Вікіпэдыя
be_x_oldwiki
https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Мэдыя
Спэцыяльныя
Абмеркаваньне
Удзельнік
Гутаркі ўдзельніка
Вікіпэдыя
Абмеркаваньне Вікіпэдыі
Файл
Абмеркаваньне файла
MediaWiki
Абмеркаваньне MediaWiki
Шаблён
Абмеркаваньне шаблёну
Дапамога
Абмеркаваньне дапамогі
Катэгорыя
Абмеркаваньне катэгорыі
Партал
Абмеркаваньне парталу
TimedText
TimedText talk
Модуль
Абмеркаваньне модулю
Event
Event talk
Lo-Fi
0
9080
2687311
2312263
2026-08-28T19:17:27Z
Amherst99
6310
2687311
wikitext
text/x-wiki
'''Lo-Fi''' (Лоў Фай) (ад [[ангельская мова|ангельскага]] ''low fidelity'' — нізкая якасьць) — у [[гуказапіс]]у тэхналёгія, пры якой запісаны [[гук]] намерана зьмяшчае шматлікія [[скажэньне|скажэньні]] й [[шум]]ы. Таксама ўжываецца ў адносінах да [[запіс]]аў з заніжаным [[частотны дыяпазон|частотным дыяпазонам]]. Супрацьлеглае [[Hi-Fi]] (Хай Фай, ''High Fidelity'') — высокая якасьць).
Найбуйнейшыя прадстаўнікі гэтага жанру — [[Амон Тобін]], ''Bonobo'' й [[Portishead]].
[[Катэгорыя:Музыка]]
[[Катэгорыя:Гуказапіс]]
0zjj4ss0ok2vrvymtqzraryaxowkkf7
2687312
2687311
2026-08-28T19:17:51Z
Amherst99
6310
2687312
wikitext
text/x-wiki
'''Lo-Fi''' (Лоў Фай) (ад [[ангельская мова|ангельскага]] ''low fidelity'' — нізкая якасьць) — у [[гуказапіс]]у тэхналёгія, пры якой запісаны [[гук]] намерана зьмяшчае шматлікія [[скажэньне|скажэньні]] й [[шум]]ы. Таксама ўжываецца ў адносінах да [[запіс]]аў з заніжаным [[частотны дыяпазон|частотным дыяпазонам]]. Супрацьлеглае [[Hi-Fi]] (Хай Фай, ''high fidelity'') — высокая якасьць).
Найбуйнейшыя прадстаўнікі гэтага жанру — [[Амон Тобін]], ''Bonobo'' й [[Portishead]].
[[Катэгорыя:Музыка]]
[[Катэгорыя:Гуказапіс]]
74bcmp18gkwr9u9a17e85q3g9dm35yi
Бярнады
0
11123
2687259
2465405
2026-08-28T15:39:43Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Назва */
2687259
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бярнады
|Лацінка = Biarnady
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бярнадаў
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]]
|Раён = [[Берасьцейскі раён|Берасьцейскі]]
|Сельсавет = [[Гершонскі сельсавет|Гершонскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 124
|Год падліку колькасьці = 1999
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 52
|Шырата хвілінаў = 1
|Шырата сэкундаў = 33
|Даўгата градусаў = 23
|Даўгата хвілінаў = 42
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Бярна́ды'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} С. 91.</ref><ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|3-1}} С. 98.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Заходні Буг|Бугу]]. Уваходзілі ў склад [[Гершонскі сельсавет|Гершонскага сельсавету]] [[Берасьцейскі раён|Берасьцейскага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. Аднайменная чыгуначная станцыя. З 1 чэрвеня 2007 году ў межах [[Берасьце|Берасьця]].
== Назва ==
{{Асноўны артыкул|Бэрнат}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
== Гісторыя ==
1 чэрвеня 2007 году вёску перадалі ў склад [[Берасьце|Берасьця]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190721151634/http://www.pravo.by/pdf/2007-135/2007-135(003-009).pdf «О некоторых вопросах административно-территориального устройства г. Бреста и Брестского района». Указ Президента Республики Беларусь от 1 июня 2007 г. № 255]{{Ref-ru}}</ref>. 21 сьнежня 2007 году вёска выключаная з складу [[Гершонскі сельсавет|Гершонскага сельсавету]]<ref>[https://web.archive.org/web/20171215141941/http://www.pravo.by/pdf/2008-22/2008-22(007-060).pdf «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Брестского района». Решение Брестского областного Совета депутатов от 21 декабря 2007 г. № 84]{{Ref-ru}}</ref>.
== Насельніцтва ==
* 1905 год — 246 чалавек<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 72.</ref>
* 1999 год — 124 чалавекі
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Гершонскі сельсавет}}
{{Берасьцейскі раён}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Берасьцейскага раёну]]
[[Катэгорыя:Мікрараёны Берасьця]]
bsyjaq0y7blth6lqe468a9fk0gsyskt
Тэлуская Вікіпэдыя
0
15675
2687365
2576781
2026-08-28T23:01:57Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687365
wikitext
text/x-wiki
{{сайт|імя = Тэлуская Вікіпэдыя|лягатып = [[Файл:Wikipedia-logo-v2-te.svg]]|здымак экрана = |подпіс = |url = [https://te.wikipedia.org/ te.wikipedia.org]|слоган = Вольная энцыкляпэдыя|alexa = |камэрцыйны = не|тып = [[энцыкляпэдыя]]|рэгістрацыя = ёсьць, задарма, неабавязкова|мовы = [[Тэлуская мова|тэлуская]]|уладальнік = [[Фундацыя «Вікімэдыя»]]|аўтар = |пачатак працы = {{Дата пачатку|9|12|2003|1}}|прыбытак = няма|бягучы стан = дзейны}}
'''Тэлуская Вікіпэдыя''' ({{Мова-тэлугу|వికీపీడియా:వికీపీడియా మైలురాళ్ళు}}) — разьдзел [[Вікіпэдыя|Вікіпэдыі]] на [[Тэлуская мова|тэлускай мове]], заснаваны 9 сьнежня 2003 году. Гэта 78-ы паводле велічыні разьдзел Вікіпэдыі ў сьвеце, {{Паводле стану на|{{CURRENTYEAR}}|{{CURRENTMONTH}}|{{CURRENTDAY}}|нр=так}} году зьмяшчае {{NUMBEROF|ARTICLES|te|N}} {{МНОЖНЫ_ЛІК:{{NUMBEROF|ARTICLES|te|N}}|артыкул|артыкулы|артыкулаў}}<ref name="meta">[[:m:List of Wikipedias#10 000+ articles|Сьпіс Вікіпэдыяў паводле колькасьці артыкулаў / больш за 10 000]]</ref>.
17 жніўня 2005 колькасьць артыкулаў у тэлускай Вікіпэдыі дасягнула 1000. Тэлуская Вікіпэдыя — першы разьдзел Вікіпэдыі на мове [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіі]], які перакрочыў мяжу за 10 000 артыкулаў<ref>[https://web.archive.org/web/20061016105304/http://www.siliconindia.com/shownews/33342 Bengali Wikipedia crosses 10,000 articles]{{ref-en}}</ref>. 12 сьнежня 2006 году колькасьць артыкулаў перавысіла 25 000.
== Глядзіце таксама ==
* [[Інгуская Вікіпэдыя]]
* [[Тувінская Вікіпэдыя]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Interwiki|te||тэлугу}}
{{Вікіпэдыі}}
[[Катэгорыя:Разьдзелы Вікіпэдыі]]
se9s55m9vx4b9ldx7fvi3obmrqubcen
Віктар Шалкевіч
0
18764
2687233
2480126
2026-08-28T12:30:08Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687233
wikitext
text/x-wiki
{{Музыка
|Імя = Віктар Шалкевіч
|Лацінка = Viktar Šałkievič
|Лёга =
|Памер_лёга =
|Апісаньне_лёга =
|Фота = Viktar Shalkevich 01.jpg
|Памер_фота =
|Апісаньне_фота = На канцэрце ў [[Віцебск]]у, 2010 г.
|Месца_нараджэньня = [[Поразаў]], [[Сьвіслацкі раён]], [[Гарадзенская вобласьць]], [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]
|Гады = 1980 — цяпер
|Краіна = [[Беларусь]]
|Прафэсіі = [[актор]], [[паэзія|паэт]]
|Інструмэнты = [[гітара]]
|Жанры = [[бардаўская песьня]]
|Псэўданімы = ''Валенцы Едвабкевіч''
|Гурты =
|Супрацоўніцтва =
|Лэйблы =
|Узнагароды = {{Ордэн Усьмешкі}}
|Сайт =
}}
'''Ві́ктар Анто́навіч Шалке́віч''' ({{н}} 9 лютага 1959 году ў [[Поразаў|Поразаве]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[бард]], [[актор]], [[паэзія|паэт]] і [[шоў]]мэн. Вырас на памежжы [[беларусы|беларускай]], [[жыды|жыдоўскай]] і [[палякі|польскай]] культураў.
== Біяграфія ==
Скончыў школу ў Поразаве, затым [[Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут]] у [[Менск]]у (у 1980 годзе). Працаваў у [[Гарадзенскі абласны драматычны тэатар|Гарадзенскім абласным драматычным тэатры]] (1980—1987), выкладчыкам у Гарадзенскай культасьветвучэльні (1987—1990). З 1990 году працуе ў [[Гарадзенскі абласны тэатар лялек|тэатры лялек]] у [[Горадня|Горадні]].
== Творчасьць ==
[[Файл:Viktar Shalkevich 02.jpg|міні|300пкс|Віктар Шалкевіч на канцэрце]]
[[Файл:Wiktor Szałkiewicz video 1.ogg|міні|300пкс|Віктар Шалкевіч на канцэрце ў [[Варшава|Варшаве]], 25 сакавіка 2012 году]]
Яшчэ ў школе пачаў пісаць і выконваць песьні на беларускай мове. «За частыя сустрэчы зь дзецьмі і папулярызацыю сярод іх ведаў аб тэатры» быў узнагароджаны міжнародным [[Ордэн усьмешкі|Ордэнам усьмешкі]], кавалерамі якога зьяўляюцца [[Ян Павал II]], [[Астрыд Ліндгрэн]], [[Стывэн Сьпілбэрг]] і іншыя. Саркастычныя творы гарадзенца станоўча ўспрымаюцца сучасьнікамі як прыклад клясычнага гумару. Шалкевіч зьяўляецца ляўрэатам рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў аўтарскай песьні, у тым ліку «[[Басовішча]]-92», «[[Восень бардаў]]-93» ([[Польшча]]). З канцэртамі выступае ў [[Беларусь|Беларусі]], [[Летува|Летуве]], [[Нямеччына|Нямеччыне]], [[Польшча|Польшчы]], [[Расея|Расеі]], [[Украіна|Украіне]], [[Францыя|Францыі]], [[Чэхія|Чэхіі]]. Тэксты песень перакладзены на [[ангельская мова|ангельскую]], [[нямецкая мова|нямецкую]], [[польская мова|польскую]], [[украінская мова|украінскую]] і [[чэская мова|чэскую мовы]].
== Альбомы ==
* ''[[Правінцыя (музычны альбом)|Правінцыя]]'' (1992)
* ''[[Смутны беларускі блюз]]'' (1996)
* ''[[Балады і рамансы]]'' (1998)
* ''[[Добрай раніцы]]'' (2002)
* ''[[За сто крокаў ад Вострае Брамы]]'' (2004)
* ''[[Гарадзенец прызямліўся ў Менску]]'' (2006)
* ''[[Enigmatyczne kino Lwow]]'' ({{мова-be|Таямнічы кінатэатар Львоў}} — польскамоўная кружэлка)
* ''Шчасьлівая сямёрка'' (2009)
* ''«Viktar Šalkievič»'' (2019) (дзьве кружэлкі: «Такая доўгая зіма» і «Балады. Найлепшае»)<ref>[https://budzma.by/news/viktar-salkievic-albom.html Сёння! Віктар Шалкевіч прэзентуе ў Мінску новы альбом «Viktar Šalkievič»], [[Будзьма беларусамі!]], 16.02.2019</ref>
== Фільмаграфія ==
* «[[Плач перапёлкі (фільм)|Плач перапёлкі]]» (у ролі камэнданта Гуфэльда)
* «[[Атрад (фільм)|Атрад]]»
* «Сьлёзы блуднага сына» (галоўная роля)
* «Салодкі яд каханьня» (галоўная роля)<ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.bards.ru/person.php?id=3150|загаловак = Шалкевич Виктор Антонович|фармат = |назва праекту = |выдавец = Bards.ru|дата = 15 лютага 2009 |мова = ru|камэнтар =}}</ref>
* «[[Тутэйшыя (фільм, 2007)|Тутэйшыя]]» (у ролі вулічнага музыкі)
== Сям’я ==
Жанаты. Мае дачку.
== Дадатковыя зьвесткі ==
У [[Прага|Празе]] бард аднойчы граў разам з тамтэйшым сэнатарам Сватаплукам Карасэкам.
== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар = [[Зьміцер Падбярэскі|Д.П.]]
|імя =
|прозьвішча =
|частка = ШАЛКЕВІЧ ВІКТАР (Шалкевич Виктор, Shalkevich Viktar)
|загаловак = Энцыклапедыя беларускай папулярнай музыкі
|арыгінал =
|спасылка =
|адказны = уклад. [[Зьміцер Падбярэскі|Дз. Падбярэзскі]] і інш
|выданьне =
|месца = [[Менск|Мінск]]
|выдавецтва = [[Зьміцер Колас|Зміцер Колас]]
|год = 2008
|том =
|старонкі = 334–335
|старонак = 368
|сэрыя =
|isbn = 978-985-6783-42-8
|наклад = 2000
|мова=be
}}
== Глядзіце таксама ==
* [[Скальк]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.guitar.by/forum/viewtopic.php?t=21273&sid=b608e8e30d5057c9ed7e13fcb2d4803a Форум на Guitar.by]
* МЫ, [https://web.archive.org/web/20090208202033/http://news.tut.by/culture/128577.html Віктару Шалкевічу — 50]
* [[Народная Воля]], [https://web.archive.org/web/20090212094506/http://news.tut.by/culture/128725.html Віктар Шалкевіч: Мне нават няёмка з-за таго, што мне 50…]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шалкевіч, Віктар}}
[[Катэгорыя:Віктар Шалкевіч| ]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Поразаве]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторы]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускія барды]]
kj26c833otpwmpuhseizu1xq1u6123l
2687234
2687233
2026-08-28T12:30:30Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687234
wikitext
text/x-wiki
{{Музыка
|Імя = Віктар Шалкевіч
|Лацінка = Viktar Šałkievič
|Лёга =
|Памер_лёга =
|Апісаньне_лёга =
|Фота = Viktar Shalkevich 01.jpg
|Памер_фота =
|Апісаньне_фота = На канцэрце ў [[Віцебск]]у, 2010 г.
|Месца_нараджэньня = [[Поразаў]], [[Сьвіслацкі раён]], [[Гарадзенская вобласьць]], [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]
|Гады = 1980 — цяпер
|Краіна = [[Беларусь]]
|Прафэсіі = [[актор]], [[паэзія|паэт]]
|Інструмэнты = [[гітара]]
|Жанры = [[бардаўская песьня]]
|Псэўданімы = ''Валенцы Едвабкевіч''
|Гурты =
|Супрацоўніцтва =
|Лэйблы =
|Узнагароды = {{Ордэн Усьмешкі}}
|Сайт =
}}
'''Ві́ктар Анто́навіч Шалке́віч''' ({{н}} 9 лютага 1959 году ў [[Поразаў|Поразаве]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[бард]], [[актор]], [[паэзія|паэт]] і [[шоў]]мэн. Вырас на памежжы [[беларусы|беларускай]], [[жыды|жыдоўскай]] і [[палякі|польскай]] культураў.
== Біяграфія ==
Скончыў школу ў Поразаве, затым [[Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут]] у [[Менск]]у (у 1980 годзе). Працаваў у [[Гарадзенскі абласны драматычны тэатар|Гарадзенскім абласным драматычным тэатры]] (1980—1987), выкладчыкам у Гарадзенскай культасьветвучэльні (1987—1990). З 1990 году працуе ў [[Гарадзенскі абласны тэатар лялек|тэатры лялек]] у [[Горадня|Горадні]].
== Творчасьць ==
[[Файл:Viktar Shalkevich 02.jpg|міні|300пкс|Віктар Шалкевіч на канцэрце]]
[[Файл:Wiktor Szałkiewicz video 1.ogg|міні|300пкс|Віктар Шалкевіч на канцэрце ў [[Варшава|Варшаве]], 25 сакавіка 2012 году]]
Яшчэ ў школе пачаў пісаць і выконваць песьні на беларускай мове. «За частыя сустрэчы зь дзецьмі і папулярызацыю сярод іх ведаў аб тэатры» быў узнагароджаны міжнародным [[Ордэн усьмешкі|Ордэнам усьмешкі]], кавалерамі якога зьяўляюцца [[Ян Павал II]], [[Астрыд Ліндгрэн]], [[Стывэн Сьпілбэрг]] і іншыя. Саркастычныя творы гарадзенца станоўча ўспрымаюцца сучасьнікамі як прыклад клясычнага гумару. Шалкевіч зьяўляецца ляўрэатам рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў аўтарскай песьні, у тым ліку «[[Басовішча]]-92», «[[Восень бардаў]]-93» ([[Польшча]]). З канцэртамі выступае ў [[Беларусь|Беларусі]], [[Летува|Летуве]], [[Нямеччына|Нямеччыне]], [[Польшча|Польшчы]], [[Расея|Расеі]], [[Украіна|Украіне]], [[Францыя|Францыі]], [[Чэхія|Чэхіі]]. Тэксты песень перакладзены на [[ангельская мова|ангельскую]], [[нямецкая мова|нямецкую]], [[польская мова|польскую]], [[украінская мова|украінскую]] і [[чэская мова|чэскую мовы]].
== Альбомы ==
* ''[[Правінцыя (музычны альбом)|Правінцыя]]'' (1992)
* ''[[Смутны беларускі блюз]]'' (1996)
* ''[[Балады і рамансы]]'' (1998)
* ''[[Добрай раніцы]]'' (2002)
* ''[[За сто крокаў ад Вострае Брамы]]'' (2004)
* ''[[Гарадзенец прызямліўся ў Менску]]'' (2006)
* ''[[Enigmatyczne kino Lwow]]'' ({{мова-be|Таямнічы кінатэатар Львоў}} — польскамоўная кружэлка)
* ''Шчасьлівая сямёрка'' (2009)
* ''«Viktar Šalkievič»'' (2019) (дзьве кружэлкі: «Такая доўгая зіма» і «Балады. Найлепшае»)<ref>[https://budzma.by/news/viktar-salkievic-albom.html Сёння! Віктар Шалкевіч прэзентуе ў Мінску новы альбом «Viktar Šalkievič»], [[Будзьма беларусамі!]], 16.02.2019</ref>
== Фільмаграфія ==
* «[[Плач перапёлкі (фільм)|Плач перапёлкі]]» (у ролі камэнданта Гуфэльда)
* «[[Атрад (фільм)|Атрад]]»
* «Сьлёзы блуднага сына» (галоўная роля)
* «Салодкі яд каханьня» (галоўная роля)<ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.bards.ru/person.php?id=3150|загаловак = Шалкевич Виктор Антонович|фармат = |назва праекту = |выдавец = Bards.ru|дата = 15 лютага 2009 |мова = ru|камэнтар =}}</ref>
* «[[Тутэйшыя (фільм, 2007)|Тутэйшыя]]» (у ролі вулічнага музыкі)
== Сям’я ==
Жанаты. Мае дачку.
== Дадатковыя зьвесткі ==
У [[Прага|Празе]] бард аднойчы граў разам з тамтэйшым сэнатарам Сватаплукам Карасэкам.
== Глядзіце таксама ==
* [[Скальк]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар = [[Зьміцер Падбярэскі|Д.П.]]
|імя =
|прозьвішча =
|частка = ШАЛКЕВІЧ ВІКТАР (Шалкевич Виктор, Shalkevich Viktar)
|загаловак = Энцыклапедыя беларускай папулярнай музыкі
|арыгінал =
|спасылка =
|адказны = уклад. [[Зьміцер Падбярэскі|Дз. Падбярэзскі]] і інш
|выданьне =
|месца = [[Менск|Мінск]]
|выдавецтва = [[Зьміцер Колас|Зміцер Колас]]
|год = 2008
|том =
|старонкі = 334–335
|старонак = 368
|сэрыя =
|isbn = 978-985-6783-42-8
|наклад = 2000
|мова=be
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.guitar.by/forum/viewtopic.php?t=21273&sid=b608e8e30d5057c9ed7e13fcb2d4803a Форум на Guitar.by]
* МЫ, [https://web.archive.org/web/20090208202033/http://news.tut.by/culture/128577.html Віктару Шалкевічу — 50]
* [[Народная Воля]], [https://web.archive.org/web/20090212094506/http://news.tut.by/culture/128725.html Віктар Шалкевіч: Мне нават няёмка з-за таго, што мне 50…]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шалкевіч, Віктар}}
[[Катэгорыя:Віктар Шалкевіч| ]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Поразаве]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторы]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускія барды]]
8b1oq0135lzaq7b9i5qco8a4wf04xmc
Бернатоўшчына
0
18961
2687258
2569257
2026-08-28T15:39:18Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Назва */
2687258
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бернатоўшчына
|Лацінка = Biernatoŭščyna
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Бернатоўшчыны
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]]
|Раён = [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]]
|Сельсавет = [[Друеўскі сельсавет|Друеўскі]]
|Пасялковы савет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 2
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 55
|Шырата хвілінаў = 43
|Шырата сэкундаў = 42.9
|Даўгата градусаў = 27
|Даўгата хвілінаў = 18
|Даўгата сэкундаў = 16.5
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Бернато́ўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Друйка (рака)|Друйцы]]. Уваходзіць у склад [[Друеўскі сельсавет|Друеўскага сельсавету]] [[Браслаўскі раён|Браслаўскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]].
== Назва ==
{{Асноўны артыкул|Бэрнат}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
== Насельніцтва ==
* 1999 год — 6 чалавек
* 2010 год — 2 чалавекі
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Друеўскі сельсавет}}
{{Браслаўскі раён}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну]]
[[Катэгорыя:Друеўскі сельсавет]]
rdf9w47j0q3i1ypqb492j1ftqdeqy8v
Мацей Бутрымовіч
0
26272
2687417
2398269
2026-08-29T09:21:51Z
~2026-46988-76
99779
[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2687417
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
| Імя = Мацей Бутрымовіч
| Лацінка = Maciej Butrymovič
| Жанчына =
| Партрэт = Maciej Butrymovič. Мацей Бутрымовіч.jpg
| Шырыня партрэту =
| Подпіс партрэту = Мацей Бутрымовіч
| Герб = POL COA Topór.svg
| Шырыня гербу =
| Подпіс гербу = Герб «[[Тапор (герб)|Тапор]]»
| Пасады =
| Пачатак пэрыяду =
| Заканчэньне пэрыяду =
| Папярэднік =
| Наступнік =
| Імя пры нараджэньні =
| Нарадзіўся = [[1745]]
| Месца нараджэньня =
| Памёр = [[1814]]
| Месца сьмерці =
| Род = [[Бутрымовічы]]
| Бацька = [[Якуб Бутрымовіч]]
| Маці = Настасься з [[Горчакі|Горчакаў]]
| Жонка = Крыстына зь Лях-Шырмаў
| Дзеці = Юзэфа, Рычард, Ксавэры
| Рэлігія =
| Рэгаліі =
| Колер =
| Колер загалоўку =
}}
'''Мацей Бутрымовіч''' (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Бутрымовіч Мацей // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 356.</ref>. Падстароста, мечнік і лоўчы [[Пінскі павет|пінскі]], удзельнік [[Чатырохгадовы Сойм|Чатырохгадовага Сойму]].
== Жыцьцяпіс ==
З шляхецкага роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]] гербу «[[Тапор (герб)|Тапор]]», сын [[Якуб Бутрымовіч|Якуба]] і Настасьсі з Горчакаў. Навучаўся ў Пінскім езуіцкім калегіюме. Падтрымліваў партыю гетмана вялікага літоўскага [[Міхал Казімер Агінскі|Міхала Казімера Агінскага]]. У 1776—1782 гады — паручкік пяцігорскі войскаў Вялікага Княства Літоўскага, у 1778 годзе намінаваны канюшым Пінскага павету, у 1780 годзе мечнік пінскі. У 1781 і 1786 гады быў дэпутатум [[Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага|Літоўскага трыбуналу]]. У 1783 годзе судзьдзя гродзкі, у 1785 годзе падстароста пінскі. У 1784 годзе завяршыў будаваньне Мухавецкага і Целяханаўскага водных каналаў. У 1788 годзе абіраўся [[Пасол соймавы|паслом]] на [[Чатырохгадовы Сойм]] ў Варшаве. У 1791 годзе лоўчы пінскі.
Уваходзіў у камісію дзеля экзамінаваньня скарбу ВКЛ, дэпутацыю экзамінаваньня справы пра абвінавачаных у бунтах. Выступаў за стварэньне ў Рэчы Паспалітай аўтаномнай праваслаўнай улады. Унёс на Сойм прапановы дзеля паляпшэньня стану жыдоў у дзяржаве — стаў сябрам дэпутацыі ў пытаньнях жыдоў. Выступаў за перадачу адукацыі ў краіне ад Адукацыйнай камісіі да манаскіх ордэнаў. Прыхільнік [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]]; быў сябрам [[Згуртаваньне прыхільнікаў урадавай канстытуцыі|Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі]]<ref>Skałkowski A. Towarzystwo przyjaciół konstytucji 3 maja. — Kórnik, 1930. S. 68.</ref>.
Разам з гетманам Міхалам Казімерам Агінскім з уласнай ініцыятывы пачаў будаваньне [[Гасьцінец (шлях)|гасьцінцаў]] зь Пінску ў кірунках [[Слонім]]у і [[Валынь|Валыні]]. У сваім маёнтку Крыстынаве ([[Пінскі павет]]) стварыў узорную гаспадарку, разьмясьціўшы яе на асушаных балотах. Заснаваў школу для дзяцей рамесьнікаў і сялянаў. У 1784—1790 гадох у Пінску збудаваў [[Палац Бутрымовічаў (Пінск)|палац]] у стылі [[клясыцызм]]у паводле праекту архітэктара [[Караль Шыльдхаўз|Караля Шыльдхаўза]].
У шлюбе з Крыстынай Лях-Шырмай меў дачку Юзэфу, сыноў Рычарда і Ксавэрыя.
Паводле мэтрычных зьвестак Мацей Бутрымовіч памёр 20 снежня 1814 году ў маёнтку Крыстынаве пад Лапаціным (Пінскі павет). Спачыў на мясцовых могілках<ref>Księga Kopiów Metrycznych Kościoła R.K. Parafialnego Pińskiego w Powiecie i Dekanacie Pińskim o umarłych 1798—1827. S. 124.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* Waniczkówna H. Butrymowicz Mateusz // Polski Słownik Biograficzny. — Wrocław — Kraków, 1937.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sejm-wielki.pl/b.php?o=2.770.20 Генэалёгія Бутрымовічаў]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрымовіч, Мацей}}
[[Катэгорыя:Бутрымовічы|Мацей]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1745 годзе]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792]]
[[Катэгорыя:Сябры Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1814 годзе]]
fdv4zf34xrsfskpel9iupo98selwtb0
2687420
2687417
2026-08-29T09:24:30Z
~2026-46988-76
99779
2687420
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Бутрымовіч}}
{{Шляхціч
| Імя = Мацей Бутрымовіч
| Лацінка = Maciej Butrymovič
| Жанчына =
| Партрэт = Maciej Butrymovič. Мацей Бутрымовіч.jpg
| Шырыня партрэту =
| Подпіс партрэту = Мацей Бутрымовіч
| Герб = POL COA Topór.svg
| Шырыня гербу =
| Подпіс гербу = Герб «[[Тапор (герб)|Тапор]]»
| Пасады =
| Пачатак пэрыяду =
| Заканчэньне пэрыяду =
| Папярэднік =
| Наступнік =
| Імя пры нараджэньні =
| Нарадзіўся = [[1745]]
| Месца нараджэньня =
| Памёр = [[1814]]
| Месца сьмерці =
| Род = [[Бутрымовічы]]
| Бацька = [[Якуб Бутрымовіч]]
| Маці = Настасься з [[Горчакі|Горчакаў]]
| Жонка = Крыстына зь Лях-Шырмаў
| Дзеці = Юзэфа, Рычард, Ксавэры
| Рэлігія =
| Рэгаліі =
| Колер =
| Колер загалоўку =
}}
'''Мацей Бутрымовіч''' (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Бутрымовіч Мацей // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 356.</ref>. Падстароста, мечнік і лоўчы [[Пінскі павет|пінскі]], удзельнік [[Чатырохгадовы Сойм|Чатырохгадовага Сойму]].
== Жыцьцяпіс ==
З шляхецкага роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]] гербу «[[Тапор (герб)|Тапор]]», сын [[Якуб Бутрымовіч|Якуба]] і Настасьсі з Горчакаў. Навучаўся ў Пінскім езуіцкім калегіюме. Падтрымліваў партыю гетмана вялікага літоўскага [[Міхал Казімер Агінскі|Міхала Казімера Агінскага]]. У 1776—1782 гады — паручкік пяцігорскі войскаў Вялікага Княства Літоўскага, у 1778 годзе намінаваны канюшым Пінскага павету, у 1780 годзе мечнік пінскі. У 1781 і 1786 гады быў дэпутатум [[Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага|Літоўскага трыбуналу]]. У 1783 годзе судзьдзя гродзкі, у 1785 годзе падстароста пінскі. У 1784 годзе завяршыў будаваньне Мухавецкага і Целяханаўскага водных каналаў. У 1788 годзе абіраўся [[Пасол соймавы|паслом]] на [[Чатырохгадовы Сойм]] ў Варшаве. У 1791 годзе лоўчы пінскі.
Уваходзіў у камісію дзеля экзамінаваньня скарбу ВКЛ, дэпутацыю экзамінаваньня справы пра абвінавачаных у бунтах. Выступаў за стварэньне ў Рэчы Паспалітай аўтаномнай праваслаўнай улады. Унёс на Сойм прапановы дзеля паляпшэньня стану жыдоў у дзяржаве — стаў сябрам дэпутацыі ў пытаньнях жыдоў. Выступаў за перадачу адукацыі ў краіне ад Адукацыйнай камісіі да манаскіх ордэнаў. Прыхільнік [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]]; быў сябрам [[Згуртаваньне прыхільнікаў урадавай канстытуцыі|Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі]]<ref>Skałkowski A. Towarzystwo przyjaciół konstytucji 3 maja. — Kórnik, 1930. S. 68.</ref>.
Разам з гетманам Міхалам Казімерам Агінскім з уласнай ініцыятывы пачаў будаваньне [[Гасьцінец (шлях)|гасьцінцаў]] зь Пінску ў кірунках [[Слонім]]у і [[Валынь|Валыні]]. У сваім маёнтку Крыстынаве ([[Пінскі павет]]) стварыў узорную гаспадарку, разьмясьціўшы яе на асушаных балотах. Заснаваў школу для дзяцей рамесьнікаў і сялянаў. У 1784—1790 гадох у Пінску збудаваў [[Палац Бутрымовічаў (Пінск)|палац]] у стылі [[клясыцызм]]у паводле праекту архітэктара [[Караль Шыльдхаўз|Караля Шыльдхаўза]].
У шлюбе з Крыстынай Лях-Шырмай меў дачку Юзэфу, сыноў Рычарда і Ксавэрыя.
Паводле мэтрычных зьвестак Мацей Бутрымовіч памёр 20 снежня 1814 году ў маёнтку Крыстынаве пад Лапаціным (Пінскі павет). Спачыў на мясцовых могілках<ref>Księga Kopiów Metrycznych Kościoła R.K. Parafialnego Pińskiego w Powiecie i Dekanacie Pińskim o umarłych 1798—1827. S. 124.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* Waniczkówna H. Butrymowicz Mateusz // Polski Słownik Biograficzny. — Wrocław — Kraków, 1937.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sejm-wielki.pl/b.php?o=2.770.20 Генэалёгія Бутрымовічаў]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрымовіч, Мацей}}
[[Катэгорыя:Бутрымовічы|Мацей]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1745 годзе]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792]]
[[Катэгорыя:Сябры Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1814 годзе]]
72rf5japst2hlwtfzejcyb2ch9ohacd
2687435
2687420
2026-08-29T10:02:41Z
~2026-46988-76
99779
2687435
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Бутрымовіч}}
{{Шляхціч
| Імя = Мацей Бутрымовіч
| Лацінка = Maciej Butrymovič
| Жанчына =
| Партрэт = Maciej Butrymovič. Мацей Бутрымовіч.jpg
| Шырыня партрэту =
| Подпіс партрэту = Мацей Бутрымовіч
| Герб = POL COA Topór.svg
| Шырыня гербу =
| Подпіс гербу = Герб «[[Тапор (герб)|Тапор]]»
| Пасады =
| Пачатак пэрыяду =
| Заканчэньне пэрыяду =
| Папярэднік =
| Наступнік =
| Імя пры нараджэньні =
| Нарадзіўся = [[1745]]
| Месца нараджэньня =
| Памёр = [[1814]]
| Месца сьмерці =
| Род = [[Бутрымовічы]]
| Бацька = [[Якуб Бутрымовіч]]
| Маці = Настасься з [[Горчакі|Горчакаў]]
| Жонка = Крыстына зь Лях-Шырмаў
| Дзеці = Юзэфа, Рычард, Ксавэры
| Рэлігія =
| Рэгаліі =
| Колер =
| Колер загалоўку =
}}
'''Мацей Бутрымовіч''' (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>[[Валеры Пазднякоў|Пазднякоў В.]] Бутрымовіч Мацей // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 356.</ref>. Падстароста, мечнік і лоўчы [[Пінскі павет|пінскі]], удзельнік [[Чатырохгадовы Сойм|Чатырохгадовага Сойму]].
== Жыцьцяпіс ==
З шляхецкага роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]] гербу «[[Тапор (герб)|Тапор]]», сын [[Якуб Бутрымовіч|Якуба]] і Настасьсі з Горчакаў. Навучаўся ў Пінскім езуіцкім калегіюме. Падтрымліваў партыю гетмана вялікага літоўскага [[Міхал Казімер Агінскі|Міхала Казімера Агінскага]]. У 1776—1782 гады — паручкік пяцігорскі войскаў Вялікага Княства Літоўскага, у 1778 годзе намінаваны канюшым Пінскага павету, у 1780 годзе мечнік пінскі. У 1781 і 1786 гады быў дэпутатум [[Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага|Літоўскага трыбуналу]]. У 1783 годзе судзьдзя гродзкі, у 1785 годзе падстароста пінскі. У 1784 годзе завяршыў будаваньне Мухавецкага і Целяханаўскага водных каналаў. У 1788 годзе абіраўся [[Пасол соймавы|паслом]] на [[Чатырохгадовы Сойм]] ў Варшаве. У 1791 годзе лоўчы пінскі.
Уваходзіў у камісію дзеля экзамінаваньня скарбу ВКЛ, дэпутацыю экзамінаваньня справы пра абвінавачаных у бунтах. Выступаў за стварэньне ў Рэчы Паспалітай аўтаномнай праваслаўнай улады. Унёс на Сойм прапановы дзеля паляпшэньня стану жыдоў у дзяржаве — стаў сябрам дэпутацыі ў пытаньнях жыдоў. Выступаў за перадачу адукацыі ў краіне ад Адукацыйнай камісіі да манаскіх ордэнаў. Прыхільнік [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]]; быў сябрам [[Згуртаваньне прыхільнікаў урадавай канстытуцыі|Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі]]<ref>Skałkowski A. Towarzystwo przyjaciół konstytucji 3 maja. — Kórnik, 1930. S. 68.</ref>.
Разам з гетманам Міхалам Казімерам Агінскім з уласнай ініцыятывы пачаў будаваньне [[Гасьцінец (шлях)|гасьцінцаў]] зь Пінску ў кірунках [[Слонім]]у і [[Валынь|Валыні]]. У сваім маёнтку Крыстынаве ([[Пінскі павет]]) стварыў узорную гаспадарку, разьмясьціўшы яе на асушаных балотах. Заснаваў школу для дзяцей рамесьнікаў і сялянаў. У 1784—1790 гадох у Пінску збудаваў [[Палац Бутрымовічаў (Пінск)|палац]] у стылі [[клясыцызм]]у паводле праекту архітэктара [[Караль Шыльдхаўз|Караля Шыльдхаўза]].
У шлюбе з Крыстынай Лях-Шырмай меў дачку Юзэфу, сыноў Рычарда і Ксавэрыя.
Паводле мэтрычных зьвестак Мацей Бутрымовіч памёр 20 снежня 1814 году ў маёнтку Крыстынаве пад Лапаціным (Пінскі павет). Спачыў на мясцовых могілках<ref>Księga Kopiów Metrycznych Kościoła R.K. Parafialnego Pińskiego w Powiecie i Dekanacie Pińskim o umarłych 1798—1827. S. 124.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* Waniczkówna H. Butrymowicz Mateusz // Polski Słownik Biograficzny. — Wrocław — Kraków, 1937.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sejm-wielki.pl/b.php?o=2.770.20 Генэалёгія Бутрымовічаў]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрымовіч, Мацей}}
[[Катэгорыя:Бутрымовічы|Мацей]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1745 годзе]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792]]
[[Катэгорыя:Сябры Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1814 годзе]]
193cosyaox097od58tgrwb5vmuayp7d
Бутрымовічы
0
26283
2687442
2578949
2026-08-29T10:11:19Z
~2026-46988-76
99779
/* Найбольш вядомыя */
2687442
wikitext
text/x-wiki
{{Род
|Назва = Бутрымовічы
|Лацінка = Butrymovičy
|Назва ў родным склоне = Бутрымовічаў
|Назва роду на мове арыгіналу =
|Герб = POL COA Topór.svg
|Шырыня выявы = 200пкс
|Подпіс выявы = Герб «[[Тапор (герб)|Тапор]]»
|Дэвіз =
|Дэвіз па-беларуску =
|Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]], [[Рэч Паспалітая]], [[Расейская імпэрыя]]
|Тытул =
|Тытулы =
|Прызнаныя ў =
|Першы з роду = Бутрым
|Апошні з роду =
|Адгалінаваньне роду =
|Адгалінаваньні ад роду =
}}
'''Бутрымо́вічы''', '''Бутры́мы''' — шляхецкі род гербу «[[Тапор (герб)|Тапор]]» у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]].
== Прозьвішча ==
{{Асноўны артыкул|Бутрым}}
[[Файл:Tomb of Alexander Butrymowicz.jpg|міні|180пкс|Помнік на магіле Аляксандра Бутрымовіча (1804—1839), сына Яна Бутрымовіча, у [[Пінск]]у]]
Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]).
Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>.
== Гісторыя ==
Упамінаюцца ад XIV стагодзьдзя. У XV стагодзьдзі валодалі [[Жырмуны|Жырмунамі]] каля [[Ліда|Ліды]] ды іншымі. У XVIII стагодзьдзі частка роду перасялілася ў [[Пінскі павет]], дзе пражывалі да 1939 году.
== Найбольш вядомыя ==
Бутрым Совіч (? —1382), пакараны сьмерцю на загад вялікага князя [[Ягайла|Ягайлы]] паводле падазрэньня ў забойстве лідзкага дзяржаўцы [[Вайдыла|Вайдылы]].
# [[Ян Бутрым|Бутрым Савічэвіч]] (у [[Каталіцтва|каталіцтве]] Ян; ? — паміж 1426 і 1428), у канцы XIV—XV ст. разам зь іншымі баярамі паручыўся перад Ягайлам за Братошу Кайлутовіча. У 1410 годзе езьдзіў паслом ад вялікага князя [[Вітаўт]]а ў [[Прага|Прагу]]. Маршалак двору Вітаўта ад 1412 году, адначасна ў 1422 годзе намесьнік [[смаленск]]і. Браў удзел у складаньні [[Гарадзельская унія|Гарадзельскае вуніі]], тады атрымаў герб «Тапор». У 1414 годзе ў час паходу на [[Прусія|Прусію]] патрапіў у [[крыжакі|крыжацкі]] палон.
## Юры, у маладосьці навучаўся ўзамежжы. Маршалак двору Вітаўта ў 1428—1429 гадох, намесьнік [[слонім]]скі й [[Зьдзітава (Спораўскі сельсавет)|зьдзітаўскі]] каля 1440 году.
Ян, [[шамбялян]] караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]], валодаў маёнткамі ў [[Пінскі павет|Пінскім павеце]].
# Аляксандар (1804—1839)
Францішак Ксавэр, ад’ютант 2-е брыгады нацыянальнае кавалерыі ў 1791—1793 гадох
Якуб (каля 1710 — ?), ж. — Настасься (каля 1720 — ?)
# Алёйзы Юзаф, харужы ў войску ВКЛ у 1780—1784 гадох, ад’ютант 2-е брыгады нацыянальнае кавалерыі ў 1784—1788 гадох
# [[Мацей Бутрымовіч|Матэвуш]] (1745—1814), дзяржаўны дзяяч ВКЛ, ж. — Крыстына Лях-Шырма (? — па 1817)
## Юзэфа (1775—1859), м. — Міхал Орда (каля 1770 — ?)
### [[Напалеон Орда]] (1807—1883), мастак
## Ксавэр (1777—1810)
## Рышард (1779—1862), судзьдзя [[Пінскі павет|Пінскага павету]], ж. — Фэліцыя Радзевіч
== Глядзіце таксама ==
* [[Палац Бутрымовічаў (Пінск)]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sejm-wielki.pl:2318/sejmwielki?m=N;v=butrymowicz+h.+topor Генэалёгія Бутрымовічаў]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20061116165856/http://brama.bereza.by.ru/nomer21/artic10.shtml З Палесьсем зьвязаныя лёсы. Матэвуш Бутрымовіч]
[[Катэгорыя:Бутрымовічы| ]]
2pt3vlalhugkif3fdexb1q3nf3d8ble
Шаблён:Справаздача пра футбольны матч
10
27191
2687354
2192479
2026-08-28T21:48:23Z
Dymitr
10914
+ падзея
2687354
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{| cellspacing=0 style="width: {{{памер|100%}}}; background-color: {{{bg|transparent}}}"
{{#if:{{{падзея|}}}|
<div style="text-align: center">'''{{{падзея|}}}'''</div>
}}
|-
| width=16% valign=top align=right rowspan=5 | {{{дата}}}<br />{{#if:{{{час|}}}|{{{час}}}<br />| }}
! width=24% valign=top align=right | {{{каманда1}}}
! width=13% valign=top align=center | {{#if:{{{лік|}}}|{{{лік}}}|і }}
! width=24% valign=top align=left | {{{каманда2}}}
| style="font-size: 85%" rowspan=2 valign=top | {{{стадыён}}}<br />{{#if:{{{гледачы|}}}|'''Гледачоў''': {{{гледачы}}}<br />| }}{{#if:{{{судзьдзя|}}}|'''Судзьдзя''': {{{судзьдзя}}}| }}{{#if:{{{судзьдзі|}}}|'''Судзьдзі''': {{{судзьдзі}}}| }}
|- style=font-size:85%
| valign=top align=right | {{#if:{{{галы1|}}}|{{{галы1}}}| }}
| valign=top align=center | {{#if:{{{пратакол|}}}|{{{пратакол}}}| }}
| valign=top | {{#if:{{{галы2|}}}|{{{галы2}}}| }}
{{ #if: {{{лік па пэнальці|}}} | {{!}}-
{{!}} {{!}}
{{!}} align=center{{!}}'''[[Пэнальці (футбол)|Пэнальці]]'''
{{!}} {{!}}
{{!}}- style=font-size:85%
{{!}}align=right valign=top{{!}}{{{пэнальці1}}}
{{!}}align=center valign=top{{!}}'''{{{лік па пэнальці}}}'''
{{!}}valign=top{{!}}{{{пэнальці2}}}
{{!}} {{!}} | <!-- no penalty score --> }}
|- style=font-size:90%
| colspan=3 valign=top align=left|{{ #if: {{{справаздача|}}} | {{{справаздача}}} | }}
|- style=font-size:90%
| colspan=3 valign=top align=left|{{ #if: {{{смі|}}} | {{{смі}}} | }}
|}</includeonly><noinclude>
{{Дакумэнтацыя}}
</noinclude>
knatij8uttgrvyqqhh2fm7rm8uo4m1m
Шаблён:Справаздача пра футбольны матч/Дакумэнтацыя
10
40142
2687355
2192478
2026-08-28T21:49:07Z
Dymitr
10914
+ падзея
2687355
wikitext
text/x-wiki
{{Падстаронка-дакумэнтацыя}}
== Выкарыстаньне ==
<pre>
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата =
|час =
|падзея =
|стадыён =
|гледачы =
|судзьдзя =
|каманда1 =
|каманда2 =
|лік =
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
|лік па пэнальці =
|пэнальці1 =
|пэнальці2 =
|справаздача =
|смі =
|памер = 100%
|bg =
}}
</pre>
== Прыклад ==
<pre>
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 9 ліпеня 2006
|час = 20:00
|стадыён = [[Алімпійскі стадыён (Бэрлін)|Алімпіяштадыён]], [[Бэрлін]]
|гледачы = 69 000
|судзьдзя = [[Арасіё Элісонда]] ([[Аргентына]])
|каманда1 = {{Футбол Італія}}
|каманда2 = {{Футбол Францыя}}
|лік = 1:1 (д. ч.)
|галы1 = [[Марка Матэраццы]] {{гол|19}}
|галы2 = [[Зынэдын Зыдан]] {{гол|7|[[Пэнальці (футбол)|пэн.]]}}
|пратакол = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html пратакол]
|лік па пэнальці = 5:3
|пэнальці1 = [[Андрэа Пірлё]] {{пэнгол}}<br/>[[Марка Матэраццы]] {{пэнгол}}<br/>[[Даніеле Дэ Росі]] {{пэнгол}}<br/>[[Алесандра Дэль П'ера]] {{пэнгол}}<br/>[[Фабіё Гроса]] {{пэнгол}}
|пэнальці2 = {{пэнгол}} [[Сыльвэн Вільтор]]<br/>{{пэнміма}} [[Давід Трэзэге]]<br/>{{пэнгол}} [[Эрык Абідаль]]<br/>{{пэнгол}} [[Вілі Саньёль]]
|справаздача =
|смі =
}}
</pre>
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 9 ліпеня 2006
|час = 20:00
|стадыён = [[Алімпійскі стадыён (Бэрлін)|Алімпіяштадыён]], [[Бэрлін]]
|гледачы = 69 000
|судзьдзя = [[Арасіё Элісонда]] ([[Аргентына]])
|каманда1 = {{Футбол Італія}}
|каманда2 = {{Футбол Францыя}}
|лік = 1:1 (д. ч.)
|галы1 = [[Марка Матэраццы]] {{гол|19}}
|галы2 = [[Зынэдын Зыдан]] {{гол|7|[[Пэнальці (футбол)|пэн.]]}}
|пратакол = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html пратакол]
|лік па пэнальці = 5:3
|пэнальці1 = [[Андрэа Пірлё]] {{пэнгол}}<br/>[[Марка Матэраццы]] {{пэнгол}}<br/>[[Даніеле Дэ Росі]] {{пэнгол}}<br/>[[Алесандра Дэль П'ера]] {{пэнгол}}<br/>[[Фабіё Гроса]] {{пэнгол}}
|пэнальці2 = {{пэнгол}} [[Сыльвэн Вільтор]]<br/>{{пэнміма}} [[Давід Трэзэге]]<br/>{{пэнгол}} [[Эрык Абідаль]]<br/>{{пэнгол}} [[Вілі Саньёль]]
|справаздача =
|смі =
}}
== Глядзіце таксама ==
* {{гол}} {{Ш|гол}}
* {{ЖК}} {{Ш|ЖК}}
* {{Выдалены}} {{Ш|Выдалены}}
* {{На поле}} {{Ш|На поле}}
* {{З поля}} {{Ш|З поля}}
* {{Пэнгол}} {{Ш|Пэнгол}}
* {{Пэнміма}} {{Ш|Пэнміма}}
<includeonly>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Футбол]]
</includeonly>
6rhfr08buofsf5d76ixy5i3601f5omi
Юльян Саковіч
0
44389
2687328
2656427
2026-08-28T20:47:21Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687328
wikitext
text/x-wiki
{{Цёзкі|Саковіч}}
{{Асоба
|імя = Юльян Саковіч
|лацінка = Juljan Sakovič
|партрэт =
|апісаньне =
|род дзейнасьці =
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|24|8|1906}}
|месца нараджэньня = ф. [[Баўдыры]], [[Ашмянскі павет]], [[Віленская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]]
|дата сьмерці = {{Памёр|13|6|1943}}
|месца сьмерці = [[Васілішкі]], [[Генэральная акруга Беларусь]], [[Райхскамісарыят Остлянд]], [[Трэці Райх]]
}}
'''Юлья́н Сако́віч''' (24 жніўня 1906, ф. [[Баўдыры]] — 13 чэрвеня 1943, [[Васілішкі]]) — [[беларусы|беларускі]] грамадзкі й палітычны дзяяч.
== Біяграфія ==
Паходзіў з фальварка Баўдыры Ашмянскага павету. Нарадзіўся ў заможнай сялянскай сям’і. Скончыў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскую беларускую гімназію]], вучыўся на агранамічным факультэце [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскага ўнівэрсытэту]]. Быў зьвязаны з камуністычным падпольным рухам, за што выключаны польскімі ўладамі з унівэрсытэту. У 1928 быў выключаны з [[Беларускі Студэнцкі Саюз|БСС]] разам зь іншымі сябрамі студэнтамі-камсамольцамі, што хацелі падпарадкаваць арганізацыю пад камуністычную дзейнасьць<ref>[[Сяргей Ёрш]]. [https://web.archive.org/web/20101203143041/http://jivebelarus.net/history/new-history/return-of-bnp.html?page=10 Змагар за волю народа (Юльян Саковіч)] // Вяртаньне БНП. Асобы і дакумэнты Беларускай Незалежніцкай Партыі. — Менск-Слонім: БГАКЦ, 1998.</ref>. Далучыўся да [[КПЗБ]].
У 1929 выдаваў у [[Вільня|Вільні]] разам з Г. Вялецкім часопіс «Вольная думка» — орган беларускага студэнцтва. Арыштаваны ў 1933 годзе і на працэсе над кіраўніцтвам [[ТБШ]] прыгавораны да 3 гадоў турмы. Наконадні [[Другая сусьветная вайна|вайны]] арыштаваны і зьняволены ў [[Бяроза-Картускі канцлягер|Бярозе-Картускай]].
Пасьля ўзьяднаньня Беларусі ў 1939 годзе быў вызвалены, вярнуўся на Віленшчыну, дзе арыштаваны органамі [[НКУС]], але цудам застаўся жывы. Радыкальна зьмяніў свае погляды, далучыўся да падпольнай [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]], кіраваў [[Менск]]ім акруговым камітэтам БНП. Быў начальнікам менскай паліцыі, працаваў у [[Беларуская народная самапомач|Беларускай Народнай Самапомачы]], з чэрвеня 1943 — акруговы старшыня БНС у [[Ліда|Лідзе]]. Неаднаразова пратэставаў перад нямецкімі акупацыйнымі ўладамі супраць зьнішчэньня мірнага жыхарства і паленьня вёсак.
Забіты польскімі забойцамі ў [[Васілішкі|Васілішках]] 13 чэрвеня 1943 году, пахаваны на праваслаўных могілках Ліды.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сак]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.svaboda.org/content/transcript/773982.html Імёны Свабоды. Юльян Саковіч //Радыё «Свабода»]
* [https://web.archive.org/web/20101203143041/http://jivebelarus.net/history/new-history/return-of-bnp.html?page=10 С. Ёрш — Вяртаньне БНП. Асобы і дакумэнты Беларускай Незалежніцкай Партыі]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саковіч, Юльян}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай беларускай гімназіі]]
[[Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай незалежніцкай партыі]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускага студэнцкага саюзу]]
[[Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай школы]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай самапомачы]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Шчучынскім раёне]]
[[Катэгорыя:Забітыя палітыкі]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя ў Лідзе]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай грамады (1941)]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 24 жніўня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1906 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 13 чэрвеня]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1943 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ашмянскім павеце]]
[[Катэгорыя:Беларускія калябаранты з нацысцкай Нямеччынай]]
8nu7leltfrkk020dhqjcgy48ml8v4om
Аляксандар Гінтаўт-Дзевалтоўскі
0
51162
2687427
2440649
2026-08-29T09:41:38Z
~2026-46988-76
99779
2687427
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт}}
{{Герарх
|лацінка = Alaskandar Gintaŭt-Dzievałtoŭski / Hintaŭt-Dzievałtoŭski
}}
'''Аляксандар Казімер Гінтаўт-Дзевалтоўскі''' (26 лютага 1821, [[Вайшканы]], [[Ковенская губэрня]], цяпер [[Летува]] — 14 жніўня 1889, [[Дудэргоф]], каля [[Санкт-Пецярбург]]у) — рымска-каталіцкі дзяяч, плоцкі біскуп, арцыбіскуп магілёўскі.
== Біяграфія ==
Навучаўся спачатку ў [[Кейданы|Кейданскай]] гімназіі, а потым у [[Вільня|Віленскай]] сэмінарыі (1839—1845). У 1845 высьвячаны на ксяндза й прызначаны вікарыем у [[Вількамір]]; тутака ж ён выконваў абавязкі прэфэкта павятовае вучэльні. У 1849 прызначаны пробашчам у [[Янішкі (горад)|Янішкі]], у 1855 пераведзены дэканам у [[Горадня|Горадню]], ад 1861 дэкан у [[Беласток]]у. Намагаўся захоўваць ляяльнасьць да царскіх уладаў, але за адмову ўводзіць дадатковыя службы на расейскай мове ў 1870 быў адхілены ад душпастырскае лзейнасьці. 11 лютага 1872 прызначаны тытулярным біскупы [[Геленаполь]]скім і суфраганам [[Плоцкая дыяцэзія|Плоцкае дыяцэзіі]], кансакраваны 6 жніўня 1872 у [[Касьцёл сьвятой Кацярыны (Санкт-Пецярбург)|касьцёле сьв. Кацярыны]] ў Санкт-Пецярбургу. У гэтым сане яму давялося кіраваць [[Варшаўская дыяцэзія|Варшаўскай дыяцэзіяй]]. У 1878 пачаў кіраваць плоцкай дыяцэзіяй.
У 1883 прызначаны [[Магілёўская архідыяцэзія|арцыбіскупам Магілёўскім]], 15 сакавіка прыняў ад Варшаўскага арцыбіскупа [[Вінцэнт Тэафіль Попель|Попеля]] палій і [[1 траўня]] прызначаны мітрапалітам усіх рымска-каталіцкіх касьцёлаў у Расеі. 28 красавіка 1883 да Магілёўскае архідыяцэзіі была далучаная [[Менская дыяцэзія]]. Намагаўся абараніць інтарэсы касьцёлу, хоць ягоныя пратэсты аніколі не перарасталі ў бунт. Супрацьстаяў супраць гвалтоўнага ўвядзеньня расейскае мовы ў службы й казаньні ў касьцёлах Менскае дыяцэзіі, спрабуючы патлумачыць уладам, што царскі загад ад 25 сьнежня 1869 толькі дазваляў уводзіць імшы на расейскай мове, але не патрабаваў гэтага. Сам прызначыў сьвятароў у Менскую дыяцэзію, загадаўшы ім дакладна прытрымлівацца кананічнага права, і не зацьвердзіў сьвятароў, рэкамэндаваных яму ўрадам. У адказ менскі губэрнатар зачыніў 18 касьцёлаў, а міністар унутраных справаў забараніў яму праводзіць візытацыю ў Менскай дыяцэзіі.
Арцыбіскуп Г. лічыўся выбітным прапаведнікам, і ягоныя казаньні ў касьцёле сьв. Кацярыны і ў касьцёле пры кансысторыі прыцягвалі нямала слухачоў. Шмат займаўся справамі дабрачыннасьці, клапаціўся моладзьдзю й вязьнямі. Як аматар жывапісу склаў вялікую мастацкую галерэю, а таксама шырокую бібліятэку. Перабудаваў і пашырыў будынак сэмінарыі ў Санкт-Пецярбургу. Займаўся паэзіяй. У сваіх творах ён дужаўся з сучаснай няверай. Друкаваў іх у «[[Kronika rodzinna]]». Асобна выдадзеныя ў 1882 два ягоныя зборнікі вершаў ў карысьць вучняў Плоцкае гімназіі: «''Na czasie''» і «''Dwie pogadanki druha prawdy''».
Быў кавалерам ордэнаў сьв. Уладзімера 3-е ступені, сьв. Ганны 1-е ступені і сьв. Станіслава 1-й ступені. Сканаў пасьля недоўгачасовае цяжкае хваробы. Пахаваны ў Пецярбургу на [[выбарскія могілкі (Санкт-Пецярбург)|Выбарскіх каталіцкіх могілках]] пад касьцёлам Адведваньня Панны Марыі сьвятой Альжбетай.
{{Пачатак блёку}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = [[П’ер Жыльн Пішон]]
|назва = [[Геленопальскія біскупы]]
|гады = 1872—1883
|наступнік = [[Фляв’яна Сыманэскі]]
}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = [[Антоні Фіялкоўскі]]
|назва = [[Магілёўскія арцыбіскупы]]
|гады = 1883—1889
|наступнік = [[Шыман Марцін Казлоўскі]]
}}
{{Канец блёку}}
== Літаратура ==
{{Літаратура/Каталіцкая энцыкляпэдыя|[[Тацяна Шышова]]}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/35078/%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82-%D0%94%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9, Гинтовт-Дзевалтовский, Александр Казимир]
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdziew.html Archbishop Alessandro Casimiro de Dziewaltowo Gintowt †]
{{Магілёўскія арцыбіскупы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт-Дзевалтоўскі, Аляксандар Казімер}}
[[Катэгорыя:Гінтаўты-Дзевалтоўскія|Аляксандар Казімер]]
[[Катэгорыя:Геленопальскія біскупы]]
[[Катэгорыя:Плоцкія біскупы]]
[[Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы]]
im8fr9f0bmk1fgvtl8ioum9vmjiwfxq
2687431
2687427
2026-08-29T09:58:49Z
~2026-46988-76
99779
2687431
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт (прозьвішча)}}
{{Герарх
|лацінка = Alaskandar Gintaŭt-Dzievałtoŭski / Hintaŭt-Dzievałtoŭski
}}
'''Аляксандар Казімер Гінтаўт-Дзевалтоўскі''' (26 лютага 1821, [[Вайшканы]], [[Ковенская губэрня]], цяпер [[Летува]] — 14 жніўня 1889, [[Дудэргоф]], каля [[Санкт-Пецярбург]]у) — рымска-каталіцкі дзяяч, плоцкі біскуп, арцыбіскуп магілёўскі.
== Біяграфія ==
Навучаўся спачатку ў [[Кейданы|Кейданскай]] гімназіі, а потым у [[Вільня|Віленскай]] сэмінарыі (1839—1845). У 1845 высьвячаны на ксяндза й прызначаны вікарыем у [[Вількамір]]; тутака ж ён выконваў абавязкі прэфэкта павятовае вучэльні. У 1849 прызначаны пробашчам у [[Янішкі (горад)|Янішкі]], у 1855 пераведзены дэканам у [[Горадня|Горадню]], ад 1861 дэкан у [[Беласток]]у. Намагаўся захоўваць ляяльнасьць да царскіх уладаў, але за адмову ўводзіць дадатковыя службы на расейскай мове ў 1870 быў адхілены ад душпастырскае лзейнасьці. 11 лютага 1872 прызначаны тытулярным біскупы [[Геленаполь]]скім і суфраганам [[Плоцкая дыяцэзія|Плоцкае дыяцэзіі]], кансакраваны 6 жніўня 1872 у [[Касьцёл сьвятой Кацярыны (Санкт-Пецярбург)|касьцёле сьв. Кацярыны]] ў Санкт-Пецярбургу. У гэтым сане яму давялося кіраваць [[Варшаўская дыяцэзія|Варшаўскай дыяцэзіяй]]. У 1878 пачаў кіраваць плоцкай дыяцэзіяй.
У 1883 прызначаны [[Магілёўская архідыяцэзія|арцыбіскупам Магілёўскім]], 15 сакавіка прыняў ад Варшаўскага арцыбіскупа [[Вінцэнт Тэафіль Попель|Попеля]] палій і [[1 траўня]] прызначаны мітрапалітам усіх рымска-каталіцкіх касьцёлаў у Расеі. 28 красавіка 1883 да Магілёўскае архідыяцэзіі была далучаная [[Менская дыяцэзія]]. Намагаўся абараніць інтарэсы касьцёлу, хоць ягоныя пратэсты аніколі не перарасталі ў бунт. Супрацьстаяў супраць гвалтоўнага ўвядзеньня расейскае мовы ў службы й казаньні ў касьцёлах Менскае дыяцэзіі, спрабуючы патлумачыць уладам, што царскі загад ад 25 сьнежня 1869 толькі дазваляў уводзіць імшы на расейскай мове, але не патрабаваў гэтага. Сам прызначыў сьвятароў у Менскую дыяцэзію, загадаўшы ім дакладна прытрымлівацца кананічнага права, і не зацьвердзіў сьвятароў, рэкамэндаваных яму ўрадам. У адказ менскі губэрнатар зачыніў 18 касьцёлаў, а міністар унутраных справаў забараніў яму праводзіць візытацыю ў Менскай дыяцэзіі.
Арцыбіскуп Г. лічыўся выбітным прапаведнікам, і ягоныя казаньні ў касьцёле сьв. Кацярыны і ў касьцёле пры кансысторыі прыцягвалі нямала слухачоў. Шмат займаўся справамі дабрачыннасьці, клапаціўся моладзьдзю й вязьнямі. Як аматар жывапісу склаў вялікую мастацкую галерэю, а таксама шырокую бібліятэку. Перабудаваў і пашырыў будынак сэмінарыі ў Санкт-Пецярбургу. Займаўся паэзіяй. У сваіх творах ён дужаўся з сучаснай няверай. Друкаваў іх у «[[Kronika rodzinna]]». Асобна выдадзеныя ў 1882 два ягоныя зборнікі вершаў ў карысьць вучняў Плоцкае гімназіі: «''Na czasie''» і «''Dwie pogadanki druha prawdy''».
Быў кавалерам ордэнаў сьв. Уладзімера 3-е ступені, сьв. Ганны 1-е ступені і сьв. Станіслава 1-й ступені. Сканаў пасьля недоўгачасовае цяжкае хваробы. Пахаваны ў Пецярбургу на [[выбарскія могілкі (Санкт-Пецярбург)|Выбарскіх каталіцкіх могілках]] пад касьцёлам Адведваньня Панны Марыі сьвятой Альжбетай.
{{Пачатак блёку}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = [[П’ер Жыльн Пішон]]
|назва = [[Геленопальскія біскупы]]
|гады = 1872—1883
|наступнік = [[Фляв’яна Сыманэскі]]
}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = [[Антоні Фіялкоўскі]]
|назва = [[Магілёўскія арцыбіскупы]]
|гады = 1883—1889
|наступнік = [[Шыман Марцін Казлоўскі]]
}}
{{Канец блёку}}
== Глядзіце таксама ==
* [[Гінтаўт]]
== Літаратура ==
{{Літаратура/Каталіцкая энцыкляпэдыя|[[Тацяна Шышова]]}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/35078/%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82-%D0%94%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9, Гинтовт-Дзевалтовский, Александр Казимир]
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdziew.html Archbishop Alessandro Casimiro de Dziewaltowo Gintowt †]
{{Магілёўскія арцыбіскупы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт-Дзевалтоўскі, Аляксандар Казімер}}
[[Катэгорыя:Гінтаўты-Дзевалтоўскія|Аляксандар Казімер]]
[[Катэгорыя:Геленопальскія біскупы]]
[[Катэгорыя:Плоцкія біскупы]]
[[Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы]]
chyx9pnultwe9a7ikzfbmolpw733h62
Бярнатаўшчына
0
59550
2687260
2465839
2026-08-28T15:39:48Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Назва */
2687260
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бярнатаўшчына
|Лацінка = Biarnataŭščyna
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Бярнатаўшчыны
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]]
|Раён = [[Зьдзецельскі раён|Зьдзецельскі]]
|Сельсавет = [[Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)|Дварэцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 7
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 231474
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 53
|Шырата хвілінаў = 25
|Шырата сэкундаў = 9
|Даўгата градусаў = 25
|Даўгата хвілінаў = 39
|Даўгата сэкундаў = 3
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Пазыцыя подпісу на мапе2 = зьверху
|Водступ подпісу на мапе2 = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Бярна́таўшчына'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 194.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля вытокаў рэк [[Азяранка|Азяранкі]] і [[Крупілаўка|Крупілаўкі]]. Уваходзіць у склад [[Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)|Дварэцкага сельсавету]] [[Зьдзецельскі раён|Зьдзецельскага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]].
== Назва ==
{{Асноўны артыкул|Бэрнат}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
== Насельніцтва ==
* 1909 год — 35 чалавек<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>
* 1999 год — 19 чалавек
* 2010 год — 7 чалавек
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)}}
{{Зьдзецельскі раён}}
[[Катэгорыя:Дварэцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну]]
tfwpbbpynf6r9ujsev6g4qe2ldxfnj5
Саковіч
0
63465
2687327
2089560
2026-08-28T20:46:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687327
wikitext
text/x-wiki
'''Сако́віч''' — беларускае прозьвішча, вывторнае ад імя [[Сак]].
== Вядомыя носьбіты ==
* [[Адам Саковіч]] (?—1662) — ваявода смаленскі
* [[Фабіян Саковіч]] (1742—1787) — паэт, пэдагог
* [[Юльян Саковіч]] (1906—1943) — беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч
* [[Аляксандра Саковіч]] (1906—1997) — беларуская пісьменьніца
* [[Павал Саковіч]] (1941—2014) — беларускі літаратар
* [[Васіль Саковіч]] ({{нар.}} 1949) — беларускі дзяржаўны дзяяч, дыплямат
* [[Аляксандар Саковіч]] (1955—2015) — беларускі пратэстанцкі дзяяч, пастар [[Хрысьціяне поўнага Эвангельля|поўнаэвангельскай]] царквы «[[Слова веры (царква)|Слова веры]]»
== Глядзіце таксама ==
* [[Санковіч]]
{{неадназначнасьць}}
[[Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы]]
rcp960r338hz4v0rgmtueua2qcx1x5y
Мухаеды
0
66206
2687395
2657673
2026-08-29T07:10:17Z
Дамінік
64057
/* Вялікае Княства Літоўскае */
2687395
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Мухаеды
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Мухаедаў
|Назва па-расейску =
|Лацінка = Muchajedy
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1394 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = сяло Імухаедаўскае (аднойчы; а часьцей Мухаедаўскае), Мухаедавічы
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет = [[Мухаедаўскі сельсавет|Мухаедаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 210
|Год падліку колькасьці = 2006
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 247812
|СААТА =
|Выява = Киров, Наровлянский район, Гомельская область, Беларусь 10.jpg
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 30
|Шырата сэкундаў = 04
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 25
|Даўгата сэкундаў = 42
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Мухае́ды'''<ref name="fn1">{{Літаратура/СНМ/Менская/1909}} С. 129</ref><ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны}} С. 68, 79, 176, 188</ref> (''Махае́ды''{{заўвага|Ужываная ў раньнія савецкія часы форма Махае́ды не была варыянтам назвы, а ўсяго хіба свавольным яе скажэньнем, нібыта дзеля большай «мілагучнасьці». Асабліва прыдалася, калі ў 1924 г. вёска стала цэнтрам сельсавету. Можна не сумнявацца, што грунтам для ўжываньня формы Махаеды зьявілася сьцьвярджэньне ў «Описании церквей и приходов Минской епархии» (1879) нібыта «''Село Мухоеды по древним документам именуется Мохоеды''»<ref name="fn4">Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 96 — 106</ref>, што ёсьць няпраўдай.}}; з 1939 году — ''Кі́раў''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Храпунь|Храпуні]]. Цэнтар [[Мухаедаўскі сельсавет|Мухаедаўскага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца на шашы {{Таблічка-by|Р|37}}.
== Геаграфія ==
За 38 км на поўдзень ад [[Нароўля|Нароўлі]], 35 км ад чыгуначнай станцыі [[Ельск]] (на лініі [[Каленкавічы]] — [[Оўруч]]), 216 км ад [[Гомель|Гомеля]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Найраней сяло Імухаедаўскае згаданае ў грамаце князя Васіля Ўладзімеравіча, як меркаваў У. Б. Антановіч, невядомага зь іншых крыніцаў сына кіеўскага князя [[Уладзімер Альгердавіч|Ўладзімера Альгердавіча]], які калісьці трымаў [[Оўруч|Оўруцкую]] воласьць, маючы свой удзел на Палесьсі. Аднак, больш пераканаўчай выглядае вэрсія, згодна зь якой, чацьвёрты сын [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Альгерд]]а ад першага шлюбу зь віцебскай князёўнай Марыяй атрымаў пры нараджэньні княскае імя Ўладзімер і хроснае імя Васіль, у гонар князя [[Уладзімер Сьвятаславіч|Ўладзімера (Васіля) Сьвятаслававіча]]<ref>Православная энциклопедия (далей: ПЭ). — Москва, 2004. T. VIII. С. 688</ref>. Інакш кажучы, падараваньне царкве сьвятога Васіля Вялікага ў Оўручы зроблена самым Уладзімерам Альгердавічам{{заўвага|У інтэрпрэтацыі аўтара «Православной энциклопедии» расейскага гісторыка А. В. Кузьміна, падараваньне зьвязваецца зь імем князя кіеўскага (канец XIII або пачатак XIV ст.) і пуціўльскага Ўладзімера Іванавіча. Самую ж грамату выдаў нібыта яго сын пуціўльскі князь Васіль<ref>ПЭ. – Москва, 2008. T. XIX. С. 349 – 350</ref>. Апошні, аднак, быў сынам пуціўльскага і оўруцкага князя Андрэя, брата Ўладзімера<ref>Зотов Р. В. О черниговских князьях по Любецкому синодику и о Черниговском княжестве в татарское время. — С.-Петербург, 1892. С. 115</ref>. Імя Андрэя ў якой бы ня ёсьць форме ў дакумэнце адсутнае. Таму ўдзел у справе кагосьці з князёў Рурыкавічаў, як і запіс на царкву мядовай даніны раней, чым у Кіеве зьявіўся Ўладзімер Альгердавіч, выглядае пакуль непраўдападобна. Як бы адшукалася іншая крыніца...}}<ref name="fn3">Грамоты великих князей литовских с 1390 по 1569 год, собранные и изданные под редакцией Владимира Антоновича и Константина Козловского. — Киев: Университетская типография, 1868. № 37</ref> не пазьней 1394 году:{{пачатак цытаты}}''мы Василей Володымеровичъ, князь, придали есмо на церковъ Светого Великого Василъя мурованого, въ мЂсте Овручу, подъ селомъ Имухоедовскимъ, островъ Тростеницу, обрубный, и зъ оного идетъ десятъ ведеръ меду, и даватъ маютъ у Полохачове зъ земли Петниское чотыри ведръ меду, а y [[Вербавічы|Вербковичахъ]] — ведро меду, у [[Гажын|Гажине]] — ведро меду, у Павъловичахъ — полъведра меду, у [[Вуглы (Нараўлянскі раён)|Вуглохъ]] — ведъро меду, съ тыхъ селъ уси маютъ давати не задержуваючи настоятелемъ тое церкви на Покърову Святую въ осень…''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Івашэнцавічаў]]
[[Файл:Спрэчныя грунты ў Мухаедавічах. 1522 г.jpg|значак|зьлева|Мухаедавічы ў пазямельнай спрэчцы 1522 г.]]
