на левым беразе ракі [[Прыпяць|Прыпяці]]. Архітэктурнымі дамінантамі мясцовасьці былі комплексы кляштараў [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар цыстэрыянаў (Мазыр)|цыстэрыянаў з касьцёлам Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] і [[Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар цыстэрыянак (Мазыр)|цыстэрыянак з касьцёлам Сьвятога Міхала Арханёла]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Кімбар}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l’Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. == Гісторыя == У 1711 годзе кашталян наваградзкі [[Антоні Аскерка]] фундаваў кляштар цыстэрыянаў у Кімбараўцы. У 1743—1745 гадох з фундацыі Бэнэдыкта Ражанскага ў Анёльскай даліне збудавалі кляштарны комплекс цыстэрыянак. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Мазыру]] 8djqnwhhqrl16npjlpa7rq1opblfscf 10 303589 2687019 2026-08-27T13:39:52Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „Lago Coldai 6.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“ 2687019 wikitext text/x-wiki Lago Coldai 6.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude> r27ijvik43yf4lp1rwp5tu6mijb0y29 0 303590 2687026 2026-08-27T13:44:56Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Беларусь |Назва = Тачылішча |Лацінка = Tačylišča |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Тачылішча |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата...“ 2687026 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Тачылішча |Лацінка = Tačylišča |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Тачылішча |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 7 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%A2%D0%BE%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 09 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Тачы́лішча'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 436</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да [[1982]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Юр’еўскі сельсавет|Юр’еўскага сельсавета]]<ref>Рашэнmні выканкаму Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] gvatjq2qfzqmov2xlmbrxahzr6ylqp1 2687028 2687026 2026-08-27T13:46:54Z Jim 415 2687028 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Тачылішча |Лацінка = Tačylišča |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Тачылішча |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 7 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%A2%D0%BE%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 09 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Тачы́лішча'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 436</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да [[1982]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Юр’еўскі сельсавет|Юр’еўскага сельсавета]]<ref>Рашэнmні выканкаму Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Tačylišča}} * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] hpj9ocpfgahyhamf7l4hy3kpjuvi6dc 2687056 2687028 2026-08-27T16:37:48Z Ліцьвін 847 артаграфія, стыль 2687056 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Тачылішча |Лацінка = Tačylišča |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Тачылішча |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 7 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%A2%D0%BE%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B5 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 08 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 09 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Тачы́лішча'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 436</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да 1982 году вёска ўваходзіла ў склад [[Юр’еўскі сельсавет|Юр’еўскага сельсавету]]<ref>Рашэнmні выканкаму Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Tačylišča}} * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] qy5v04zr9hlb0byeuf5makchsw249hj 0 303591 2687030 2026-08-27T14:07:23Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Uładzimier Gimbut / Himbut }} '''Уладзімер Віктаравіч Гімбут''' ({{нар.}} 1971 або 1972) — беларускі гісторык і пэдагог<ref>[https://nastgaz.by/pedagog-uladzimir-gimbut-pradstaulyae-svae-idei-i-napratsouki-pa-vaenna-patryyatychnym-vyhavanni-navuchentsau/ Педагог Уладзімір Гімбут прадстаўляе св...“ 2687030 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzimier Gimbut / Himbut }} '''Уладзімер Віктаравіч Гімбут''' ({{нар.}} 1971 або 1972) — беларускі гісторык і пэдагог<ref>[https://nastgaz.by/pedagog-uladzimir-gimbut-pradstaulyae-svae-idei-i-napratsouki-pa-vaenna-patryyatychnym-vyhavanni-navuchentsau/ Педагог Уладзімір Гімбут прадстаўляе свае ідэі і напрацоўкі па ваенна-патрыятычным выхаванні навучэнцаў], [[Настаўніцкая газэта]], 30 траўня 2024 г.</ref> == Біяграфія == Род паходзіў зь вёскі [[Швабаўка|Швабаўкі]] каля [[Лагойск]]у. Скончыў гістарычны факультэт [[Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], скончыў аспірантуру, напісаў дысэртацыю. Выкладаў у [[Мазырскі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт|Мазырскім дзяржаўным пэдагагічным унівэрсытэце імя Івана Шамякіна]]. Працуе настаўнікам сярэдняй школы № 16 Мазыру. Удзельнік каленкавіцка-мазырскага вайскова-гістарычнага клюбу «Пошук»<ref>Асташкевіч І. [https://nastgaz.by/dakranutstsa-sertsam/ Дакрануцца сэрцам], [[Настаўніцкая газэта]], 7 траўня 2022 г.</ref>. == Асноўныя публікацыі == * Да пытання аб стратах насельніцтва Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны // Сборник материалов международного симпозиума «Человечность в годы бесчеловечности: сохранение памяти о жертвах среди мирного населения в годы Второй мировой войны в советское и постсоветское время: исторический, образовательный и социально-культурный контекст», [20―22 марта 2018 г., г. Минск]. — Минск, 2018. — С. 38―40. * Мазыр, 850 год: у 3 т. / Мазырскі гарадскі выканаўчы камітэт, Установа адукацыі «Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт». — Гомель, 2005. == Глядзіце таксама == * [[Гінібут]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гімбут, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] otpaffvzxgodvg4q476lv9htbpm6etb 2687031 2687030 2026-08-27T14:07:36Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Біяграфія */ 2687031 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzimier Gimbut / Himbut }} '''Уладзімер Віктаравіч Гімбут''' ({{нар.}} 1971 або 1972) — беларускі гісторык і пэдагог<ref>[https://nastgaz.by/pedagog-uladzimir-gimbut-pradstaulyae-svae-idei-i-napratsouki-pa-vaenna-patryyatychnym-vyhavanni-navuchentsau/ Педагог Уладзімір Гімбут прадстаўляе свае ідэі і напрацоўкі па ваенна-патрыятычным выхаванні навучэнцаў], [[Настаўніцкая газэта]], 30 траўня 2024 г.</ref> == Біяграфія == Род паходзіць зь вёскі [[Швабаўка|Швабаўкі]] каля [[Лагойск]]у. Скончыў гістарычны факультэт [[Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], скончыў аспірантуру, напісаў дысэртацыю. Выкладаў у [[Мазырскі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт|Мазырскім дзяржаўным пэдагагічным унівэрсытэце імя Івана Шамякіна]]. Працуе настаўнікам сярэдняй школы № 16 Мазыру. Удзельнік каленкавіцка-мазырскага вайскова-гістарычнага клюбу «Пошук»<ref>Асташкевіч І. [https://nastgaz.by/dakranutstsa-sertsam/ Дакрануцца сэрцам], [[Настаўніцкая газэта]], 7 траўня 2022 г.</ref>. == Асноўныя публікацыі == * Да пытання аб стратах насельніцтва Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны // Сборник материалов международного симпозиума «Человечность в годы бесчеловечности: сохранение памяти о жертвах среди мирного населения в годы Второй мировой войны в советское и постсоветское время: исторический, образовательный и социально-культурный контекст», [20―22 марта 2018 г., г. Минск]. — Минск, 2018. — С. 38―40. * Мазыр, 850 год: у 3 т. / Мазырскі гарадскі выканаўчы камітэт, Установа адукацыі «Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт». — Гомель, 2005. == Глядзіце таксама == * [[Гінібут]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гімбут, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] gu4h7cv5ejkchwiaeltd6coed7myms9 2687066 2687031 2026-08-27T19:39:41Z ~2026-46796-17 99753 2687066 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzimier Gimbut / Himbut }} '''Уладзімер Віктаравіч Гімбут''' ({{нар.}} 1971 або 1972) — беларускі гісторык і пэдагог<ref>[https://nastgaz.by/pedagog-uladzimir-gimbut-pradstaulyae-svae-idei-i-napratsouki-pa-vaenna-patryyatychnym-vyhavanni-navuchentsau/ Педагог Уладзімір Гімбут прадстаўляе свае ідэі і напрацоўкі па ваенна-патрыятычным выхаванні навучэнцаў], [[Настаўніцкая газэта]], 30 траўня 2024 г.</ref>. == Біяграфія == З роду, які паходзіць зь вёскі [[Швабаўка|Швабаўкі]] каля [[Лагойск]]у. Скончыў гістарычны факультэт [[Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], скончыў аспірантуру, напісаў дысэртацыю. Выкладаў у [[Мазырскі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт|Мазырскім дзяржаўным пэдагагічным унівэрсытэце імя Івана Шамякіна]]. Працуе настаўнікам сярэдняй школы № 16 Мазыру. Удзельнік каленкавіцка-мазырскага вайскова-гістарычнага клюбу «Пошук»<ref>Асташкевіч І. [https://nastgaz.by/dakranutstsa-sertsam/ Дакрануцца сэрцам], [[Настаўніцкая газэта]], 7 траўня 2022 г.</ref>. == Асноўныя публікацыі == * Да пытання аб стратах насельніцтва Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны // Сборник материалов международного симпозиума «Человечность в годы бесчеловечности: сохранение памяти о жертвах среди мирного населения в годы Второй мировой войны в советское и постсоветское время: исторический, образовательный и социально-культурный контекст», [20―22 марта 2018 г., г. Минск]. — Минск, 2018. — С. 38―40. * Мазыр, 850 год: у 3 т. / Мазырскі гарадскі выканаўчы камітэт, Установа адукацыі «Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт». — Гомель, 2005. == Глядзіце таксама == * [[Гінібут]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гімбут, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] htn1lfp78c2dxkkdubg22c7cdulc7w6 0 303592 2687049 2026-08-27T14:20:38Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „'''Вісманты''' — гістарычная мясцовасьць [[Ліда|Ліды]]у, разьмешчаная на поўдзень ад старых каталіцкіх могілака. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вісімонт}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morl...“ 2687049 wikitext text/x-wiki '''Вісманты''' — гістарычная мясцовасьць [[Ліда|Ліды]]у, разьмешчаная на поўдзень ад старых каталіцкіх могілака. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вісімонт}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref>, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Morlet-1971-228"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Гісторыя == У 1507 годзе паляўнічы Захарыяш Кузьміч атрымаў ад вялікага князя Жыгімонта 6 валок (128 гектараў) зямлі на паўднёвай ускраіне Ліды. Гэтая мясцовасць атрымала назву «Кузьмішкі». У 1668 годзе Кузьмішкі перайшлі ў валоданьне Аляксандра Вісманта, па чым пачалі называцца Вісманты. У 1797 годзе ў Вісмантах заклалі могілкі, якія ў наступныя паўтары стагодзьдзі служылі месцам спачыну каталіцкай шляхты. Род Вісмантаў займаў высокія пазыцыі ў лідзкай эліце. Лявон Пётар Вісмант у 1906—1914 гадох быў бурмістрам места<ref>[https://pawet.net/library/history/bel_history/_books/lida/02/%D0%B3i%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0.html Гiсторыя горада] // [[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Лiда на старых паштоўках. — Ліда, 2001.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Ліды]] scpx3cfi2ssahtequuzy4lwdikn9vao 2687050 2687049 2026-08-27T14:20:48Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687050 wikitext text/x-wiki '''Вісманты''' — гістарычная мясцовасьць [[Ліда|Ліды]], разьмешчаная на поўдзень ад старых каталіцкіх могілак. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вісімонт}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref>, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Morlet-1971-228"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Гісторыя == У 1507 годзе паляўнічы Захарыяш Кузьміч атрымаў ад вялікага князя Жыгімонта 6 валок (128 гектараў) зямлі на паўднёвай ускраіне Ліды. Гэтая мясцовасць атрымала назву «Кузьмішкі». У 1668 годзе Кузьмішкі перайшлі ў валоданьне Аляксандра Вісманта, па чым пачалі называцца Вісманты. У 1797 годзе ў Вісмантах заклалі могілкі, якія ў наступныя паўтары стагодзьдзі служылі месцам спачыну каталіцкай шляхты. Род Вісмантаў займаў высокія пазыцыі ў лідзкай эліце. Лявон Пётар Вісмант у 1906—1914 гадох быў бурмістрам места<ref>[https://pawet.net/library/history/bel_history/_books/lida/02/%D0%B3i%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0.html Гiсторыя горада] // [[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Лiда на старых паштоўках. — Ліда, 2001.