[[Файл:POL COA Ostoja średniowieczna.svg|100пкс|значак|Герб Астоя роду Служкаў]]
Потым добры сталі выслугай зямянаў Івашэнцавічаў. Сярод іншых сёлаў, якія месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім павеце і аднайменным ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]{{заўвага|Яшчэ ня ў «Польскім каралеўстве», як падаваў С. В. Марцэлеў<ref name="fn2">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 146</ref>}}, Мухаедавічы згаданыя 25 чэрвеня 1509 году ў прывілеі караля [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] «шляхотъне врожонымъ дворяномъ» Багдану, Андрэю і Зьмітру Івашэнцавічам. У дакумэнце сказана, што фартуна належала яшчэ іхнаму дзядзьку пану Раману, а пазьней яе трымаў муж стрыечнай сястры каралеўскі «зрадъца» князь Іван Глінскі<ref> Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 320</ref>, былы [[Ваяводы кіеўскія|ваявода кіеўскі]].
На грунты ў Мухаедавічах, аднак, прэтэндавалі і іншыя гаспадарскія слугі. Паны Васіль Балгавіцінавіч і Сенька Бабінскі ў 1522 годзе апэлявалі да караля, маўляў, зямяне Зьміцер і Макар Івашэнцавічы занялі і карыстаюцца не сваім. Апошнія адказалі, што тое ім падаравана манархам на вечнасьць. Кароль Жыгімонт загадаў абодвум бакам стаць перад ім з дакумэнтамі, якія пацьвярджаюць падараваньні. Напэўна, ў наступным годзе ўдзельнікі цяжбы неяк падзялілі між сабой Мухаедаўскія і прылеглыя добры<ref>Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XX. Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. Стб. 1038—1039; таксама гл.: Малиновский И. А. Сборник материалов, относящихся к истории панов-рады Великого Княжества Литовского. — Томск, 1901. С. 313—314</ref>.
Як вынікае зь ліста-пастановы 1551 году князя Фрыдэрыка (Сямёна) Глебавіча Пронскага, ваяводы кіеўскага, дзяржаўцы чарнобыльскага, уладальнікі Мухаедавічаў, у ліку якіх і пароднены з панамі Івашэнцавічамі гаспадарскі зямянін Ждан Служка, не жадалі выконваць тое, што «''отъ славное памети небожъчика Володимера наданное''»{{заўвага|Князь-ваявода Ф. Пронскі з дарадцамі ў сярэдзіне XVI ст. разабраўся ў сытуацыі, прагледзеўшы дароўныя запісы на старым [[Дабравесьце|дабравесьці]]. Таму наймаверна, што падараваньне царкве было зроблена яшчэ першым кіеўскім князем з [[Гедзімінавічы|дынастыі Гедымінавічаў]] Уладзімерам Альгердавічам, то бо не пазьней 1394 г. Дык і праблема невядомага сына, князя Васіля, перастае існаваць.}}, бо пра яго ўжо і ня ведалі<ref name="fn3"/>.{{пачатак цытаты}}''ЛЂта Божого Нароженя тисеча петсотъ петдесятъ первого, месеца декабъря третего дня, индикта десятого а при томъ и на томъ праве быль его милость панъ Богъданъ Семашъко, маршалокъ господарский. Жаловалъ мнЂ богомолецъ господарский Григорей, свещенникъ Светого Великого Василия, мурованого, протопопа зъ Овручого, на земянъ господарскихъ: пана Ждана Служку и Стужинковича и иншимъ, ижъ дей мнЂ; и на церковъ Божию Светого Василия, мурованого, дани повинное не даютъ и давать не хочутъ не ведати для чого зъ селъ и зъ острововъ наданыхъ приходячого меду пресного, и доводилъ того вписомъ евангелиемъ святымъ отъ славное памети небожъчика Володимера наданное и одъ иншихъ такъже вписане на тую церъковъ; я видечи въ томъ евангелий уписы розные, на разныхъ месцахъ наданые и написаные, казалемъ слово одъ слова съ того евангелия выписать для лепъшое вЂры…_я теды, выслухавъши и видечи доводы слушъные, старые, изъ тыхъ селъ дань повинна естъ оддавать и я теды симъ моимъ листомъ напоминаю и росказую вамъ всЂмъ, написаннымъ въ томъ евангелию, абы тому богомолцу, на тую церковъ, тые дани сполняли и отдавали, ижъ естъ речъ повинная, абы мне о то на васъ болшъ не докучалъ, а где бы давать не хотЂли — грабить васъ кажемо конечне''{{канец цытаты}}
У люстрацыі Оўруцкага замку 1552 году{{заўвага|У. Б. Антановіч, укладальнік гэтага тому дакумэнтаў, датаваў яе 1545 годам. Але апісаньні іншых «украинных замков» — Мазырскага, Чарнобыльскага, Асьцёрскага, Віньніцкага, Чаркаскага — пазначаныя 1552 г. І для Оўруцкага гэты год цалкам прыймальны, бо Іосіф Халецкі тады заставаўся дзяржаўцам, а люстрацыя праведзена пры ім.}} засьведчана, што сяло Мухаедавічы было ў валоданьні паноў Макаравічаў Івашэнцавічаў<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 4. Т. І. Акты о происхождении шляхетских родов в Юго-Западной России. — Киев, 1867. С. 35, 48</ref>.
У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў Мухаедавічы были аднесены да Кіеўскага павету пры разьмежаваньні яго з паветам Мазырскім: «… ''а оттоль на замочокъ Хабное, до реки Уши, оттоль на село Мухоедовичи, а отъ Мухоедовичъ до Словешни, а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевскии, а по левои Мозырскии''…»<ref>РИБ. Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892—893</ref>.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Мухаедавічы з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum (надалей: VL). Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
З падатковага рэестру Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) 1581 году вынікае, што 3-ма дымамі [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] у вёсцы Мухаедавічы валодалі ігумен і чарняцы Сьвята-Мікалаеўскага Пустынскага манастыра ў Кіеве. 19 асадных дымоў, 2-е [[агароднікі|агароднікаў]] былі ў валоданьні пані Служчыны, пані Іванавай і пані Мікалаевай. Яшчэ 4-ма асаднымі дымамі валодаў пан Рыгор Макаравіч. З асадных выбіралася па 15 грошаў, з агароднікаў — па 6 грошаў<ref>Źródła dziejowe (далей ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 40, 42</ref>. У 1585 годзе частку Мухаедавічаў, што належала Пустынскаму манастыру набылі паны Кміты<ref>Літвін Г. З народу руського. Шляхта Київщини, Волині та Брацлавщини (1569—1648) / Пер. з польськ. Лесі Лисенко. — Київ: Дух і Літера, 2016. С. 148, 166</ref>.
9 чэрвеня 1598 году пан Мікалай Служка, староста крычаўскі, запісаў у пажыцьцёвае валоданьне сваёй жонцы пані Ганьне з дому Тхарэўскіх добры Мухаедавічы, Вуглы, [[Апачычы]]. 12 ліпеня 1602 году панства Лукаш Сапега з жонкай Зофіяй Кміцянкай паклікалі да судовай адказнасьці [[Крыштап Слушка|Крыштафа]], падсудка менскага, і [[Аляксандар Слушка|Аляксандра]], двараніна {{падказка|ЯКМ|Яго Каралеўскай Міласьці}}, [[Слушкі|Служкаў]] за наезд на трыманы імі ад айцоў Мікольскага Пустынскага манастыра ў Кіеве востраў Чэрняхоўскі, што месьціўся ў ваколіцах вёскі Мухаедавічы, ды ўчыненыя там ўсялякія рабункі. 3-м жніўня 1604 году пазначаная дамова паміж Паўлам і Хведарам Багданавічамі, братанічам іхным Андрэем Івашэнцавічам адносна падзелу добраў у Оўруцкай воласьці Кіеўскага ваяводзтва Мухаедавічаў, Апачына, Ясенічаў, Загальцаў, Вароніна, Барысава, Мутыжына, Скухрычаў, Капылова, Навасельцаў і Саўкоў, а таксама дворышчаў у месьце Кіеве; вялося таксама пра ўлагоджваньне непаразуменьняў міх князямі Пятром і Стэфанам [[Збараскія|Збараскімі]] і панам Мікалаем Макаравічам Івашэнцавічам.
[[Файл:Alaksandar Słuška. Аляксандар Слушка (XVII).jpg|значак|зьлева|150px|Аляксандар Служка, ваявода менскі]]
17 траўня 1613 году пан Крыштаф, ваявода вэндэнскі, і Аляксандар, староста рэчыцкі, Служкі ці не ўпершыню абвінавацілі пана Лукаша Сапегу і жонку яго Зофію ў незаконным узяцьці ў заставу і ўжываньні іхных дзедзічных добраў Мухаедавічаў, Вуглоў, Белага Берага, а таксама вёскі Апачычына{{заўвага|Сказана, што яны належалі Служкам «''з усімі іх прыналежнасьцямі, з баярамі, данінамі, уходамі, езамі рачнымі, гонамі бабровымі, ловамі пташымі''».}}, запатрабавалі ад [[Сапегі|Сапегаў]] адкупнога за няпраўныя дзеяньні, а разам і пакіданьня маёнтку. Але яшчэ 19-м жніўня 1613 году датаваныя дзьве справы. У першай зь іх панства Лукаш і Зофія Кміцянка Сапегі судзіліся з панам Стэфанам Лозкам за падданых, зьбеглых да ягонага [[Рожаў|Рожава]] з [[Тоўсты Лес (Кіеўская вобласьць)|Тоўстага Лесу]], Мухаедавічаў і [[Смалегаў|Смалігавічаў]]. У другой пан Гапон і іншыя Трыпольскія вялі цяжбу з сужэнствам Сапегамі аб насланьні імі людзей чарнобыльскіх, антонаўскіх, ліпскіх, дзянісаўскіх, мухаедаўскіх на грунты і вёску Ключнікаўскія ды ўчыненьні там розных гвалтаў. У судовай позве ад 1 чэрвеня 1618 году пан Аляксандар і іншыя Служкі ў чарговы раз абвінавацілі сужэнства Лукаша і Зофію з [[Філон Кміта-Чарнабыльскі|Кмітаў Чарнабыльскіх]] Сапегаў у гвалтоўным заняцьці добраў Мухаедавічы, Вуглы, Белы Бераг і Апачычы. 9 ліпеня т. г. Служкі запатрабавалі ад Сапегаў вяртаньня вёскі Ханеўскай, заснаваный на грунтах мухаедаўскіх, а разам самых Мухаедавічаў зь іншымі вышэйназванымі вёскамі. А 22 чэрвеня і 9 ліпеня 1618 году пан Каспар Пэплоўскі судзіўся быў з самымі панамі Крыштафам і Аляксандрам Служкамі, уладальнікамі Мухаедавічаў, як і з панам Лукашам Сапегай, уладальнікам Антонава, у справе заняцьця і прыўлашчваньня імі грунтоў Планінскіх (Плаксінскіх), каля Мухаедавічаў leżących, аддадзеных яму ЯКМ пажыцьцёва{{заўвага|Ёсьць зьвестка пра больш раньні дакумэнт пад назвай «Danina gruntu y uroczyszcz plakszynskich przy Owruczu y pry Muchoiedowcach.., na Zastawiu urodz. Kasprowi Pepłowskiemu», датаваны 23-м траўня 1614 г.<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 564</ref>}}<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 19 — 20, 66, 201—202, 205, 271, 299, 309, 311, 503—504, 575</ref>.
[[Файл:Petro Mohyla- big.jpg|значак|150px|Кіеўскі мітрапаліт Пётар Магіла. Партрэт XVII ст.]]
Згодна з тарыфам падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, з 18 дымоў osiadłych і з 4 агароднікаў sioła Mochoiedowicz пана Аляксандра Служкі, менскага кашталяна, рэчыцкага старосты, і нашчадкаў нябожчыка пана Крыштафа, ваяводы вэндэнскага, Рэмігіяна і Рафала Служкаў выплачвалася адпаведна па тры і па паўтара злотых<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 400</ref>.
22 сьнежня 1646 году праваслаўны мітрапаліт Пётар Магіла завяшчаў калегіюму Брацкага Багаяўленскага манастыра ў Кіеве 20 000 злотых на добрах Апачыцы і Мухаедавічы, набытых ад нашчадкаў вэндэнскага ваяводы Крыштафа Служкі. Тую ж нерухомасьць завяшчаў і свайму брату пры ўмове, што выкупіць яе за названую суму ў айцоў-калегіятаў. Але брат, як скардзіліся пазьней манахі, у часы ваеннага ліхалецьця адабраў ў іх падараванае і прадаў пану Сапегу.
[[Файл:Juzef Bahusłaŭ Słuška. Юзэф Багуслаў Слушка.jpg|значак|зьлева|150px|Юзаф Багуслаў Служка]]
9 студзеня 1656 году, у самы цяжкі пэрыяд [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў|вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай]], украінскі гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] выдаў унівэрсал, якім, акрамя прыбыткаў зь езуіцкіх маёнткаў, падараваў Багаяўленскаму манастыру ня частку, а цэлае сяло Мухаеды на Палесьсі. 31 сьнежня 1659 году, па чалабітнай ігумена Анікія і чарняцоў Багаяўленскага манастыра, маскоўскі цар Аляксей Міхайлавіч пацьвердзіў тое сваёй жалаванай граматай<ref>Памятники, изданные Киевскою комиссиею для разбора древних актов. Т. 2 / Издание второе, с дополнениями. — Киев, 1897. С. 430, 432, 448—449, 452</ref>. 6 сакавіка 1660 году права на «село Мухоиди по''д'' Хвастовомъ»{{заўвага|Лякалізацыя, зразумела ж, памылковая.}} пацьвердзіў гетман Юры Хмяльніцкі<ref>Універсали Івана Мазепи (1687—1709). — Київ; Львів, 2006. Частина ІІ. Додаток І. Документи українських гетьманів (1632—1686). № 15</ref>.
Пасьля вайны, аднак, Мухаеды вярнуліся да паноў Служкаў. Згодна зь люстрацыяй падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 58 дымоў вёскі Muchoiedy пана [[Юзэф Багуслаў Слушка|Юзафа Багуслава Служкі]], [[Харунжы вялікі літоўскі|харунжага]] вялікага літоўскага, выплачвалася 10 злотых<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 494</ref>.
Згаданыя Мухаеды ў тарыфах падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1707, 1711 і 1714 гадоў. У 1734 годзе ў Мухаедах налічвалася 30 двароў{{Заўвага|У крыніцы паведамляецца пра «ćwierć dymu», дым жа складалі тады 120 двароў.}}<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 22, 39, 40, 55, 63, 74, 295</ref>.
[[Файл:POL COA Oskierka.svg|значак|100px|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
На 1738—1741 гады ленным уладальнікам фальваркаў Нароўля, Мухаеды, Вуглы і Прудок быў наваградзкі кашталян [[Антоні Аскерка]]<ref>Анішчанка Я. К. Збор твораў у 6 т. Т. 6. Ураднікі беларускіх земляў ВКЛ у першай палове XVIII ст. Спісы на рус. мове / Я. К. Анішчанка. — Мінск: Выд. В. Хурсік, 2010. С. 255</ref>. Потым спадчыньнікам маёнткаў Антонаў, Нароўля, Мухаеды і Вуглы стаў сын [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафал Алаізі]]<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С.Рыбчонак і інш. — Мінск, 2002. С. 329</ref>.
[[Файл:Пастанова канвакацыйнага сейму 1764 г.jpg|значак|зьлева|Пастанова Генэральнай Канфэдэрацыі Кароны і ВКЛ на канвакацыі Варшаўскай 1764 г.<ref>Konfederacya Generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lituaniae na Konwokacyi Główney Warszawskiey uchwalona, dnia siodmego miesiąca maja, roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego szesćdziesiątego czwartego. (Konstytucye Wielkiego Xięstwa Litewskiego…)</ref>]]
Паводле тарыфа 1754 году, з 65 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «ćwierć dymu, szesnastka i chałup pięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 390 жыхароў) вёскі Muchoidy яго міласьці пана Аскеркі «do grodu» (Оўруцкага замку) меркавалася{{заўвага|Тут, як і ў тарыфе 1734 г., прыналежнасьць паселішча пазначаная як спрэчная (in controverso). Падобна, што мелася на ўвазе тое, куды мусіць накіроўвацца падымнае, — да Оўруцкага, ці да Мазырскага павету.}} 10 злотых і 4 грошы, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 40 злотых, 16 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 179; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
[[Файл:Jan Askierka. Ян Аскерка.jpg|значак|150px|Ян Мікалай Аскерка.]]
Канвакацыйны сойм 1764 году прызнаў ленны маёнтак Нароўля зь вёскамі [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонаў]], [[Галоўчыцы (Гомельская вобласьць)|Галоўчыцы]], [[Карпавічы (Нараўлянскі раён)|Карпавічы]], Мухаеды, Вуглы «y dalszemi wszystkiemi attynencyami» Рафала Алаізія Аскеркі, маршалка Мазырскага павету, яго дзедзічным уладаньнем<ref>VL. Tom VII. — Petersburg, 1860. S. 87</ref>{{заўвага|У дакумэнце сказана, што ўсе пералічаныя добры месьціліся ў Мазырскім павеце. Такім чынам, на будучыню спрэчнасьць адміністрацыйнай прыналежнасьці Мухаедаў ліквідавалася, хоць у адрозьненьне ад іншых аскеркаўскіх уладаньняў на Нараўляншчыне, яна была экстэрытарыяльнай.}}. Пасьля Рафала (†1767) Нароўляй, [[Барбароў|Бабічамі]] (будучым Барбаровам), [[Скрыгалаў|Скрыгалавам]], зразумела, і Мухаедамі завалодаў сын [[Ян Мікалай Аскерка]]<ref>Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 206</ref>.
У матэрыяле Генэральнай візытацыі 13 лютага 1778 году, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, сказана, што Мухаедаўская пад тытулам Сьвятога Мікалая прыходзкая царква ў добрах пана Яна Аскеркі, войскага мазырскага, заставалася ў Мазырскім дэканаце. Але будынак у 1775 г. згарэў. На яго месцы часова пастаўлена невялічкая капліца. Прыход складалі жыхары 60 двароў сяла Мухаеды і 16 двароў вёскі Вуглы. Свайго пароха ў прыходзе на той час не было, таму курыраваў яго адміністратар Тэадор Тышкевіч (Хведар Цішкевіч)<ref>НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 113адв., 114</ref>. Пазьней гэты сьятар узначаліў прыход, як засьведчана запісам 16 студзеня 1784 году, калі быў ахрышчаны немаўля Павал, сын шляхетных Рыгора і Агаты (Агафіі) Галякоў; кумамі выступілі Даніла Калецкі (Халецкі) і Матрона, жонка Сямёна Ропата<ref>НГАБ. Ф. 319. Воп. 2, Спр. 693. А. 18</ref>. У папярэдняй візытацыі згаданы [[антымінс]] Мухаедаўскай царкве, асьвечаны япіскапам пінскім і тураўскім Булгакам{{заўвага|Імаверна, Георгіем, спачыўшым у 1769 г.}}, з рэліквіямі, пячаткай і подпісам. У візытацыі, выкананай 1 лютага 1787 году {{падказка|каад'ютарам|намесьнікам епархіяльнага япіскапа}} пінскім і тураўскім [[Язафат Булгак|Язафатам Булгакам]], сказана, што Сьвята-Мікалаеўская царква ў Мухаедах, сяле стражніка польнага ліоўскага Аскеркі (Яна Мікалая), належала не да Мазырскага, а да Петрыкаўскага дэканату ды, што на той час ужо быў узьведзены новы яе будынак<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 218, 219адв.</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Мухаеды, Вуглы і Дзёрнавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|Мухаеды, Вуглы і Дзёрнавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.</ref>]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Мухаеды — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сяло Мухаеды названае ў пераліку паселішчаў, адабраных у стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>. На 1797 год сяло Мухаеды, вёскі Вуглы, Буда, слабада Красноўка (Слабада) ў мэтрычнай кнізе Мухаедаўскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы названыя ўладаньнем «господина Гроховского»<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр 494. А. 218—222</ref>. Але ўжо ў наступным 1798 г. усе тутэйшыя падданыя запісаныя прыналежнымі да «казённого ведомства» альбо «казённого имения»<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр 496. А. 311, 313адв., 314адв.</ref>.
[[Файл:Барбароў у паўстаньні 1831 г.jpg|значак|зьлева|Мухаеды і навакольле ў паўстаньні 1831 г.]]
У чэрвені 1831 году, перад фінальнай бітвай пад вёскай Вуглы, у лясох Мухаедаўскага маёнтку стаялі паўстанцы з Радамышльскага і Оўруцкага паветаў, раней разьбітыя маскоўцамі ў Украіне. Тамсама зьявілася і рэшта адзьдзелу Фелікса Кеневіча, адзінага сфармаванага ў Беларусі, які спрабаваў дзейнічаць у Мазырскім і Рэчыцкім паветах<ref>Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 55, 57</ref>.
У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах Мухаедаўскага казённага маёнтку была ўтворана воласьць{{заўвага|Ня варта блытаць з валасьцямі — адміністрацыйнымі адзінкамі ў складзе павету — парэформавага часу.}} з управай, згаданая ў 1848 годзе. Насельніцтва — 229 дзяржаўных сялянаў, 4 (чацьвёра) габрэяў<ref>Военно-статистическое обозрение Российской империи. Т. 9. Ч. 4. Минская губерния. — С.-Петербург: Тип. Деп. Ген. штаба, 1848. С. 5, 7</ref>. У 1852 годзе ў Мухаедах пачала дзейніаць школа для дзяцей тых дзяржаўных сяляняў<ref name="fn2"/>.
У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 302 жыхары абодвух полаў сяла Мухаеды зьяўляліся прыхаджанамі тутэйшай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 680</ref>.
[[Файл:Мухаеды з прылегласьцямі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з праўкамі 1866-68 гг.jpg|значак|Мухаеды з прылегласьцямі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з праўкамі 1866-68 гг.]]
У парэформавы пэрыяд Мухаеды адміністрацыйна належалі да Дзёрнавіцкай воласьці. На 1868 год маецца зьвестка пра тое, як мясцовыя жыхары зь нейкай прычыны дамагаліся скасаваньня ў іхным сяле царкоўнага прыходу<ref name="fn4"/>. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы названыя настаяцель а. Іаан Сакалоў, в. а. штатнага псаломшчыка Данііл Леляўскі. У прыходзе, акрамя сяла Мухаеды, — вёскі Буда, Красноўка, Вуглы і Вярсожка<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 464</ref>. На 1879 год царкоўны пры ход налічваў 669 душ мужчынскага і 679 душ жаночага полу верных сялянскага саслоўя; вёска Вярсожка не згаданая, але паведамляецца пра верных з шасьці хутароў<ref name="fn4"/>. У 1886 годзе ў сяле было 47 двароў, 425 жыхароў, існавала школа<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112</ref>.
Згодна з даведнікам 1909 году, у сяле Мухаеды налічвалася 168 двароў і 1109 жыхароў<ref name="fn1"/>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мухаеды ў складзе Дзёрнавіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>.
[[Файл:Machajedy. Махаеды (M. Lebiedziŭ, 1919).jpg|значак|зьлева|Лясьніцтва нібыта М''а''хаедаўскае, але Буда тут яшчэ М''у''хаедаўская. 1919 г.]][[Файл:Мухаеды, Буда Мухаедаўская, Красноўка на мапе РККА 1926 г.jpg|значак|Мухаеды, Буда Мухаедаўская, Красноўка на мапе РККА 1926 г.]]
1 студзеня 1919 году пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет стаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкай [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].
Напярэдадні [[Нямецка-савецкая вайна|Нямецка-савецкай вайны]] ў Мухаедах было 327 двароў і 1119 жыхароў. У чэрвені 1942 і ў ліпені 1943 году акупанты спалілі 321 дом і загубілі 21 вяскоўца<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 433</ref>. На франтах загінуў альбо прапаў бязь вестак 141 чалавек<ref name="fn2"/>.
== Насельніцтва ==
* 2004 год — 159 гаспадарак, 388 жыхароў
* 2006 год — 210 жыхароў
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Мухаедаўскі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}
[[Катэгорыя:Мухаедаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі]]
c213799mihrtv8tmz2uvpe4hlxyy0cx
Доўнар
0
75785
2687272
2574922
2026-08-28T16:20:41Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687272
wikitext
text/x-wiki
'''До́ўнар''' — беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя [[Доўнар (імя)|Доўнар]].
== Носьбіты ==
* [[Генадзь Доўнар]] (1925—2009) — украінскі савецкі пісьменьнік, публіцыст
* [[Уладзімер Доўнар]] ({{Н}}1939) — беларускі навуковец-біёляг
* [[Таісія Доўнар]] ({{Н|1}}1944) — беларускі гісторык права
* [[Ларыса Доўнар]] ({{Н|1}}1962) — беларуская кнігазнаўка, бібліяграфазнаўка
* [[Аляксандар Доўнар]] ({{Н}}1972) — беларускі гісторык
* [[Андрэй Доўнар]] ({{Н}}1973) — беларускі футбаліст
== Глядзіце таксама ==
* [[Доўнар-Запольскі]]
* [[Даўнары]]
* [[Даўнаровічы]]
* [[Даўнаршчына]]
* [[Даўнарышкі]]
* [[Дохнары]]
{{Неадназначнасьць асобаў}}
kfaa0cav8wqbaak4mtb6vgyx4wlnhtm
Гайлевіч
0
77297
2687268
636807
2026-08-28T16:15:09Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Выдаленае перанакіраваньне на [[Язэп Гайлевіч]]
2687268
wikitext
text/x-wiki
'''Гайле́віч''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Гайла (імя)|Гайла]].
Носьбіты:
* [[Язэп Гайлевіч]] (1893—1971) — каталіцкі сьвятар-беларус, дзяяч беларускага руху ў Латвіі
* [[Уладзіслаў Гайлевіч]] (? — па 1985) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі
{{Неадназначнасьць}}
bj7mgd5xyws5mvsim2sjga7gydodftd
Тот
0
82279
2687359
2685618
2026-08-28T22:04:45Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687359
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тот
|лацінка = Tot
|арыгінал = Tota
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дода, Тут, Тоць, Туць, Тудзь, Додзь, Дудзь, Доць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Туцейка]], [[Тутыла]], [[Дудзен]], [[Доман]]
}}
'''Тот''' (''Тоць''), '''Тут''' (''Туць'', ''Тудзь''), '''Дода''' (''Додзь'', ''Доць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дода, Дуда, Туда, Тута, Тота (Dodo, Duda, Tudo, Tuoto, Tota) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dodo%2C+Duda%2C+Tota%2C+Tuoto#v=snippet&q=Dodo%2C%20Duda%2C%20Tota%2C%20Tuoto&f=false S. 412].</ref>. Іменная аснова -тот- (-дод-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] toto 'хросны бацька'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 72.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]], [[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]], [[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]], [[Доман]]. Адзначаліся германскія імёны Tuoticha (Doudiche, Dodico), Tuotilo (Totila, Dodilo, Dudel), Duden (Dudin, Dodin), Domann (Totman).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Doda (Tuto)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Тоту Дорофеевичу'' (люты 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''homines… Tudziewiczy'' (27 красавіка 1515 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 66.</ref>; ''Mikolay Dodowicz… Janko Dodowicz… Mikolay a Janko Dodowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Dodowicz#v=snippet&q=Dodowicz&f=false С. 164, 167, 168, 176, 182]</ref>; ''Иванъ Тюдевичъ… Матхвей Тюдя'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A2%D1%8E%D0%B4%D1%8F#v=snippet&q=%D0%A2%D1%8E%D0%B4%D1%8F&f=false С. 236].</ref>; ''подданого… Урбана Тутя'' (23 жніўня 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%B2&f=false С. 501].</ref>; ''Duda Maniakowicz'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Duda+Maniakowicz#v=snippet&q=Duda%20Maniakowicz&f=false С. 226].</ref>; ''Jakub Doda'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Doda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zdzięcioł], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Tociewicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tociewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Tott'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Tott&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Тудалг: ''на бояръ жыжморских, на Станка а на Бартка, а на [[Даўгерд (імя)|Довкгирда]] Тудолкговичовъ'' (2 верасьня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 83.</ref>;
* Дадвід, Татвід (адзначалася старажытнае германскае імя [[Таўтвід|Teutwidis]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. 2: Les noms latins ou transmis par le latin. — Paris, 1972. P. 180.</ref>): ''людеи… Марътина Тотъвидовича'' (2 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 174.</ref>, ''людеи… Марътина Тотвидовича'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>, ''Додвидъ [[Сунігайла (імя)|Сункгаиловичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''ur. Helżbiety Totwidówny'' (1660 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 361.</ref>;
* Датвіла, Дадзівіл (адзначалася старажытнае германскае імя [[Таўцівіл (імя)|Theudowills]]<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 152.</ref>): ''Piotr Datwiłło'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 65.</ref>, Дадзівіловічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Додар (адзначалася старажытнае германскае імя Dudarius<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 72.</ref>): на 1901 год існавала вёска Дадораўка (Дадароўка) у Мглінскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 11.</ref>;
* Студгінт (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''Пац Студкгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Стэфанавіч Дадовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 187].</ref>
* Юры Дода — [[Радунь|радунскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref>
* Якуб, Сымон і Мацей Доды — жыхары вёскі [[Пеляса|Пелясы]] (Барцянскае староства), якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref name="Laures-2017">[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/10/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Барцянскае староства], [[Pawet.net]], 5 жніўня 2017 г.</ref>
* Якуб Дода — жыхар вёскі [[Вайкунцы|Вайкунцаў]] (Барцянскае староства), які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref name="Laures-2017"/>
* Мікалай Доць (1916—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260821075347/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1984218848/ Доть Николай Сидорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ёсіф Дудзевіч (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/195939/ Дудевич Иосиф Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Додзь (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Клецак|Клецку]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260820222623/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1982557530/ Додь Иван Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Доды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Радунь|Радуні]] ([[Лідзкі павет]])<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 63.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тот}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fzgifjd3gk6gudps7n5m7genz9bmdc0
Нарбут
0
88197
2687271
2574810
2026-08-28T16:18:44Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687271
wikitext
text/x-wiki
'''Нарбут''' — беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя [[Нарбут (імя)|Нарбут]].
== Носьбіты ==
* [[Станіслаў Мікалаевіч Нарбут]] (пам. 1596) — ваявода амсьціслаўскі
* [[Казімер Нарбут]] (1738—1807) — асьветнік, філёзаф і настаўнік
* [[Войцех Нарбут]] (1762—1837) — пісьменьнік, каралеўскі [[шамбалян]], пасол [[Чатырохгадовы Сойм|Чатырохгадовага Сойму]]
* [[Юстын Нарбут]] (каля 1773—1845) — гісторык
* [[Тэадор Нарбут]] (1784—1864) — гісторык, археоляг, вайсковы інжынэр
* [[Людвік Нарбут]] (1832—1863) — вайсковец, удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў
* [[Казімер Нарбут (1838—1903)|Казімер Нарбут]] (1838—1903) — удзельнік [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]]
* [[Францішак Нарбут]] (1845—1892) — удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў
* [[Станіслаў Тэадоравіч Нарбут]] (1853—1926) — доктар мэдыцыны
* [[Георгі Нарбут]] (1886—1920) — расейскі і ўкраінскі графік
* [[Уладзімер Нарбут]] (1888—1938) — рэпрэсаваны расейскі паэт, літаратурны дзяяч
* [[Даніла Нарбут]] (1916—1998) — украінскі мастак-маляр
* [[Андрэй Нарбут]] ({{нар.}} 1930) — беларускі гісторык-генэоляг, інжынэр; першы старшыня [[Беларусы|Беларускага]] зямляцтва ў Маскве
== Глядзіце таксама ==
* [[Нарбуты (род)]]
* [[Нарбутава (неадназначнасьць)|Нарбутава]]
* [[Нарбутавічы]]
* [[Нарбутаўка]]
* [[Нарбуты]]
{{Неадназначнасьць}}
dbin6s6f998i973u71uonzh134e5k3y
Мужчынская зборная Ўкраіны па футболе
0
89090
2687396
2603539
2026-08-29T07:30:41Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Ўкраіны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Ўкраіны па футболе]] паўзьверх перанакіраваньня: Уніфікацыя
2603539
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Украіна
|Лягатып = Logo of Football Federation of Ukraine 2016.png
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя = [[Фэдэрацыя футболу Ўкраіны]]
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр = [[Андрэй Шаўчэнка]]
|Найбольш гульняў = [[Анатоль Цімашчук]] (140)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Андрэй Шаўчэнка]] (48)
|Першая гульня = Украіна 1:3 [[Зборная Вугоршчыны па футболе|Вугоршчына]]<br />([[Ужгарад]], [[Украіна]]; [[29 красавіка]], [[1992]])
|Перамога = Украіна 9:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Львоў]], [[Украіна]]; [[6 верасьня]], [[2013]])
|Параза = [[Зборная Гішпаніі па футболе|Гішпанія]] 4:0 Украіна<br />([[Ляйпцыг]], [[Нямеччына]]; [[14 чэрвеня]], [[2006]])
|Удзелаў у ЧС = 1
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 3
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]])
| pattern_la1 = _ukr24h
| pattern_b1 = _ukr24h
| pattern_ra1 = _ukr24h
| pattern_sh1 = _ukr24h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFe000
| body1 = FFe000
| rightarm1 = FFe000
| shorts1 = FFe000
| socks1 = FFe000
| pattern_la2 = _ukr24a
| pattern_b2 = _ukr24a
| pattern_ra2 = _ukr24a
| pattern_sh2 = _ukr24a
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 0040FF
| body2 = 0040FF
| rightarm2 = 0040FF
| shorts2 = 0040FF
| socks2 = 0040FF
}}
'''Нацыяна́льная кама́нда Ўкраі́ны па футбо́ле''' ({{мова-uk|Збірна України з футболу}}) — нацыянальная каманда, якая ўдзельнічае ў міжнародных спаборніцтвах па [[футбол]]е і прадстаўляе [[Украіна|Ўкраіну]]. Нацыянальная каманда кіруецца [[Фэдэрацыя футболу Ўкраіны|Фэдэрацыяй футболу Ўкраіны]].
== Склад каманды 2016 ==
Наступныя футбалісты трапілі ў заяўку на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|чэмпіянат сьвету 2018 году]]:
Галкіпэры:
* №12 [[Андрэй Пятаў]]
* №1 [[Дзеніс Боўка]]
* №23 [[ Аляксеў Шаўчэнка]]
Абаронцы:
* №2 [[Андрэй Нясмачны]]
* №3 {{Не перакладзена|Вячаслаў Шаўчук|||Vyacheslav Shevchuk}}
* №5 [[Уладзімер Язерскі]]
* №6 [[Андрэй Русал]]
* №13 [[Дзьмітры Чыгрынскі]]
* №17 [[Уладзіслаў Вашчук]]
* №22 [[Вячаслаў Сьвідзерскі]]
Паўабаронцы:
* №4 [[Анатоль Цімашчук]]
* №8 [[Алег Шалаеў]]
* №9 [[Алег Гусеў]]
* №11 [[Сяргей Раброў]]
* №14 [[Андрэй Гусін]]
* №18 [[Сяргей Назаранка]]
* №19 [[Максім Калінічэнка]]
* №21 [[Руслан Ратань]]
Нападнікі:
* №8 [[Раман Зазуля]]
* №11 [[Арцём Кравец]]
* №24 [[Яўген Селязьнёў]]
Галоўны трэнэр:
* [[Андрэй Шаўчэнка]]
== Гульні з Беларусьсю ==
{| align="center" class="wikitable"
|+
! | Дата
! | Статус
! | ГасШур
! | Лік
! | Госьць
! | Месца (колькасьць глядачоў)
! | Галы
|-----
| [[22 кастрычніка]] [[1992]]
| таварыскі
| {{Футбол Беларусь||1991}}
|align="center"| '''1:1'''
| {{Футбол Украіна}}
|«[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]», [[Менск]] (10 тыс.)
| [[Сяргей Гоцманаў|Гоцманаў]] (49) — [[Юры Максімаў|Максімаў]] (78)
|-----
| 25 траўня 1994
| таварыскі
| '''{{Футбол Украіна}}'''
|align="center"| '''3:1'''
| {{Футбол Беларусь||1991}}
|[[НСК Алімпійскі]] (12 тыс.)
|[[Віктар Лявоненка|Лявоненка]] (62), [[Сяргей Бежанар|Бежанар]] (65), [[Зьміцер Міхайленка|Міхайленка]] (82) —[[Валянцін Бялькевіч|Бялькевіч]] (45)
|-----
| [[24 сакавіка]] [[2001]]
| адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|ЧС-2002]]
| {{Футбол Украіна}}
|align="center"| '''0:0'''
| {{Футбол Беларусь}}
|[[НСК Алімпійскі]] (75 тыс.)
|
|-----
| [[1 верасьня]] [[2001]]
| адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|ЧС-2002]]
| {{Футбол Беларусь}}
|align="center"| '''0:2'''
| '''{{Футбол Украіна}}'''
|«[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]», [[Менск]] (37 тыс.)
|[[Андрэй Шаўчэнка|Шаўчэнка]] (45, 57)
|-----
| [[19 траўня]] [[2002]]
| міжнародны таварыскі турнір LG-CUP 2002
| '''{{Футбол Беларусь}}'''
|align="center"| '''2:0'''
| {{Футбол Украіна}}
| «Дынама», Масква, Расея (5 тыс.)
|[[Валянцін Бялькевіч|Бялькевіч]] (48), [[Аляксандар Глеб|Глеб]] (63)
|-----
| [[6 верасьня]] [[2008]]
| адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|ЧС-2010]]
| '''{{Футбол Украіна}}'''
|align="center"| '''1:0'''
| {{Футбол Беларусь}}
| «[[Украіна (стадыён)|Украіна]]», [[Львоў]] (25 тыс.)
|[[Андрэй Шаўчэнка|Шаўчэнка]] (90+5)
|-----
| [[9 верасьня]] [[2009]]
| адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|ЧС-2010]]
| {{Футбол Беларусь}}
|align="center"| '''0:0'''
| {{Футбол Украіна}}
|«[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]», [[Менск]] (27 тыс.)
|-----
| [[9 кастрычніка]] [[2014]]
| адбор на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|ЧЭ-2010]]
| {{Футбол Беларусь}}
|align="center"| '''0:2'''
| '''{{Футбол Украіна}}'''
|«[[Барысаў-Арэна]]», [[Барысаў]] (10,5 тыс.)
|[[Аляксандар Мартыновіч|Мартыновіч]] (82, <small>аўтагол</small>), [[Яўген Канаплянка|Канаплянка]] (93+)
|-----
| [[5 верасьня]] [[2015]]
| адбор на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|ЧЭ-2016]]
| '''{{Футбол Украіна}}'''
|align="center"| '''3:1'''
| {{Футбол Беларусь}}
| «[[Арэна-Львоў]]», [[Львоў]] (32,5 тыс.)
|[[Арцём Кравец|Кравец]] (7), [[Андрэй Ярмоленка|Ярмоленка]] (30), [[Яўген Канаплянка|Канаплянка]] (40, <small>з пэнальці</small>) — [[Сяргей Карніленка|Карніленка]] (62, <small>з пэнальці</small>)
|-----
|+
|}
== Глядзіце таксама ==
* [[Жаночая зборная Ўкраіны па футболе]]
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://www.webcitation.org/6YK40ISeG?url=http://www.ffu.org.ua/ukr/print/1/3718/?from=%2Fukr%2Fduflu%2Fduflu_documents%2F2966 Афіцыйны вэб-сайт]
{{Украіна на ЧС-2006}}
{{Украіна на ЧЭ-2012}}
{{Украіна на ЧЭ-2016}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{Зборныя Ўкраіны}}
[[Катэгорыя:Зборная Ўкраіны па футболе| ]]
em2l1hvl3wspcamgqpct9z1a5ioce47
2687398
2687396
2026-08-29T07:44:53Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Ukraine_national_football_team?oldid=1371606898
2687398
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Украіна
|Лягатып = Logo of Football Federation of Ukraine 2016.png
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Украіна 1:3 {{Футбол Вугоршчына|няма}}<br />([[Ужгарад]], [[Украіна]]; 29 красавіка, 1992)
|Перамога = Украіна 9:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Львоў]], [[Украіна]]; 6 верасьня, 2013)
|Параза = {{Футбол Францыя|няма}} 7:1 Украіна<br />([[Сэн-Дэні]], [[Францыя]]; 7 кастрычніка, 2020)
|Удзелаў у ЧС = 1
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 4
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]]
|Дасягненьні ў ЧР = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]])
| pattern_la1 = _ukr24h
| pattern_b1 = _ukr24h
| pattern_ra1 = _ukr24h
| pattern_sh1 = _ukr24h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFe000
| body1 = FFe000
| rightarm1 = FFe000
| shorts1 = FFe000
| socks1 = FFe000
| pattern_la2 = _ukr24a
| pattern_b2 = _ukr24a
| pattern_ra2 = _ukr24a
| pattern_sh2 = _ukr24a
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 0040FF
| body2 = 0040FF
| rightarm2 = 0040FF
| shorts2 = 0040FF
| socks2 = 0040FF
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Ўкраі́ны па футбо́ле''' ({{мова-uk|Збірна України з футболу}}) — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Украіна|Ўкраіну]] на міжнародных спаборніцтвах па [[футбол]]е. Нацыянальная каманда кіруецца [[Украінская асацыяцыя футболу|Украінскай асацыяцыяй футболу]], якая далучылася да [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]] і [[ФІФА]] у 1992 годзе.
== Гісторыя ==
Да 1991 году ўкраінскія футбалісты гулялі ў складзе [[Мужчынская зборная СССР па футболе|зборнай СССР]]. Па распадзе СССР у 1991 годзе [[Мужчынская зборная Расеі па футболе|зборная Расеі]] заняла ягонае месца ў кваліфікацыйным турніры да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|чэмпіянату сьвету 1994 году]]. А зборная Ўкраіны, між тым, ня брала ўдзелу ў турніры<ref>{{спасылка|спасылка=https://globalinfo4.com/|загаловак=Home - Global Info4|дата публікацыі=02.03.2023|дата доступу=26.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20240612190808/https://globalinfo4.com/|дата копіі=12.06.2024}}</ref>, бо яшчэ не была прынятая ў [[ФІФА]]. Пры гэтым шэраг найлепшых украінскіх футбалістаў 1990-х гадоў, сярод іх былі [[Андрэй Канчэльскіс]], [[Віктар Анопка]], [[Сяргей Юран]], [[Юры Нікіфараў]], [[Ільля Цымбалар]] і [[Алег Саленка]], абралі выступы за Расею.
[[Файл:Oleg Blokhin-ua.jpeg|значак|зьлева|[[Алег Блахін]] стаў першым трэнэрам, які вывеў зборную Ўкраіны на чэмпіянат сьвету.]]
Зборная Ўкраіны правяла свой першы матч 29 красавіка 1992 году супраць [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе|зборнай Вугоршчыны]] ва [[Ужгарад]]зе на стадыёне Авангард, саступіўшы супернікам зь лікам 1:3. Адзіны гол украінцаў у матчы пацэліў [[Іван Гецко]]. З утварэньнем пераходнай каманды СНД, якая замяніла СССР і зладзіла матч супраць [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]] ў [[Масква|Маскве]] ў межах падрыхтоўкі да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|чэмпіянату Эўропы 1992 году]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150726235449/http://www.rusteam.permian.ru/history/1992.html 1992 season of the Russian national football tean]. Rusteam.permian.ru</ref>, украінская зборная таго году страціла некалькі значных гульцоў, якія былі выкліканыя ў каманду СНД. У 1993 годзе зборная працягвала браць удзел у таварыскіх матчах, узяўшы першую перамогу ў [[Вільня|Вільні]] ў сустрэчы супраць [[Мужчынская зборная Летувы па футболе|зборнай Летувы]]. 7 верасьня 1994 году нацыянальная дружына пачала сваю першую афіцыйную кваліфікацыйную кампанію хатняй паразаю зь лікам 0:2 ад зборнай Летувы<ref>[https://web.archive.org/web/20161029181244/http://fanat.ua/national/15.html In captivity of emotions and ambitions (В плену у эмоций и амбиций)]. Fanat.ua.</ref>. Першы адборачны турніры характарызаваўся частай зьменай трэнэраў і няпэўнымі вынікамі.
Украінская каманда ў кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянату сьвету 1998 году]] заняла другі радок у групе, але ў матчы плэй-оф саступіла [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе|зборнай Харватыі]] 1:3 паводле суме двух матчаў. Гэтая кваліфікацыйная кампанія стала знакавай як пачатак міжнароднай кар’еры [[Андрэй Шаўчэнка|Андрэя Шаўчэнкі]], а таксама цягам як пачалі раскрывацца таленты [[Аляксандар Шаўкоўскі|Аляксандра Шаўкоўскага]] і [[Сяргей Раброў|Сяргея Раброва]]. У адборы да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|чэмпіянату Эўропы 2000 году]] зборная Ўкраіны скончыла выступы вышэй за зборную Расею дзякуючы важнай нічыйнай сустрэчы ў Маскве і хатняй перамозе. Аднак каманда кваліфікавалася толькі ў плэй-оф, бо заняла другое месца пасьля [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]], не зважаючы на тое, што ня мела аніводнай паразы. Каманда з Украіны зазнала паразу ад [[Мужчынская зборная Славеніі па футболе|зборнай Славеніі]] 2:3 у двубоі. У кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] зборная Ўкраіны трапіла ў адную групу з [[Мужчынская зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі]]. Пад кіраўніцтвам [[Валеры Лабаноўскі|Валера Лабаноўскага]] ад каманды чакалася першая кваліфікацыя ў фінальную частку. Аднак дружына саступіла [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборнай Польшчы]] ў першым хатнім матчы, а вялікая колькасьць матчаў зьведзеных унічыю прывяла да таго, што каманда зноў трапіла ў плэй-оф, дзе саступіла [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай Нямеччыны]]. Пад ціскам грамадзкасьці Лабаноўскі паўшоў у адстаўку. Каманда не дала рады ў кваліфікацыі да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянату Эўропы 2004 году]].
[[Файл:Ukraine national football team 20120611.jpg|значак|зьлева|Зборная Ўкраіны ў 2012 годзе.]]
Толькі пад кіраўніцтвам [[Алег Блахін|Алега Блахіна]] ўкраінская каманда здолела адабрацца на буйны турнір. На [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянат сьвету 2006 году]] зборная Ўкраіны трапіла ў адную групу з [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнымі Гішпаніі]], [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе|Тунісу]] і [[Мужчынская зборная Саудаўскай Арабіі па футболе|Саудаўскай Арабіі]]. Пасьля паразы 0:4 у першым матчы супраць гішпанцаў прадстаўнікі Ўкраіны перамаглі ў двух наступных сустрэчах і трапілі ў 1/8 фіналу, дзе сустрэліся з [[Мужчынская зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]]. Матч скончыўся без галаў, і Ўкраіна перамагла ў сэрыі пэнальці, дзякуючы двум сэйвам Шаўкоўскага, не зважаючы на тое, што Шаўчэнка не рэалізаваў першы ўдар. У чвэрцьфінале зборная Ўкраіна сустрэлася супраць [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]] і прагуляла зь лікам 0:3.
Наступным турнірам зборнай Украіны стаў [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянат Эўропы 2012 году]], куды каманда трапіла аўтаматычна як сугаспадыня турніру<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.uefa.com/memberassociations/association=ukr/profile/index.html|загаловак=Member associations - Ukraine - Profile|выдавецтва=UEFA|копія=https://web.archive.org/web/20100209095227/http://www.uefa.com/memberassociations/association=UKR/profile/index.html|дата копіі=09.02.2010}}</ref>. Перад пачаткам спаборніцтваў кіраўніцтва фэдэрацыі зьмяніла шэраг трэнэраў, а 21 красавіка 2011 году Блахін зноў быў прызначаны галоўным трэнэрам зборнай, уклаўшы чатырохгадовы кантракт<ref>[https://web.archive.org/web/20110426133526/http://football.uk.reuters.com/leagues/european/news/2011/04/21/LDE73K1AD.php Oleg Blokhin appointed Ukraine coach], Reuters (21 April 2011)</ref>. У першым матчы чэмпіянату зборная Ўкраіны перамаглі ў [[Кіеў|Кіеве]] [[Мужчынская зборная Швэцыі па футболе|зборную Швэцыі]] зь лікам 2:1. У [[Данецк]]у каманда Ўкраіны страціла шанцы на выхад з групы пасьля паразаў 0:2 ад зборнай Францыі і 0:1 ад зборнай Ангельшчыны. Каманда ня здолела адабрацца на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянат сьвету 2014 году]], але каманда зноў трапіла на чэмпіянат Эўропы. Аднак, у фінальнай частцы, якая адбылася ў Францыі, зборная зазнала паразы ўва ўсіх трох матчах і бракам загнаных галоў.
== Чэмпіянаты сьвету ==
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — чвэрцьфінал
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
== Чэмпіянаты Эўропы ==
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — чвэрцьфінал
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — групавы этап
== Матчы супраць зборнай Беларусі ==
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 22 кастрычніка 1992
|падзея = таварыскі матч
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]], [[Менск]]
|гледачы = 10000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 1:1
|галы1 = [[Сяргей Гоцманаў|Гоцманаў]] {{Гол|49}}
|галы2 = [[Юры Максімаў|Максімаў]] {{Гол|78}}
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 25 траўня 1994
|падзея = таварыскі матч
|стадыён = [[НСК Алімпійскі]], [[Кіеў]]
|гледачы = 12000
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 3:1
|галы1 = [[Віктар Лявоненка|Лявоненка]] {{Гол|62}}<br>[[Сяргей Бежанар|Бежанар]] {{Гол|65}}<br>[[Дзьмітры Міхайленка|Міхайленка]] {{Гол|82}}
|галы2 = [[Валянцін Бялькевіч|Бялькевіч]] {{Гол|45}}
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 24 сакавіка 2001
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|ЧС-2002]]
|стадыён = [[НСК Алімпійскі]], [[Кіеў]]
|гледачы = 75000
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 0:0
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 1 верасьня 2001
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|ЧС-2002]]
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]], [[Менск]]
|гледачы = 37000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 0:2
|галы1 =
|галы2 = [[Андрэй Шаўчэнка|Шаўчэнка]] {{Гол|45}}, {{Гол|57}}
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 19 траўня 2002
|падзея = міжнародны таварыскі турнір LG-CUP 2002
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Масква)|Дынама]], [[Масква]]
|гледачы = 5000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 2:0
|галы1 = [[Валянцін Бялькевіч|Бялькевіч]] {{Гол|48}}<br>[[Аляксандар Глеб|Глеб]] {{Гол|63}}
|галы2 =
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 6 верасьня 2008
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|ЧС-2010]]
|стадыён = [[Украіна (стадыён)|Украіна]], [[Львоў]]
|гледачы = 25000
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 1:0
|галы1 = [[Андрэй Шаўчэнка|Шаўчэнка]] {{Гол|90+5}}
|галы2 =
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 9 верасьня 2009
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|ЧС-2010]]
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]], [[Менск]]
|гледачы = 27000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 0:0
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 9 кастрычніка 2014
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|ЧЭ-2016]]
|стадыён = [[Барысаў-Арэна]], [[Барысаў]]
|гледачы = 10500
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 0:2
|галы1 = [[Аляксандар Мартыновіч|Мартыновіч]] {{Гол|82|а/г}}<br>[[Сяргей Сідарчук|Сідарчук]] {{Гол|90+3}}
|галы2 =
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 5 верасьня 2015
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|ЧЭ-2016]]
|стадыён = [[Арэна-Львоў]], [[Львоў]]
|гледачы = 32500
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 3:1
|галы1 = [[Арцём Кравец|Кравец]] {{Гол|7}}<br>[[Андрэй Ярмоленка|Ярмоленка]] {{Гол|30}}<br>[[Яўген Канаплянка|Канаплянка]] {{Гол|40|пэн.}}
|галы2 = [[Сяргей Карніленка|Карніленка]] {{Гол|62|пэн.}}
|пратакол =
}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.webcitation.org/6YK40ISeG?url=http://www.ffu.org.ua/ukr/print/1/3718/?from=%2Fukr%2Fduflu%2Fduflu_documents%2F2966 Афіцыйны вэб-сайт]
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Украіны на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Украіна}};
|Украіна на ЧС-2006
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Украіны на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Украіна}};
|Украіна на ЧЭ-2012
|Украіна на ЧЭ-2016
|Украіна на ЧЭ-2020
|Украіна на ЧЭ-2024
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{Зборныя Ўкраіны}}
[[Катэгорыя:Зборная Ўкраіны па футболе| ]]
cz0b8va58yi4f9zlgvbi0qmg8fxd3w5
2687399
2687398
2026-08-29T07:47:14Z
Dymitr
10914
выпраўленьне спасылак
2687399
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Украіна
|Лягатып = Logo of Football Federation of Ukraine 2016.png
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Украіна 1:3 {{Футбол Вугоршчына|няма}}<br />([[Ужгарад]], [[Украіна]]; 29 красавіка, 1992)
|Перамога = Украіна 9:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Львоў]], [[Украіна]]; 6 верасьня, 2013)
|Параза = {{Футбол Францыя|няма}} 7:1 Украіна<br />([[Сэн-Дэні (Сэн-Сэн-Дэні)|Сэн-Дэні]], [[Францыя]]; 7 кастрычніка, 2020)
|Удзелаў у ЧС = 1
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 4
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]]
|Дасягненьні ў ЧР = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]])
| pattern_la1 = _ukr24h
| pattern_b1 = _ukr24h
| pattern_ra1 = _ukr24h
| pattern_sh1 = _ukr24h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFe000
| body1 = FFe000
| rightarm1 = FFe000
| shorts1 = FFe000
| socks1 = FFe000
| pattern_la2 = _ukr24a
| pattern_b2 = _ukr24a
| pattern_ra2 = _ukr24a
| pattern_sh2 = _ukr24a
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 0040FF
| body2 = 0040FF
| rightarm2 = 0040FF
| shorts2 = 0040FF
| socks2 = 0040FF
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Ўкраі́ны па футбо́ле''' ({{мова-uk|Збірна України з футболу}}) — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Украіна|Ўкраіну]] на міжнародных спаборніцтвах па [[футбол]]е. Нацыянальная каманда кіруецца [[Украінская асацыяцыя футболу|Украінскай асацыяцыяй футболу]], якая далучылася да [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]] і [[ФІФА]] у 1992 годзе.
== Гісторыя ==
Да 1991 году ўкраінскія футбалісты гулялі ў складзе [[Мужчынская зборная СССР па футболе|зборнай СССР]]. Па распадзе СССР у 1991 годзе [[Мужчынская зборная Расеі па футболе|зборная Расеі]] заняла ягонае месца ў кваліфікацыйным турніры да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|чэмпіянату сьвету 1994 году]]. А зборная Ўкраіны, між тым, ня брала ўдзелу ў турніры<ref>{{спасылка|спасылка=https://globalinfo4.com/|загаловак=Home - Global Info4|дата публікацыі=02.03.2023|дата доступу=26.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20240612190808/https://globalinfo4.com/|дата копіі=12.06.2024}}</ref>, бо яшчэ не была прынятая ў [[ФІФА]]. Пры гэтым шэраг найлепшых украінскіх футбалістаў 1990-х гадоў, сярод іх былі [[Андрэй Канчэльскіс]], [[Віктар Анопка]], [[Сяргей Юран]], [[Юры Нікіфараў]], [[Ільля Цымбалар]] і [[Алег Саленка]], абралі выступы за Расею.
[[Файл:Oleg Blokhin-ua.jpeg|значак|зьлева|[[Алег Блахін]] стаў першым трэнэрам, які вывеў зборную Ўкраіны на чэмпіянат сьвету.]]
Зборная Ўкраіны правяла свой першы матч 29 красавіка 1992 году супраць [[Мужчынская зборная Вугоршчыны па футболе|зборнай Вугоршчыны]] ва [[Ужгарад]]зе на стадыёне Авангард, саступіўшы супернікам зь лікам 1:3. Адзіны гол украінцаў у матчы пацэліў [[Іван Гецко]]. З утварэньнем пераходнай каманды СНД, якая замяніла СССР і зладзіла матч супраць [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]] ў [[Масква|Маскве]] ў межах падрыхтоўкі да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|чэмпіянату Эўропы 1992 году]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150726235449/http://www.rusteam.permian.ru/history/1992.html 1992 season of the Russian national football tean]. Rusteam.permian.ru</ref>, украінская зборная таго году страціла некалькі значных гульцоў, якія былі выкліканыя ў каманду СНД. У 1993 годзе зборная працягвала браць удзел у таварыскіх матчах, узяўшы першую перамогу ў [[Вільня|Вільні]] ў сустрэчы супраць [[Мужчынская зборная Летувы па футболе|зборнай Летувы]]. 7 верасьня 1994 году нацыянальная дружына пачала сваю першую афіцыйную кваліфікацыйную кампанію хатняй паразаю зь лікам 0:2 ад зборнай Летувы<ref>[https://web.archive.org/web/20161029181244/http://fanat.ua/national/15.html In captivity of emotions and ambitions (В плену у эмоций и амбиций)]. Fanat.ua.</ref>. Першы адборачны турніры характарызаваўся частай зьменай трэнэраў і няпэўнымі вынікамі.
Украінская каманда ў кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянату сьвету 1998 году]] заняла другі радок у групе, але ў матчы плэй-оф саступіла [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе|зборнай Харватыі]] 1:3 паводле суме двух матчаў. Гэтая кваліфікацыйная кампанія стала знакавай як пачатак міжнароднай кар’еры [[Андрэй Шаўчэнка|Андрэя Шаўчэнкі]], а таксама цягам як пачалі раскрывацца таленты [[Аляксандар Шаўкоўскі|Аляксандра Шаўкоўскага]] і [[Сяргей Раброў|Сяргея Раброва]]. У адборы да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|чэмпіянату Эўропы 2000 году]] зборная Ўкраіны скончыла выступы вышэй за зборную Расею дзякуючы важнай нічыйнай сустрэчы ў Маскве і хатняй перамозе. Аднак каманда кваліфікавалася толькі ў плэй-оф, бо заняла другое месца пасьля [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]], не зважаючы на тое, што ня мела аніводнай паразы. Каманда з Украіны зазнала паразу ад [[Мужчынская зборная Славеніі па футболе|зборнай Славеніі]] 2:3 у двубоі. У кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] зборная Ўкраіны трапіла ў адную групу з [[Мужчынская зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі]]. Пад кіраўніцтвам [[Валеры Лабаноўскі|Валера Лабаноўскага]] ад каманды чакалася першая кваліфікацыя ў фінальную частку. Аднак дружына саступіла [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборнай Польшчы]] ў першым хатнім матчы, а вялікая колькасьць матчаў зьведзеных унічыю прывяла да таго, што каманда зноў трапіла ў плэй-оф, дзе саступіла [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай Нямеччыны]]. Пад ціскам грамадзкасьці Лабаноўскі паўшоў у адстаўку. Каманда не дала рады ў кваліфікацыі да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянату Эўропы 2004 году]].
[[Файл:Ukraine national football team 20120611.jpg|значак|зьлева|Зборная Ўкраіны ў 2012 годзе.]]
Толькі пад кіраўніцтвам [[Алег Блахін|Алега Блахіна]] ўкраінская каманда здолела адабрацца на буйны турнір. На [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянат сьвету 2006 году]] зборная Ўкраіны трапіла ў адную групу з [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнымі Гішпаніі]], [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе|Тунісу]] і [[Мужчынская зборная Саудаўскай Арабіі па футболе|Саудаўскай Арабіі]]. Пасьля паразы 0:4 у першым матчы супраць гішпанцаў прадстаўнікі Ўкраіны перамаглі ў двух наступных сустрэчах і трапілі ў 1/8 фіналу, дзе сустрэліся з [[Мужчынская зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]]. Матч скончыўся без галаў, і Ўкраіна перамагла ў сэрыі пэнальці, дзякуючы двум сэйвам Шаўкоўскага, не зважаючы на тое, што Шаўчэнка не рэалізаваў першы ўдар. У чвэрцьфінале зборная Ўкраіна сустрэлася супраць [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]] і прагуляла зь лікам 0:3.
Наступным турнірам зборнай Украіны стаў [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянат Эўропы 2012 году]], куды каманда трапіла аўтаматычна як сугаспадыня турніру<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.uefa.com/memberassociations/association=ukr/profile/index.html|загаловак=Member associations - Ukraine - Profile|выдавецтва=UEFA|копія=https://web.archive.org/web/20100209095227/http://www.uefa.com/memberassociations/association=UKR/profile/index.html|дата копіі=09.02.2010}}</ref>. Перад пачаткам спаборніцтваў кіраўніцтва фэдэрацыі зьмяніла шэраг трэнэраў, а 21 красавіка 2011 году Блахін зноў быў прызначаны галоўным трэнэрам зборнай, уклаўшы чатырохгадовы кантракт<ref>[https://web.archive.org/web/20110426133526/http://football.uk.reuters.com/leagues/european/news/2011/04/21/LDE73K1AD.php Oleg Blokhin appointed Ukraine coach], Reuters (21 April 2011)</ref>. У першым матчы чэмпіянату зборная Ўкраіны перамаглі ў [[Кіеў|Кіеве]] [[Мужчынская зборная Швэцыі па футболе|зборную Швэцыі]] зь лікам 2:1. У [[Данецк]]у каманда Ўкраіны страціла шанцы на выхад з групы пасьля паразаў 0:2 ад зборнай Францыі і 0:1 ад зборнай Ангельшчыны. Каманда ня здолела адабрацца на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянат сьвету 2014 году]], але каманда зноў трапіла на чэмпіянат Эўропы. Аднак, у фінальнай частцы, якая адбылася ў Францыі, зборная зазнала паразы ўва ўсіх трох матчах і бракам загнаных галоў.
== Чэмпіянаты сьвету ==
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — чвэрцьфінал
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
== Чэмпіянаты Эўропы ==
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — чвэрцьфінал
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — групавы этап
== Матчы супраць зборнай Беларусі ==
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 22 кастрычніка 1992
|падзея = таварыскі матч
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]], [[Менск]]
|гледачы = 10000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 1:1
|галы1 = [[Сяргей Гоцманаў|Гоцманаў]] {{Гол|49}}
|галы2 = [[Юры Максімаў|Максімаў]] {{Гол|78}}
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 25 траўня 1994
|падзея = таварыскі матч
|стадыён = [[НСК Алімпійскі]], [[Кіеў]]
|гледачы = 12000
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 3:1
|галы1 = [[Віктар Лявоненка|Лявоненка]] {{Гол|62}}<br>[[Сяргей Бежанар|Бежанар]] {{Гол|65}}<br>[[Дзьмітры Міхайленка|Міхайленка]] {{Гол|82}}
|галы2 = [[Валянцін Бялькевіч|Бялькевіч]] {{Гол|45}}
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 24 сакавіка 2001
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|ЧС-2002]]
|стадыён = [[НСК Алімпійскі]], [[Кіеў]]
|гледачы = 75000
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 0:0
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 1 верасьня 2001
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|ЧС-2002]]
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]], [[Менск]]
|гледачы = 37000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 0:2
|галы1 =
|галы2 = [[Андрэй Шаўчэнка|Шаўчэнка]] {{Гол|45}}, {{Гол|57}}
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 19 траўня 2002
|падзея = міжнародны таварыскі турнір LG-CUP 2002
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Масква)|Дынама]], [[Масква]]
|гледачы = 5000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 2:0
|галы1 = [[Валянцін Бялькевіч|Бялькевіч]] {{Гол|48}}<br>[[Аляксандар Глеб|Глеб]] {{Гол|63}}
|галы2 =
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 6 верасьня 2008
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|ЧС-2010]]
|стадыён = [[Украіна (стадыён)|Украіна]], [[Львоў]]
|гледачы = 25000
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 1:0
|галы1 = [[Андрэй Шаўчэнка|Шаўчэнка]] {{Гол|90+5}}
|галы2 =
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 9 верасьня 2009
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|ЧС-2010]]
|стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]], [[Менск]]
|гледачы = 27000
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 0:0
|галы1 =
|галы2 =
|пратакол =
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 9 кастрычніка 2014
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|ЧЭ-2016]]
|стадыён = [[Барысаў-Арэна]], [[Барысаў]]
|гледачы = 10500
|судзьдзя =
|каманда1 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|каманда2 = Украіна
|лік = 0:2
|галы1 = [[Аляксандар Мартыновіч|Мартыновіч]] {{Гол|82|а/г}}<br>[[Сяргей Сідарчук|Сідарчук]] {{Гол|90+3}}
|галы2 =
|пратакол =
|bg = #eeeeee
}}
{{Справаздача пра футбольны матч
|дата = 5 верасьня 2015
|падзея = адбор на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|ЧЭ-2016]]
|стадыён = [[Арэна-Львоў]], [[Львоў]]
|гледачы = 32500
|судзьдзя =
|каманда1 = Украіна
|каманда2 = {{Футбол Беларусь|няма}}
|лік = 3:1
|галы1 = [[Арцём Кравец|Кравец]] {{Гол|7}}<br>[[Андрэй Ярмоленка|Ярмоленка]] {{Гол|30}}<br>[[Яўген Канаплянка|Канаплянка]] {{Гол|40|пэн.}}
|галы2 = [[Сяргей Карніленка|Карніленка]] {{Гол|62|пэн.}}
|пратакол =
}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.webcitation.org/6YK40ISeG?url=http://www.ffu.org.ua/ukr/print/1/3718/?from=%2Fukr%2Fduflu%2Fduflu_documents%2F2966 Афіцыйны вэб-сайт]
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Украіны на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Украіна}};
|Украіна на ЧС-2006
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Украіны на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Украіна}};
|Украіна на ЧЭ-2012
|Украіна на ЧЭ-2016
|Украіна на ЧЭ-2020
|Украіна на ЧЭ-2024
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{Зборныя Ўкраіны}}
[[Катэгорыя:Зборная Ўкраіны па футболе| ]]
m5ncar5qlwnomd3u8yf3bpagccmlwua
Мажэйка
0
89210
2687322
2574936
2026-08-28T20:31:42Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687322
wikitext
text/x-wiki
'''Мажэйка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Мажэйка (імя)|Мажэйка]].
== Носьбіты ==
* [[Зінаіда Мажэйка]] (1933—2014) — беларуская этнамузыказнаўца
* [[Кір Булычоў]] (Ігар Мажэйка; 1934—2003) — савецкі пісьменьнік-фантаст, навуковец-усходазнавец
* [[Павал Мажэйка]] ({{нар.}} 1978) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч
* [[Генадзь Мажэйка]] (нар. 1982) — беларускі журналіст
== Глядзіце таксама ==
* [[Мажэйкі (неадназначнасьць)|Мажэйкі]]
* [[Мажэйкаўшчына]]
* [[Мажэйкава]]
* [[Мажэйчына]]
* [[Мазекі]]
* [[Мазыкі]]
{{Неадназначнасьць}}
otbp9paonfy5nbxpl02mfnnghu03suy
Корбут
0
89784
2687277
2574806
2026-08-28T16:31:08Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687277
wikitext
text/x-wiki
'''Корбут''' — беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя [[Карыбут (імя)|Карыбут]].
== Носьбіты ==
* [[Элегі Францішак Карафа-Корбут]] (1835—1894) — беларускі паэт
* [[Мікалай Пятровіч Корбут|Мікалай Корбут]] (1948—2026) — беларускі дзяржаўны дзяяч, прэзыдэнт Беларускай фэдэрацыі гімнастыкі
* [[Вольга Корбут]] ({{нар.}} 1955) — беларуская гімнастка
* [[Мікалай Мікалаевіч Корбут|Мікалай Корбут]] ({{нар.}} 1963) — беларускі дзяржаўны дзяяч, кіраўнік справамі прэзыдэнта Беларусі
* [[Віктар Корбут]] ({{нар.}} 1981) — беларускі гісторык і журналіст
== Глядзіце таксама ==
* [[Карыбутавічы]]
* [[Карбатоўка]]
{{Неадназначнасьць}}
3zrbsho2ixkmp20tt774v8hbpisznic
Юры Жыгамонт
0
93252
2687225
2684952
2026-08-28T12:13:34Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687225
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|імя = Юры Жыгамонт
|лацінка = Jury Žygamont / Jury Žyhamont
|партрэт =
|апісаньне =
|імя пры нараджэньні =
|род дзейнасьці = беларускі актор і тэлевізійны вядоўца
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|11|2|1968|1}}
|месца нараджэньня = [[вёска]] [[Дзямідаў]], [[Нараўлянскі раён]], [[Гомельская вобласьць]], [[Беларуская ССР]], [[СССР]]
|бацька = Уладзімер Жыгамонт
|маці =
|сужэнец =
|дзеці =
|узнагароды =
|сайт =
|дадаткова =
|commons =
}}
'''Ю́ры Ўладзі́меравіч Жыгамо́нт''' (нар. 1968, Дзямідаў, Нараўлянскі раён, Гомельская вобласьць, цяпер [[Беларусь]]) — беларускі актор і [[журналіст]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111122002308/http://bel.ehu.lt/students_life/belarusian_history_daily/0009573/ 11 лютага]</ref>.
Каля 17 гадоў вёў тэлеперадачу «[[Падарожжы дылетанта]]», якую стварыў на тэлеканале «[[Сталічнае тэлебачаньне]]». Паводле вынікаў галасаваньня, праведзенага газэтай «Комсомольская правда в Белоруссии», стаў найбольш улюбёным вядоўцам на тэлеканале «СТБ» 2010 году<ref>[http://kp.by/daily/24608/778379/ Допроси любимого ведущего!]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Біяграфія ==
Юры Жыгамонт нарадзіўся на [[Палесьсе|Палесьсі]]. Яго прапрабабуля была дачкою [[войт]]а і, паводле зьвестак, пражыла больш за сто гадоў<ref name="Наша Ніва">{{Навіна|аўтар=[[Ліна Мілаш]], [[Народная Воля]]|загаловак=Юры Жыгамонт: «Лапці былі звычайным спецабуткам»|спасылка=http://pda.nn.by/artykul/28092.html|выдавец=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=28 ліпеня 2009|дата доступу=5 сакавіка 2013}}</ref>. Яго дзед, Пётар Мацьвеевіч Жыгамонт, быў расстраляны ў Горкім (цяпер [[Ніжні Ноўгарад]]), яго забралі ў 1937-м, а расстралялі ў 1938 годзе<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Радаўніца ў Курапатах|спасылка=http://www.bielarus.net/archives/2006/05/02/715|выдавец=[[Беларуская Салідарнасьць]]|дата публікацыі=2 траўня 2006|дата доступу=5 сакавіка 2013}}</ref>. Юры яшчэ зь дзяцінства цікавіўся гісторыяй, рэтра-рэчамі. Рана пачаў вандраваць — старэйшы брат яго заўсёды браў з сабою, калі кудысьці ехаў<ref name="Юры">[https://web.archive.org/web/20170116064518/http://www.expressnews.by/616.html Экспесс Новости: ЮРЫЙ ЖЫГАМОНТ]</ref>.
Скончыў [[Прафэсыйна-тэхнічная вучэльня|ПТВ]] па спэцыяльнасьці «кіроўца вежавых кранаў»<ref name="Наша Ніва" />. У 1994 годзе скончыў [[БДТМІ]] (Тэатральна-мастацкі інстытут). Падчас навучэньня ў Тэатральна-мастацкім інстытуце вырашыў вывучыць Беларусь. На вакацыях шукаў на мапе нейкае мястэчка, набываў квіток і ехаў туды. Хадзіў па вуліцах, глядзеў на старажытныя дамы, палацы, паркі. А наступнай раніцай ехаў ужо ў іншае мястэчка<ref name="Юры" />.
Актор тэатру і кіно, з 2002 году служыць у [[Беларускі рэспубліканскі тэатар юнага гледача|Тэатры юнага гледача]], у якім бярэ ўдзел у спэктаклях «Маленькі лорд Фаўнтлярой», «[[Тарас на Парнасе]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20110227022935/http://beltuz.by/be/persons/45.html Юры Жыгамонт]</ref>. Самымі дарагімі для сябе кнігамі лічыць [[Біблія|Біблію]] і паэму «[[Новая зямля]]» [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]<ref name="Наша Ніва" />.
17 кастрычніка 2021 году ў выдавецтве «[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]» выйшла яго кніга «[[Мястэчкі і вёскі Беларусі]]», якая ўвабрала аповеды са сцэнароў да тэлеперадачы «[[Падарожжы дылетанта]]» за 17 гадоў. Больш за 50 аповедаў пра вёскі зьмяшчалі фотаздымкі. Нататкі зьмяшчалі [[Казка|казкі]] і [[Паданьне|паданьні]] пра паходжаньне [[Мястэчка|мястэчак]] у 10 раёнах, у тым ліку ў [[Аршанскі раён|Аршанскім]] і [[Барысаўскі раён|Барысаўскім]], [[Ваўкавыскі раён|Ваўкавыскім]] і [[Вярэнаўскі раён|Вярэнаўскім]], [[Івацэвіцкі раён|Івацэвіцкім]] і [[Карэліцкі раён|Карэліцкім]], [[Лідзкі раён|Лідзкім]] і [[Ляхавіцкі раён|Ляхавіцкім]], [[Мёрскі раён|Мёрскім]] і [[Пастаўскі раён|Пастаўскім]] раёнах. Найбольш падрабязныя паданьні апісвалі паходжаньне такіх 14 вёсак і мястэчак, як [[Барань]] і [[Бяльмонты]], [[Бусяж]] і [[Варонча]], [[Вішнявец]] і [[Гайцюнішкі]], [[Гудагай]] і [[Друя]], [[Дрысьвяты]] і [[Жырмуны]], [[Ідолта]] і [[Лынтупы]], [[Мсьцібава]] і [[Шарашова]]. Цана кнігі ў кнігарнях Менску складала 30 рублёў (11,75 $)<ref>{{Навіна|аўтар=Дар'я Амяльковіч|загаловак=«А што, колькі ўжо наездзіў!»|спасылка=https://novychas.by/palityka/u-jaho-njama-vybaru-amerykanski-heneral-szto-s|выдавец=Газэта «[[Новы час (газэта)|Новы час]]»|дата публікацыі=17 кастрычніка 2021|дата доступу=19 кастрычніка 2021}}</ref>.
== Цытаты ==
==== Пра сябе ====
{{Цытата|Я — стопрацэнтны беларускі падарожнік, бо вандрую толькі ў межах Беларусі, аб чым ніколькі не шкадую.|Юры Жыгамонт|[http://www.nn.by/index.php?c{{=}}ar&i{{=}}28092 «[[Наша Ніва]]», 28.07.2009]}}
==== Пра беларусаў ====
{{Цытата|Самы распаўсюджаны экспанат любога беларускага музэю — [[лапці]] як увасабленьне нашых каранёў, з чым я катэгарычна ня згодны. Лапці — гэта звычайны спэцабутак, якім карысталіся нашыя продкі, калі ішлі на працу або ў лес. А на сьвяты і ў царкву яны надзявалі боты. Усяму гэтаму адпавядае гістарычны стэрэатып: калі беларусы — значыць, сяляне. Хто нашы продкі? Тыя, хто хадзіў у лапцях ды з косамі. А ў нас былі і іншыя [[Стан (сацыяльная група)|станы]] — [[магнат]]ы, [[шляхта]], [[Месьціч|гараджане]]. Яны апраналі на сябе цяжкія [[дасьпех]]і, бралі ў рукі вялізныя мячы і йшлі абараняць радзіму ад ворагаў. Вось гэтыя экспанаты і трэба ўсюды выстаўляць як сімвал непераможнасьці нашага народу!|Юры Жыгамонт|[http://www.nn.by/index.php?c{{=}}ar&i{{=}}28092 «Наша Ніва», 28.07.2009]}}
==== Пра шанаваньне памяці продкаў ====
{{Цытата|Трэба зрабіць усё, каб людзі не забывалі, што ў нас была магутнейшая дзяржава — [[Вялікае Княства Літоўскае]], што тут раней жылі князі, каб іх ведалі, паважалі. У нас жа вельмі мала вуліц, названых у гонар слынных людзей Беларусі: [[Радзівілы|Радзівілаў]], [[Сапегі|Сапегаў]], [[Тадэвуш Касьцюшка|Тадэвуша Касьцюшкі]], [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]]. На Беларусі засталося шмат панскіх склепаў. Іх паразбурвалі, шукалі скарбы, раскапвалі гэтыя могілкі. Часам прыяжджаеш у нейкае мястэчка, а каля ўскрытага склепу косткі валяюцца, у склепы сьмецьце скідваюць. Я лічу, што на гэта павінны зьвярнуць увагу ўлады. Продкаў сваіх трэба шанаваць.|Юры Жыгамонт|[http://www.expressnews.by/616.html Экспресс Новости. 09.12.2004]}}
== Узнагароды ==
23 траўня 2012 году загадам міністра культуры РБ [[Павал Латушка|Паўла Латушкі]], Юры Жыгамонт узнагародзжаны нагрудным знакам [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь]] «За ўклад у развіццё культуры Беларусі»<ref>{{Спасылка | аўтар= Паплаўская Ася | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =17 красавіка 2013 | url =http://naviny.by/rubrics/culture/2013/04/17/ic_articles_117_181502/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Юры Жыгамонт атрымаў медаль ад Мінкульта праз год пасля прысуджэння | фармат = | назва праекту = | выдавец =[[БелаПАН]] | дата = 18 красавіка 2013 | мова = | камэнтар = }}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Жыгімонт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Артыкул|аўтар=[[Пётра Васілеўскі]]|загаловак=Аптымізм Жыгамонта|спасылка=http://www.kimpress.by/?page=2&id=8190&mode=print|выданьне=[[Культура (газэта)|Культура]]|тып=[[газэта]]|год=1 сьнежня 2012|нумар=[http://www.kimpress.by/?idnum=402 48 (1070)]|старонкі=|issn=}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Жыгамонт, Юры}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нараўлянскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторы]]
[[Катэгорыя:Беларускія тэлевядучыя]]
4sdn1nyqf3hcarmov9xy3dkygncc33w
Фінал Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў 1965 году
0
94722
2687356
2617711
2026-08-28T21:51:07Z
Dymitr
10914
/* Матч */ выпраўленьне спасылак
2687356
wikitext
text/x-wiki
'''Фінальны матч Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў па футболе 1965 году''' праходзіў у [[Мілан]]е на стадыёне [[Сан-Сіра]] 27 траўня 1965 году, дзе сустракаліся [[Італія|італьянскі]] клюб «[[Інтэрнацыянале Мілан|Інтэрнацыянале]]» й [[Партугалія|партугальскі]] «[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]».
== Матч ==
{{Справаздача аб матчы
|дата=[[27 траўня]] [[1965]]
|стадыён='''Стадыён''': {{Сьцяг Італіі|16пкс}} [[Сан-Сыра]], [[Мілян]]<br/>'''Гледачоў''': 89 000<br/>'''Судзьдзя:''' {{Сьцяг Швайцарыі|16пкс}} Готфрыд Дайнст
|каманда1={{Сьцяг Італіі}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|каманда2={{Сьцяг Партугаліі}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|лік=1:0
|bg=#EBF5FF
|галы1= Жаір 42'
|галы2=
|справаздача=
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.rsssf.com/ec/ec196465.html#cc European Cup 1964-65 from RSSSF]
* [http://www.uefa.com/competitions/UCL/history/Season=1964/intro.html 1964-65 Season at UEFA website]
* [https://web.archive.org/web/20080106193120/http://www.europeancuphistory.com/euro65 European Cup History 1965]
{{Ліга чэмпіёнаў УЭФА}}
[[Катэгорыя:1965 год у футболе]]
[[Катэгорыя:Фіналы Лігі чэмпіёнаў]]
lgddhsb5mby6lfnl19ulh9fjcn4nqbn
Прышціна
0
98734
2687341
2614065
2026-08-28T21:16:23Z
Summershell67
98737
/* */
2687341
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Прышціна
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Прышціны
|Назва на мове краіны = Prishtinë
|Краіна = Косава
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 42
|Шырата хвілінаў = 39
|Шырата сэкундаў = 48
|Даўгата паўшар’е = усходняе
|Даўгата градусаў = 21
|Даўгата хвілінаў = 9
|Даўгата сэкундаў = 44
|Герб=Stema e Komunës Prishtinë.svg|Сьцяг=Flag of Pristina.svg|Выява=Prishtina Collage.jpg}}
'''Пры́шціна''' — горад у Косава, сталіца Рэспублікі [[Косава]]. Насельніцтва гораду складае каля 198 тысячаў жыхароў (па стане на 2011 год<ref>[https://web.archive.org/web/20111112084432/http://esk.rks-gov.net/rekos2011/repository/docs/REKOS%20LEAFLET%20ALB%20FINAL.pdf Перапіс насельніцта 2011 году]</ref>), пераважна [[альбанцы]].
== Перавозкі ==
На 2020 год у горадзе працаваў [[аўтавакзал Прышціны]]. За 15 км на паўднёвы захад месьціцца Міжнародны [[аэрапорт Прышціны]].
== Вучоба і культура ==
* [[Народны тэатар Косава]]
* [[Унівэрсытэт у Прышціне|Прышцінскі ўнівэрсытэт]]
*[[Нацыянальная галярэя Косава]]
*[[Акадэмія навук і мастацтваў Косава]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Pristina}}
* [https://prishtinaonline.com/ Старонка ў сеціве] ўправы места Прышціна
* [https://web.archive.org/web/20080309205810/http://www.albanian.com/main/countries/kosova/prishtin/index.html История города]{{Ref-en}}
* [http://danlux.livejournal.com/57752.html Современные фотографии Приштины]
{{Сталіцы Эўропы}}
[[Катэгорыя:Гарады Сэрбіі]]
j4b3xvhzakhxgpahnxxdo5c1l3gxg5l
Волагда (рака)
0
101693
2687303
2412971
2026-08-28T18:39:56Z
~2026-46875-86
99771
Скасаваная вэрсія [[Special:Diff/2412971|2412971]] удзельніка [[Special:Contributions/Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[User talk:Taravyvan Adijene|гутаркі]])
2687303
wikitext
text/x-wiki
'''Волагда''' — [[рака]] ў [[Валагодзкая вобласьць|Валагодзкай вобласьці]] [[Расея|Расеі]], правы прыток [[Сухона|Сухоны]] (басэйн [[Паўночная Дзьвіна|Паўночнай Дзьвіны]]).
Даўжыня 155 км, плошча басейна 3030 км ².
Буйныя прытокі — Сіндашь, Масляная, Тошня и Меша (усе правыя). На рацэ — [[Волагда (горад|Волагда]] і сяло Малочнае.
[[Катэгорыя:Рэкі Расеі]]
fhacgvjmevc6b6uwna97p5lq64oh9g2
Златыя Мараўцы (раён)
0
107178
2687402
2225297
2026-08-29T08:26:32Z
ČarnaruskiVoin
76002
ČarnaruskiVoin перанёс старонку [[Златэ Мораўцэ (раён)]] у [[Златыя Мараўцы (раён)]]
2225297
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Раён Златэ-Мораўцэ
|Арыгінальная назва = Okres Zlaté Moravce
|Краіна = {{Сьцяг Славаччыны}} [[Славаччына]]
|Уваходзіць у = [[Нітранскі край]]
|Улучае = 1 горад, 32 вёскі
|Цэнтар = [[Златэ Мораўцэ]]
|Насельніцтва = 43 6221 чалавек
|Год перапісу = 2001
|Шчыльнасьць = 84
|Плошча = 521
|Мапа = Okres_zlate.png
|Тэлефонны код = +421 37
|Код аўтамабільных нумароў = ZM
|Колер фону парамэтраў = {{Колер|Славаччына}}
}}
'''Зла́тэ Мо́раўцэ''' ({{мова-sk|Zlaté Moravce}}) — раён [[Славаччына|Славаччыны]]. Знаходзіцца ў [[Нітранскі край|Нітранскім краі]].
== Статыстычныя зьвесткі (2001) ==
'''Нацыянальны склад:'''
* [[Славакі]] 97,0 %
* [[Вугорцы]] 1,1 %
* [[Чэхі]] 0,5 %
'''Канфэсійны склад:'''
* [[Каталік|Каталікі]] 89,9 %
* [[Лютэранства|Лютэране]] 0,9 %
{{Накід:Славаччына}}
{{Нітранскі край}}
[[Катэгорыя:Раёны Нітранскага краю]]
519a1o0vi5d20ei0vxtzn710qjkfobi
2687404
2687402
2026-08-29T08:27:08Z
ČarnaruskiVoin
76002
2687404
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Раён Златыя Мараўцы
|Арыгінальная назва = Okres Zlaté Moravce
|Краіна = {{Сьцяг Славаччыны}} [[Славаччына]]
|Уваходзіць у = [[Нітранскі край]]
|Улучае = 1 горад, 32 вёскі
|Цэнтар = [[Златыя Мараўцы]]
|Насельніцтва = 43 6221 чалавек
|Год перапісу = 2001
|Шчыльнасьць = 84
|Плошча = 521
|Мапа = Okres_zlate.png
|Тэлефонны код = +421 37
|Код аўтамабільных нумароў = ZM
|Колер фону парамэтраў = {{Колер|Славаччына}}
}}
'''Зла́тыя Мараўцы''' ({{мова-sk|Zlaté Moravce}}) — раён [[Славаччына|Славаччыны]]. Знаходзіцца ў [[Нітранскі край|Нітранскім краі]].
== Статыстычныя зьвесткі (2001) ==
'''Нацыянальны склад:'''
* [[Славакі]] 97,0 %
* [[Вугорцы]] 1,1 %
* [[Чэхі]] 0,5 %
'''Канфэсійны склад:'''
* [[Каталік|Каталікі]] 89,9 %
* [[Лютэранства|Лютэране]] 0,9 %
{{Накід:Славаччына}}
{{Нітранскі край}}
[[Катэгорыя:Раёны Нітранскага краю]]
8kmyceg8duls6dn651lfdu016gtof9a
Крыштап Есьман (кашталян менскі)
0
109270
2687421
1920773
2026-08-29T09:30:11Z
~2026-46988-76
99779
2687421
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Есьман}}
{{Шляхціч
| Імя = Крыштап Есьман
| Лацінка = Kryštap Jeśman
| Партрэт =
| Шырыня партрэту =
| Подпіс партрэту =
| Герб = POL COA Korczak.svg
| Шырыня гербу =
| Подпіс гербу = Герб «[[Корчак (герб)|Корчак]]»
| Пасады =
| Пачатак пэрыяду =
| Заканчэньне пэрыяду =
| Папярэднік =
| Наступнік =
| Імя пры нараджэньні =
| Нарадзіўся =
| Месца нараджэньня =
| Памёр = 1697
| Месца сьмерці =
| Род = [[Есьманы]]
| Бацька =
| Маці =
| Жонка =
| Дзеці = Крыштап<br/>Дамінік<br/>Францішак<br/>Канстанцыя
| Рэгаліі =
| Колер =
| Колер загалоўку =
}}
'''Крыштап Есьман''' (? — 1697) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], віштынецкі староста ў 1669, [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]]<ref>Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego 1386—1795 / J. Wolff. — Kraków: 1885. S. 112.</ref>.
== Біяграфія ==
З шляхецкага роду [[Есьманы|Есьманаў]] гербу «[[Корчак (герб)|Корчак]]», паручык каралеўскі, камэндант замкавай залогі ў [[Біржы|Біржах]], адважна бараніў гэтую фартэцыю ад швэдаў. Быў віштынецкім старостам у 1669 годзе, [[Кашталяны менскія|кашталянам менскім]].
Меў дачку Канстанцыю, якая выйшла замуж за полацкага будаўнічага [[Дамінік Прысецкі|Дамініка Прысецкага]], і трох сыноў: Крыштапа, Дамініка і Францішка. Крыштап быў віштынецкім войтам, памёр у 1701 годзе.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* Boniecki A. Herbarz polski. T. 1—17, dodatek. — Warszawa 1899—1913.
* Uruski S. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T. 1—15 — Warszawa 1904—1938.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Есьман, Крыштап}}
[[Катэгорыя:Кашталяны менскія]]
ib5hssv60cr1fuqt4hib7w9cyhtwais
2687433
2687421
2026-08-29T09:59:30Z
~2026-46988-76
99779
2687433
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Есьман}}
{{Шляхціч
| Імя = Крыштап Есьман
| Лацінка = Kryštap Jeśman
| Партрэт =
| Шырыня партрэту =
| Подпіс партрэту =
| Герб = POL COA Korczak.svg
| Шырыня гербу =
| Подпіс гербу = Герб «[[Корчак (герб)|Корчак]]»
| Пасады =
| Пачатак пэрыяду =
| Заканчэньне пэрыяду =
| Папярэднік =
| Наступнік =
| Імя пры нараджэньні =
| Нарадзіўся =
| Месца нараджэньня =
| Памёр = 1697
| Месца сьмерці =
| Род = [[Есьманы]]
| Бацька =
| Маці =
| Жонка =
| Дзеці = Крыштап<br/>Дамінік<br/>Францішак<br/>Канстанцыя
| Рэгаліі =
| Колер =
| Колер загалоўку =
}}
'''Крыштап Есьман''' (? — 1697) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], віштынецкі староста ў 1669, [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]]<ref>Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego 1386—1795 / J. Wolff. — Kraków: 1885. S. 112.</ref>.
== Біяграфія ==
З шляхецкага роду [[Есьманы|Есьманаў]] гербу «[[Корчак (герб)|Корчак]]», паручык каралеўскі, камэндант замкавай залогі ў [[Біржы|Біржах]], адважна бараніў гэтую фартэцыю ад швэдаў. Быў віштынецкім старостам у 1669 годзе, [[Кашталяны менскія|кашталянам менскім]].
Меў дачку Канстанцыю, якая выйшла замуж за полацкага будаўнічага [[Дамінік Прысецкі|Дамініка Прысецкага]], і трох сыноў: Крыштапа, Дамініка і Францішка. Крыштап быў віштынецкім войтам, памёр у 1701 годзе.
== Глядзіце таксама ==
* [[Есьман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* Boniecki A. Herbarz polski. T. 1—17, dodatek. — Warszawa 1899—1913.
* Uruski S. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T. 1—15 — Warszawa 1904—1938.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Есьман, Крыштап}}
[[Катэгорыя:Кашталяны менскія]]
t2q889a8egcvlu1fk1i430i9t4igs4a
Бярнаты
0
113271
2687257
2684876
2026-08-28T15:39:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Назва */
2687257
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бярнаты
|Лацінка = Biarnaty
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Бярнатаў
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]]
|Раён = [[Шаркоўшчынскі раён|Шаркоўшчынскі]]
|Сельсавет = [[Ёдзкі сельсавет|Ёдзкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 4
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 55
|Шырата хвілінаў = 28
|Шырата сэкундаў = 20.1
|Даўгата градусаў = 27
|Даўгата хвілінаў = 12
|Даўгата сэкундаў = 30.6
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Бярна́ты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}} С. 496.</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Дружнянка|Дружнянкі]]. Уваходзяць у склад [[Ёдзкі сельсавет|Ёдзкага сельсавету]] [[Шаркоўшчынскі раён|Шаркоўшчынскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]].
== Назва ==
{{Асноўны артыкул|Бэрнат}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
== Гісторыя ==
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Рады БНР Бярнаты абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду [[Камуністычная партыя Беларусі|Камуністычнай партыі Беларусі]] яны ўвайшлі ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. Паводле [[Рыскі падзел|Рыскага падзелу]] 1921 году 18 гадоў вёска была ў складзе [[Ёды (гміна)|гміны Ёды]] [[Дзісенскі павет (1921—1940)|Дзісенскага павету]] [[Віленскае ваяводзтва (1926—1939)|Віленскага ваяводзтва]] [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]]<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 18.</ref> ([[Заходняя Беларусь]]). У 1939 годзе была далучаная да [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] ([[Узьяднаньне Беларусі]]).
== Насельніцтва ==
* 1921 год — 124 чалавекi<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. VII, cz. II: Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923. S. 51.</ref>
* 1931 год — 100 чалавек<ref>Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1. — Warszawa, 1938. S. 6.</ref>
* 1999 год — 6 чалавек
* 2010 год — 4 чалавекі
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{SgKP|XV_cz.1|147|Biernaty, wieś, powiat dzisieński}}
{{Ёдзкі сельсавет}}
{{Шаркоўшчынскі раён}}
[[Катэгорыя:Ёдзкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Шаркоўшчынскага раёну]]
0idq78r99yr63o5t849rra5dytkysjs
Дэйвід Гэй
0
114831
2687363
2419307
2026-08-28T22:34:43Z
En hai ahne
99732
2687363
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:David Haye.png|міні|200пкс|Дэйвід Гэй (2006)]]
'''Дэйвід Гэй''' ({{мова-en|David Haye}}; нарадзіўся [[13 кастрычніка]] [[1980]] году, [[Лёндан]], [[Ангельшчына]], [[Вялікабрытанія]]) — брытанскі [[бокс|баксэр]]-прафэсіянал, які выступае ў 1-й цяжкой вагавой катэгорыі. Чэмпіён сьвету ў 1-й цяжкой (вэрсія WBC, 2007—2008; вэрсія WBA, 2007—2008; вэрсія WBO, 2008) вагавай катэгорыі. А гэтак жа чэмпіён сьвету ў супэрцяжкай вазе паводле вэрсіі WBA (2009—2011).
== Кар’ера ==
У сьнежні [[2002]] году Дэйвід выйшаў на бой супраць [[Тоні Бут|Тоні Бута]], дэбютаваўшы на прафэсійным рынгу. Гэй дамінаваў у 1-м і 2-м раўндах. У перапынку паміж 2-м і 3-м раўндамі кут Бута адмовіўся ад працягу бою. Гэй перамог тэхнічным [[накаўт]]ам у сваім першым боі.
У студзені [[2003]] году Гэй сустрэўся з французам [[Сабэр Заіра|Сабэрам Заіра]]. У канцы 3-га раўнду Гэй правёў правы крос у галаву праціўніка, і той апынуўся ў [[накдаўн]]е, ледзь ня вылецеўшы за межы рынга. Адразу ж прагучаў гонг. Заіра падняўся на лік 2. У 4-м раўндзе твар француза стаў сыходзіць крывёй, а напачатку 4-га раўнду Гэй правёў некалькі пасьпяховых удараў, і рэфэры спыніў бой. Заіра быў незадаволены гэтым рашэньнем.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20191209084426/https://www.hayemaker.com/ Афіцыйны сайт]
* [https://web.archive.org/web/20120910172210/http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=155774&cat=boxer Статыстыка] на сайце BoxRec
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гэй, Дэйвід}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 кастрычніка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1980 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёндане]]
[[Катэгорыя:Ангельцы афрыканскага паходжаньня]]
[[Катэгорыя:Брытанскія баксэры]]
[[Катэгорыя:Баксэры першай цяжкой вагавой катэгорыі]]
ijwr1naqm7ip4kjkiam8s9pprd2qo89
Мужчынская зборная Харватыі па футболе
0
119619
2687317
2674033
2026-08-28T20:17:24Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Харватыі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе]]: Уніфікацыя
2674033
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Харватыя
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Харвацкая футбольная фэдэрацыя]]
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр = [[Златка Даліч]]
|Капітан =
|Найбольш гульняў = [[Дарыё Срна]] (134)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Давар Шукер]] (45)
|Першая гульня = Харватыя 2:1 {{Футбол ЗША|няма}}<br />([[Загрэб]], [[Харватыя]]; 17 кастрычніка 1990)
|Перамога = Харватыя 10:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Рыека]], [[Харватыя]]; 4 чэрвеня 2016)
|Параза = {{Футбол Ангельшчына|няма}} 5:1 Харватыя<br />([[Лёндан]], [[Ангельшчына]]; 9 верасьня 2009)
|Удзелаў у ЧС = 5
|Першы ЧС = 1998
|Дасягненьні ў ЧС = Другое месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 5
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]]
|Дасягненьні ў ЧР = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]])
| pattern_la1=_cro26h
| pattern_b1=_cro26h
| pattern_ra1=_cro26h
| pattern_sh1=_cro26h
| pattern_so1=
| leftarm1=FFFFFF
| body1=FFFFFF
| rightarm1=FFFFFF
| shorts1=FFFFFF
| socks1=FFFFFF
| pattern_la2=_cro26a
| pattern_b2=_cro26a
| pattern_ra2=_cro26a
| pattern_sh2=_cro26a
| pattern_so2=
| leftarm2=000081
| body2=000081
| rightarm2=000081
| shorts2=000081
| socks2=0033F5
}}
'''Зборная Харватыі па футболе''' — прадстаўляе [[Харватыя|Харватыю]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Харвацкая футбольная фэдэрацыя]]. Каманда існуе з 1990 году й была прызнана [[ФІФА]] й [[УЭФА]] ўлетку 1992 году, праз год пасьля атрыманьня Харватыяй незалежнасьці ад [[Сацыялістычная Фэдэратыўная Рэспубліка Югаславія|Югаславіі]].
Зборная правяла свае першыя афіцыйныя матчы ў адборачным раўндзе да [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|чэмпіянату Эўропы 1996 году]], па выніках якога каманда выйшла ў фінальную частку, каб упершыню прыняць удзел у галоўным міжнародным турніры кантынэнту. Найлепшым у гісторыі каманды стаў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|чэмпіянат сьвету 2018 году]], калі зборная Харватыі заняла другое месца. У 1998 годзе [[Давар Шукер]] стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату сьвету.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://www.hns-cff.hr/ Афіцыйны сайт Харвацкай футбольнай фэдэрацыі]
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Харватыі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Харватыя}};
|Харватыя на ЧС-1998
|Харватыя на ЧС-2002
|Харватыя на ЧС-2006
|Харватыя на ЧС-2014
|Харватыя на ЧС-2018
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Харватыі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Харватыя}};
|Харватыя на ЧЭ-1996
|Харватыя на ЧЭ-2004
|Харватыя на ЧЭ-2008
|Харватыя на ЧЭ-2012
|Харватыя на ЧЭ-2016
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Харватыі па футболе| ]]
noe4h96mq1cts6x395fdt5mic192ewc
2687320
2687317
2026-08-28T20:28:36Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Croatia_national_football_team?oldid=1371812534
2687320
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Харватыя
|Лягатып = Croatia national football team logo.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Капітан =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Харватыя 2:1 {{Футбол ЗША|няма}}<br />([[Заграб]], [[Харватыя]]; 17 кастрычніка 1990)
|Перамога = Харватыя 10:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Рыека]], [[Харватыя]]; 4 чэрвеня 2016)
|Параза = {{Футбол Гішпанія|няма}} 6:0 Харватыя<br />([[Эльчэ]], [[Гішпанія]]; 11 верасьня 2018)
|Удзелаў у ЧС = 7
|Першы ЧС = 1998
|Дасягненьні ў ЧС = Другое месца ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 7
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]]
|Дасягненьні ў ЧР = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]])
| pattern_la1=_cro26h
| pattern_b1=_cro26h
| pattern_ra1=_cro26h
| pattern_sh1=_cro26h
| pattern_so1=
| leftarm1=FFFFFF
| body1=FFFFFF
| rightarm1=FFFFFF
| shorts1=FFFFFF
| socks1=FFFFFF
| pattern_la2=_cro26a
| pattern_b2=_cro26a
| pattern_ra2=_cro26a
| pattern_sh2=_cro26a
| pattern_so2=
| leftarm2=000081
| body2=000081
| rightarm2=000081
| shorts2=000081
| socks2=0033F5
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Харв́атыі па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Харватыя|Харватыю]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Харвацкі футбольны зьвяз]]. Каманда існуе з 1990 году й была прызнана [[ФІФА]] і [[УЭФА]] ўлетку 1992 году, праз год пасьля атрыманьня Харватыяй незалежнасьці ад [[Сацыялістычная Фэдэратыўная Рэспубліка Югаславія|Югаславіі]].
Зборная правяла свае першыя афіцыйныя матчы ў адборачным раўндзе да [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|чэмпіянату Эўропы 1996 году]], па выніках якога каманда выйшла ў фінальную частку, каб упершыню прыняць удзел у галоўным міжнародным турніры кантынэнту. Найлепшым у гісторыі каманды стаў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|чэмпіянат сьвету 2018 году]], калі зборная Харватыі заняла другое месца. У 1998 годзе [[Давар Шукер]] стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату сьвету.
== Гісторыя ==
[[Харвацкі футбольны зьвяз]] гістарычна лічыць першым афіцыйным міжнародным матчам сваёй зборнай таварыскую сустрэчу 2 красавіка 1940 году паміж зборнай Банавіны Харватыі, якая на той час была ў складзе [[Каралеўства Югаславія|Каралеўства Югаславіі]], і [[Мужчынская зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]], у якой харвацкая каманда перамагла зь лікам 4:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesk/kroa-intres.html|загаловак=Croatia - International Matches|выдавецтва=www.rsssf.org|дата доступу=09.07.2026}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.uvijekvjerni.com/reprezentacija/povijest/|загаловак=Hrvatska nogometna reprezentacija kroz povijest|выдавецтва=Uvijek Vjerni|дата доступу=14.08.2008|копія=https://web.archive.org/web/20120216063940/http://www.uvijekvjerni.com/reprezentacija/povijest|дата копіі=16.02.2012}}</ref>. У тым годзе [[Ёза Якапіч]] ачоліў нацыянальную каманду, якая прадстаўляла Банавіну Харватыі ў чатырох таварыскіх матчах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesk/kroa-intres.html|загаловак=Croatia International matches|выдавецтва=Rec. Sport Soccer Statistics Foundation|дата доступу=14.07.2008}}</ref>. Па ўварваньні [[Краіны Восі|краінаў Восі]] ў Югаславію ў 1941 годзе Нямеччына і Італія ўсталявалі кантроль над Харватыяй, утварыўшы [[Незалежная Дзяржава Харватыя|Незалежную Дзяржаву Харватыі]], у выніку чаго паўстала і футбольная зборная гэтай краіны<ref>{{спасылка|спасылка=https://foreignpolicy.com/2018/07/31/in-croatia-nazi-sympathizers-are-welcome-to-join-the-party-thompson-ustashe-fascism/|загаловак=In Croatia, Sympathizers Are Welcome to Join the Party|выдавецтва=Foreign Policy|дата доступу=15.12.2022}}</ref>. Дружына згуляла 15 таварыскіх матчаў ад моманту аднаўленьня сяброўства ў [[ФІФА]] ў 1941 годзе да заканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://croatiasoccer.blog.hr/2007/09/1623284234/povijest-hrvatskog-nogometnog-saveza.html|загаловак=Povijest Hrvatskog Nogometnog Saveza|выдавецтва=H-R|дата публікацыі=25.09.2007|дата доступу=19.08.2008}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/associations/association=cro/goalprogramme/index.html|загаловак=Goal Programme – Croatian Football Federation – 2006|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=17.07.2008|дата доступу=04.09.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080904011838/http://www.fifa.com/associations/association=cro/goalprogramme/index.html|дата копіі=04.09.2008}}</ref>. Па вайне і стварэньні СФР Югаславіі харвацкія футбалісты гулялі ў складзе [[Мужчынская зборная Югаславіі па футболе|зборнай Югаславіі]].
[[Файл:The 1998 Third Place Certificate for Croatia.jpg|значак|зьлева|Сэртыфікат аб трэцім месцы зборнай Харватыі на чэмпіянаце сьвету 1998 году.]]
Зборная Харватыя дэбютавала ў сваёй сучаснай рэінкарнацыі ў матчы супраць [[Мужчынская зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] 17 кастрычніка 1990 году, перамогшы зь лікам 2:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/miscellaneous/asanovic-intl.html|загаловак=Aljosa Asanovic – International appearances|выдавецтва=Rec. Sport Soccer Statistics Foundation|дата доступу=20.07.2008}}</ref><ref>{{артыкул|спасылка=http://www.nacional.hr/articles/view/23275/|загаловак=Hrvatske kocke opet modni hit|выданьне=Nacional|год=20.02.2006|копія=https://web.archive.org/web/20120728160544/http://www.nacional.hr/clanak/23275/hrvatske-kocke-opet-modni-hit|дата копіі=28.07.2012}}</ref>. Часовы трэнэр каманды [[Дражан Еркавіч]] узначальваў дэ-факта нацыянальную каманду да ейнага афіцыйнага паўторнага прыняцьця ў ФІФА 3 ліпеня 1992 году<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.sveosportu.com/hrvatskareprezentacijanogomet/Hrvatskareprezentacija.htm|загаловак=Sve o sportu|выдавецтва=Sve o sportu|дата доступу=16.08.2011|копія=https://web.archive.org/web/20110716171205/http://www.sveosportu.com/hrvatskareprezentacijanogomet/Hrvatskareprezentacija.htm|дата копіі=16.07.2011}}</ref>, атрымаўшы яшчэ дзьве перамогі ў таварыскіх матчах<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.balkantimes.com/cocoon/setimes/xhtml/bg/features/setimes/features/2002/10/021008-SVETLA-002|загаловак=Croatia Marks Independence Day for First Time|выдавецтва=Southeast European times|дата доступу=21.07.2008}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesk/kroa-intl9095.html|загаловак=Croatia – International matches 1990–1995|выдавецтва=Rec. Sport Soccer Statistics Foundation|дата доступу=18.07.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080612091143/http://www.rsssf.com/tablesk/kroa-intl9095.html|дата копіі=12.06.2008}}</ref>. У 1993 годзе галоўным трэнэрам зборнай стаў [[Міраслаў Блажавіч]]. У сваім першым кваліфікацыйным турніры балканцы адразу адабраліся на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|чэмпіянат Эўропы 1996 году]]. У групавым этапе [[Горан Улаавіч]] загнаў першы гол каманды на буйным турніры, чым прынёс камандзе перамогу зь лікам 1:0 над [[Мужчынская зборная Турэччыны па футболе|зборнай Турэччыны]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0254-0d7bc21c63d9-f27016e59e05-1000--croatia-contemplate-turkey-task/|загаловак=Croatia contemplate Turkey task|выдавецтва=Union of European Football Associations (UEFA.com)|дата публікацыі=04.01.2008|дата доступу=31.12.2012}}</ref>. Затым харваты перамагла дзейных чэмпіёнаў Эўропы, то бок [[Мужчынская зборная Даніі па футболе|зборную Даніі]], зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=http://en.euro2008.uefa.com/history/season=1996/round=227/match=52515/index.html|загаловак=Šuker stars as Danes downed|выдавецтва=Union of European Football Associations (UEFA.com)|дата публікацыі=16.06.1996|дата доступу=10.08.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080422120939/http://en.euro2008.uefa.com/history/season%3D1996/round%3D227/match%3D52515/index.html|дата копіі=22.04.2008}}</ref>, але з такім жа лікам саступілі [[Мужчынская зборная Партугаліі па футболе|зборнай Партугаліі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.independent.co.uk/sport/portugal-take-advantage-of-slack-croatia-1337981.html|загаловак=Portugal take advantage of slack Croatia|выдавецтва=The Independent|дата публікацыі=20.06.1996|дата доступу=31.12.2012}}</ref>. Каманда прабілася ў чвэрцьфінал, дзе зазнала паразу ад [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай Нямеччыны]] 1:2<ref>{{спасылка|спасылка=http://en.euro2008.uefa.com/history/season=1996/round=223/match=52913/index.html|загаловак=Germany overcome ten-man Croatia|выдавецтва=Union of European Football Associations (UEFA.com)|дата публікацыі=23.06.1996|дата доступу=10.08.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080505143403/http://en.euro2008.uefa.com/history/season%3D1996/round%3D223/match%3D52913/index.html|дата копіі=05.05.2008}}</ref>.
[[Файл:CroaciavsSuica2004.JPG|значак|зьлева|Харвацкія заўзятары на чэмпіянаце Эўропы 2004 году.]]
Харваты трапілі і на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянат сьвету 1998 году]]. На групавым этапе каманда перамагла [[Мужчынская зборная Ямайкі|зборныя Ямайкі]] і [[Мужчынская Зборная Японіі па футболе|Японіі]], але прагуляла [[Мужчынская зборная Аргентыны па футболе|зборнай Аргентыны]], што не перашкодзіла выйсьці з групы. Перамога 1:0 над [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|зборнай Румыніі]] вывела харватаў у чвэрцьфінал турніру на зборную Нямеччыны<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldfootball/ranking/lastranking/gender=m/fullranking.html#confederation=0&rank=50|загаловак=FIFA/Coca-Cola World Ranking|выдавецтва=Fédération Internationale de Football Association (FIFA.com)|дата публікацыі=20.05.1998|дата доступу=10.12.2008|копія=https://web.archive.org/web/20120408200223/http://www.fifa.com/worldfootball/ranking/lastranking/gender=m/fullranking.html?#confederation=0&rank=50|дата копіі=08.04.2012}}</ref>. Нечакана Харватыя перамагла немцаў зь лікам 3:0, дзякуючы галам [[Робэрт Ярні|Робэрта Ярні]], Горана Ўлаавіча і [[Давар Шукер|Давара Шукера]], ужо пасьля таго, як з поля быў выдалены немец [[Крыстыян Вёрнс]]<ref>{{навіна|аўтар=Longman, Jere|спасылка=https://www.nytimes.com/1998/07/05/sports/world-cup-98-croatia-stuns-germany-with-the-aid-of-a-red-card.html|загаловак=WORLD CUP '98; Croatia Stuns Germany With the Aid Of a Red Card|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.07.1998}}</ref>. Такім чынам каманда адразу ўпершыню прабілася ў паўфінал, дзе сустрэлася з [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]], якая гаспадарыла на турніры<ref>{{спасылка|аўтар=Blum, Ronald|спасылка=https://www.thestar.com/sports/soccer/world-cup/france-croatia-world-cup-final-invokes-memories-of-infamous-dive-in-1998/article_1fad7689-b4f9-54a6-8f01-e99340bf3ef0.html|загаловак=France-Croatia World Cup final invokes memories of infamous dive in 1998|выдавецтва=Toronto Star|дата публікацыі=12.07.2018|дата доступу=06.07.2024}}</ref>. Пасьля безгалявога першага тайму харваты выйшлі наперад, калі [[Алёша Асанавіч]] абвёў [[Зынэдын Зыдан|Зынэдына Зыдана]] і аддаў удалую перадачу на Шукера<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2022/jun/12/tragedy-and-triumph-the-remarkable-tale-of-croatias-first-football-steps|загаловак=Tragedy and triumph: the remarkable tale of Croatia's first football steps|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=12.06.2022|дата доступу=11.12.2022}}</ref>. Аднак абаронца Францыі [[Ліліян Цюрам]] хутка ўраўнаў лік, а пазьней правёў яшчэ адзін гол<ref>{{навіна|аўтар=Aarons, Ed|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/15/lilian-thuram-goalscorer-supreme-france-1998-world-cup-croatia|загаловак=The day Lilian Thuram turned into a goalscorer supreme for France|выдавец=The Observer|дата публікацыі=15.07.2018}}</ref>. У матчы за трэцяе месца харвацкая дружына перамагла [[Мужчынская зборная Нідэрляндаў па футболе|зборную Нідэрляндаў]] зь лікам 2:1 і здабыла бронзавыя мэдалі чэмпіянату сьвету<ref>{{спасылка|аўтар=Morse, Ben|спасылка=https://www.cnn.com/2022/12/12/football/croatia-profile-argentina-2022-world-cup-spt-intl/index.html|загаловак=From bloody Balkan war to World Cup heavyweight: the making of Croatia as a soccer nation|выдавецтва=CNN|дата публікацыі=13.12.2022|дата доступу=14.12.2022}}</ref>. Шукер атрымаў [[Залатая буца|Залатую буцу]] як найлепшы бамбардзір турніру, бо меў шэсьць загнаных галоў у сямі матчах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/overview.html|загаловак=Zidane lights the blue-touch paper for France|выдавецтва=Fédération Internationale de Football Association (FIFA.com)|дата доступу=11.08.2008|копія=https://web.archive.org/web/20130804134815/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D1013/overview.html|дата копіі=04.08.2013}}</ref>.
[[Файл:Brazil and Croatia match at the FIFA World Cup 2014-06-12 (10).jpg|значак|Матч паміж зборнымі Бразыліі і Харватыі на мундыялі 2014 году.]]
Каманда ня трапіла на [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|чэмпіянат Эўропы 2000 году]], а на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]] на групавым этапе футбалісты мінімальна саступілі [[Мужчынская зборная Мэксыкі па футболе|зборнай Мэксыкі]], затым перамаглі [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборную Італіі]] 2:1 і прагулялі [[Мужчынская зборная Эквадору па футболе|зборнай Эквадору]] 0:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/index.html|загаловак=2002 FIFA World Cup Korea/Japan Preliminaries|выдавецтва=Fédération Internationale de Football Association (FIFA.com)|дата доступу=10.08.2008|копія=https://web.archive.org/web/20081112061454/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D4395/preliminaries/preliminary%3D3835/index.html|дата копіі=12.11.2008}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/italy_v_croatia/newsid_1925000/1925415.stm|загаловак=Croatia punish Italy|выдавец=British Broadcasting Corporation (BBC Sport)|дата публікацыі=08.06.2002}}</ref>. Каманда выбыла з турніру, не дабраўшы аднаго пункту<ref>{{навіна|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/ecuador_v_croatia/default.stm|загаловак=Ecuador end Croatia hopes|выдавец=British Broadcasting Corporation (BBC Sport)|дата публікацыі=13.06.2002}}</ref>. У ліпені 2002 году галоўным трэнэрам стаў [[Ота Барыч]], за час якога большасьць футбалістаў «залатога пакаленьня» паступова скончылі выступы ў зборнай, саступіўшы месца маладымі футбалістам. На [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянаце Эўропы 2004 году]] каманда выбыла на групавым этапе, бо нічыйныя вынікі 0:0 з зборнай Швайцарыі і 2:2 у матчы з камандай Францыі, а таксама параза 2:4 ад [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]] не далі шанцаў прабіцца далей<ref>{{навіна|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2004/3787501.stm|загаловак=England 4–2 Croatia|выдавец=British Broadcasting Corporation (BBC News)|дата публікацыі=21.06.2004}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2004/3813635.stm|загаловак=Croatia 2–2 France|выдавец=British Broadcasting Corporation (BBC News)|дата публікацыі=17.06.2004}}</ref>. Дружына зноў не дала рады на групавой стадыі сусьветнага першынства ў 2006 годзе.
[[Файл:Croatie - Portugal 2016.jpg|значак|зьлева|Матч паміж камандамі Харватыі і Партугаліі на Эўра-2016.]]
Зборная Харватыя выдатна пачала [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|чэмпіянат Эўропы 2008 году]], у трох матчах здабыўшы тры перамогі. Спачатку была пераможаная зь лікам 1:0 [[Мужчынская зборная Аўстрыі па футболе|зборная Аўстрыі]], затым харваты выгулялі немцам 2:1 і [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборную Польшчы]] 1:0<ref>{{навіна|аўтар=Cheese, Caroline|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/7103968.stm|загаловак=Euro 2008 qualifying as it happened|дата публікацыі=21.11.2007}}</ref>. [[Ніка Ковач]] і [[Дарыё Шыміч]] былі капітанамі каманды ў матчах групавога этапу і далейшай сустрэчы<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.iht.com/articles/ap/2008/06/19/sports/EU-SPT-SOC-Euro-2008-Croatia-Kovac.php|загаловак=Croatia captain Niko Kovac to retire from national team after Euro 2008|выдавецтва=International Herald Tribune|дата публікацыі=19.06.2008|дата доступу=28.07.2008}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://uk.eurosport.yahoo.com/15062008/58/euro-2008-bilic-field-reserves-against-poland.html|загаловак=Bilić to field reserves against Poland|выдавецтва=Eurosport|дата публікацыі=15.06.2008|дата доступу=28.07.2008|копія=https://web.archive.org/web/20080618220558/http://uk.eurosport.yahoo.com/15062008/58/euro-2008-bilic-field-reserves-against-poland.html|дата копіі=18.06.2008}}</ref>. У чвэрцьфінале зборная Харватыі давяла матч супраць зборнай Турэччыны да сэрыі пэнальці, у якой турэцкая каманда нечакана перамагла, а [[Лука Модрыч]], [[Младэн Пэтрыч]] і [[Іван Ракіціч]] не рэалізавалі свае спробы<ref>{{навіна|аўтар=Ashdown, John|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2008/jun/20/croatiaturkey.euro2008quarterfinal|загаловак=Football: Euro 2008 quarter-final: Croatia v Turkey -as it happened|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=20.06.2008}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.iht.com/articles/ap/2008/06/20/sports/EU-SPT-SOC-Euro-2008-Croatia-Bilic.php|загаловак=Bilić on wrong end of upset as Croatia fluff the penalty shootout in Euro 2008 quarterfinals|выдавецтва=International Herald Tribune|дата публікацыі=21.06.2008|дата доступу=24.07.2008}}</ref>. [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|Чэмпіянат сьвету 2010 году]] харваты прапусьцілі, бо ня здолелі на яго кваліфікавацца. Харватыя і [[Вугоршчына]] дасылалі сумесную заяўку на правядзеньне [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянату Эўропы 2012 году]], але была ўхваленая ініцыятыва Польшчы і Ўкраіны. Тым ня менш, зборная трапіла на турнір, але далей групавой стадыі іх не прапусьцілі зборныя Італіі і [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|Гішпаніі]]. У групавым этапе [[чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянату сьвету 2014 году]] зборная Харватыі пачала сваю кампанію з паразы 1:3 ад [[Мужчынская зборная Бразыліі па футболе|зборнай Бразыліі]], якая ладзіла ў сябе першынство. Матч прыцягнуў вялікую ўвагу мэдыяў праз спрэчнае судзёўства [[Юіці Нісімура|Юіці Нісімуры]], якое было моцна крытаванае за шэраг хібных рашэньняў<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/25285029|загаловак=Brazil 3 Croatia 1|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=12.06.2014}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Dunbar, Graham|спасылка=https://www.bostonglobe.com/sports/2014/06/12/brazil-croatia-referee-yuishi-nichimura-ignites-officiating-controversy/MGQhAeiLjxlQ6DXI3u0M0M/story.html|загаловак=Brazil-Croatia referee Yuichi Nishimura ignites officiating controversy|выдавецтва=The Boston Globe|дата доступу=10.12.2022}}</ref>. У другім матчы эўрапейцы перамаглі [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе|зборную Камэруну]] 4:0, а затым саступілі зборнай Мэксыкі 1:3, заняўшы трэцяе месца ў групе і не прайшоўшы ў стадыю выбыцьця<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285326|загаловак=Croatia 1 Mexico 3|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=23.06.2014}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=2119094.html|загаловак=Croatia's World Cup highs and lows|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=24.06.2014|дата доступу=27.11.2014|копія=https://web.archive.org/web/20140628231818/http://www.uefa.com/worldcup/news/newsid=2119094.html|дата копіі=28.06.2014}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285162|загаловак=Cameroon 0 Croatia 4|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=18.06.2014}}</ref>.
[[Файл:Croatian nation football squad (42545971655).jpg|значак|Харвацкая каманда сьвяткуе здабыцьцё срэбных мэдалёў чэмпіянату сьвету 2018 году.]]
Падчас адборачнага турніру да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|чэмпіянату Эўропы 2016 году]] абдылося прызначэньне [[Антэ Чачыч]]а на пасаду галоўнага трэнэра зборнай<ref>{{навіна|спасылка=http://hr.n1info.com/a70714/Sport-Klub/Nogomet/Katastrofa-Hrvatske-u-Oslu-Norveska-pobijedila-2-0.html|загаловак=Hrvatska potučena u Oslu u najvažnijoj utakmici kvalifikacija|выдавец=N1 HR|копія=https://web.archive.org/web/20180702011504/http://hr.n1info.com/a70714/Sport-Klub/Nogomet/Katastrofa-Hrvatske-u-Oslu-Norveska-pobijedila-2-0.html|дата копіі=02.07.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://hns-cff.hr/en/news/12208/hns-terminates-niko-kovacs-contract/|загаловак=HNS terminates Niko Kovač's contract|выдавецтва=Croatian Football Federation|дата публікацыі=09.09.2015|дата доступу=15.10.2015}}</ref>. Каманда ўсталявала новы рэкорд выніковасьці, перамогшы ў таварыскім матчы [[Мужчынская зборная Сан-Марына па футболе|зборную Сан-Марына]] 10:0 у чэрвені 2016 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://eu.usatoday.com/story/sports/soccer/2016/06/04/croatia-beats-san-marino-by-record-10-0-in-euro-2016-warmup/85412824/|загаловак=Croatia beats San Marino by record 10–0 in Euro 2016 warmup|выдавецтва=USA Today|дата публікацыі=04.06.2016|дата доступу=04.06.2016}}</ref>. На самім эўрапейскім першынстве харваты пачалі зь перамогі над туркамі зь лікам 1:0 дзякуючы стрэлу з далёкай дыстанцыі Лукі Модрыча<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/36454287|загаловак=Turkey 0–1 Croatia|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=12.06.2016}}</ref>, а затым каманда згуляла ўнічыю 2:2 з [[Мужчынская зборная Чэхіі па футболе|зборнай Чэхіі]]<ref>{{навіна|спасылка=http://sport.hrt.hr/339815/euro2016/stream-euro-2016-ceska-hrvatska|загаловак=[VIDEO] Remi Hrvatske i Češke nakon nereda na tribinama|выдавец=Hrvatska radiotelevizija|копія=https://web.archive.org/web/20180702012449/http://sport.hrt.hr/339815/euro2016/stream-euro-2016-ceska-hrvatska|дата копіі=02.07.2018}}</ref>. У гэтым матчы Харватыя вяла пасьля галоў [[Іван Пэрышыч|Івана Пэрышыча]] і Івана Ракіціча, але чэскія нападнікі [[Мілан Шкода]] і [[Томаш Нэцыд|Томаша Нэцыда]] ўраўналі лік у апошнюю хвіліну матчу<ref name=":3" >{{спасылка|аўтар=Hunter, Andy|спасылка=http://www.theguardian.com/football/2016/jun/17/croatia-czech-republic-euro-2016-match-report|загаловак=Czech Republic comeback marred by Croatia flare and fan incidents|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=17.06.2016|дата доступу=15.12.2022}}</ref>. У канцы сустрэчы адбыліся сур’ёзныя забурэньні на трыбунах<ref name=":3" />, а на пляцоўку былі выпушчаныя фаервэркі, што параніла аднаго з ст’юардаў<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/36496116|загаловак=Czech Republic 2–2 Croatia|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=17.06.2016}}</ref>. Пасьля гэтага зборная Харватыі перамагла зборную Гішпаніі 2:1<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/36524210|загаловак=Croatia 2–1 Spain|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=21.06.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.skysports.com/football/croatia-vs-spain/353085|загаловак=Croatia 2–1 Spain: Ivan Perišić hands Croatia dramatic win to top Group D|выдавец=Sky Sports}}</ref>. Харватаў уважалі за аднаго з фаварытаў турніру<ref>{{навіна|спасылка=https://www.thenationalnews.com/sport/croatia-have-become-euro-2016-favourites-after-beating-spain-says-nikola-kalinic-1.224419|загаловак=Croatia have become Euro 2016 favourites after beating Spain, says Nikola Kalinic|выдавец=The National}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Grez, Matias|спасылка=https://edition.cnn.com/2016/06/21/football/euro-2016-spain-croatia-czech-republic-turkey-group-d/index.html|загаловак=Euro 2016: Croatia stuns reigning champion Spain to top Group D|выдавец=CNN}}</ref>, але адразу ў ⅛ фіналу балканцы саступілі зборнай Партугаліі<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/36535365|загаловак=Hungary 3–3 Portugal|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=22.06.2016}}</ref>. Пасьля турніру [[Дарыё Срна]] абвесьціў пра заканчэньне кар’еры ў зборнай, а Лука Модрыч стаў новым капітанам у жніўні 2016 году<ref>{{спасылка|спасылка=http://hns-cff.hr/en/news/14953/luka-modric-the-new-captain-im-so-proud/|загаловак=Luka Modrić, the new captain: "I'm so proud"|выдавецтва=Croatian Football Federation|дата публікацыі=29.08.2016|дата доступу=29.08.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.24sata.hr/sport/srna-je-dobio-nasljednika-luka-modric-novi-kapetan-hrvatske-486432|загаловак=Srna je dobio nasljednika: Luka Modrić novi kapetan Hrvatske|выдавецтва=24sata|дата публікацыі=09.08.2016|дата доступу=09.08.2016}}</ref>.
== Чэмпіянаты сьвету ==
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — трэцяе месца
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — другое месца
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — трэцяе месца
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ⅟₁₆ фіналу
== Чэмпіянаты Эўропы ==
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — чвэрцьфінал
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — чвэрцьфінал
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — ⅛ фіналу
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — ⅛ фіналу
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — групавы этап
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.hns-cff.hr/ Афіцыйны сайт] Харвацкага футбольнага зьвязу
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Харватыі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Харватыя}};
|Харватыя на ЧС-1998
|Харватыя на ЧС-2002
|Харватыя на ЧС-2006
|Харватыя на ЧС-2014
|Харватыя на ЧС-2018
|Харватыя на ЧС-2022
|Харватыя на ЧС-2026
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Харватыі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Харватыя}};
|Харватыя на ЧЭ-1996
|Харватыя на ЧЭ-2004
|Харватыя на ЧЭ-2008
|Харватыя на ЧЭ-2012
|Харватыя на ЧЭ-2016
|Харватыя на ЧЭ-2020
|Харватыя на ЧЭ-2024
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Харватыі па футболе| ]]
1o37ftd0rn9yb29p8tmo9gld4yrp49o
Шаблён:Харватыя на ЧС-1998
10
120256
2687321
1603218
2026-08-28T20:29:32Z
Dymitr
10914
стыль
2687321
wikitext
text/x-wiki
{{Склад зборнай па футболе
|1 = {{{1|}}}
| назва = Харватыя на ЧС-1998
| колер фону = white
| колер тэксту = #0000b3;
| краіна = Харватыі
| сьцяг = Харватыі
| турнір = Чэмпіянат сьвету 1998 году
| турнір_спасылка = Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году
| н1 = [[Дражэн Ладзіч|Ладзіч]]<small> ([[брамнік|бр]])</small>
| н2 = [[Петар Крпан|Крпан]]
| н3 = [[Антоні Шэрыч|Шэрыч]]
| н4 = [[Ігар Шцімац|Шцімац]]
| н5 = [[Горан Юрыч|Юрыч]]
| н6 = [[Славен Біліч|Біліч]]
| н7 = [[Алёша Асанавіч|Асанавіч]]
| н8 = [[Робэрт Прасінечкі|Прасінечкі]]
| н9 = [[Давар Шукер|Шукер]]
| н10 = [[Званімір Бобан|Бобан]]
| н11 = [[Сыльвіё Марыч|Марыч]]
| н12 = [[Мар’ян Мрміч|Мрміч]]<small> ([[брамнік|бр]])</small>
| н13 = [[Марыё Станіч|Станіч]]
| н14 = [[Званімір Сольда|Сольда]]
| н15 = [[Ігар Тудар|Тудар]]
| н16 = [[Адрыян Козьніку|Козьніку]]
| н17 = [[Робэрт Ярні|Ярні]]
| н18 = [[Зоран Маміч|Маміч]]
| н19 = [[Горан Влаавіч|Влаавіч]]
| н20 = [[Дарыё Шыміч|Шыміч]]
| н21 = [[Крунаслаў Юрчыч|Юрчыч]]
| н22 = [[Уладзімер Васіль|Васіль]]<small> ([[брамнік|бр]])</small>
| трэнэр = [[Міраслаў Блажавіч|Блажавіч]]
}}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборных ЧС-1998|Харватыя]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборнай Харватыі па футболе|Сьвет-1998]]
</noinclude>
q7dwvyuzb1st3obh8bqjrkwv59pwiye
Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца
0
121500
2687335
2684434
2026-08-28T21:06:34Z
Dzejka
92386
/* Лонг-ліст і вынікі */ выпраўленьне спасылак
2687335
wikitext
text/x-wiki
{{Прэмія
|назва = Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца
|арыгінальная назва =
|выява = Прэмія Ежы Гедройца.jpg
|памер = 200пкс
|апісаньне выявы =
|альтэрнатыўны тэкст =
|колер = #EEDD82
|апісаньне = за найлепшую кнігу прозы на беларускай мове
|арганізатар = Амбасада Рэспублікі Польшчы ў Рэспубліцы Беларусь, Польскі інстытут у Менску, [[Беларускі ПЭН-цэнтар]], [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]
|вядучы =
|дата =
|месца =
|краіна = [[Беларусь]]
|узнагарода =
|год =
|год2 =
|уладальнік =
|сайт = [http://gedroyc.by/ gedroyc.by]
|сеткі =
|працягласьць =
|рэйтынг =
|папярэдняя =
|асноўны артыкул =
|наступная =
}}
'''Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца''' — прэмія, заснаваная 28 сьнежня 2011 году, якая прысуджаецца за найлепшую кнігу прозы, выдадзенаю (у папяровым або электронным варыянтах) у папярэднім годзе на [[Беларуская мова|беларускай мове]] ў жанрах «[[Мастацкая літаратура|мастацкая проза]]» і «[[эсэ]]істыка».
Заснавальнікамі літаратурнай узнагароды выступілі амбасада Рэспублікі Польшчы ў Рэспубліцы Беларусь, Польскі інстытут у Менску, [[Беларускі ПЭН-цэнтар]] і [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]<ref name=as1>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 28 сьнежня 2011|url = http://prajdzisvet.org/events/825-zasnavanaja-litaraturnaja-premija-imia-jezhy-hiedrojtsa.html|загаловак = Заснаваная літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|фармат = |назва праекту = |выдавец = [[ПрайдзіСьвет]]|дата = 9 сакавіка 2012 |мова = |камэнтар =}}</ref>.
Прэмія была названая ў гонар ураджэнца [[Менск]]у, польскага публіцыста і палітыка [[Ежы Гедройц]]а, які ў сваёй культурнай дзейнасьці быў пасьлядоўным прыхільнікам добрасуседзкіх зносінаў паміж [[Польшча]]й і [[Беларусь]]сю, [[Летува|Летувой]] і [[Украіна|Ўкраінай]]<ref name=as1/>.
== Першая прэмія (2012) ==
Намінаваньне праходзіла ў тры этапы. У склад журы прэміі ўваходзілі прадстаўнікі зь Беларусі і Польшчы: беларускі бок прадстаўлялі [[Валянцін Акудовіч]], Маргарыта Аляшкевіч, [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]], Барыс Пятровіч, [[Людміла Рублеўская]] і [[Андрэй Хадановіч]]; польскі — Пётар Казакевіч, Адам Паморскі і Лешак Шарэпка (ганаровы старшыня журы)<ref name=as1/>. 12 студзеня 2012 году журы Літаратурнай прэміі Гедройца вызначыла лонг-ліст прэміі, у які ўвайшлі кнігі 12 беларускіх празаікаў, выдадзеныя цягам 2011 году<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 студзеня 2012| url = http://www.novychas.org/culture/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D1%80%D1%8D%D0%BC%D1%96%D1%8F-%D1%96%D0%BC%D1%8F-%D0%B5%D0%B6%D1%8B-%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B9%D1%86%D0%B0-%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B3-%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82| загаловак = Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца: лонг-ліст| фармат = | назва праекту = | выдавец = Новы Час| дата = 9 сакавіка 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>.
7 лютага 2012 году на на сядзібе [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускага ПЭН-Цэнтру]] адбылася прэс-канфэрэнцыя, на якой быў абвешчаны шорт-ліст прэміі, у які трапілі кнігі 6 празаікаў:
* [[Уладзіслаў Ахроменка]] «Тэорыя змовы» (Менск: Логвінаў)
* [[Альгерд Бахарэвіч]] «Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча» ([[Радыё Свабода]], сэрыя «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе»)
* [[Павал Касьцюкевіч]] «Зборная Рэспублікі Беларусь па негалоўных відах спорту» (Менск: Логвінаў)
* [[Артур Клінаў]] «Шалом: ваенны раман» (Менск: Логвінаў, сэрыя «Кнігарня „Нашай Нівы“»)
* [[Аляксандар Лукашук]] «Сьлед матылька. Освальд у Менску» (Радыё Свабода, сэрыя «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе»)
* [[Андрэй Федарэнка]] «Мяжа» (Менск: Літаратура і Мастацтва, сэрыя «Лімаўскі фальварак»)
[[Файл:Giedroyc Minsk.jpg|міні|[[Павал Касьцюкевіч]] на ўручэньні прэміі 3 сакавіка]]
Абвяшчэньне і ўшанаваньне пераможцы адбылося 3 сакавіка 2012 году ў Палацы мастацтваў, у Міжнародны дзень пісьменьніка. Найбольш цікавыя ўрыўкі з кожнай кнігі былі прачытаныя акторамі.
Пераможцам быў прызнаны [[Павал Касьцюкевіч]] за кнігу прозы «Зборная Рэспублікі Беларусь па негалоўных відах спорту». Другое месца — у [[Альгерд Бахарэвіч|Альгерда Бахарэвіча]], «Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча», трэцяе — у Андрэя Федарэнкі, «Мяжа»<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 сакавіка 2012| url = http://www.belsat.eu/be/wiadomosci/a,7302,laureatam-premii-iezhy-giedroitsa-stau-paval-kastsiukievich.html| загаловак = Лаўрэатам прэміі Ежы Гедройца стаў Павал Касцюкевіч| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Белсат]]| дата = 9 сакавіка 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Пераможца атрымаў сэртыфікат на суму ў 105 мільёнаў рублёў ад Сомбелбанка<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 сакавіка 2012| url = http://euroradio.fm/report/premiyu-imya-ezhy-gedroitsa-atrymaw-paval-kastsyukevich-101411| загаловак = Першую прэмію імя Ежы Гедройца атрымаў Павал Касцюкевіч| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]| дата = 9 сакавіка 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref> і пуцёўку на востраў [[Готлянд (востраў)|Готлянд]] (Швэцыя). Узнагарода за другое месца прадугледжвала месячны побыт ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]] і выданьне кнігі ў Польшчы, у некамэрцыйным выдавецтве «Калегіюм Эўропы Ўсходняй»<ref name=nn1/>. «Мяжа» Андрэя Федарэнкі замкнула кола фіналістаў, а пісьменьнік атрымаў запрашэньне ў польскі «горад сустрэч» — Уроцлаў<ref name=brest/>.
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Выдавецтва
! Вынік
|-
|[[Уладзіслаў Ахроменка]]||«Тэорыя змовы»||Менск: Логвінаў||шорт-ліст
|-
|[[Альгерд Бахарэвіч]]||«Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча»||[[Радыё Свабода]], сэрыя «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Лявон Вольскі]]||«Міларусь»||Менск: Мэдыял, сэрыя «Кнігарня Пісьменьніка»||
|-
|[[Віктар Карамазаў]]||«Мастак і парабкі»||Менск: Мэдысонт||
|-
|[[Павал Касьцюкевіч]]||«Зборная Рэспублікі Беларусь па негалоўных відах спорту»||Менск: Логвінаў||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Артур Клінаў]]||«Шалом: ваенны раман»||Менск: Логвінаў (сэрыя «Кнігарня „Нашай Нівы“»)||шорт-ліст
|-
|[[Аляксандар Лукашук]]||«Сьлед матылька. Освальд у Менску»||Радыё Свабода (сэрыя «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе»)||шорт-ліст
|-
|[[Ян Максімюк]]||«Словы ў голым полі»||Менск: Логвінаў (сэрыя "Галерэя «Б»)||
|-
|[[Віктар Марціновіч]]||«Сьцюдзёны вырай»||34mag.net (электроннае выданьне)||
|-
|[[Ала Сямёнава]]||«У сьвятой краіне выгнаньня»||Менск: Кнігазбор (сэрыя «Кнігарня пісьменьніка»)||
|-
|[[Андрэй Федарэнка]]||«Мяжа»||Менск: Літаратура і Мастацтва (сэрыя «Лімаўскі фальварак»)||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Макс Шчур]]||«Ліст, знойдзены на папялішчы»||Познань: Белы крумкач||
|}
=== Водгукі ===
На адной зь лютаўскіх канфэрэнцыяў амбасадар Польшчы ў Беларусі Лешак Шарэпка паведаміў, што прэмія была створаная менавіта дзеля падтрымкі і папулярызацыі сучаснай прозы краіны-суседкі<ref name=brest>{{Спасылка | аўтар = Кацярына Радзюк| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.vb.by/article.php?topic=4&article=15892| загаловак = Стымул пісаць па-беларуску| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вечерний Брест| дата = 9 сакавіка 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>.
=== Дадатковыя зьвесткі ===
* букмэкеры менскіх літаратурных салёнаў прымалі найбольшыя стаўкі на Лукашукоў «Сьлед матылька» і клінаўскі «Шалом», але ў выніку гэтыя кнігі нават ня трапілі ў тройку пераможцаў<ref name=nn1>{{Спасылка | аўтар = Мікола Бугай| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 сакавіка 2012| url = http://nn.by/index.php?c=ar&i=69520| загаловак = Прэмію Гедройца атрымаў Касцюкевіч — за «Зборную»| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Наша Ніва]]| дата = 9 сакавіка 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>.
* Павал Касьцюкевіч заявіў аб намеры перадаць частку прэміі сям’і віцебскага апазыцыянэра [[Сяргей Каваленка|Сяргея Каваленкі]], асуджанага нядаўна на два гады і адзін месяц пазбаўленьня волі, у якога на ўтрыманьні знаходзяцца двое непаўналетніх дзяцей<ref>{{Спасылка | аўтар = Сяргей Пульша| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://by.belapan.com/archive/2012/03/04/533204_533208/| загаловак = Прэмію імя Ежы Гедройца атрымаў пісьменнік Павел Касцюкевіч| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[БелаПАН]]| дата = 9 сакавіка 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>.
== Другая прэмія (2013) ==
У кастрычніку 2012 году абвешчана аб правядзеньні другой прэміі імя Гедройца за найлепшую кнігу, якая была выдадзеная (у папяровым або электронным варыянтах) у 2012 годзе на беларускай мове ў жанрах «мастацкая проза» й «эсэістыка». У лістападзе 2012 году стала вядома, што зь беларускага боку ў складзе журы будуць працаваць філёзаф [[Валянцін Акудовіч]], пісьменьнікі [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]] і [[Павал Касьцюкевіч]] — як леташні ляўрэат прэміі, крытык [[Ганна Кісьліцына]], старшыня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, рэдактар часопісу «Дзеяслоў» [[Барыс Пятровіч]], паэт і кіраўнік ПЭН-Цэнтру [[Андрэй Хадановіч]]. З польскага боку ў журы ўвайшлі: перакладчыца Малгажата Бухалік, дырэктар Польскага Інстытуту ў Менску Пётар Казакевіч, перакладнік і прэзыдэнт Польскага ПЭН-клюбу Адам Паморскі і Надзвычайны й Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Польшча ў Рэспубліцы Беларусь Лешак Шарэпка (ганаровы старшыня журы). 11 студзеня 2013 году быў абвешчаны лонг-ліст прэміі (12 пазыцыяў). 11 лютага 2013 году быў абвешчаны шорт-ліст прэміі (6 пазыцыяў). Абвяшчэньне й ушанаваньне пераможцаў адбылося 1 сакавіка 2013 году, у Міжнародны дзень пісьменьніка ў канфэрэнц-залі Princess гатэлю [[Crowne Plaza (Менск)|Crowne Plaza]] ў [[Менск]]у.<ref>Прэміяй імя Ежы Гедройца ўганараваныя Уладзімір Някляеў, Альгерд Бахарэвіч і Адам Глобус https://web.archive.org/web/20170124104720/http://www.lit-bel.org/by/news/3595.html</ref>.
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Сяргей Балахонаў]]||«Зямля пад крыламі Фэнікса»||шорт-ліст
|-
|[[Альгерд Бахарэвіч]]||«Гамбурскі рахунак Бахарэвіча»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Алена Брава]]||«Рай даўно перанаселены»||
|-
|[[Адам Глёбус]]||«Сказы»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Паліна Качаткова]]||«Матылі»||
|-
|[[Уладзімер Някляеў]]||«[[Аўтамат з газіроўкай з сыропам і без]]»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Андрэй Пакроўскі]]||«Як я перастаў верыць у Дзеда Мароза»||
|-
|[[Алесь Пашкевіч]]||«Сімъ ПобѢдиши»||
|-
|[[Людміла Рублеўская]]||«Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега»||шорт-ліст
|-
|[[Юры Станкевіч]]||«Шал»||шорт-ліст
|-
|[[Уладзімер Сьцяпан]]||«Адна капейка»||
|-
|[[Андрэй Федарэнка]]||«Ланцуг»||
|}
== Трэцяя прэмія (2014) ==
У студзені 2014 году абвешчана аб правядзеньні трэцяй прэміі імя Гедройца за найлепшую кнігу, якая была выдадзеная (у папяровым або электронным варыянтах) у 2013 годзе на беларускай мове ў жанрах «мастацкая проза» й «эсэістыка». У тым жа месяцы стала вядома, што зь беларускага боку ў складзе журы будуць працаваць філёзаф [[Валянцін Акудовіч]], пісьменьнікі [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]] і [[Альгерд Бахарэвіч]], літаратураназнаўца [[Ціхан Чарнякевіч]], старшыня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, рэдактар часопісу «Дзеяслоў» [[Барыс Пятровіч]], паэт і кіраўнік ПЭН-Цэнтру [[Андрэй Хадановіч]]. З польскага боку ў журы ўвайшлі: перакладніца Малгажата Бухалік, дырэктар Польскага Інстытуту ў Менску Пётар Казакевіч, перакладнік і прэзыдэнт Польскага ПЭН-клюбу Адам Паморскі і Надзвычайны й Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Польшча ў Рэспубліцы Беларусь Лешак Шарэпка (ганаровы старшыня журы). 27 лютага 2014 году быў абвешчаны лонг-ліст прэміі (12 пазыцыяў).<ref>Глобус, Рублеўская, Дубавец і іншыя: аб’яўлены лонг-ліст прэміі Гедройца http://nn.by/?c=ar&i=125467..</ref> 16 траўня 2014 году быў абвешчаны лонг-ліст прэміі (6 пазыцыяў).<ref>http://euroradio.fm/abveshchany-short-list-premii-imya-ezhy-gedroyca</ref> 2 чэрвеня 2014 году былі абвешчаныя пераможцы.<ref>https://web.archive.org/web/20160305034555/http://news.tut.by/culture/401600.html</ref>
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Уладзіслаў Ахроменка]]||«Музы і сьвіньні»||
|-
|[[Ігар Бабкоў]]||«Хвілінка»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Алена Брава]]||«Дараваньне. Прощение. Vergebung»||шорт-ліст
|-
|[[Сяргей Вераціла]]||«Разьбітае сэрца Вітаўта»||шорт-ліст
|-
|[[Адам Глёбус]]||«Казкі пра дарослых»||
|-
|[[Сяргей Дубавец]]||«Errata»||
|-
|[[Артур Клінаў]]||«Шклатара»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Аляксандар Лукашук]]||«Зкімбы-зымбы»||
|-
|[[Вінцэсь Мудроў]]||«Багун»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Кацярына Ааро]]||«Сарочае радыё»||
|-
|[[Людміла Рублеўская]]||«Ночы на Плябанскіх млынах»||шорт-ліст
|-
|[[Наталка Харытанюк]]||«Сьмерць лесьбіянкі»||
|}
== Чацьвертая прэмія (2015) ==
[[Файл:Gedroyc2015.jpg|значак|200пкс|Цырымонія ўзнагароджаньня прэміяй імя Гедройца. Менск, 1 чэрвеня 2015]]
22 кастрычніка 2014 году быў абвешчаны склад журы чацьвертай прэміі: [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]], [[Ігар Бабкоў]], [[Малгажата Бухалік]], [[Адам Глёбус]], [[Ганна Кісьліцына]], [[Андрэй Федарэнка]], [[Ціхан Чарнякевіч]], [[Ганна Янкута]].<ref>https://web.archive.org/web/20160304120150/http://pen-centre.by/2014/10/22/premya-gedroyca-adkrysya-novy-sezon.html</ref> 30 сакавіка 2015 зьявіўся доўгі сьпіс прэміі.<ref>https://web.archive.org/web/20160304102152/http://pen-centre.by/2015/03/30/zhury-vyznachyla-dog-sps-prem-gedroyca.html</ref>
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Сяргей Паўлавіч Абламейка|Сяргей Абламейка]]||«Настальгія»||
|-
|[[Тацяна Барысік]]||«Жанчына і леапард»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Альгерд Бахарэвіч]]||«[[Дзеці Аліндаркі]]»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Антон Францішак Брыль]]||«Ян Ялмужна»||шорт-ліст
|-
|[[Віталь Воранаў]]||«Шэптам»||
|-
|[[Андрэй Гуцаў]]||«Кніга зданяў»||шорт-ліст
|-
|[[Сяргей Дубавец]]||«Сіні карабель у блакітным моры плыве»||шорт-ліст
|-
|[[Віктар Казько]]||«Час зьбіраць косьці»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Віктар Марціновіч]]||«Мова»||
|-
|[[Пістончык]]||«Дэгенэратыўны слоўнік»||
|-
|[[Людміла Рублеўская]]||«Авантуры студыёзуса Вырвіча»||
|-
|[[Юры Станкевіч]]||«Брамнік заўжды самотны»||
|}
== Восьмая прэмія (2019) ==
5 чэрвеня 2019 быў абвешчаны склад журы восьмага сэзону: [[Пятро Васючэнка]], [[Максім Жбанкоў]], [[Марыя Мартысевіч]], [[Анжэла Мельнікава]], [[Жана Капуста]], [[Алесь Пашкевіч]] і [[Ганна Севярынец]].<ref>https://web.archive.org/web/20191025205511/https://pen-centre.by/2019/06/05/abveshchana-zhury-prjem-ezhy-gedrojca.html</ref> Адмовіліся ад удзелу ў прэміі [[Андрусь Горват]] і [[Альгерд Бахарэвіч]]<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=238021 nn.by]</ref>.