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Ліды]] 1wd3ms3jju03o8dzhbfj0prmrij3aza 2687051 2687050 2026-08-27T14:21:22Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Гісторыя */ 2687051 wikitext text/x-wiki '''Вісманты''' — гістарычная мясцовасьць [[Ліда|Ліды]], разьмешчаная на поўдзень ад старых каталіцкіх могілак. == Назва == {{Асноўны артыкул|Вісімонт}} Вісімунд, Вісмунд, Візамонд або Візмунт, пазьней Візмонда (Wisemund, Wismundus<ref name="Morlet-1971-228">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref>, Vizamondus<ref name="Andrade-Cernadas-1995-981">Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&dq=%22Vizamondus%22+VIZAMUNDUS&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3uuWX76SKAxWr3AIHHTtqEFMQ6AF6BAgFEAI P. 981].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Wizmunt, Guismondo<ref>Origine de' cognomi gentilizj nel Regno di Napoli descritta da Gennaro Grande con alcune dissertazioni dell’istesso autore, fatte per dilucidar varj punti d’istoria, e di filologia, attenenti all’istessa materia. — Napoli, 1756. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PN7Zfk4eTyQC&q=Guismondo#v=snippet&q=Guismondo&f=false P. 294].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisemund#v=snippet&q=Wisemund&f=false S. 1624, 1628].</ref><ref name="Morlet-1971-228"/><ref name="Andrade-Cernadas-1995-981"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісбар]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Vismuot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Вісімонт азначае «палкасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адпаведнасьць імя Вішмонт германскаму імю Wisemund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. == Гісторыя == У 1507 годзе паляўнічы Захарыяш Кузьміч атрымаў ад вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] 6 валок (128 гектараў) зямлі на паўднёвай ускраіне Ліды. Гэтая мясцовасць атрымала назву «Кузьмішкі». У 1668 годзе Кузьмішкі перайшлі ў валоданьне Аляксандра Вісманта, па чым пачалі называцца Вісманты. У 1797 годзе ў Вісмантах заклалі могілкі, якія ў наступныя паўтары стагодзьдзі служылі месцам спачыну каталіцкай шляхты. Род Вісмантаў займаў высокія пазыцыі ў лідзкай эліце. Лявон Пётар Вісмант у 1906—1914 гадох быў бурмістрам места<ref>[https://pawet.net/library/history/bel_history/_books/lida/02/%D0%B3i%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0.html Гiсторыя горада] // [[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Лiда на старых паштоўках. — Ліда, 2001.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Ліды]] pf6wkoc2bmtb1ei60mx6t6ao2mgs6vl 0 303593 2687060 2026-08-27T17:40:13Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Вугоршчыны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе]] паўзьверх перанакіраваньня: Уніфікацыя 2687060 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе]] kr25pc9ak0fr7qhq74jmszlfe8uaccq 0 303594 2687063 2026-08-27T18:45:39Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Турэччыны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе]]: Уніфікацыя 2687063 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе]] 0aj2lf3ko95vtxa802lqaxfu0ze08rj 0 303595 2687072 2026-08-27T20:04:38Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Беларусь |Назва = Альгецішкі |Лацінка = Algieciški / Alhieciški |Статус = былы хутар |Назва ў родным склоне = Альгецішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн...“ 2687072 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Альгецішкі |Лацінка = Algieciški / Alhieciški |Статус = былы хутар |Назва ў родным склоне = Альгецішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Ашмянскі раён|Ашмянскі]] |Сельсавет = [[Жупранскі сельсавет|Жупранскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 26 |Шырата сэкундаў = 32 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 00 |Даўгата сэкундаў = 09 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Альгецішкі''' — былы [[хутар]] у [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Ашмянка|Ашмянкі]]. Уваходзілі ў склад [[Жупранскі сельсавет|Жупранскаг сельсавету]] [[Ашмянскі раён|Ашмянскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Алгет}} Алгіда або Алгет, пазьней таксам Альгіт (Aalgidis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref>, Algeat<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref>, Algeth, Alget<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Alget#v=snippet&q=Alget&f=false S. 26].</ref>, Algit) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1971-16"/><ref>Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+Algeth+Algit+Alget&dq=algerd+Algeth+Algit+Alget&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiYqvXHhsaJAxXL1AIHHTuKDl0Q6AF6BAgIEAI S. 80].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) — ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або гоцкага gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Жупранскі сельсавет}} {{Ашмянскі раён}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ашмянскага раёну]] cbm7mx99cwb62y54n5gb5iisbw30zyq 2687073 2687072 2026-08-27T20:05:16Z ~2026-46796-17 99753 2687073 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Альгецішкі |Лацінка = Algieciški / Alhieciški |Статус = былы хутар |Назва ў родным склоне = Альгецішкаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Ашмянскі раён|Ашмянскі]] |Сельсавет = [[Жупранскі сельсавет|Жупранскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 26 |Шырата сэкундаў = 32 |Даўгата градусаў = 26 |Даўгата хвілінаў = 00 |Даўгата сэкундаў = 09 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Альгецішкі''' — былы [[хутар]] у [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Ашмянка|Ашмянкі]]. Уваходзілі ў склад [[Жупранскі сельсавет|Жупранскага сельсавету]] [[Ашмянскі раён|Ашмянскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Алгет}} Алгіда або Алгет, пазьней таксам Альгіт (Aalgidis<ref name="Morlet-1971-16">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref>, Algeat<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref>, Algeth, Alget<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Alget#v=snippet&q=Alget&f=false S. 26].</ref>, Algit) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1971-16"/><ref>Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+Algeth+Algit+Alget&dq=algerd+Algeth+Algit+Alget&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiYqvXHhsaJAxXL1AIHHTuKDl0Q6AF6BAgIEAI S. 80].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) — ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або гоцкага gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Жупранскі сельсавет}} {{Ашмянскі раён}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ашмянскага раёну]] 8e7hfaxt22ltwotmr87kv1z7pmhzkuv 0 303596 2687077 2026-08-27T20:47:57Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Ірляндыі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе]]: Уніфікацыя 2687077 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе]] na4cpozmt6z8pnabdf649v0la04gnty 6 303597 2687078 2026-08-27T20:53:38Z Dymitr 10914 {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе|мужчынскай зборнай Ірляндыі па футболе]] | аўтар = Cumann Peile na hÉireann | час стварэньня = XXI стагодзьдзе | крыніца = https://www.fai.ie/national-teams/ | артыкул = Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта... 2687078 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе|мужчынскай зборнай Ірляндыі па футболе]] | аўтар = Cumann Peile na hÉireann | час стварэньня = XXI стагодзьдзе | крыніца = https://www.fai.ie/national-teams/ | артыкул = Мужчынская зборная Ірляндыі па футболе | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса }} == Ліцэнзія == {{SVG-лягатып}} cko3jwreqz7hbcvdh9fl6dxcdiaeyi1 0 303598 2687081 2026-08-27T21:00:26Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Uładzimier Butrymovič }} '''Уладзімер Бутрымовіч''' (31 сьнежня 1922, вёска [[Андрушы (Нясьвіскі раён)|Андрушы]] — 27 чэрвеня 1987, [[Лёндан]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Вялікабрытанія|Вялікай Брытаніі]]. == Біяграфія == У Другая с...“ 2687081 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzimier Butrymovič }} '''Уладзімер Бутрымовіч''' (31 сьнежня 1922, вёска [[Андрушы (Нясьвіскі раён)|Андрушы]] — 27 чэрвеня 1987, [[Лёндан]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Вялікабрытанія|Вялікай Брытаніі]]. == Біяграфія == У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] тры гады служыў у [[Армія Андэрса|Арміі Андэрса]], разам зь якой апынуўся ў Вялікай Брытаніі. Тут далучыўся да [[ЗБВБ]] і [[ЗБК]] (з 1949 году). У пачатку 1950-х гадоў навучаўскі ў [[Лювэнскі ўнівэрсытэт|Лювэнскім унівэрсытэце]] (Бэльгія), па сканчэньні якога вярнуўся ў Брытанію. Жыў у [[Лёндан]]е. Уваходзіў у Галоўную ўправу ЗБВБ, а ў 1958, 1960—1965 гадох быў яго старшынём<ref>Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі. — Мн., 2010.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бутрым]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрымовіч, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] f6nduhkqc5jbcf8atc9yb40c7u12tur 2687083 2687081 2026-08-27T21:05:42Z ~2026-46796-17 99753 /* Біяграфія */ 2687083 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzimier Butrymovič }} '''Уладзімер Бутрымовіч''' (31 сьнежня 1922, вёска [[Андрушы (Нясьвіскі раён)|Андрушы]] — 27 чэрвеня 1987, [[Лёндан]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Вялікабрытанія|Вялікай Брытаніі]]. == Біяграфія == У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] тры гады служыў у [[Армія Андэрса|Арміі Андэрса]], разам зь якой апынуўся ў Вялікай Брытаніі. Тут далучыўся да [[ЗБВБ]] і [[ЗБК]] (з 1949 году). У пачатку 1950-х гадоў навучаўся ў [[Лювэнскі ўнівэрсытэт|Лювэнскім унівэрсытэце]] (Бэльгія), па сканчэньні якога вярнуўся ў Брытанію. Жыў у [[Лёндан]]е. Уваходзіў у Галоўную ўправу ЗБВБ, а ў 1958, 1960—1965 гадох быў яго старшынём<ref>Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі. — Мн., 2010.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бутрым]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрымовіч, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] qor52dv308f667se7vldhpwchxd7rw7 2687113 2687083 2026-08-27T22:18:32Z ~2026-46796-17 99753 2687113 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzimier Butrymovič }} '''Уладзімер Бутрымовіч''' (31 сьнежня 1922, вёска [[Андрушы (Нясьвіскі раён)|Андрушы]] — 27 чэрвеня 1987, [[Лёндан]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Вялікабрытанія|Вялікай Брытаніі]]. == Біяграфія == У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] тры гады служыў у [[Армія Андэрса|Арміі Андэрса]], разам зь якой апынуўся ў Вялікай Брытаніі. Тут далучыўся да [[ЗБВБ]] і [[ЗБК]] (з 1949 году). У пачатку 1950-х гадоў навучаўся ў [[Лювэнскі ўнівэрсытэт|Лювэнскім унівэрсытэце]] (Бэльгія), па сканчэньні якога вярнуўся ў Брытанію. Жыў у [[Лёндан]]е. Уваходзіў у Галоўную ўправу ЗБВБ, а ў 1958, 1960—1965 гадох быў яго старшынём<ref>Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі. — Мн., 2010.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бутрым]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрымовіч, Уладзімер}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] 4zo94iu9ostzwkeimx5wkm82r13gr8b 0 303599 2687084 2026-08-27T21:26:28Z ~2026-46796-17 99753 [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 2687084 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Janka Surviła }} '''Янка Сурві́ла''' (20 чэрвеня 1925, вёска [[Белевічы (Смаргонскі раён)|Белевічы]] — 3 чэрвеня 1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == У 1942 годзе ўзначальваў пачатковую беларускую школу (спаленая савецкімі партызанамі). Па вайне ў лягеры перамешчаных асобаў у нямецкім Ватэнштэце заснаваў і рэдагаваў часопіс «Шляхам жыцьця». Потым эміграваў у Францыю. У 1948 годзе на Першым зьезьдзе беларускай эміграцыі ў Парыжы пазнаёміўся з [[Івонка Сурвіла|Івонкай Шыманец]], якая праз 10 гадоў стала яго жонкай. Атрымаўшы стыпэндыю [[Мадрыдзкі ўнівэрсытэт|Мадрыдзкага ўнівэрсытэту]], вывучаў там эканоміку і рабіў захады ў справе арганізацыі беларускамоўных праграмаў Гішпанскага радыё. 25 сакавіка 1952 году выйшаў у этэр зь першай скіраванай на Беларусь перадачай. У 1958—1965 гадох вёў з [[Гішпанія|Гішпаніі]] штодзённыя беларускія радыёперадачы. Па пераезьдзе сям’і ў Канаду працаваў на беларускай палітычнай і грамадзкай ніве. Захапляўся мастацкай фатаграфіяй, пакінуў галерэю партрэтаў беларускіх літаратараў-эмігрантаў, у тым ліку партрэт [[Натальля Арсеньнева|Натальлі Арсеньневай]]. Дачка — [[Паўліна Сурвіла]] — этнамузыколяг і мастачка. Спачыў на могілках Олд Чэлсі ў мястэчку Чэлсі, [[Квэбэк (правінцыя)|Квэбэк]]<ref>Гардзіенка Н. Могілкі як частка мэмарыяльнай культуры эміграцыі // Запісы БІНіМ. № 38. Нью-Ёрк—Менск, 2016. С. 8—70.