=== Лонг-ліст і вынікі ===
27 жніўня 2019 быў абвешчаны лонг-ліст з 12 пазыцыяў,<ref>https://web.archive.org/web/20191025205115/https://pen-centre.by/2019/08/27/abveshchany-long-lst-prjem-gedrojca.html</ref> 2 верасьня — шорт-ліст з 6 пазыцыяў.<ref>https://web.archive.org/web/20190902183654/https://pen-centre.by/2019/09/02/zhury-abvjascla-short-lst-prem-gedrojca.html</ref> Была ўпершыню ўручаная ўзнагарода ў намінацыі «Выбар Алексіевіч»<ref>[https://www.svaboda.org/a/30183249.html svaboda.org]</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Выдавецтва
! Вынік
|-
|[[Міхал Андрасюк]]||«Поўня»||Беласток: Праграмная рада тыднёвіка «Ніва»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Алена Брава]]||«Садомская яблыня»||Мінск: Галіяфы||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Валерый Мікалаевіч Гапееў|Валер Гапееў]]||«Пазл»||Мінск: Галіяфы||
|-
|[[Сяргей Дубавец]]||«Д’ябал запрэжаны ў плуг»||Вільня: Логвінаў||
|-
|[[Сяргей Календа]]||«Часам панкі паміраюць»||Вільня: Логвінаў||Выбар [[Сьвятлана Алексіевіч|Алексіевіч]]
|-
|[[Віктар Марціновіч]]||«Ноч»||Мінск: [[Кнігазбор]]||
|-
|[[Вінцэсь Мудроў]]||«Помнік літары Ў»||Мінск: Янушкевіч||
|-
|[[Людміла Рублеўская]]||«Пантофля Мнемазіны»||Мінск: Янушкевіч||
|-
|[[Ільля Сін]]||«Libido»||Мінск: Кнігазбор||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Андрэй Федарэнка]]||«Сузіральнік»||Мінск: Кнігазбор||
|-
|[[Юлія Шарова]]||«Вяртанне Ліліт»||Мінск: Янушкевіч||шорт-ліст
|-
|[[Сяргей Шупа]]||«Падарожжа ў БНР»||Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода||шорт-ліст
|}
== Дзявятая прэмія (2020) ==
Цырымонія ўручэньня прайшла 15 кастрычніка 2020 году. Галоўны прыз атрымаў [[Сяргей Дубавец]] за нон-фікшн «Тантамарэскі». Другое месца заняў Андрэй Адамовіч — аўтар «Песьні пра Цімура». Трэцяе месца ў Зараславы Камінскай за кнігу «Калядны стол»<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/?c=ar&i=260837|title=Літаратурную прэмію імя Ежы Гедройца атрымаў нон-фікшн «Тантамарэскі» Сяргея Дубаўца|website=Наша Ніва|access-date=2023-09-06}}</ref>.
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Сяргей Дубавец]]||«Тантамарэскі»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Андрэй Адамовіч]]||«Песьня пра Цімура»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Зараслава Камінская]]||«Калядны стол»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Вольга Гапеева]]||«Кэмэл-Трэвэл»||шорт-ліст
|-
|[[Адам Глёбус]]||«Рысы»||шорт-ліст
|-
|[[Ганна Севярынец]]||«Гасьцініца „Бэльгія“»||шорт-ліст
|-
|[[Сяргей Календа]]||«Балтыйскія шкарпэткі»||
|-
|[[Валер Каліноўскі]]||«Дзеці Францыі. Гісторыі сем’яў, якія паверылі Сталіну»||
|-
|[[Давід Лісоўскі]]||«Кніга»||
|-
|[[Вера Лойка]]||«Апошні першы сьнег»||
|-
|[[Вінцэсь Мудроў]]||«Восень у Вільні»||
|-
|[[Людміла Рублеўская]]||«Авантуры Вырвіча з банды Чорнага Доктара»||
|}
== Дзясятая прэмія (2021) ==
У складзе журы прэміі працавалі: [[Наста Грышчук]], літаратурны крытык; [[Сяргей Дубавец]], журналіст, літаратар, крытык; [[Максім Жбанкоў]], культуроляг, крытык, эсэіст; [[Анжэла Мельнікава]], літаратуразнаўца, доктар філялягічных навук, прафэсар; [[Алесь Пашкевіч]], літаратар, літаратуразнаўца<ref>{{Cite web|url=https://penbelarus.org/2021/10/07/abveshchany-karotki-spis-premii-gedrojczya.html|title=Абвешчаны кароткі сьпіс прэміі Гедройца – Беларускі ПЭН|website=web.archive.org|date=2022-01-27|access-date=2023-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127235702/https://penbelarus.org/2021/10/07/abveshchany-karotki-spis-premii-gedrojczya.html|archive-date=27 студзеня 2022}}</ref>.
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Ева Вежнавец]]||«Па што ідзеш, воўча?»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Таня Скарынкіна]]||«Райцэнтр»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Сяргей Абламейка]]||«Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Сяргей Календа]]||«Акварыюм. Гісторыя аднаго юнацтва»||шорт-ліст
|-
|[[Артур Клінаў]]||«Локісаў»||шорт-ліст
|-
|[[Андрэй Федарэнка]]||«Жэтон на метро»||шорт-ліст
|-
|[[Ева Вайтоўская]]||«Гарэзьлівы пацалунак»||
|-
|[[Юльяна Пятрэнка]]||«Харунжы. Verbera Ventorum»||
|-
|[[Сяргей Астравец|Сяргей Астраўцоў]]||«Спадар Свабода»||
|-
|[[Валеры Гапееў]]||«І хай ніхто ня пойдзе пакрыўджаным, або Грак і Моньця Хрысьцік»||
|-
|[[Сяргей Балахонаў]]||«Бог каханьня Марс»||
|-
|[[Алесь Паплаўскі]]||«Гульні з нулявымі сумамі»||
|}
26 лістапада ў [[Варшава|Варшаве]] абвясьцілі ляўрэатаў прэміі за найлепшую кнігу, выдадзеную ў 2020 годзе<ref>{{Cite web|url=https://svb1234.azureedge.net/a/31580167.html|title=Прэмію Гедройца за 2020 год атрымала Ева Вежнавец за кнігу «Па што ідзеш, воўча?»|website=web.archive.org|date=2021-11-26|access-date=2023-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126153814/https://svb1234.azureedge.net/a/31580167.html|archive-date=26 лістапада 2021|url-status=dead}}</ref>. Прэміяй Гедройця была ўганараваная [[Ева Вежнавец]] за кнігу «[[Па што ідзеш, воўча?]]». Яна атрымала і адмысловую прэмію «[[Эўрарадыё]]» — кніга выйдзе ў аўдыёфармаце. Другое месца творчая стыпэндыя ў Доме творчасьці на востраве [[Готлянд (востраў)|Готлянд]] — [[Таня Скарынкіна]] і кніга «Райцэнтр». Трэцяе месца — у [[Сяргей Абламейка|Сяргея Абламейкі]] з кнігай «Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі». Цырымонія адбывалася ў Калоннай залі [[Варшаўскі ўнівэрсытэт|Варшаўскага ўнівэрсытэту]].
== Адзінаццатая прэмія (2022) ==
Прыём заявак на прэмію праходзіў з 18 па 31 ліпеня. 19 верасьня быў абвешчаны сьпіс намінантаў на літаратурную прэмію, які склаўся з 21 кніг ад 14 выдавецтваў<ref>{{cite web|url= https://novychas.online/kultura/abveszczany-spis-naminantau-na-litaraturnuju-premi|title= Абвешчаны сьпіс намінантаў на літаратурную прэмію імя Ежы Гедройца|date= 2022-09-19|publisher= [[Новы Час (газэта)|Новы Час]]|access-date= 2022-09-20|archive-url= https://web.archive.org/web/20220920153923/https://novychas.online/kultura/abveszczany-spis-naminantau-na-litaraturnuju-premi|archive-date= 20 верасьня 2022|url-status= live}}</ref>. Двое з намінантаў (А. Бутэвіч і В. Шчукіна) папрасілі выдаліць іх са сьпіса, бо іх уключылі бэз іх ведама і ўзгадненьня зь імі. Доўгі сьпіс быў абвешчаны 30 верасьня, ён склаўся з 12 кніг<ref>{{cite web |url= https://novychas.online/kultura/vyznaczany-lonh-list-premii-hedrojcja-2022|title= Вызначаны лонг-ліст прэміі Гедройца-2022 |date=2022-09-30| publisher=Новы Час |access-date=2022-09-30}}</ref>; у яго не патрапілі збольшага тыя ўдзельнікі, якія таксама былі ўнесеныя бэз абмеркаваньня зь імі (А. Грушэцкі, У. Ліпскі і інш.), адпаведна і не прадстаўлялі да ўдзелу свае кнігі ні ў папяровым, ні ў электронным выглядзе, з чаго можна зрабіць выснову, што яны ўвогуле не разглядаліся чальцамі журы.
У 2022 годзе была ўнесена праўка ў Статут прэміі, згодна зь якой было дазволена прымаць удзел пісьменьнікам, якія раней ужо атрымоўвалі прэмію (да гэтага дзейнічала забарона тэрмінам на 10 гадоў). Паводле меркаваньня ўдзельніка аргкамітэту прэміі імя Ежы Гедройца (2012—2016) [[Павал Анціпаў|Паўла Анціпава]], гэта была зроблена адмыслова, на яго думку для ўключэньня ў сьпіс кнігі У. Някляева<ref name="Анц">{{cite web| author =[[Павал Анціпаў|П. Анціпаў]]| date =2022-09-19| url =https://www.facebook.com/penbelarus.org/posts/pfbid02zsVAhTgQRZubExpSg6xR5KJQ8KS5dgBPdMKaK8ufJmBtNxgcv2vxR8Kizoi93QhUl?comment_id=5466803170097795&reply_comment_id=633306698234270 | title =Абвешчаны поўны сьпіс намінантаў на Прэмія Гедройца за кнігі, выдадзеныя ў 2021 (ці ў асобных выпадках 2020) годзе |publisher =[[Беларускі ПЭН-цэнтр]]| access-date = 2022-07-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20220930184633/https://www.facebook.com/login/?next=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpenbelarus.org%2Fposts%2Fpfbid02zsVAhTgQRZubExpSg6xR5KJQ8KS5dgBPdMKaK8ufJmBtNxgcv2vxR8Kizoi93QhUl%3Fcomment_id%3D5466803170097795%26reply_comment_id%3D633306698234270|archive-date= 2022-09-30}}</ref>.
Ляўрэаты прэміі абвешчаны 18 лістапада. Пераможцам прэміі стала кніга [[Сяргей Абламейка|Сяргея Абламейкі]] «Невядомы Менск. Гісторыя зьнікненьня. Кніга першая». Другую прэмію атрымала [[Вольга Гапеева]] за кнігу «Самота, што жыла ў пакоі насупраць». Трэцюю прэмію атрымаў Валеры Гапееў за кнігу «Жэнька, каралева мышак» (Менск: Кнігазбор, 2021).
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Сяргей Паўлавіч Абламейка|Сяргей Абламейка]]||«Невядомы Менск. Гісторыя зьнікнення. Кніга першая»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Вольга Гапеева]]||«Самота, што жыла ў пакоі насупраць»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Валеры Гапееў]]||«Жэнька, каралева мышак»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Максім Клімковіч]]||«Шкляная лялька і іншыя страшныя гісторыі»||шорт-ліст
|-
|[[Уладзімер Някляеў]]||«Гэй Бэн Гіном»||шорт-ліст
|-
|[[Ганна Севярынец]]||«Мая школа»||шорт-ліст
|-
|[[Васіль Грынь]]||«Не адчайваемся»||
|-
|[[Зьміцер Дзядзенка]]||«Ордэн Прамяністых»||
|-
|[[Сяргей Календа]]||«Дэкалог»
|-
|[[Павал Касьпяровіч]]||«Чорная рэчка»||
|-
|[[Маргарыта Латышкевіч]]||«Уласны крыж»||
|-
|[[Аляксандар Хацкевіч (літаратар)|Аляксандар Хацкевіч]]||«Замак на ўзгорку»||
|}
== Дванаццатая прэмія (2023) ==
У складзе журы прэміі працавалі літаратурныя экспэрты: [[Андрэй Хадановіч]], [[Катажына Дрозд-Урбаньска]], [[Ціхан Чарнякевіч]], [[Ева Вежнавец]] (Сьвятлана Курс), [[Сяргей Валер’евіч Кавалёў|Сяргей Кавалёў]].
25 лістапада 2023 году ў [[Гданьск]]у адбылася цырымонія ўзнагароджаньня ляўрэатаў прэміі. Арганізатары цырымоніі — Беларускі ПЭН, Беларускае культурнае таварыства «Хатка», [[Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў]].
=== Лонг-ліст і вынікі ===
Галоўны прыз атрымала беларуска [[Усходняя Беласточчына|Падляшша]] Ганна Кандрацюк з кнігай «У прысьценку старога лесу. Гісторыі людзей зь Белавескай пушчы» за «добра ўдакумэнтаваны цуд шматгалосься беларускага памежжа». Другое месца заняў Сьцяпан Стурэйка, аўтар кнігі «Пасажыры карабля Тэсэя». Трэцяе месца дасталася Сяргею Лескецю за кнігу «Шэпт».
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Ганна Кандрацюк]]||«У прысьценку старога лесу. Гісторыі людзей зь Белавежкай пушчы»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Сьцяпан Стурэйка]]||«Пасажыры карабля Тэсэя»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Сяргей Лескець]]||«Шэпт»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Алег Дашкевіч]]||«З вышыні птушынага палёту»||шорт-ліст
|-
|[[Іна Снарская]]||«Зачараваны скарб»||шорт-ліст
|-
|[[Макс Шчур]]||«Там, дзе нас няма»||шорт-ліст
|-
|[[Людміла Андзілеўка]]||«Эфэкт плацэба»||
|-
|[[Людміла Хейдарава]]||«Князёўна Дарута, альбо Чалавечая кроў ліпучая»||
|-
|[[Сяргей Паўлавіч Абламейка| Сяргей Абламейка]]||«Чаму Беларусь не Расея»||
|-
|[[Маргарыта Латышкевіч]]||«Вершнікі на дарозе»||
|-
|[[Антось Уласенка]]||«Адбіць у чужынцаў кляйнотаў сваіх»||
|-
|[[Наталка Харытанюк]]||«Казка пра тое, як Сьвятога Міколу забаранялі»||
|}
== Трынаццатая прэмія (2024) ==
26 лістапада 2024 году ў [[Гданьск]]у адбылася цырымонія ўзнагароджаньня ляўрэатаў прэміі. У складзе журы былі: [[Ульяна Верына]], [[Катажына Дрозд-Урбаньска]], [[Вера Жыбуль]], [[Сяргей Валер’евіч Кавалёў|Сяргей Кавалёў]], [[Югася Каляда]].
Галоўны прыз атрымаў [[Валянцін Акудовіч]] за кнігу «Трэба ўявіць Сызыфа шчасьлівым», выдадзеную ў выдавецтве «Логвінаў». Другое месца — у [[Ганна Янкута|Ганны Янкуты]] з кнігай «Час пустазельля», выдадзенай у выдавецтве «Янушкевіч». Трэцяе месца нададзена [[Зьміцер Бартосік|Зьмітру Бартосіку]] з кнігай «Забіць упалмінзага», выдадзенай у сэрыі «Бібліятэка Свабоды». У гэтым годзе таксама давалася Адмысловая прэмія ад «[[Эўрарадыё]]» — запіс аўдыёкнігі. Яе атрымаў «Гарэзьлівы пацалунак» [[Ева Вайтоўская|Евы Вайтоўскай]] — кніга, выдадзеная ў выдавецтве «Янушкевіч». Акрамя згаданых выданняў, у шорт-лісьце прэміі былі таксама кнігі «На прызьбе ў Сілічах» [[Марыя Вайцяшонак|Марыі Вайцяшонак]] (выдавецтва «Пфляўмбаўм») і «Вольнеры. Прадвесьце» [[Валер Гапееў|Валера Гапеева]] (выдавецтва «Янушкевіч»).
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Валянцін Акудовіч]]||«Трэба ўявіць Сызыфа шчасьлівым»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Ганна Янкута]]||«Час пустазельля»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Зьміцер Бартосік]]||«Забіць упалмінзага»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Марыя Вайцяшонак]]||«На прызьбе ў Сілічах»||шорт-ліст
|-
|[[Валер Гапееў]]||«Вольнеры. Прадвесьце»||шорт-ліст
|-
|[[Ева Вайтоўская]]||«Гарэзьлівы пацалунак. Кніга другая»||шорт-ліст
|-
|[[Алена Вешторт]]||«Жамяра: жаночыя гісторыі»||
|-
|[[Дзяніс Марціновіч]]||«Сьлюнькоў. Палітычная біяграфія»||
|-
|[[Вал Клемэнт]]||«Круглая Square: Іранічны жыццяпіс чалавека і імперыі»||
|-
|[[Віка Біран]]||«Я танцую»||
|}
== Чатырнаццатая прэмія (2025) ==
Публічныя сябры журы: [[Катажына Дрозд-Урбаньска]], [[Сяргей Валер’евіч Кавалёў|Сяргей Кавалёў]], [[Андрэй Хадановіч]].
Цырымонія ўзнагароджаньня прайшла 16 лістапада 2025 году ў Гданьску.
Пераможцам прэміі стаў Сяргей Дубавец з кнігай «Занзыбар: сталеньне маладой душы». Пастановаю журы ён узнагароджаны за філязофскую рэфлексію над пошукамі нацыянальнай ідэнтычнасьці свайго пакаленьня. Другое месца — у Югасі Каляды, аўтаркі кнігі «Перамена месцаў». Яна ўзнагароджаная за фантасмагарычнае адлюстраваньне зрухаў у беларускім грамадзтве. Трэцяе месца — у Зьмітра Дзядзенкі, аўтара кнігі «Гульні Цырцэі». Журы адзначыла кнігу за асэнсаваньне гістарычнай повязі часоў у вострасюжэтнай форме.
=== Лонг-ліст і вынікі ===
{| class="wikitable"
|-
! Аўтар
! Назва
! Вынік
|-
|[[Сяргей Дубавец]]||«Занзыбар: сталеньне маладой душы»||style="background: gold"|1 месца
|-
|[[Югася Каляда]]||«Перамена месцаў»||style="background: silver"|2 месца
|-
|[[Зьміцер Дзядзенка]]||«Гульні Цырцэі. Раман»||style="background: #CC7722"|3 месца
|-
|[[Аляксандар Лукашук]]||«Там, дзе няма цемнаты: Радыё Свабода»||шорт-ліст
|-
|[[Анка Упала]]||«Раз на дваццаць пяць тысяч гадоў»||шорт-ліст
|-
|[[Клёк Штучны]]||«Забойства на вуліцы Макаёнка»||шорт-ліст
|-
|[[Вольга Вялічка]]||«Ад двух да пятнаццаці. Мая мама ў турме»||
|-
|[[Аляксей Правалоцкі]]||«Жыцьцё ў дванаццаці апавяданьнях»||
|-
|[[Макар Валынкін|Макар]]||«Апошняе пакаленьне»||
|-
|[[Сяргей Календа]]||«Стрыжэ і піша»||
|-
|[[Аляксандр Чарнуха]]||«Гвалт»||
|-
|[[Вольга Аполька|Голя з Ополя]]||«Мое баба — діректор морга»||
|-
|[[Валер Гапееў]]||«Вольнеры. Бясконцы дзень»||
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20150402033103/http://gedroyc.by/ Афіцыйная старонка прэміі]
* [https://web.archive.org/web/20120308001157/http://by.belapan.com/archive/2012/03/04/by_media_eu_gedroic Шорт-ліст прэміі Гедройца адлюстроўвае стан сучаснай беларускай літаратуры, мяркуе Альгерд Бахарэвіч] // [[БелаПАН]]
* [https://web.archive.org/web/20200317213902/https://by.belapan.by/archive/2012/02/07/by_media_eu_pen_v1/ Задача прэміі імя Ежы Гедройца — дапамагчы беларускім пісьменьнікам адважыцца пісаць па-беларуску] // [[БелаПАН]]
* [http://www.svaboda.org/content/transcript/24480922.html Анатоль Івашчанка — пра фіналістаў прэміі імя Ежы Гедройца ] // [[Радыё Свабода]]
{{Прэмія імя Ежы Гедройца}}
{{Літаратурныя прэміі Беларусі}}
[[Катэгорыя:Беларускія літаратурныя прэміі]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2011 годзе]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Ежы Гедройца|*]]
dsn1gbecpzbjbtmfftu8zciy420uw6p
Францішак Рамейка
0
135008
2687296
2581378
2026-08-28T18:11:19Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687296
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|імя = Францішак Рамейка
|лацінка = Francišak Ramiejka
|партрэт =
|памер =
|апісаньне =
|імя пры нараджэньні =
|род дзейнасьці = [[сьвятар]]
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|11|7|1885}}
|месца нараджэньня = {{Сьцяг|Расейская імпэрыя}} [[Нецькі]]
|грамадзянства =
|падданства =
|дата сьмерці = {{Памёр|16|6|1931|гадоў = 45}}
|месца сьмерці = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вільня]]
|бацька = Андрэй Рамейка
|маці = Антаніна Янцэвіч
|муж =
|жонка =
|дзеці =
|узнагароды =
|сайт =
|дадаткова =
|commons =
}}
'''Франці́шак Раме́йка''' (11 ліпеня 1885{{Заўвага|паводле іншых зьвестак — у 1886}}, вёска [[Нецькі]], цяпер у [[Мядзельскі раён|Мядзельскім раёне]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]], [[Беларусь]]<ref>{{Артыкул|аўтар = Я. Драўніцкі.|загаловак = Змагар за родную мову|арыгінал = |спасылка = http://pawet.net/ns/2006/12/%E2%84%96_12_%28748%29.html|аўтар выданьня = |выданьне = [[Наша слова]]|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 2006|выпуск = |том = |нумар = 12 (748)|старонкі = |isbn = }}</ref> — 16 чэрвеня 1931, [[Вільня]], [[Другая Рэч Паспалітая]]) — [[беларус]]кі [[Каталіцтва|каталіцкі]] сьвятар-{{Артыкул у іншым разьдзеле|Сьвятары-адраджэнцы|адраджэнец|be|Святары-адраджэнцы}}, [[грамадзкі дзяяч]].
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся Францішак у [[Сяляне|сялянскай]] сям’і каталікоў Андрэя Рамейкі і Антаніны зь Янцэвічаў.
У лістападзе 1903 году вытрымаў іспыт на званьне аптэкарскага вучня пры экзамэнацыйнай камісіі Маскоўскае навучальнае акругі. У 1905—1909 — [[студэнт]] [[Віленская каталіцкая духоўная сэмінарыя|духоўнай каталіцкай сэмінарыі]] ў [[Вільня|Вільні]].
У 1909 прызначаны [[Вікарый|вікарыем]] [[Касьцёл Сьвятых Францішка й Бэрнарда (Вільня)|касьцёлу бэрнардынаў]] у Вільні. Нейкі час служыў у [[Іўе|Іўі]] [[Ашмянскі павет (Расейская імпэрыя)|Ашмянскага павету]]. У 1910—1913 служыў пробашчам парафіі сьв. Аляксея ў [[Сялец (Бярозаўскі раён)|Сяльцы]], а ў 1913—1921 — у парафіі [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Шарашоў)|Найсьвяцейшай Тройцы]] ў [[Шарашоў|Шарашове]]<ref name="marakoǔ">{{Спасылка|аўтар = Леанід Маракоў.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = Леанід Маракоў|суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-kataliki/svyatyni-belarusi-4astka-1.html|загаловак = Святыні Беларусі, што згадваюцца ў даведніку, і святары, якія ў іх служылі|фармат = |назва праекту = Даведнікі пісьменніка, гісторыка, энцыклапедыста Леаніда Маракова «Рэпрэсаваныя грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі»|выдавец = |дата = 8 сьнежня 2012|мова = |камэнтар = }}</ref> (абедзьве ў [[Пружанскі павет (Расейская імпэрыя)|Пружанскім павеце]] [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскае губэрні]]).
За [[Другая Рэч Паспалітая|польскім часам]] служыў у парафіі [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі (Задарожжа)|Найсьвяцейшай Панны Марыі Ласкавай]] у [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]].<ref name="marakoǔ" /> У 1928 годзе за сваю дзейнасьць па пашырэньні выкарыстаньня [[Беларуская мова|беларускае мовы]] ў Каталіцкай Царкве і паўсядзённым жыцьці парафіянаў быў часова пазбаўлены права займацца душпастырскай дзейнасьцю. Гэта адбілася на ягоным псыхічным стане.
У 1929—1931 — сьвятар у [[Кемелішкі|кемелішкаўскай]] [[Касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшае Панны Марыі (Кемелішкі)|парафіі Нараджэньня Найсьвяцейшае Панны Марыі]]<ref name="marakoǔ" />.
16 чэрвеня 1931 Францішак Рамейка прыехаў у Вільню ў госьці да [[Адам Станкевіч|Адама Станкевіча]]. Не дачакаўшыся таго, застрэліўся ў ягоным кабінэце. Пахаваны на [[Бэрнардынскія могілкі (Вільня)|Бэрнардынскіх могілках]] Вільні.
== Дзейнасьць ==
Падчас служэньня ў парафіі ў Сяльцы Францішак Рамейка займаўся будаўніцтвам мясцовага мураванага касьцёлу сьв. Аляксея, якое было скончына ў 1912 годзе. Газэта «Наша ніва» ў 1912 годзе (№ 32) паведамляла пра гэта наступнае: «У самым мястэчку Сяльцы есьць дзьве царквы (адна новая і адна старая, уніяцкая) і будуецца цяпер пекны касьцёл у стылю готыка-раманскім; …Будуе гэты касьцёл малады ксёндз, Р., шчыры беларус».
Выступаў за шырокае ўжываньне беларускай мовы ў набажэнствах. У 1925 годзе сярод іншых беларускіх сьвятароў падпісаў мэмарандум да Канфэрэнцыі польскіх біскупаў, які патрабаваў увядзеньня выкладаньня беларускай мовы, літаратуры і гісторыі ў духоўных сэмінарыях і інш.<ref>{{Артыкул|аўтар = Натальля Анофранка, Алег Гардзіенка.|загаловак = Агляд моўнай палітыкі Рыма-каталіцкага касьцёла ў Беларусі ў XX ст.|арыгінал = |спасылка = http://bk.baj.by/terra_historica/1_2002/anofranka.htm|аўтар выданьня = |выданьне = Terra historica|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 2002|выпуск = |том = |нумар = 1|старонкі = |isbn = }}</ref>.
Матэрыяльна падтрымліваў выданьне беларускіх каталіцкіх часопісаў і газэтаў («[[Беларус (1913)|Biełarus]]», «[[Biełaruskaja krynica]]» і інш.), займаўся распаўсюдам беларускіх друкаваных выданьняў.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рамейка]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Артыкул
| аўтар = [[Павал Севярынец]].
| загаловак = Беларуская глыбіня. Самагубства ксяндза Рамэйкі
| арыгінал =
| спасылка =
| мова =
| адказны =
| аўтар выданьня =
| выданьне = [[Наша Ніва]]
| тып =
| месца =
| выдавецтва =
| год = 5 сьнежня 2012
| выпуск =
| том =
| нумар = 45 (786)
| старонкі = 12
| isbn =
| issn = 1819-1614
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.slounik.org/146905.html Біяграфія] на [[Слоўнік.орг|Слоўніку.орг]]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рамейка, Францішак}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]]
[[Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]]
[[Катэгорыя:Самагубцы]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Бэрнардынскіх могілках]]
o6td6u3u2ctgo9uwjg7r7knw6790bm4
Сурвіла
0
138795
2687284
2687086
2026-08-28T16:47:18Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687284
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сурвіла
|лацінка = Surviła
|арыгінал = Surville
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сыр (імя)|Sure]] + [[Віла|Willo]]
|варыянт = Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Сырвіль, Шурвіла, Шырвіл, Шырвіль
|вытворныя = [[Сарвіла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Сурвіла''' (''Сурвіл'', ''Шурвіла''), '''Сурывіла''', '''Сырвіла''' (''Сырвіль'', ''Шырвіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Сурвіла (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref name="Kremer-1973-65">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref><ref name="Kremer-1973-65"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Сурвіл (Сірвіл): ''Surwille / Sirwille'' (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirwille#v=snippet&q=Sirwille&f=false S. 92, 101].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''by her [[Ганус (імя)|Hans]] Surwillen… Surwillendorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%22Hans+Surwillen%22#v=snippet&q=%22Hans%20Surwillen%22&f=false S. 702, 706].</ref>; ''et Thomam Surwillen interpretem… Thomas Surwille… dominum Thomam Surwille'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Surwillen#v=snippet&q=Surwillen&f=false S. 597, 604, 640].</ref>; ''Thomas Surwille'' (2 красавіка 1398 году, 1398 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=thomas+surwillen#v=snippet&q=thomas%20surwillen&f=false S. 51, 961].</ref>; ''Hannus Surwille… Hannus Sirwillen'' (1399 год, 1400 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surwillen#v=snippet&q=Hannus%20Surwillen&f=false S. 961, 963, 972].</ref>; ''[[Міхал Мінігайла|Minigaylo]] [[Гедыгольд|Gedigoldi]] cum fratre germano Swiwilone'' [''Survilone''] ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Marcus, Lucas, Johannes und Mattewes Serwillen'' (1405 год)<ref name="Białuński-2012-22">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 22.</ref>; ''Lucas Sirwillen wybe'' (1408 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''Hannus Surowyl'' (23 жніўня 1411 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surowyl+#v=snippet&q=Hannus%20Surowyl&f=false S. 226].</ref>; ''Marcus Sorwille'' (24 верасьня 1416 году)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 41.</ref>; ''Nicolaus Sorwille, Georg Sorwille'' (1435 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''панъ Гринко Сурвиловичь'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref><ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 34.</ref>; ''Сурвило'' (1440—1476 гады, 1440—1492 гады, 1463—1476 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192, 261.</ref>, 31 сакавіка 1534 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|17к}} P. 422.</ref>); ''Назку Сурвиловичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''Гринъкови Сурвиловичю''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref> (1440—1492 гады); ''Гринъку Сурвиловичу'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''dominus Andreas alias Hrimko Surwiłowicz'' (каля 1450 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 600.</ref>; ''Jurge Sirwille'' (8 траўня 1455 году)<ref name="Białuński-2012-24">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 24.</ref>; ''Thomas und [[Тэўдырых|Diterich]] Serwille gebrudere'' (1471 год)<ref name="Białuński-2012-24"/>; ''Thomas Szerwille'' (1480 год)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 25.</ref>; ''Theodorico Servilla''<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 1. — Toruń, 1961. S. 248.</ref> (''Theodoricus Servilla''<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 26.</ref>, 12 траўня 1496 год); ''her Ditterich Sirwille'' (20 лістапада 1500 году)<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 2. — Toruń, 1963. S. 158.</ref>; ''[[Вільня|Вилнянину]] [[Рак (імя)|Раку]] Сурвиловичу'' (10 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 279.</ref>; ''чоловековъ куничъных… Воитка Сурвиловича'' (25 ліпеня 1522)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 120.</ref>; ''з [[Упіта|Упиты]]… Богдан Сурвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 36.</ref>; ''до мене Воитеха Миколаевича Сурвила'' (22 чэрвеня 1562 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 151.</ref>; ''Воитех Суръвило'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 160.</ref>; ''небожчика Войтеха Миколаевича Сурвила''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 438].</ref>, ''слугу Ивана Сурвиловича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 550].</ref>, ''Андреевая Хоружичовая Ейшишская Зофея Яновна Сурвилянка''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 756.</ref> (1567 год); ''пан Еразмус Грегор’евич Сурвило'' (5 студзеня 1580 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 434.</ref>; ''Szurwiłowicz'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 69.</ref>; ''Piotr Surwilowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''miasteczko Gieranonskie… Maciey Surwilo'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 73.</ref>; ''Jerzy Surwiłł mp.; Jan Surwił… Daniel Surwił'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305, 311.</ref>; ''ode mnie Daniela Surwiła… Daniel Surwiłło… Daniela Surwiły… Samuell Michał Surwiłło'' (1665 год)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 250.</ref>; ''spectabilem dominum Stanislaum Benedictum Surwił'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 131.</ref>; ''Ewa Surwiło'' (1688 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daniło Surwił… Marcin Surwił'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Barbara Surywiłło'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Surywi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioannes Surwił'' (1752 год)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. VII. 1743—1776 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 15.</ref>; ''Józef Szurwillo'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 338.</ref>; ''iegomość pan Stanisław Surrywiłło — komornik xięstwa Żmuydzkiego'' (20 ліпеня 1784 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=Surrywi%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Surrywi%C5%82%C5%82o&f=false С. 277].</ref>; ''Szymon Surwilewicz'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''spectabilis olim domini Stanislai Surwił consularis caunensis vidua'' (XVIII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 132.</ref>; ''Stanisław Szyrwiłowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Szyrwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Szurwiło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szurwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrwil'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Syrwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Cejkinie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Surwiłło'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Surwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Тамаш і [[Ганус (імя)|Ганус]] Сурвілы — браты-служкі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] зь [[Ліцьвіны|літоўскіх баяраў]]
* Сурвіла [[Гедыгольд]]авіч — літоўскі баярын, які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] 1401 году<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 270.</ref>
* Грынька Сурвілавіч — літоўскі баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]] [[Каленік Мішкавіч|Каленіку Мішкавічу]]; пазьней атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Назка Сурвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера
* Рак Сурвілавіч — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1514 годзе
* Сурвіла Міхалкавіч — продак полацкіх баяраў [[Бірыбольд]]зічаў, які ўпамінаецца ў 1534 годзе
* Эразмус Рыгоравіч Сурвіла — [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1580 годзе
* Аршуля Эразмусаўна Сурвіловіч — [[Эйрагола|эйрагольская]] зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 4.</ref>
* Рамуальд Сурвіла — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Аляксандар Шырвіль — праваслаўны з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1191 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358815?page=169 С. 19049].</ref>
* Юман Сурвілаў — каталік з ваколіцаў [[Таўрагіны|Таўрагінаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №20 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=317 С. 318].</ref>
* Паўліна Сурвіла (1892—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1892) Сурвіла Паўліна Максімаўна (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Ігнат Сурвіла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Баляслаў Сурвіла (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Сурвіла (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]<ref>[https://partizany.by/partisans/200198/ Сурвило Иосиф Антонович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Сурвілаў (1921—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]]<ref>[https://partizany.by/partisans/196451/ Сурвилов Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Фёдар Сурвіла (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138023/ Сурвила Федор Давыдович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Янка Сурвіла]] (1925—1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі
* [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{Н}} 1936) — дзяячка [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]], [[Старшыня Рады БНР|старшыня]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]
* [[Марыя Паўла Сурвілла]] (1964—2020) — беларуская музыказнаўца, сябра Рады БНР; дачка Івонкі і Янкі Сурвілаў
Сурвіловічы — прыгонныя зь вёскі [[Мясьлюкі|Мясьлюкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>.
Сурвілы (Surwiło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], мястэчка [[Шэметава (вёска, Мядзельскі раён)|Шэметаўшчыны]], вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Конціненты|Концінентаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]], [[Яневічы (Менская вобласьць)|Яневічаў]] і [[Каладзянка|Каладзянкі]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 70, 175, 185—186.</ref>.
Сурвілы (Surwiłło) — прыгонныя зь мястэчка [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 136.</ref>.
Сурвілы (Surwił) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 193.</ref>.
Сурвілы гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]], [[Корвін]], [[Котвіца]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Порай]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Сурвілы Багдановічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 800.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>.
Сырвілы (Syrwiłło) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 231.</ref>.
Шырвілы (Szyrwił) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 304.</ref>.
Сурвіл (Surwill), Сурвіла (Surwillo) і Шурвіловіч (Szurwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1588 годзе ўпамінаецца «грунт» Сурвілавічы, у 1589 годзе — маёнтак Сурвілавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 27, 103.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Сурвілы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Сурвілі]]. Назву [[Сурвілішкі (неадназначнасьць)|Сурвілішкі]] маюць дзьве вёскі на гістарычнай Ашмяншчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сыр (імя)|Сыры]]
* [[Віла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай сір}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6gs9quhr9815on0drd8u8ngndnx9x0y
Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе
0
147926
2687251
2674095
2026-08-28T15:13:51Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе]]: Уніфікацыя
2674095
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Босьнія і Герцагавіна
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Футбольная асацыяцыя Босьніі і Герцагавіны]]
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр = [[Сафэт Сушыч]]
|Капітан = [[Эмір Спахіч]]
|Найбольш гульняў = [[Зьвездан Місімавіч]] (83)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Эдзін Джэка]] (36)
|Першая гульня = {{Футбол Іран}} 2:1 [[зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе|Босьнія і Герцагавіна]] {{Сьцяг Босьніі і Герцагавіны (1992—1998)}}<br />([[Тэгеран]], [[Іран]]; [[6 чэрвеня]] [[1993]])
|Перамога = {{Футбол Босьнія і Герцагавіна}} 7:0 {{Футбол Эстонія|справа}}<br />([[Зеніца]], [[Босьнія і Герцагавіна]]; [[10 верасьня]] [[2008]])<br />{{Футбол Ліхтэнштайн}} 1:8 {{Футбол Босьнія і Герцагавіна|справа}}<br />([[Вадуц]], [[Ліхтэнштайн]]; [[7 верасьня]] [[2012]])
|Параза = {{Футбол Партугалія}} 6:2 {{Футбол Босьнія і Герцагавіна|справа}}<br />([[Лісабон]], [[Партугалія]]; [[15 лістапада]] [[2011]])
|Удзелаў у ЧС = 1
|Першы ЧС = 2014
|Дасягненьні ў ЧС = групавы этап ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]])
|Чэмпіянат рэгіёну =
|Удзелаў у ЧР =
|Першы ЧР =
|Дасягненьні ў ЧР =
|pattern_la1 = _bih26
|pattern_b1 = _bih26h
|pattern_ra1 = _bih26
|pattern_sh1 =
|pattern_so1 = _bih26hl
|leftarm1 = 001970
|body1 = 001970
|rightarm1 = 001970
|shorts1 = 001970
|socks1 = 001970
|pattern_la2 = _bih26
|pattern_b2 = _bih26a
|pattern_ra2 = _bih26
|pattern_sh2 =
|pattern_so2 = _bih26al
|leftarm2 = 001970
|body2 = FFFFFF
|rightarm2 = 001970
|shorts2 = FFFFFF
|socks2 = FFFFFF
}}
'''Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе''' — прадстаўляе [[Босьнія і Герцагавіна|Босьнію і Герцагавіну]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Футбольная асацыяцыя Босьніі і Герцагавіны]]. Каманда існуе з [[1993]] году й была прызнана [[ФІФА]] ў [[1996]] годзе, а [[УЭФА]] — у [[1998]] годзе.
У [[2013]] годзе зборная ўпешыню ў сваёй гісторыі атрымала квіток да ўдзелу на [[чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянце сьвету]], заняўшы ў сваёй адборачнай групе першы радок.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.nfsbih.ba/ Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Босьніі і Герцагавіны]
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе| ]]
d68k1hi2cve2cpuhbvd0d6k5kv6nk88
2687254
2687251
2026-08-28T15:20:40Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Bosnia_and_Herzegovina_national_football_team?oldid=1371060684
2687254
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Босьнія і Герцагавіна
|Лягатып = Football Association of Bosnia and Herzegovina logo.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Капітан =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = {{Футбол Альбанія|няма}} 2:0 Босьнія і Герцагавіна<br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; 30 лістапада 1995)
|Перамога = Босьнія і Герцагавіна 7:0 {{Футбол Эстонія|няма}}<br />([[Зэніца]], [[Босьнія і Герцагавіна]]; 10 верасьня 2008)<br />{{Футбол Ліхтэнштайн|няма}} 1:8 Босьнія і Герцагавіна<br />([[Вадуц]], [[Ліхтэнштайн]]; 7 верасьня 2012)
|Параза = {{Футбол Нямеччына|няма}} 7:0 Босьнія і Герцагавіна<br />([[Фрайбург-ім-Брайсгаў|Фрайбург]], [[Нямеччына]]; 16 лістапад 2024)
|Удзелаў у ЧС = 2
|Першы ЧС = 2014
|Дасягненьні ў ЧС = ⅟₁₆ фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]])
|Чэмпіянат рэгіёну =
|Удзелаў у ЧР =
|Першы ЧР =
|Дасягненьні ў ЧР =
|pattern_la1 = _bih26
|pattern_b1 = _bih26h
|pattern_ra1 = _bih26
|pattern_sh1 =
|pattern_so1 = _bih26hl
|leftarm1 = 001970
|body1 = 001970
|rightarm1 = 001970
|shorts1 = 001970
|socks1 = 001970
|pattern_la2 = _bih26
|pattern_b2 = _bih26a
|pattern_ra2 = _bih26
|pattern_sh2 =
|pattern_so2 = _bih26al
|leftarm2 = 001970
|body2 = FFFFFF
|rightarm2 = 001970
|shorts2 = FFFFFF
|socks2 = FFFFFF
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Бо́сьніі і Герцагаві́ны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Босьнія і Герцагавіна|Босьнію і Герцагавіну]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Футбольны зьвяз Босьніі і Герцагавіны]]. Каманда існуе з 1993 году і была прызнана [[ФІФА]] ў 1996 годзе, а [[УЭФА]] — у 1998 годзе.
У 2013 годзе зборная ўпешыню ў сваёй гісторыі атрымала квіток да ўдзелу на [[чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянце сьвету]], заняўшы ў сваёй адборачнай групе першы радок.
== Гісторыя ==
Ад стварэньня [[Югаславія|Югаславіі]] ў 1918 годзе да ейнага распаду ў 1992 годзе футбалісты з тэрыторыі сучаснай Босьніі і Герцагавіны выступалі за [[Мужчынская зборная Югаславіі па футболе|зборную Югаславіі]], але пасьля абвяшчэньня незалежнасьці і спусташальнай [[Басьнійская вайна|Басьнійскай вайны]] паўстала новая зборная.
Па залічэньні ў [[ФІФА]] зборная Босьніі і Герцагавіны далучылася да кваліфікацыйнага турніру да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянату сьвету 1998 году]], каб пазмагацца за месца на буйным турніры. Каманда заняла чацьверты радок адборачнай групы, дзе былі [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|зборныя Грэцыі]], [[Мужчынская зборная Даніі па футболе|Даніі]], [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе|Харватыі]] і [[Мужчынская зборная Славеніі па футболе|Славеніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.klix.ba/sport/nogomet/prije-16-godina-bih-je-igrala-sa-grckom-u-kalamati/121012128#3|загаловак=Prije 16 godina BiH je igrala sa Grčkom u Kalamati|выдавецтва=klix.ba|дата публікацыі=12.10.2012|дата доступу=12.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20130123020634/http://www.klix.ba/sport/nogomet/prije-16-godina-bih-je-igrala-sa-grckom-u-kalamati/121012128#3|дата копіі=23.01.2013}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.youtube.com/watch?v=U3JBhovWV4k#t=1098|загаловак=Naša brazilska priča (Our Brazil Story)|выдавецтва=Sabahudin Topalbećirević|дата публікацыі=15.06.2014|дата доступу=18.06.2014|копія=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211107/U3JBhovWV4k|дата копіі=07.11.2021}}</ref>. У кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] басьнійская каманда таксама не прабілася з групы адбору. Дружына была блізкая да таго, каб трапіць на свой першы буйны турнір, якім мог стаць [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянат Эўропы 2004 году]], але балканцам не хапіла аднаго голу ў матчы супраць зборнай Даніі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0254-0d7b312dc669-427a01210a26-1000--denmark-do-just-enough/|загаловак=Denmark do just enough|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=12.10.2003|дата доступу=12.10.2003|копія=https://web.archive.org/web/20130603172905/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1579/match=69314/postmatch/report/index.html#denmark+just+enough|дата копіі=03.06.2013}}</ref>. Не дала рады зборная і ў кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянату сьвету 2006 году]], не зважаючы на тое, што двойчы згуляла ўнічыю з [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] і не зазнала аніводнай паразы ў хатніх матчах. Басьнійцы былі блізкія да трапленьня на чэмпіянат сьвету 2010 году і чэмпіянат Эўропы 2012 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36663/report.html|загаловак=Spain – Bosnia-Herzegovina Match Report WC Q 2006|дата публікацыі=08.06.2005|копія=https://web.archive.org/web/20131212083646/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary%3D8071/matches/match%3D36663/report.html|дата копіі=12.12.2013}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=1785745/index.html|загаловак=First-half flurry sees Bosnia-Herzegovina cruise|выдавецтва=fifa.com|дата публікацыі=16.10.2012|дата доступу=16.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20121018185836/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=1785745/index.html|дата копіі=18.10.2012}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.goal.com/en-us/news/67/world-cup/2013/10/15/4335794/bosnia-herzegovina-qualifies-for-first-world-cup|загаловак=Bosnia-herzegovina qualifies for first world cup|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=15.10.2013|дата доступу=16.10.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131020115014/http://www.goal.com/en-us/news/67/world-cup/2013/10/15/4335794/bosnia-herzegovina-qualifies-for-first-world-cup|дата копіі=20.10.2013}}</ref>.
[[Файл:20150331 2028 AUT BIH 2186.jpg|значак|зьлева|Зборная Босьніі і Герцагавіны перад таварыскім матчам супраць зборнай Аўстрыі ў 2015 годзе.]]
Нарэшце, каманда з Босьніі і Герцагавіны кваліфікавалася на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянат сьвету 2014 году]]<ref>{{навіна|спасылка=https://slobodnaevropa.org/a/istorijski-uspjeh-pobjedom-u-litvaniji-bih-se-plasirala-na-sp-u-brazilu/25137949.html|загаловак=Veliko slavlje nakon istorijskog uspjeha: Fudbaleri BiH idu u Brazil|дата публікацыі=16.10.2013|копія=https://web.archive.org/web/20181119032103/https://www.slobodnaevropa.org/a/istorijski-uspjeh-pobjedom-u-litvaniji-bih-se-plasirala-na-sp-u-brazilu/25137949.html|дата копіі=19.11.2018}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Straus, Brian|спасылка=https://www.si.com/soccer/2013/10/15/bosnia-herzegovina-qualifies-first-world-cup|загаловак=Bosnia-Herzegovina earns first World Cup berth, tops Lithuania on Ibisevic's winner|выданьне=Sports Illustrated|год=15.10.2013}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/24517475|загаловак=European World Cup qualifying: Bosnia-Hercegovina reach Brazil|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=14.10.2013}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cnn.com/2013/10/15/sport/world-cup-football-brazil/index.html|загаловак=World Cup joy for Bosnia as fairytale ending comes true|выдавецтва=CNN|дата публікацыі=15.10.2013|дата доступу=17.06.2024}}</ref>. На турніры зборная заняла трэці радок у групе, дзе таксама была [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]]. Сваю першую перамогу на сусьветным першынстве дружына здабыла ў матчы супраць [[Мужчынская зборная Ірану па футболе|зборнай Ірану]], выгуляўшы азіяцкую каманду зь лікам 3:1<ref>{{навіна|спасылка=https://reprezentacija.ba/18177-bih-ce-2014-godinu-pamtiti-po-historijskom-nastupu-na-svjetskom-prvenstvu|загаловак=BiH će 2014. godinu pamtiti po historijskom nastupu na Svjetskom prvenstvu|дата публікацыі=30.12.2014|копія=https://web.archive.org/web/20150108082853/http://reprezentacija.ba/18177-bih-ce-2014-godinu-pamtiti-po-historijskom-nastupu-na-svjetskom-prvenstvu|дата копіі=08.01.2015}}</ref>. Басьнійцаў апярэдзілі футбалісты з [[Мужчынская зборная Нігерыі па футболе|зборнай Нігерыі]], бо афрыканская каманда перамагла зь лікам 1:0. Матч быў азмрочаны спрэчным эпізодам, калі судзёўскай пастановай няслушна быў адмененым голам [[Эдзін Джэка|Эдзіна Джэка]] ў першым тайме<ref>{{навіна|спасылка=https://reprezentacija.ba/10452-tuga-medu-reprezentativcima-bih-ponisten-nam-je-cist-gol-oprostiti-se-casno-od-sp|загаловак=Tuga među reprezentativcima BiH: Poništen nam je čist gol, oprostiti se časno od SP|дата публікацыі=22.06.2014|копія=https://web.archive.org/web/20140629065010/http://reprezentacija.ba/10452-tuga-medu-reprezentativcima-bih-ponisten-nam-je-cist-gol-oprostiti-se-casno-od-sp|дата копіі=29.06.2014}}</ref>.
Пасьля некалькіх гадоў расчараваньняў баўгарын [[Івайла Пецеў]] быў прызначаны новым трэнэрам зборнай Босьніі і Герцагавіны, што стала першым выпадкам, калі зборную ачоліў трэнэр, які не паходзіў з былой Югаславіі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.barrons.com/news/bulgarian-petev-takes-over-as-bosnia-coach-01611249005|загаловак=Bulgarian Petev Takes Over As Bosnia Coach|выдавецтва=Barron's|дата доступу=26.04.2024}}</ref>. У першай кваліфікацыйнай кампаніі пад кіраўніцтвам новага адмыслоўца каманда трапіла ў адную групу з [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]], але захоўвала шанцы на кваліфікацыю на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянат сьвету 2022 году]] да апошніх двух матчаў. Пецеў таксама прывёў зборную да перамогі ў групе 3 [[Ліга нацыяў УЭФА|Лігі нацыяў УЭФА]] 2022—2023 гадоў дывізіёну Б<ref>{{спасылка|спасылка=https://terrikon.com/en/posts/413878|загаловак=Nations League: Bosnia is promoted to Division A|выдавецтва=Football Livescore, standings, results|дата доступу=26.04.2024}}</ref>. Цягам адборачнага этапу да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|чэмпіянату Эўропы 2024 году]] зборную пасьлядоўна ачольвалі розныя трэнэры, але вынікаў бракавала. У 2024 годзе былы капітан нацыянальнай зборнай [[Сяргей Барбараз]] быў прызначаны галоўным трэнэрам каманды, а зь ім кваліфікацыйны шлях басьнійцаў да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|чэмпіянату сьвету 2026 году]] завяршыўся посьпехам<ref>{{навіна|спасылка=https://avaz.ba/sport/nogomet/1006817/zmajevi-slavili-nakon-preokreta-u-zenici-i-osigurali-minimalno-baraz-za-direktan-plasman-na-sp-potrebna-pobjeda-u-becu|загаловак=Zmajevi slavili nakon preokreta u Zenici i osigurali minimalno baraž: Za direktan plasman na SP potrebna pobjeda u Beču|дата публікацыі=15.11.2025}}</ref>. Пры гэтым у плэй-оф дружына Босьніі і Герцагавіны перамагла як [[Мужчынская зборная Ўэйлзу па футболе|зборную Ўэйлзу]], гэтак і [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборную Італіі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/02a3-2047c06e29c6-0a8f1c84272a-1000--bosnia-and-herzegovina-1-1-italy-4-1-on-pens-hosts-win-2026/|загаловак=Bosnia and Herzegovina 1-1 Italy highlights (4-1 on pens): Hosts win 2026 World Cup play-off final shoot-out|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=31.03.2026}}</ref>.
== Чэмпіянаты сьвету ==
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ⅟₁₆ фіналу
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.nfsbih.ba/ Афіцыйны сайт] Футбольнага зьвязу Босьніі і Герцагавіны.
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Босьніі і Герцагавіны на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Босьнія і Герцагавіна}};
|Босьнія і Герцагавіна на ЧС-2014
|Босьнія і Герцагавіна на ЧС-2026
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе| ]]
lhlzd46rg3wrenr053j0h5hz483anbd
2687255
2687254
2026-08-28T15:21:25Z
Dymitr
10914
артаграфія
2687255
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Босьнія і Герцагавіна
|Лягатып = Football Association of Bosnia and Herzegovina logo.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Капітан =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = {{Футбол Альбанія|няма}} 2:0 Босьнія і Герцагавіна<br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; 30 лістапада 1995)
|Перамога = Босьнія і Герцагавіна 7:0 {{Футбол Эстонія|няма}}<br />([[Зэніца]], [[Босьнія і Герцагавіна]]; 10 верасьня 2008)<br />{{Футбол Ліхтэнштайн|няма}} 1:8 Босьнія і Герцагавіна<br />([[Вадуц]], [[Ліхтэнштайн]]; 7 верасьня 2012)
|Параза = {{Футбол Нямеччына|няма}} 7:0 Босьнія і Герцагавіна<br />([[Фрайбург-ім-Брайсгаў|Фрайбург]], [[Нямеччына]]; 16 лістапад 2024)
|Удзелаў у ЧС = 2
|Першы ЧС = 2014
|Дасягненьні ў ЧС = ⅟₁₆ фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]])
|Чэмпіянат рэгіёну =
|Удзелаў у ЧР =
|Першы ЧР =
|Дасягненьні ў ЧР =
|pattern_la1 = _bih26
|pattern_b1 = _bih26h
|pattern_ra1 = _bih26
|pattern_sh1 =
|pattern_so1 = _bih26hl
|leftarm1 = 001970
|body1 = 001970
|rightarm1 = 001970
|shorts1 = 001970
|socks1 = 001970
|pattern_la2 = _bih26
|pattern_b2 = _bih26a
|pattern_ra2 = _bih26
|pattern_sh2 =
|pattern_so2 = _bih26al
|leftarm2 = 001970
|body2 = FFFFFF
|rightarm2 = 001970
|shorts2 = FFFFFF
|socks2 = FFFFFF
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Бо́сьніі і Герцагаві́ны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Босьнія і Герцагавіна|Босьнію і Герцагавіну]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Футбольны зьвяз Босьніі і Герцагавіны]]. Каманда існуе з 1993 году і была прызнана [[ФІФА]] ў 1996 годзе, а [[УЭФА]] — у 1998 годзе.
У 2013 годзе зборная ўпершыню ў сваёй гісторыі атрымала квіток да ўдзелу на [[чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянце сьвету]], заняўшы ў сваёй адборачнай групе першы радок.
== Гісторыя ==
Ад стварэньня [[Югаславія|Югаславіі]] ў 1918 годзе да ейнага распаду ў 1992 годзе футбалісты з тэрыторыі сучаснай Босьніі і Герцагавіны выступалі за [[Мужчынская зборная Югаславіі па футболе|зборную Югаславіі]], але пасьля абвяшчэньня незалежнасьці і спусташальнай [[Басьнійская вайна|Басьнійскай вайны]] паўстала новая зборная.
Па залічэньні ў [[ФІФА]] зборная Босьніі і Герцагавіны далучылася да кваліфікацыйнага турніру да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянату сьвету 1998 году]], каб пазмагацца за месца на буйным турніры. Каманда заняла чацьверты радок адборачнай групы, дзе былі [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|зборныя Грэцыі]], [[Мужчынская зборная Даніі па футболе|Даніі]], [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе|Харватыі]] і [[Мужчынская зборная Славеніі па футболе|Славеніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.klix.ba/sport/nogomet/prije-16-godina-bih-je-igrala-sa-grckom-u-kalamati/121012128#3|загаловак=Prije 16 godina BiH je igrala sa Grčkom u Kalamati|выдавецтва=klix.ba|дата публікацыі=12.10.2012|дата доступу=12.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20130123020634/http://www.klix.ba/sport/nogomet/prije-16-godina-bih-je-igrala-sa-grckom-u-kalamati/121012128#3|дата копіі=23.01.2013}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.youtube.com/watch?v=U3JBhovWV4k#t=1098|загаловак=Naša brazilska priča (Our Brazil Story)|выдавецтва=Sabahudin Topalbećirević|дата публікацыі=15.06.2014|дата доступу=18.06.2014|копія=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211107/U3JBhovWV4k|дата копіі=07.11.2021}}</ref>. У кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] басьнійская каманда таксама не прабілася з групы адбору. Дружына была блізкая да таго, каб трапіць на свой першы буйны турнір, якім мог стаць [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянат Эўропы 2004 году]], але балканцам не хапіла аднаго голу ў матчы супраць зборнай Даніі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0254-0d7b312dc669-427a01210a26-1000--denmark-do-just-enough/|загаловак=Denmark do just enough|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=12.10.2003|дата доступу=12.10.2003|копія=https://web.archive.org/web/20130603172905/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1579/match=69314/postmatch/report/index.html#denmark+just+enough|дата копіі=03.06.2013}}</ref>. Не дала рады зборная і ў кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|чэмпіянату сьвету 2006 году]], не зважаючы на тое, што двойчы згуляла ўнічыю з [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] і не зазнала аніводнай паразы ў хатніх матчах. Басьнійцы былі блізкія да трапленьня на чэмпіянат сьвету 2010 году і чэмпіянат Эўропы 2012 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36663/report.html|загаловак=Spain – Bosnia-Herzegovina Match Report WC Q 2006|дата публікацыі=08.06.2005|копія=https://web.archive.org/web/20131212083646/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary%3D8071/matches/match%3D36663/report.html|дата копіі=12.12.2013}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=1785745/index.html|загаловак=First-half flurry sees Bosnia-Herzegovina cruise|выдавецтва=fifa.com|дата публікацыі=16.10.2012|дата доступу=16.10.2012|копія=https://web.archive.org/web/20121018185836/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=1785745/index.html|дата копіі=18.10.2012}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.goal.com/en-us/news/67/world-cup/2013/10/15/4335794/bosnia-herzegovina-qualifies-for-first-world-cup|загаловак=Bosnia-herzegovina qualifies for first world cup|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=15.10.2013|дата доступу=16.10.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131020115014/http://www.goal.com/en-us/news/67/world-cup/2013/10/15/4335794/bosnia-herzegovina-qualifies-for-first-world-cup|дата копіі=20.10.2013}}</ref>.
[[Файл:20150331 2028 AUT BIH 2186.jpg|значак|зьлева|Зборная Босьніі і Герцагавіны перад таварыскім матчам супраць зборнай Аўстрыі ў 2015 годзе.]]
Нарэшце, каманда з Босьніі і Герцагавіны кваліфікавалася на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянат сьвету 2014 году]]<ref>{{навіна|спасылка=https://slobodnaevropa.org/a/istorijski-uspjeh-pobjedom-u-litvaniji-bih-se-plasirala-na-sp-u-brazilu/25137949.html|загаловак=Veliko slavlje nakon istorijskog uspjeha: Fudbaleri BiH idu u Brazil|дата публікацыі=16.10.2013|копія=https://web.archive.org/web/20181119032103/https://www.slobodnaevropa.org/a/istorijski-uspjeh-pobjedom-u-litvaniji-bih-se-plasirala-na-sp-u-brazilu/25137949.html|дата копіі=19.11.2018}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Straus, Brian|спасылка=https://www.si.com/soccer/2013/10/15/bosnia-herzegovina-qualifies-first-world-cup|загаловак=Bosnia-Herzegovina earns first World Cup berth, tops Lithuania on Ibisevic's winner|выданьне=Sports Illustrated|год=15.10.2013}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/24517475|загаловак=European World Cup qualifying: Bosnia-Hercegovina reach Brazil|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=14.10.2013}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cnn.com/2013/10/15/sport/world-cup-football-brazil/index.html|загаловак=World Cup joy for Bosnia as fairytale ending comes true|выдавецтва=CNN|дата публікацыі=15.10.2013|дата доступу=17.06.2024}}</ref>. На турніры зборная заняла трэці радок у групе, дзе таксама была [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]]. Сваю першую перамогу на сусьветным першынстве дружына здабыла ў матчы супраць [[Мужчынская зборная Ірану па футболе|зборнай Ірану]], выгуляўшы азіяцкую каманду зь лікам 3:1<ref>{{навіна|спасылка=https://reprezentacija.ba/18177-bih-ce-2014-godinu-pamtiti-po-historijskom-nastupu-na-svjetskom-prvenstvu|загаловак=BiH će 2014. godinu pamtiti po historijskom nastupu na Svjetskom prvenstvu|дата публікацыі=30.12.2014|копія=https://web.archive.org/web/20150108082853/http://reprezentacija.ba/18177-bih-ce-2014-godinu-pamtiti-po-historijskom-nastupu-na-svjetskom-prvenstvu|дата копіі=08.01.2015}}</ref>. Басьнійцаў апярэдзілі футбалісты з [[Мужчынская зборная Нігерыі па футболе|зборнай Нігерыі]], бо афрыканская каманда перамагла зь лікам 1:0. Матч быў азмрочаны спрэчным эпізодам, калі судзёўскай пастановай няслушна быў адмененым голам [[Эдзін Джэка|Эдзіна Джэка]] ў першым тайме<ref>{{навіна|спасылка=https://reprezentacija.ba/10452-tuga-medu-reprezentativcima-bih-ponisten-nam-je-cist-gol-oprostiti-se-casno-od-sp|загаловак=Tuga među reprezentativcima BiH: Poništen nam je čist gol, oprostiti se časno od SP|дата публікацыі=22.06.2014|копія=https://web.archive.org/web/20140629065010/http://reprezentacija.ba/10452-tuga-medu-reprezentativcima-bih-ponisten-nam-je-cist-gol-oprostiti-se-casno-od-sp|дата копіі=29.06.2014}}</ref>.
Пасьля некалькіх гадоў расчараваньняў баўгарын [[Івайла Пецеў]] быў прызначаны новым трэнэрам зборнай Босьніі і Герцагавіны, што стала першым выпадкам, калі зборную ачоліў трэнэр, які не паходзіў з былой Югаславіі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.barrons.com/news/bulgarian-petev-takes-over-as-bosnia-coach-01611249005|загаловак=Bulgarian Petev Takes Over As Bosnia Coach|выдавецтва=Barron's|дата доступу=26.04.2024}}</ref>. У першай кваліфікацыйнай кампаніі пад кіраўніцтвам новага адмыслоўца каманда трапіла ў адную групу з [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]], але захоўвала шанцы на кваліфікацыю на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянат сьвету 2022 году]] да апошніх двух матчаў. Пецеў таксама прывёў зборную да перамогі ў групе 3 [[Ліга нацыяў УЭФА|Лігі нацыяў УЭФА]] 2022—2023 гадоў дывізіёну Б<ref>{{спасылка|спасылка=https://terrikon.com/en/posts/413878|загаловак=Nations League: Bosnia is promoted to Division A|выдавецтва=Football Livescore, standings, results|дата доступу=26.04.2024}}</ref>. Цягам адборачнага этапу да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|чэмпіянату Эўропы 2024 году]] зборную пасьлядоўна ачольвалі розныя трэнэры, але вынікаў бракавала. У 2024 годзе былы капітан нацыянальнай зборнай [[Сяргей Барбараз]] быў прызначаны галоўным трэнэрам каманды, а зь ім кваліфікацыйны шлях басьнійцаў да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|чэмпіянату сьвету 2026 году]] завяршыўся посьпехам<ref>{{навіна|спасылка=https://avaz.ba/sport/nogomet/1006817/zmajevi-slavili-nakon-preokreta-u-zenici-i-osigurali-minimalno-baraz-za-direktan-plasman-na-sp-potrebna-pobjeda-u-becu|загаловак=Zmajevi slavili nakon preokreta u Zenici i osigurali minimalno baraž: Za direktan plasman na SP potrebna pobjeda u Beču|дата публікацыі=15.11.2025}}</ref>. Пры гэтым у плэй-оф дружына Босьніі і Герцагавіны перамагла як [[Мужчынская зборная Ўэйлзу па футболе|зборную Ўэйлзу]], гэтак і [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборную Італіі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/european-qualifiers/news/02a3-2047c06e29c6-0a8f1c84272a-1000--bosnia-and-herzegovina-1-1-italy-4-1-on-pens-hosts-win-2026/|загаловак=Bosnia and Herzegovina 1-1 Italy highlights (4-1 on pens): Hosts win 2026 World Cup play-off final shoot-out|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=31.03.2026}}</ref>.
== Чэмпіянаты сьвету ==
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году|1994]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]] — ⅟₁₆ фіналу
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.nfsbih.ba/ Афіцыйны сайт] Футбольнага зьвязу Босьніі і Герцагавіны.
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Босьніі і Герцагавіны на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Босьнія і Герцагавіна}};
|Босьнія і Герцагавіна на ЧС-2014
|Босьнія і Герцагавіна на ЧС-2026
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе| ]]
r38czfscha3nad65yn63p1jhflhrnk5
Янка Казека
0
152948
2687227
2024460
2026-08-28T12:15:12Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687227
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Імя = Янка Казека
|Лацінка = Janka Kazieka
|Партрэт = Janka Kazieka.jpeg
|Памер = 200пкс
|Апісаньне =
|Імя пры нараджэньні = Іван Дарафеевіч Казека
|Псэўданімы =
|Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|31|8|1915}}
|Месца нараджэньня = в. [[Кострычы]], [[Качэрыцкі раён]] [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]
|Дата сьмерці = {{Памёр|3|3|2000}}
|Месца сьмерці = [[Менск]], [[Беларусь]]
|Грамадзянства = [[БССР]]<br />[[Беларусь]]
|Род дзейнасьці = [[літаратуразнаўца]], [[крытык]]
|Гады актыўнасьці =
|Напрамак =
|Жанр =
|Мова = беларуская
|Дэбют = 1935
|Значныя творы =
|Прэміі =
|Узнагароды = {{Блёк узнагародаў|{{Ордэн Айчыннай вайны II ступені}}}}
|Подпіс =
|Апісаньне подпісу =
|ВікіКрыніца =
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую =
|Палічка =
|Камунікат =
|commons =
|Сайт =
}}
'''Я́нка (Іва́н Дарафе́евіч) Казе́ка''' (31 жніўня 1915, вёска [[Кострычы]], цяпер у [[Качэрыцкі раён|Качэрыцкім раёне]] [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]] — 3 сакавіка 2000, [[Менск]], [[Беларусь]]) — беларускі савецкі [[літаратуразнаўца]], [[крытык]]. Заслужаны працаўнік культуры Беларускай ССР (1975). Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларускай ССР (1976). Сябра [[Саюз пісьменьнікаў СССР|Саюзу пісьменьнікаў СССР]] (1954).
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся 31 жніўня 1915 у сялянскай сям’і. Зь верасьня 1931 року працаваў на Бабруйскім дрэваапрацоўчым камбінаце, у 1933—1934 — у рэдакцыі газэты «За ўдарныя тэмпы». Адначасна навучаўся на вечаровым аддзяленьні ляснога тэхнікуму.
У 1938 скончыў літаратурны факультэт [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт|Менскага пэдагагічнага інстытуту імя М. Горкага]]. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў [[Дукора|Дукорскай]] сярэдняй школе [[Пухавіцкі раён|Пухавіцкага раёну]].
У 1939—1954 служыў у [[Савецкая Армія|Чырвонай арміі]]. У [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкую вайну]] — армейскі палітработнік. У 1941 быў паранены пад [[Ельня]]й.
У 1954—1957 — супрацоўнік рэдакцыі газэты «[[Літаратура і мастацтва]]», у 1957—1967 — галоўны рэдактар Дзяржаўнага выдавецтва Беларускай ССР (з 1963 року — выдавецтва «Беларусь»).
З 1967 — загадчык рэдакцыі народнай адукацыі і друку, у 1969—1979 — намесьнік галоўнага рэдактара, з 1980 — старэйшы навуковы рэдактар выдавецтва «[[Беларуская савецкая энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]»<ref>Янка Казека // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — С. 242—243.</ref>.
Памёр 3 сакавіка 2000.
== Бібліяграфія ==
* Казека, Я. З невычэрпных крыніц : Літаратурна-крытычныя артыкулы / Я. Казека. — Мінск : Дзяржвыд БССР, 1958. — 187 с.
* Казека, Я. Беларуская байка / Я. Казека. — Мінск : Дзяржвыд БССР, 1960. — 203 с.
* Казека, Я. Натхненне і майстэрства : Літаратурна-крытычныя артыкулы / Я. Казека. — Мінск : Дзяржвыд БССР, 1963. — 178 с.
* Казека, Я. Кандрат Крапіва : Крытыка-біяграфічны нарыс / Я. Казека. — Мінск : Беларусь, 1965. — 168 с.
* Казека, Я. Няходжанай дарогай : Крытычныя нарысы / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1973. — 272 с.
* Казека, Я. Голас часу : артыкулы, літаратурныя партрэты / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1975. — 380, [2] с.
* Казека, Я. Кузьма Чорны : Старонкі творчасці / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1980. — 133, [2] с.
* Казека, Я. Падарожжа ў маладосць : артыкулы, літаратурныя партрэты, успаміны / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1984. — 139, [2] с.
* Казека, Я. Гартаванне слова : Выбранае / Я. Казека. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1985. — 431, [1] с.
== Глядзіце таксама ==
* [[Казека]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* Александровіч, С. Кніга крытычных артыкулаў / С. Александровіч. — Полымя. — 1958. — № 6.
* Навуменка, І. Манаграфія пра беларускую байку / І. Навуменка. — Полымя. — 1961. — № 3.
* Бугаёў, Д. Зацікаўленая размова / Д. Бугаёў. — Полымя. — 1963. — № 10.
* Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Кіраўскага раёна. — Мінск : Вышэйшая школа, 1997. — С. 414.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Казека, Янка Дарафеевіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Качэрыцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Савецкія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры БССР]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратурныя крытыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія мэмуарысты]]
[[Катэгорыя:Беларускія энцыкляпэдысты]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі нямецка-савецкай вайны]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]]
rmfpmv5r9kvikv1euo779z6w40n7oza
Эйсмант
0
156965
2687422
2574940
2026-08-29T09:31:52Z
~2026-46988-76
99779
/* Носьбіты */
2687422
wikitext
text/x-wiki
'''[[Эйсманты|Э́йсмант]]''' — [[беларусы|беларускае]] і [[палякі|польскае]] прозьвішча, вытворнае ад імя [[Эйсімонт]].