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Сурвіла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сурвіла, Янка}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] pzs6v83hh4v5yecu9tkuehrssgm4hcl 2687112 2687084 2026-08-27T22:18:24Z ~2026-46796-17 99753 2687112 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Janka Surviła }} '''Янка Сурві́ла''' (20 чэрвеня 1925, вёска [[Белевічы (Смаргонскі раён)|Белевічы]] — 3 чэрвеня 1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == У 1942 годзе ўзначальваў пачатковую беларускую школу (спаленая савецкімі партызанамі). Па вайне ў лягеры перамешчаных асобаў у нямецкім Ватэнштэце заснаваў і рэдагаваў часопіс «Шляхам жыцьця». Потым эміграваў у Францыю. У 1948 годзе на Першым зьезьдзе беларускай эміграцыі ў Парыжы пазнаёміўся з [[Івонка Сурвіла|Івонкай Шыманец]], якая праз 10 гадоў стала яго жонкай. Атрымаўшы стыпэндыю [[Мадрыдзкі ўнівэрсытэт|Мадрыдзкага ўнівэрсытэту]], вывучаў там эканоміку і рабіў захады ў справе арганізацыі беларускамоўных праграмаў Гішпанскага радыё. 25 сакавіка 1952 году выйшаў у этэр зь першай скіраванай на Беларусь перадачай. У 1958—1965 гадох вёў з [[Гішпанія|Гішпаніі]] штодзённыя беларускія радыёперадачы. Па пераезьдзе сям’і ў Канаду працаваў на беларускай палітычнай і грамадзкай ніве. Захапляўся мастацкай фатаграфіяй, пакінуў галерэю партрэтаў беларускіх літаратараў-эмігрантаў, у тым ліку партрэт [[Натальля Арсеньнева|Натальлі Арсеньневай]]. Дачка — [[Паўліна Сурвіла]] — этнамузыколяг і мастачка. Спачыў на могілках Олд Чэлсі ў мястэчку Чэлсі, [[Квэбэк (правінцыя)|Квэбэк]]<ref>Гардзіенка Н. Могілкі як частка мэмарыяльнай культуры эміграцыі // Запісы БІНіМ. № 38. Нью-Ёрк—Менск, 2016. С. 8—70.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Сурвіла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сурвіла, Янка}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] 17xfcpos4zjwlpdoxgtgtrx946hbd15 0 303601 2687090 2026-08-27T21:38:46Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Іншыя значэньні}} {{Асоба |лацінка = Stanisłaŭ Naruševič }} '''Станіслаў Нарушэвіч''' (23 траўня 1913 — 2001, [[Сыднэй]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == У 1944 годзе працаваў у беларускай сэкцыі Бэрлінскага радыё. Па заканчэн...“ 2687090 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Асоба |лацінка = Stanisłaŭ Naruševič }} '''Станіслаў Нарушэвіч''' (23 траўня 1913 — 2001, [[Сыднэй]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == У 1944 годзе працаваў у беларускай сэкцыі Бэрлінскага радыё. Па заканчэньні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] скончыў горны ўнівэрсытэт у [[Бон]]е ([[Нямеччына]]) з дыплёмам інжынэра. У лістападзе 1947 году прыехаў у [[Аўстралія|Аўстралію]]. Працаваў на Гідракомплексе Сноўі. Адзін з стваральнікаў [[Беларускае абʼяднаньне ў Новым Паўднёвым Ўэйлзе (прыхільнікі Рады БНР)|Беларускага абʼяднаньня ў Новым Паўднёвым Ўэйлзе]] і яго апошні старшыня ў 1972—1980 гадох. Быў таксама некаторы час старшынём аўстралійскага сэктару [[Рада БНР|Рады БНР]]. Сябар [[Беларускі культурна-грамадзкі клюб|Беларускага культурна-грамадзкага клюбу]]. У [[Сыднэй|Сыднэі]] пабраўся шлюбам з [[Вольга Воўк-Левановіч|Вольгай Воўк-Левановіч]], зь якой меў сына<ref>Беларусы ў Аўстраліі: Да гісторыі дыяспары. — Мінск, 2004.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Наруш]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нарушэвіч, Станіслаў}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] gtadh6v3t09c1m7sl6yfuy51c7s52e3 2687111 2687090 2026-08-27T22:18:14Z ~2026-46796-17 99753 2687111 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Асоба |лацінка = Stanisłaŭ Naruševič }} '''Станіслаў Нарушэвіч''' (23 траўня 1913 — 2001, [[Сыднэй]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == У 1944 годзе працаваў у беларускай сэкцыі Бэрлінскага радыё. Па заканчэньні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] скончыў горны ўнівэрсытэт у [[Бон]]е ([[Нямеччына]]) з дыплёмам інжынэра. У лістападзе 1947 году прыехаў у [[Аўстралія|Аўстралію]]. Працаваў на Гідракомплексе Сноўі. Адзін з стваральнікаў [[Беларускае абʼяднаньне ў Новым Паўднёвым Ўэйлзе (прыхільнікі Рады БНР)|Беларускага абʼяднаньня ў Новым Паўднёвым Ўэйлзе]] і яго апошні старшыня ў 1972—1980 гадох. Быў таксама некаторы час старшынём аўстралійскага сэктару [[Рада БНР|Рады БНР]]. Сябар [[Беларускі культурна-грамадзкі клюб|Беларускага культурна-грамадзкага клюбу]]. У [[Сыднэй|Сыднэі]] пабраўся шлюбам з [[Вольга Воўк-Левановіч|Вольгай Воўк-Левановіч]], зь якой меў сына<ref>Беларусы ў Аўстраліі: Да гісторыі дыяспары. — Мінск, 2004.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Наруш]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нарушэвіч, Станіслаў}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] 4j1spsmvkaeoq4xls4zetfkjktumj8j 0 303602 2687094 2026-08-27T21:45:38Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Uładzisłaŭ Gajlevič / Hajlevič }} '''Уладзіслаў Ёсіфавіч Гайлевіч''' (? — па 1985, [[Буэнас-Айрэс]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == Быў адным зь ініцыятараў утварэньня і першым старшынём Фэдэрацыя беларус...“ 2687094 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzisłaŭ Gajlevič / Hajlevič }} '''Уладзіслаў Ёсіфавіч Гайлевіч''' (? — па 1985, [[Буэнас-Айрэс]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == Быў адным зь ініцыятараў утварэньня і першым старшынём [[Фэдэрацыя беларускіх арганізацыяў у Аргентыне|Фэдэрацыі беларускіх арганізацыяў у Аргентыне]] (1939 год). Сябра кіраўніцтва Бібліятэкі імя Івана Луцкевіча ([[Буэнас-Айрэс]]). Адзін з тых, хто складаў унутраную апазыцыю ў беларускай прасавецкай дыяспары, бо крытычна ставіўся да супрацы з [[Камуністычная партыя Аргентыны|Камуністычнай партыяй Аргентыны]]<ref>Шабельцаў С. Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930—1960-я гг.): Зборнік дакументаў і ўспамінаў / Сяргей Шабельцаў; Рэдактар Н. Гардзіенка. — Мн.: Медысонт, 2009. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 17). — С. 37.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гайла (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гайлевіч, Уладзіслаў}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] paro4y92cj6ds9jtqv3ilgo4g6qsz94 2687110 2687094 2026-08-27T22:18:08Z ~2026-46796-17 99753 2687110 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Uładzisłaŭ Gajlevič / Hajlevič }} '''Уладзіслаў Ёсіфавіч Гайлевіч''' (? — па 1985, [[Буэнас-Айрэс]]) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі. == Біяграфія == Быў адным зь ініцыятараў утварэньня і першым старшынём [[Фэдэрацыя беларускіх арганізацыяў у Аргентыне|Фэдэрацыі беларускіх арганізацыяў у Аргентыне]] (1939 год). Сябра кіраўніцтва Бібліятэкі імя Івана Луцкевіча ([[Буэнас-Айрэс]]). Адзін з тых, хто складаў унутраную апазыцыю ў беларускай прасавецкай дыяспары, бо крытычна ставіўся да супрацы з [[Камуністычная партыя Аргентыны|Камуністычнай партыяй Аргентыны]]<ref>Шабельцаў С. Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930—1960-я гг.): Зборнік дакументаў і ўспамінаў / Сяргей Шабельцаў; Рэдактар Н. Гардзіенка. — Мн.: Медысонт, 2009. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 17). — С. 37.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гайла (імя)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гайлевіч, Уладзіслаў}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] d77m3q2djgi6nxg001x40tcq25tm9aq 0 303603 2687095 2026-08-27T21:51:52Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Іншыя значэньні}} {{Асоба |лацінка = Ściapan Gugiel / Huhiel }} '''Сьцяпан Гугель''' (? — 1981) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч. Сябра [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]].<ref>Ёрш С. Вяртаньне БНП. Асобы і дакум...“ 2687095 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Асоба |лацінка = Ściapan Gugiel / Huhiel }} '''Сьцяпан Гугель''' (? — 1981) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч. Сябра [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]].<ref>Ёрш С. Вяртаньне БНП. Асобы і дакумэнты Беларускай Незалежніцкай Партыі. — Менск — Слонім, 1998.</ref> == Біяграфія == Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] працаваў у [[Францыя|Францыі]]. Навучаўся ў [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт|Бэрлінскім унівэрсытэце]]. У часе навучаньня скантактаваўся зь нямецкай вайсковай выведкай. Прайшоў падрыхтоўку ў спэцыяльнай школе [[Абвэр]]у. Быў дэсантаваны на беларускім [[Палесьсе|Палесьсі]] каля [[Кобрынь|Кобрыню]] перад нападам Нямеччыны на Польшчу ў 1939 годзе, меў заданьне навязаць сувязь зь мясцовымі беларускімі антыпольскімі паўстанцамі. 3 верасьня 1939 году далучыўся да аддзелу галоўнага камандзіра беларускіх паўстанцаў Тарасюка. Штодзённа перадаваў па радыё зьвесткі для Абвэру. Па 17 верасьня адыйшоў на захад за [[Заходні Буг|Буг]]. Знаходзіўся ў [[Белая Падляская|Белай Падляскай]], працягнуў працаваць у спэцыяльнай школе Абвэру. Далучыўся да нелегальнай [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежнай партыі]]. Эвакуяваўся ў [[Аўстрыя|Аўстрыю]], дзе ў 1944 годзе ствараў беларускую брыгаду, якая была ліквідавана нямецкім кіраўніцтвам. У 1949 годзе выехаў на эміграцыю ў [[Бразылія|Бразылію]]. Працаваў разам з [[Саюз былых удзельнікаў збройнага змаганьня за вызваленьне Беларусі|Саюзам былых удзельнікаў збройнага змаганьня за вызваленьне Беларусі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гогель]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гугель, Сьцяпан}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] 53bxca9834oehhmbdxg949125rg6o8a 2687096 2687095 2026-08-27T21:52:24Z ~2026-46796-17 99753 2687096 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ściapan Gugiel / Huhiel }} '''Сьцяпан Гугель''' (? — 1981) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч. Сябра [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]]<ref>Ёрш С. Вяртаньне БНП. Асобы і дакумэнты Беларускай Незалежніцкай Партыі. — Менск — Слонім, 1998.</ref>. == Біяграфія == Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] працаваў у [[Францыя|Францыі]]. Навучаўся ў [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт|Бэрлінскім унівэрсытэце]]. У часе навучаньня скантактаваўся зь нямецкай вайсковай выведкай. Прайшоў падрыхтоўку ў спэцыяльнай школе [[Абвэр]]у. Быў дэсантаваны на беларускім [[Палесьсе|Палесьсі]] каля [[Кобрынь|Кобрыню]] перад нападам Нямеччыны на Польшчу ў 1939 годзе, меў заданьне навязаць сувязь зь мясцовымі беларускімі антыпольскімі паўстанцамі. 3 верасьня 1939 году далучыўся да аддзелу галоўнага камандзіра беларускіх паўстанцаў Тарасюка. Штодзённа перадаваў па радыё зьвесткі для Абвэру. Па 17 верасьня адыйшоў на захад за [[Заходні Буг|Буг]]. Знаходзіўся ў [[Белая Падляская|Белай Падляскай]], працягнуў працаваць у спэцыяльнай школе Абвэру. Далучыўся да нелегальнай [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежнай партыі]]. Эвакуяваўся ў [[Аўстрыя|Аўстрыю]], дзе ў 1944 годзе ствараў беларускую брыгаду, якая была ліквідавана нямецкім кіраўніцтвам. У 1949 годзе выехаў на эміграцыю ў [[Бразылія|Бразылію]]. Працаваў разам з [[Саюз былых удзельнікаў збройнага змаганьня за вызваленьне Беларусі|Саюзам былых удзельнікаў збройнага змаганьня за вызваленьне Беларусі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гогель]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гугель, Сьцяпан}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] 9rgr8e8khnkt1rq0cjh0u8gjcow4yql 2687109 2687096 2026-08-27T22:17:59Z ~2026-46796-17 99753 2687109 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ściapan Gugiel / Huhiel }} '''Сьцяпан Гугель''' (? — 1981) — беларускі грамадзкі і вайсковы дзяяч. Сябра [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]]<ref>Ёрш С. Вяртаньне БНП. Асобы і дакумэнты Беларускай Незалежніцкай Партыі. — Менск — Слонім, 1998.</ref>. == Біяграфія == Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] працаваў у [[Францыя|Францыі]]. Навучаўся ў [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт|Бэрлінскім унівэрсытэце]]. У часе навучаньня скантактаваўся зь нямецкай вайсковай выведкай. Прайшоў падрыхтоўку ў спэцыяльнай школе [[Абвэр]]у. Быў дэсантаваны на беларускім [[Палесьсе|Палесьсі]] каля [[Кобрынь|Кобрыню]] перад нападам Нямеччыны на Польшчу ў 1939 годзе, меў заданьне навязаць сувязь зь мясцовымі беларускімі антыпольскімі паўстанцамі. 3 верасьня 1939 году далучыўся да аддзелу галоўнага камандзіра беларускіх паўстанцаў Тарасюка. Штодзённа перадаваў па радыё зьвесткі для Абвэру. Па 17 верасьня адыйшоў на захад за [[Заходні Буг|Буг]]. Знаходзіўся ў [[Белая Падляская|Белай Падляскай]], працягнуў працаваць у спэцыяльнай школе Абвэру. Далучыўся да нелегальнай [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежнай партыі]]. Эвакуяваўся ў [[Аўстрыя|Аўстрыю]], дзе ў 1944 годзе ствараў беларускую брыгаду, якая была ліквідавана нямецкім кіраўніцтвам. У 1949 годзе выехаў на эміграцыю ў [[Бразылія|Бразылію]]. Працаваў разам з [[Саюз былых удзельнікаў збройнага змаганьня за вызваленьне Беларусі|Саюзам былых удзельнікаў збройнага змаганьня за вызваленьне Беларусі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гогель]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гугель, Сьцяпан}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] tchgnioihjus3von1e5govfs8o9o301 0 303604 2687098 2026-08-27T22:00:10Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Chviedar Šybut }} '''Хведар Шыбут''' (26 чэрвеня 1901 або 14 красавіка 1900, вёска [[Дунайчыцы]] — 18 сьнежня 1990, Норт-Плейт у [[Нэбраска|Нэбрасцы]]) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, прыхільнік Беларуская цэнтральная рада|Бел...“ 2687098 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Chviedar Šybut }} '''Хведар Шыбут''' (26 чэрвеня 1901 або 14 красавіка 1900, вёска [[Дунайчыцы]] — 18 сьнежня 1990, Норт-Плейт у [[Нэбраска|Нэбрасцы]]) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, прыхільнік [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]] на эміграцыі. == Біяграфія == У пачатку 1920-х арганізоўваў беларускае культурнае жыцьцё, стварыў у Дунайчыцах тэатральны гурток. У 1924 годзе далучыўся да паланафільскай [[Беларуская часовая рада|Беларускай часовай рады]]. У 1925—1926 гадох быў сябрам [[Беларускі сялянскі саюз|Беларускага сялянскага саюзу]]. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў у беларускай грамадзянай адміністрацыі. Зь лета 1944 году — на эміграцыі. У 1945 годзе стаў кіраўніком бацькоўскага камітэту [[Беларуская гімназія імя Янкі Купалы|Беларускай гімназіі ў Рэгенсбургу]]. У 1950 годзе пераехаў у [[ЗША]]. Пасяліўся ў Пуэбла ([[Калярада|штат Калярада]]). З канца 1950-х гадоў пачаў выконваць абавязкі прадстаўніка [[Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі|Беларускага кангрэсавага камітэту Амэрыкі]] на штат Калярада<ref>Гардзіенка, А. Гардзіенка А. Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі (БККА). — Смаленск, 2009. — 428 с., [12] с. іл. — (БІНІМ; Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 16). — С. 181—410.</ref>. Ажаніўся з Вольгай Адарыч (нарадзілася 9 кастрычніка 1900). Дзеці: Люба Шыбут (нарадзілася 20 мая 1930) і Янка Шыбут (26 чэрвеня 1933). == Творы == * Сьв. памяці Міхаіл Лазоўскі // Беларус. — 1977. — № 246. — Кастрычнік. — С. 4. == Глядзіце таксама == * [[Зігібут]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шыбут, Хведар}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] 1tdfkju29rjk4ucj65ivfxkibstkhys 2687108 2687098 2026-08-27T22:17:48Z ~2026-46796-17 99753 2687108 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Chviedar Šybut }} '''Хведар Шыбут''' (26 чэрвеня 1901 або 14 красавіка 1900, вёска [[Дунайчыцы]] — 18 сьнежня 1990, Норт-Плейт у [[Нэбраска|Нэбрасцы]]) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, прыхільнік [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]] на эміграцыі. == Біяграфія == У пачатку 1920-х арганізоўваў беларускае культурнае жыцьцё, стварыў у Дунайчыцах тэатральны гурток. У 1924 годзе далучыўся да паланафільскай [[Беларуская часовая рада|Беларускай часовай рады]]. У 1925—1926 гадох быў сябрам [[Беларускі сялянскі саюз|Беларускага сялянскага саюзу]]. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў у беларускай грамадзянай адміністрацыі. Зь лета 1944 году — на эміграцыі. У 1945 годзе стаў кіраўніком бацькоўскага камітэту [[Беларуская гімназія імя Янкі Купалы|Беларускай гімназіі ў Рэгенсбургу]]. У 1950 годзе пераехаў у [[ЗША]]. Пасяліўся ў Пуэбла ([[Калярада|штат Калярада]]). З канца 1950-х гадоў пачаў выконваць абавязкі прадстаўніка [[Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі|Беларускага кангрэсавага камітэту Амэрыкі]] на штат Калярада<ref>Гардзіенка, А. Гардзіенка А. Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі (БККА). — Смаленск, 2009. — 428 с., [12] с. іл. — (БІНІМ; Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 16). — С. 181—410.</ref>. Ажаніўся з Вольгай Адарыч (нарадзілася 9 кастрычніка 1900). Дзеці: Люба Шыбут (нарадзілася 20 мая 1930) і Янка Шыбут (26 чэрвеня 1933). == Творы == * Сьв. памяці Міхаіл Лазоўскі // Беларус. — 1977. — № 246. — Кастрычнік. — С. 4. == Глядзіце таксама == * [[Зігібут]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шыбут, Хведар}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] 793v9mjhyo5u4ndhom21da4eygovuez 0 303605 2687100 2026-08-27T22:10:31Z ~2026-46796-17 99753 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Nikandar Miadziejka }} '''Нікандар Мядзейка''' (28 жніўня 1914, вёска [[Панькі (Іўеўскі раён)|Панькі]] — 6 сьнежня 1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай р...“ 2687100 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Nikandar Miadziejka }} '''Нікандар Мядзейка''' (28 жніўня 1914, вёска [[Панькі (Іўеўскі раён)|Панькі]] — 6 сьнежня 1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]]. == Біяграфія == Навучаўся ў настаўніцкай сэмінарыі ў [[Баруны|Барунах]]. Скончыў гімназію ў [[Вільня|Вільні]]. У 1936—1939 гадох служыў у польскім войску. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў настаўнікам у [[Маладэчна|Маладэчне]]. Па прыходзе немцаў прадоўжыў працаваць настаўнікам, а таксама працаваў у структурах [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Паводле ўспамінаў [[Алесь Змагар|Алеся Змагара]], атрымаў прызначэньне на пасаду [[Ліда|лідзкага]] акруговага школьнага інспэктара, але там доўга не прабыў і вярнуўся назад у [[Менск]], «ратуючы ад польскіх тэрарыстаў сваё жыцьцё», а на яго месца прызначылі [[Мікола Дзямідаў|Міколу Дзямідава]].<ref>Алесь Змагар, [http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/policies/zmahar/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%97%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80.html Лідзкія сьцежкі-дарожкі Алеся Змагара] // Лідскі летапісец. № 1 (37), 2007.</ref> З 1944 году — у эміграцыі. Працаваў токарам на гадзіньнікавым заводзе «Kienzle» ў [[Філінген-Швэнінген|Швэнінгене]]. Скончыў унівэрсытэт [[Арганізацыя дапамогі і аднаўленьня Абʼяднаных Нацыяў|UNRRA]] з дыплёмам інжынэра мэліярацыі. У лютым 1948 годзе зь сямʼёй (жонка Марыя, у дзявоцтве Рыжкова, працавала на тым жа заводзе як остарбайтэр, і дачка Леанора) пераехаў у [[Францыя|Францыю]] (Нузонвіль, 14 Rue des Écoles), дзе перажываў вельмі цяжкае фінансавае становішча. У 1954 годзе пераехаў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], дзе пасяліўся ў [[Нью-Брансуік (Нью-Джэрзі)|Нью-Брансуіку]]. Браў актыўны ўдзел у грамадзкім жыцьці. У тым жа годзе абіраўся віцэ-прэзыдэнтам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]. У 1977 годзе, па сьмерці першага прэзыдэнта [[Радаслаў Астроўскі|Радаслава Астроўскага]], абіраўся прэзыдэнтам БЦР. Спачыў на [[Беларускія могілкі (Саўт-Рывер)|беларускіх могілках]] у [[Саўт-Рывер]]ы. == Глядзіце таксама == * [[Мадзейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мядзейка, Нікандар}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] rf0ihh85cf1l5xe1j88aewwkttng09g 2687101 2687100 2026-08-27T22:11:34Z ~2026-46796-17 99753 /* Біяграфія */ 2687101 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Nikandar Miadziejka }} '''Нікандар Мядзейка''' (28 жніўня 1914, вёска [[Панькі (Іўеўскі раён)|Панькі]] — 6 сьнежня 1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]]. == Біяграфія == Навучаўся ў настаўніцкай сэмінарыі ў [[Баруны|Барунах]]. Скончыў гімназію ў [[Вільня|Вільні]]. У 1936—1939 гадох служыў у польскім войску. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў настаўнікам у [[Маладэчна|Маладэчне]]. Па прыходзе немцаў прадоўжыў працаваць настаўнікам, а таксама працаваў у структурах [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Паводле ўспамінаў [[Алесь Змагар|Алеся Змагара]], атрымаў прызначэньне на пасаду [[Ліда|лідзкага]] акруговага школьнага інспэктара, але там доўга не прабыў і вярнуўся назад у [[Менск]], «ратуючы ад польскіх тэрарыстаў сваё жыцьцё», а на яго месца прызначылі [[Мікола Дзямідаў|Міколу Дзямідава]].<ref>Алесь Змагар, [http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/policies/zmahar/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%97%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80.html Лідзкія сьцежкі-дарожкі Алеся Змагара] // Лідскі летапісец. № 1 (37), 2007.</ref> З 1944 году — у эміграцыі. Працаваў токарам на гадзіньнікавым заводзе «Kienzle» ў [[Філінген-Швэнінген|Швэнінгене]]. Скончыў унівэрсытэт [[Арганізацыя дапамогі і аднаўленьня Абʼяднаных Нацыяў|UNRRA]] з дыплёмам інжынэра мэліярацыі. У лютым 1948 годзе зь сямʼёй (жонка Марыя, у дзявоцтве Рыжкова, працавала на тым жа заводзе як остарбайтэр, і дачка Леанора) пераехаў у [[Францыя|Францыю]] (Нузонвіль, 14 Rue des Écoles), дзе перажываў вельмі цяжкае фінансавае становішча. У 1954 годзе пераехаў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], дзе пасяліўся ў [[Нью-Брансуік (Нью-Джэрзі)|Нью-Брансуіку]]. Браў актыўны ўдзел у грамадзкім жыцьці. У тым жа годзе абіраўся віцэ-прэзыдэнтам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]. У 1977 годзе, па сьмерці першага прэзыдэнта [[Радаслаў Астроўскі|Радаслава Астроўскага]], абіраўся прэзыдэнтам БЦР. Спачыў на [[Беларускія могілкі (Саўт-Рывэр)|беларускіх могілках]] у [[Саўт-Рывэр]]ы. == Глядзіце таксама == * [[Мадзейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мядзейка, Нікандар}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] t8iynqvn9zybudh00o57d432i7cy0ee 2687102 2687101 2026-08-27T22:12:06Z ~2026-46796-17 99753 2687102 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Nikandar Miadziejka }} '''Нікандар Мядзейка''' (28 жніўня 1914, вёска [[Панькі (Івейскі раён)|Панькі]] — 6 сьнежня 1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]]. == Біяграфія == Навучаўся ў настаўніцкай сэмінарыі ў [[Баруны|Барунах]]. Скончыў гімназію ў [[Вільня|Вільні]]. У 1936—1939 гадох служыў у польскім войску. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў настаўнікам у [[Маладэчна|Маладэчне]]. Па прыходзе немцаў прадоўжыў працаваць настаўнікам, а таксама працаваў у структурах [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Паводле ўспамінаў [[Алесь Змагар|Алеся Змагара]], атрымаў прызначэньне на пасаду [[Ліда|лідзкага]] акруговага школьнага інспэктара, але там доўга не прабыў і вярнуўся назад у [[Менск]], «ратуючы ад польскіх тэрарыстаў сваё жыцьцё», а на яго месца прызначылі [[Мікола Дзямідаў|Міколу Дзямідава]].<ref>Алесь Змагар, [http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/policies/zmahar/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%97%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80.html Лідзкія сьцежкі-дарожкі Алеся Змагара] // Лідскі летапісец. № 1 (37), 2007.</ref> З 1944 году — у эміграцыі. Працаваў токарам на гадзіньнікавым заводзе «Kienzle» ў [[Філінген-Швэнінген|Швэнінгене]]. Скончыў унівэрсытэт [[Арганізацыя дапамогі і аднаўленьня Абʼяднаных Нацыяў|UNRRA]] з дыплёмам інжынэра мэліярацыі. У лютым 1948 годзе зь сямʼёй (жонка Марыя, у дзявоцтве Рыжкова, працавала на тым жа заводзе як остарбайтэр, і дачка Леанора) пераехаў у [[Францыя|Францыю]] (Нузонвіль, 14 Rue des Écoles), дзе перажываў вельмі цяжкае фінансавае становішча. У 1954 годзе пераехаў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], дзе пасяліўся ў [[Нью-Брансуік (Нью-Джэрзі)|Нью-Брансуіку]]. Браў актыўны ўдзел у грамадзкім жыцьці. У тым жа годзе абіраўся віцэ-прэзыдэнтам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]. У 1977 годзе, па сьмерці першага прэзыдэнта [[Радаслаў Астроўскі|Радаслава Астроўскага]], абіраўся прэзыдэнтам БЦР. Спачыў на [[Беларускія могілкі (Саўт-Рывэр)|беларускіх могілках]] у [[Саўт-Рывэр]]ы. == Глядзіце таксама == * [[Мадзейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мядзейка, Нікандар}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] lwg6s1vsna4fltg913sv61esll8fpql 2687103 2687102 2026-08-27T22:12:24Z ~2026-46796-17 99753 /* Біяграфія */ 2687103 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Nikandar Miadziejka }} '''Нікандар Мядзейка''' (28 жніўня 1914, вёска [[Панькі (Івейскі раён)|Панькі]] — 6 сьнежня 1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]]. == Біяграфія == Навучаўся ў настаўніцкай сэмінарыі ў [[Баруны|Барунах]]. Скончыў гімназію ў [[Вільня|Вільні]]. У 1936—1939 гадох служыў у польскім войску. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў настаўнікам у [[Маладэчна|Маладэчне]]. Па прыходзе немцаў прадоўжыў працаваць настаўнікам, а таксама працаваў у структурах [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Паводле ўспамінаў [[Алесь Змагар|Алеся Змагара]], атрымаў прызначэньне на пасаду [[Ліда|лідзкага]] акруговага школьнага інспэктара, але там доўга не прабыў і вярнуўся назад у [[Менск]], «ратуючы ад польскіх тэрарыстаў сваё жыцьцё», а на яго месца прызначылі [[Мікола Дзямідаў|Міколу Дзямідава]]<ref>Алесь Змагар, [http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/policies/zmahar/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%97%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80.html Лідзкія сьцежкі-дарожкі Алеся Змагара] // Лідскі летапісец. № 1 (37), 2007.