== Носьбіты ==
* [[Аляксей Эйсмант]] (1791—1849) — расейскі генэрал
* [[Ганна Эйсмант]] ({{Н}} 1971) — польская гандбалістка
* [[Ганна Эйсмант|Ганна Эйсмант]] — беларуская журналістка
* [[Іван Эйсмант]] ({{Н}} 1977) — [[Прапаганда ў Беларусі|прапагандыст]] [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]] ў [[Беларусь|Беларусі]]
* [[Мікалай Эйсмант]] (1891—1935) — савецкі дзяржаўны дзяяч
* [[Натальля Эйсмант]] (у дзявоцтве Сялюн; {{Н}} 1984) — прапагандыстка рэжыму Лукашэнкі
* [[Станіслаў Эйсмант]] (1887 — ?) — беларускі каталіцкі сьвятар
* [[Стэфан Эйсмант]] (1813—2006) — польскі вайскоўца
* [[Уладзімер Эйсмант]] ({{Н}} 1972) — украінскі гісторык
* [[Францішак Марыя Кандыд Эйсмант]] (1853—1910) — польскі паэт
== Глядзіце таксама ==
* [[Эйсманты]]
* [[Эйсманд]]
{{Неадназначнасьць}}
03oma1ersczt272dntjlq3i76rbfq98
2687423
2687422
2026-08-29T09:33:30Z
~2026-46988-76
99779
2687423
wikitext
text/x-wiki
'''[[Эйсманты|Э́йсмант]]''' — [[беларусы|беларускае]] і [[палякі|польскае]] прозьвішча, вытворнае ад імя [[Эйсімонт]].
== Носьбіты ==
* [[Аляксей Эйсмант]] (1791—1849) — расейскі генэрал
* [[Стэфан Эйсмант]] (1813—2006) — польскі вайскоўца
* [[Францішак Марыя Кандыд Эйсмант]] (1853—1910) — польскі паэт
* [[Станіслаў Эйсмант]] (1887 — ?) — беларускі каталіцкі сьвятар
* [[Мікалай Эйсмант]] (1891—1935) — савецкі дзяржаўны дзяяч
* [[Ганна Эйсмант]] ({{Н}} 1971) — польская гандбалістка
* [[Уладзімер Эйсмант]] ({{Н}} 1972) — украінскі гісторык
* [[Іван Эйсмант]] ({{Н}} 1977) — [[Прапаганда ў Беларусі|прапагандыст]] [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]] ў [[Беларусь|Беларусі]]
* [[Ганна Эйсмант]] ({{Н}} 1981) — беларуская журналістка
* [[Натальля Эйсмант]] (у дзявоцтве Сялюн; {{Н}} 1984) — прапагандыстка рэжыму Лукашэнкі
== Глядзіце таксама ==
* [[Эйсманты]]
* [[Эйсманд]]
{{Неадназначнасьць}}
a2904xgxlwgp4h5og9lyax7capzqys5
Мужчынская зборная Альбаніі па футболе
0
161370
2687228
2582231
2026-08-28T12:20:23Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Альбаніі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Альбаніі па футболе]]: Уніфікацыя
2582231
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Альбанія
|Лягатып = Stema e Fanellës së Kombëtares.svg
|Фэдэрацыя = [[Фэдэрацыя футболу Альбаніі]]
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр = [[Джаньні Дэ Б’язі]]
|Найбольш гульняў = [[Лорык Цана]] (93)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Эр’ён Багдані]] (18)
|Першая гульня = Альбанія 2:3 {{Футбол Югаславія|няма}} <br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; [[7 кастрычніка]] [[1946]])
|Перамога = Альбанія 5:0 [[Зборная Віетнаму па футболе|Віетнам]] <br />([[Бастыя-Умбра]], [[Італія]]; [[12 лютага]] [[2003]])<br />Альбанія 6:1 {{Футбол Кіпр|няма}}<br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; [[12 жніўня]] [[2009]])
|Параза = {{Футбол Вугоршчына|няма}} 12:0 Альбанія <br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; [[24 верасьня]] [[1950]])
|Удзелаў у ЧС =
|Першы ЧС =
|Дасягненьні ў ЧС =
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 1
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]]
|Дасягненьні ў ЧР = групавы этап ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]])
| pattern_la1 = _alb21h
| pattern_b1 = _alb21h
| pattern_ra1 = _alb21h
| pattern_sh1 = _alb21h
| pattern_so1 = _alb21h
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _alb21a
| pattern_b2 = _alb21a
| pattern_ra2 = _alb21a
| pattern_sh2 = _geo22h
| pattern_so2 = _alb21a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
}}
'''Зборная Альбаніі па футболе''' — прадстаўляе [[Альбанія|Альбанію]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Фэдэрацыя футболу Альбаніі]].
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fshf.org/ Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Альбаніі]
[[Файл:AUT vs. ALB 2016-03-26 (004).jpg|міні|зьлева|Зборная Альбаніі ў 2016 годзе]]
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Альбанскі футбол]]
[[Катэгорыя:Эўрапейскія футбольныя зборныя|Альбанія]]
cn7go02r6pzjw2ejb4vot4m1ru8yyh6
2687230
2687228
2026-08-28T12:24:58Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Albania_national_football_team?oldid=1370415259
2687230
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Альбанія
|Лягатып = Stema e Fanellës së Kombëtares.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Альбанія 2:3 {{Футбол Югаславія|няма}} <br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; 7 кастрычніка 1946)
|Перамога = Альбанія 5:0 [[Зборная Віетнаму па футболе|Віетнам]] <br />([[Бастыя-Умбра]], [[Італія]]; 12 лютага 2003)<br />Альбанія 6:1 {{Футбол Кіпр|няма}}<br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; 12 жніўня 2009)<br />Альбанія 5:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Эльбасан]], [[Альбанія]]; 8 верасьня 2021)
|Параза = {{Футбол Вугоршчына|няма}} 12:0 Альбанія <br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; 24 верасьня 1950)
|Удзелаў у ЧС =
|Першы ЧС =
|Дасягненьні ў ЧС =
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 2
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]]
|Дасягненьні ў ЧР = групавы этап ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]])
| pattern_la1 = _alb21h
| pattern_b1 = _alb21h
| pattern_ra1 = _alb21h
| pattern_sh1 = _alb21h
| pattern_so1 = _alb21h
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _alb21a
| pattern_b2 = _alb21a
| pattern_ra2 = _alb21a
| pattern_sh2 = _geo22h
| pattern_so2 = _alb21a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Альба́ніі па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Альбанія|Альбанію]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Фэдэрацыя футболу Альбаніі]].
== Гісторыя ==
[[Файл:2007 stamps of Albania-National Team 1946.jpg|значак|зьлева|Паштовая марка, выпушчаная ў Альбаніі ў 2007 году ў гонар каманды, якая здабыла Балканскі кубак 1946 году.]]
Не зважаючы на тое, што зборная Альбаніі фактычна не гуляла матчаў, яна існавала яшчэ да стварэньня [[Фэдэрацыя футболу Альбаніі|Фэдэрацыі футболу Альбаніі]] 6 чэрвеня 1930 году. Каманда далучылася да [[ФІФА]] падчас кангрэсу, які адбываўся паміж 12 і 16 чэрвеня. Зборную Альбанію запрасілі да ўдзелу ў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|чэмпіянаце сьвету 1934 году]], але яна ня брала ў ім удзелу празь лягістычныя праблемы<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/|загаловак=Official RSSSF Site Covering the History of Albanian Football from 1913 until the Present}}</ref>. Таму першы міжнародны матч зборная Альбаніі правяла супраць [[Мужчынская зборная Югаславіі па футболе|зборнай Югаславіі]] ў 1946 годзе, што скончылася паразай для альбанцаў зь лікам 2:3<ref>{{спасылка|спасылка=https://eu-football.info/_match.php?id=6383|загаловак=International football match Albania vs Yugoslavia report|выдавецтва=EU-Football.info|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20211117112921/https://eu-football.info/_match.php?id=6383|дата копіі=17.11.2021}}</ref>. У тым жа 1946 годзе альбанская дружына ўпершыню брала ўдзел у Балканскім кубку, які яна перамагла, адолеўшы ў фінале [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|зборную Румыніі]] зь лікам 1:0<ref>{{навіна|спасылка=https://sot.com.al/dossier/ballkaniada-1946-kur-shqip%C3%ABria-u-shpall-kampione-e-ballkanit|загаловак=Ballkaniada 1946, kur Shqipëria u shpall kampione e Ballkanit|выдавец=Sot.com.al|дата публікацыі=09.10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20190214075003/https://sot.com.al/dossier/ballkaniada-1946-kur-shqip%C3%ABria-u-shpall-kampione-e-ballkanit|дата копіі=14.02.2019}}</ref>. У 1954 годзе Альбанія стала адной з краінаў-заснавальніцаў [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Аднак, каманда чакала да 1962 году, каб упершыню ўзяцца да кваліфікацыі да чэмпіянату Эўропы. Першы раўнд зборная пракрочыла бяз гульняў, бо з палітычных чыньнікаў [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|зборная Грэцыі]] адмовілася гуляць супраць альбанцаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ekskluzive.al/euro-1964-greqia-refuzoi-nga-ligji-i-luftes-u-kualifikua-shqiperia/|загаловак="Euro 1964" / Greqia refuzoi nga "ligji i luftës", u kualifikua Shqipëria|выдавецтва=Ekskluzive.al|дата публікацыі=30.10.2018|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20191015010148/http://www.ekskluzive.al/euro-1964-greqia-refuzoi-nga-ligji-i-luftes-u-kualifikua-shqiperia/|дата копіі=15.10.2019}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Besnik Dizdari|спасылка=https://books.google.com/books?id=DadPygAACAAJ|загаловак=Ballkaniada 1946: Shqipëria – kampione e Ballkanit ne startin e "Luftës së ftohtë" në Evropë|выдавец=Rozafat}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/teams/2--albania/|загаловак=The official website for European football}}</ref>.
[[Файл:AUT vs. ALB 2016-03-26 (004).jpg|значак|зьлева|Зборная Альбаніі ў 2016 годзе.]]
У 1964 годзе зборная Альбаніі брала ўдзел у кваліфікацыі да летніх Алімпійскіх гульняў, дзе мінімальна прагуляла абодва матчы супраць [[Мужчынская зборная Баўгарыі па футболе|зборнай Баўгарыі]] ў папярэднім раўндзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tableso/ol1964q.html|загаловак=Games of the XVIII. Olympiad – Football Qualifying Tournament|дата доступу=03.02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20160303205402/http://www.rsssf.com/tableso/ol1964q.html|дата копіі=03.03.2016}}</ref>. Другі ўдзел у [[Летнія Алімпійскія гульні 1972 году|летніх Алімпійскіх гульнях]] адбыўся ў 1972 годзе, калі альбанцы сустрэлася з зборнай Румыніі ў эўрапейскай кваліфікацыі ў плэй-оф. Абодва матчы былі прагуляныя зь мінімальным лікам 1:2, як у гасьцях, гэтак і ўдома<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.panorama.com.al/sport/besnik-dizdari-e-verteta-e-pjesemarrjes-se-shqiperise-ne-lojerat-olimpike/|загаловак=Besnik Dizdari: E vërteta e pjesëmarrjes së Shqipërisë në Lojërat Olimpike|дата доступу=07.02.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220205161343/http://www.panorama.com.al/sport/besnik-dizdari-e-verteta-e-pjesemarrjes-se-shqiperise-ne-lojerat-olimpike/|дата копіі=05.02.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tableso/ol1972q.html|загаловак=Games of the XX. Olympiad – Football Qualifying Tournament|дата доступу=03.02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20220711203917/https://www.rsssf.org/tableso/ol1972q.html|дата копіі=11.07.2022}}</ref>. У 1966 годзе каманда ўпершыню пачала спаборнічаць у адборачных матчах да чэмпіянату сьвету. Каманда ў кваліфікацыйнай групе заняла апошняе месца, набраўшы толькі адзін пункт у шасьці матчах. У кваліфікацыі да [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|чэмпіянату Эўропы 1968 году]] альбанцы згулялі ўнічыю 0:0 з [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай ФРН]], пазбавіўшы немцаў шанцу трапіць у фінальную частку<ref>{{спасылка|спасылка=https://opinion.al/euro-1968-kur-kombetarja-e-shqiperise-eliminonte-gjermanine/|загаловак=Euro 1968/ Kur Kombëtarja e Shqipërisë eliminonte Gjermaninë|выдавецтва=Opinion.al|дата публікацыі=13.05.2016|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20191015011809/https://opinion.al/euro-1968-kur-kombetarja-e-shqiperise-eliminonte-gjermanine/|дата копіі=15.10.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.panorama.com.al/sport/1967-risite-e-te-vertetave-te-shqiperia-gjermania-0-0/|загаловак=1967: Risitë e të vërtetave të Shqipëria-Gjermania 0–0…|выдавецтва=Panorama Sport|дата публікацыі=19.12.2017|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20191015011801/http://www.panorama.com.al/sport/1967-risite-e-te-vertetave-te-shqiperia-gjermania-0-0/|дата копіі=15.10.2019}}</ref>. Альбанія ня ўдзельнічала ў адборачных турнірах да чэмпіянатаў сьвету 1970 і 1978 гадоў, а таксама чэмпіянатаў Эўропы 1976 і 1980 гадоў з палітычных прычынаў. Пасьля шасьці гадоў безь міжнародных матчаў Альбанія вярнулася ў кваліфікацыю да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету 1982 году]], дзе не дала рады. У кваліфікацыі да наступнага чэмпіянату сьвету балканская дружына перамагла [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе|зборную Бэльгіі]] ў [[Тырана|Тыране]] 2:0, а таксама згуляла 2:2 з [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборнай Польшчы]] у [[Мелец|Мельцу]].
У кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] зборная перамагла толькі грэцкую дружыну. У кваліфікацыі да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянату Эўропы 2004 году]] балканцы былі мацнейшымі за [[Мужчынская зборная Расеі па футболе|зборную Расеі]] зь лікам 3:1<ref>{{навіна|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0254-0d7b3a20b7dd-0f66848ad46a-1000--flying-start-for-briegel/|загаловак=Flying start for Briegel|выдавец=UEFA|дата публікацыі=30.03.2003|копія=https://web.archive.org/web/20160308213011/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1579/match=69051/postmatch/report/index.html|дата копіі=08.03.2016}}</ref>. Гэты матч таксама стаў дэбютам нямецкага трэнэра [[Ганс-Пэтэр Брыгель|Ганса-Пэтэра Брыгеля]]. Не зважаючы на пэўныя вынікі ў асобных матчах, зборная заняла перадапошняе месца, набраўшы толькі восем пунктаў. Зборная Альбаніі перамагла [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|зборную Грэцыі]] 2:1 праз два месяцы пасьля таго, як грэкі сталі чэмпіёнамі Эўропы<ref>{{навіна|спасылка=http://www.uefa.com/news/newsid=223027.html|загаловак=Albania eclipse European champions|выдавец=UEFA|дата публікацыі=05.09.2004|копія=https://web.archive.org/web/20161106150945/http://www.uefa.com/news/newsid=223027.html|дата копіі=06.11.2016}}</ref>.
== Чэмпіянаты Эўропы ==
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
{{Слупок-новы}}
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — групавы этап
{{Слупок-канец}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fshf.org/ Афіцыйны сайт] Фэдэрацыі футболу Альбаніі.
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Альбаніі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Альбанія}};
|Альбанія на ЧЭ-2016
|Альбанія на ЧЭ-2024
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Альбанскі футбол]]
[[Катэгорыя:Эўрапейскія футбольныя зборныя|Альбанія]]
sowjudrvqovvbygdeoh7elft543a0iv
2687231
2687230
2026-08-28T12:26:15Z
Dymitr
10914
/* Гісторыя */ артаграфія
2687231
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Альбанія
|Лягатып = Stema e Fanellës së Kombëtares.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[УЭФА]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Альбанія 2:3 {{Футбол Югаславія|няма}} <br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; 7 кастрычніка 1946)
|Перамога = Альбанія 5:0 [[Зборная Віетнаму па футболе|Віетнам]] <br />([[Бастыя-Умбра]], [[Італія]]; 12 лютага 2003)<br />Альбанія 6:1 {{Футбол Кіпр|няма}}<br />([[Тырана]], [[Альбанія]]; 12 жніўня 2009)<br />Альбанія 5:0 {{Футбол Сан-Марына|няма}}<br />([[Эльбасан]], [[Альбанія]]; 8 верасьня 2021)
|Параза = {{Футбол Вугоршчына|няма}} 12:0 Альбанія <br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; 24 верасьня 1950)
|Удзелаў у ЧС =
|Першы ЧС =
|Дасягненьні ў ЧС =
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]]
|Удзелаў у ЧР = 2
|Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]]
|Дасягненьні ў ЧР = групавы этап ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]])
| pattern_la1 = _alb21h
| pattern_b1 = _alb21h
| pattern_ra1 = _alb21h
| pattern_sh1 = _alb21h
| pattern_so1 = _alb21h
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _alb21a
| pattern_b2 = _alb21a
| pattern_ra2 = _alb21a
| pattern_sh2 = _geo22h
| pattern_so2 = _alb21a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Альба́ніі па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Альбанія|Альбанію]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Фэдэрацыя футболу Альбаніі]].
== Гісторыя ==
[[Файл:2007 stamps of Albania-National Team 1946.jpg|значак|зьлева|Паштовая марка, выпушчаная ў Альбаніі ў 2007 годзе ў гонар каманды, якая здабыла Балканскі кубак 1946 году.]]
Не зважаючы на тое, што зборная Альбаніі фактычна не гуляла матчаў, яна існавала яшчэ да стварэньня [[Фэдэрацыя футболу Альбаніі|Фэдэрацыі футболу Альбаніі]] 6 чэрвеня 1930 году. Каманда далучылася да [[ФІФА]] падчас кангрэсу, які адбываўся паміж 12 і 16 чэрвеня. Зборную Альбанію запрасілі да ўдзелу ў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|чэмпіянаце сьвету 1934 году]], але яна ня брала ў ім удзелу празь лягістычныя праблемы<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/|загаловак=Official RSSSF Site Covering the History of Albanian Football from 1913 until the Present}}</ref>. Таму першы міжнародны матч зборная Альбаніі правяла супраць [[Мужчынская зборная Югаславіі па футболе|зборнай Югаславіі]] ў 1946 годзе, што скончылася паразай для альбанцаў зь лікам 2:3<ref>{{спасылка|спасылка=https://eu-football.info/_match.php?id=6383|загаловак=International football match Albania vs Yugoslavia report|выдавецтва=EU-Football.info|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20211117112921/https://eu-football.info/_match.php?id=6383|дата копіі=17.11.2021}}</ref>. У тым жа 1946 годзе альбанская дружына ўпершыню брала ўдзел у Балканскім кубку, які яна перамагла, адолеўшы ў фінале [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|зборную Румыніі]] зь лікам 1:0<ref>{{навіна|спасылка=https://sot.com.al/dossier/ballkaniada-1946-kur-shqip%C3%ABria-u-shpall-kampione-e-ballkanit|загаловак=Ballkaniada 1946, kur Shqipëria u shpall kampione e Ballkanit|выдавец=Sot.com.al|дата публікацыі=09.10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20190214075003/https://sot.com.al/dossier/ballkaniada-1946-kur-shqip%C3%ABria-u-shpall-kampione-e-ballkanit|дата копіі=14.02.2019}}</ref>. У 1954 годзе Альбанія стала адной з краінаў-заснавальніцаў [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Аднак, каманда чакала да 1962 году, каб упершыню ўзяцца да кваліфікацыі да чэмпіянату Эўропы. Першы раўнд зборная пракрочыла бяз гульняў, бо з палітычных чыньнікаў [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|зборная Грэцыі]] адмовілася гуляць супраць альбанцаў<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.ekskluzive.al/euro-1964-greqia-refuzoi-nga-ligji-i-luftes-u-kualifikua-shqiperia/|загаловак="Euro 1964" / Greqia refuzoi nga "ligji i luftës", u kualifikua Shqipëria|выдавецтва=Ekskluzive.al|дата публікацыі=30.10.2018|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20191015010148/http://www.ekskluzive.al/euro-1964-greqia-refuzoi-nga-ligji-i-luftes-u-kualifikua-shqiperia/|дата копіі=15.10.2019}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Besnik Dizdari|спасылка=https://books.google.com/books?id=DadPygAACAAJ|загаловак=Ballkaniada 1946: Shqipëria – kampione e Ballkanit ne startin e "Luftës së ftohtë" në Evropë|выдавец=Rozafat}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/teams/2--albania/|загаловак=The official website for European football}}</ref>.
[[Файл:AUT vs. ALB 2016-03-26 (004).jpg|значак|зьлева|Зборная Альбаніі ў 2016 годзе.]]
У 1964 годзе зборная Альбаніі брала ўдзел у кваліфікацыі да летніх Алімпійскіх гульняў, дзе мінімальна прагуляла абодва матчы супраць [[Мужчынская зборная Баўгарыі па футболе|зборнай Баўгарыі]] ў папярэднім раўндзе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tableso/ol1964q.html|загаловак=Games of the XVIII. Olympiad – Football Qualifying Tournament|дата доступу=03.02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20160303205402/http://www.rsssf.com/tableso/ol1964q.html|дата копіі=03.03.2016}}</ref>. Другі ўдзел у [[Летнія Алімпійскія гульні 1972 году|летніх Алімпійскіх гульнях]] адбыўся ў 1972 годзе, калі альбанцы сустрэлася з зборнай Румыніі ў эўрапейскай кваліфікацыі ў плэй-оф. Абодва матчы былі прагуляныя зь мінімальным лікам 1:2, як у гасьцях, гэтак і ўдома<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.panorama.com.al/sport/besnik-dizdari-e-verteta-e-pjesemarrjes-se-shqiperise-ne-lojerat-olimpike/|загаловак=Besnik Dizdari: E vërteta e pjesëmarrjes së Shqipërisë në Lojërat Olimpike|дата доступу=07.02.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220205161343/http://www.panorama.com.al/sport/besnik-dizdari-e-verteta-e-pjesemarrjes-se-shqiperise-ne-lojerat-olimpike/|дата копіі=05.02.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rsssf.org/tableso/ol1972q.html|загаловак=Games of the XX. Olympiad – Football Qualifying Tournament|дата доступу=03.02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20220711203917/https://www.rsssf.org/tableso/ol1972q.html|дата копіі=11.07.2022}}</ref>. У 1966 годзе каманда ўпершыню пачала спаборнічаць у адборачных матчах да чэмпіянату сьвету. Каманда ў кваліфікацыйнай групе заняла апошняе месца, набраўшы толькі адзін пункт у шасьці матчах. У кваліфікацыі да [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|чэмпіянату Эўропы 1968 году]] альбанцы згулялі ўнічыю 0:0 з [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай ФРН]], пазбавіўшы немцаў шанцу трапіць у фінальную частку<ref>{{спасылка|спасылка=https://opinion.al/euro-1968-kur-kombetarja-e-shqiperise-eliminonte-gjermanine/|загаловак=Euro 1968/ Kur Kombëtarja e Shqipërisë eliminonte Gjermaninë|выдавецтва=Opinion.al|дата публікацыі=13.05.2016|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20191015011809/https://opinion.al/euro-1968-kur-kombetarja-e-shqiperise-eliminonte-gjermanine/|дата копіі=15.10.2019}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.panorama.com.al/sport/1967-risite-e-te-vertetave-te-shqiperia-gjermania-0-0/|загаловак=1967: Risitë e të vërtetave të Shqipëria-Gjermania 0–0…|выдавецтва=Panorama Sport|дата публікацыі=19.12.2017|дата доступу=15.10.2019|копія=https://web.archive.org/web/20191015011801/http://www.panorama.com.al/sport/1967-risite-e-te-vertetave-te-shqiperia-gjermania-0-0/|дата копіі=15.10.2019}}</ref>. Альбанія ня ўдзельнічала ў адборачных турнірах да чэмпіянатаў сьвету 1970 і 1978 гадоў, а таксама чэмпіянатаў Эўропы 1976 і 1980 гадоў з палітычных прычынаў. Пасьля шасьці гадоў безь міжнародных матчаў Альбанія вярнулася ў кваліфікацыю да [[чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету 1982 году]], дзе не дала рады. У кваліфікацыі да наступнага чэмпіянату сьвету балканская дружына перамагла [[Мужчынская зборная Бэльгіі па футболе|зборную Бэльгіі]] ў [[Тырана|Тыране]] 2:0, а таксама згуляла 2:2 з [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборнай Польшчы]] у [[Мелец|Мельцу]].
У кваліфікацыі да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] зборная перамагла толькі грэцкую дружыну. У кваліфікацыі да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|чэмпіянату Эўропы 2004 году]] балканцы былі мацнейшымі за [[Мужчынская зборная Расеі па футболе|зборную Расеі]] зь лікам 3:1<ref>{{навіна|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0254-0d7b3a20b7dd-0f66848ad46a-1000--flying-start-for-briegel/|загаловак=Flying start for Briegel|выдавец=UEFA|дата публікацыі=30.03.2003|копія=https://web.archive.org/web/20160308213011/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1579/match=69051/postmatch/report/index.html|дата копіі=08.03.2016}}</ref>. Гэты матч таксама стаў дэбютам нямецкага трэнэра [[Ганс-Пэтэр Брыгель|Ганса-Пэтэра Брыгеля]]. Не зважаючы на пэўныя вынікі ў асобных матчах, зборная заняла перадапошняе месца, набраўшы толькі восем пунктаў. Зборная Альбаніі перамагла [[Мужчынская зборная Грэцыі па футболе|зборную Грэцыі]] 2:1 праз два месяцы пасьля таго, як грэкі сталі чэмпіёнамі Эўропы<ref>{{навіна|спасылка=http://www.uefa.com/news/newsid=223027.html|загаловак=Albania eclipse European champions|выдавец=UEFA|дата публікацыі=05.09.2004|копія=https://web.archive.org/web/20161106150945/http://www.uefa.com/news/newsid=223027.html|дата копіі=06.11.2016}}</ref>.
== Чэмпіянаты Эўропы ==
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1960 году|1960]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1964 году|1964]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1968 году|1968]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1972 году|1972]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1976 году|1976]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1980 году|1980]] — ''ня брала ўдзелу''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1984 году|1984]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1988 году|1988]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1992 году|1992]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
{{Слупок-новы}}
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году|2000]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году|2004]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|2012]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2016 году|2016]] — групавы этап
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|2020]] — ''не прайшла кваліфікацыю''
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|2024]] — групавы этап
{{Слупок-канец}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fshf.org/ Афіцыйны сайт] Фэдэрацыі футболу Альбаніі.
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Альбаніі на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянатах Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Альбанія}};
|Альбанія на ЧЭ-2016
|Альбанія на ЧЭ-2024
}}
{{Эўрапейскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Альбанскі футбол]]
[[Катэгорыя:Эўрапейскія футбольныя зборныя|Альбанія]]
lbq6036ebigr9atgmqhbuz4rc8sj09b
Манш (дэпартамэнт)
0
170100
2687288
1831726
2026-08-28T17:11:42Z
LanceurBee
99768
/* */
2687288
wikitext
text/x-wiki
{{Дэпартамэнт Францыі
|Назва = Манш
|Назва ў родным склоне = Маншу
|Арыгінальная назва = Manche
|Герб = Blason_département_fr_Manche.svg
|Сьцяг = Flag of the Department of Manche.svg
|Гімн =
|Статус = [[Дэпартамэнты Францыі|Дэпартамэнт]]
|Рэгіён = [[Нармандыя (рэгіён)|Нармандыя]]
|Прэфэктура = [[Сэн-Лё]]
|Супрэфэктуры = [[Аўранш]], [[Шэрбур-ан-Катантэн]], [[Кутанс]]
|Старшыня генэральнай рады =
|Насельніцтва = 499 340<ref>http://www.insee.fr/fr/ppp/bases%2Dde%2Ddonnees/recensement/populations%2Dlegales/france-departements.asp</ref>
|Год перапісу = 2012
|Месца паводле насельніцтва =
|Шчыльнасьць = 84
|Плошча = 5 938
|Мапа = Manche-Position.svg
|Часавы пас = +1
|Летні час = +2
|Катэгорыя ў Commons = Manche
|Нумар дэпартамэнту = 50
|Колькасьць акругаў = 4
|Колькасьць кантонаў = 27
|Колькасьць камунаў = 601
|Сайт = http://www.manche.fr/
}}
'''Манш''' ({{мова-fr|Manche}}) — [[дэпартамэнты Францыі|дэпартамэнт]] на паўночным захадзе [[Францыя|Францыі]], адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну [[Нармандыя (рэгіён)|Нармандыя]] (да [[1 студзеня]] [[2016]] у складзе рэгіёну [[Ніжняя Нармандыя]]). Парадкавы нумар 50. Адміністрацыйны цэнтар — [[Сэн-Лё]]. Насельніцтва складае 499 340 чалавек ([[2012]] г.).
Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 27 кантонаў і 601 камуну.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Накід:Францыя}}
{{Дэпартамэнты Францыі}}
[[Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі]]
knsdau34z8ro1eusfjrhsdkjmf1ms89
2687436
2687288
2026-08-29T10:02:54Z
Kontributor 2K
83113
Скасаваная вэрсія [[Special:Diff/2687288|2687288]] удзельніка [[Special:Contributions/LanceurBee|LanceurBee]] ([[User talk:LanceurBee|гутаркі]]) sockpuppetry - [[m:Special:CentralAuth/GeniusElephant678]]
2687436
wikitext
text/x-wiki
{{Дэпартамэнт Францыі
|Назва = Манш
|Назва ў родным склоне = Маншу
|Арыгінальная назва = Manche
|Герб = Blason_département_fr_Manche.svg
|Сьцяг =
|Гімн =
|Статус = [[Дэпартамэнты Францыі|Дэпартамэнт]]
|Рэгіён = [[Нармандыя (рэгіён)|Нармандыя]]
|Прэфэктура = [[Сэн-Лё]]
|Супрэфэктуры = [[Аўранш]], [[Шэрбур-ан-Катантэн]], [[Кутанс]]
|Старшыня генэральнай рады =
|Насельніцтва = 499 340<ref>http://www.insee.fr/fr/ppp/bases%2Dde%2Ddonnees/recensement/populations%2Dlegales/france-departements.asp</ref>
|Год перапісу = 2012
|Месца паводле насельніцтва =
|Шчыльнасьць = 84
|Плошча = 5 938
|Мапа = Manche-Position.svg
|Часавы пас = +1
|Летні час = +2
|Катэгорыя ў Commons = Manche
|Нумар дэпартамэнту = 50
|Колькасьць акругаў = 4
|Колькасьць кантонаў = 27
|Колькасьць камунаў = 601
|Сайт = http://www.manche.fr/
}}
'''Манш''' ({{мова-fr|Manche}}) — [[дэпартамэнты Францыі|дэпартамэнт]] на паўночным захадзе [[Францыя|Францыі]], адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну [[Нармандыя (рэгіён)|Нармандыя]] (да [[1 студзеня]] [[2016]] у складзе рэгіёну [[Ніжняя Нармандыя]]). Парадкавы нумар 50. Адміністрацыйны цэнтар — [[Сэн-Лё]]. Насельніцтва складае 499 340 чалавек ([[2012]] г.).
Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 27 кантонаў і 601 камуну.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Накід:Францыя}}
{{Дэпартамэнты Францыі}}
[[Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі]]
0ao9x4t1d5dogi0s26nw4je8kwv5f8k
Павал Саковіч
0
217601
2687329
2475013
2026-08-28T20:48:11Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687329
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Лацінка = Pavał Sakovič
}}
{{Цёзкі}}
'''Па́вал Па́ўлавіч Сако́віч''' (24 траўня 1941, [[Ворша]], [[БССР]] — 18 ліпеня 2014, [[Менск]], [[Беларусь]]) — беларускі [[пісьменьнік]].
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. Па сканчэньні сярэдняй школы працаваў на заводзе «[[Легмаш (завод)|Легмаш]]». У 1960 г. паступіў на [[гістарычны факультэт БДУ]]. У студэнцкія гады супрацоўнічаў з рэдакцыямі газэтаў «[[Знамя юности]]» і «[[Чырвоная зьмена]]». Пасьля вучобы працаваў у рэдакцыі аршанскай газэты «[[Аршанская газета|Ленінскі прызыў]]». Потым служыў у шэрагах [[Савецкая Армія|Савецкай Арміі]].
З 1969 па 1977 рокі — на партыйнай рабоце. Працаваў у [[Міністэрства культуры БССР|Міністэрстве культуры БССР]], [[Белсаўпроф]]е.
Ужо ў даволі сталым веку, у 1996 годзе, вярнуўся да журналісцкай і літаратурнай дзейнасьці: быў загадчыкам аддзелу часопісу «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», потым перайшоў у «[[Вожык (часопіс)|Вожык]]», дзе працаваў да пэнсіі. Памёр 18 ліпеня 2014 году.
== Творчасьць ==
У пэрыядычным друку рэгулярна выступаў з гумарыстычна-сатырычнымі творамі. Аўтар кніг прозы «За матчыным часам»; сатыры і гумару «Калючы сэрпанцін», «Як я жонцы спадабаўся», «Эпіграмы як рэклямы»; паэтычнага зборніку «Мілавіца»; кнігу дзіцячых вершаў «Гром на калясьніцы».
== Бібліяграфія ==
=== Выбраныя творы ===
* Минская область / Авт. текста П. П. Сакович. — Мн. : Беларусь, 1975. — 28, [3] с.
* Калючы серпанцін: гумар / Павел Саковіч. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1978. — 68, [2] с. — (Першая кніга празаіка)
* Як я жонцы спадабаўся: апавяданні, гумарэскі / Павел Саковіч. — Мінск : Выдавецтва ЦК КПБ, 1983. — 47 с — (Бібліятэка «Вожыка» ; № 3 (159))
* Эпіграмы як рэкламы: Літ. пародыі. Байкі. Сатыр. мініяцюры / Павел Саковіч. — Мн. : Рэклам.-выд. фірма «Ковчег», 1997. — 71 с.
* У Чамяроўскай пушчы: Аповесць, апавяданні / Саковіч, П. — Мн. : Юнацтва, 1989. — 204,[2]с.
* Не моўкне рэха тых гудкоў …: паэма / Павел Саковіч. — Віцебск : Витебская областная типография, 2007. — 39 с.
* Мілавіца: Вершы / Павел Саковіч. — Мн. : Маст. літ., 1999. — 61, [1] с.
* Вандроўкі машыніста Міколкі: [зборнік: для малодшага школьнага ўзросту] / Павел Саковіч. — Мінск : Беларуская Энцыклапедыя, 2013. — 109, [1] с.
* Дуплетам… па паэтах: Эпіграмы. Пародыі / Павел Саковіч. — Мн. : «Маст. літ.», 2002. — 133, [1] с.
* Гром на калясніцы: Вершы: Для мал. шк. узросту / Павел Саковіч. — Мн. : Юнацтва, 2001. — 38, [2] с.
* Сарамлівы памідор: вершы, вершаваны каляндар, забаўлянкі-вымаўлянкі, загадкі, смяшынкі-жартаўлінкі: [для малодшага школьнага ўзросту] / Павел Саковіч. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2007. — 70, [1] с.
* Князь-карась: вершы, загадкі, усмешкі-пацешкі, казкі, абразкі, жартаўлінкі, баечкі ў прозе: [для малодшага школьнага ўзросту] / Павел Саковіч. — Мінск : Літаратура і Мастацтва, 2011. — 94, [1] с.
* Рэха трывожных гудкоў: паэма і апавяданні / Павел Саковіч. — Мінск : Беларуская Эцыклапедыя, 2014. — 62, [1] с. — (Кніжная паліца школьніка)
=== Творы, надрукаваныя ў зборніках ===
* УП «Мингаз»: 50 лет: 1957―2007 / [В. Е. Корбут и др.]. — Минск : И. П. Логвинов, 2007. — 119 с.
* Честь превыше смерти: исторические рассказы / Валерий Чудов. — Минск : Четыре четверти, 2012. — 179, [2] с. — (Библиотека Минского городского отделения Союза писателей Беларуси)
* Пульс навальніц: вершы / [[Маргарыта Латышкевіч]]. — Мінск : Четыре четверти, 2012. — 57, [1] с. — (Серыя «Мінскія маладыя галасы»)І жартам, і ўсур’ез: зборнік вершаў / Вольга Сакалова. — Мінск : Народная кніга, 2009. — 99 с.
* Падарожжа ў свет дзівосаў: [для малодшага школьнага ўзросту / укладальнік П. П. Саковіч. — Мінск : Беларусь, 2013. — 263, [1] с.
* Арыгінальнае меню: кніга прозы / Міхась Сліва. — Мінск : Кнігазбор, 2016. — 211 с.
* Чароўныя пацеркі: казкі: [для дзяцей / укладальнік А. С. Масла. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2006. — 189, [1] с. — (Беларуская аўтарская казка)
* Пороки и воздаяние: рассказы и эссе / Владимир Дорошевич. — Минск : Четыре четверти, 2014. — 206, [3] с. — (Библиотека Минского городского отделения Союза писателей Беларуси)
* Сувязь жыццяў: вершы / Яна Явіч. — Мінск : Чатыры чвэрці, 2011. — 54, [1] с. — (Серыя «Мінскія маладыя галасы»)
* Нескончаема дней вереница: книга поэзии / Татьяна Бирченко. — Минск : Четыре четверти, 2012. — 90, [1] с. — (Библиотека Минского городского отделения Союза писателей Беларуси)
* Рукопожатие над Босфором: эссе, дорожные заметки, очерки, стихи / [составитель и автор вступительной статьи М. П. Поздняков. — Минск : Четыре четверти, 2013. — 110, [3] с., [2] л. ил. — (Библиотека Минского городского отделения Союза писателей Беларуси)
== Глядзіце таксама ==
* [[Сак]]
== Літаратура ==
* Гардзей, В. Памяці Паўла Саковіча / В. Гардзей // Літаратура і мастацтва. — 2014. — 25 ліп. — С. 3.
* Гардей, В. Поэма памяти и боли / В. Гардей // Железнодорожник Белоруссии. — 2007. — 14 апр. — С. 14.
* Гумарыстычныя далягляды. Віцебшчына // Вожык. — 2011. — № 1. — С. 12-21.
* Кошикова, В. П. «И будет слово земляков звучать над родною сторонкой…» / В. П. Кошикова // Телеком-экспресс (Орша). — 2007. — 7 нояб. — С. 7.
* Маляўка, М. Запрашэнне ў краіну Гномландыю / М. Маляўка // [[Настаўніцкая газэта]]. — 2014. — 9 студз. — С. 10.
* Марціновіч, А. Вандроўкі не аднаго Міколкі / А. Марціновіч // Літаратура і мастацтва. — 2013. — 27 снеж. — С. 12.
* Марціновіч, А. З сэрцам ды… з перцам / А. Марціновіч // Народная газета. — 1998. — 21 лют. — С. 4.
* Сліва, М. Для ўсёй сям’і / М. Сліва // Літаратура і мастацтва. — 2013. — 26 ліп. — С. 4.
== Вонкавыя спасылкі ==
* Віктар Гардзей. [https://web.archive.org/web/20180928141502/http://zviazda.by/be/news/20140727/1406440823-pamyaci-paula-sakovicha Памяці Паўла Саковіча] // «Звязда»
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саковіч, Павал Паўлавіч}}
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі гістарычнага факультэту БДУ]]
bevfadrhle61zjrv81kp6iljukg0rzz
Венанцы Бутрым
0
238667
2687438
2684885
2026-08-29T10:03:54Z
~2026-46988-76
99779
2687438
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Бутрым (прозьвішча)}}
{{Пісьменьнік
|Лацінка = Vienancy Butrym
|Партрэт = Венанцы Бутрым.jpg
}}
'''Венанцы Вікенцьевіч Бутрым''' ({{Нарадзіўся|9|9|1936}}, [[Баранавічы]] — {{Памёр|16|8|2003}}, Баранавічы) — беларускі пісьменьнік і мастак.
== Жыцьцяпіс ==
У 1965 годзе скончыў Менскую мастацкую вучэльню. Спэцыяльнасьць — рысаваньне і маляваньне. У часе навучаньня, у 1963—1965 гадох, працаваў настаўнікам рысаваньня і маляваньня ў сярэдняй школе № 9 Менску. Па заканчэньні навучаньня вярнуўся ў Баранавічы і 2 гады працаваў настаўнікам паводле сваёй спэцыяльнасьці ў сярэдняй школе № 1.
У 1967—1996 гадох, да выхаду на пэнсію, працаваў мастаком у Баранавічах у Берасьцейскіх мастацка-вытворчых майстэрнях, перайменаваных пазьней у камбінат «Мастацтва» Мастацкага фонду БССР.
== Творчасьць ==
Займаўся творчасьцю ў галіне малярства і графікі, а таксама літаратурнай творчасьцю: пісаў вершы і прозу на беларускай і расейскай мовах.
=== Мастакоўская творчасьць ===
Паводле сваёй працы афармляў частку экспазыцый Баранавіцкага краязнаўчага музэю, экспазыцыі Музэю гісторыі чыгуначнага транспарту, школьныя музэі. Выканащ вітражы для ЗАГСу, якія цяпер аздабляюць Палац дзіцячай творчасьці ў Баранавічах.
У час, вольны ад працы мастака-афарміцеля, займаўся мастацкай творчасьцю ў галіне малярства і графікі. Стварыў агулам каля 30 карцін. Засталіся таксама эцюды і малюнкі. Аздобіў малюнкамі і свае кнігі «У барвах зямлі» і «Паралелі». Аформіў ён і кнігу паэзіі [[Іван Лагвіновіч|Івана Лагвіновіча]] «Разлукі выраёвыя».
=== Літаратурная творчасьць ===
Дэбютаваў у друку ў кастрычніку 1974 году ў часопісе [[Маладосць]] чатырма вершамі<ref>Алесь Бакач, [https://web.archive.org/web/20210202204143/http://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/bak2302ec.html «О, тонкі майстра…». Памяці паэта, празаіка, мастака Венанцыя Бутрыма] // Дзеяслоў, 2012.</ref>. У студзеньскім нумары «Маладосці» за 1976 год пабачыла сьвет яго апавяданьне «Ліпеньскім днём». У чэрвені таго ж году часопіс «Нёман» надрукаваў яго аповесьць «Юнгі».
На літаратурную творчасьць Бутрыма зьвярнуў увагу [[Барыс Іванавіч Сачанка|Барыс Сачанка]] ў аглядным артыкуле газэты «[[Літаратура і мастацтва]]» за 24 сьнежня 1976 году. Берасьцейская абласная газэта «Заря» ад 30 красавіка 1977 году надрукавала артыкул «Санэты Бутрыма», напісаны пісьменьнікам [[Уладзімер Калесьнік|Уладзімерам Калесьнікам]], і ніжэй тры санэты.
У 1998 годзе ў зборніку выбранай беларускай паэзіі «Агледзіны» быў надрукаваны яго верш «Варта». У зборніку «Дзень паэзіі» за 1989 год быў надрукаваны яго верш «Каляровая літаграфія». Сем вершаў Бутрыма выйшлі ў альманаху «Дзядзінец. Паэзія Берасцейшчыны» у 1999 годзе. У 1997, 2000 і 2006 гадох падборкі вершаў Бутрыма былі надрукаваны ў літаратурным альманаху Баранавічаў «Сьвятліца». Друкаваўся і ў мясцовай прэсе, а таксама ў газэце [[Наша слова]].
У 2001 годзе выйшла кніга паэзіі «У барвах зямлі». У сьнежні 2002 году два вершы Бутрыма надрукаваў часопіс «Полымя». У гэтым жа 2002 годзе ў калектыўным зборніку «Верш на свабоду» надрукаваны і яго верш «Змые пыл, жыватворным напоіць…» У 2003 годзе два вершы Бутрыма трапілі ў анталёгію выбранай беларускай паэзіі ХХ стагодзьдзя «Краса і сіла».
У кастрычніку 2003 году, праз два месяцы па сьмерці, пабачыла сьвет яго другая кніга паэзіі «Паралелі». Наклад кнігі 250 асобнікаў. У 2006 годзе выйшаў зборнік расейскамоўнай паэзіі Бутрыма «В пространстве и времени».
== Кнігі ==
* 2001 — «У барвах зямлі», паэзія
* 2003 — «Паралелі», паэзія
* 2007 — «В пространстве и времени», паэзія
* 2011 — «Маўклівыя сумныя птушкі», проза
* 2014 — «Дзён маіх лепшыя дні», проза
== Памяць ==
У Баранавічах ёсьць памятная шыльда ў гонар Бутрыма<ref>[https://web.archive.org/web/20210416233453/https://www.intex-press.by/2014/03/30/baranavichy-paetychnyya/ Баранавічы паэтычныя], [[intex-press]], 30.03.2014</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://kamunikat.org/Butrym_Viency.html Венанцы Бутрым]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на kamunikat.org
* [https://web.archive.org/web/20210202204143/http://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/bak2302ec.html «О, тонкі майстра…». Памяці паэта, празаіка, мастака Венанцыя Бутрыма], Алесь Бакач. Дзеяслоў 2012
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрым, Венанцы}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавічах]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Баранавічах]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Асобы Баранавічаў]]
be2wkkyzeeqz9ipyzq0169mxms9a81u
Дворышча (Хвойніцкі раён)
0
242442
2687406
2668884
2026-08-29T08:31:39Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687406
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Дворышча}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Дворышча
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Дворышча
|Назва па-расейску =
|Трансьлітараваная назва = Dvoryšča
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1590 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 51
|Шырата сэкундаў = 43
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 55
|Даўгата сэкундаў = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Дворышча'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на Кажушкаўскім канале. Уваходзіць у склад [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 258 чалавек. Знаходзіцца за 5 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[File:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб «Бонча» роду Харлінскіх.]]
Упершыню паселішча згаданае ў судовым акце ад 30 скавіка 1590 года{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 439—440</ref>}}. Гэта пратэст, заяўлены ў Кіеўскім [[Гродзкі суд|гродзкім судзе]] панам кіеўскім падкаморым Шчасным Харлінскім на адрас князя Аляксандра Вішнявецкага, старосты чаркаскага, і губэрнатара яго [[Брагін|Брагінскага маёнтку]] Кірыяна Вайніловіча за насланьне падданых брагінскіх на вёскі Дворышча і [[Стралічаў]], да [[Астрагляды|ключа Астраглядавіцкага]] прыналежныя, зьбіцьцё і калечаньне людзей, забраньне коней і быдла, пашкоджаньне камораў, учыненьне розных гвалтаў<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 8</ref>. Ад гэтага часу і да рэформавага ўжо ў Расейскай імпэрыі пэрыяду Дворышча належала тым самым {{падказка|дзедзічам|спадчынным уладальнікам}}, што і Астраглядавічы з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], г. зн. пасьля Харлінскіх — [[Мікалай Абрамовіч|Мікалаю Абрамовічу (Абрагамовічу)]], [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], князям Шуйскім, сямейству Прозараў<ref>Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12—18</ref>.
20 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі выдаў свайму сыну Мікалаю ''zapis wieczysty'', 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на добры ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]: двор [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хвойнікі, Дворышча, [[Храпкаў]] і яшчэ дзевяцю паселішчамі, а таксама на двор і частку зь сямі пляцаў у Кіеве<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział II-gi. / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 60; AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47</ref>. Пры размежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 гадоў сёлы Дворышча, Храпкаў, [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]], мястэчка і вёску Хвойнікі, сяло [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікі Бор]] пана Мікалая Харлінскага паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага<ref>ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Dział I-szy. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.</ref>.
У судовым дэкрэце ад 7 чэрвеня 1623 году ўдава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Дворышча, Храпкаў, [[Руднае (Гомельская вобласьць)|Руднае]], Стралічаў, [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{заўвага|Яшчэ названыя 15 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}<ref>ŹD. T. XXI. S. 637</ref>. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе з 8 дымоў [[Дым (адзінка падаткаабкладаньня)|дымоў]] (×6 — каля 48 жыхароў) застаўных вёсак Дворышча і Навасёлкі пан Зыгмунт Копець мусіў плаціць па тры злотыя — усяго за шэсьць пабораў 24 зл.<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397</ref>. 8 ліпеня 1631 году запісам у актах Кіеўскага земскага суда{{заўвага|22 жніўня 1631 г. тое зроблена і ў [[Жытомір|Жытомірскім]] гродзкім судзе.}} нарэшце засьведчана пагадненьне на саступку часткі Астраглядаўскіх добраў Шчасным, сынам Станіслава, Харлінскім пану Лукашу Мадлішэўскаму, новаму мужу ўдавы Гальшкі, за суму ў 60 000 польскіх злотых. Сярод паселішчаў у дакумэнце названае і Дворышча<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 59</ref>.
[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|зьлева|170пкс|Дворышча (''Uworzyszcza'') у анатацыі да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]][[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|170px|Дворышча ў люстрацыі 1683 г.]]
Згодна з дакумэнтам пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634», пан Мікалай Абрамовіч «ze wsi Dworiszcz z Nowosiełok z dymów sta dwadziestu z Rudnego z dymów piąciu» плаціў па 15 грошаў з кожнага дыму, усяго — 62 злотых і 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112</ref>. 16 красавіка 1637 году М. Абрамовіч за плату ў 12 000 злотых перадаў фальварак і сяло Руднае ды сёлы Дворышча і Навасёлкі на тры гады ў карыстаньне зямяніну Стэфану Воўку<ref>Sumariusz Metryki Koronnej. Księga wpisów MK184 z Archiwum Głównego Akt Dawnych [Electronic resource] / Oprac. Janusz Dąbrowski. № 62 – Mode of access: [http://www.agad.gov.pl/inwentarze/6SumariuszMK184.pdf]</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, С. Воўк з 77 дымоў сяла Дворышча выплачваў 77 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр 9. А. 876; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 197</ref>.
24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў (і Дворышча) кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881</ref>.
26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі і Дворышчам таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.</ref>.
[[File:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]][[Файл:Павіннасьці жыхароў Дворышча ў 1716 г.png|значак|зьлева|170пкс|Павіннасьці жыхароў Дворышча ў 1716 г.]]
Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 17 дымоў вёскі Дворышча{{заўвага|выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Дворышчу 5 малішаўскіх двароў, а сам Малішаў прапусьцілі. Іх не зусім не зьбянтэжыла, што з Дворышча выбіралася тая ж сума ў 3 злотых, што і з 18 дымоў вёскі [[Краснасельле (Хвойніцкі раён)|Краснасельле]]<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 488—489, 505</ref>.}} Хвойніцкай воласьці князя Шуйскага выплачвалася 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734</ref>.
На 1698 год, як вынікае з інвэнтара маёнтку Хвойнікі, перададзенага князем Дамінікам Шуйскім, берасьцейскім харунжым, у кіраваньне пану Зыгмунту Шукшце, у Дворышчы было 12 двароў. 6 днём лютага 1711 году датаваная судовая скарга шляхцічаў Аляксандра і Базыля Нячай-Грузевічаў на князя Дамініка Шуйскага за жорсткае зьбіцьцё яго людзьмі падаўцаў скаргі і іх сялянаў пры наезьдзе і захопе ў пацярпелых вёсак Дворышча, Навасёлкі і Храпкаў{{заўвага|Напэўна, Грузевічы трымалі іх толькі з-за даўгоў Шуйскага, бо належалі яны да Хвойніцкіх добраў.}}<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива (далей: Описи). — № 28 / Сост. И. Каманин — Киев, 1883. С. 7</ref>. У рэвізіі году 1716-га сказана, што з двара баярына Міхеда Колба{{заўвага|Выплачваў 6 злотых; астатнія павіннасьці яго не датычыліся.}}, з 27 двароў {{падказка|цяглых|У XV — XVIII стст. катэгорыя фэўдальна-залежных сялянаў, асноўнай павіннасьцю якіх была апрацоўка паншчыны.}} і 4 агароднікаў з Загальскага староства, якія жылі ў Дворышчы, за папярэднюю пасэсію скарбнік берасьцейскі Станіслаў Шуйскі выбраў 205 злотых, хоць тыя, акрамя [[дзякла]] жытам, грэчкай, талькамі{{заўвага|Талькай называлі маток прадзіва, які атрымліваўся з 1 фунта (450 г.) лёну}} нітак, курамі, мусілі плаціць значна меней — 138 зл., 15 грошаў; гэта азначае, што паборы выконваліся выключна грашыма. 25 лютага 1719 году, як і пастанавіў раней Жытомірскі гродзкі суд, адбылася часовая перадача вёскі Дворышча і фальварку пры сяле Храпкаў, прыналежных князю Д. Шуйскаму, але арандаваных валоскім біскупам Юзафатам Парышэвічам, спадчыньнікам чарнігаўскага падкаморага Канстанціна Залескага{{заўвага|Зноў жа за даўгі.}}<ref>Описи. — № 34 / Сост. А. И. Савенко — Киев, 1906. С. 6</ref>. Згодна з інвэнтаром 1721 году, калі абцяжараны даўгамі маёнтак ад {{падказка|пасэсара|Пасэсар — часовы ўладальнік.}} біскупа Юзафата Парышэвіча перайшоў дзедзічнаму ўладальніку князю Мікалаю Шуйскаму, харунжычу берасьцейскаму, з 30 двароў вёскі Дворышча, акрамя дзякла, выплачвалася чыншу 132 злотых. Паншчыну адпрацоўвалі «iako na włokach» ад Вялікадня (Wielkiej Nocy) да сьв. Міхайлы па тры дні, ад Міхайлы да Вялікадня па два дні, гвалты адбывалі, грэблі масьцілі, з падводамі езьдзілі або грашыма адкупаліся, «быдла рагатага і нерагатага», птушку, як і збожжа ярыннага давалі. {{Падказка|Ачковага|Грашовая даніна за валоданьне пасекай.}} плацілі па 4 з паловай грошы «dobrej monety» з кожнага вулею. Прозьвішчы жыхароў: Якун (Якуненка), Пінчук, Іванчанка, Піліпенка, Белаш, Брыцько, Сьцепаненка, Мікуленка, Мошанка (Мошчанка), Керус, Лобан, Дзямідзенка, Сяменчанка, Лешчанка, Аўсянік, Ціток, Гладзенка, Сіроценка (Сіраценка)<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 120, 123, 124, 124адв., 131, 140адв., 143адв.</ref>.
[[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170px|Габрэі ў Дворышчы. 1784 г.]]
У тарыфе падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1734 году сказана, што вёска Дворышча ў складзе Хвойніцкай воласьці належала князю Ігнацыю Шуйскаму, харунжычу берасьцейскаму<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285</ref>. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Дворышча было сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты і яе службы) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148</ref>.
У 1754 годзе з 47 двароў (×6 — прыкладна 282 жыхары) вёскі Дворышча Хвойніцкага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачвалася 7 злотых і 9 грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 29 злотых і 6 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. / Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192</ref>.
Згодна зь перапісамі габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў, у Дворышчы пражывала адпаведна 5, 5 і 3 głowy, што належалі да Хвойніцкага кагалу і зь якіх выбіралася пагалоўшчына<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1108зв.; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў.]][[Файл:Настольле і Хвойнікі на пляне Гэнэральнага межаваньня 1797 г.jpg|значак|170пкс|Дворышча на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дворышча — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>.
Згодна з рэвізіяй 1795 году, у Дворышчы налічвалася 83 двары, у якіх жылі 305 мужчын і 292 жанчыны зь людзей прыгоннага стану. Вёска з дваром Юзафавым была аддадзена панамі Прозарамі ў трохгадовую арэнду братам Мацею, рэчыцкаму павятоваму ротмістру, і Феліксу, рэгенту, Ястржэмбскім за 1 500 чырвоных злотых, пачынаючы з 2 красавіка 1794 году<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп.9. Спр. 59. А. 246—260; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 72</ref>.
У сьпісе рэкрутаў Менскай губэрні, якія загінулі або памерлі на вайсковай службе ў 1808 — 1815 гадох, знойдзеным у НГАБ гісторыкам Уладзімерам Лякіным, сярод тых, хто загінуў у Барадзінскай бітве 26 жніўня 1812 году, названы грэнадзёр Сібірскага палка Арцём Навумаў Мельнік зь вёскі Дворышча, прыгонны абозных Прозараў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/nashi_zemljaki_na_borodinskom_pole/0-89 В. Лякин. Наши земляки на Бородинском поле]</ref>. Да 1834 году жыхары Дворышча зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Мікалаеўскай царквы ў Храпкаве, а ў наступным 1835 годзе ўжо прыпісаныя да прыходу Загальскай Сьвята-Траецкай царквы.
Інвэнтар Юзафаўскага (Езапоўскага) маёнтку 1844 года засьведчыў прыналежнасць Дворышча пану Юзафу, сыну Караля, Прозару<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 2 і наст.</ref>. У энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» сказана, што на 1850 год у вёсцы было 80 двароў, 520 жыхароў<ref name="fn1"/>. «Список населённых мест Минской губернии на 1857 год» засьведчыў прыналежнасьць 522 жыхароў абодвух полаў вёскі Дворышча да прыходу Сьвята-Траецкай царквы ў Загальлі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 708</ref>.
У парэформавы пэрыяд Дворышча — у Хвойніцкай воласьці. На пачатак 1870 года ў вёсцы налічвалася 264 гаспадары зь сялянаў-уласьнікаў, прыпісаных да Дварышчанскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 69</ref>. У ведамасьці Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1875 год сказана, што на той час ужо да яе прыходу належалі 308 асобаў мужчынскага і 313 асобаў жаночага полу, якія жылі ў 77 дварах вёскі Дворышча<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.; гл. таксама: Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. У 1886 годзе ў вёсцы было 78 двароў, 620 жыхароў, працаваў конны млын<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>.
Паводле перапісу 1897 году, у Дворышчы — 150 двароў, 918 жыхароў, школа граматы і хлебазапасны магазын<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы было 183 двары, 1088 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 49</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дворышча, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85</ref>.
[[Файл:Храпкаў на карце генштаба РККА Беларусі і Літвы. 1935 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Дворышча на мапе генштаба [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] Беларусі і Літвы. 1935 г.]]
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 сьнежня 1920 і на 15 красавіка 1921 году ў Дварышчанскай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 37 і 72 вучні<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасля другога [[Узбуйненьне БССР|ўзбуйненьня БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дворышча — цэнтар сельсавету ў Хвойніцкім раёне [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 30 сьнежня 1927 году сельсавет узбуйнены праз далучэньне тэрыторыі скасаванага Руднаўскага сельсавету. У 1930 годзе ў Дворышчы было 247 двароў, 1338 жыхароў, арганізаваныя калгасы «Свабода» і імя К. Я. Варашылава, працавалі дзьве кузьні, ваўначоска. З 20 лютага 1938 году вёска ў складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]]. У гады Вялікай Айчыннай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 173 жыхары.
З 8 студзеня 1954 году — у складзе Гомельскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году да Дварышчанскага сельсавету далучана тэрыторыя скасаванага Навасёлкаўскага сельсавета<ref>Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Гомельской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.</ref>. У 1954/1955 навучальным годзе працавала яшчэ сямігадовая школа; з 1955/1956 н. г. яна стала сярэдняй<ref>Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 10. А. 2. Спр. 12</ref>. Паводле перапісу 1959 года ў вёсцы налічвалася 1700 жыхароў. У складзе саўгаса «Судкова» (цэнтар — вёска Судкоў). Дзейнічалі аддзяленьне сельгастэхнікі, камбінат бытавога абслугоўваньня, сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама<ref name="fn1"/>.
У пачатку 1970-х гадоў у Дворышчы існавала царкоўная грамада «''истинно-православных христиан''» альбо «''непоминающих''» (катакомбнікаў), арганізаваная пазбаўленым сану сьвятаром Іосіфам Рынкевічам. 31 траўня 1973 года пад хатай мясцовай жыхаркі ўлады знайшлі падземную бетанаваную царкву з двума выхадамі: адзін праз пограб да каморы, другі — да калодзежу. Катакомбны храм быў багата ўпрыгожаны іконамі, меў бібліятэку ў 160 найменьняў кніг рэлігійнага зьместу, частка якіх была пазначана штампам Ленінградзкага музэю гісторыі рэлігіі і атэізму. Тамсама ў лёхах — немалы запас харчаваньня і богаслужэбнага віна. Рэлігійна абумоўленае непрыйманьне савецкай улады царкоўнай грамадой вёскі Дворышча прывяло яе не адно да разрыву з Маскоўскай патрыярхіяй, але, напрыклад, і да прынцыповай адмовы ад кантактаў з установамі аховы здароўя<ref>Слесарев А. В. "Уста Христовы, судья живых и мертвых, протоиерей и доктор богословия..." Сектантско-раскольническая деятельность бывшего священника Иосифа Ринкевича (1925-2008) // Сектоведение. Альманах. Том III. – Жировичи: Издательство Минской Духовной Семинарии, 2013. С. 52 – 54</ref>.
28 лістапада 1991 года далучана тэрыторыя скасаванага Тульгавіцкага сельсавету. 1 сьнежня 2009 г. у склад сельсавету перададзены 6 населеных пунктаў ([[Загальле (Гомельская вобласьць)|Загальле]], Загальская Слабада, Казялужжа, Клівы, [[Небытаў]], [[Паташня (Гомельская вобласьць)|Паташня]]) скасаванага Казялужскага сельсавету, а таксама пасёлкі Будаўнік і [[Езапоў]], якія знаходзіліся ў раённым падпарадкаваньні, вёска Храпкаў перададзена ў склад Барысаўшчынскага сельсавету, цэнтар перанесены ў аграгарадок Судкоў, сельсавет перайменаваны ў Судкоўскі<ref>[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290 Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области]</ref>.
== Насельніцтва ==
* [[2021]] год — 103 двары, 258 жыхароў<ref>[https://web.archive.org/web/20211020015326/http://hoiniki.gov.by/ru/sudkovskiy/ Інфармацыя аб насельніцтве Судкоўскага сельсавету на 01.01.2021г.]</ref>
== Забудова ==
Плян Дворышча складаецца з доўгай забудаванай з двух бакоў вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, і некалькіх кароткіх простых вуліц з аднабаковай забудовай. Жылыя дамы пераважна драўляныя, сядзібнага тыпу<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}</ref>.
== Асобы ==
* [[Алесь Лагвінец]] (нар. 1972) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, палітоляг, перакладнік
* [[Аляксандар Ціток]] (нар. 1967) — беларускі дзяржаўны дзяяч
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БЭ|6}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Судкоўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
m5uoyr70812wqyq71qhxptk9dl7adt2
Тамара Алпеева
0
246877
2687340
2304919
2026-08-28T21:14:49Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687340
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|тып=прозьвішча|Алпеева}}
{{навуковец|Дата нараджэньня={{Нарадзілася|23|06|1949}}}}
'''Тамара Міхайлаўна Алпеева''', дзяв. '''Тамара Міхайлаўна Ламека''' ({{нар.}} 23 чэрвеня 1949, [[Лепель]], [[Віцебская вобласьць]], [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]<ref name="БЭ" />) — беларускі [[філёзаф]], [[Культуралёгія|культуроляг]]<ref name="БЭ" />. [[Доктар навук|Доктар філязофскае навукаў]] (1993), [[прафэсар]] (1996)<ref name="БЭ" />. Акадэмік Міжнароднае кадравай акадэміі<ref name="музей" />.
== Біяграфія ==
У 1972 годзе скончыла [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]<ref name="БЭ" />. У тым жа годзе працаўладкавалася ў [[Інстытут філязофіі|Інстытуце філасофіі й права АН БССР]]<ref name="БЭ" />. У 1976 годзе перайшла выкладаць у [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт інфарматыкі і радыёэлектронікі|БДУІР]]<ref name="БЭ" />. З 2002 году прарэктар<ref name="БЭ" />, са жніўня 2004 году рэктар {{артыкул у іншым разьдзеле|Міжнародны гуманітарна-эканамічны інстытут|Міжнароднага гуманітарна-эканамічнага інстытуту|be|Міжнародны гуманітарна-эканамічны інстытут}} (МГЭІ)<ref name="музей">{{Cite web|title=Известные люди лепельщины|url=http://museum.lepel.by/famous-people/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220143945/http://museum.lepel.by/famous-people/|archive-date=2021-02-21|access-date=2021-07-30|website=|publisher=Лепельский краеведческий музей|language=ru|dead-url=yes}}</ref><ref name="Культура Беларусі">АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна // Культура Беларусі : энцыкляпэдыя / Т. У. Бялова (гал. рэд.). — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2010. — Т. 1. — С. 119. — ISBN 978-985-11-0496-9</ref>.
Навуковыя інтарэсы: сацыяльная [[філязофія]] і [[культуралёгія]], сацыяльная [[міталёгія]] й [[рэлігіязнаўства]], тэорыя й мэтадалёгія адукацыі й выхаваньня<ref name="БЭ">АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна // {{Літаратура/БелЭн|18-1|332|АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна}}</ref>.
== Санкцыі ЭЗ==
22 сакавіка 2011 году трапіла ў [[чорны сьпіс Эўразьвязу]] як рэктар МГЭІ, адказны за адлічэньне студэнтаў<ref>{{Cite web|date=2011-03-22|title=COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION (EU) No 271/2011 of 21 March 2011|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32011R0271&from=LV|url-status=live|access-date=2021-07-29|website=|publisher={{артыкул у іншым разьдзеле|Афіцыйны часопіс Эўрапейскага зьвязу|Афіцыйны часопіс Эўрапейскага зьвязу|bg|Официален вестник на Европейския съюз}}}}</ref><ref>{{Cite web|last=|date=2011-03-22|title=Яшчэ 19 неўязных у ЕС — хто яны?|url=https://mff.by/bel/news/544/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210729095942/https://mff.by/bel/news/544/|archive-date=2021-07-29|access-date=2021-07-29|website=|publisher=[[За Свабоду]]|language=be}}</ref>. У прыватнасьці санкцыі былі накладзены за адлічэньне {{артыкул у іншым разьдзеле|Уладзімер Кумец|Ўладзімера Кумца|en|Vladimir Kumets}}, актывіста кампаніі «[[Гавары праўду!]]»<ref>{{Cite web|last=Елисеев|first=Андрей|date=2011-03-22|title=Ректор института попала в "черный список" по просьбе отчисленного студента|url=https://euroradio.fm/ru/report/rektor-instituta-popala-v-chernyi-spisok-po-prosbe-otchislennogo-studenta|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029185813/http://euroradio.fm/ru/report/rektor-instituta-popala-v-chernyi-spisok-po-prosbe-otchislennogo-studenta|archivedate=2013-10-29|accessdate=2021-07-30|аўтар=Андрей Елисеев.|publisher=[[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|date=2011-03-22|title=Белорусский партизан: Руководство МГЭИ заплатит за репрессии против студентов-оппозиционеров — фото|url=https://belaruspartisan.by/politic/177688/|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210730115950/https://belaruspartisan.by/politic/177688/|archivedate=2012-06-30|accessdate=2012-06-30|publisher=[[Беларускі партызан]]|language=ru}}</ref><ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022033809/https://nn.by/?c=ar&i=61552|archivedate=2017-10-22|url=https://nn.by/?c=ar&i=61552|title=Поўны спіс 208 беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд у ЕС|language=be|publisher=[[Наша Ніва]]|date=2011-10-11}}</ref>.
== Выбраныя кнігі ==
* Социальный миф как культурно-исторический феномен / Т. М. Алпеева. — 2‑е изд., доп. — Минск : Рекламэкспорт, 1994. — 254 с. — ISBN 5-8467-0016-9.
* Введение в культурологию : учеб. пособие / Т. М. Алпеева ; Гуманитар.-экон. ин-т. — Минск : ВЕДЫ, 1997. — 88 с. — ISBN 985-6390-06-0.
* Религия. Человек. Общество : учеб.-метод. комплекс / Т. М. Алпеева ; Гуманитар.-экон. негос. ин-т. — 2-е изд. — Минск : ВЕДЫ, 1999. — 134 с. — ISBN 985-450-021-7.
* Философия культуры : монография / Т. М. Алпеева ; Междунар. гуманитар. экон. ин-т. — Мн. : Веды, 2004. — 451 с. — ISBN 985-450-227-9.
* Жизнь. Любовь. Отечество : к 60-летию со дня рождения [[Аляксандар Алпееў|А. Н. Алпеева]] / Т. М. Алпеева, В. Г. Ференц, Л. Н. Сечко. — Минск : Веды, 2006. — 270 с. — ISBN 985-450-245-7.
* Спасибо за боль и за радость, или Испытание жизнью / Т. М. Алпеева. — Минск : Четыре четверти, 2009. — 317 с. — ISBN 978-985-6856-56-6.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна // {{Літаратура/БелЭн|18-1|332|АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна|ref=БЭ}}
* АЛПЕ́ЕВА Тамара Михайловна // Республика Беларусь: Энциклопедия: В 6 т. / Г. П. Пашков. — Минск: «Беларуская Энцыклапедыя» имени Петруся Бровки, 2006. — Т. 2. — С. 83. — 912 с. — ISBN 978-985-11-0371-9.