</ref>. З 1944 году — у эміграцыі. Працаваў токарам на гадзіньнікавым заводзе «Kienzle» ў [[Філінген-Швэнінген|Швэнінгене]]. Скончыў унівэрсытэт [[Арганізацыя дапамогі і аднаўленьня Абʼяднаных Нацыяў|UNRRA]] з дыплёмам інжынэра мэліярацыі. У лютым 1948 годзе зь сямʼёй (жонка Марыя, у дзявоцтве Рыжкова, працавала на тым жа заводзе як остарбайтэр, і дачка Леанора) пераехаў у [[Францыя|Францыю]] (Нузонвіль, 14 Rue des Écoles), дзе перажываў вельмі цяжкае фінансавае становішча. У 1954 годзе пераехаў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], дзе пасяліўся ў [[Нью-Брансуік (Нью-Джэрзі)|Нью-Брансуіку]]. Браў актыўны ўдзел у грамадзкім жыцьці. У тым жа годзе абіраўся віцэ-прэзыдэнтам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]. У 1977 годзе, па сьмерці першага прэзыдэнта [[Радаслаў Астроўскі|Радаслава Астроўскага]], абіраўся прэзыдэнтам БЦР. Спачыў на [[Беларускія могілкі (Саўт-Рывэр)|беларускіх могілках]] у [[Саўт-Рывэр]]ы. == Глядзіце таксама == * [[Мадзейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мядзейка, Нікандар}} [[Катэгорыя:Беларуская эміграцыя]] lng6q0ygn67yemj96vmmps6s59si1pu 2687107 2687103 2026-08-27T22:17:36Z ~2026-46796-17 99753 2687107 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Nikandar Miadziejka }} '''Нікандар Мядзейка''' (28 жніўня 1914, вёска [[Панькі (Івейскі раён)|Панькі]] — 6 сьнежня 1987) — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, другі прэзыдэнт [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускай цэнтральнай рады]]. == Біяграфія == Навучаўся ў настаўніцкай сэмінарыі ў [[Баруны|Барунах]]. Скончыў гімназію ў [[Вільня|Вільні]]. У 1936—1939 гадох служыў у польскім войску. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] працаваў настаўнікам у [[Маладэчна|Маладэчне]]. Па прыходзе немцаў прадоўжыў працаваць настаўнікам, а таксама працаваў у структурах [[Беларуская народная самапомач|Беларускай народнай самапомачы]]. Паводле ўспамінаў [[Алесь Змагар|Алеся Змагара]], атрымаў прызначэньне на пасаду [[Ліда|лідзкага]] акруговага школьнага інспэктара, але там доўга не прабыў і вярнуўся назад у [[Менск]], «ратуючы ад польскіх тэрарыстаў сваё жыцьцё», а на яго месца прызначылі [[Мікола Дзямідаў|Міколу Дзямідава]]<ref>Алесь Змагар, [http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/policies/zmahar/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%97%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80.html Лідзкія сьцежкі-дарожкі Алеся Змагара] // Лідскі летапісец. № 1 (37), 2007.</ref>. З 1944 году — у эміграцыі. Працаваў токарам на гадзіньнікавым заводзе «Kienzle» ў [[Філінген-Швэнінген|Швэнінгене]]. Скончыў унівэрсытэт [[Арганізацыя дапамогі і аднаўленьня Абʼяднаных Нацыяў|UNRRA]] з дыплёмам інжынэра мэліярацыі. У лютым 1948 годзе зь сямʼёй (жонка Марыя, у дзявоцтве Рыжкова, працавала на тым жа заводзе як остарбайтэр, і дачка Леанора) пераехаў у [[Францыя|Францыю]] (Нузонвіль, 14 Rue des Écoles), дзе перажываў вельмі цяжкае фінансавае становішча. У 1954 годзе пераехаў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], дзе пасяліўся ў [[Нью-Брансуік (Нью-Джэрзі)|Нью-Брансуіку]]. Браў актыўны ўдзел у грамадзкім жыцьці. У тым жа годзе абіраўся віцэ-прэзыдэнтам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]. У 1977 годзе, па сьмерці першага прэзыдэнта [[Радаслаў Астроўскі|Радаслава Астроўскага]], абіраўся прэзыдэнтам БЦР. Спачыў на [[Беларускія могілкі (Саўт-Рывэр)|беларускіх могілках]] у [[Саўт-Рывэр]]ы. == Глядзіце таксама == * [[Мадзейка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мядзейка, Нікандар}} [[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]] fqqafxjicqiqsn5ovtmcb8t8epuhjak 0 303606 2687123 2026-08-28T06:43:23Z Дамінік 64057 Дамінік перанёс старонку [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)]] у [[Кажушкі (Хвойніцкі раён)]] паўзьверх перанакіраваньня: удакладненьне былога месцазнаходжаньня; Гомельская вобласьць занадта вялікая 2687123 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Кажушкі (Хвойніцкі раён)]] 8qqkp11iy08k2s8ifjr7hpj2gelj7yw 0 303607 2687145 2026-08-28T09:06:25Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Alaksandar Barejka }} '''Аляксандар Барэйка''' (1927, вёска [[Малы Сялок]] — ?) — удзельнік беларускай антысавецкай партызанкі ў 1946—1947 гады ў [[Баранавіцкая вобласьць|Баранавіцкай вобласьці]], адзін з кіраўнікоў арганізацыі «Ч...“ 2687145 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Alaksandar Barejka }} '''Аляксандар Барэйка''' (1927, вёска [[Малы Сялок]] — ?) — удзельнік беларускай антысавецкай партызанкі ў 1946—1947 гады ў [[Баранавіцкая вобласьць|Баранавіцкай вобласьці]], адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]».<ref>[http://slounik.org/154753.html Барэйка Аляксандар] // {{Літаратура/Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік|к}}</ref> == Біяграфія == Навучаўся ў Наваградзкай настаўніцкай сэмінарыі, у 1945 годзе скончыў Наваградcкую пэдагагічную вучэльню, потым паступіў у Баранавіцкі настаўніцкі інстытут. У 1946 годзе прычыніўся да стварэньня падпольнай арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]», якая ставіла за мэту змаганьне за нацыянальныя правы і годнасьць беларусаў, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасьць Беларусі. Быў кіраўніком групы пры Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце, а потым намесьнікам кіраўніка Цэнтру беларускага вызвольнага руху. У 1947 годзе навучаўся на другім курсе інстытуту. У сярэдзіне 1947 году арганізацыю выкрылі ў зьвязку з дэкансьпірацыяй [[Саюз вызваленьня Беларусі (1946—1947)|Саюзу вызваленьня Беларусі]], які выдаў савецкі агент [[Алесь Бажко]]. «Чайку» таксама дэкансьпіравалі: некаторыя сябры утрымлівалі повязь з СВБ у выніку кансьпірацыйнай памылкі. 30 траўня 1947 году арыштаваны органамі [[МДБ БССР]], 18 кастрычніка 1947 году яго вырак вайсковы трыбунал войскаў МУС Баранавіцкай вобласьці паводле артыкулаў 63-I і 76 КК БССР (цывільная здрада [[СССР]] і антысавецкая агітацыя) да 25 гадоў зьняволеньня і 5 гадоў пазбаўленьня правоў. Пакараньне адбываў у турмах [[Баранавічы|Баранавічаў]] і [[канцлягер]]ах [[Магадан]]скай вобласьці. Вызвалены ў 1956 годзе на падставе пастановы камісіі Вярхоўнага Савету СССР. Далейшы лёс не вядомы. == Глядзіце таксама == * [[Барэйка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Барэйка, Аляксандар}} [[Катэгорыя:Сябры арганізацыі «Чайка»]] asn0dk5acv33k2l9ize8doea1ii10ze 0 303608 2687146 2026-08-28T09:11:59Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Ściopka Biryła }} '''Сьцёпка Біры́ла''' — беларускі [[пісьменьнік]] пачатку XX стагодзьдзя. == Біяграфія == У 1915 годзе ў газэце «[[Наша Ніва]]» апублікаваў апавяданьні «Пятрусь» і «[[:s:Стражнік (1915)|Стражнік]]», у якіх паказаў ха...“ 2687146 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ściopka Biryła }} '''Сьцёпка Біры́ла''' — беларускі [[пісьменьнік]] пачатку XX стагодзьдзя. == Біяграфія == У 1915 годзе ў газэце «[[Наша Ніва]]» апублікаваў апавяданьні «Пятрусь» і «[[:s:Стражнік (1915)|Стражнік]]», у якіх паказаў характэрныя зьявы беларускага вясковага побыту. «Стражнік» таксама выдадзены асобна ў [[Вільня|Вільні]] ў 1915 годзе. Апавяданьні напісаныя жывой народнай мовай, пэрсанажы выразна акрэсьленыя<ref>Бірыла Сцёпка // {{Літаратура/ЭКБ|1к}}</ref>. == Творы == * Беларуская дакастрычніцкая проза. Мінск, 1965. == Глядзіце таксама == * [[Бірыла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бірыла, Сьцёпка}} [[Катэгорыя:Беларускія пісьменьнікі]] mokslwt9bnoqtnltb9hdi1ptnauwjcr 2687147 2687146 2026-08-28T09:12:51Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687147 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ściopka Biryła }} '''Сьцёпка Біры́ла''' — беларускі [[пісьменьнік]] пачатку XX стагодзьдзя. == Біяграфія == У 1915 годзе ў газэце «[[Наша Ніва]]» апублікаваў апавяданьні «Пятрусь» і «[[:s:Стражнік (1915)|Стражнік]]», у якіх паказаў характэрныя зьявы беларускага вясковага побыту. «Стражнік» таксама выдадзены асобна ў [[Вільня|Вільні]] ў 1915 годзе. Апавяданьні напісаныя жывой народнай мовай, пэрсанажы выразна акрэсьленыя<ref>Бірыла Сцёпка // {{Літаратура/ЭКБ|1к}}</ref>. == Творы == * Беларуская дакастрычніцкая проза. Мінск, 1965. == Глядзіце таксама == * [[Бірыла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бірыла, Сьцёпка}} [[Катэгорыя:Беларускія літаратары і літаратаркі]] p7a8paxmrq24gkknxqxdq2354b903mh 0 303609 2687158 2026-08-28T09:31:55Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Ivan Šaciła }} '''Іван Браніслававіч Шаціла''' (28 сьнежня 1910, вёска [[Талька (вёска)|Талька]] — 12 лютага 1977, [[Менск]]) беларускі актор тэатру і кіно, [[Народны артыст Беларускай ССР|народны артыст БССР]] (1953). == Біяграфія == У ве...“ 2687158 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ivan Šaciła }} '''Іван Браніслававіч Шаціла''' (28 сьнежня 1910, вёска [[Талька (вёска)|Талька]] — 12 лютага 1977, [[Менск]]) беларускі актор тэатру і кіно, [[Народны артыст Беларускай ССР|народны артыст БССР]] (1953). == Біяграфія == У веку 7 год навучаўся ў прыватнай школе. У 1927 годзе пачаў навучаньні на артыстычных курсах, якія скончыў у 1932 годзе. У 1932—1961, 1967—1971 гадох працаваў у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Янікі Купалы]], а ў 1961—1967 гадох — у [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага|тэатры імя Максіма Горкага]]. == Творчасьць == Сярод тэатральных роляў: Рыгор ў «[[Партызаны (пʼеса)|Партызанах]]» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]], Якім Сарока ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Янікі Купалы]], Мікола Верас ў «Пяюць жаваранкі» Кандрата Крапівы, Алега Кашавога ў «Маладой гвардыі» паводле А. Фадзеева ды інш. Здымаўся ў фільмах «[[Хто сьмяецца апошнім (фільм)|Хто сьмяецца апошнім]]», «[[Каханьнем трэба даражыць|Каханьне трэба берагчы]]», «Пяюць жаваранкі», «Першыя выпрабаваньні», «[[Вуліца малодшага сына (фільм)|Вуліца малодшага сына]]», «Масква — Генуя», выступаў як чытальнік на [[Беларускае радыё|Беларускім радыё]], браў удзел у радыёпастаноўках<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Шаціла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шаціла, Іван}} [[Катэгорыя:Беларускія акторы і акторкі]] qi1vm5dx8hq4tj23x6abfjbaqz8shqt 2687160 2687158 2026-08-28T09:32:11Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Творчасьць */ 2687160 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ivan Šaciła }} '''Іван Браніслававіч Шаціла''' (28 сьнежня 1910, вёска [[Талька (вёска)|Талька]] — 12 лютага 1977, [[Менск]]) беларускі актор тэатру і кіно, [[Народны артыст Беларускай ССР|народны артыст БССР]] (1953). == Біяграфія == У веку 7 год навучаўся ў прыватнай школе. У 1927 годзе пачаў навучаньні на артыстычных курсах, якія скончыў у 1932 годзе. У 1932—1961, 1967—1971 гадох працаваў у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Янікі Купалы]], а ў 1961—1967 гадох — у [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага|тэатры імя Максіма Горкага]]. == Творчасьць == Сярод тэатральных роляў: Рыгор ў «[[Партызаны (пʼеса)|Партызанах]]» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]], Якім Сарока ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Янкі Купалы]], Мікола Верас ў «Пяюць жаваранкі» Кандрата Крапівы, Алега Кашавога ў «Маладой гвардыі» паводле А. Фадзеева ды інш. Здымаўся ў фільмах «[[Хто сьмяецца апошнім (фільм)|Хто сьмяецца апошнім]]», «[[Каханьнем трэба даражыць|Каханьне трэба берагчы]]», «Пяюць жаваранкі», «Першыя выпрабаваньні», «[[Вуліца малодшага сына (фільм)|Вуліца малодшага сына]]», «Масква — Генуя», выступаў як чытальнік на [[Беларускае радыё|Беларускім радыё]], браў удзел у радыёпастаноўках<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Шаціла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шаціла, Іван}} [[Катэгорыя:Беларускія акторы і акторкі]] 5i11vpb8i63w5k7l36a5tcu039pe1ok 2687171 2687160 2026-08-28T09:51:06Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687171 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Ivan Šaciła }} '''Іван Браніслававіч Шаціла''' (28 сьнежня 1910, вёска [[Талька (вёска)|Талька]] — 12 лютага 1977, [[Менск]]) — беларускі актор тэатру і кіно, [[Народны артыст Беларускай ССР|народны артыст БССР]] (1953). == Біяграфія == У веку 7 год навучаўся ў прыватнай школе. У 1927 годзе пачаў навучаньні на артыстычных курсах, якія скончыў у 1932 годзе. У 1932—1961, 1967—1971 гадох працаваў у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Янікі Купалы]], а ў 1961—1967 гадох — у [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага|тэатры імя Максіма Горкага]]. == Творчасьць == Сярод тэатральных роляў: Рыгор ў «[[Партызаны (пʼеса)|Партызанах]]» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]], Якім Сарока ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Янкі Купалы]], Мікола Верас ў «Пяюць жаваранкі» Кандрата Крапівы, Алега Кашавога ў «Маладой гвардыі» паводле А. Фадзеева ды інш. Здымаўся ў фільмах «[[Хто сьмяецца апошнім (фільм)|Хто сьмяецца апошнім]]», «[[Каханьнем трэба даражыць|Каханьне трэба берагчы]]», «Пяюць жаваранкі», «Першыя выпрабаваньні», «[[Вуліца малодшага сына (фільм)|Вуліца малодшага сына]]», «Масква — Генуя», выступаў як чытальнік на [[Беларускае радыё|Беларускім радыё]], браў удзел у радыёпастаноўках<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Шаціла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шаціла, Іван}} [[Катэгорыя:Беларускія акторы і акторкі]] mujd99p1fktehs0yxp056yqs5wsrrr6 0 303610 2687173 2026-08-28T09:56:27Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Jaŭhien Šuniejka }} '''Яўген Феліксавіч Шуне́йка''' ({{нар.