* {{Артыкул
| аўтар =
| загаловак = АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна
| арыгінал =
| спасылка =
| мова = be
| адказны = Т. У. Бялова (гал. рэд.)
| аўтар выданьня =
| выданьне = Культура Беларусі
| тып = энцыкляпэдыя
| месца = Мінск
| выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]
| год = 2010
| выпуск =
| том = 1
| нумар =
| старонкі = 119
| isbn = 978-985-11-0496-9
| issn =
|ref = Культура Беларусі
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210731125208/http://unicat.nlb.by/opac/pls/%21search.http_keyword?query=a001a%3D%22BY-NLB-ar2634376%22&lst_siz=50 Кнігі аўтара] ў каталёзе [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]]
{{Сьпіс беларускіх службоўцаў, у стаўленьні якіх былі ўведзеныя санкцыі ЭЗ}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Беларускія культуролягі]]
[[Катэгорыя:Беларускія філёзафы]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Дактары філязофскіх навук]]
[[Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ]]
d654wrtiajm3ezuicvudwnefno4859g
Жыгімонт
0
250014
2687226
2685180
2026-08-28T12:14:24Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687226
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Жыґімонт
|лацінка = Žygimont / Žyhimont
|арыгінал = Sigimunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Зіга (імя)|Sigo]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт = Зігемунд, Зігемунт, Зыгмунд, Зыгмонд, Жыгмонт, Жыгмант, Жыкмонт, Жыкімонт, Зікмант, Сігісмунд, Сымонд, Зымонт, Жымонт, Сымунт, Сімонт, Жыдзімонт, Шымонт, Шымант
|вытворныя = [[Саймонт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Жыгімонт''' (''Сігісмунд'', ''Зігемунд'', ''Зігемунт'', ''Зыгмунд'', ''Зыгмонд'', ''Жыгмонт'', ''Сымонд'', ''Зымонт'', ''Жымонт'', ''Сымунт'', ''Сімонт'', ''Жыкмонт'', ''Жыкімонт'', ''Зікмант'', ''Жыдзімонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Жы́гмант'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]]
Зігімунд, Зігімунт, Зігісмунд, Зігісмонд або Зімунд, пазьней Зыгмунд, Зыгмант, Жыгмант або Сімонт (Sigimund, Sigimunt, Sigismund, Sigismondus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 198.</ref>, Simund, Siegmund, Zygmont<ref name="SEMSNO-1997-179">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>, Żygmont<ref name="SEMSNO-1997-179"/>, Symont<ref>Morlet M.-T. Le censier de l'évêque de Die. Étude philologique et onomastique // Actes des colloques de la Société française d'onomastique. — Paris, 1998. P. 238.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sigimund%2C+Sigimunt%2C+Sigismund%2C+Siegmund+#v=snippet&q=Sigimund%2C%20Sigimunt%2C%20Sigismund%2C%20Siegmund&f=false S. 1330].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Зігібут]], [[Зыгел]], [[Зыгер]]; германскія імёны Sigibot, Sigel, Siger) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sigus 'перамога'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sciremunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Жыгімонт азначае «перамога гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Адпаведнасьць імя Жыгімонт германскаму імю Sigimund сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>, і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Даўнюю традыцыю атаясамліваньня [[Беларуская мова|літоўскай (беларускай)]] формы гэтага імя зь яго германскім адпаведнікам засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] (1427—1492) кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>:
{{Цытата|К ухвале іменя найвышшага Бога Айца ўсемагушчага, пабудавана касьцёлу сяя капліца, павяленьнем вялікага а праслаўнага Караля, прасьветнага Казіміра з Боскай міласьці Польскага і Вялікага Князя Літоўскага, Троцкага і Жамойцкага, і Княжаця Прускага, Пана і дзедзіча тых і іных многа земь Гаспадара, і яго каралевяй пранайясьнейшай паняй Элізабэты з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''Жыгімонта''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай}}
Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём '''Sigismundus'''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Żygmont (Zygmont, Żygmunt, Zygmunt, Sigesmund, Sigismund)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Zikmund (Žikmunt, Žimunt, Siegemont<ref>Wenzel W. Personennamen des Amtes Schlieben // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 54.</ref>)<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. S. 584.</ref><ref>Fischer R. Deutsch-tschechische Beziehungen and Anthroponymen // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences = Janua Linguarum: Series maior. Vol. 17. — Paris, 1966. P. 181.</ref><ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 36.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Symunt'' (1292 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Symunt#v=snippet&q=%40Symunt&f=false S. 92].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначаліся прозьвішчы Siegemund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIEGEMUND&ofb=memelland&modus=&lang=de SIEGEMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Siemund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIEMUND&ofb=memelland&modus=&lang=de SIEMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Германскае паходжаньне імя Сімунт прызнаецца ў «Слоўніку летувіскіх прозьвішчаў»<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 717.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Жыгімонт I Сьвяты]] ({{†}} 524) — кароль [[Бурунды|бургундаў]], [[Сьвяты]]
* [[Жыгімонт I Ангальцкі]] ({{†}} 1405) — князь [[Ангальт-Цэрбст|ангальт-цэрбскі]]
* [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (каля 1365—1440) — [[вялікі князь літоўскі]]
* [[Жыгімонт Люксэмбурскі]] (1368—1437) — імпэратар [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]]
* [[Жыгімонт Карыбутавіч]] (каля 1385—1435) — кароль чэскі, вайсковы дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]
* [[Жыгімонт II Ангальцкі]] ({{†}} па 1452) — князь ангальт-цэрбскі
* [[Жыгімонт Індрыхавіч]] (''Жикмонтъ Индрихович''; {{†}} па 1470) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста [[жытомір]]скі
* [[Жыгімонт Габзбург]] (1427—1496) — [[Эрцгерцаг|эрцгерцаг]] [[Пярэдняя Аўстрыя|Пярэдняй Аўстрыі]]
* Жыгімонт [[Гайлігін]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1463—1479 гадох<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 283—285.</ref><ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368—369.</ref>
* Станіслаў Зігмунтавіч (''Stanislo Sigmunthowicz presbitero'') — пробашч касьцёла ў [[Коўна|Коўне]], які ўпамінаецца ў 1494 годзе<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 220.</ref>
* Мікалай Жыгімонтавіч — [[Лідзкі павет|лідзкі]] [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ў 1496 годзе змацаваў свой [[тэстамэнт]] пячацьцю з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ПАНА МИКОЛАЯ ЖИКИМОНТОВ»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 765.</ref>
* [[Жыгімонт (герцаг Баварыі)|Жыгімонт Баварскі]] (1439—1501) — герцаг [[Баварыя|Баварыі]]
* Жыгімонт Андрэевіч — [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|амсьціслаўскі]] літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 288.</ref>
* Жыгімонт Мікалаевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца паміж 1533 і 1535 гадамі<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 43.</ref>
* [[Вісімонт|Вісмонт]] Сімонтавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 243.</ref>
* Жыгімонт Венцаслававіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1547 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 79.</ref>
* [[Жыгімонт Стары]] (1467—1548) — вялікі князь літоўскі і [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль польскі]]
* Іван і Жыгімонт Ігнатавічы — жыхары сяла [[Пруска (Польшча)|Прускі]] ([[Гарадзенскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1558 годзе<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 434.</ref>
* Міхал Жыгімонтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1565 году<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 265.</ref>
* Юры Жыгімонтавіч — баярын з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AE%D1%80%D1%8A%D0%B8+%D0%96%D0%B8%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20446&f=false С. 446].</ref>
* Жыгімонт Пятровіч — шэсьць баяраў, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1567 году: адзін зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]], чатыры з [[Дарагічынскі павет|Дарагічынскага павету]] і адзін зь [[Мельніцкі павет|Мельніцкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]]<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 748, 882, 901, 918, 939, 1059.</ref>
* Жыгімонт Юркавіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 756.</ref>
* Жыгімонт Андрэевіч і Жыгімонт Мікалаевіч — баяры з [[Мельніцкі павет|Мельніцкага павету]] Падляскага ваяводзтва, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 994—995.</ref>
* Альбрыхт Жыгімонтавіч — баярын зь [[Менскі павет|Менскага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1227.</ref>
* [[Жыгімонт Аўгуст]] (1520—1572) — вялікі князь літоўскі і кароль польскі
* [[Жыгімонт Гогенцолерн]] (1538—1566) — князь-арцыбіскуп [[Магдэбург]]у
* [[Янаш II Жыгімонт Заполья]] (1540—1571) — кароль вугорскі і князь сяміградзкі
* [[Жыгімонт Ваза]] (1566—1632) — кароль польскі і вялікі князь літоўскі, кароль швэдзкі
* [[Жыгімонт Баторы]] (1572—1613) — князь [[Трансыльванія|трансыльванскі]]
* [[Жыгімонт Караль Радзівіл]] (1591—1642) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Крайчы вялікі літоўскі|крайчы]] і [[Падчашы вялікі літоўскі|падчашы]] вялікі літоўскі, [[Ваяводы наваградзкія|ваявода наваградзкі]]
* Юры Сыгізмунд (''Georgius Sigismundi'') — [[Рагніт|рагніцкі]] ліцьвін, які навучаўся ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце ў 1609 годзе<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Sigismundi#v=snippet&q=Sigismundi&f=false S. 190].</ref>
* Сьцяпан (Стэфан) і Войцех Зігмантовічы — жыхары Забаеньня ([[слабада]] [[Чашнікі|Чашнікаў]], [[Полацкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох
* [[Крыштап Жыгімонт Пац]] (1621—1684) — вайсковы і дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Харунжы вялікі літоўскі|харунжы]], [[Падканцлер вялікі літоўскі|падканцлер]] і [[Канцлер вялікі літоўскі|канцлер вялікі літоўскі]]
* [[Жыгімонт Казімер Ваза]] (1640—1647) — адзіны сын караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] і яго першай жонкі [[Цэцылія Рэната Габсбург|Цэцыліі Рэнаты Габсбург]]
* Ян Крыштап Сыгізмунт (''Johannes Christophorus Sigismunt'') — ліцьвін, які навучаўся ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце ў 1649 годзе<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. S. 511.</ref>
* Яцка Жыгіманценка (''Яцъко Жикгимонтенко''), Саўка Жыгмонт (''Савъка Жикгмонть''), Фёдар Жыгмонт (''Федоръ Жикгмонт''), Пракоп Жыгманценка (''Прокопъ Жикгмонтенъко'') — казакі [[Войска Запароскае|Войска Запароскага]], якія ўпамінаюцца ў рэестры 1649 году<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 159, 223.</ref>
* Ігнат Жыгмантовіч — ігумен [[Полацкі Богаяўленскі манастыр|Полацкага Богаяўленскага манастыру]] ў 1681—1686 гадох<ref>Баўтовіч М. [https://pawet.net/library/history/bel_history/bautovich/070/%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D0%B9_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%96_%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%9E_'%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%83'_(%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B0_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%80%D1%8D%D1%82%D1%83).html Ерархі Полацкай праваслаўнай епархіі часоў 'Патопу' (спроба групавога партрэту)] // Полацкі музейны штогоднік: (зборнік навуковых артыкулаў за 2014 г.) / уклад. Т. Явіч. — Полацк, 2015. C. 193—205.</ref>
* Пётар Зыгмант (''Zygmont'') — жыхар парафіі [[Жалудок|Жалудку]], які ўпамінаецца ў 1688 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zygmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Яна Жымонт (''Żymont'') — жыхарка парафіі Цьвераў, якая ўпамінаецца ў 1770 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=%C5%BBymont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Анастасія, Станіслаў і Якуб Зікманты (''Zikmant'') — жыхары парафіі Адэльску, якія ўпамінаюцца ў 1770 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zikmant&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Бартламей Жымонт (''Żymontt'') — жыхар парафіі Больсяў, які ўпамінаецца ў 1780 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=%C5%BBymontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kołtyniany k. Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Зікмантовіч (''Zikmantowicz'') — прозьвішча [[Радзівілішкі|радзівіліскага]] парафіяніна ў 1786—1788 гадох<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>
* Антоні Мамэрт Зыгмантовіч (''Antoni Mamert Zygmontowicz'') — жыхар [[Слонім]]у, які нарадзіўся ў 1798 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zygmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Барбара Сымунтовіч (''Symutowiczowna'') — жыхарка былога [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якая ўпамінаецца ў 1832 годзе<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>
* Барбара Зымонт (''Zymont'') — жыхарка парафіі Больсяў, якая ўпамінаецца ў 1806 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Zymont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Крыштоф Зыгмонд (''Zygmond'') — жыхар парафіі [[Відзы|Відзаў]], які ўпамінаецца ў 1808 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Zygmond&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Ганна Шымант (''Szymont'') — жыхарка парафіі [[Жупраны|Жупранаў]], якая ўпамінаецца ў 1827 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szymont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Антаніна Сымонт (''Symontt'') — жыхарка парафіі [[Забалаць|Забалаці]], якая ўпамінаецца ў 1839 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Symontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Ян Сымонт (''Symont'') — жыхар парафіі Біюцішак, які ўпамінаецца ў 1845 годзе<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Symont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
* Франц Зігмундовіч — каталік зь [[Менск]]у, зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1072 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358637?page=177 С. 17141].</ref>
* Пётар Зігмунтовіч — праваслаўны з [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №97 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://www.svrt.ru/1914/0-books/0081-0100.pdf#page=271&view=FitBV С. 1551].</ref>
* Ёсіф Зігмонт (Зігмант) — каталік з [[Панявескі павет (Ковенская губэрня)|Панявескага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №969 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358787?page=143&rotate=0&theme=white С. 15499].</ref>
* Іван Сігізмундовіч — праваслаўны, удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie10901372/ Сигизмундович Иван Даниилович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Вікенці, Іван, Марыя, Нікіфор і Рыгор Зігмантовічы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Ігумен]]у на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1488-134b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Зыгмантовіч (1873—1937) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%97%D1%8B%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1873) Зыгмантовіч Іван Пятровіч (1873)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Зыгмунтовіч (1873—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], які пацярпеў ад уладамаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%97%D1%8B%D0%B3%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1873) Зыгмунтовіч Іван Пятровіч (1873)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Кірыл Зігмантовіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў Смалявічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Жыгімонт (1901—?) — беларус з ваколіцаў Ігумену<ref>[https://partizany.by/partisans/125982/ Жигимонт Иван Маркович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Міхал Жыгмонт (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Горадня|Горадні]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по г. Алматы</ref>
* Аляксандар Жыгмант (1908—?) — беларус з ваколіцаў Горадні, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Андрэй Зыгмантовіч]] ({{нар.}} 1962) — беларускі футбаліст і футбольны трэнэр
* [[Юры Жыгамонт]] ({{нар.}} 1968) — беларускі актор і журналіст
Зыгмунтовічы (Zygmuntowicz) гербу [[Наленч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 458.</ref>.
Зыгмунтовічы (Zygmuntowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 345.</ref>.
[[Жыгманты]] — [[Смаленскі павет|смаленскі]] шляхецкі род.
Сыманды (Сымонды) і Шыманты (Шымонты) — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Зыгмант (Zygmont) і Зыгмунт (Zygmunt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Зыгмант (''Zygmont'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 1290.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Жыгмонты або Палуша ў
[[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]], сёлы Жыгмунтышкі і Зігмонтышкі ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]] і сяло Жыгмонтышкі або Гожарцы<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 276, 303.</ref>.
У [[Алькенікі|Алькеніцкай]] парафіі існавалі вёска і засьценак Зыгмонцішкі з назвай (Zygmonciszki)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parolk.pdf Parafia olkienicka], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
На 1909 год існаваў фальварак Зігмунтаўшчына ў Наваградзкім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 75.</ref>.
На [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|гістарычным Падляшшы]] існуе вёска [[Зыгмунты]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Зыгманцішкі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмянчыне]] — [[Зыгмунцішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Зыгмунтынэн]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Зіга (імя)|Зіга]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай сіг}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
azrf6elcqyydl9az6lqw3oz3v8s9lwj
Уладзіслаў Гінтаўт-Дзевалтоўскі
0
252214
2687425
2291093
2026-08-29T09:40:08Z
~2026-46988-76
99779
[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2687425
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт}}
{{Асоба
|лацінка = Uładzisłaŭ Gintaŭt-Dzievałtoŭski / Hintaŭt-Dzievałtoŭski
}}
'''Уладзіслаў Люцыян Францавіч Гінтаўт-Дзевалтоўскі''' ({{ДН|0|0|1857}}, [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскі павет]], [[Віцебская губэрня]] — {{ДС|||1925}}) — дзяяч народніцкага руху.
== Жыцьцяпіс ==
У час навучаньня ў [[Віцебская гімназія|Віцебскай гімназіі]] браў удзел у рабоце вучнёўскага нелегальнага гуртку, за што ў 1877 годзе быў адлічаны з гімназіі. У канцы 1878 — пачатку 1879 гадоў у [[Масква|Маскве]], сябар аднаго з гурткоў [[«Зямля і воля»|«Зямлі і Волі»]].
7 сакавіка 1879 году арыштаваны паводле падазрэньня ў забойстве правакатара Н. Рэнштэйна. Эмігрыраваў за граніцу. У 1880 годзе у [[Парыж]]ы, браў удзел у дзейнасьці расейска-беларуска-польскай рэвалюцыйнай эміграцыі, быў загаднікам эміграцыйнай бібліятэкі, падтрымліваў цесныя сувязі з радзімай.
Пры пасярэдніцтве [[Іван Тургенеў|Івана Тургенева]] рабіў першыя крокі ў літаратуры, зь яго дапамогаю ў газэце «Порядок» надрукавана апавяданьне «Пяцьдзесят дзьве гадзіны на абломку ў адкрытым моры».
25 сьнежня 1881 году арыштаваны ў [[Харкаў|Харкаве]]. 4 сьнежня 1882 году Маскоўскім акруговым судом апраўданы. 20 чэрвеня 1883 году паводле абвінавачаньня ў палітычнай нядобранадзейнасьці высланы на 3 гады ў Заходнюю Сібір, дзе і застаўся жыць.
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Літаратура ==
* Чарапіца, В. Гінтаўт-Дзевалтоўскі Уладзіслаў Люцыян Францавіч / Валерый Чарапіца // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 55 — 56. — ISBN 985-11-0041-2. — С. 6.
* Деятели революционного движения в России: Биобиблиографический словарь. Т. 3. Вып. 2. — М., 1934.
* Снытко, Т. Г. Русское народничество и польское общественное движение 1865—1881 г. — М., 1969.
* Троицкий, Н. А. Безумство храбрых: Русские революционеры и карательная политика царизма 1866—1882 гг. — М., 1978. — С. 320.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт-Дзевалтоўскі, Уладзіслаў}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзісенскім павеце Віленскай губэрні]]
[[Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Расейскія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Польскія рэвалюцыянэры]]
3vodh83uj9zj30soknqft7vvfw3yfev
2687426
2687425
2026-08-29T09:40:41Z
~2026-46988-76
99779
/* Жыцьцяпіс */
2687426
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт}}
{{Асоба
|лацінка = Uładzisłaŭ Gintaŭt-Dzievałtoŭski / Hintaŭt-Dzievałtoŭski
}}
'''Уладзіслаў Люцыян Францавіч Гінтаўт-Дзевалтоўскі''' ({{ДН|0|0|1857}}, [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскі павет]], [[Віцебская губэрня]] — {{ДС|||1925}}) — дзяяч народніцкага руху.
== Жыцьцяпіс ==
У часе навучаньня ў [[Віцебская гімназія|Віцебскай гімназіі]] браў удзел у рабоце вучнёўскага нелегальнага гуртку, за што ў 1877 годзе быў адлічаны з гімназіі. У канцы 1878 — пачатку 1879 гадоў у [[Масква|Маскве]], сябар аднаго з гурткоў [[«Зямля і воля»|«Зямлі і Волі»]].
7 сакавіка 1879 году арыштаваны паводле падазрэньня ў забойстве правакатара Н. Рэнштэйна. Эмігрыраваў за граніцу. У 1880 годзе у [[Парыж]]ы, браў удзел у дзейнасьці расейска-беларуска-польскай рэвалюцыйнай эміграцыі, быў загаднікам эміграцыйнай бібліятэкі, падтрымліваў цесныя сувязі з радзімай.
Пры пасярэдніцтве [[Іван Тургенеў|Івана Тургенева]] рабіў першыя крокі ў літаратуры, зь яго дапамогаю ў газэце «Порядок» надрукавана апавяданьне «Пяцьдзесят дзьве гадзіны на абломку ў адкрытым моры».
25 сьнежня 1881 году арыштаваны ў [[Харкаў|Харкаве]]. 4 сьнежня 1882 году Маскоўскім акруговым судом апраўданы. 20 чэрвеня 1883 году паводле абвінавачаньня ў палітычнай нядобранадзейнасьці высланы на 3 гады ў Заходнюю Сібір, дзе і застаўся жыць.
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Літаратура ==
* Чарапіца, В. Гінтаўт-Дзевалтоўскі Уладзіслаў Люцыян Францавіч / Валерый Чарапіца // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 55 — 56. — ISBN 985-11-0041-2. — С. 6.
* Деятели революционного движения в России: Биобиблиографический словарь. Т. 3. Вып. 2. — М., 1934.
* Снытко, Т. Г. Русское народничество и польское общественное движение 1865—1881 г. — М., 1969.
* Троицкий, Н. А. Безумство храбрых: Русские революционеры и карательная политика царизма 1866—1882 гг. — М., 1978. — С. 320.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт-Дзевалтоўскі, Уладзіслаў}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзісенскім павеце Віленскай губэрні]]
[[Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Расейскія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Польскія рэвалюцыянэры]]
9n6sv00nul2v734h77kpm9dlt8g1ttr
2687432
2687426
2026-08-29T09:59:09Z
~2026-46988-76
99779
2687432
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт (прозьвішча)}}
{{Асоба
|лацінка = Uładzisłaŭ Gintaŭt-Dzievałtoŭski / Hintaŭt-Dzievałtoŭski
}}
'''Уладзіслаў Люцыян Францавіч Гінтаўт-Дзевалтоўскі''' ({{ДН|0|0|1857}}, [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскі павет]], [[Віцебская губэрня]] — {{ДС|||1925}}) — дзяяч народніцкага руху.
== Жыцьцяпіс ==
У часе навучаньня ў [[Віцебская гімназія|Віцебскай гімназіі]] браў удзел у рабоце вучнёўскага нелегальнага гуртку, за што ў 1877 годзе быў адлічаны з гімназіі. У канцы 1878 — пачатку 1879 гадоў у [[Масква|Маскве]], сябар аднаго з гурткоў [[«Зямля і воля»|«Зямлі і Волі»]].
7 сакавіка 1879 году арыштаваны паводле падазрэньня ў забойстве правакатара Н. Рэнштэйна. Эмігрыраваў за граніцу. У 1880 годзе у [[Парыж]]ы, браў удзел у дзейнасьці расейска-беларуска-польскай рэвалюцыйнай эміграцыі, быў загаднікам эміграцыйнай бібліятэкі, падтрымліваў цесныя сувязі з радзімай.
Пры пасярэдніцтве [[Іван Тургенеў|Івана Тургенева]] рабіў першыя крокі ў літаратуры, зь яго дапамогаю ў газэце «Порядок» надрукавана апавяданьне «Пяцьдзесят дзьве гадзіны на абломку ў адкрытым моры».
25 сьнежня 1881 году арыштаваны ў [[Харкаў|Харкаве]]. 4 сьнежня 1882 году Маскоўскім акруговым судом апраўданы. 20 чэрвеня 1883 году паводле абвінавачаньня ў палітычнай нядобранадзейнасьці высланы на 3 гады ў Заходнюю Сібір, дзе і застаўся жыць.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гінтаўт]]
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Літаратура ==
* Чарапіца, В. Гінтаўт-Дзевалтоўскі Уладзіслаў Люцыян Францавіч / Валерый Чарапіца // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 3. Гімназіі — Кадэнцыя / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — 527 с.: іл. — С. 55 — 56. — ISBN 985-11-0041-2. — С. 6.
* Деятели революционного движения в России: Биобиблиографический словарь. Т. 3. Вып. 2. — М., 1934.
* Снытко, Т. Г. Русское народничество и польское общественное движение 1865—1881 г. — М., 1969.
* Троицкий, Н. А. Безумство храбрых: Русские революционеры и карательная политика царизма 1866—1882 гг. — М., 1978. — С. 320.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт-Дзевалтоўскі, Уладзіслаў}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзісенскім павеце Віленскай губэрні]]
[[Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Расейскія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Польскія рэвалюцыянэры]]
kciy0xrm9e9m1si80ssao1tmq9v1fjb
1xbet
0
252733
2687367
2606289
2026-08-29T03:24:47Z
~2026-43929-76
99776
/* */ gbcc
2687367
wikitext
text/x-wiki
{{Кампанія
| лягатып = 1xbetlogo.png1784351939
| заснаваная = 2007 1784351939
| галіна = онлайн-казіно1784351939
| адрас = [https://1xbet.com 1xbet.com]1784351939
}}
'''1xBet''' — расейская кампанія, якая займаецца [[Азартная гульня|азартнымі гульнямі]] ў [[Інтэрнэт|Інтэрнэце]], ліцэнзаваная ліцэнзіяй Curaçao eGaming License. Была заснавана ў 2007 годзе й зарэгістравана на [[Кіпр]]ы. У 2019 годзе кампанія адчула значны рост, ненадоўга спансіруючы ФК «Чэлсі» й ФК «Лівэрпуль», перш чым была адхіленыя ад пасады за ўдзел у незаконнай дзейнасьці.
Пачаткова гэта было расейскім казіно, але ў 2014 годзе пашырыла сваю прысутнасьць ува Інтэрнэце, уступіўшы ў партнэрства з «Букмэйкерскім публком». Ён падтрымлівае апэрацыі на [[Мальта|Мальце]], Кіпры й Абуджы ([[Нігерыя]]).
{{Паводле стану на|2022|1}} году 1xBet больш не знаходзіцца на Кюрасао пасьля падачы заявы аб [[Банкруцтва|банкруцтве]]. Пазоў супраць кампаніі й яе ліцэнзіяра застаецца адкрытым. Сайт працягвае працаваць у Інтэрнэце<ref>[https://stavkawin.com/by/%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D1%8F%D0%B4/1xbet-%d0%b1%d0%b5%d0%bb%d0%b0%d1%80%d1%83%d1%81%d1%8c/]</ref>.
== Крымінальнае расьсьледаваньне ==
У пачатку 2020 году стала вядома аб афэры, якая працягваецца, зьвязанай з крадзяжамі й незаконнымі дзеяннямі, што прыцягнула ўвагу па дыпляматычных каналах<ref>[https://web.archive.org/web/20210502091616/https://news.ebene-magazine.com/ebenemagazine-ru-the-stars-wear-their-symbols-but-no-one-knows-the-owners-the-main-thing-from-the-forbes-text-about-the-founders-of-the-bookmaker-1xbet-ru/]</ref>.
== Банкруцтва ==
У лістападзе 2021 году даччыная кампанія ''1xBet'', ''1хCorр MV'', падала заяву аб банкруцтве ў суд Кюрасао пасьля таго, як адмовілася пакрыць грошы групе гульцоў{{Крыніца?}}.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Парады артыкулу|пераклад|абнавіць}}
[[Катэгорыя:Расейскія кампаніі]]
[[Катэгорыя:Анлайн-казіно]]
[[Катэгорыя:Букмэйкеры]]
1vcp2vsq7zy5tkjx6c69qrtijcghz8u
Нарушэвіч
0
261756
2687278
2350904
2026-08-28T16:33:15Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687278
wikitext
text/x-wiki
'''Нарушэ́віч''' — беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя [[Наруш]].
Носьбіты:
* [[Павал Нарушэвіч]] (?—1544) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* [[Крыштап Нарушэвіч]] ({{Каля}} 1570—1630) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* [[Аляксандар Нарушэвіч]] (? — {{Каля}} 1653) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* [[Аляксандар Крыштап Нарушэвіч]] (? — 1668) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* [[Адам Станіслаў Нарушэвіч]] (1733—1796) — рэлігійны і дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай
* [[Станіслаў Нарушэвіч (1913—2001)|Станіслаў Нарушэвіч]] (1913—2001) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Аўстралія|Аўстраліі]]
== Глядзіце таксама ==
* [[Мікалай Нарушэвіч]]
* [[Станіслаў Нарушэвіч]]
* [[Ян Нарушэвіч]]
{{Неадназначнасьць асобаў}}
1ncp5j3oldhpjcykrxbnbj9j9r1gmad
Эйгерд
0
263298
2687394
2685770
2026-08-29T07:06:16Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687394
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Эйґерд
|лацінка = Ejgierd / Ejhierd
|арыгінал = Eygerd
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Эйка|Eich]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт = Эйгард, Эйгірд, Эгерд, Айгерд, Айгірд
|вытворныя = [[Ягірд]]
|зьвязаныя =
}}
'''Эйгерд''' (''Эйгард'', ''Э́йгірд'', ''Эгерд'', ''Айгерд'', ''Айгірд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Эйгерд, Эйгард або Айгард (Eygerðr, Eygerd<ref name="Ray-1944-393">Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=%22Eygerd%22&dq=%22Eygerd%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi42bj71uSFAxUO8gIHHaHMC0M4HhDoAXoECAgQAg S. 393].</ref>, Eigardus{{Заўвага|''Eigardus de Numburg'' (1385 год)}}<ref>Quellen und Forschungen aus dem Gebiete der Geschichte. Vol. 25. — Paderborn: Historiches Institut in Rom. Görresgesellschaft, 1940. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&redir_esc=y&hl=ru&id=4-5biGfaMywC&dq=Eigardus+de+Numburg&focus=searchwithinvolume&q=Eigardus+1385 P. 67].</ref>, Eygardus{{Заўвага|''domnus Eygardus, professus Templi Mariae'' (1500—1535 гады)}}<ref>The chartae of the Carthusian General Chapter. 35. (1689—1772). — Institut für Anglistik und Amerikanistik, Universität Salzburg, 2002. [https://books.google.by/books?id=lbclAQAAIAAJ&q=Eygardus+273&dq=Eygardus+273&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjv4fvT5O39AhUI_qQKHVs5DpwQ6AF6BAgJEAI P. 273].</ref>, Eigaard<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Eigaard#v=snippet&q=Eigaard&f=false P. 118].</ref>, Aigardus<ref name="Morlet-1971-27">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 27.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Ey-+%22Ger%C3%B0r%22#v=snippet&q=Ey-%20%22Ger%C3%B0r%22&f=false S. 24, 37].</ref><ref name="Ray-1944-393"/><ref name="Morlet-1971-27"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгінт]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eigint, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Эйгерд азначае «лязо аховы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Эйгерд (Ejgerd, Ejgierd) і Эйгерт (Ejgierdt)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 107.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''terram quondam desertam dictam Eygerdzyszki'' (1510 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 217.</ref>; ''бояре ковеньские… Мартина Айкгирдовича'' (15 студзеня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 98—99.</ref>; ''Янъ Екгирдовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>; ''Миколаи Еикгирдовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 198.</ref>; ''Яронимъ Ейкгирдовичъ… Янъ Гришковичъ Ейкгирдовичъ… Стась Ейкгирдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 598].</ref>, ''Родъ Ейкгирдовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 737].</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Еикгирдовичов з Ворлова Юр’ю Петровичу, Павлу Якубовичу, Петру Павловичу, Юр’ю Яновичу, Матею а Павлу Яновичомъ, Андрею Юшкевичу, Янушу, Якубу Юшкевичу, Баню Миковичу, Мартину Павловичу, Шимку Петрашковичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>; ''Maciey Eygordowycz'' (1570 год)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 179.</ref>; ''famatus Lucas Eggierth'' (1581 год)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 136.</ref>; ''pana Mikolaia Hrehoriewicza Eygirda'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 249.</ref>; ''Reinholdus Eggardt, Caunensis Littvanus'' (1598 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Eggardt#v=snippet&q=Eggardt&f=false S. 142].</ref>; ''Dorotą Eggertowną'' (XVI ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 137.</ref>; ''Reinholdus Eggert, Lithuanus'' (1610 год)<ref>Die Matrikel der Universität Altdorf. — Würzburg, 1912. S. 109.</ref>; ''Mikolay Eygierd'' (1617 год)<ref> Ragauskaitė A. Seniausios Lietuvoje 1599—1621 metų Joniškio krikšto metrikų knygos joniškiečių moterų asmenvardžiai lietuvių istorinės antroponimijos kontekste // Acta linguistica Lithuanica. T. 73, 2015. P. 62.</ref><ref>Ragauskaitė A. Joniškiečių vyrų asmenvardžių darybos tendencijos seniausioje Lietuvoje 1599—1621 m. Joniškio krikšto metrikų knygoje // Acta linguistica Lithuanica. T. 80, 2019. P. 186.</ref>; ''Jan Mikołajewicz Eigird'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 113.</ref>; ''Jan Eygert'' (8 лістапада 1632 году)<ref>Acta interregni post mortem serenissimi & gloriosissimi olim Sigismundi Tertii, regis Poloniae. — Cracoviae, 1633. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6jRNAAAAcAAJ&q=Eygert#v=snippet&q=Eygert&f=false S. 34].</ref>; ''Cristoph. ab Eÿgerd'' (1655 год)<ref>[https://purl.pt/1411 Cartografia digitalizada de Eygerd, Cristoph von], Biblioteca Nacional de Portugal</ref>; ''Michał Eigierd'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 319.</ref>; ''Jej Mci Pani Giertruda Łodziańska Eygirdowa na miejscu P. Stanisława Eygierda'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 115.</ref>; ''Elisabet Eggiertowna'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 130.</ref>; ''Aleksander Ejgird'' (1709 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ejgird&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Matrhias Petrus Eygierd'' (1726 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 142.</ref>; ''y Jakuba Egierta… Jakubem Egiertem'' (28 траўня 1729 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. С. 450.</ref>; ''Eygierdance'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Michał Eygierd'' (1764 год)<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 7. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-D9NAAAAcAAJ&q=Eygierd#v=snippet&q=Eygierd&f=false S. 62].</ref>; ''Kazimierz Eygiert'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Parafia [[Ракаў|Rakowska]]… JP. Eygierd'' (1775 год)<ref>Падымныя рэестры Менскага ваяводства. Менскі павет, 1775. — {{Менск (Мінск)}}, 2014. С. 97.</ref>; ''Kasper Eygiert x, Maciej Eygiert x'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 341.</ref>; ''Piotr Eygiert… Kazimierz Eygiert… Kazimierz Eygiert'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''pustosz Ejgerdyszki'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 96.</ref>; ''Mateusz Eygiert x, Kazimierz Eygiert x, Jerzy Eygiert x, Maciej Eygiert x''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 460.</ref>, ''Michał Eygiert''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 461, 466.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Ignacy Eygirtt'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=1&search_lastname=Eygirtt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Czadosy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joachim Eygerd'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Eygerd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Ejgerd'' (1898 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ejgerd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marija z Sieniewiczów Ejgirdowa'' (29 сакавіка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>.
== Носьбіты ==
* Ян Эгердавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Крыштоф Эйгерд — артылерыйскі капітан, які склаў плян [[Рэчыцкі замак|Рэчыцкага замка]]
* Ян Эйгерд — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Eygert#v=snippet&q=Eygert&f=false S. 50].</ref>
* Міхал Эйгерд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[Рэчыца|рэчыцкі]] ў 1689—1701 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 349.</ref>
* Антоні Эгерд — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref>
* Казімер Эйгерт — шляхціч з ваколіцаў [[Жалудок|Жалудку]] на 1765 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 206.</ref>
* Восіп Усьцінавіч Эйгард — мешчанін з ваколіцаў [[Кейданы|Кейданаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 358.</ref>
* Іван Эйгерт — каталік з ваколіцаў [[Гальшаны|Гальшанаў]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №14 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=209 С. 210].</ref>
* Юльян Айгерд — каталік зь [[Вількамірскі павет (Ковенская губэрня)|Вількамірскага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №623 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358799?page=47&rotate=0&theme=white С. 9967].</ref>
* Ёсіф Эгерд (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1994975703/ Эгерд Иосиф Иосифович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Эгерды (Egerdt, Eggert, Egerd) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref name="Malewski-2016-478">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 478.</ref>.
[[Эйгерды (род)|Эйгерды]] (Ejgierd, Ejgird<ref name="Malewski-2016-478"/>) гербу [[Абданк]] зьменены — літоўскі шляхецкі род.
Эйгерты, Эгерды, Эгерты, Адынцы-Эйгірды, Чычыны-Эйгірды, Шокалі-Эйгірды<ref>[http://www.nobility.by/families/e/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Э], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Эйгірды-Залескія<ref>[http://www.nobility.by/families/z/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на З], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Эйгірды-Пятровічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
[[Альгерд (імя)|Ольгерды]]-Эйгерды (Olgierd-Ejgierd) гербу [[Пагоня|Пагоня Літоўская]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 153.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Каронава або Эйгердзішкі каля [[Кейданы|Кейданаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 365.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Эйгерды]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Эйгердышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Эйка|Эйх]]
* [[Герда|Герд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай эй}}
{{Імёны з асновай ґард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
knkysbg6gdwl3ejdmpcu2fsmzdp5983
Бутрым
0
263348
2687273
2687080
2026-08-28T16:21:51Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687273
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бутрым
|лацінка = Butrym
|арыгінал = Bauderrim
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[Рым (імя)|Rim]] <br> [[Бота|Buto]] + Rim
|варыянт = Будрым, Ботрым, Батрым, Путрым
|вытворныя = [[Ботрам]]
|зьвязаныя = [[Рымбут]]
}}
'''Бутрым''' (''Ботрым'', ''Бутрымка'', ''Путрым''), '''Будрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Бутрым (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbodes<ref>Lagom: Festschrift für Peter Berghaus zum 60. Geburtstag am 20. November 1979. — Münster, 1981. [https://books.google.by/books?id=gCYfAAAAMAAJ&q=RIMBODES&dq=RIMBODES&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwirjon59tmJAxVd9AIHHa5JOKUQ6AF6BAgIEAI S. 69].</ref>, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя [[Ботрам|Bothram]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 267.</ref>.
Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>.
Бытаваньне імя Бутрым (''Бутримъ'') адзначалася яшчэ за часамі [[Кіеўская Русь|Русі]], прытым у мазавецкіх і падляскіх дыялектах [[Польская мова|польскай мовы]] «butrym, butryn» — гэта каржакаватае, плотнае дзіця; нязграбны, тоўсты чалавек, а паводле слоўніка [[Уладзімер Даль|Ўладзімера Даля]] «бутрим» — упарты, непаслухмяны, пахмурны чалавек. Летувіскія аўтары называюць усе пералічанымі славянскія словы і старажытнае рускае імя «[[Балтыйскія мовы|балтызмамі]]»<ref>[[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Вып. 6, 2013. C. 154—155.</ref>. Адзначалася шырокае бытаваньне прозьвішча Бутрын (Butryn) у ваколіцах [[Мазовія|мазавецкага]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вісьнеў (Мінскі павет)|Вісьнева|pl|Wiśniew (powiat miński)}}<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Butryn&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Butryn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Butrymme''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Butrymme#v=snippet&q=%40Butrymme&f=false S. 22].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Путрым (Putrym)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 265.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Buttrim'' ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Butrim Souiczouicz'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''па(н) Бутри(м)'' (20 траўня 1407 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>; ''Butrim de [[Жырмуны|Zirmuny]]''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Butrymo''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Butrim''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 69.</ref> (''Butrym''<ref name="Piatrauskas-2014-219">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 219.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 год]]); ''Butrim''<ref name="Piatrauskas-2014-253">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 253.</ref> (22 верасьня, 24 кастрычніка і 27 лістапада 1414 году, 12 і 26 траўня 1415 году, 26 кастрычніка 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Butrim#v=snippet&q=Butrim&f=false S. 298, 301, 317, 318, 329, 371].</ref>, 19 красавіка 1437 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.</ref>); ''Johanne Buttrim de [[Жырмуны|Szzyrmuni]]'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''Johannes Butrim Smolnensis'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>; ''Buttrym'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-219"/>; ''Jorge Butrym'' (1432 год)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA371&dq=Jorge+Butrym&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKnOPLiaX9AhXKtKQKHehVATkQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Jorge%20Butrym&f=false P. 371].</ref>; ''Georgij fratris Butrim [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius Butrym'' (22 сакавіка 1433 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514163950/http://starbel.by/dok/d057.htm Послание князей и бояр Руси Базельскому собору в поддержку князя Свидригайла (1433)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]'' (17 кастрычніка 1435 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Putriimme#v=snippet&q=Putriimme&f=false S. 611].</ref>; ''Wladislaus alias Butrin'' (1445 год)<ref>Album studiosorum Universitatis Cracoviensis. T. 1. — Cracoviae, 1887. [https://books.google.by/books?id=cFkWAQAAIAAJ&pg=PA2&dq=Wladislaus+alias+Butrin&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiulda1m4j9AhXPgf0HHZVYCtAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Wladislaus%20alias%20Butrin&f=false P. 2].</ref>; ''her Butrinco''<ref name="Piatrauskas-2014-253"/>; ''ego Anna filia generosa domini Butrimi legitima'' (1476—1477 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 258.</ref>; ''Martino Butrimo'' (12 ліпеня 1478 год)<ref>Rowell S. Nuo Vilniaus katedros iki Lietuvos Didžiosios. Kunigaikštystės pakraščių: šv. 10 000 riterių kankinių kultas // Amžininko ir istoriko pasakojimai apie krikščionybę, Žemaitiją ir Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę. — Klaipėda, 2024. P. 53.</ref>; ''Бутримко Якубовичъ'' (9 верасьня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 68.</ref>; ''Бутримъ Олехновичъ'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 74.</ref>; ''Бутрим Довкгин(т)ович'' (31 сакавіка 1495 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>, 31 жніўня 1496 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>); ''Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 148.</ref>; ''дворанина нашого Бутрима Якубовича'' (24 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 271.</ref>; ''Мартинъ Якубовичъ Бутримъ'' (16 красавіка 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 183.</ref>; ''купил в Ывашка а въ Бутрима Яновичовъ'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 315.</ref>; ''famuli domini Martini Butrim'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 699.</ref>; ''Бутрим(ъ) Немирович(ъ)'' (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 208, 388, 395, 412, 414.</ref>, 19 верасьня 1561 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 488.</ref>); ''Ego Nicolaus Butrym heres in [[Граўжышкі|Grawszyszki]]'' (1507 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 227.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Coreiwa Butrimowicza… Stanka Butrymowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''unum hominem, dictum Butrim'' (9 сьнежня 1519 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 98.</ref>; ''люди… а Бутрыма [[Агіла|Екгиловича]]'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 239.</ref>; ''Янко Бутримович'' (12 і 24 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 3, 7.</ref>; ''Бутримъ Микулич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Станислав Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Петръ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Амъброс Бутримович… Григор Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Адамъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Пашко Бутримовичъ… Богушъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Амъброжеи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Станиславъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Мартинъ Бутримъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Мартинъ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Матеи Бутримовичъ… Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Янко Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Бутримъ Навдовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Богданъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref>, ''Бутрым Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Янъ Бутрымовичъ… Бутрымъ Монковичъ… Юри Бутърымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Бутрымъ'' (11 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 50.</ref>; ''Стецко Бутримович'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''[[Мінейка (імя)|Минеико]] Будримович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 109, 290.</ref>; ''Бутрим Петрович'' (29 сакавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 164.</ref>; ''люди добрые и тому моему листу добре сведоми… Бутрымъ Петрашевич… а Бутрыма Петровича'' (20 кастрычніка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 57.</ref>; ''мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Ходоръ Бутримовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 627.</ref>; ''у Бутрыма Белевича'' (27 красавіка 1558 году)<ref>Брэгер Г. Невядомы інвентар маёнткаў Лебедзева і Хажовая 1558 г. // Гістарычна-археалагічны зборнік. Вып. 32, 2017. С. 203.</ref>; ''Butrym Piotrasskowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 389].</ref>; ''Миколаи Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 199.</ref>, ''Якубъ Бүтрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 289.</ref>, ''Марътынъ Бутрымович''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''з Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 665].</ref>, ''Якубъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83+%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%20%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 690].</ref>, ''Мартинъ з Микуличъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 825].</ref>, ''Андрей Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 832.</ref>, ''Матей Бутрымъ Якубовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 1018].</ref>, ''Мартинъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1286.</ref> (1567 год); ''Ивашъка Бутримовича'' (14—16 студзеня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 166.</ref>; ''домомъ Ивана Бутримовича'' (27 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 229.</ref>; ''Aleksiey Butrymowicz'' (21 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Butrymowicz#v=snippet&q=Butrymowicz&f=false С. 630].</ref>; ''Петро Бутрименко… Максим Бутрименко… Лукян Бутрименко… Бутрим Попович'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 291—292, 301, 306.</ref>; ''Nicolaus Butrymowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 646.</ref>; ''Zachar Butrym… Chalim Butrym… Łukian Butrym… Kuźma Butrym'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 259].</ref>; ''Iwan Butrymowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Butrymowicze… Butrymowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Leon Butrymowski'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Butrymowski&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krynki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Butrimowicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=100&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Неманойці|niemonoyska]]… Butrymowicze folwarczek'' (1784 год)<ref>Krahel A. Opisy parafii dekanatu trockiego w diecezji wileńskiej 1784 roku — edycja źródł historycznych. — Białystok, 2015. S. 55.</ref>; ''Ewa Batrym'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Batrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Botrymowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Botrymowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Róży z Statkowskich Botrymowiczowej'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 379.</ref>; ''Maria Butrymienok'' (1888 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butrymienok&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бутрым ({{†}} 1382) — пляменьнік маці [[Вітаўт]]а, пакараны сьмерцю на загад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Ягайла|Ягайлы]] ў якасьці помсты за забойства старосты лідзкага [[Вайдыла|Вайдылы]]
* [[Ян Бутрым]] ({{†}} да 1428) — [[маршалак гаспадарскі]] і [[намесьнік смаленскі]], меў сына [[Юры Бутрым|Юрыя]]; пачынальнік роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]]
* [[Бутрым Кезгайла]] (у каталіцтве Ўладзіслаў; {{†}} да 1445) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]
* Васіль Бутрымаў — жыхар [[Кастрама|Кастрамы]], які ўпамінаецца ў другой чвэрці XV стагодзьдзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 57.</ref>
* Бутрым Алехнавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе
* Бутрым Даўгінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1496 гадох
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]] (да 1488 — па 1523) — [[цівун]] [[Вільня|віленскі]]
* Марцін Якубавіч Бутрым — намесьнік [[Вялёна|вялёнскі]], які ўпамінаецца ў 1502 годзе
* Бутрым Янавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1504 годзе
* Станчык Бутрымавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref>
* Бутрым Мікуліч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Бутрымавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амброс і Грыгор Бутрымавічы — [[вількамір]]скія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам Бутрымавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пашка і Богуш Бутрымавічы — [[Пяняны|пянянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амбражэй Бутрымавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч і Марцін Бутрым — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Бутрымавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацей і Мікалай Бутрымавічы — [[Высокі Двор|высакадворскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Янка Бутрымавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым [[Доўнар (імя)|Доўнаравіч]] — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Наўдавіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан Бутрымавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Алехнавіч, Ян Бутрымавіч, Бутрым Монкавіч і Юры Бутрымавіч — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сьцецька Бутрымавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Бутрым Пятровіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Мікалай Рыгоравіч Бутрымовіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 179.</ref>
* Захар, Халімон, Лук’ян і Кузьма Бутрымы — жыхары мястэчка [[Астроўна|Астроўны]] ([[Віцебскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1714 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804113407/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1835-ostrovno-inventar-1714-g-v-vitebskom-voevodstve Островно инвентарь 1714 г. в Витебском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 сакавіка 2021 г.</ref>
* Мікалай Батрымовіч — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]], які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Падымны рэестр шляхты Лідскага павета, 1728 г. // Лідскі летапісец. № 3―4 (99―100), 2022. С. 43―60.</ref>
* [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік, падстароста і лоўчы [[пінск]]і
* Андрыян Бутрымовіч — [[прэор]] [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Баруны)|Барунскага базылянскага манастыра]] ў 1794 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230547/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/713-dukhovenstvo-grodnenskogo-poveta-v-vosstanii-1794-g Духовенство Гродненского повета в восстании 1794 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>
* Ёсіф, Іван, Казімер і Фадзей Бутрымавы — жыхары [[Рэжыцкі павет|Рэжыцкага павету]] на 1905 год<ref>Приложение к № 233 Витебских Губернских Ведомостей, 16 октября 1905 года. С. 1.</ref>
* «[[Бутрым Няміра]]» — п’еса [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]], напісаная ў 1906 годзе паводле легенды [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]] «Каменная труна»
* Васіль Батрымовіч (Бутрымовіч) — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Іван Бутрымовіч — праваслаўны зь [[Віцебск]]у на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%204/page/n3/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 4.</ref>
* Антон і Ёсіф Бутрымы — праваслаўныя з [[Наваградзкі павет (Менская губэрня)|Наваградзкага павету]], параненыя ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №776 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358826#?page=254 С. 12414].</ref>
* Уладзімер Бутрымовіч — праваслаўны з [[Гарадзенскі павет (Гарадзенская губэрня)|Гарадзенскага павету]], памерлы ад ранаў у Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №176 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://www.svrt.ru/1914/0-books/0121-0140.pdf#page=104&view=FitBV С. 2024].</ref>
* Мікалай Бутрымовіч — праваслаўны з [[Духаўшчынскі павет|Духаўшчынскага павету]], паранены ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №59 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923154?page=288 С. 930].</ref>
* Раман Будрымовіч — каталік зь [[Віленскі павет (Віленская губэрня)|Віленскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №918 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358791?page=275 С. 14675].</ref>
* Іван Бутрымаў (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref>
* Іван Бутрымовіч (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бутрымовіч Іван Антонавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Канстантын Бутрымовіч — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/73997/ Бутримович Константин Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ульлян Бутрым (1916—?) — беларус з ваколіцаў [[Янаў|Янава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/249089/ Бутрим Ульян Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Бутрым (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Юрацішкі|Юрацішкаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/167809/ Бутрим Иван Фомич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Уладзімер Бутрымовіч]] (1922—1987) — беларускі грамадзкі дзяяч у Вялікай Брытаніі
* [[Венанцы Бутрым]] (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак
* [[Георгі Бутрым]] ({{нар.}} 1943) — беларускі навуковец-пэдагог
Бутрымовічы (Butrymowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Буракі|Буракоў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>.
Бутрымы гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>.
Бутрымы-Пакрамовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Бутрымы-Строўпі<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Будрымы (Budrym) гербу [[Тапор]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 57.</ref>.
[[Бутрымавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]].
Бутрым (Butrym) і Бутрымовіч (Butrymowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Бартламееўка або Бутрымаўка-Волчкавічы і Бутрымаўка або Балтрамееўка ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 13, 53.</ref>.
У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Бабяны Бутрымавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 50, 292.</ref>.
На 1900—1905 гады існавала вёска Бутрымы ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 161.</ref>, на 1900 год — вёска і маёнтак Бутрымавічы ў Троцкім павеце Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/282 S. 282].</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Бутрымава ў Бельскім і Духаўшчынскім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 81, 215.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бутрымаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>.
На 1910 год існавалі вёска і [[фальварак]] Бутрымава (Бутрымова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 181—182.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Бутрымава]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Бутрымаўцы]]. Назву [[Бутрыманцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] і [[Троцкі павет|Троччыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бода]]
* [[Бота]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай буд}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
3oorks64xhx7o7xij2y0idt33lrql6f
Даўгайла
0
263559
2687224
2687192
2026-08-28T12:12:49Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687224
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґайла
|лацінка = Daŭgajła / Daŭhajła
|арыгінал = Dagalo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Galo
|варыянт = Даўгала, Дагала, Даўгела, Далгала, Далгела
|вытворныя = [[Дагела]], [[Даўгіла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Даўгайла''' (''Даўгала'', ''Дагала'', ''Даўгела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагала або Дэгел (Dagalo, Dæggel<ref name="Meineke-2019-113">Meineke B. Die Ortsnamen des Кreises Lippe. — Bielefeld, 2010. S. 113.</ref>, Dægel<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 98.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] адзначалася назва мясцовасьці Dowgalhead<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 104.</ref>}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagalo#v=snippet&q=Dagalo&f=false S. 391].</ref><ref name="Meineke-2019-113"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгайла азначае «здольны да жвавасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Адпаведнасьць імя Даўгайла ([[Даўгіла]]) германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>.
У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Daugel (Daugehl, Daugill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAUGEL&ofb=russ&modus=&lang=de DAUGEL (DAUGEHL, DAUGILL)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгайла (Dowgajło), Даўгала (Dowgało, Dowgała, Dowgałło), Даўгаль (Dowgal), Даўгела (Dawgieło, Dawgiełło), Даўгяловіч (Dawgiełowicz, Dowgiełowicz), Даўгялевіч (Dawgielewicz, Dowgielewicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawgen''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> (''Daugel''<ref name="Urban-2001-153">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 153.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Dawgali vexilliferi Wyłnensis'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Dawgali#v=snippet&q=Dawgali&f=false С. 135—136].</ref>; ''Dewgel'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Dewgel#v=snippet&q=Dewgel&f=false С. 191].</ref>; ''Dovgal'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Dawgal vexilliseri Wylnensis [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Stanislaus alias Dowgalo'' (9 красавіка 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 167.</ref>; ''Dowgal Gyrdowicz'' (24 чэрвеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 168.</ref>; ''Довкгаило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 19.</ref>; ''Dowgone'' (''Dowgon''<ref name="Urban-2001-153"/>; 16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''Andrus Nacz Dowgyalowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 222.</ref>; ''дворец Довкгаилов Воишвиловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>, ''Довкгаило Воишвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Докаилу Воишвиловичу Никелева земля пуста''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''пан Юшко Довгайлович'' (9 ліпеня 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 55.</ref>; ''Dawgenis'' (6 лютага 1481 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 373.</ref>; ''Довъкгайло'' (9 чэрвеня 1508 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8, т. 4. — Киев, 1907. [https://books.google.by/books?id=w3bUAAAAMAAJ&pg=RA1-PA281&dq=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjavqS1nY79AhULRvEDHc7uBvgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 281—281].</ref>; ''у бояр Ковенского повета… в Римка Ловриновича Довкгоиловича'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 251.</ref>; ''продалъ былъ Дакгалу Лавеиновичу… Довъкгаилу… Довъкгала… Довъкгале… Довъкгола… Давкгала'' (28 лютага 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 228.</ref>; ''Лютко Довкгаиловичъ'', ''Мицъ Довкгаиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>; ''земль пустовъских у повете Ковеньскомъ [[Румшышкі|Румъшыское]] волости… Довъкгаловъщину'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365—366.</ref>; ''люди его милости волости [[Мерач|Мерецъкое]]… Богдана Довъкгаловича'' (3 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 193.</ref>; ''люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довкгяловича'' (5 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 194.</ref>; ''Судко Довкгалович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; ''а Грыгор Давъкголовичъ'' (8 верасьня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 282.</ref>; ''Dougieło'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 233.</ref>; ''Родъ Довкгойловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 721].</ref>, ''Станиславъ Довкголевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1313.</ref> (1567 год); ''Jędrzey Dougielewicz'' (23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 337.</ref>; ''Paulus Daugiella'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 177.</ref>; ''Dawgielowicz'' (1666 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Dawgielewicz'' (1726 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Aleksander Dowgiel'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daugiełło'' (1754 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Dowgołowicz'' (1755 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Dowgieliewicz'' (1758 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Marianna Daugiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Daugiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Dowgiełowicz'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Dowgiał'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgia%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rudzica (gr-kat)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Dowgieło'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kajetan Dowgiałowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dowgia%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daugiełowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daugielowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Daugałło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dauga%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Jerzy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Dałgiełło'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Da%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Andrzej Daugiałłowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daugia%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Dołgiełło'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Do%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Dougiełowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dougie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nastazja Dawgało'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dawga%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kojdanów (gr.-kat.,prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Dowgiełłowicz'' (1834 год)<ref>Gucki L. Akt z roku 1834 przeciw Adamowi Czartoryskiemu wyobrazicielowi systemu polskiéj arystokracyi. — Poitiers, 1839. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w4VKAAAAcAAJ&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz&f=false S. 16].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Станіслаў Даўгайла]] ({{†}} па 1437) — [[Харунжы вялікі літоўскі|харужы земскі літоўскі]] і віленскі, меў сына Юрыя (Юшку)
* Даўгайла [[Войшвіл (імя)|Войшвілавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Даўгайла — [[Зямяне|зямянін]] [[Валынь|валынскі]], які ўпамінаецца ў 1508 годзе
* Лютка Даўгайлавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Міц Даўгайлавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Іван Даўгайла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 28.</ref>
* Вітальд Даўгяла-Хмаровіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Міхал Даўгайлаў — праваслаўны мешчанін з ваколіцаў Гомля на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 5.</ref>
* Васіль, Карней і Сьцяпан Далгалы — правалаўныя зь [[Вяліскі павет|Вяліскага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Velizh%20uyezd/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 2.</ref>
* Яфімі Даўгяла — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 8.</ref>
* Уладзіслаў, Марыя, Ян, Ганна і Валеры Даўгелі (''Dawgiel'') — уладальнікі гаспадарак у Васевічах каля [[Лучай|Лучаю]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Міхал, Юзэф, Аляксандар, Юзэфа, Паўліна і Тэрэза Даўгелевічы (''Daugielewicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Жыдзішках каля [[Трокі|Трокаў]] на 1935 год<ref name="Sys">Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Васіль Даўгяла (1860—?) — беларус зь [[Лёзна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Міхал Даўгяла — беларус, выхадзец з шляхецкага роду Даўгялаў, які на 1917 год жыў у ваколіцах [[Койданаў|Койданава]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Дзьмітры Даўгяла]] (1868—1942) — беларускі археограф і гісторык
* Ёсіф Даўгала (1874—1938) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1874) Даўгала Іосіф Раманавіч (1874)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Павал Даўгалевіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Самарской обл.</ref>
* Фёдар Даўгяла-Завіша (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Зінаіда Даўгалевіч (1887—?) — беларуска з ваколіцаў [[Старобін]]а, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%97%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%96%D0%B4%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1887) Даўгалевіч Зінаіда Калінікаўна (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Васіль Доўгаль (1887—?) — беларус з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Стэфан Даўгяла (1888—1938) — беларус зь [[Віцебск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Сяргей Далгала (1893—?) — беларус зь [[Вяліж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Даўгала (1895—?) — беларус з [[Усьвяты|Усьвятаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Даўгала (1899—?) — беларус з ваколіцаў Койданава, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Мікалай Даўгала (1901—1937) — беларус з ваколіцаў [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Доўгель (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Масты|Мастоў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Іван Даўгайлаў (1921—?) — беларус, які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Зоя Даўгяла]] (1938—2022) — беларускі бібліятэкар-бібліёграф
* [[Валеры Даўгала]] ({{нар.}} 1947) — беларускі мастак-манумэнталіст
* [[Уладзімер Даўгяла]] ({{нар.}} 1970) — беларускі кніжны графік
* [[Натальля Даўгяла]] ({{нар.}} 1978) — беларускі гісторык
* [[Аляксей Доўгель]] ({{нар.}} 1994) — беларускі футбаліст
Даўгелевіч (''Daugielewicz'', ''Dowgielewicz'') і Даўгела (''Dovgelo'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 468, 516.</ref>.
Даўгяля (Dowgiallo) і Даўгялёвіч (Dowgialowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Даўгалы (Доўгалы) у Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 88.</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Даўгялавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Даўгялаўшчына]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Даўгялішкі]]. Назву [[Даўгялы]] маюць вёскі на гістарычнай Лідчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7uoeh4gjiz68v7camsqyrfqnb204zj9
Шаблён:Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе/Табліца
10
263899
2687370
2686668
2026-08-29T06:30:06Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687370
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.premierleague.com/en/tables/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=MCI, BHA, ARS, BRE, EVE, HUL, CHE, IPS, LEE, LIV, NEW, FUL, SUN, BOU, NFO, MUN, TOT, COV, AVL, CRY
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_MCI=2 | нічыі_MCI=0 |паразы_MCI=0 |мз_MCI=6 |мп_MCI=2
|перамогі_BHA=1 | нічыі_BHA=0 |паразы_BHA=0 |мз_BHA=4 |мп_BHA=0
|перамогі_ARS=1 | нічыі_ARS=0 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=3 |мп_ARS=0
|перамогі_BRE=1 | нічыі_BRE=0 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=3 |мп_BRE=0
|перамогі_EVE=1 | нічыі_EVE=0 |паразы_EVE=0 |мз_EVE=2 |мп_EVE=0
|перамогі_HUL=1 | нічыі_HUL=0 |паразы_HUL=0 |мз_HUL=2 |мп_HUL=0
|перамогі_CHE=1 | нічыі_CHE=0 |паразы_CHE=0 |мз_CHE=3 |мп_CHE=2
|перамогі_IPS=1 | нічыі_IPS=0 |паразы_IPS=0 |мз_IPS=2 |мп_IPS=1
|перамогі_LEE=1 | нічыі_LEE=0 |паразы_LEE=0 |мз_LEE=1 |мп_LEE=0
|перамогі_LIV=0 | нічыі_LIV=1 |паразы_LIV=0 |мз_LIV=2 |мп_LIV=2
|перамогі_NEW=0 | нічыі_NEW=1 |паразы_NEW=0 |мз_NEW=2 |мп_NEW=2
|перамогі_FUL=0 | нічыі_FUL=0 |паразы_FUL=1 |мз_FUL=2 |мп_FUL=3
|перамогі_SUN=0 | нічыі_SUN=0 |паразы_SUN=1 |мз_SUN=1 |мп_SUN=2
|перамогі_BOU=0 | нічыі_BOU=0 |паразы_BOU=1 |мз_BOU=1 |мп_BOU=2
|перамогі_NFO=0 | нічыі_NFO=0 |паразы_NFO=1 |мз_NFO=0 |мп_NFO=1
|перамогі_MUN=0 | нічыі_MUN=0 |паразы_MUN=1 |мз_MUN=0 |мп_MUN=2
|перамогі_TOT=0 | нічыі_TOT=0 |паразы_TOT=1 |мз_TOT=0 |мп_TOT=3
|перамогі_COV=0 | нічыі_COV=0 |паразы_COV=1 |мз_COV=0 |мп_COV=3
|перамогі_AVL=0 | нічыі_AVL=0 |паразы_AVL=1 |мз_AVL=0 |мп_AVL=4
|перамогі_CRY=0 | нічыі_CRY=0 |паразы_CRY=2 |мз_CRY=1 |мп_CRY=6
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]
|назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]
|назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]
|назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]
|назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]
|назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]]
|назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]
|назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]
|назва_HUL=[[Гал Сіці]]
|назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]]
|назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]]
|назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]
|назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]]
|назва_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд]]
|назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]]
|назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]]
|назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]
|назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS |вынік5=ELLS |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Дадатковыя матчы (толькі пры неабходнасьці вызначэньня чэмпіёна, камандаў на выбываньне або камандаў, якія выходзяць у турніры УЭФА).
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLTH=blue1 |тэкст_ECLTH=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2027—2028 гадоў|Чэмпіёншып]]
}}</onlyinclude>
eijwfst25raxgrmks8btps21ezvq4yt
Талівойша
0
264071
2687310
2604237
2026-08-28T19:16:13Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687310
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Талівойша
|лацінка = Talivojša
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Таль (імя)|Talo]] + [[Войша|Woyscha]] <br> Talo + [[Віс|Wiso (Weise)]]
|варыянт = Талівош, Тальвэш, Тальваш
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Талівойша''' (''Талівош'', ''Тальвэш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімунт]], [[Талмут]]; германскія імёны Dalman, Talamund, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вайшыла]], [[Вайсар]], [[Войшнар]]; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>). Такім парадкам, імя Талівойша азначае «дасьціпны паляўнічы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] зьвяртае ўвагу на бытаваньне ў Польшчы імя Талівуш<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 54.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Тольвэйш (Tolwejsz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 330.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Гаштольд (імя)|Gastold]] cum filio Taliwusch'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Thalywosch'' (13 студзеня 1407 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego
syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 258.</ref>; ''Таливоишу три семици''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''у [[Хоўхла|Холхле]]. Таливошу земля пустая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Таливоишу семъица''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref> (1440—1492 гады); ''Thalywosch Jodkovicz… ego Thalwoschowa… Thalwoschowa'' (13 студзеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>; ''Jacobus, Stheczko germani Thalwoschewyczy'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 415.</ref>; ''nobilibus Jacobo Steczko Thalwoschewyc'' (1490 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 760.</ref>; ''uxori nobilis Jacobi Thalwoszewicz'' (11 студзеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 469.</ref>; ''люди бояр [[Эйшышкі|еишишъских]] Петковы Таливоишевича и его братьи Гринковы а Станковы'' (24 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 146.</ref>; ''Лаврин Талвоишевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Мацко Тальвоишевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Семашко Талвоишовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref> (1528 год); ''Талвоиш Юшкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D1%88%22&dq=%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D1%88%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjj5ZTy29eCAxUrhP0HHe2JBIcQ6AF6BAgHEAI P. 155, 327].</ref>; ''у пана Талъвоиша'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 213.</ref>; ''панъ Миколай Тальвошъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D1%88%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D1%88%D1%8A&f=false С. 447].</ref>, ''у пана Талвоша''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D1%88%D0%B0&f=false С. 624].</ref> (1567 год); ''Mikołay Talwoisz, Castellan szmoidzki'' (12 ліпеня 1577 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 37.</ref>; ''Generosus et Magnificus Dominus Adamus Talvuosz, filius Generosi et Magnifici Domini Nicolai Talvuosz, Samogithiae Castellani'' (1577 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Talvuosz#v=snippet&q=Talvuosz&f=false S. 64].</ref>; ''Samuel Thaliwoiss, [[Хлёдвіг|Ludouicus]] Thaliwoiss, Lithuani'' (1592 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Thaliwoiss#v=snippet&q=Thaliwoiss&f=false S. 115].</ref>; ''Mikołaj Talwosz'' (2 жніўня 1593 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 104.</ref>; ''Adam Tałwoisz'' (18 лістапада 1613 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 183.</ref>; ''Andrzey Talwoysz Steckiewicz — mieczny Oszmianski'' (23 красавіка 1672 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=Talwoysz+Steckiewicz#v=snippet&q=Talwoysz%20Steckiewicz&f=false С. 209].</ref>; ''Józeph Talwoysz Steckiwicz'' (18 ліпеня 1695 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. С. 270.</ref>; ''Talwaszyszki… Talwoszowka'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Dominika Tolweszowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tolweszowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Талівойша Гаштольд]] ({{†}} па 1411) — літоўскі баярын, імаверны пачынальнік роду [[Тальвашы|Тальвашаў (Тальвашэвічаў)]]
* Талівойша Ёдкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1460 годзе
* Талівойша — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Лаўрын Талювойшавіч — харунжы [[Жыжмары|жыжмарскі]], які ўпамінаецца ў 1516 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 211.</ref>
* Тальвойн Юшкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Якуб Філіпавіч Тальвайшовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 35].</ref>
* Андрэй Рыгоравіч Тальвойш — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%83#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%83&f=false С. 53].</ref>
* Мікалай Талвош — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падкаморы [[ваўкавыск]]і з 1623 году<ref>[[Андрэй Радаман|Радаман А.]], Вілімас Д., Галубовіч В. Земскія ўраднікі Ваўкавыскага павета (другая палова XVI — першая палова XVII cтст.) // Герольд Litherland. № 18, 2011. С. 145.</ref>
З XVI ст. прыдомкам Тальвойш або Тальваш карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Стэцкевічы|Стэцкевічаў]] (Стацкевічаў<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Talwojsz#v=snippet&q=Talwojsz&f=false S. 121].</ref>.
У XVI ст. існаваў маёнтак Тальвойшышкі або Тальвойшавічы (''Тальвойшишки'', ''Тальвойшовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 306].</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Таль (імя)|Таль]]
* [[Войша]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тал}}
{{Імёны з асновай войш}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
t8lge9iyynpnq2slt95cis7j74ccdof
2687313
2687310
2026-08-28T19:20:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687313
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Талівойша
|лацінка = Talivojša
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Таль (імя)|Talo]] + [[Войша|Woyscha]] <br> Talo + [[Віс|Wiso (Weise)]]
|варыянт = Талівош, Тальвэш, Тальваш
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Талівойша''' (''Талівош'', ''Тальвэш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімунт]], [[Талмут]]; германскія імёны Dalman, Talamund, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вайшыла]], [[Вайсар]], [[Войшнар]]; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>). Такім парадкам, імя Талівойша азначае «дасьціпны паляўнічы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] зьвяртае ўвагу на бытаваньне ў Польшчы імя Талівуш<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 54.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Тольвэйш (Tolwejsz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 330.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Гаштольд (імя)|Gastold]] cum filio Taliwusch'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Thalywosch'' (13 студзеня 1407 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego
syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 258.</ref>; ''Таливоишу три семици''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''у [[Хоўхла|Холхле]]. Таливошу земля пустая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Таливоишу семъица''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref> (1440—1492 гады); ''Thalywosch Jodkovicz… ego Thalwoschowa… Thalwoschowa'' (13 студзеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>; ''Jacobus, Stheczko germani Thalwoschewyczy'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 415.</ref>; ''nobilibus Jacobo Steczko Thalwoschewyc'' (1490 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 760.</ref>; ''uxori nobilis Jacobi Thalwoszewicz'' (11 студзеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 469.</ref>; ''люди бояр [[Эйшышкі|еишишъских]] Петковы Таливоишевича и его братьи Гринковы а Станковы'' (24 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 146.</ref>; ''Лаврин Талвоишевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Мацко Тальвоишевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Семашко Талвоишовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref> (1528 год); ''Талвоиш Юшкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D1%88%22&dq=%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D1%88%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjj5ZTy29eCAxUrhP0HHe2JBIcQ6AF6BAgHEAI P. 155, 327].</ref>; ''у пана Талъвоиша'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 213.</ref>; ''панъ Миколай Тальвошъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D1%88%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D1%88%D1%8A&f=false С. 447].</ref>, ''у пана Талвоша''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B2%D0%BE%D1%88%D0%B0&f=false С. 624].</ref> (1567 год); ''Mikołay Talwoisz, Castellan szmoidzki'' (12 ліпеня 1577 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 37.</ref>; ''Generosus et Magnificus Dominus Adamus Talvuosz, filius Generosi et Magnifici Domini Nicolai Talvuosz, Samogithiae Castellani'' (1577 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Talvuosz#v=snippet&q=Talvuosz&f=false S. 64].</ref>; ''Samuel Thaliwoiss, [[Хлёдвіг|Ludouicus]] Thaliwoiss, Lithuani'' (1592 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Thaliwoiss#v=snippet&q=Thaliwoiss&f=false S. 115].</ref>; ''Mikołaj Talwosz'' (2 жніўня 1593 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 104.</ref>; ''Adam Tałwoisz'' (18 лістапада 1613 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 183.</ref>; ''Andrzey Talwoysz Steckiewicz — mieczny Oszmianski'' (23 красавіка 1672 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=Talwoysz+Steckiewicz#v=snippet&q=Talwoysz%20Steckiewicz&f=false С. 209].</ref>; ''Józeph Talwoysz Steckiwicz'' (18 ліпеня 1695 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. С. 270.</ref>; ''Talwaszyszki… Talwoszowka'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Dominika Tolweszowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tolweszowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Талівойша Гаштольд]] ({{†}} па 1411) — літоўскі баярын, імаверны пачынальнік роду [[Тальвашы|Тальвашаў (Тальвашэвічаў)]]
* Талівойша Ёдкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1460 годзе
* Талівойша — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Лаўрын Талювойшавіч — харунжы [[Жыжмары|жыжмарскі]], які ўпамінаецца ў 1516 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 211.</ref>
* Тальвойн Юшкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* [[Мікалай Тальваш]] (?—1578) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], кашталян [[Кашталяны менскія|менскі]] (з 1566) і [[Кашталяны жамойцкія|жамойцкі]] (з 1570), [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] (з 1588), [[Кашталяны троцкія|кашталян троцкі]] (з 1596)
* Якуб Філіпавіч Тальвайшовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 35].</ref>
* Андрэй Рыгоравіч Тальвойш — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%83#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%83&f=false С. 53].</ref>
* Мікалай Талвош — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падкаморы [[ваўкавыск]]і з 1623 году<ref>[[Андрэй Радаман|Радаман А.]], Вілімас Д., Галубовіч В. Земскія ўраднікі Ваўкавыскага павета (другая палова XVI — першая палова XVII cтст.) // Герольд Litherland. № 18, 2011. С. 145.</ref>
З XVI ст. прыдомкам Тальвойш або Тальваш карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Стэцкевічы|Стэцкевічаў]] (Стацкевічаў<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Talwojsz#v=snippet&q=Talwojsz&f=false S. 121].</ref>.
У XVI ст. існаваў маёнтак Тальвойшышкі або Тальвойшавічы (''Тальвойшишки'', ''Тальвойшовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 306].</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Таль (імя)|Таль]]
* [[Войша]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тал}}
{{Імёны з асновай войш}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gf2eicstpzyeta6xlg2693k7eldl2r6
Таліят
0
264123
2687339
2685500
2026-08-28T21:13:55Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687339
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Таліят
|лацінка = Talijat
|арыгінал = Talet
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Таль (імя)|Talo]] + [[Ят|Joto]]
|варыянт = Талет, Талят, Талат, Далят, Талют, Далат
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Таліят''', '''Талет''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Талят''' (''Талат'', ''Далят'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Талет, Талетэ, Тайлет або Талейт (Talet, Talette<ref>Strackerjan K. Die jeverländischen Personennamen mit Berücksichtigung der Ortsnamen. — Jever, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Qp0_AQAAMAAJ&q=Talette#v=snippet&q=Talette&f=false S. 21, 45].</ref>, Taillet<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/t/ T], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Talleit<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/TALET.html Patronyme TALET], Filae.com: Genealogy</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімунт]], [[Талмут]]; германскія імёны Dalman, Talamund, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref name="Dajlida-2019-19">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Ят|-ют- (-ят-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ютэль]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Dowyatt, Cariatto) — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref name="Dajlida-2019-19"/>. Такім парадкам, імя Таліят азначае «дасьціпнае дзіця»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Імя Талят бытавала ў [[Прусія|Прусіі]] (ваколіцы [[Клайпеда|Мэмэлю]]): ''Gregor Thaladt'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 30.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Talutten von Medenig'' (1406 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 397.</ref>; ''Thaliati Wygaylowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wygaylowicz#v=snippet&q=Wygaylowicz&f=false С. 137].</ref>, ''Thaliati Wygaelowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wygaelowycz#v=snippet&q=Wygaelowycz&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Taliad'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Taliad#v=snippet&q=Taliad&f=false С. 191].</ref>; ''Taleiothe'' (11 ліпеня 1433 году)<ref>Regesta historica-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198—1525. Pars I. — Göttingen, 1948. [https://books.google.by/books?id=9e9PiO96jkMC&q=Czungal+Taleiothe&dq=Czungal+Taleiothe&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwib5sCnq4H-AhXoN-wKHe58BioQ6AF6BAgHEAI S. 406].</ref>; ''Juskone filio Taliathonis'' (24 чэрвеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 168.</ref>; ''[[Трокі|Троцкое]] волости. Таляту Кезкгаиловичу пять чоловеков''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''Таляту семица''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref> (''Талят Кезкгаилович''; 1440—1492 гады); ''domino Thalud et filiis ipsius [[Бутывід|Butwid]]'' (1451 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 235.</ref>; ''Талата, тивуна [[Эйрагола|ойракгольского]]'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''в Городенском повете… земли пустовъскихъ Талютевъщыну'' (5 сакавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 314.</ref>; ''Лаврин Талятовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Григор Талюдовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Петръ Талятович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref> (1528 год); ''земян господарских земли Жомоитскои, пана Яна и пана Станислава Урбановичов Петровича Талаттов Келпъшов'' (30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 385.</ref>; ''а пана Павла Талятовича'' (29 ліпеня 1608 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 371].</ref>; ''передо мною Яномъ Геронимомъ Далятомъ — подстаростимъ Жомойтскимъ'' (7 студзеня 1656 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 425].</ref>; ''po śmierci ur. Jana Hieronima Talata, podstarościego żmujdzkiego'' (24 ліпеня 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 129, 136.</ref>; ''енерала воеводства Троцъкого Станислава Талятовича'' (8 кастрычніка 1666 году, 7 сьнежня 1668 году, 11 студзеня 1672 году)<ref>[https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 389, 398, 421].</ref>; ''зъ умоцованымъ своимъ паномъ Юрьемъ Талятовичом'' (6 чэрвеня 1671 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC&f=false С. 415].</ref>; ''Georgius 2dus de Talat'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 20.</ref>; ''с пленипотентом своим наном Юремъ Талятовичомъ'' (6 чэрвеня і 11 кастрычніка 1679 году, 5 лістапада 1682 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. С. 444, 449, 476.</ref>; ''пан Юрей Талятовичъ'' (6 чэрвеня 1681 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. С. 460.</ref>; ''Maria Taletowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Taletowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Tallet'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=3595&search_lastname=Tallet&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Michaliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Таліят Кезгайлавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]
* Таліят [[Вігайла (імя)|Вігайлавіч]] — літоўскі баярын, які засьведчыў [[Чартарыйская дамова|Чартарыйскую ўмову]] (1431 год) пячацьцю з рускім надпісам «ТАЛИЯТОВА»<ref>Semkowiczh W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych z szlachtą polską w Horodle 1413 r. // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. IV, 1913. S. 45.</ref>
* Таліят — адзін зь літоўскіх водцаў, якія ў 1433 годзе ўварваліся ў землі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]]
* Юшка Таліятавіч — літоўскі баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Станіслаў Даўгайла|Даўгайлы]] [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]
* Таліят (Талют) — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1451 годзе
* Таліят — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], цівун [[Эйрагола|эйрагольскі]] ў 1481 годзе
* Урбан Пятровіч Талятовіч (Талят) — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1581—1586 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 76, 163, 209].</ref>
* Ян Талят Келпш — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстароста [[берасьце]]йскі ў 1614—1617 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 124.</ref>
* Адам Далятаў (1919—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Бабруйск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie38466154/ Долятов Адам Иванович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Далят (1923—?) — беларус з ваколіцаў Бабруйску, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
Таляты гербаў [[Жураў]] і [[Прус (герб)|Прус]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 820.</ref>.
Кенскі-Талат (Kęski-Tałat) гербу [[Радван (герб)|Радван]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 308.</ref>.
Таляты (Talat) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] і Талятовічы або Тэлятовічы (Talatowicz, Telatowicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 431.</ref>.
Талаты<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Таляты-Келпшы<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Далатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Талатовіч або Талятовіч (Talatowicz, Tolatowicz) і Тальятовіч (Taljatowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Тальятоўшчына (''Тальятовщина'') у [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Таль (імя)|Тала]]
* [[Ят]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тал}}
{{Імёны з фармантам ят}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7ga03nvbnfhtte6xrfalm1j6vta6mee
Война
0
264487
2687223
2683535
2026-08-28T12:11:34Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687223
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Война
|лацінка = Vojna
|арыгінал = Uuenna <br> Weine
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Воін, Вайна
|вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]]
|зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]]
}}
'''Война''' (''Вайна'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}.
Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>;
* Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>;
* Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>;
* Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>;
* Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>;
* Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>, Аляксандар і Мікалай Вангіны — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref name="VGV-1912-11"/>;
* Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>;
* Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а
* Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref>
* Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе
* Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году
* Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох
* Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе
* Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе
* Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]]
* Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Аляксандар Война — праваслаўны з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №241 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004422361?page=8&rotate=0&theme=white С. 3854].</ref>
* Іван і Ксавэр Войнічы і Лявон Война-Аранскі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref><ref name="VGV-1912-11">Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Вацлаў і Восіп Войны — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref>
* Вікенці і Ўльлян Войнічы — беларусы-каталікі з [[Полацкі павет|Полацкага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Polotsk%20uyezd/page/n1/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 4.</ref>
* Альбін, Восіп і Франц Войнічы — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Антон Вайніч — беларус-каталік з [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>
* Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref>
* Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Яўген Война]] ({{нар.}} 2000) — беларускі футбаліст
Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>.
Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>.
Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>.
[[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды.
Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>.
На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>.
На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
oky1fxhg2fiy33ejwkvghqrlveh7ysw
Гінтаўт
0
264489
2687286
2686278
2026-08-28T16:49:27Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687286
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґінтаўт
|лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt
|арыгінал = Gentalt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт
|вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Гінтаўт (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref name="Gerchow-1988-396">Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gerchow-1988-396"/><ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]]
* Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць)
* Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>
* Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе
* Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref>
* Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref>
* Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Антон, Мацей і Пётар Гінтаўты — шляхцічы [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]] на 1765 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Оршанского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2015.</ref>
* Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref>
* Альфонс, Антон, Іван, Казімер, Норбэрт, Стэфан і Якаў Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Антоні, Браніслаў, Іван і Ўладзіслаў Гінтаўты — беларусы-каталікі з [[Полацкі павет|Полацкага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Polotsk%20uyezd/page/n1/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 4.</ref>
* Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты і Антон, Клямэнці і Франц [[Тэўдавальд (імя)|Дзевалтоўскія]]-Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Аляксандар Гінтаўт — беларус-праваслаўны з [[Барысаў|Барысава]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>
* Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Франц Гінтаўт]] (Гінтаўт-Дзевалтоўскі<ref>[http://www.represii.belreform.org/repres.htm Рэпрэсаваныя дзеячы культуры] // Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асьветы, грамадзкія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыкляпэдычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. — Смаленск, 2003.</ref>; 1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref>
* Баляслаў Гентаўт (1910—?) — беларус зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/112202/ Гентовт Болеслав Адольфович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Віктар Гентафт (1917—?) — беларус зь [[Радамля|Радамлі]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer2551143/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%93%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%82%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D4dfe8211e4ddf9d4c2c99c523698034bb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D40834%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26place_birth%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F& Гентафт Виктор Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>.
Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>.
Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>.
Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>.
Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гента (імя)|Гента]]
* [[Вальда (імя)|Валд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай генд}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6rwkevuuvp2qku94av247fq3olgzdsi
Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца
10
264575
2687377
2686671
2026-08-29T06:30:15Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687377
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=ISL, DMI, MAX, HOM, VIC, DBR, FCM, NIO, TAZ, SLA, ARS, BAR, BSH, BAT, DNE, NAF
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_ISL=11 | нічыі_ISL=4 |паразы_ISL=2 |мз_ISL=31 |мп_ISL=14
|перамогі_DMI=11 | нічыі_DMI=3 |паразы_DMI=2 |мз_DMI=30 |мп_DMI=13
|перамогі_MAX=10 | нічыі_MAX=5 |паразы_MAX=1 |мз_MAX=32 |мп_MAX=13
|перамогі_HOM=9 | нічыі_HOM=6 |паразы_HOM=5 |мз_HOM=28 |мп_HOM=15
|перамогі_VIC=9 | нічыі_VIC=5 |паразы_VIC=6 |мз_VIC=21 |мп_VIC=17
|перамогі_DBR=9 | нічыі_DBR=4 |паразы_DBR=6 |мз_DBR=31 |мп_DBR=18
|перамогі_FCM=8 | нічыі_FCM=4 |паразы_FCM=7 |мз_FCM=25 |мп_FCM=24
|перамогі_NIO=8 | нічыі_NIO=3 |паразы_NIO=7 |мз_NIO=20 |мп_NIO=17
|перамогі_TAZ=6 | нічыі_TAZ=6 |паразы_TAZ=6 |мз_TAZ=23 |мп_TAZ=18
|перамогі_SLA=5 | нічыі_SLA=7 |паразы_SLA=6 |мз_SLA=20 |мп_SLA=23
|перамогі_ARS=5 | нічыі_ARS=6 |паразы_ARS=8 |мз_ARS=20 |мп_ARS=31
|перамогі_BAR=4 | нічыі_BAR=6 |паразы_BAR=9 |мз_BAR=21 |мп_BAR=35
|перамогі_BSH=4 | нічыі_BSH=3 |паразы_BSH=11 |мз_BSH=16 |мп_BSH=32
|перамогі_BAT=2 | нічыі_BAT=8 |паразы_BAT=7 |мз_BAT=12 |мп_BAT=19
|перамогі_DNE=2 | нічыі_DNE=8 |паразы_DNE=9 |мз_DNE=16 |мп_DNE=29
|перамогі_NAF=2 | нічыі_NAF=4 |паразы_NAF=13 |мз_NAF=16 |мп_NAF=44
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q
|вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
k05yn9iv0hlkaywpyry8n7c711y88th
Скірмант
0
264653
2687331
2685995
2026-08-28T20:51:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687331
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скірмант
|лацінка = Skirmant
|арыгінал = Sciremunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Скера|Scira]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт = Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд, Скірмант, Скермунт, Скермонт, Скермант, Шкірманд
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Скірмант''' (''Скірмунт'', ''Скірмунд''), '''Скірымонт''' (''Скірымунт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Скірмунт|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скірымунт або Скірмунд (Sciremunt, *Skieremunt<ref name="Kaufmann-1968-307">Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 307.</ref>, Skīrmund<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 239.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sciremunt#v=snippet&q=Sciremunt&f=false S. 1308].</ref><ref name="Kaufmann-1968-307"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Скера|скер- (скір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Скірыла]], [[Скірвін]], [[Скірман]]; германскія імёны Scirilo, Scirwine, Scirman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Скірмунт азначае «чыстая гарлівасьць» або «ясны розум»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Адпаведнасьць імя Скірмант германскаму імю Sciremunt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна і Зэна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Скірмонт прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скермунд (Skermund, Skiermund<ref name="Naruszewicz-2008">Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>), Скерманд (Skiermond), Скермант (Skiermont), Скермунт (Skiermunt) і Скірмунт (Skirmunt, Skirmuntt)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 289—291.</ref>, Скірмунд (Skirmund)<ref name="Naruszewicz-2008"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Skirmontowu plemeniku'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''cum prato seu palude Skirmuntisski dicto'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''Скирмонъту Марковичи а Балбол'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref>; ''nobilibus dominis Mathia Skyrmunthowycz, Stanislao Skyrmunthowycz'' (9 жніўня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 333.</ref>; ''Mathia Skyrmuntowycz'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''землицъ пустыхъ тяглыхъ в [[Майшагола|Моишакгольскои]] волости… Скирмонътовы'' (23 красавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 170.</ref>; ''Skirmunt… Skirmont'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 130—131.</ref>; ''Скирмонта… Скиримонтъ'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])<ref>Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 226.</ref>; ''бояринъ нашъ Пинский Богушъ Скиръмонтъ'' (25 чэрвеня 1551 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%88%D1%8A+%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%88%D1%8A%20%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 96].</ref>; ''на Крыштофе Богушевичи Скирмонтовичи'' (16 лістапада 1563 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 13].</ref>; ''Крышътофъ Скирмонтъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 231.</ref>; ''Иванъ Скирмонтовъ… Тимошъ Скирмонтовъ… Янъ Скирмонтовъ… Трохимъ Скирмонтовъ… Тотъ же Скирмонтъ… Савка Скирмонтовъ… Янъ Скирмонтъ'' (1566 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 89—90, 93, 97.</ref>; ''Войтехъ Якубовичъ Скирмонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 571].</ref>, ''изъ Скирмунтишокъ съ подъ [[Мядзел|Мядела]]''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A&f=false С. 582].</ref>, ''Крыштофъ Скирмонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1205.</ref> (1567 год); ''Jan Skirmont'' (1 ліпеня 1569 году<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 356.</ref>, 1673 год<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 141, 155.</ref>, 18 сьнежня 1732 году<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Skirmont#v=snippet&q=Skirmont&f=false С. 464].</ref>); ''Skirymunt'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])<ref>Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=1 S. 255—257].</ref>; ''пана Яроша Скирмонта'' (22 лістапада 1595 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 148].</ref>; ''возный воеводства Полоцкого Иванъ Скирмонтъ'' (12 красавіка 1621 году)<ref>Археографический сборник документов, относящийся к истории Северо-Западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?id=aOgDAAAAYAAJ&pg=PA263&dq=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKkKjlu7b9AhVUg_0HHetNCGs4FBDoAXoECAkQAg#v=onepage&q=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 263].</ref>; ''woznego jenerala Połockiego Iwana Skirmunta'' (22 студзеня 1624 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. С. 24.</ref>; ''Generosus D.nus Valentinus Skirmont'' (1639 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 422.</ref>; ''Skirmundus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Skirmundus#v=snippet&q=Skirmundus&f=false P. 71—73].</ref>; ''ia Tymofiey Skirmont'' (17 ліпеня 1652 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 5. — Витебск, 1874. [https://books.google.by/books?id=CpZOAQAAMAAJ&pg=PA264&dq=Tymofiey+Skirmont&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjW9Je2v7b9AhVJhP0HHT2uA40Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Tymofiey%20Skirmont&f=false С. 264].</ref>; ''пану Есифу Ивановичу Скирмонъту, пана Михала Федоровича Скирмонта'' (1657 год)<ref>Полоцк. — Минск, 2012. [https://books.google.by/books?id=Qi2wBAAAQBAJ&pg=PA600&dq=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKkKjlu7b9AhVUg_0HHetNCGs4FBDoAXoECAoQAg#v=onepage&q=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 600].</ref>; ''ur. Mikołaja Skirmunta'' (20 лістапада 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 185.</ref>; ''po śmierci ur. Mikołaja Stefanowicza Skirmonta'' (20 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 120, 236.</ref>; ''Joachimus Skirmund, Lituanus'' (1662 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 100.</ref><ref>Масальскі Д. [https://pawet.net/library/history/c_history/w_mas/%D0%B0%D0%B1_%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8C%D0%B2%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%85_i_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%85_%D1%83_%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%81%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D1%81%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_1578-1798.html Аб Ліцьвінох і Беларусах у Браўнсбэргскім сэмінары 1578—1798] // Родныя Гоні. Кн. 4, чэрвень 1927. С. 17—20.</ref>; ''Jm. pan Hieronim Skirmont'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo mścisławskie 1667 r. — Warszawa, 2008. S. 26.</ref>; ''Kazimierz Skirmont… Adam Skirmont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 139.</ref>, ''Gabriel Skirmont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 156.</ref> (1673 год); ''Joachimus Skirmont'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 7, 26, 41, 399.</ref>; ''войтъ Пещацкій Янъ Скирмонтъ'' (18 жніўня 1676 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 93, 95].</ref>; ''przed nami Adamem Skirmuntem — prezyduiącym'' (12 кастрычніка 1689 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Skirmuntem#v=snippet&q=Skirmuntem&f=false С. 31].</ref>; ''Anna Skirmuntówna Władysławowa Kałusowska'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 155.</ref>; ''Ioannes Skirmund'' (5 красавіка 1718 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 5: S—Z. — Roma, 1990. P. 101.</ref>; ''Jwan Skirmont Uszny, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=a5ROAQAAMAAJ&q=Skirmont#v=snippet&q=Skirmont&f=false С. 335].</ref>; ''Anastazja Elżbieta Skiermunt'' (1737 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skiermunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łubin Kościelny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''panow Skirmuntow'' (20 лістапада 1737 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=Skirmuntow#v=snippet&q=Skirmuntow&f=false С. 533].</ref>; ''Józef Skirmunt'' (18 жніўня 1744 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 74.</ref>; ''przez Józefa Skirmunta'' (19 жніўня 1744 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 72.</ref>; ''Bogusław Skirmontt'' (1764 год)<ref>Volumina legum: Przedruk Zbioru praw staraniem XX. pijarów w Warszawie od roku 1732 do roku [1793]. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UZ6PAAAAMAAJ&q=%40Skirmontt#v=snippet&q=%40Skirmontt&f=false S. 66].</ref>; ''przed nami Adamem Skirmuntem prezesem'' (7 лютага 1781 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 33. — Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6nsZAAAAYAAJ&q=Skirmuntem#v=snippet&q=Skirmuntem&f=false С. 248].</ref>; ''Adam Skirmunt… Tomasz Skirmunt sędzia grodzki pow. pińskiego… Szymon Skirmunt m. pow. pińskiego'' (8 лютага 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 312.</ref>; ''Adam Skirmuntt sędzia ziemski piński'' (18 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 318.</ref>; ''Stanisław Skiermont'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Skiermont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Topczewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Skiermontowicz'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Skiermontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Brygida Skiermantowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Skiermantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Skermantowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Skermantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bakałarzewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marjanna Skirmunt'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=21uk&rid=6043&search_lastname=Skirmunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicianna z Skirmóntow Staniszewska'' (1834 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 271.</ref>; ''Julian Skirmont'' (20 лютага 1838 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 137.</ref>.
== Носьбіты ==
* Скірмант — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе; меркаваны пачынальнік роду [[Скірмунты|Скірмунтаў]]
* [[Ядвіга]] [[Бэрнат|Бернатаўна]] Юршына Скірмантавіча — літоўская баярыня, якая ўпамінаецца ў 1522 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 267.</ref>
* Богуш Скірмант — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстароста [[Клецак|клецкі]] ў 1551 годзе
* Іван Скірмунт — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.</ref>
* Крыштап з [[Мінігайла (імя)|Мінгайла]] Скірмант — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, гараднічы [[амсьціслаў]]скі ў 1685 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 69.</ref>
* Андрэй Скірмунт (''Andrzej Skirmunt'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў пачатку XVIII стагодзьдзя<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 265.</ref>
* Марцін, Пётар, Якаў, Кандрат, Міхаіл, Ян, Стась і Лявон Скірманты — жыхары вёскі [[Чуракі|Чуракоў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1727 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806222408/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/901-churaki-inventar-1727-g-polotskoe-voevodstvo Чураки инвентарь 1727 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 жніўня 2017 г.</ref>
* Антон, Лявон і Максім Скірманты — жыхары вёскі [[Чурагі|Чурагаў]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1731 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807100732/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/883-sloshchenitsa-inventar-1731-g-polotskoe-voevodstvo Слощеница инвентарь 1731 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 ліпеня 2017 г.</ref>
* [[Норбэрт]] і Франц Скірмунты — шляхцічы [[Пінскі павет|Пінскага павету]] на 1779 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Пинского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2016.</ref>
* [[Раман Скірмунт]] (1868—1939) — [[беларусы|беларус]]<ref>[[Сяргей Абламейка (гісторык)|Абламейка С.]] Чаму Беларусь не Расея (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе). — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2022. С. 259.</ref>, беларускі і польскі грамадзка-палітычны дзяяч, прэм’ер-міністар [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]
* Іван Шкірманд — каталік, удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Люцын]]а<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital21038125/ Шкирманд Иван Матвеевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Андрэй Скірманда — праваслаўны, удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital23241862/ Скирманда Андрей Захарович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ёсіф Скірмунт (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1894) Скірмунт Іосіф Раманавіч (1894)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Сяргей Скірмунт (1909—?) — беларус зь [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1909) Скірмунт Сяргей Уладзіміравіч (1909)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Скірмантаў (Скірмантоў; 1921—?) — беларус з ваколіцаў Рагачова<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_partizan161887/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3Def5ff3dc3df9e040871d7940dd7b4326b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1& Скирмантов Иван К.], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксей Скірмант (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Юрацішкі|Юрацішкаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/166453/ Скирмант Александр Петрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Андрэй Скірмонтаў (1923—?) — беларус з ваколіцаў Рагачова<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_partizan161886/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3Def5ff3dc3df9e040871d7940dd7b4326b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1& Скирмонтов Андрей Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
З XVII ст. прыдомкам Скірмант або Скірмунт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Стравінскія|Стравінскіх]] гербу [[Прыяцель]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Skirmunt#v=snippet&q=Skirmunt&f=false S. 110].</ref>.
Скірмунты-Цянгілы<ref>[http://www.nobility.by/families/c/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ц], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і з Скірманта Юршы<ref>http://www.nobility.by/families/ju/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ю], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Скірмунт (Skirmunt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Скірмантава]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Скірманцішкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Скера]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай скер}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6prcc8y02h5ylhdjup4x1qdch7dn2y2
Суна (імя)
0
265254
2687290
2685413
2026-08-28T17:44:42Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687290
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Суна
|лацінка = Suna
|арыгінал = Sunna
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Суня, Сона, Шуна, Шуня
|вытворныя = [[Сань]]
|зьвязаныя = [[Соніка]], [[Сунела]], [[Сонбут]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сунгард]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]], [[Дзірсун]]
}}
'''Суна''' (''Суня'', ''Шуна'', ''Шуня''), '''Сона''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Суня, Суна або Сона (Sunja, Sunna, Sonna<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=sunna+sonna&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD7ZiJ0t6BAxX24AIHHUV1BxkQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=sunna%20sonna&f=false P. 527].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sunja#v=snippet&q=Sunja&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова -сун- (-сон-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Соніка|Соніка (Шунейка)]], [[Сунела]], [[Сонбут]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сангел)]], [[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]]. Адзначаліся германскія імёны Sonnica (Sunuko), Sunilo, Sonobodis, Sunigelo, Sungart (Songarta), Sungod, Sunken.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sunobold (Sunoboldus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Sonicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sonnica<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Barbara Suniewicz'' (1713 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szuniewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jozeff Suniewicz'' (25 жніўня 1812 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 37. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tmYjAQAAMAAJ&q=%22Z+Puniszcza+Jozeff+Suniewicz%22#v=snippet&q=%22Z%20Puniszcza%20Jozeff%20Suniewicz%22&f=false С. 319].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сумбар, Шумбар (адзначалася германскае імя Sombart<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA563&dq=%22sombart%22+namenkunde+sunja&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjswM2swaqKAxUwg_0HHYVtGZUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22sombart%22%20namenkunde%20sunja&f=false S. 563].</ref>): ''Szumbarowicz'' (1666 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>, ''Sumbar'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Антоні, Міхаліна, Вікторыя, Эмілія і Казімер Сумбары (''Sumbar'') — уладальнікі гаспадарак у Кальноце каля [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэзьзя]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>;
* Сондаг: Сондаґі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Сунат (адзначалася германскае імя Sonnet<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA483&dq=Son+net++namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjb9fOGmqOFAxUB-gIHHUNPAWoQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Son%20net%20%20namenkunde&f=false S. 483].</ref>): ''Онъдреику Сунатовичу'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref>
* [[Сумонт]] (адзначалася старажытнае германскае імя *Sunjamundus<ref>Piel J. M. Os nomes germânicos na toponímia portuguesa // Boletim de Filologia. T. VI, 1940. P. 336.</ref><ref>Crespo Pozo J. S. Interpretación de algunos curiosos topónimos de Redondela y de sus municipios // Grial: revista galega de cultura. Nr. 29, 1970. P. 350.</ref>, *Suniamundus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''чоловеки… Сумонътовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Samantany'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Суна]] ({{†}} па 388) — водца [[Франкі|франкаў]]
* Юзэф Суневіч — [[Докшыцы|докшыцкі]] шляхціч, які ўпамінаецца ў 1812 годзе
* Ігнаці і Рамуальд Шуневічы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
* Павал Шуневіч — праваслаўны з [[Бабруйск]]у, паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №38 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358632?page=274&rotate=0&theme=white С. 594].</ref>
* Мікалай Суневіч — праваслаўны, удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Празарокі|Празарокаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie118567644/ Суневич Николай Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Фадзей Шуневіч (1869—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Парычы|Парычаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%A0%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1869) Шуневіч Фадзей Рыгоравіч (1869)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Ёсіф Шуневіч (1887—?) — беларус з ваколіцаў [[Старобін]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шуневіч Іосіф Міхайлавіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Ганна Шуневіч (1888—?) — беларуска з ваколіцаў [[Ветрына]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1888) Шуневіч Ганна Міхайлаўна (1888)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Шуневіч (1900—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомлю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_(1900) Шуневіч Іван (1900)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Шуневіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Любань|Любані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шуневіч Аляксандр Карпавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Пётар Сона (1909—?) — беларус, які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Павал Шуневіч (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]]<ref>[https://partizany.by/partisans/110093/ Шуневич Павел Данилович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Пётар Сановіч (Сонавіч; 1925—?) — беларус з [[Барысаў|Барысава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1995356144/ Сонович Петр Григорович (Григорьевич)]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
На 1906 год існавала вёска Сунева ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 349.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Шуневічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 28.</ref>.
Шуневічы (Szuniewicz) гербаў [[Лада (герб)|Лада]] і [[Ладзьдзя (герб)|Ладзьдзя]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Слуцкае княства|Слуцкага]] паветаў<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref>
На мяжы гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]] існуе вёска [[Шуневічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сун}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
izmqyqnmck2eycgi9f69dn8sgp2t3uw
Юндзіла
0
265286
2687408
2686183
2026-08-29T08:38:39Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687408
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Юндзіла
|лацінка = Jundziła
|арыгінал = Jundel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Юнць|Jundt]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Юндзель, Юндзіл, Ёнтэль
|вытворныя = [[Ундзіла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Юндзіла''', '''Юндзіл''' (''Юндзель'', ''Ёнтэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Юндэль або Юнціла (Jundel, Juncila, Junzila<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Juncila+Junzila#v=snippet&q=Juncila%20Junzila&f=false S. 58].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.fr/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA356&dq=jundt+jundel&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwid15W03u2BAxWQTKQEHe1aBbUQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=jundt%20jundel&f=false S. 356].</ref>. Іменная аснова [[Юнць|юнд- (юнт-)]] паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] junda 'маладосьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], сьцьвярджае [[Беларуская мова|беларускае]] паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў Юнда (Junda) і Юндзіл (Jundził) — ад юны 'малады' з даданьнем суфікса -да, адкуль гэтыя імёны запазычалі ў [[Летувіская мова|летувіскую мову]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 25.</ref>.
Адзначалася гістарычнае бытаваньне ў Польшчы імёнаў Юнта / Юнда: ''Juntha'' / ''Iunda'' (1409 год), ''Juntha'' (1411 год), ''Iunta'' (1436 год), ''Iuntha'' (1444 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 501.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''потверженье на Юндилову державу'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>; ''Niloliaus et Jundzilo germani Raczkowicz… Jundzilo'' (1463—1467 гады)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 284—285.</ref>; ''generoso Jundylo tenutario in Dvbycz'' (25 лістапада 1470 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 308.</ref>; ''Nicolaus et Jondzylo Raczkowicz… Jvndzylo'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368, 370.</ref>; ''servo domine Jvndylowa'' (1485 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 401.</ref>; ''Юнъдилу'' (27 сакавіка, 23 лістапада і 14 сьнежня 1486 году; 17 сакавіка, 7 жніўня і 20 жніўня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 30, 38, 50, 58, 65, 68.</ref>; ''тивун коневъскии и дубицкии, Миколаи Юнъдиловичъ'' (25 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 113.</ref>; ''пан Миколаи Юндилович… отец их панъ Юндило'' (2 сакавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 170.</ref>; ''наместъникъ дубицкии и коневскии Миколаи Юнъдиловичъ'' (7 верасьня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 216.</ref>; ''Mikołaj Jundziłowicz… Jan Jundziłowicz'' (1500 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 145.</ref>; ''пана Миколая Юнъдиловича, кухмистра нашое великое кнегини'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 149—150.</ref>; ''панъ Миколаи Юнъдиловичъ… з братьею своею, зъ Яном, а с Павлом… отецъ ихъ пан Юнъдило'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 165—166.</ref>; ''панъ Миколаи Юнъдиловичъ'' (12 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 57.</ref>; ''generosus Nicolaus Jundzylowycz vexillifer terrestris Magni Ducatus Lythuanie, tenutariusque in Dubycze et Conyewa'' (4 кастрычніка 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 200.</ref>; ''Юндилъ Юрьевичъ'' (1524 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 126—127].</ref>; ''Воитех Юндилович'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 95.</ref>; ''пан Миколаи и пан Воитехъ Шимковичи Юндилове'' (10 ліпеня 1535 году)<ref>Аляхновіч Р., Рыбчонак С., Шаланда А. Род Іллінічаў у Вялікім Княстве Літоўскім у ХV-ХVІ ст.: радавод, гербы, уладанні. — Мір, 2015. С. 311.</ref>; ''Павел Юндилович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 88, 270.</ref>; ''Małgorzata [[Будыла|Budziłówna]] Janowa Jundziłowiczowa… Józef Jundziło, Maciej i Mikołaj Jundziłowie'' (1541 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 91, 145.</ref>; ''Малхер Ионъдылъ… Миколаи Ионъдылъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 152.</ref>, ''Юрыи Юнъдилъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 245.</ref>, ''Ганъна Юнъдиловъна, хоружына [[Эйшышкі|еишыская]]''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 260.</ref> (1565 год); ''Миколай Павловичъ Юндилъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8A%22&f=false С. 496].</ref>, ''Андрей Матеевичъ Юндилъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8A%22&f=false С. 497].</ref>, ''Марко Юндиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AE%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 721].</ref> (1567 год); ''Chrysostomus Alexandri Jundziel, Samuel Alexandri Jundziel'' (1628 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 173.</ref>; ''Fruzyna Jontelewiczowna'' (1716 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Cnielewski z Jundziłowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Jundziłowicze… Jundziłowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Felicyan Jundziłł'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''Stephanus Jundzielewicz'' (22 лістапада 1772 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1769-1772.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1769—1772 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Vincentius Jundziłł'' (16 лютага 1787 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1787.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1787 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Jacobus Jundzielewicz'' (9 лістапада 1796 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1795-1798.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1795—1798 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Dominik Jundziłło'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jundzi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Judziłowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Judzi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Юндзіла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]; меў сыноў Мікалая, Яна і Паўла, пачынальнік шляхецкага роду [[Юндзілы (род)|Юндзілаў]]
* Юндзіла [[Рак (імя)|Рачкавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1463—1479 гадох
* Юндзіл Юр’евіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1524 годзе
* Фэліцыян Юндзіл — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Барталамей, Бэнэдыкт, Вінцэнт, Дамінік, Даніэль, Ёсіф, Ігнаці, Людвік, Юры, Марцін, Мацей, Міхал, Сымон, Станіслаў, Стэфан, Тадэвуш, Якуб і Ян Юндзілы — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 194.</ref>
* Антон Юндзілоўскі — шляхціч [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]] на 1765 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Оршанского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2015.</ref>
* Грышка, Дзяніс і Габрусь Юндзіловічы — жыхары вёскі [[Скробава|Скробава Дольнага]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1782 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230459/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/446-skrobov-dolnyj-1782g-inventar-v-novogrudskom-voevodsvte-2 Скробов Дольный 1782 г. инвентарь в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 21 студзеня 2016 г.</ref>
* Канстантын Юндзель — каталік з ваколіцаў [[Вількамір]]у, паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №902 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358791?page=22&rotate=0&theme=white С. 14422].</ref>
* Канстантын Юндзіл (1910—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20260821001042/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300373091/ Юндил Константин Васильевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Юндзілы — шляхецкі род [[Слонімскі павет|Слонімскага павету]] на 1798 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Слонимского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2012.</ref>.
Юндзілы (Jundziłł) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Гадуцішкі|Гадуцішкаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 99.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 301.</ref>.
Юндзілы-Рылы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Юндзіл (Jundzill) і Юндзіловіч (Jundzillowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1905 год існавалі вёска і выселак Юндзілаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 179.</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Юндзілы]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Юндзялова]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — [[Юндзілаўка]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Юндзілішкі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іла}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
lg6nh2ryqeldk2ah2lp35tvjslfn371
Шаблён:Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе/ВынікіГульняў
10
265447
2687382
2686673
2026-08-29T06:51:38Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687382
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.premierleague.com/en/matches/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў=ARS, AVL, BOU, BHA, BRE, HUL, IPS, COV, CRY, LIV, LEE, MCI, MUN, NFO, NEW, SUN, TOT, FUL, CHE, EVE
|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арс]]
|скарачэньне_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Аст]]
|скарачэньне_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Бор]]
|скарачэньне_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Бра]]
|скарачэньне_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэ]]
|скарачэньне_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэл]]
|скарачэньне_COV=[[Ковэнтры Сіці|Ков]]
|скарачэньне_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Кры]]
|скарачэньне_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэ]]
|скарачэньне_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фул]]
|скарачэньне_HUL=[[Гал Сіці|Гал]]
|скарачэньне_IPS=[[Іпсўіч Таўн|Іпс]]
|скарачэньне_LEE=[[Лідс Юнайтэд|Лід]]
|скарачэньне_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лів]]
|скарачэньне_MCI=[[Манчэстэр Сіці|МСі]]
|скарачэньне_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд|МЮ]]
|скарачэньне_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд|Нью]]
|скарачэньне_NFO=[[Нотынггэм Форэст|Нот]]
|скарачэньне_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сан]]
|скарачэньне_TOT=[[Тотэнгэм Готспур|Тот]]
|назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]
|назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]
|назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]
|назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]
|назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]
|назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]]
|назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]
|назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]
|назва_HUL=[[Гал Сіці]]
|назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]]
|назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]]
|назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]
|назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]]
|назва_MUN={{nobr|[[Манчэстэр Юнайтэд]]}}
|назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]]
|назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]]
|назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]
|назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ARS_AVL=
|матч_ARS_BHA=
|матч_ARS_BOU=
|матч_ARS_BRE=
|матч_ARS_CHE=
|матч_ARS_COV=3:0
|матч_ARS_CRY=
|матч_ARS_EVE=
|матч_ARS_FUL=
|матч_ARS_HUL=
|матч_ARS_IPS=
|матч_ARS_LEE=
|матч_ARS_LIV=
|матч_ARS_MCI=
|матч_ARS_MUN=
|матч_ARS_NEW=
|матч_ARS_NFO=
|матч_ARS_SUN=
|матч_ARS_TOT=
|матч_AVL_ARS=
|матч_AVL_BHA=
|матч_AVL_BOU=
|матч_AVL_BRE=
|матч_AVL_CHE=
|матч_AVL_COV=
|матч_AVL_CRY=
|матч_AVL_EVE=
|матч_AVL_FUL=
|матч_AVL_HUL=
|матч_AVL_IPS=
|матч_AVL_LEE=
|матч_AVL_LIV=
|матч_AVL_MCI=
|матч_AVL_MUN=
|матч_AVL_NEW=
|матч_AVL_NFO=
|матч_AVL_SUN=
|матч_AVL_TOT=
|матч_BHA_ARS=
|матч_BHA_AVL=4:0
|матч_BHA_BOU=
|матч_BHA_BRE=
|матч_BHA_CHE=
|матч_BHA_COV=
|матч_BHA_CRY=
|матч_BHA_EVE=
|матч_BHA_FUL=
|матч_BHA_HUL=
|матч_BHA_IPS=
|матч_BHA_LEE=
|матч_BHA_LIV=
|матч_BHA_MCI=
|матч_BHA_MUN=
|матч_BHA_NEW=
|матч_BHA_NFO=
|матч_BHA_SUN=
|матч_BHA_TOT=
|матч_BOU_ARS=
|матч_BOU_AVL=
|матч_BOU_BHA=
|матч_BOU_BRE=
|матч_BOU_CHE=
|матч_BOU_COV=
|матч_BOU_CRY=
|матч_BOU_EVE=
|матч_BOU_FUL=
|матч_BOU_HUL=
|матч_BOU_IPS=
|матч_BOU_LEE=
|матч_BOU_LIV=
|матч_BOU_MCI=
|матч_BOU_MUN=
|матч_BOU_NEW=
|матч_BOU_NFO=
|матч_BOU_SUN=
|матч_BOU_TOT=
|матч_BRE_ARS=
|матч_BRE_AVL=
|матч_BRE_BHA=
|матч_BRE_BOU=
|матч_BRE_CHE=
|матч_BRE_COV=
|матч_BRE_CRY=
|матч_BRE_EVE=
|матч_BRE_FUL=
|матч_BRE_HUL=
|матч_BRE_IPS=
|матч_BRE_LEE=
|матч_BRE_LIV=
|матч_BRE_MCI=
|матч_BRE_MUN=
|матч_BRE_NEW=
|матч_BRE_NFO=
|матч_BRE_SUN=
|матч_BRE_TOT=3:0
|матч_CHE_ARS=
|матч_CHE_AVL=
|матч_CHE_BHA=
|матч_CHE_BOU=
|матч_CHE_BRE=
|матч_CHE_COV=
|матч_CHE_CRY=
|матч_CHE_EVE=
|матч_CHE_FUL=
|матч_CHE_HUL=
|матч_CHE_IPS=
|матч_CHE_LEE=
|матч_CHE_LIV=
|матч_CHE_MCI=
|матч_CHE_MUN=
|матч_CHE_NEW=
|матч_CHE_NFO=
|матч_CHE_SUN=
|матч_CHE_TOT=
|матч_COV_ARS=
|матч_COV_AVL=
|матч_COV_BHA=
|матч_COV_BOU=
|матч_COV_BRE=
|матч_COV_CHE=
|матч_COV_CRY=
|матч_COV_EVE=
|матч_COV_FUL=
|матч_COV_HUL=
|матч_COV_IPS=
|матч_COV_LEE=
|матч_COV_LIV=
|матч_COV_MCI=
|матч_COV_MUN=
|матч_COV_NEW=
|матч_COV_NFO=
|матч_COV_SUN=
|матч_COV_TOT=
|матч_CRY_ARS=
|матч_CRY_AVL=
|матч_CRY_BHA=
|матч_CRY_BOU=
|матч_CRY_BRE=
|матч_CRY_CHE=
|матч_CRY_COV=
|матч_CRY_EVE=
|матч_CRY_FUL=
|матч_CRY_HUL=
|матч_CRY_IPS=
|матч_CRY_LEE=
|матч_CRY_LIV=
|матч_CRY_MCI=1:4
|матч_CRY_MUN=
|матч_CRY_NEW=
|матч_CRY_NFO=
|матч_CRY_SUN=
|матч_CRY_TOT=
|матч_EVE_ARS=
|матч_EVE_AVL=
|матч_EVE_BHA=
|матч_EVE_BOU=
|матч_EVE_BRE=
|матч_EVE_CHE=
|матч_EVE_COV=
|матч_EVE_CRY=2:0
|матч_EVE_FUL=
|матч_EVE_HUL=
|матч_EVE_IPS=
|матч_EVE_LEE=
|матч_EVE_LIV=
|матч_EVE_MCI=
|матч_EVE_MUN=
|матч_EVE_NEW=
|матч_EVE_NFO=
|матч_EVE_SUN=
|матч_EVE_TOT=
|матч_FUL_ARS=
|матч_FUL_AVL=
|матч_FUL_BHA=
|матч_FUL_BOU=
|матч_FUL_BRE=
|матч_FUL_CHE=2:3
|матч_FUL_COV=
|матч_FUL_CRY=
|матч_FUL_EVE=
|матч_FUL_HUL=
|матч_FUL_IPS=
|матч_FUL_LEE=
|матч_FUL_LIV=
|матч_FUL_MCI=
|матч_FUL_MUN=
|матч_FUL_NEW=
|матч_FUL_NFO=
|матч_FUL_SUN=
|матч_FUL_TOT=
|матч_HUL_ARS=
|матч_HUL_AVL=
|матч_HUL_BHA=
|матч_HUL_BOU=
|матч_HUL_BRE=
|матч_HUL_CHE=
|матч_HUL_COV=
|матч_HUL_CRY=
|матч_HUL_EVE=
|матч_HUL_FUL=
|матч_HUL_IPS=
|матч_HUL_LEE=
|матч_HUL_LIV=
|матч_HUL_MCI=
|матч_HUL_MUN=2:0
|матч_HUL_NEW=
|матч_HUL_NFO=
|матч_HUL_SUN=
|матч_HUL_TOT=
|матч_IPS_ARS=
|матч_IPS_AVL=
|матч_IPS_BHA=
|матч_IPS_BOU=
|матч_IPS_BRE=
|матч_IPS_CHE=
|матч_IPS_COV=
|матч_IPS_CRY=
|матч_IPS_EVE=
|матч_IPS_FUL=
|матч_IPS_HUL=
|матч_IPS_LEE=
|матч_IPS_LIV=
|матч_IPS_MCI=
|матч_IPS_MUN=
|матч_IPS_NEW=
|матч_IPS_NFO=
|матч_IPS_SUN=2:1
|матч_IPS_TOT=
|матч_LEE_ARS=
|матч_LEE_AVL=
|матч_LEE_BHA=
|матч_LEE_BOU=
|матч_LEE_BRE=
|матч_LEE_CHE=
|матч_LEE_COV=
|матч_LEE_CRY=
|матч_LEE_EVE=
|матч_LEE_FUL=
|матч_LEE_HUL=
|матч_LEE_IPS=
|матч_LEE_LIV=
|матч_LEE_MCI=
|матч_LEE_MUN=
|матч_LEE_NEW=
|матч_LEE_NFO=
|матч_LEE_SUN=
|матч_LEE_TOT=
|матч_LIV_ARS=
|матч_LIV_AVL=
|матч_LIV_BHA=
|матч_LIV_BOU=
|матч_LIV_BRE=
|матч_LIV_CHE=
|матч_LIV_COV=
|матч_LIV_CRY=
|матч_LIV_EVE=
|матч_LIV_FUL=
|матч_LIV_HUL=
|матч_LIV_IPS=
|матч_LIV_LEE=
|матч_LIV_MCI=
|матч_LIV_MUN=
|матч_LIV_NEW=
|матч_LIV_NFO=
|матч_LIV_SUN=
|матч_LIV_TOT=
|матч_MCI_ARS=
|матч_MCI_AVL=
|матч_MCI_BHA=
|матч_MCI_BOU=2:1
|матч_MCI_BRE=
|матч_MCI_CHE=
|матч_MCI_COV=
|матч_MCI_CRY=
|матч_MCI_EVE=
|матч_MCI_FUL=
|матч_MCI_HUL=
|матч_MCI_IPS=
|матч_MCI_LEE=
|матч_MCI_LIV=
|матч_MCI_MUN=
|матч_MCI_NEW=
|матч_MCI_NFO=
|матч_MCI_SUN=
|матч_MCI_TOT=
|матч_MUN_ARS=
|матч_MUN_AVL=
|матч_MUN_BHA=
|матч_MUN_BOU=
|матч_MUN_BRE=
|матч_MUN_CHE=
|матч_MUN_COV=
|матч_MUN_CRY=
|матч_MUN_EVE=
|матч_MUN_FUL=
|матч_MUN_HUL=
|матч_MUN_IPS=
|матч_MUN_LEE=
|матч_MUN_LIV=
|матч_MUN_MCI=
|матч_MUN_NEW=
|матч_MUN_NFO=
|матч_MUN_SUN=
|матч_MUN_TOT=
|матч_NEW_ARS=
|матч_NEW_AVL=
|матч_NEW_BHA=
|матч_NEW_BOU=
|матч_NEW_BRE=
|матч_NEW_CHE=
|матч_NEW_COV=
|матч_NEW_CRY=
|матч_NEW_EVE=
|матч_NEW_FUL=
|матч_NEW_HUL=
|матч_NEW_IPS=
|матч_NEW_LEE=
|матч_NEW_LIV=2:2
|матч_NEW_MCI=
|матч_NEW_MUN=
|матч_NEW_NFO=
|матч_NEW_SUN=
|матч_NEW_TOT=
|матч_NFO_ARS=
|матч_NFO_AVL=
|матч_NFO_BHA=
|матч_NFO_BOU=
|матч_NFO_BRE=
|матч_NFO_CHE=
|матч_NFO_COV=
|матч_NFO_CRY=
|матч_NFO_EVE=
|матч_NFO_FUL=
|матч_NFO_HUL=
|матч_NFO_IPS=
|матч_NFO_LEE=0:1
|матч_NFO_LIV=
|матч_NFO_MCI=
|матч_NFO_MUN=
|матч_NFO_NEW=
|матч_NFO_SUN=
|матч_NFO_TOT=
|матч_SUN_ARS=
|матч_SUN_AVL=
|матч_SUN_BHA=
|матч_SUN_BOU=
|матч_SUN_BRE=
|матч_SUN_CHE=
|матч_SUN_COV=
|матч_SUN_CRY=
|матч_SUN_EVE=
|матч_SUN_FUL=
|матч_SUN_HUL=
|матч_SUN_IPS=
|матч_SUN_LEE=
|матч_SUN_LIV=
|матч_SUN_MCI=
|матч_SUN_MUN=
|матч_SUN_NEW=
|матч_SUN_NFO=
|матч_SUN_TOT=
|матч_TOT_ARS=
|матч_TOT_AVL=
|матч_TOT_BHA=
|матч_TOT_BOU=
|матч_TOT_BRE=
|матч_TOT_CHE=
|матч_TOT_COV=
|матч_TOT_CRY=
|матч_TOT_EVE=
|матч_TOT_FUL=
|матч_TOT_HUL=
|матч_TOT_IPS=
|матч_TOT_LEE=
|матч_TOT_LIV=
|матч_TOT_MCI=
|матч_TOT_MUN=
|матч_TOT_NEW=
|матч_TOT_NFO=
|матч_TOT_SUN=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
m0vsmz2v7f2lh8cynpl8ku322ht0np5
Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў
10
265448
2687388
2686676
2026-08-29T06:51:45Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687388
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ARS, BAR, BAT, BSH, VIC, HOM, DNE, DBR, DMI, ISL, FCM, MAX, NAF, NIO, SLA, TAZ
|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арс]]
|скарачэньне_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BSH=[[Белшына Бабруйск|Бел]]
|скарачэньне_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віц]]
|скарачэньне_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]]
|скарачэньне_DBR=[[Дынама Берасьце|ДБр]]
|скарачэньне_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|ДМн]]
|скарачэньне_ISL=[[Іслач Менскі раён|Ісл]]
|скарачэньне_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_MAX=[[МЛ Віцебск|МЛ]]
|скарачэньне_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Наф]]
|скарачэньне_NIO=[[Нёман Горадня|Нём]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Мазыр|Сла]]
|скарачэньне_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тар]]
|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ARS_BAR=
|матч_ARS_BAT=
|матч_ARS_BSH=2:0
|матч_ARS_DBR=
|матч_ARS_DMI=0:1
|матч_ARS_DNE=
|матч_ARS_FCM=1:2
|матч_ARS_HOM=1:1
|матч_ARS_ISL=2:2
|матч_ARS_MAX=0:3
|матч_ARS_NAF=2:0
|матч_ARS_NIO=
|матч_ARS_SLA=1:3
|матч_ARS_TAZ=
|матч_ARS_VIC=0:3
|матч_BAR_ARS=1:1
|матч_BAR_BAT=2:2
|матч_BAR_BSH=
|матч_BAR_DBR=1:1
|матч_BAR_DMI=2:3
|матч_BAR_DNE=
|матч_BAR_FCM=2:1
|матч_BAR_HOM=
|матч_BAR_ISL=3:4
|матч_BAR_MAX=0:4
|матч_BAR_NAF=
|матч_BAR_NIO=1:2
|матч_BAR_SLA=1:1
|матч_BAR_TAZ=1:0
|матч_BAR_VIC=
|матч_BAT_ARS=2:3
|матч_BAT_BAR=3:0
|матч_BAT_BSH=
|матч_BAT_DBR=0:3
|матч_BAT_DMI=0:0
|матч_BAT_DNE=1:1
|матч_BAT_FCM=
|матч_BAT_HOM=0:1
|матч_BAT_ISL=
|матч_BAT_MAX=1:2
|матч_BAT_NAF=
|матч_BAT_NIO=
|матч_BAT_SLA=
|матч_BAT_TAZ=
|матч_BAT_VIC=1:0
|матч_BSH_ARS=2:0
|матч_BSH_BAR=1:1
|матч_BSH_BAT=1:1
|матч_BSH_DBR=1:0
|матч_BSH_DMI=
|матч_BSH_DNE=1:2
|матч_BSH_FCM=
|матч_BSH_HOM=0:2
|матч_BSH_ISL=
|матч_BSH_MAX=
|матч_BSH_NAF=5:1
|матч_BSH_NIO=
|матч_BSH_SLA=
|матч_BSH_TAZ=0:2
|матч_BSH_VIC=1:0
|матч_DBR_ARS=3:0
|матч_DBR_BAR=3:0
|матч_DBR_BAT=
|матч_DBR_BSH=4:0
|матч_DBR_DMI=1:2
|матч_DBR_DNE=
|матч_DBR_FCM=0:0
|матч_DBR_HOM=
|матч_DBR_ISL=1:2
|матч_DBR_MAX=
|матч_DBR_NAF=
|матч_DBR_NIO=1:3
|матч_DBR_SLA=4:1
|матч_DBR_TAZ=0:2
|матч_DBR_VIC=
|матч_DMI_ARS=
|матч_DMI_BAR=
|матч_DMI_BAT=
|матч_DMI_BSH=2:0
|матч_DMI_DBR=
|матч_DMI_DNE=3:1
|матч_DMI_FCM=
|матч_DMI_HOM=2:1
|матч_DMI_ISL=1:1
|матч_DMI_MAX=2:3
|матч_DMI_NAF=
|матч_DMI_NIO=
|матч_DMI_SLA=
|матч_DMI_TAZ=4:0
|матч_DMI_VIC=1:1
|матч_DNE_ARS=0:1
|матч_DNE_BAR=0:0
|матч_DNE_BAT=
|матч_DNE_BSH=1:1
|матч_DNE_DBR=1:1
|матч_DNE_DMI=
|матч_DNE_FCM=1:2
|матч_DNE_HOM=
|матч_DNE_ISL=
|матч_DNE_MAX=
|матч_DNE_NAF=3:3
|матч_DNE_NIO=2:0
|матч_DNE_SLA=0:1
|матч_DNE_TAZ=2:2
|матч_DNE_VIC=
|матч_FCM_ARS=1:1
|матч_FCM_BAR=
|матч_FCM_BAT=1:0
|матч_FCM_BSH=5:1
|матч_FCM_DBR=
|матч_FCM_DMI=0:3
|матч_FCM_DNE=
|матч_FCM_HOM=2:0
|матч_FCM_ISL=1:1
|матч_FCM_MAX=2:2
|матч_FCM_NAF=4:2
|матч_FCM_NIO=0:1
|матч_FCM_SLA=
|матч_FCM_TAZ=
|матч_FCM_VIC=0:1
|матч_HOM_ARS=
|матч_HOM_BAR=2:3
|матч_HOM_BAT=
|матч_HOM_BSH=1:0
|матч_HOM_DBR=2:1
|матч_HOM_DMI=
|матч_HOM_DNE=2:0
|матч_HOM_FCM=0:1
|матч_HOM_ISL=2:0
|матч_HOM_MAX=
|матч_HOM_NAF=6:0
|матч_HOM_NIO=1:1
|матч_HOM_SLA=3:1
|матч_HOM_TAZ=1:1
|матч_HOM_VIC=0:1
|матч_ISL_ARS=
|матч_ISL_BAR=2:0
|матч_ISL_BAT=
|матч_ISL_BSH=4:0
|матч_ISL_DBR=0:1
|матч_ISL_DMI=1:0
|матч_ISL_DNE=2:1
|матч_ISL_FCM=
|матч_ISL_HOM=
|матч_ISL_MAX=
|матч_ISL_NAF=3:1
|матч_ISL_NIO=
|матч_ISL_SLA=
|матч_ISL_TAZ=
|матч_ISL_VIC=3:0
|матч_MAX_ARS=
|матч_MAX_BAR=2:0
|матч_MAX_BAT=0:0
|матч_MAX_BSH=
|матч_MAX_DBR=0:0
|матч_MAX_DMI=
|матч_MAX_DNE=5:1
|матч_MAX_FCM=
|матч_MAX_HOM=0:0
|матч_MAX_ISL=1:1
|матч_MAX_NAF=2:1
|матч_MAX_NIO=
|матч_MAX_SLA=
|матч_MAX_TAZ=
|матч_MAX_VIC=1:2
|матч_NAF_ARS=3:0
|матч_NAF_BAR=1:0
|матч_NAF_BAT=0:0
|матч_NAF_BSH=
|матч_NAF_DBR=2:4
|матч_NAF_DMI=
|матч_NAF_DNE=0:0
|матч_NAF_FCM=
|матч_NAF_HOM=0:2
|матч_NAF_ISL=
|матч_NAF_MAX=
|матч_NAF_NIO=0:2
|матч_NAF_SLA=0:1
|матч_NAF_TAZ=0:4
|матч_NAF_VIC=1:1
|матч_NIO_ARS=0:1
|матч_NIO_BAR=
|матч_NIO_BAT=0:0
|матч_NIO_BSH=2:1
|матч_NIO_DBR=
|матч_NIO_DMI=1:3
|матч_NIO_DNE=
|матч_NIO_FCM=2:1
|матч_NIO_HOM=
|матч_NIO_ISL=0:1
|матч_NIO_MAX=1:2
|матч_NIO_NAF=3:1
|матч_NIO_SLA=
|матч_NIO_TAZ=
|матч_NIO_VIC=2:0
|матч_SLA_ARS=1:1
|матч_SLA_BAR=
|матч_SLA_BAT=1:1
|матч_SLA_BSH=2:1
|матч_SLA_DBR=
|матч_SLA_DMI=1:2
|матч_SLA_DNE=3:0
|матч_SLA_FCM=1:2
|матч_SLA_HOM=0:0
|матч_SLA_ISL=0:2
|матч_SLA_MAX=2:4
|матч_SLA_NAF=
|матч_SLA_NIO=0:0
|матч_SLA_TAZ=
|матч_SLA_VIC=
|матч_TAZ_ARS=3:3
|матч_TAZ_BAR=
|матч_TAZ_BAT=3:0
|матч_TAZ_BSH=
|матч_TAZ_DBR=0:1
|матч_TAZ_DMI=0:1
|матч_TAZ_DNE=0:0
|матч_TAZ_FCM=3:0
|матч_TAZ_HOM=
|матч_TAZ_ISL=0:2
|матч_TAZ_MAX=0:1
|матч_TAZ_NAF=
|матч_TAZ_NIO=1:0
|матч_TAZ_SLA=1:1
|матч_TAZ_VIC=1:1
|матч_VIC_ARS=
|матч_VIC_BAR=2:3
|матч_VIC_BAT=1:0
|матч_VIC_BSH=
|матч_VIC_DBR=1:2
|матч_VIC_DMI=
|матч_VIC_DNE=1:0
|матч_VIC_FCM=2:0
|матч_VIC_HOM=1:1
|матч_VIC_ISL=
|матч_VIC_MAX=
|матч_VIC_NAF=2:0
|матч_VIC_NIO=1:0
|матч_VIC_SLA=0:0
|матч_VIC_TAZ=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
rlui164hblbqk3lgj9hk4oy9wh2ec9w
Таўцігін
0
265751
2687358
2685575
2026-08-28T21:55:12Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687358
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Таўціґін
|лацінка = Taŭcigin / Taŭcihin
|арыгінал = Theudekin
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тэўда (імя)|Deut]] + [[Гін|Genno]] <br> Deut + [[суфікс]] -кен (-ken)
|варыянт = Таўткін, Талцігін, Таўдзікін, Таўдкін, Таўдгін, Таўгін, Тоўткінь, Таўген, Тоўкень, Толкін
|вытворныя = [[Даўгін]]
|зьвязаныя =
}}
'''Таўцігін''' (''Таўткін'', ''Талцігін''), '''Таўдзікін''' (''Таўдкін'', ''Таўдгін'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Та́ўгін''' (''Тоўткінь'', ''Таўген'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тэўдэкін, Дэўтген або Дэўтыкін (Theudekin<ref>Jungfer J. Magerit — Madrid // Revue hispanique. T. 18, Nr. 53, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dvQ7AAAAIAAJ&q=Theudekin#v=snippet&q=Theudekin&f=false S. 22].</ref>, Deutgen<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 81.</ref>, Duethekin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Duethekin#v=snippet&q=Duethekin&f=false S. 355, 1413].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. Такім парадкам, імя Таўцігін азначае «зачатак роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Таўгень (Tawgień), Таўкін (Tawkin, Taukin), Таўкіновіч (Tawkinowicz) і Тоўгін (Towgin)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 328, 331.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Tawtegynnen dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Tawtegynnen#v=snippet&q=Tawtegynnen&f=false S. 694].</ref>; ''Wolochko Tawtiginonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''мещане [[Берасьце|берестейскии]]: <…> Мишко Товдикинович'' (26 чэрвеня 1466 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 63.</ref>; ''бояринъ Ковенского повету, Петръ а Ян Товдикгиновичы'' (30 сакавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>; ''на мещан берестеиских, на Сенка а на Яцка, а на Богданка Мишковичов Товтикгиновича'' (23 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 107.</ref>; ''боярин слонимскии Сенько Толтикгиновичъ'' (1 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 356.</ref>; ''бояре ковенскии Юшко а Ян, а Петръ, а Якубъ Товтькгиновичи'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 264.</ref>; ''Jacobus Tavdgynovycz, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynovyczy fratres… nos Jacobus, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynoviczy'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.</ref>; ''Jacobus Tau(d)ginowicz, Jusko, Michael et Martinus Tawdginowiczy'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.</ref>; ''што в закупе была в Товъкгина'' (5 чэрвеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 161.</ref>; ''Marcin Biedmin Taudginowicz'' (11 сакавіка 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 103.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Nežinomi Lietuvos Metrikos dvikamieniai asmenvardžiai su pirmaisiais apeliatyviniais dėmenimis // Baltistica. T. 53, Nr. 2 (2018). P. 315.</ref>; ''generosis et nobilibus viris… Andrea Thautgynowicz'' (30 красавіка 1521 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 210.</ref>; ''Андреи Товтъгинович самъ. Миколаи Товткиновичъ сам''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Якубъ Товтигинович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Юревая Товкгиновича… Петръ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Олехно Товкгиновичъ… Петко Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Мартинъ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Товткин Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Анъдреи Товъкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''на боярыню Троцкого повета Анъдреевую Товтъкгиновича Альжбету… небожчыка Анъдрея Товткгиновича'' (28 ліпеня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 197.</ref>; ''боярина господаръского Яна Андреевича Товткгиновича… того Яна Товтыкгиновича'' (25 кастрычніка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 122.</ref>; ''Ławryn Towgidynowicz z synmi, z bratem Grzegorzem… Hrehory Towdyginowicz'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 256.</ref>; ''боярину слонимскому Сен’ку Толтикгиновичу'' (20 ліпеня 1556 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 217.</ref>; ''Павелъ Товткгиновичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 737.</ref> (1567 год); ''его пни Галена Яновна Товкгиновна… пну Яну Андревичу Товкгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 153, 157].</ref>, ''пну Якубу Миколаевичу Товткгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 169.</ref> (5 лютага 1596 году); ''Я Крыштофъ Миколаевич Товкгин, земенин гдрьски повету Вилкомиръского'' (6 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 163.</ref>; ''пна Себестияна а пна Станислава Миколаевичов Товткгинов'' (7 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 171.</ref>; ''пна Жыкгимонта Томашевича Товткгина, пна Езофа Томашевича Товткгина'' (5 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 392.</ref>; ''Michał Tołkin'' (1712 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=To%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Taukin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taukin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Towgin'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bonawenturum Tawgenowicz… Tawgenowiczowa'' (26 студзеня 1809 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/t/ T], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Ignacy Tawgien''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Tawgień''}} (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tawgie%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Tałkin'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Towkin'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towkin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Tawdgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawdgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcyanna Tawgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1838 год); ''Marianna Tougin'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tougin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Towtgin'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Towtgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Валочка Таўцігінавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]]
* Пётар і Ян Таўдзігінавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе
* Сенька Таўцігінавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе
* Юшка, Ян, Пётар і Якуб Таўцігінавічы — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1501 і 1556 гадох
* Андрэй Таўгінавіч — харунжы [[Упіцкі павет|ўпіцкі]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Таўдкін Марцінавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi06PLM39WCAxVcgv0HHc7HB2YQ6AF6BAgIEAI P. 204].</ref>
* Андрэй Таўцігінавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе; меў жонку Альжбету і сына Яна
* Стэфан Юр’евіч Тоўткінь — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E&f=false С. 209].</ref>
* Станіслаў Мікалаевіч Таўтгін Скрамлеўскі і Матэвуш Янавіч Таўтгін Чаховіч — [[Упіцкі павет|упіцкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 308.</ref>
* Ёсіф, Караль, Станіслаў, Якуб і Ян Тоўгіны (Таўгіны) — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 179.</ref>
* Альфонс, Восіп, Канстантын і Леапольд Тоўгіны — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref>
* Уладзіслаў Таўкін — праваслаўны з ваколіцаў [[Ёды|Ёдаў]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №917 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358791#?page=260 С. 14660].</ref>
* Іван Тоўкень (Таўкень) — праваслаўны з ваколіцаў [[Маладэчна]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №1154 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358817?page=17 С. 18449].</ref>
* Лявон Таўкін (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|які пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D1%96%D0%BD_%D0%9B%D1%8F%D0%B2%D0%BE%D0%BD_%D0%A6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Таўкін Лявон Цімафеевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Пётар Таўгін (1892—1937) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Таўгін Пётр Васільевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксей Таўген (Таўгень; 1920—?) — беларус з ваколіцаў Валожына<ref>[https://web.archive.org/web/20260820232038/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie43139025/ Тавген Алексей Игнатьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Уладзімер Таўгень (1923—?) — беларус з ваколіцаў Валожына<ref>[https://partizany.by/partisans/59059/ Тавгень Владимир Игнатович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Таўгіны гербаў [[Дрыя]], [[Ляліва]] і [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 206, 825.</ref>. Прыдомкам Таўгін карыстаўся літоўскі шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу [[Ляліва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Towgin#v=snippet&q=Towgin&f=false S. 123].</ref>.
Чаховічы-Тоўгіны — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існавала «поле і ваколіца» Таўгінавічы (''Товгиновичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 310].</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Таўзгіняны]]. Назву [[Таўкіні]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Лідчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Тэўда (імя)|Тэўта]]
* [[Гін]]а
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
{{Імёны з асновай гін}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rmaludj2a7dq2qkwkmt6hs0zceqip08
Сак
0
265797
2687330
2681237
2026-08-28T20:49:04Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687330
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сак
|лацінка = Sak
|арыгінал = Sack
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Зак, Зага, Жак, Жаг, Жага, Шак
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Сакель]], [[Сакень]], [[Жагель]], [[Жагар]]
}}
'''Сак''' (''Шак''), '''Зак''' (''Жак''), '''Зага''' (''Жага'', ''Жаг'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сака або Сага, пазьней Зак або Зага (Sacco, Sago, Sack, Saage<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. S. 498.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1287">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sacco+Sago%2C+Sack#v=snippet&q=Sacco%20Sago%2C%20Sack&f=false S. 1287].</ref><ref name="Dajlida-2019-25">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>. Іменная аснова сак- (саг-, зак-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sakjo 'спрэчка'<ref name="Dajlida-2019-25"/><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы жаг- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сакель]], [[Сакень|Сакень (Сакен, Шакен, Сакін)]], [[Жагель|Жагель (Жагайла)]], [[Жагар]]. Адзначаліся германскія імёны Sakel, Sacken, Sagel (Sagalo), Sagar.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sakel (Szakel)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sage'', ''Sagawde''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sackelld<ref name="Ferguson-1864-171"/>}} (1407 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Sagawde#v=snippet&q=%40Sagawde&f=false S. 84].</ref>. У 1588 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Fabianus Sack, nobilis Borussus'', у 1594 годзе — ''Ludovicus a Sack, Nobilis Borussus'', у 1630 годзе — ''Christophorus Sack, Regiomontanus Borussus'', у 1638 годзе — ''Samuel Schack a Wittenaw, Albertus Schack, a Wittenaw, Nobiles Borussi''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Sack#v=snippet&q=Sack&f=false S. 97, 125, 323, 391].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanisslaus Sak''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Saka''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Saka''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Sack… Sack Dyrmeytowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Sack+1432#v=snippet&q=Sack%201432&f=false С. 191].</ref>; ''Sak'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Sak Dubingensis [tenutariorum] [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Саку медничанину Скурятовичу два чоловека''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''чотыри чоловеки: <…> Сак''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''земли за отчину под велюнци, под… Сакомъ Сутортовичомъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''што Сакъ держал''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 53.</ref>, ''Жаку, конюху, земля у [[Наваградак|Новегородку]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 54.</ref> (1440—1492 гады); ''Саку [[Мілейка|Милковичу]] пять чоловеков''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref>, ''Саку Васково селцо''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 64.</ref>, ''Саку Еинаровичу два чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''боярынъ Вилькиский Верба Жакговичъ'' (14 ліпеня 1501 году)<ref name="AVAK-1897-4">Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%B0&f=false С. 4].</ref>; ''Szakowczyszna'' (5 сьнежня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 620.</ref>; ''в людей наших, в бортевъ, на имя… а в Сака, а в Михна, а у Мацъка, а у Янъца Петрашевичовъ'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 166.</ref>; ''купилъ у полочан, у… Васковых детеи, в Созона а в Сака, а в Трохима, а в Гридка'' (10 сакавіка 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 323.</ref>; ''Андреи Жакъ'' (1506—1523 гады)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D1%8A&f=false С. 1021—1022].</ref>; ''homines in districtu v Malaszkoviczach… Szak'' (8 красавіка 1508 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 121.</ref>; ''Станислав Жаковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Ропанъ Жаковичъ самъ. Бернать Жакгович самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Петръ Саковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Богдан Саковичъ… Янъко Саковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>, ''Ян а Петрашко Жаковичы''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Янъ Лавринцевичъ Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Томко Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 132.</ref>, ''Янъ Климъковичъ Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 137.</ref>, ''Грин Саковичъ самъ. Анъхим Саковичъ самъ. Степанъ Саковичъ самъ. Селивонъ Саковичъ самъ. Самсомъ Саковичъ самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 138.</ref>, ''Янъ Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 142.</ref>, ''Нарбутъ Жакговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Довкъшъ Саковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Нарко Жаковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref> (1528 год); ''Сак Былчич'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 73.</ref>; ''на людеи господарскихъ [[Усьвяты|усвятъских]] Демешъка Жакова… тотъ Жакъ… иж Жакъ… Жака'' (6—13 чэрвеня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 218—219.</ref>; ''тых людей, которых выгъналъ Бридолкгъ, отец Каспоровъ: Юдасъ, Сакъ, Минтер, Роткусъ, Кгедысь, Оска. На Юдовомъ селищу а на Саковомъ…'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 12.</ref>; ''Stanisław Zagiewycz'' (1554 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 56.</ref>; ''Sak [[Матэла|Maciłowicz]]'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Maci%C5%82owicz#v=snippet&q=Maci%C5%82owicz&f=false С. 158].</ref>; ''Erasmi Zak… Wasko Zakowicz… Zak Minczenicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Zak#v=snippet&q=Zak&f=false С. 423, 436, 500].</ref>; ''Янъ Жакговичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 611].</ref>, ''Гришко Сакевичъ Былчичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 682].</ref>, ''Сакъ Васютичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A+%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%8E%D1%82%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A%20%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%8E%D1%82%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 702].</ref>, ''Станиславъ Жаковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 716].</ref>, ''Родъ Жакговичовъ… Валентынъ [[Бэрнат|Бернатовичъ]] з Жокговичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 722].</ref>, ''Родъ Саковичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 726].</ref>, ''Янъ Жакъ Станиславовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 995.</ref>, ''Янъ Станиславовичъ Жаковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1019.</ref>, ''Сакъ Глебовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A+%D0%93%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A%20%D0%93%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 1022].</ref>, ''Сакъ Михновичъ… Сеген Саковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1201.</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Саковичов от Жеимъ Миколаю Воитеховичу, Балтромею Сташковичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''parochia Ruska… Śl. Jakób ol. Stanisława Zaka'' (1580 год)<ref>Jabłonowski A. Podlasie. — Warszawa, 1908. S. 124.</ref>; ''панъ Іозефъ Янъ Жакга Вербовичъ… пановъ Вербовъ Жакговичовъ'' (26 студзеня 1684 году)<ref name="AVAK-1897-4"/>; ''Jakub Sakiewicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_06.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 6 — 10.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Ród Swolkieniów Saków: p. Stefan i Stanisław Sakowiczowie''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 156.</ref>, ''Awgustyn Zagowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 28.</ref>, ''Jan Zaga [[Нарывойша|Narwoysz]] z okolicy [[Валімонт|Wałmuntowicze]]''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 53.</ref> (1690 год); ''Iaduiga Zakiewiczowna'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Sagowo… Zagowicze… Zagi… Zaki… Sakiszki… Sakowszczyzna… Saki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''okolicę Sakowicze'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 124.</ref>; ''Parafia [[Езна|jeznieńska]]… Sakowicze — okolica szlachecka'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 608.</ref>; ''Michał Zak'' (28 красавіка 1898 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 79.</ref>; ''Rozalija Sakowiczowa'' (XIX ст.)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Саган (адзначалася старажытнае германскае імя Sachano<ref name="Fo-1900-1287"/>): ''homines… Sagan'' (8 красавіка 1478 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 361.</ref>;
* Сагун: Сагун (Sagun) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Шаголда (адзначалася германскае імя Sackelld<ref name="Ferguson-1864-171"/>): Шаголда (Szagolda) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Жагерд (адзначалася германскае імя Saggert<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA498&dq=namenkunde+Sag(g)ert&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiDkdq-7KGGAxVZxQIHHQnlCF4Q6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=namenkunde%20Sag(g)ert&f=false S. 498].</ref>, Saggard<ref>Debrabandere F. Persoonsnamen in de Kortrijkse baljuwsrekeningen 1385—1400 // Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie. 72 (1), 2000. P. 348.</ref>): ''Hryc Żagierdowicz z Piotrem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 102.</ref>;
* Сакунда: Сакунда (Sakunda) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Жагмін (адзначалася германскае імя Sackman<ref name="Ferguson-1864-171">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sackman#v=snippet&q=Sackman&f=false P. 171].</ref>, Sakman<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Петръ Жакгминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 155.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Конрад Сак]] (каля 1250—1309) — [[Тэўтонскі ордэн|тэўтонскі]] рыцар і ляндмайстар [[Прусія|Прусіі]]
* [[Станіслаў Сак]] ({{†}} па 1433) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста дубініцкі; меў сыноў [[Андрэй Саковіч (ваявода)|Андрэя]], [[Васіль Саковіч (літоўскі баярын)|Васіля (Ваську)]], Яна (Івашку), Станіслава (Станьку), Алехну, Пятра і Фёдара (Федзьку), пачынальнік роду [[Саковічы (род)|Саковічаў]]
* [[Зігфрыд Сак (пробашч)|Зігфрыд Сак]] ({{†}} па 1436) — [[Пробашч|пробашч]] [[Бэрлін]]у
* Сак Васькавіч — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1506 годзе
* Станіслаў Жакавіч — [[вількамір]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* [[Рабан|Рапан]] Жакавіч і [[Бэрнат]] Жагавіч — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Сакавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан і Янка Сакавічы — [[Пералая|пералайскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян і Пятрашка Жакавічы — [[Горадня|гарадзенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Лаўрынцавіч, Томка і Ян Клімкавіч Жакі, Грын, Анхім, Сьцяпан, Селівон і Самсон Сакавічы — [[Бельск Падляскі|бельскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Даўга|Доўкш]] Сакавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Нарбут (імя)|Нарбут]] Жагавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Нор (імя)|Нарка]] Жакавіч — [[Куркляны|курклянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сак Быльчыч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Сак Васюціч — баярын [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Сак [[Глеб]]авіч — баярын [[Мельніцкі павет|Мельніцкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году
* Ян Войцехавіч Сак — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 378.</ref>
* [[Зігфрыд Сак (тэоляг)|Зігфрыд Сак]] (1527—1596) — [[Лютэранства|лютэранскі]] тэоляг і першы эвангельскі катэдральны прапаведнік у [[Магдэбурская катэдра|Магдэбурскай катэдры]]
* Ян Закевіч — жыхар [[Астрашыцкі Гарадок|Астрашыцкага Гарадку]], які спачыў на могілках пры царкве да пачатку XX стагодзьдзя<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 47.</ref>
* Нестар Жак — праваслаўны з [[Гарадоцкі павет|Гарадоцкага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №70 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923165?page=145 С. 1107].</ref>
* Ільля Саковіч (1863—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Клімавічы|Клімавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%BB%D1%8C%D0%BB%D1%8F_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1863) Саковіч Ільля Фёдаравіч (1863)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Адам Жаковіч (1879—1938) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Аляксандар Сак]] (1890—1937(?)) — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч, паэт, каталіцкі сьвятар<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Сак Аляксандр Мікалаевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Сьцяпан Шак (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Жлобін]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Нижегородской обл.</ref>
* Нікіфор Шаковіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Клімавічы|Клімавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Уладзімер Жакевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Юльян Саковіч]] (1906—1943) — беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч
* [[Аляксандра Саковіч]] (1906—1997) — беларуская пісьменьніца
* Юльян Язэп і Ян Сакі — браты, матурысты [[Наваградзкая беларуская гімназія|Наваградзкай беларускай гімназіі]], актывісты беларускага студэнцкага руху ў міжваеннай Чэхаславаччыне<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 465.</ref>
* [[Павал Саковіч]] (1941—2014) — беларускі літаратар
Сакі (Sak) — прыгонныя зь вёскі [[Караняты|Каранятаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 135.</ref>.