}} 5 траўня 1954, [[Горадня]]) — беларускі мастацтвазнавец, мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Кандыдат мастацтвазнаўства. == Біяграфія == Скончыў Беларускі тэат...“ 2687173 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Jaŭhien Šuniejka }} '''Яўген Феліксавіч Шуне́йка''' ({{нар.}} 5 траўня 1954, [[Горадня]]) — беларускі мастацтвазнавец, мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Кандыдат мастацтвазнаўства. == Біяграфія == Скончыў [[Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]] (1978). 3 1980 году працаваў у Гарадзенскім абласным навукова-мэтадычным цэнтры народнай творчасьці, выкладаў у [[Рэспубліканская школа-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве|Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве]], з 1986 году загадник аддзелу [[Беларускі фонд культуры|Беларускага фонду культуры]]. 3 1989 году выкладае ў [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]] (з 1999 году дацэнт, потым прафэсар катэдры гісторыі і тэорыі мастацтваў). == Навуковая дзейнасьць == Дасьледуе тэорыю і гісторыю, сучаснае беларускае мастацтва, у тым ліку народнае (набіўныя тканіны). Выканаў [[габелен]]ы: «Максим Багдановіч» (1981, [[Дом-музэй Максіма Багдановіча (Гродна)|Дом-музэй Максима Багдановіча]] ў Горадні), «Нараджэньне паэтаў» (1983, [[Дом літаратараў (Менск)|Дом літаратараў]] у [[Менск]]у), «Вясна Панямоньня» (1986, [[Гарадзенская гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага|гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага]] ў Горадні) ды інш. Адрэстаўрыраваў 200 арнамэнтальных матываў беларускіх народных [[набіванка|набіванак]] канца XIX — пач. XX ст. Аўтар шматлікіх мастацтвазнаўчых публікацыяў у праблемах асэнсаваньня спадчыны беларускіх мастакоў у эўрапейскім кантэксьце, у пытаньнях асаблівасьцяў мастацкага аздабленьня беларускага тэкстылю, спэцыфіцы мастацтва ўсходніх краінаў. Удзельнік радыё і тэлевізійных перадачаў у праблемах сучаснага беларускага і замежнага мастацтва<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>. == Публікацыі == * Арганізацыя вытворчасці беларускіх набіванак з XVI—XVII ст. // Помнікі мастацкай культуры Беларусі: Новыя адкрыцці. Мн., 1989. * Беларускiя набiваныя тканiны XVIII—XX стагоддзяў: дысертацыя на атрыманне навуковай ступені кандыдата мастацтвазнаўства. — Мінск, 2005. * Пачатак новага перыяду ў развіцці сучаснага беларускага мастацтва // Сучаснае мастацтва Беларусі: панарама, перспектывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі, Мінск, 30 красавіка 2009 г. — Мінск, 2010. — С. 17—20. == Глядзіце таксама == * [[Соніка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шунейка, Яўген}} [[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]] rc2xnpkmeauisqgg25xv3nzn0vb8735 2687175 2687173 2026-08-28T09:57:06Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Навуковая дзейнасьць */ 2687175 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Jaŭhien Šuniejka }} '''Яўген Феліксавіч Шуне́йка''' ({{нар.}} 5 траўня 1954, [[Горадня]]) — беларускі мастацтвазнавец, мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Кандыдат мастацтвазнаўства. == Біяграфія == Скончыў [[Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]] (1978). 3 1980 году працаваў у Гарадзенскім абласным навукова-мэтадычным цэнтры народнай творчасьці, выкладаў у [[Рэспубліканская школа-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве|Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве]], з 1986 году загадник аддзелу [[Беларускі фонд культуры|Беларускага фонду культуры]]. 3 1989 году выкладае ў [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]] (з 1999 году дацэнт, потым прафэсар катэдры гісторыі і тэорыі мастацтваў). == Навуковая дзейнасьць == Дасьледуе тэорыю і гісторыю, сучаснае беларускае мастацтва, у тым ліку народнае (набіўныя тканіны). Выканаў [[габэлен]]ы: «Максім Багдановіч» (1981, [[Дом-музэй Максіма Багдановіча (Горадня)|Дом-музэй Максіма Багдановіча]] ў Горадні), «Нараджэньне паэтаў» (1983, [[Дом літаратараў (Менск)|Дом літаратараў]] у [[Менск]]у), «Вясна Панямоньня» (1986, [[Гарадзенская гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага|гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага]] ў Горадні) ды інш. Адрэстаўраваў 200 арнамэнтальных матываў беларускіх народных [[набіванка|набіванак]] канца XIX — пач. XX ст. Аўтар шматлікіх мастацтвазнаўчых публікацыяў у праблемах асэнсаваньня спадчыны беларускіх мастакоў у эўрапейскім кантэксьце, у пытаньнях асаблівасьцяў мастацкага аздабленьня беларускага тэкстылю, спэцыфіцы мастацтва ўсходніх краінаў. Удзельнік радыё і тэлевізійных перадачаў у праблемах сучаснага беларускага і замежнага мастацтва<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>. == Публікацыі == * Арганізацыя вытворчасці беларускіх набіванак з XVI—XVII ст. // Помнікі мастацкай культуры Беларусі: Новыя адкрыцці. Мн., 1989. * Беларускiя набiваныя тканiны XVIII—XX стагоддзяў: дысертацыя на атрыманне навуковай ступені кандыдата мастацтвазнаўства. — Мінск, 2005. * Пачатак новага перыяду ў развіцці сучаснага беларускага мастацтва // Сучаснае мастацтва Беларусі: панарама, перспектывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі, Мінск, 30 красавіка 2009 г. — Мінск, 2010. — С. 17—20. == Глядзіце таксама == * [[Соніка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шунейка, Яўген}} [[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]] 0cj4xxjlnbxoyfqq2f9b1p0efjsgsjr 2687177 2687175 2026-08-28T09:58:22Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687177 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Jaŭhien Šuniejka }} '''Яўген Фэліксавіч Шуне́йка''' ({{нар.}} 5 траўня 1954, [[Горадня]]) — беларускі мастацтвазнавец, мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Кандыдат мастацтвазнаўства. == Біяграфія == Скончыў [[Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]] (1978). 3 1980 году працаваў у Гарадзенскім абласным навукова-мэтадычным цэнтры народнай творчасьці, выкладаў у [[Рэспубліканская школа-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве|Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве]], з 1986 году загадник аддзелу [[Беларускі фонд культуры|Беларускага фонду культуры]]. 3 1989 году выкладае ў [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]] (з 1999 году дацэнт, потым прафэсар катэдры гісторыі і тэорыі мастацтваў). == Навуковая дзейнасьць == Дасьледуе тэорыю і гісторыю, сучаснае беларускае мастацтва, у тым ліку народнае (набіўныя тканіны). Выканаў [[габэлен]]ы: «Максім Багдановіч» (1981, [[Дом-музэй Максіма Багдановіча (Горадня)|Дом-музэй Максіма Багдановіча]] ў Горадні), «Нараджэньне паэтаў» (1983, [[Дом літаратараў (Менск)|Дом літаратараў]] у [[Менск]]у), «Вясна Панямоньня» (1986, [[Гарадзенская гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага|гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага]] ў Горадні) ды інш. Адрэстаўраваў 200 арнамэнтальных матываў беларускіх народных [[набіванка|набіванак]] канца XIX — пач. XX ст. Аўтар шматлікіх мастацтвазнаўчых публікацыяў у праблемах асэнсаваньня спадчыны беларускіх мастакоў у эўрапейскім кантэксьце, у пытаньнях асаблівасьцяў мастацкага аздабленьня беларускага тэкстылю, спэцыфіцы мастацтва ўсходніх краінаў. Удзельнік радыё і тэлевізійных перадачаў у праблемах сучаснага беларускага і замежнага мастацтва<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>. == Публікацыі == * Арганізацыя вытворчасці беларускіх набіванак з XVI—XVII ст. // Помнікі мастацкай культуры Беларусі: Новыя адкрыцці. Мн., 1989. * Беларускiя набiваныя тканiны XVIII—XX стагоддзяў: дысертацыя на атрыманне навуковай ступені кандыдата мастацтвазнаўства. — Мінск, 2005. * Пачатак новага перыяду ў развіцці сучаснага беларускага мастацтва // Сучаснае мастацтва Беларусі: панарама, перспектывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі, Мінск, 30 красавіка 2009 г. — Мінск, 2010. — С. 17—20. == Глядзіце таксама == * [[Соніка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шунейка, Яўген}} [[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]] qn8h2059b8u7vi3hcp3n296bq50forj 10 303611 2687183 2026-08-28T10:12:36Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „Short-toed Snake-Eagle in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“ 2687183 wikitext text/x-wiki Short-toed Snake-Eagle in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude> 7i2yzk896vhd6kjggg3lpt5u5fj6tie 10 303612 2687184 2026-08-28T10:13:31Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „SMC - Noirlab2030b.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“ 2687184 wikitext text/x-wiki SMC - Noirlab2030b.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude> sm9fyts54ftszfqa2v9esdifdgbm2nn 10 303613 2687185 2026-08-28T10:14:05Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „Orange 002 2014 03 19.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“ 2687185 wikitext text/x-wiki Orange 002 2014 03 19.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude> hcoam75287tvk4jhikp098vqlm4lmdf 0 303614 2687186 2026-08-28T10:19:05Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Беларусь |Назва = Трубянок |Лацінка = Trubianok |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Трубянка |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата засн...“ 2687186 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Трубянок |Лацінка = Trubianok |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Трубянка |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 77 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222161<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BA Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = 6248817146 |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 03 |Шырата сэкундаў = 27 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 19 |Даўгата сэкундаў = 24 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Трубяно́к'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 436</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да 1982 году вёска ўваходзіла ў склад [[Юр’еўскі сельсавет|Юр’еўскага сельсавету]]<ref>Рашэнmні выканкаму Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] i5k1uc92zwcazlhaacfiqbhb7h2qyro 2687187 2687186 2026-08-28T10:19:20Z Jim 415 2687187 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Трубянок |Лацінка = Trubianok |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Трубянка |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 77 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222161<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BA Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = 6248817146 |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 03 |Шырата сэкундаў = 27 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 19 |Даўгата сэкундаў = 24 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Трубяно́к'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 436</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] 2gbq7m2w86fmevdilwn6n4ix2m34781 0 303615 2687188 2026-08-28T10:36:40Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „'''Прэм’ер-міністар Летувы''' ({{мова-lt|па-летувіску: Ministras Pirmininkas|скарочана}}, літаральна «''міністар-старшыня''», гутаркова таксама прэм’ер па-летувіску: premjeras) — кіраўнік ураду [[Летува|Летувы]]. Прэм’ер-міністар прызначаецца Прэзыдэнт Л...“ 2687188 wikitext text/x-wiki '''Прэм’ер-міністар Летувы''' ({{мова-lt|па-летувіску: Ministras Pirmininkas|скарочана}}, літаральна «''міністар-старшыня''», гутаркова таксама прэм’ер па-летувіску: premjeras) — кіраўнік ураду [[Летува|Летувы]]. Прэм’ер-міністар прызначаецца [[Прэзыдэнт Летувы|прэзыдэнт]]ам са згодай [[Парлямэнт Летувы|летувіскага парлямэнту]], ''Сойму''. Сучасная пасада прэм’ер-міністра была ўстаноўленая ў [[1990]] годзе, калі Летува абвясьціла [[Незалежнасьць|незалежнасьць]], хоць афіцыйная назва была «''Старшыня Рады міністраў''» да [[25 лістапада]] [[1992]] году. Гістарычна тытул прэм’ер-міністра таксама ўжываўся ў [[1918]]–[[1940]] гадох. Гэта было ў часы першапачатковай Рэспублікі Летувы, якая існавала ад распаду [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] да анэксіі краіны [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|Савецкім Саюзам]]. == [[Файл:Flag of Lithuania (1918–1940).svg|30px]] [[Летувіская Рэспублікя (1918—1940)|Летувіская Рэспубліка]] (1918—1940) == * [[Аўгусцінас Вальдзямарас]] (1918) * [[Мікалас Сляжавічус]] (1918—1919) * [[Пранас Давідайціс]] (1919) * [[Мікалас Сляжавічус]] (1919) * [[Эрнястас Галванаўскас]] (1919—1920) * [[Казіс Грынюс]] (1920—1922) * [[Эрнястас Галванаўскас]] (1922—1924) * [[Антанас Туменас]] (1924—1925) * [[Вітаўтас Пятруліс]] (1925) * [[Ляонас Бістрас]] (1925—1926) * [[Мікалас Сляжавічус]] (1926) * [[Аўгусцінас Вальдзямарас]] (1926—1929) * [[Юозас Тубяліс]] (1929—1938) * [[Владас Міранас]] (1938—1939) * [[Ёнас Чарнюс]] (1939) * [[Антанас Мяркіс]] (1939—1940) * [[Юстас Паляцкіс]] (1940) * [[Вінцас Крэве-Міцкявічус]] (в.а., 1940) == [[Файл:Flag of the Lithuanian Soviet Socialist Republic (1953–1988).svg|30px]] [[Летувіская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка]] (1940—1990) == * [[Мячысловас Гядвілас]] (1940—1956) * [[Мацеюс Шумаўскас]] (1956—1967) * [[Юозас Манюшыс]] (1967—1981) * [[Рынгаўдас Сонгайла]] (1981—1985) * [[Вітаўтас Сакалаўскас]] (1985—1990) == [[Файл:Flag of Lithuania.svg|30px]] [[Летува|Другая Летувіская Рэспубліка]] (з 1990) == * [[Казіміра Прунскене]] (1990—1991) * [[Альбяртас Шыменас]] (1991) * [[Гядзімінас Вагнорус]] (1991—1992) * [[Аляксандрас Абішала]] (1992) * [[Бранісловас Лубіс]] (1992—1993) * [[Адольфас Шляжавічус]] (1993—1996) * [[Лаўрынас Міндаўгас Станкявічус]] (1996) * [[Гядзімінас Вагнорус]] (1996—1999) * [[Ірэна Дзягутэне]] (в.а., 1999) * [[Раландас Паксас]] (1999) * [[Ірэна Дзягутэне]] (в.а., 1999) * [[Андрус Кубілюс]] (1999—2000) * [[Раландас Паксас]] (2000—2001) * [[Эўгеніюс Гянтвілас]] (в.а., 2001) * [[Альгірдас Бразаўскас]] (2001—2006) * [[Зігмантас Бальчыціс]] (в.а., 2006) * [[Гядзімінас Кіркілас]] (2006—2008) * [[Андрус Кубілюс]] (2008—2012) * [[Альгірдас Буткявічус]] (2012—2016) * [[Саўлюс Сквярняліс]] (2016—2020) * [[Інгрыда Шыманіце]] (2020—2024) * [[Гінтаўтас Палуцкас]] (2024—2025) * [[Інга Ругінене]] (2025—2026) * [[Міндаўгас Сінкявічус]] (з 2026) [[Катэгорыя:Летувіскія палітыкі]] [[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Летувы]] 723b6k24iv2l3ff4cfl57dvi5yz4xko 0 303616 2687189 2026-08-28T10:44:03Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Nastaśsia Narejka }} '''Настасься Нарэйка''' ({{нар.}} 28 лістапада 1986, [[Маладэчна]]) — беларуская паэтка == Біяграфія == Скончыла [[Маладэчанская беларуская гімназія|Маладэчанскую беларускую гімназію]], у 2009 годзе годзе Інстыту...“ 2687189 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Nastaśsia Narejka }} '''Настасься Нарэйка''' ({{нар.}} 28 лістапада 1986, [[Маладэчна]]) — беларуская паэтка == Біяграфія == Скончыла [[Маладэчанская беларуская гімназія|Маладэчанскую беларускую гімназію]], у 2009 годзе годзе Інстытут журналістыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]. Працуе адказным сакратаром раённай газэты «Навіны Камянеччыны», вядучым спэцыялістам у папулярызацыі беларускай літаратуры Берасьцейскага абласнога аддзелу [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]], кіраўнік літаратурнага клюбу «Жарынка» (места [[Камянец]]). == Творчасьць == Вершы піша з 10-гадовага веку толькі па-беларуску. Аўтар зборніка вершаў «Магдэбурскае права маёй душы» (2013), друкавалася ў часопісах «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]», «[[Вожык (часопіс)|Вожык]]», газэце «[[Літаратура і мастацтва]]», калектыўных зборніках «Кахаць і верыць», «Літаўра», «Сіла слабасьці», «Скажы, што кахаеш». Ляўрэат Берасьцейскай абласной літаратурнай прэміі імя Ўладзімера Калесьніка (2017)<ref>[https://www.oo-spb.by/index.php?id=2792 Нарэйка Настасся], [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарэйка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нарэйка, Настасься}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]] mwf9w8veitzgipi2r3qhav3pkcd9q9w 0 303617 2687194 2026-08-28T10:58:32Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Мастак |імя = Валеры Даўгала |лацінка = Valery Daŭgała / Daŭhała }} '''Валеры Цімафеевіч Даўга́ла''' ({{н}} 6 чэрвеня 1947, [[Гомель]]) — беларускі мастак-манумэнталіст. == Біяграфія == У 1954—1962 гадох навучаўся ў гомельскай сярэдняй школе № ...“ 2687194 wikitext text/x-wiki {{Мастак |імя = Валеры Даўгала |лацінка = Valery Daŭgała / Daŭhała }} '''Валеры Цімафеевіч Даўга́ла''' ({{н}} 6 чэрвеня 1947, [[Гомель]]) — беларускі мастак-манумэнталіст. == Біяграфія == У 1954—1962 гадох навучаўся ў гомельскай сярэдняй школе № 4, дзе малюнак выкладаў [[Тадэвуш Матуль]], выпускнік Летувіскай мастацкай вучэльні і [[Маскоўскі паліграфічны інстытут|Маскоўскага паліграфічнага інстытуту]]. Таксама з 4 клясы наведваў мастацкую студыю Палаца піянэраў, разьмешчаную ў цэнтральнай частцы [[Палац Румянцавых — Паскевічаў|Палаца Румянцавых — Паскевічаў]]. Першыя этуды маляваў на беразе [[Сож]]у ў парку палацавага ансамблю і ў [[Навабеліца|Навабеліцы]]. Па заканчэньні 8 клясаў паступіў у [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]] на аддзел мастацкага росьпісу да [[Ёсіф Эйдэльман|Ёсіфа Эйдэльмана]] і [[Леанід Шчамялёў|Леаніда Шчамялёва]]. У якасьці дыплёма стварыў на «выдатна» [[пано]] з чаканкі да інтэрʼеру [[Беларускі дзяржаўны тэхналягічны ўнівэрсытэт|Менскага тэхналягічнага інстытуту]]. Паводле парады [[Гаўрыла Вашчанка|Гаўрылы Вашчанкі]] паступіў на факультэт інтэрʼеру і абсталяваньня. У часе навучаньня меў цесныя зносіны з студэнтамі і выкладнікамі катэдры манумэнтальнага мастацтва. Сваім галоўным настаўнікам лічыць [[Аляксандар Кішчанка|Аляксандра Кішчанку]], які прыцягваў яго да сваіх праектаў. Атрымаў дыплём у 1972 годзе, па чым год адслужыў у авіяцыйным палку супрацьпаветранай абароны ў [[Рыга|Рызе]]. Потым 2 гады вывучаў колеразнаўства ў асьпірантуры Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту на катэдры дызайну, у [[Леніна Міронава|Леніны Міронавай]]. Тэмай кандыдацкай дысэртацыі быў «Колер у абʼёмна-прасторавых кампазыцыях», але асьпірантуры ня скончыў. У 1974—1993 і з 1996 году мастак творчай кваліфікацыі ў штаце [[Менскі мастацкі вытворчы камбінат|Менскага мастацкага вытворчага камбінату]]. У 1993—1996 гадох намесьнік старшыні [[СМ Беларусі]]. == Творчасьць == [[Файл:Даўгала. Фрагмент вітража «Свята зямлі беларускай» 3.jpg|міні|злева|Фрагмэнт вітража «Сьвята зямлі беларускай»]] Працуе ў тэхніцы [[вітраж]]а («[[Сьвята зямлі беларускай]]», [[Дом мод-2|Дом побыту]] ў Менску, 1980—1981 ды інш.), [[энкаўстыка|энкаўстыкі]] («Спадчына», Дом культуры ў вёсцы [[Лошніца|Лошніцы]], 1984—1985; «Сьвята», [[Дом культуры абʼяднаньня «Даламіт»]] у [[Руба|Рубе]], 1986 ды інш.), [[акварэль|акварэлі]] (сэрыі: «Запалярʼе», 1985—1986, «Лепельскі край», 1987—1988, «Успаміны аб Сан-Сусі», 1989—1990; «Сьвятло ў лесе», 1995 ды інш.)<ref>{{Літаратура/БелЭн|6к}}</ref>. == Прэміі == * [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь]] у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2004, у аўтарскім калектыве) — ''за комплексны мастацкі разьвязак інтэрʼераў [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палаца Рэспублікі]] ў месьце Менску''. == Глядзіце таксама == * [[Даўгайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Даўгала, Валеры}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] 7a304pvedndp5aub59vn7c1t908u9m6 2687195 2687194 2026-08-28T10:59:13Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Творчасьць */ 2687195 wikitext text/x-wiki {{Мастак |імя = Валеры Даўгала |лацінка = Valery Daŭgała / Daŭhała }} '''Валеры Цімафеевіч Даўга́ла''' ({{н}} 6 чэрвеня 1947, [[Гомель]]) — беларускі мастак-манумэнталіст. == Біяграфія == У 1954—1962 гадох навучаўся ў гомельскай сярэдняй школе № 4, дзе малюнак выкладаў [[Тадэвуш Матуль]], выпускнік Летувіскай мастацкай вучэльні і [[Маскоўскі паліграфічны інстытут|Маскоўскага паліграфічнага інстытуту]]. Таксама з 4 клясы наведваў мастацкую студыю Палаца піянэраў, разьмешчаную ў цэнтральнай частцы [[Палац Румянцавых — Паскевічаў|Палаца Румянцавых — Паскевічаў]]. Першыя этуды маляваў на беразе [[Сож]]у ў парку палацавага ансамблю і ў [[Навабеліца|Навабеліцы]]. Па заканчэньні 8 клясаў паступіў у [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]] на аддзел мастацкага росьпісу да [[Ёсіф Эйдэльман|Ёсіфа Эйдэльмана]] і [[Леанід Шчамялёў|Леаніда Шчамялёва]]. У якасьці дыплёма стварыў на «выдатна» [[пано]] з чаканкі да інтэрʼеру [[Беларускі дзяржаўны тэхналягічны ўнівэрсытэт|Менскага тэхналягічнага інстытуту]]. Паводле парады [[Гаўрыла Вашчанка|Гаўрылы Вашчанкі]] паступіў на факультэт інтэрʼеру і абсталяваньня. У часе навучаньня меў цесныя зносіны з студэнтамі і выкладнікамі катэдры манумэнтальнага мастацтва. Сваім галоўным настаўнікам лічыць [[Аляксандар Кішчанка|Аляксандра Кішчанку]], які прыцягваў яго да сваіх праектаў. Атрымаў дыплём у 1972 годзе, па чым год адслужыў у авіяцыйным палку супрацьпаветранай абароны ў [[Рыга|Рызе]]. Потым 2 гады вывучаў колеразнаўства ў асьпірантуры Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту на катэдры дызайну, у [[Леніна Міронава|Леніны Міронавай]]. Тэмай кандыдацкай дысэртацыі быў «Колер у абʼёмна-прасторавых кампазыцыях», але асьпірантуры ня скончыў. У 1974—1993 і з 1996 году мастак творчай кваліфікацыі ў штаце [[Менскі мастацкі вытворчы камбінат|Менскага мастацкага вытворчага камбінату]]. У 1993—1996 гадох намесьнік старшыні [[СМ Беларусі]]. == Творчасьць == Працуе ў тэхніцы [[вітраж]]а («[[Сьвята зямлі беларускай]]», [[Дом мод-2|Дом побыту]] ў Менску, 1980—1981 ды інш.), [[энкаўстыка|энкаўстыкі]] («Спадчына», Дом культуры ў вёсцы [[Лошніца|Лошніцы]], 1984—1985; «Сьвята», [[Дом культуры абʼяднаньня «Даламіт»]] у [[Руба|Рубе]], 1986 ды інш.), [[акварэль|акварэлі]] (сэрыі: «Запалярʼе», 1985—1986, «Лепельскі край», 1987—1988, «Успаміны аб Сан-Сусі», 1989—1990; «Сьвятло ў лесе», 1995 ды інш.)<ref>{{Літаратура/БелЭн|6к}}</ref>. == Прэміі == * [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь]] у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2004, у аўтарскім калектыве) — ''за комплексны мастацкі разьвязак інтэрʼераў [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палаца Рэспублікі]] ў месьце Менску''. == Глядзіце таксама == * [[Даўгайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Даўгала, Валеры}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] sgeqjkcp2cx05822351a62m0v89l69i 0 303618 2687199 2026-08-28T11:05:32Z Dymitr 10914 Dymitr перанёс старонку [[Зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе]] 2687199 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе]] a2wl7e2w56214nvxvddgwnbx53shaon 0 303619 2687200 2026-08-28T11:06:18Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Мастак |імя = Аляксей Карэла |лацінка = Alaksiej Kareła }} '''Аляксей Карэла''' — майстар [[беларуская рэзь|разьбярнай]] і [[сталярства|сталярнай]] справы XVII стагодзьдзя. Паходзіў зь [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|Літвы (Беларусі)]]....“ 2687200 wikitext text/x-wiki {{Мастак |імя = Аляксей Карэла |лацінка = Alaksiej Kareła }} '''Аляксей Карэла''' — майстар [[беларуская рэзь|разьбярнай]] і [[сталярства|сталярнай]] справы XVII стагодзьдзя. Паходзіў зь [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|Літвы (Беларусі)]]. == Біяграфія == Працаваў у [[Аружэйная палата|Аружэйнай палаце]] [[Маскоўскі Крэмаль|Маскоўскага Крамля]]. У 1684—1685 гадох у складзе [[арцель|арцелі]] беларускіх разьбяроў і цесьляроў рабіў крэслы, куфэркі, шафу, [[ківот]] ды іншае для [[цар]]скіх харомаў<ref>{{Літаратура/ЭВКЛ|3к}} С. 260.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Карыла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Карэла, Аляксей}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] 77q0fttobrw6blinfyqps6re748gah2 2687201 2687200 2026-08-28T11:06:50Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Біяграфія */ 2687201 wikitext text/x-wiki {{Мастак |імя = Аляксей Карэла |лацінка = Alaksiej Kareła }} '''Аляксей Карэла''' — майстар [[беларуская рэзь|разьбярнай]] і [[сталярства|сталярнай]] справы XVII стагодзьдзя. Паходзіў зь [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|Літвы (Беларусі)]]. == Біяграфія == Працаваў у [[Аружэйная палата|Аружэйнай палаце]] [[Маскоўскі Крэмль|Маскоўскага Крамля]]. У 1684—1685 гадох у складзе [[арцель|арцелі]] беларускіх разьбяроў і цесьляроў рабіў крэслы, куфэркі, шафу, [[ківот]] ды іншае для [[цар]]скіх харомаў<ref>{{Літаратура/ЭВКЛ|3к}} С. 260.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Карыла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Карэла, Аляксей}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] rg2bjszoxzijty2fbjqazuv2o135ig1 6 303620 2687203 2026-08-28T11:10:17Z Dymitr 10914 {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе|мужчынскай зборнай Паўночнай Ірляндыі па футболе]] | аўтар = Irish Football Association | час стварэньня = XXI стагодзьдзе | крыніца = http://www.hqfl.dk/ | артыкул = Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заме... 2687203 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе|мужчынскай зборнай Паўночнай Ірляндыі па футболе]] | аўтар = Irish Football Association | час стварэньня = XXI стагодзьдзе | крыніца = http://www.hqfl.dk/ | артыкул = Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса }} == Ліцэнзія == {{SVG-лягатып}} 8zm4sqjq1cp6bgjcnza5wgvhumy2n4h 0 303621 2687205 2026-08-28T11:15:07Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Мастак |Лацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič }} '''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак == Біяграфія == Рана пазбавіўся бацькоў, якія Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх ула...“ 2687205 wikitext text/x-wiki {{Мастак |Лацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič }} '''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак == Біяграфія == Рана пазбавіўся бацькоў, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх уладаў]] ў 1930-я гады. Выхоўваўся ў дзіцячым доме. Скончыў у 1964 годзе [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]]. Сярод яго пэдагогаў [[Алег Луцэвіч]]. Шмат гадоў быў мастаком-афарміцелем у [[Інстытут фізыкі Акадэміі навук БССР|Інстытуце фізыкі Акадэміі навук БССР]]. Браў удзел у выставах з 1966 году. Сябар [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] з 1978 году. == Творчасьць == Працуе ў розных жанрах [[станковае малярства|станковага малярства]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Сярод твораў малярства: «Вечар» (1968), «Сьпі маленькі» (1971), «Беларусачка», «У памяці жывых» (абодва 1975), «Вясковая вуліца», «Які прыгожы гэты сьвет» (абодва 1977), «Антось і Ганна», «Фізык-тэарэтык» (абодва 1978), «У сьвяточны вечар» (1979), «Восень» (1980), «Веснавая краса», «Зьбіраюць яблыкі» (абодва 1981), «Беларуская калыханка» (1982), «Дзяўчына і ружы», «Мір», «Журавіны» (усе 1983), «Сьвята», «Спрадвечнае», «Успаміны», «Сьветлы сум» (усе 1985), «Гонар беларускай навукі», трыпціх «Красуйся і ў шчасьці жыві» (1987), «Маладая сямʼя» (1988), «Сымфонія вясны» (1989), «Пра час і пра сябе», «Элегія» (абодва 1992), «Філязофія прыроды» (1999), «У садзе» (2000). Выканаў некалькі графічных партрэтаў. Адметнасьцю працаў ёсьць самабытнасьць мастацкай мовы, маляўнічая дэкаратыўнасьць, чысьціня колераў, выразная контурная лінія<ref>{{Літаратура/БелЭн|13к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рагайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рагалевіч, Міхал}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] p016ohe32yhvs1vo2gh3d0nkaa13j2g 2687206 2687205 2026-08-28T11:15:34Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687206 wikitext text/x-wiki {{Мастак |kацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič }} '''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак == Біяграфія == Рана пазбавіўся бацькоў, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх уладаў]] ў 1930-я гады. Выхоўваўся ў дзіцячым доме. Скончыў у 1964 годзе [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]]. Сярод яго пэдагогаў [[Алег Луцэвіч]]. Шмат гадоў быў мастаком-афарміцелем у [[Інстытут фізыкі Акадэміі навук БССР|Інстытуце фізыкі Акадэміі навук БССР]]. Браў удзел у выставах з 1966 году. Сябар [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] з 1978 году. == Творчасьць == Працуе ў розных жанрах [[станковае малярства|станковага малярства]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Сярод твораў малярства: «Вечар» (1968), «Сьпі маленькі» (1971), «Беларусачка», «У памяці жывых» (абодва 1975), «Вясковая вуліца», «Які прыгожы гэты сьвет» (абодва 1977), «Антось і Ганна», «Фізык-тэарэтык» (абодва 1978), «У сьвяточны вечар» (1979), «Восень» (1980), «Веснавая краса», «Зьбіраюць яблыкі» (абодва 1981), «Беларуская калыханка» (1982), «Дзяўчына і ружы», «Мір», «Журавіны» (усе 1983), «Сьвята», «Спрадвечнае», «Успаміны», «Сьветлы сум» (усе 1985), «Гонар беларускай навукі», трыпціх «Красуйся і ў шчасьці жыві» (1987), «Маладая сямʼя» (1988), «Сымфонія вясны» (1989), «Пра час і пра сябе», «Элегія» (абодва 1992), «Філязофія прыроды» (1999), «У садзе» (2000). Выканаў некалькі графічных партрэтаў. Адметнасьцю працаў ёсьць самабытнасьць мастацкай мовы, маляўнічая дэкаратыўнасьць, чысьціня колераў, выразная контурная лінія<ref>{{Літаратура/БелЭн|13к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рагайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рагалевіч, Міхал}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] 2cbf0d96jtez5ulyg7co35ghf2j5xbw 2687207 2687206 2026-08-28T11:15:59Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687207 wikitext text/x-wiki {{Мастак |лацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič }} '''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак == Біяграфія == Рана пазбавіўся бацькоў, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх уладаў]] ў 1930-я гады. Выхоўваўся ў дзіцячым доме. Скончыў у 1964 годзе [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]]. Сярод яго пэдагогаў [[Алег Луцэвіч]]. Шмат гадоў быў мастаком-афарміцелем у [[Інстытут фізыкі Акадэміі навук БССР|Інстытуце фізыкі Акадэміі навук БССР]]. Браў удзел у выставах з 1966 году. Сябар [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] з 1978 году. == Творчасьць == Працуе ў розных жанрах [[станковае малярства|станковага малярства]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Сярод твораў малярства: «Вечар» (1968), «Сьпі маленькі» (1971), «Беларусачка», «У памяці жывых» (абодва 1975), «Вясковая вуліца», «Які прыгожы гэты сьвет» (абодва 1977), «Антось і Ганна», «Фізык-тэарэтык» (абодва 1978), «У сьвяточны вечар» (1979), «Восень» (1980), «Веснавая краса», «Зьбіраюць яблыкі» (абодва 1981), «Беларуская калыханка» (1982), «Дзяўчына і ружы», «Мір», «Журавіны» (усе 1983), «Сьвята», «Спрадвечнае», «Успаміны», «Сьветлы сум» (усе 1985), «Гонар беларускай навукі», трыпціх «Красуйся і ў шчасьці жыві» (1987), «Маладая сямʼя» (1988), «Сымфонія вясны» (1989), «Пра час і пра сябе», «Элегія» (абодва 1992), «Філязофія прыроды» (1999), «У садзе» (2000). Выканаў некалькі графічных партрэтаў. Адметнасьцю працаў ёсьць самабытнасьць мастацкай мовы, маляўнічая дэкаратыўнасьць, чысьціня колераў, выразная контурная лінія<ref>{{Літаратура/БелЭн|13к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рагайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рагалевіч, Міхал}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] 51p5en026a0axdlrecdjlitci1t57l1 2687215 2687207 2026-08-28T11:41:24Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 /* Біяграфія */ 2687215 wikitext text/x-wiki {{Мастак |лацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič }} '''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак == Біяграфія == Рана пазбавіўся бацькоў, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх уладаў]] у 1930-я гады. Выхоўваўся ў дзіцячым доме. Скончыў у 1964 годзе [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]]. Сярод яго пэдагогаў [[Алег Луцэвіч]]. Шмат гадоў быў мастаком-афарміцелем у [[Інстытут фізыкі Акадэміі навук БССР|Інстытуце фізыкі Акадэміі навук БССР]]. Браў удзел у выставах з 1966 году. Сябар [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] з 1978 году. == Творчасьць == Працуе ў розных жанрах [[станковае малярства|станковага малярства]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Сярод твораў малярства: «Вечар» (1968), «Сьпі маленькі» (1971), «Беларусачка», «У памяці жывых» (абодва 1975), «Вясковая вуліца», «Які прыгожы гэты сьвет» (абодва 1977), «Антось і Ганна», «Фізык-тэарэтык» (абодва 1978), «У сьвяточны вечар» (1979), «Восень» (1980), «Веснавая краса», «Зьбіраюць яблыкі» (абодва 1981), «Беларуская калыханка» (1982), «Дзяўчына і ружы», «Мір», «Журавіны» (усе 1983), «Сьвята», «Спрадвечнае», «Успаміны», «Сьветлы сум» (усе 1985), «Гонар беларускай навукі», трыпціх «Красуйся і ў шчасьці жыві» (1987), «Маладая сямʼя» (1988), «Сымфонія вясны» (1989), «Пра час і пра сябе», «Элегія» (абодва 1992), «Філязофія прыроды» (1999), «У садзе» (2000). Выканаў некалькі графічных партрэтаў. Адметнасьцю працаў ёсьць самабытнасьць мастацкай мовы, маляўнічая дэкаратыўнасьць, чысьціня колераў, выразная контурная лінія<ref>{{Літаратура/БелЭн|13к}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рагайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рагалевіч, Міхал}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] fxquy6jywyke0ygdbtopznwuyhogmoy 0 303622 2687209 2026-08-28T11:23:04Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Jan Rydzika }} '''Ян Антонавіч Рыдзіка''' (11 верасьня 1937, вёска [[Барадзінічы]] — 1 чэрвеня 2021) — беларускі маляр-рэаліст. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сямʼі сьвядомага [[Беларусы|беларуса]]. Бацька — Антон Рыдзіка — з 1926 год...“ 2687209 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Jan Rydzika }} '''Ян Антонавіч Рыдзіка''' (11 верасьня 1937, вёска [[Барадзінічы]] — 1 чэрвеня 2021) — беларускі маляр-рэаліст. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сямʼі сьвядомага [[Беларусы|беларуса]]. Бацька — Антон Рыдзіка — з 1926 году быў старшынём гуртку [[Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры|Беларускага інстытуту гаспадаркі і культуры]] ў Барадзінічах, быў актыўны ўдзелу самадзейных тэатральных прадстаўленьнях, якія адбываліся ў вёсцы<ref>Biełaruskaja Krynica. № 30, 5 верасьня 1926. С. 3.</ref>. Навучаўся ў [[Гарадзенскі дзяржаўны аграрны ўнівэрсытэт|Гарадзенскім дзяржаўным аграрным унівэрсытэце]], дзе ў 1960 годзе атрымаў спэцыяльнасьць агранома і ў [[Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсыт|Віцебскім дзяржаўным унівэрсытэце]], дзе ў 1966 годзе атрымаў спэцыяльнасьць настаўніка. == Творчасьць == Пісаў пераважна алеем. Працаваў у розных кірунках — партрэт, натурморт, ілюстрацыі да кніг, карціны на гістарычныя тэмы, пэйзаж. Сваім прызваньнем лічыў пэйзажнае малярства, а найвялікшай асалодай працу над этудамі. Удзельнік мноства музэйных выставаў, у тым ліку прысьвечаных 500-годзьдзю Францішка Скарыны (1990), 200-годзьдзю паўстаньня 1794 году (1994), 935-годзьдзю Браслава (1995), традыцыйных выставаў «Восеньскі салён» і пэрсанальных выставаў: «Талент шчодрага сэрца» (1997, да 60-годзьдзя мастака), «Кветкі Яна Рыдзікі» (1998), «Браслаўшчына — край азёр» (2012, музэй Адама Міцкевіча ў Наваградку), «Жывапіс» (2012, да 70-годзьдзя мастака). Творы захоўваюцца ў музэях Беларусі і прыватных калекцыях у Беларусі, Летуве, Латвіі, Польшчы, Расеі. == Глядзіце таксама == * [[Рыдзіка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рыдзіка, Ян}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] scj8qtzwki0zg6k5wpmnlk8e53af7wi 2687210 2687209 2026-08-28T11:24:52Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 2687210 wikitext text/x-wiki {{Асоба |лацінка = Jan Rydzika }} '''Ян Антонавіч Рыдзіка''' (11 верасьня 1937, вёска [[Барадзінічы]] — 1 чэрвеня 2021) — беларускі маляр-рэаліст. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сямʼі сьвядомага [[Беларусы|беларуса]]. Бацька — Антон Рыдзіка — з 1926 году быў старшынём гуртку [[Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры|Беларускага інстытуту гаспадаркі і культуры]] ў Барадзінічах, быў актыўны ўдзелу самадзейных тэатральных прадстаўленьнях, якія адбываліся ў вёсцы<ref>Biełaruskaja Krynica. № 30, 5 верасьня 1926. С. 3.</ref>. Навучаўся ў [[Гарадзенскі дзяржаўны аграрны ўнівэрсытэт|Гарадзенскім дзяржаўным аграрным унівэрсытэце]], дзе ў 1960 годзе атрымаў спэцыяльнасьць агранома і ў [[Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Віцебскім дзяржаўным унівэрсытэце]], дзе ў 1966 годзе атрымаў спэцыяльнасьць настаўніка. == Творчасьць == Пісаў пераважна алеем. Працаваў у розных кірунках — партрэт, натурморт, ілюстрацыі да кніг, карціны на гістарычныя тэмы, пэйзаж. Сваім прызваньнем лічыў пэйзажнае малярства, а найвялікшай асалодай працу над этудамі. Удзельнік мноства музэйных выставаў, у тым ліку прысьвечаных 500-годзьдзю Францішка Скарыны (1990), 200-годзьдзю паўстаньня 1794 году (1994), 935-годзьдзю Браслава (1995), традыцыйных выставаў «Восеньскі салён» і пэрсанальных выставаў: «Талент шчодрага сэрца» (1997, да 60-годзьдзя мастака), «Кветкі Яна Рыдзікі» (1998), «Браслаўшчына — край азёр» (2012, музэй Адама Міцкевіча ў Наваградку), «Жывапіс» (2012, да 70-годзьдзя мастака). Творы захоўваюцца ў музэях [[Беларусь|Беларусі]] і прыватных калекцыях у Беларусі, [[Летува|Летуве]], [[Латвія|Латвіі]], [[Польшча|Польшчы]], [[Расея|Расеі]]. == Глядзіце таксама == * [[Рыдзіка]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рыдзіка, Ян}} [[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]] kykcbv4wxm1142grlfkbz2niwosijhw 0 303623 2687216 2026-08-28T11:46:01Z Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund 97932 Перанакіроўвае на [[Барадзенічы]] 2687216 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Барадзенічы]] 1rbz7f4z16o1t18z72r9wbydl5wixo2