Жаковічы (Żakowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў, ваколіцаў [[Кабыльнік]]у і [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 232.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 215, 459.</ref>.
Жакевічы (Żakiewicz) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] і ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 380.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 215.</ref>.
Жаговічы (Żagowicz) гербу [[Заглоба]], Жакевічы (Żakiewicz) гербу [[Пілява]], Жаковічы (Żakowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Жаковічы-Монтрымы (Żakowicz-Montrym) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і Троцкага паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 881.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 459.</ref>.
Сакі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Сакі-Пяткевічы гербу [[Трубы (герб)|Трубы]], Сакевічы гербу [[Корвін]] і Саковічы-Серафіновічы гербу [[Помян]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 8, 10.</ref>.
Закі-Станкевічы (Zak-Stankiewicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 380.</ref>
[[Мантрым (імя)|Мантрымовічы]]-Жаковічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/zz/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ж], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Жакі (Żak) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Сылезія|Сылезіі]] і [[Познанскае ваяводзтва|Познанскага ваяводзтва]]<ref name="PES-1939-349">Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 349.</ref>.
Жаковічы або Заковічы (Żakowicz, Zykowicz) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Хэнцінскі павет|Хэнцінскага павету]]<ref name="PES-1939-349"/>.
Сак (Sak), Сакевіч (Sakiewicz), Саковіч (Sakowicz), Жага або Зага (Zaga), Жак або Зак (Zak), Жакевіч або Закевіч (Zakiewicz) і Жаковіч або Заковіч (Zakowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>
У XVI ст. існавалі маёнтак Жагавічы (''Жаговичи'') і поле-маёнтак Сакавічы (''Саковичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 111, 285].</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Жакоўшчына каля [[Ліда|Ліды]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 274.</ref>
На 1904 год існавала вёска Жакаўка (Жакоўка) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 376.</ref>.
Назву [[Сакі]] маюць вёскі на гістарычных [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]], [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавышчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Жакі]] — вёскі на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і Меншчыне, назву [[Сакавічы]] — вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне. На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска [[Сакаўшчына]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Жакаўка]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сак}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
mnm5w9ezja0v5p85jyf7f18hcvxah08
2687338
2687330
2026-08-28T21:13:42Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687338
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сак
|лацінка = Sak
|арыгінал = Sack
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Зак, Зага, Жак, Жаг, Жага, Шак
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Сакель]], [[Сакень]], [[Жагель]], [[Жагар]]
}}
'''Сак''' (''Шак''), '''Зак''' (''Жак''), '''Зага''' (''Жага'', ''Жаг'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сака або Сага, пазьней Зак або Зага (Sacco, Sago, Sack, Saage<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. S. 498.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1287">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sacco+Sago%2C+Sack#v=snippet&q=Sacco%20Sago%2C%20Sack&f=false S. 1287].</ref><ref name="Dajlida-2019-25">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>. Іменная аснова сак- (саг-, зак-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sakjo 'спрэчка'<ref name="Dajlida-2019-25"/><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы жаг- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сакель]], [[Сакень|Сакень (Сакен, Шакен, Сакін)]], [[Жагель|Жагель (Жагайла)]], [[Жагар]]. Адзначаліся германскія імёны Sakel, Sacken, Sagel (Sagalo), Sagar.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sakel (Szakel)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sage'', ''Sagawde''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sackelld<ref name="Ferguson-1864-171"/>}} (1407 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Sagawde#v=snippet&q=%40Sagawde&f=false S. 84].</ref>. У 1588 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Fabianus Sack, nobilis Borussus'', у 1594 годзе — ''Ludovicus a Sack, Nobilis Borussus'', у 1630 годзе — ''Christophorus Sack, Regiomontanus Borussus'', у 1638 годзе — ''Samuel Schack a Wittenaw, Albertus Schack, a Wittenaw, Nobiles Borussi''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Sack#v=snippet&q=Sack&f=false S. 97, 125, 323, 391].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanisslaus Sak''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Saka''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Saka''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Sack… Sack Dyrmeytowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Sack+1432#v=snippet&q=Sack%201432&f=false С. 191].</ref>; ''Sak'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Sak Dubingensis [tenutariorum] [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Саку медничанину Скурятовичу два чоловека''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''чотыри чоловеки: <…> Сак''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''земли за отчину под велюнци, под… Сакомъ Сутортовичомъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''што Сакъ держал''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 53.</ref>, ''Жаку, конюху, земля у [[Наваградак|Новегородку]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 54.</ref> (1440—1492 гады); ''Саку [[Мілейка|Милковичу]] пять чоловеков''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref>, ''Саку Васково селцо''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 64.</ref>, ''Саку Еинаровичу два чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''боярынъ Вилькиский Верба Жакговичъ'' (14 ліпеня 1501 году)<ref name="AVAK-1897-4">Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%B0&f=false С. 4].</ref>; ''Szakowczyszna'' (5 сьнежня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 620.</ref>; ''в людей наших, в бортевъ, на имя… а в Сака, а в Михна, а у Мацъка, а у Янъца Петрашевичовъ'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 166.</ref>; ''купилъ у полочан, у… Васковых детеи, в Созона а в Сака, а в Трохима, а в Гридка'' (10 сакавіка 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 323.</ref>; ''Андреи Жакъ'' (1506—1523 гады)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D1%8A&f=false С. 1021—1022].</ref>; ''homines in districtu v Malaszkoviczach… Szak'' (8 красавіка 1508 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 121.</ref>; ''Станислав Жаковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Ропанъ Жаковичъ самъ. Бернать Жакгович самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Петръ Саковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Богдан Саковичъ… Янъко Саковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>, ''Ян а Петрашко Жаковичы''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Янъ Лавринцевичъ Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Томко Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 132.</ref>, ''Янъ Климъковичъ Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 137.</ref>, ''Грин Саковичъ самъ. Анъхим Саковичъ самъ. Степанъ Саковичъ самъ. Селивонъ Саковичъ самъ. Самсомъ Саковичъ самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 138.</ref>, ''Янъ Жакъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 142.</ref>, ''Нарбутъ Жакговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Довкъшъ Саковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Нарко Жаковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref> (1528 год); ''Сак Былчич'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 73.</ref>; ''на людеи господарскихъ [[Усьвяты|усвятъских]] Демешъка Жакова… тотъ Жакъ… иж Жакъ… Жака'' (6—13 чэрвеня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 218—219.</ref>; ''тых людей, которых выгъналъ Бридолкгъ, отец Каспоровъ: Юдасъ, Сакъ, Минтер, Роткусъ, Кгедысь, Оска. На Юдовомъ селищу а на Саковомъ…'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 12.</ref>; ''Stanisław Zagiewycz'' (1554 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 56.</ref>; ''Sak [[Матэла|Maciłowicz]]'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Maci%C5%82owicz#v=snippet&q=Maci%C5%82owicz&f=false С. 158].</ref>; ''Erasmi Zak… Wasko Zakowicz… Zak Minczenicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Zak#v=snippet&q=Zak&f=false С. 423, 436, 500].</ref>; ''Янъ Жакговичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 611].</ref>, ''Гришко Сакевичъ Былчичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 682].</ref>, ''Сакъ Васютичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A+%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%8E%D1%82%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A%20%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%8E%D1%82%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 702].</ref>, ''Станиславъ Жаковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 716].</ref>, ''Родъ Жакговичовъ… Валентынъ [[Бэрнат|Бернатовичъ]] з Жокговичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 722].</ref>, ''Родъ Саковичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 726].</ref>, ''Янъ Жакъ Станиславовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 995.</ref>, ''Янъ Станиславовичъ Жаковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1019.</ref>, ''Сакъ Глебовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A+%D0%93%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%8A%20%D0%93%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 1022].</ref>, ''Сакъ Михновичъ… Сеген Саковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1201.</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Саковичов от Жеимъ Миколаю Воитеховичу, Балтромею Сташковичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''parochia Ruska… Śl. Jakób ol. Stanisława Zaka'' (1580 год)<ref>Jabłonowski A. Podlasie. — Warszawa, 1908. S. 124.</ref>; ''панъ Іозефъ Янъ Жакга Вербовичъ… пановъ Вербовъ Жакговичовъ'' (26 студзеня 1684 году)<ref name="AVAK-1897-4"/>; ''Jakub Sakiewicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_06.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 6 — 10.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Ród Swolkieniów Saków: p. Stefan i Stanisław Sakowiczowie''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 156.</ref>, ''Awgustyn Zagowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 28.</ref>, ''Jan Zaga [[Нарывойша|Narwoysz]] z okolicy [[Валімонт|Wałmuntowicze]]''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 53.</ref> (1690 год); ''Iaduiga Zakiewiczowna'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Sagowo… Zagowicze… Zagi… Zaki… Sakiszki… Sakowszczyzna… Saki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''okolicę Sakowicze'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 124.</ref>; ''Parafia [[Езна|jeznieńska]]… Sakowicze — okolica szlachecka'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 608.</ref>; ''Michał Zak'' (28 красавіка 1898 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 79.</ref>; ''Rozalija Sakowiczowa'' (XIX ст.)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Саган (адзначалася старажытнае германскае імя Sachano<ref name="Fo-1900-1287"/>): ''homines… Sagan'' (8 красавіка 1478 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 361.</ref>;
* Сагун: Сагун (Sagun) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Шаголда (адзначалася германскае імя Sackelld<ref name="Ferguson-1864-171"/>): Шаголда (Szagolda) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Жагерд (адзначалася германскае імя Saggert<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA498&dq=namenkunde+Sag(g)ert&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiDkdq-7KGGAxVZxQIHHQnlCF4Q6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=namenkunde%20Sag(g)ert&f=false S. 498].</ref>, Saggard<ref>Debrabandere F. Persoonsnamen in de Kortrijkse baljuwsrekeningen 1385—1400 // Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie. 72 (1), 2000. P. 348.</ref>): ''Hryc Żagierdowicz z Piotrem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 102.</ref>;
* Сакунда: Сакунда (Sakunda) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Жагмін (адзначалася германскае імя Sackman<ref name="Ferguson-1864-171">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sackman#v=snippet&q=Sackman&f=false P. 171].</ref>, Sakman<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Петръ Жакгминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 155.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Конрад Сак]] (каля 1250—1309) — [[Тэўтонскі ордэн|тэўтонскі]] рыцар і ляндмайстар [[Прусія|Прусіі]]
* [[Станіслаў Сак]] ({{†}} па 1433) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста дубініцкі; меў сыноў [[Андрэй Саковіч (ваявода)|Андрэя]], [[Васіль Саковіч (літоўскі баярын)|Васіля (Ваську)]], Яна (Івашку), Станіслава (Станьку), Алехну, Пятра і Фёдара (Федзьку), пачынальнік роду [[Саковічы (род)|Саковічаў]]
* [[Зігфрыд Сак (пробашч)|Зігфрыд Сак]] ({{†}} па 1436) — [[Пробашч|пробашч]] [[Бэрлін]]у
* Сак Васькавіч — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1506 годзе
* Станіслаў Жакавіч — [[вількамір]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* [[Рабан|Рапан]] Жакавіч і [[Бэрнат]] Жагавіч — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Сакавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан і Янка Сакавічы — [[Пералая|пералайскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян і Пятрашка Жакавічы — [[Горадня|гарадзенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Лаўрынцавіч, Томка і Ян Клімкавіч Жакі, Грын, Анхім, Сьцяпан, Селівон і Самсон Сакавічы — [[Бельск Падляскі|бельскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Даўга|Доўкш]] Сакавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Нарбут (імя)|Нарбут]] Жагавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Нор (імя)|Нарка]] Жакавіч — [[Куркляны|курклянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сак Быльчыч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Сак Васюціч — баярын [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Сак [[Глеб]]авіч — баярын [[Мельніцкі павет|Мельніцкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году
* Ян Войцехавіч Сак — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 378.</ref>
* [[Зігфрыд Сак (тэоляг)|Зігфрыд Сак]] (1527—1596) — [[Лютэранства|лютэранскі]] тэоляг і першы эвангельскі катэдральны прапаведнік у [[Магдэбурская катэдра|Магдэбурскай катэдры]]
* Ян Закевіч — жыхар [[Астрашыцкі Гарадок|Астрашыцкага Гарадку]], які спачыў на могілках пры царкве да пачатку XX стагодзьдзя<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 47.</ref>
* Нестар Жак — праваслаўны з [[Гарадоцкі павет|Гарадоцкага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №70 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923165?page=145 С. 1107].</ref>
* Ільля Саковіч (1863—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Клімавічы|Клімавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%BB%D1%8C%D0%BB%D1%8F_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1863) Саковіч Ільля Фёдаравіч (1863)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Адам Жаковіч (1879—1938) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Аляксандар Сак]] (1890—1937(?)) — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч, паэт, каталіцкі сьвятар<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Сак Аляксандр Мікалаевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Сьцяпан Шак (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Жлобін]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Нижегородской обл.</ref>
* Нікіфор Шаковіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Клімавічы|Клімавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Уладзімер Жакевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Юльян Саковіч]] (1906—1943) — беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч
* [[Аляксандра Саковіч]] (1906—1997) — беларуская пісьменьніца
* Юльян Язэп і Ян Сакі — браты, матурысты [[Наваградзкая беларуская гімназія|Наваградзкай беларускай гімназіі]], актывісты беларускага студэнцкага руху ў міжваеннай Чэхаславаччыне<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 465.</ref>
* [[Эдуард Жакевіч]] ({{нар.}} 1940) — беларускі мастак-графік
* [[Павал Саковіч]] (1941—2014) — беларускі літаратар
Сакі (Sak) — прыгонныя зь вёскі [[Караняты|Каранятаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 135.</ref>.
Жаковічы (Żakowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў, ваколіцаў [[Кабыльнік]]у і [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 232.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 215, 459.</ref>.
Жакевічы (Żakiewicz) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] і ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 380.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 215.</ref>.
Жаговічы (Żagowicz) гербу [[Заглоба]], Жакевічы (Żakiewicz) гербу [[Пілява]], Жаковічы (Żakowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Жаковічы-Монтрымы (Żakowicz-Montrym) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і Троцкага паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 881.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 459.</ref>.
Сакі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Сакі-Пяткевічы гербу [[Трубы (герб)|Трубы]], Сакевічы гербу [[Корвін]] і Саковічы-Серафіновічы гербу [[Помян]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 8, 10.</ref>.
Закі-Станкевічы (Zak-Stankiewicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 380.</ref>
[[Мантрым (імя)|Мантрымовічы]]-Жаковічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/zz/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ж], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Жакі (Żak) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Сылезія|Сылезіі]] і [[Познанскае ваяводзтва|Познанскага ваяводзтва]]<ref name="PES-1939-349">Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 349.</ref>.
Жаковічы або Заковічы (Żakowicz, Zykowicz) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Хэнцінскі павет|Хэнцінскага павету]]<ref name="PES-1939-349"/>.
Сак (Sak), Сакевіч (Sakiewicz), Саковіч (Sakowicz), Жага або Зага (Zaga), Жак або Зак (Zak), Жакевіч або Закевіч (Zakiewicz) і Жаковіч або Заковіч (Zakowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>
У XVI ст. існавалі маёнтак Жагавічы (''Жаговичи'') і поле-маёнтак Сакавічы (''Саковичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%40%D0%96%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 111, 285].</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Жакоўшчына каля [[Ліда|Ліды]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 274.</ref>
На 1904 год існавала вёска Жакаўка (Жакоўка) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 376.</ref>.
Назву [[Сакі]] маюць вёскі на гістарычных [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]], [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавышчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Жакі]] — вёскі на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і Меншчыне, назву [[Сакавічы]] — вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне. На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска [[Сакаўшчына]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Жакаўка]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сак}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
70yyicpp8amrsiupsw1b8v93wa893e6
Есьман
0
265923
2687361
2686972
2026-08-28T22:31:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687361
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Есьман
|лацінка = Jeśman
|арыгінал = Esmann
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ашка|Ask]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Ясьман, Яшман, Ешман, Есман, Эсьман, Эсман
|вытворныя = [[Осман]]
|зьвязаныя =
}}
'''Есьман''' (''Эсьман'', ''Эсман''), '''Ясьман''' (''Яшман''), '''Ешман''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Есьман (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Есьман — [[Беларуская мова|беларуская]] форма [[Германскія мовы|германскага]] імя Эшман<ref name="Hurskaja-2013-6">Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 6.</ref> (Eschmann<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=vG7MZ9J6dAgC&pg=PA534&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false P. 534].</ref>, Ascman, Asman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Eschmann#v=snippet&q=Eschmann&f=false S. 129, 148].</ref>, Esmann<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Esmann#v=snippet&q=Esmann&f=false S. 20].</ref>). [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Askold, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Манігерд|Мангерд]], [[Арман]], [[Дзірман|Дзерман]]; германскія імёны Mangerðr, Arman, Derman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Есьмян (Jeśmian)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 151.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Семен Ясманович''<ref>[https://web.archive.org/web/20200711035744/http://starbel.by/dok/d259.htm Поручительство князей и бояр за Дмитрия Корибута (1388)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref> (26 красавіка 1388 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 18.</ref><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 82.</ref>; ''Josmannus'' (11 ліпеня 1392 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 3. — Varsaviae, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GVVfAAAAcAAJ&q=Josmannus#v=snippet&q=Josmannus&f=false P. 349].</ref>; ''Michal Jasmanowicz… Hryczko Jasmanowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Michal+Jasmanowicz#v=snippet&q=Michal%20Jasmanowicz&f=false С. 191].</ref>; ''Ясману Ходково Разоновича именье''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 30.</ref>, ''Грицку Ясмановичу Крюковъци а Жорнъвища, а Погребища, а Ратов''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 54.</ref> (1440—1492 гады); ''Борису Ясмановичу потверженье… Борису Ясмановичу Глухов'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref>; ''Ясмановы дети'' (1484 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 102.</ref>; ''Ивашко Ивашъковичь Есмановичь'' (1512 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 127.</ref>; ''Быховцом, Тишку, а Андрею, а Есману, а Мелеху'' (8 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 324.</ref>; ''дворане нашы Тишко а Андреи а Есманъ а Мелехъ Быховцы'' (17 красавіка 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 334.</ref>; ''Ивашко Есмановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 53.</ref>, ''Глебъ Есмановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''Есман а Щасныи Быховъцы''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref> (1528 год); ''панъ Иванъ Есманъ'' (11 і 30 сакавіка, 28 красавіка, 16 траўня 1533 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 118, 123, 126, 156—158.</ref>; ''панъ Глебъ Есманъ'' (20 сакавіка 1533 году, 3 і 18 траўня 1534 году, 1 студзеня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 119, 247—248, 285.</ref>; ''панъ Иванъ а панъ Глебъ Есмановичи'' (26 сакавіка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 122, 132.</ref>; ''панъ Глебъ Есмановичъ'' (15 лістапада 1533 году, 23 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 222, 243.</ref>; ''бояр вилькомирских: Матея Есмановича а Яна Ленартовича'' (6 кастрычніка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 49.</ref>; ''Jasmann, secretario vacante officio cancellariatus Lithvaniae'' (1549 год)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|1к}} С. 213.</ref>; ''пана Глеба Есмана'' (1551 году)<ref>Литовская метрика. Отд. 1—2, ч. 3, т. 1. — Юрьев, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=F7sKAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0+%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%20%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0&f=false С. 213].</ref>; ''boyar Iwana a Jeszmana Hryssanowiczow'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Jeszmana#v=snippet&q=Jeszmana&f=false С. 218].</ref>; ''Павелъ Есмановичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 560].</ref>, ''Янъ Есманъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 951.</ref>, ''Федоръ Лецко Есманъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1222.</ref>, ''Глебова Есмановая Марина… Давыдъ Есманъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1228—1229.</ref> (1567 год); ''славутному пну Кузме Есмановичу, бурмистру места [[Магілёў|Могилевского]]'' (17 чэрвеня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 267.</ref>; ''Jan Jesman Synkowski'' (23 верасьня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 164.</ref>; ''Paweł Jeśman'' (27 красавіка 1617 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 233.</ref>; ''Krzys(z)tof Jeśman, kasztell(an) nowog(ródzki)'' (28 ліпеня 1672 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 390.</ref>; ''Kazimierz Jesmon'' (1694 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Jan Jasmonowicz'' (каля 1709 году)<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1585—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11 (1936). S. 49.</ref>; ''Joschmannus Joh., [[Слуцак|Sluzko]]-[[Ліцьвіны|Lithvan.]]'' (1717 год)<ref>Die Matrikel der Albertus-Universität zu Königsberg i. Pr. 1544—1829. Bd. 2: Die Immatrikulationen von 1657—1829. — Leipzig, 1911/1912. S. 297.</ref>; ''Katarzyna Jaszmanówna'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jaszman%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciey Jeśman, Podczaszy Pttu Upickiego'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 118.</ref>; ''Jakub Esmanowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Jasman'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jasman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Леонъ Эсьманъ'' (1853 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Casimirus Jeśman'' (1871 год)<ref name="Sakalouskaja-1997-74">Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>; ''Jan Eśman'' (лістапада 1875 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Jadwiga z Nowodworskich Jeśmanowicz'' (9 жніўня 1893 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-74"/>; ''Ignacy Jesmann'' (1899 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmann&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mohylew WNMP], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Ewa Jessmann'' (1911 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jessmann&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mohylew WNMP], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Міхайла і Грышка Есьманавічы — [[Ліцьвіны|літоўскія баяры]], якія засьведчылі [[Хрыстмэмэльская ўмова|Другую Хрыстмэмэльскую ўмову]] (1432 год)
* Грыцька Ясьманавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Івашка Івашкавіч Есьманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1512 годзе
* Есьман Быхавец — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1517 годзе і ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Івашка Есьманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Глеб]] Есьманавіч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Іван Есьманавіч — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Глеб Есьманавіч — полацкі баярын, які ўпамінаецца ў 1533—1539 гадох
* Мацей Есьманавіч — [[вількамір]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Іван і Ешман Грысанавічы — [[Горадня|гарадзенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1558 годзе
* Ян Есьман — баярын [[Дарагічынскі павет|Дарагічынскага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Марта Глебаўна Есманаўна Станіславава Скопава — [[вількамір]]ская [[зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1607 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B&f=false С. 277].</ref>
* Даміян і Мікалай Ешманы (Demian Jeszman, Mikołay Jeszmon) — [[электар]]ы караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref name="Borkowski-1910-81">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Jeszman#v=snippet&q=Jeszman&f=false S. 81].</ref>
* Крыштап Ешман (Krzysztof Jeszmon) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Ўладзіслава Вазы ад [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага<ref name="Borkowski-1910-81"/>
* Самуэль Ешман (Samuel Jeszmon) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Ўладзіслава Вазы ад [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага<ref name="Borkowski-1910-81"/>
* [[Крыштап Есьман (кашталян менскі)|Крыштап Есьман]] ({{†}} 1697) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]]
* Канстантын Глябовіч (зь Глябовічаў) Есьман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, будаўнічы [[Полацак|полацкі]] ў 1689—1732 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 73.</ref>
* Ян Есьман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, канюшы [[берасьце]]йскі ў 1690—1701 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 103.</ref>
* Канстантын Альбрэхт Есьман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі [[амсьціслаў]]скі ў 1683—1686 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 138.</ref>
* Караль Есьман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы амсьціслаўскі ў 1689 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 115.</ref>
* Ян Ясмановіч (''Jan Jasmonowicz'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў пачатку XVIII стагодзьдзя<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 266.</ref>
* Станіслаў Есьман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы амсьціслаўскі ў 1715—1727 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 119.</ref>
* Аляксандар Есмановіч — праваслаўны з [[Мазырскі павет (Менская губэрня)|Мазырскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1164 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358817#?page=185 С. 18619].</ref>
* Антон Эсмановіч — каталік з [[Бабруйскі павет|Бабруйскага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №6 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=95 С. 96].</ref>
* Сьцяпан Эсьман — праваслаўны з [[Наваградзкі павет (Менская губэрня)|Наваградзкага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №38 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358632#?page=278 С. 598].</ref>
* Аляксандар Есман (1904—1941) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%90%D1%9E%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Есман Аляксандр Аўгустынавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Пётар Есмановіч (1920—1938) — беларус з ваколіцаў [[Маладэчна]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1920) Есмановіч Пётр Іванавіч (1920)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Ігар Есьман]] (1932—2020) — беларускі архітэктар
Эсьманы (Eśman) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>.
Есьманы (Jeśman) гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету і ваколіцаў [[Камаі|Камаяў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 551.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 98.</ref>.
Есьманы-Глябовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/je/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Е], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Эсман (Esman) гербу Корчак — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 119.</ref>.
Есман (Jesman) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1909 год існаваў [[засьценак]] Эсьмонаўшчына (Эсьманоўшчына) у Барысаўскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 220.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Есьманы]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Ясьманава]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Эсьмоны]]. Назву [[Ясьманаўцы]] маюць вёскі на гістарычнай Меншчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ашка|Аск]]
* [[Ман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fjfjwvvqgomr48s8skg7afs8olzu7nf
Явіл
0
265926
2687416
2685721
2026-08-29T09:14:00Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687416
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Явіл
|лацінка = Javił
|арыгінал = Avila <br> Jovila
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ява (імя)|Aevo]] + [[Віла|Wilo]] <br> Jo + Wilo
|варыянт = Авіла, Явіла, Эвіль, Эвель, Евель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Яві́л''', '''Явіла''' (''Авіла'', ''Эвіль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Авіла, Авіл, Евіл, Явіла або Ювіла, пазьней Эвілі (Avila<ref>Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989. [https://books.google.by/books?id=hS82Ifga9wgC&pg=PA683&dq=Gotisches+W%C3%B6rterbuch+Avila&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJxZWek9iCAxXaNuwKHZqtBoIQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=Gotisches%20W%C3%B6rterbuch%20Avila&f=false S. 683].</ref>, Avill<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Avill#v=snippet&q=Avill&f=false P. 290].</ref>, Evil<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Jovila, Juwilo, Ewili<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Ewili#v=snippet&q=Ewili&f=false S. 140, 182, 717].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Jovila#v=snippet&q=Jovila&f=false S. 981, 990].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явільт]], [[Явірт]]; германскія імёны Ewald, Evilda, Ewert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Адпаведнасьць імя Явіл германскаму імю Jovila прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 73, 77.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Juwel<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 116.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Явіл: ''Jowyl'' (1426 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jowyl#v=snippet&q=Jowyl&f=false S. 40].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Явило'' (каля 1341 году)<ref>Каштанов С., Столярова Л. Книга в Древней Руси (XI—XVI вв.). — Москва, 2010. [https://books.google.by/books?id=WqZWDwAAQBAJ&pg=PA143#v=onepage&q&f=false С. 143].</ref>; ''послаша [[Пскоў|Псковичи]] послове… Явила Полуектовича… Явило'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848.
[https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 185—186].</ref>; ''[na] Owylath dictam'' (7 кастрычніка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 207.</ref>; ''о йменя, на ймя Овилы'' (19 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 81.</ref>; ''з Овилъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9E%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9E%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 478].</ref>; ''Явило Кузьмичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 635].</ref>; ''Осипъ а Евило Кузьмичи'' (1599 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%95%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%95%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 645].</ref>; ''Dmitrok Jawiłowicz z matką Tacianą'' (1668 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 25. — Витебск, 1894. [https://books.google.by/books?id=DXFmAAAAcAAJ&pg=PA354&dq=Jawi%C5%82owicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihtZHBsPz9AhUFDewKHW3HC5EQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Jawi%C5%82owicz&f=false С. 354].</ref>; ''Owile'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Owilewicz'' (XIX ст.)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/34513/owilewicz-franciszka-ek Cmentarze — Litwa > Szyrwinty. Sirvintos .Litwa > Owilewicz Franciszka (ek) ?], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>.
== Носьбіты ==
* Явіл Палуектавіч — [[Пскоўская рэспубліка|пскоўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1327 годзе
* Явіла — пскоўскі пісар, які ўпамінаецца каля 1341 году
* Зьмітрок Явілавіч — падданы сяла [[Бабча (вёска)|Бабчы]] [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1668 годзе
* Іван і Пётар Эвелі — [[беларусы]]-праваслаўныя з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 27.</ref>
* Ігнат Авіла — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1481-74b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Авіла (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/48867/ Авило Иван Васильевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Уладзімер Явілін (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Каленкавічы|Каленкавічаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1996383801/ Явилин Владимир Иванович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Евелі (Jewel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>.
Эвілі (Ewil) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 207.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ява (імя)|Ава]]
* [[Віла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай еў}}
{{Імёны з асновай я}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
khbeeqg24l45ow1vay2qkcta0un3vxb
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца
10
266131
2687378
2686957
2026-08-29T06:30:15Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687378
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=NIV, SKA, SLU, LID, SLO, MAL, BUM, VOL, SOL, MI2, DM2, OST, UNI, SMR, ORS, GO2, BT2, OSI
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_NIV=13 | нічыі_NIV=3 |паразы_NIV=5 |мз_NIV=51 |мп_NIV=26
|перамогі_SKA=12 | нічыі_SKA=5 |паразы_SKA=5 |мз_SKA=43 |мп_SKA=26
|перамогі_SLU=12 | нічыі_SLU=5 |паразы_SLU=4 |мз_SLU=39 |мп_SLU=22
|перамогі_LID=12 | нічыі_LID=3 |паразы_LID=6 |мз_LID=40 |мп_LID=34
|перамогі_SLO=11 | нічыі_SLO=3 |паразы_SLO=7 |мз_SLO=39 |мп_SLO=26
|перамогі_MAL=11 | нічыі_MAL=2 |паразы_MAL=8 |мз_MAL=37 |мп_MAL=34
|перамогі_BUM=10 | нічыі_BUM=4 |паразы_BUM=7 |мз_BUM=40 |мп_BUM=29
|перамогі_VOL=9 | нічыі_VOL=4 |паразы_VOL=8 |мз_VOL=37 |мп_VOL=37
|перамогі_SOL=8 | нічыі_SOL=5 |паразы_SOL=8 |мз_SOL=41 |мп_SOL=38
|перамогі_MI2=9 | нічыі_MI2=2 |паразы_MI2=11 |мз_MI2=30 |мп_MI2=38
|перамогі_DM2=8 | нічыі_DM2=4 |паразы_DM2=9 |мз_DM2=37 |мп_DM2=33
|перамогі_OST=5 | нічыі_OST=9 |паразы_OST=7 |мз_OST=25 |мп_OST=31
|перамогі_UNI=6 | нічыі_UNI=6 |паразы_UNI=9 |мз_UNI=21 |мп_UNI=27
|перамогі_SMR=6 | нічыі_SMR=5 |паразы_SMR=10 |мз_SMR=24 |мп_SMR=30
|перамогі_ORS=6 | нічыі_ORS=4 |паразы_ORS=11 |мз_ORS=23 |мп_ORS=39
|перамогі_GO2=5 | нічыі_GO2=5 |паразы_GO2=11 |мз_GO2=28 |мп_GO2=37
|перамогі_BT2=4 | нічыі_BT2=5 |паразы_BT2=12 |мз_BT2=29 |мп_BT2=49
|перамогі_OSI=5 | нічыі_OSI=2 |паразы_OSI=14 |мз_OSI=23 |мп_OSI=51
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]]
|назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]]
|назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]]
|назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]]
|назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]]
|назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]
|назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]]
|назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]]
|назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]
|назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]]
|назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]
|назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]]
|назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]]
|назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]
|назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]
|назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]]
|назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]
|назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=NL1 |вынік2=NL1 |вынік3=NL1Q
|вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_NL1=green2|тэкст_NL1=Павышэньне ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2026 году|Найвышэйшую лігу]]
|колер_NL1Q=yellow1 |тэкст_NL1Q=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Другую лігу
}}</onlyinclude>
h1kw1073354k0j6efc1ufd60z2x73rm
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў
10
266132
2687389
2686959
2026-08-29T06:52:46Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687389
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/results/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= OSI, OST, BT2, ORS, GO2, DM2, LID, MAL, MI2, NIV, BUM, SOL, SKA, SLO, SLU, SMR, VOL, UNI
|скарачэньне_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BUM=[[Паперпрам Гомель|Пап]]
|скарачэньне_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дын]]
|скарачэньне_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Лід]]
|скарачэньне_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_NIV=[[Ніва Доўбізна|Нів]]
|скарачэньне_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Вор]]
|скарачэньне_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асі]]
|скарачэньне_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Аст]]
|скарачэньне_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА]]
|скарачэньне_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Сло]]
|скарачэньне_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слу]]
|скарачэньне_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Сма]]
|скарачэньне_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Сал]]
|скарачэньне_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні]]
|скарачэньне_VOL=[[Хваля Пінск|Хва]]
|назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]]
|назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]]
|назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]]
|назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]]
|назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]]
|назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]
|назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]]
|назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]]
|назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]
|назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]]
|назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]
|назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]]
|назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]]
|назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]
|назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]
|назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]]
|назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]
|назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_BT2_BUM=1:2
|матч_BT2_DM2=3:2
|матч_BT2_GO2=
|матч_BT2_LID=1:4
|матч_BT2_MAL=2:3
|матч_BT2_MI2=0:1
|матч_BT2_NIV=
|матч_BT2_ORS=1:2
|матч_BT2_OSI=
|матч_BT2_OST=
|матч_BT2_SKA=3:4
|матч_BT2_SLO=2:5
|матч_BT2_SLU=
|матч_BT2_SMR=1:1
|матч_BT2_SOL=
|матч_BT2_UNI=
|матч_BT2_VOL=5:3
|матч_BUM_BT2=3:0
|матч_BUM_DM2=2:1
|матч_BUM_GO2=
|матч_BUM_LID=
|матч_BUM_MAL=0:1
|матч_BUM_MI2=
|матч_BUM_NIV=0:1
|матч_BUM_ORS=1:3
|матч_BUM_OSI=5:1
|матч_BUM_OST=1:3
|матч_BUM_SKA=
|матч_BUM_SLO=0:0
|матч_BUM_SLU=1:3
|матч_BUM_SMR=2:1
|матч_BUM_SOL=6:2
|матч_BUM_UNI=
|матч_BUM_VOL=
|матч_DM2_BT2=
|матч_DM2_BUM=3:4
|матч_DM2_GO2=2:2
|матч_DM2_LID=1:2
|матч_DM2_MAL=
|матч_DM2_MI2=0:4
|матч_DM2_NIV=1:2
|матч_DM2_ORS=
|матч_DM2_OSI=2:0
|матч_DM2_OST=
|матч_DM2_SKA=
|матч_DM2_SLO=3:1
|матч_DM2_SLU=0:2
|матч_DM2_SMR=
|матч_DM2_SOL=
|матч_DM2_UNI=2:1
|матч_DM2_VOL=3:1
|матч_GO2_BT2=3:4
|матч_GO2_BUM=1:1
|матч_GO2_DM2=
|матч_GO2_LID=
|матч_GO2_MAL=2:0
|матч_GO2_MI2=
|матч_GO2_NIV=1:2
|матч_GO2_ORS=0:1
|матч_GO2_OSI=5:2
|матч_GO2_OST=0:0
|матч_GO2_SKA=
|матч_GO2_SLO=
|матч_GO2_SLU=1:3
|матч_GO2_SMR=
|матч_GO2_SOL=3:1
|матч_GO2_UNI=0:4
|матч_GO2_VOL=1:4
|матч_LID_BT2=
|матч_LID_BUM=0:2
|матч_LID_DM2=2:1
|матч_LID_GO2=2:1
|матч_LID_MAL=
|матч_LID_MI2=
|матч_LID_NIV=3:2
|матч_LID_ORS=
|матч_LID_OSI=2:1
|матч_LID_OST=
|матч_LID_SKA=1:1
|матч_LID_SLO=1:3
|матч_LID_SLU=2:1
|матч_LID_SMR=
|матч_LID_SOL=2:1
|матч_LID_UNI=0:0
|матч_LID_VOL=2:4
|матч_MAL_BT2=
|матч_MAL_BUM=
|матч_MAL_DM2=1:1
|матч_MAL_GO2=3:0
|матч_MAL_LID=0:2
|матч_MAL_MI2=2:3
|матч_MAL_NIV=
|матч_MAL_ORS=3:0
|матч_MAL_OSI=
|матч_MAL_OST=
|матч_MAL_SKA=1:4
|матч_MAL_SLO=1:0
|матч_MAL_SLU=
|матч_MAL_SMR=3:0
|матч_MAL_SOL=4:1
|матч_MAL_UNI=0:1
|матч_MAL_VOL=2:2
|матч_MI2_BT2=
|матч_MI2_BUM=1:1
|матч_MI2_DM2=0:4
|матч_MI2_GO2=0:3
|матч_MI2_LID=2:1
|матч_MI2_MAL=
|матч_MI2_NIV=
|матч_MI2_ORS=
|матч_MI2_OSI=
|матч_MI2_OST=1:2
|матч_MI2_SKA=0:6
|матч_MI2_SLO=0:2
|матч_MI2_SLU=0:0
|матч_MI2_SMR=
|матч_MI2_SOL=2:3
|матч_MI2_UNI=2:1
|матч_MI2_VOL=1:2
|матч_NIV_BT2=5:0
|матч_NIV_BUM=
|матч_NIV_DM2=
|матч_NIV_GO2=
|матч_NIV_LID=1:2
|матч_NIV_MAL=6:0
|матч_NIV_MI2=3:1
|матч_NIV_ORS=1:1
|матч_NIV_OSI=
|матч_NIV_OST=2:0
|матч_NIV_SKA=2:1
|матч_NIV_SLO=
|матч_NIV_SLU=2:1
|матч_NIV_SMR=3:0
|матч_NIV_SOL=2:2
|матч_NIV_UNI=
|матч_NIV_VOL=
|матч_ORS_BT2=1:2
|матч_ORS_BUM=
|матч_ORS_DM2=1:4
|матч_ORS_GO2=2:1
|матч_ORS_LID=1:2
|матч_ORS_MAL=0:3
|матч_ORS_MI2=0:4
|матч_ORS_NIV=
|матч_ORS_OSI=
|матч_ORS_OST=
|матч_ORS_SKA=0:2
|матч_ORS_SLO=0:2
|матч_ORS_SLU=
|матч_ORS_SMR=1:1
|матч_ORS_SOL=3:1
|матч_ORS_UNI=2:2
|матч_ORS_VOL=
|матч_OSI_BT2=3:1
|матч_OSI_BUM=
|матч_OSI_DM2=2:1
|матч_OSI_GO2=
|матч_OSI_LID=
|матч_OSI_MAL=1:5
|матч_OSI_MI2=0:1
|матч_OSI_NIV=2:4
|матч_OSI_ORS=2:1
|матч_OSI_OST=1:1
|матч_OSI_SKA=1:0
|матч_OSI_SLO=
|матч_OSI_SLU=2:4
|матч_OSI_SMR=0:5
|матч_OSI_SOL=0:6
|матч_OSI_UNI=
|матч_OSI_VOL=
|матч_OST_BT2=0:0
|матч_OST_BUM=1:4
|матч_OST_DM2=1:1
|матч_OST_GO2=
|матч_OST_LID=1:3
|матч_OST_MAL=2:3
|матч_OST_MI2=1:2
|матч_OST_NIV=
|матч_OST_ORS=1:2
|матч_OST_OSI=2:0
|матч_OST_SKA=1:1
|матч_OST_SLO=
|матч_OST_SLU=
|матч_OST_SMR=0:0
|матч_OST_SOL=
|матч_OST_UNI=3:2
|матч_OST_VOL=
|матч_SKA_BT2=
|матч_SKA_BUM=0:2
|матч_SKA_DM2=0:0
|матч_SKA_GO2=1:1
|матч_SKA_LID=3:2
|матч_SKA_MAL=
|матч_SKA_MI2=2:1
|матч_SKA_NIV=3:1
|матч_SKA_ORS=
|матч_SKA_OSI=3:2
|матч_SKA_OST=
|матч_SKA_SLO=4:3
|матч_SKA_SLU=
|матч_SKA_SMR=
|матч_SKA_SOL=0:0
|матч_SKA_UNI=4:0
|матч_SKA_VOL=3:1
|матч_SLO_BT2=
|матч_SLO_BUM=3:1
|матч_SLO_DM2=
|матч_SLO_GO2=3:1
|матч_SLO_LID=
|матч_SLO_MAL=
|матч_SLO_MI2=2:3
|матч_SLO_NIV=2:2
|матч_SLO_ORS=
|матч_SLO_OSI=0:2
|матч_SLO_OST=1:1
|матч_SLO_SKA=
|матч_SLO_SLU=2:1
|матч_SLO_SMR=0:2
|матч_SLO_SOL=
|матч_SLO_UNI=3:0
|матч_SLO_VOL=3:0
|матч_SLU_BT2=2:0
|матч_SLU_BUM=
|матч_SLU_DM2=
|матч_SLU_GO2=
|матч_SLU_LID=3:1
|матч_SLU_MAL=2:1
|матч_SLU_MI2=2:1
|матч_SLU_NIV=2:1
|матч_SLU_ORS=3:1
|матч_SLU_OSI=0:0
|матч_SLU_OST=1:1
|матч_SLU_SKA=3:0
|матч_SLU_SLO=
|матч_SLU_SMR=1:1
|матч_SLU_SOL=
|матч_SLU_UNI=
|матч_SLU_VOL=
|матч_SMR_BT2=2:0
|матч_SMR_BUM=
|матч_SMR_DM2=1:3
|матч_SMR_GO2=2:0
|матч_SMR_LID=4:4
|матч_SMR_MAL=
|матч_SMR_MI2=1:0
|матч_SMR_NIV=
|матч_SMR_ORS=
|матч_SMR_OSI=
|матч_SMR_OST=0:1
|матч_SMR_SKA=0:1
|матч_SMR_SLO=0:2
|матч_SMR_SLU=
|матч_SMR_SOL=2:0
|матч_SMR_UNI=0:3
|матч_SMR_VOL=1:3
|матч_SOL_BT2=1:1
|матч_SOL_BUM=
|матч_SOL_DM2=1:2
|матч_SOL_GO2=0:0
|матч_SOL_LID=
|матч_SOL_MAL=5:0
|матч_SOL_MI2=
|матч_SOL_NIV=2:6
|матч_SOL_ORS=
|матч_SOL_OSI=
|матч_SOL_OST=4:1
|матч_SOL_SKA=1:0
|матч_SOL_SLO=1:0
|матч_SOL_SLU=2:2
|матч_SOL_SMR=
|матч_SOL_UNI=3:0
|матч_SOL_VOL=
|матч_UNI_BT2=1:1
|матч_UNI_BUM=1:1
|матч_UNI_DM2=
|матч_UNI_GO2=0:2
|матч_UNI_LID=
|матч_UNI_MAL=
|матч_UNI_MI2=
|матч_UNI_NIV=1:3
|матч_UNI_ORS=0:0
|матч_UNI_OSI=1:0
|матч_UNI_OST=
|матч_UNI_SKA=
|матч_UNI_SLO=
|матч_UNI_SLU=0:1
|матч_UNI_SMR=2:0
|матч_UNI_SOL=
|матч_UNI_VOL=1:0
|матч_VOL_BT2=1:1
|матч_VOL_BUM=2:1
|матч_VOL_DM2=
|матч_VOL_GO2=
|матч_VOL_LID=
|матч_VOL_MAL=0:1
|матч_VOL_MI2=
|матч_VOL_NIV=1:0
|матч_VOL_ORS=3:1
|матч_VOL_OSI=2:1
|матч_VOL_OST=2:2
|матч_VOL_SKA=
|матч_VOL_SLO=1:2
|матч_VOL_SLU=3:2
|матч_VOL_SMR=
|матч_VOL_SOL=2:4
|матч_VOL_UNI=0:0
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
ipngpongftzh3lwun3lqzypm1ie9pts
Барэйка
0
266310
2687323
2683531
2026-08-28T20:36:07Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687323
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Барэйка
|лацінка = Barejka
|арыгінал = Bareke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бар (імя)|Baro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Барака, Барэка, Барыка, Барык, Парэйка, Парык, Барка
|вытворныя = [[Бірэйка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Барэйка''' (''Барэка'', ''Барыка'', ''Парэйка'', ''Парык''), '''Барака''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Барэйка (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Барака, пазьней Барыка або Барэка (Barocho, Baricke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA100&dq=bar+icke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjNzJfplr-CAxUz1QIHHUCRBLAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=bar%20icke%20namenkunde&f=false S. 100].</ref>, Bareke<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Bareke#v=snippet&q=Bareke&f=false S. 28].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barocho#v=snippet&q=Barocho&f=false S. 246].</ref><ref name="Dajlida-2019-19">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Іменная аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Такім парадкам, імя Барэйка азначае «дзіця»<ref name="Dajlida-2019-19"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Барэйка (Барыка, Барка): ''Bareyke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 492.</ref>, ''Barike'' (1397 год)<ref name="Trautmann-1925-17">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Barike#v=snippet&q=Barike&f=false S. 17].</ref>, ''Barcke'' (1399 год)<ref name="Trautmann-1925-17"/>. У 1571 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joachimus Borcke, Nobilis Prutenicus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Borcke#v=snippet&q=Borcke&f=false S. 50].</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Паракевіч (Parakiewicz) і Парэйка (Parejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 246.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Waissil Boreiken son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=waissil+boreiken+son&dq=waissil+boreiken+son&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjg9_OD_pD-AhUUrKQKHTJODtYQ6AF6BAgJEAI S. 12].</ref>, ''Wayssel, filius Boreyken''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5D0PAAAAYAAJ&q=Wayssel+filius+Boreyken#v=snippet&q=Wayssel%20filius%20Boreyken&f=false S. 225].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Strigiwil Boreiconis'' [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Васили Бореикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 216.</ref>; ''отъ князь своихъ, [[Ямант|Ямонта]] да Василей Борійковъ'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 101].</ref>; ''князя Ямонта да Василія Борейкова… князя Ямонта да Василья Борекова'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0+%D0%B4%D0%B0+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%20%D0%B4%D0%B0%20%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F&f=false С. 247].</ref>; ''domina Olechnowa una cum sorore sua nomine Edv[igi] patrem suum Petrum alias Boreyko cum uxore sua Anna'' (1428—1475 гады)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 177.</ref>; ''Пацъка Борейковича'' (19 лютага 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 135.</ref>; ''Michno Baryk'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Baryk#v=snippet&q=Baryk&f=false С. 48].</ref>; ''бояромъ высоцкимъ Остафью Борейку'' (13 лютага 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 173.</ref>; ''Woithek Poreiko… Woicziech Poreiko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Poreiko#v=snippet&q=Poreiko&f=false С. 439].</ref>; ''Parejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Олешко Борейко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 384].</ref>; ''з Борейкового дворца'' (19 лютага 1566 году)<ref>Klovas M., Meilus T. Vilniaus magistratui pavaldžių vakarinių priemiesčių ir palivarkų 1566 m. pagalvės ir 1596 m. nekilnojamojo turto laikytojų mokesčių mokėtojų sąrašai // Lietuvos istorijos metraštis. 2015/1. P. 181.</ref>; ''учтивого Богъдана Ворейковича'' (30 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 13.</ref>; ''против опатръного Богъдана Борейковича, лавника места гсдрьского [[Магілёў|Могилевского]]'' (14 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 113.</ref>; ''мещанъ нашихъ [[Пінск|Пиньскихъ]] Борыковичовъ'' (5 ліпеня 1586 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 3. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=idxEAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 310].</ref>; ''s panem Piotrem Boreyką'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 47.</ref>; ''z Łaszkiem Borykowiczem… Łaszko Boreykowicz'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Boreykowicz#v=snippet&q=Boreykowicz&f=false С. 129, 137].</ref>; ''Stas Parykowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Parykowicz#v=snippet&q=Parykowicz&f=false С. 172].</ref>; ''Барикъ Оливьченъко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 133.</ref>; ''Sidor Boreyko'' (7 студзеня 1715 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1711-1715.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Maciej Barkiewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Barkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paweł Borykiewicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Borykiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Васіль Барэйкавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў брата Стрыгівіла
* Фэціньня Барыкава — [[Наваградак|наваградзкая]] баярыня, якая ўпамінаецца ў 1514 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 204.</ref>
* Пацка Барэйкавіч — [[Карэлічы|карэліцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе
* Астафей Барэйка — [[Высокае|высоцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Пётар Барэйка — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Антон Барэйка — шляхціч [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref>
* Антон і Ёсіф Барэйкі — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Данііл, Сьцяпан і Трафім Барэйкі — [[беларусы]]-праваслаўныя з [[Полацкі павет|Полацкага павету]] на 1907 і 1912 гады<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Polotsk%20uyezd/page/n1/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 4.</ref><ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20uezd%20-%205/mode/2up Приложение к № 10 Витебских Губернских Ведомостей, 4 августа 1912 года]. С. 1.</ref>
* Франц Барэйка — беларус-праваслаўны з [[Барысаў|Барысава]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>
* Рыгор Барыка — праваслаўны з [[Давід-Гарадок|Давід-Гарадку]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №762 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358826?page=18 С. 12178].</ref>
* Ёсіф Барэйка (?—1938) — беларус з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Канстантын Парэйка (1892—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Аляксандар Барэйка]] (1927—?) — удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля ў 1946—1947 гадох, адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]»
З XV ст. прыдомкам Барэйка карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Ходзькі|Ходзькаў]] гербу [[Касьцеша]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Borejko#v=snippet&q=Borejko&f=false S. 19].</ref>.
Барэйкі (Borejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Барэйкі (Borejko) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 236.</ref>.
Барэйкі-Місевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Барэйкі-[[Хадкевічы|Хадкевічы]]<ref>[http://www.nobility.by/families/ch/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Х], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Парыкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Барака (Barako), Баркевіч (Barkiewicz), Барэйка (Borejko) і Парэйка (Parejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Барэйкі (''Борейки'') каля [[Высокі Двор|Высокага Двара]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>.
На 1901 год існавала вёска Барыкі ў Мглінскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 12.</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Баркі ў Красьнянскім і Парэцкім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 262, 292.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Барэйкіна ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 389.</ref>.
На 1909 год існаваў хутар Борыкава (Барыкава) у Бабруйскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 13.</ref>.
Назву [[Барэйкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]], назву [[Барэйкаўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7livi21xpvh2hioa2841ylhk5eezf80
Шат
0
267231
2687369
2685683
2026-08-29T06:00:03Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687369
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шат
|лацінка = Šat
|арыгінал = Schat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат, Сат, Шэт, Шода, Жоць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Шацейка]], [[Шаціла]], [[Шадзібор]], [[Шадзівід]], [[Жадзьвін]] <br> [[Вісад|Вішад]]
}}
'''Шат''' (''Шаць''), '''Шад''' (''Шадзь'', ''Жад'', ''Зад''), '''Шата''' (''Жат'', ''Зат'', ''Жоць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ската, пазьней Шат або Шад (Scato, Schat, Schad<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова -шад- (-шат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -шад- (-шэд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для асновы -жад- прызнае за найбольш адэкватнае ''žãdas'' 'мова, голас', ''žadė́ti'' 'абяцаць', ''žãdinti'' 'абудзіць; стымуляваць', ''žadùs'' 'схільны даваць абяцаньні'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (''žãdas'', ''žadė́ti'' і ''žãdinti'' фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEadas&id=32002180000 žãdas], [http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEad%C4%97ti&id=32002240000 žadė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Сада (Sado<ref name="Morlet-1971-193">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>) і адпаведная іменная аснова -сад- (-сат-), якая паходзіць ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref name="Morlet-1971-193"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Шацейка|Шацейка (Шадзейка)]], [[Шаціла|Шаціла (Шацел)]], [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]. Адзначаліся германскія імёны Scazciho, Scazelo (Schätzel, Schadel), Saduinus, Wisadus{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sadebertus (Sade-[[Бэрт|bertus]]), Schädiger (Schädi-[[Гера (мужчынскае імя)|ger]])<ref name="Eule-1900-53">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Sch%C3%A4diger+Schadwald#v=snippet&q=Sch%C3%A4diger%20Schadwald&f=false S. 53].</ref>, Sadhari (Sad-[[Гір|hari]])<ref name="Tosti">Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s1.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Sedeman (Sede-[[Ман|man]])<ref name="Briggs-2013-241">Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 241.</ref>, Schadrat (Schad-[[Рад|rat]])<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=%40Schadrat#v=snippet&q=%40Schadrat&f=false S. 161, 754].</ref>, Schadwald (Schad-[[Вальда (імя)|wald]])<ref name="Eule-1900-53"/>, Baldasadus ([[Больд|Balda]]-sadus), Gintschat ([[Гента (імя)|Gint]]-schat)<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gintschat#v=snippet&q=Gintschat&f=false S. 558, 720].</ref>, Vualtsadus ([[Вальда (імя)|Vualt]]-sadus)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50, 193, 214.</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Szader (Schader)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначаліся імёны ''Sed'', ''Zedwyd'', ''Schadwina''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 517, 519, 649.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sade / Zada'' (1385, 1393 і 1394 гады), ''Sadune'', ''Sedeithe'' (1402 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sade+Zada#v=snippet&q=Sade%20Zada&f=false S. 84, 91].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жадка (''Жадко'') і Жадзен (''Жаденъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 737.</ref>.
У Чэхіі бытавалі імёны Šad, Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0ad#v=snippet&q=%C5%A0ad&f=false S. 158, 194].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sade von Lawkisken… Zada von Laukisken'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Sade+Lawkisken#v=snippet&q=Sade%20Lawkisken&f=false S. 671, 673, 676—677].</ref>; ''купил чоловека зъ землею в [[Жыжмары|Жижморскомъ]] повете на имя Жотя'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''бояре путные к тому двору [[Мусьнікі|Мусницкому]]… [[Герман (імя)|Герман]] Шадевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''sioło Sadewicz… Januszko Sadewicz przysiężny z Woytem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 66.</ref>; ''Miklosz Żadowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%40%C5%BBadowicz#v=snippet&q=%40%C5%BBadowicz&f=false С. 87].</ref>; ''Яцъ Шадовичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 268].</ref>; ''село [[Зьбірагі|Зберогы]]… Калихъ а Курило Щедевичи… Ивашко Жедевичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 255].</ref>; ''на име Станислава Щеповича Шата'' (31 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0&f=false С. 399].</ref>; ''панъ Анъдрей Миколаевичъ Шедъ'' (3 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A&f=false С. 37].</ref>; ''Федоръ Шедевичъ, волоки полъ; Андрей Шедь, волоки полъ'' (29 лістапада 1592 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 440.</ref>; ''Zadziszki… Sadowicze… Zodow'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Feliciani Ignatij Żattowicz'' (8 лістапада 1757 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 214.</ref>; ''wsiami pieniańskiemi Żodziewiczami'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 243.</ref>; ''Kazimierz Satowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Satowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Szato'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1200&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Садзейка: ''чоловеки у Лынкгъменех… Садеика'' (27 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>, ''Sadeyko'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 197.</ref>;
* Задзін, Задзен, Садзін (адзначалася германскае імя Sadin<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-S">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/s/ S], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, у Чэхіі бытавала імя Šedina<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edina#v=snippet&q=%C5%A0edina&f=false S. 96].</ref>): ''Hrinko a Zadzien Tryczewiczy… Zadzin Holubow. <…> Zadzin Naronowic… Zadzin Hawrilow. <…> Paczyna Zadynic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Zadzien#v=snippet&q=Zadzien&f=false С. 302, 451, 493, 562, 574].</ref>, ''Stas Sadzinowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 166.</ref>;
* Садун, Садан (адзначалася германскае імя Sadon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SADON.html Patronyme SADON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Saduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Адольф Садановіч — каталік з [[Сакольскі павет (Гарадзенская губэрня)|Сакольскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1185 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358815?page=80 С. 18960].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Садановіч (Sadonowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>;
* Шадзют: ''Nicolaus Szodyvthovycz'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>;
* Шэдварт: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдварт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 903.</ref>;
* Садзівіл, Задзівіл, Шэдвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sceadwala, пазьнейшае Shadwell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sceadwala#v=snippet&q=Sceadwala&f=false P. 191].</ref>): ''Piotr Zadziwiłowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=%40Zadziwi%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Zadziwi%C5%82owicz&f=false С. 56].</ref>, Аляксей Садзівілін — жыхар [[Дарагабуж]]у, паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №519 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358796?page=301 С. 8301].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдвіл (Schedwill)<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 904.</ref>, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Schadwell<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHADWELL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de SCHADWELL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Жадвойна, Жадвойн (адзначалася старажытнае германскае імя [[Жадзьвін|Saduinus]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>): ''на землю пустую Задвоинишку… Жадвоинишъку'' (3 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 108.</ref>, ''Dawid Zadwoyn… Józeff Zadwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 388.</ref>;
* Садгайла, Шадзігайла: ''в Михаила Шедикгоиловича'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>, ''люди въ Ковенскомъ повете, въ Румшиской волости… Довкгля Садкгайловича'' (19 сьнежня 1522 год)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8&f=false С. 195].</ref>, Уладзіслаў Жадвойн — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref>;
* Шатар, Седзер (адзначалася германскае імя Sadhari<ref name="Tosti"/>): Антон Седзяровіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 105].</ref>, Антон Шатар (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Шатар Антон Іванавіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Шэдман (адзначалася германскае імя Sedeman<ref name="Briggs-2013-241"/>, Schatteman<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-S"/>): Шэдмановіч (Szedmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Задмін, Жадмін: ''Мате Жадминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 36.</ref>, ''Pani Anna Zadminowa Woytkowska'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 139.</ref>;
* Жадзімонт, Шадмонт (адзначаліся старажытныя германскія імёны [[Судзімонт (імя)|Sudhmund]]<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref> і *Sandemundus<ref>Silveira J. Toponímia Portuguesa (Esboços) // Revista Lusitana. Vol. 33, 1935. [https://books.google.by/books?id=pK1FAQAAMAAJ&q=%22sandemundus%22&dq=%22sandemundus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj8pNLd0KWKAxXahv0HHdSvAXoQ6AF6BAgGEAI P. 255].</ref>): ''бояр [[Эйшышкі|ейшышских]]… Жодимонтовичы'' (1494 год, 19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 191.</ref>, у XVI ст. існавала «сенажаць» Шадмонтышкі (''Шадмонтышки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 328].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Андрэй Мікалаевіч Шад — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе
* Даніла, Кузьма, Дзяніс, Іван, Андрэй і Саўка Шаты — жыхары вёскі [[Казлова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Апалёнія Задовічава (''Apolonia Zadowiczowa'') — жыхарка [[Вільня|Вільні]], якая ўпамінаецца ў 1700 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 161.</ref>
* Іван Шэт — праваслаўны з [[Наваградзкі павет (Менская губэрня)|Наваградзкага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №377 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351347?page=110 С. 6030].</ref>
* Васіль Шацевіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Сумілішкі|Сумілішкаў]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №618 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358800?page=267 С. 9883].</ref>
* Аляксей і Вольга Шатовічы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], вывезеныя ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-51-224], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сьцяпан Садовіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]]<ref>[hthttps://partizany.by/partisans/50269/ Садович Степан Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ёсіф Сатовіч (1914—?) — беларус з ваколіцаў [[Пліса (Віцебская вобласьць)|Плісы]], вывезены ў Нямеччыну ў Другую сусьветную вайну<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-222-144], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Уладзімер Шата (1921—?) — беларус з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]]<ref>https://web.archive.org/web/20260820210133/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp22090499/ Шато Владимир Трофимович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Шат (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Качэрычы|Качэрычаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/62625/ Шат Иван Петрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксандар Шода (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Ляхавічы|Ляхавічаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260820213620/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1983086809/ Шода Александр Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Шатовічы (Szatowicz) — вольныя людзі зь вёскі [[Ліпавая Буда|Ліпавай Буды]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 388.</ref>.
Шацевічы (Szatewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Жыжмары|Жыжмараў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 432.</ref>.
Шадзевічы (Szadziewicz) гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 424.</ref>.
Затовічы (Zatowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 382.</ref>.
Жатовічы (Żatowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 420.</ref>.
Сада (Sada) і Сэда (Seda) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Жадзішкі каля [[Мерач]]ы, возера Жада каля [[Дзісна|Дзісны]], фальварак Жадышкі ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]] і маёнтак Зодзішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 272, 304.</ref>.
У 1522 годзе ўпаміналася зямля Жадзеўшчына каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 258.</ref>.
На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Шадзі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Жодзішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bwmguti58ybxbde5s020onb62mqgwii
Шаціла
0
267232
2687282
2682611
2026-08-28T16:45:14Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687282
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шаціла
|лацінка = Šaciła
|арыгінал = Scazelo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Шатыла, Шацел, Садзіла
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шаціла''', '''Шатыла''' (''Шацел'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Шаціла (прозьвішча|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скацела або Скатул, пазьней Шэцэль або Шадэль (Scazelo, Scattulus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. S. 306.</ref>, Schätzel, Schadel<ref>Pott A. F. Die Personennamen insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten. — Leipzig, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zu08AQAAIAAJ&q=Schadel#v=snippet&q=Schadel&f=false S. 133].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazelo%2C+Sch%C3%A4tzel#v=snippet&q=Scazelo%2C%20Sch%C3%A4tzel&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шацейка]]; германскае імя Scazciho) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Товтилу у Рудоминскои волости… Шатило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>; ''смолняномъ… Митку Садилову… Митку Садиловичу'' (8 лютага 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 419.</ref>; ''бояринъ нашъ Шатило'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''Шатило Анъцуховичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 66.</ref>, ''Шатило Якубович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref> (1528 год); ''Luka Szaczyłowycz'' (1558 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szaczy%C5%82owycz#v=snippet&q=Szaczy%C5%82owycz&f=false С. 3].</ref>; ''z dziećmi Szaciła [[Будыла|Budziłowicza]]… Marcin, Andrzey, Szaciło Zagornikowiczy'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Szaci%C5%82a#v=snippet&q=Szaci%C5%82a&f=false С. 111, 156].</ref>; ''Szaciło… Szaciłowicz'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Лукашъ Шатило… Миколай Шатило… Миколай Якубовичъ Шатило… Мартинъ Шатило… Петръ Шатило'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A+%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A%20%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22&f=false С. 1163].</ref>; ''боярка вышей помененая Станиславовая Шетиловая… дочку свою на име Ганну Шетиловну'' (10 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83&f=false С. 385].</ref>; ''поручникъ роты его милости пана Крыштофа Шатила — ротмистра его королевское милости панъ Войтехь Шатило'' (26 лістапада 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 178].</ref>; ''Анътонъ Шатило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 336.</ref>; ''Pan Szaciło'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Pan+Szaci%C5%82o#v=snippet&q=Pan%20Szaci%C5%82o&f=false С. 357, 377, 379—380].</ref>; ''Stanisław Szaciło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 71.</ref>, ''Jerzy Szacił na miejscu ojca''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 84.</ref> (1690 год); ''Szaciłowo'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Жыровічы|Zyrowice]]… RP. Georgius Szatalowicz, Vic. et а Festis Concr.'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''pan Ludwik Szaciłło'' (23 красавіка 1778 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szaci%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Szaci%C5%82%C5%82o&f=false С. 334].</ref>; ''Józefata Szaciłło'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Szaci%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worończa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Szaciłowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szaci%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Szaciło'' (3 лютага 1909 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 156.</ref>.
== Носьбіты ==
* Шаціла — чалавек у [[Рудаміна|Рудамінскай]] воласьці, нададзены вялікім князем [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] баярыну [[Тэўдыла (імя)|Таўтылу]]
* Шаціла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з уладаньнямі ў [[Жамойць|Жамойці]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* Шаціла Анцухавіч — сакольнік ў [[Наваградзкі замак|Наваградзкім замку]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Шаціла Якубавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Станіслававіч Шаціла — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 163].</ref>
* Раман Шаціловіч — жыхар вёскі [[Падбой|Падбою]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230508/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/672-knyazikovshchina-tomarovichi-inventar-v-grodnenskom-povete Князиковщина, Томаровичи инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref>
* Лявон, Ямеля, Цімох, Дземех і Дзяніс Шацелы (Шоцелы) — жыхары вёскі [[Шпарова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Марцін і Станіслаў Шацілы — шляхцічы [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Матэвуш і Якуб Шацілы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Мікалай Шацілаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 125].</ref>
* Мікалай, Павал і Якаў Шацілы — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 60.</ref>
* Іван Шаціла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 8.</ref>
* Ігнаці Шаціла — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 38.</ref>
* Іван Шаціла — беларус-праваслаўны зь [[Лепель|Лепеля]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Lepel%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 3.</ref>
* Рыгор Шаціловіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Ленін (вёска)|Леніна]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №385 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004351347?page=227&rotate=0&theme=white С. 6147].</ref>
* [[Альбін Шаціла]] (1887—1937) — каталіцкі сьвятар-беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шаціла Альбін Альбінавіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — беларускі актор тэатру і кіно, [[народны артыст БССР]]
* [[Дзьмітры Шатыловіч]] (1926—2020) — беларускі паэт і перакладнік
Шацілы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Шацілаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>.
Белыя-Шацілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Шаціла (Szacilo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Шацілаўшчына (''Шатиловщина'') каля [[Цырын]]а<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 273.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Шацілішкі ў Вількамірскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 165.</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Шацілава на захадзе Вяземскага павету і ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 103, 294.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Шацілы]], на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] — места [[Шацілавічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
78odxfwhna4ibrjla0ivjnpwgoqaydz
2687315
2687282
2026-08-28T19:32:11Z
Ліцьвін
847
выпраўленьне спасылак
2687315
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шаціла
|лацінка = Šaciła
|арыгінал = Scazelo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Шатыла, Шацел, Садзіла
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шаціла''', '''Шатыла''' (''Шацел'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Шаціла (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скацела або Скатул, пазьней Шэцэль або Шадэль (Scazelo, Scattulus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. S. 306.</ref>, Schätzel, Schadel<ref>Pott A. F. Die Personennamen insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten. — Leipzig, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zu08AQAAIAAJ&q=Schadel#v=snippet&q=Schadel&f=false S. 133].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazelo%2C+Sch%C3%A4tzel#v=snippet&q=Scazelo%2C%20Sch%C3%A4tzel&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шацейка]]; германскае імя Scazciho) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Товтилу у Рудоминскои волости… Шатило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>; ''смолняномъ… Митку Садилову… Митку Садиловичу'' (8 лютага 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 419.</ref>; ''бояринъ нашъ Шатило'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''Шатило Анъцуховичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 66.</ref>, ''Шатило Якубович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref> (1528 год); ''Luka Szaczyłowycz'' (1558 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szaczy%C5%82owycz#v=snippet&q=Szaczy%C5%82owycz&f=false С. 3].</ref>; ''z dziećmi Szaciła [[Будыла|Budziłowicza]]… Marcin, Andrzey, Szaciło Zagornikowiczy'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Szaci%C5%82a#v=snippet&q=Szaci%C5%82a&f=false С. 111, 156].</ref>; ''Szaciło… Szaciłowicz'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Лукашъ Шатило… Миколай Шатило… Миколай Якубовичъ Шатило… Мартинъ Шатило… Петръ Шатило'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A+%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A%20%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22&f=false С. 1163].</ref>; ''боярка вышей помененая Станиславовая Шетиловая… дочку свою на име Ганну Шетиловну'' (10 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83&f=false С. 385].</ref>; ''поручникъ роты его милости пана Крыштофа Шатила — ротмистра его королевское милости панъ Войтехь Шатило'' (26 лістапада 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 178].</ref>; ''Анътонъ Шатило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 336.</ref>; ''Pan Szaciło'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Pan+Szaci%C5%82o#v=snippet&q=Pan%20Szaci%C5%82o&f=false С. 357, 377, 379—380].</ref>; ''Stanisław Szaciło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 71.</ref>, ''Jerzy Szacił na miejscu ojca''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 84.</ref> (1690 год); ''Szaciłowo'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Жыровічы|Zyrowice]]… RP. Georgius Szatalowicz, Vic. et а Festis Concr.'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''pan Ludwik Szaciłło'' (23 красавіка 1778 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szaci%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Szaci%C5%82%C5%82o&f=false С. 334].</ref>; ''Józefata Szaciłło'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Szaci%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worończa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Szaciłowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szaci%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Szaciło'' (3 лютага 1909 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 156.</ref>.
== Носьбіты ==
* Шаціла — чалавек у [[Рудаміна|Рудамінскай]] воласьці, нададзены вялікім князем [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] баярыну [[Тэўдыла (імя)|Таўтылу]]
* Шаціла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з уладаньнямі ў [[Жамойць|Жамойці]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* Шаціла Анцухавіч — сакольнік ў [[Наваградзкі замак|Наваградзкім замку]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Шаціла Якубавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Станіслававіч Шаціла — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 163].</ref>
* Раман Шаціловіч — жыхар вёскі [[Падбой|Падбою]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230508/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/672-knyazikovshchina-tomarovichi-inventar-v-grodnenskom-povete Князиковщина, Томаровичи инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref>
* Лявон, Ямеля, Цімох, Дземех і Дзяніс Шацелы (Шоцелы) — жыхары вёскі [[Шпарова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Марцін і Станіслаў Шацілы — шляхцічы [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Матэвуш і Якуб Шацілы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Мікалай Шацілаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 125].</ref>
* Мікалай, Павал і Якаў Шацілы — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 60.</ref>
* Іван Шаціла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 8.</ref>
* Ігнаці Шаціла — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 38.</ref>
* Іван Шаціла — беларус-праваслаўны зь [[Лепель|Лепеля]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Lepel%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 3.</ref>
* Рыгор Шаціловіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Ленін (вёска)|Леніна]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №385 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004351347?page=227&rotate=0&theme=white С. 6147].</ref>
* [[Альбін Шаціла]] (1887—1937) — каталіцкі сьвятар-беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шаціла Альбін Альбінавіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — беларускі актор тэатру і кіно, [[народны артыст БССР]]
* [[Дзьмітры Шатыловіч]] (1926—2020) — беларускі паэт і перакладнік
Шацілы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Шацілаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>.
Белыя-Шацілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Шаціла (Szacilo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Шацілаўшчына (''Шатиловщина'') каля [[Цырын]]а<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 273.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Шацілішкі ў Вількамірскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 165.</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Шацілава на захадзе Вяземскага павету і ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 103, 294.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Шацілы]], на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] — места [[Шацілавічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1pvjpbhyermhygamjxnwm5o1oy8z3gn
Бірыла
0
267857
2687279
2681395
2026-08-28T16:43:03Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687279
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бірыла
|лацінка = Biryła
|арыгінал = Berilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бера|Bero]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Бярыла, Бярэла, Бірэла, Бэрыла, Бірала, Бірыля, Бірыль, Берыль, Бэруль, Біруль, Берла
|вытворныя = [[Барыла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Бірыла''' (''Бірыля'', ''Бірыль'', ''Біруль''), '''Бярыла''' (''Бэрыла'', ''Бярэла'', ''Берыль'', ''Бэруль''), '''Бірэла''' (''Берла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Бірыла (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Берыла, Берэла або Берул (Berilo, Berila, Berela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 58.</ref>, Berul<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berila#v=snippet&q=Berila&f=false S. 261, 991].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 253—254.</ref>. Іменная аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
Імя Бярыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Berilo'' (1428, 1440, 1442, 1456 і 1489 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 127.</ref>.
Імя Бірыль бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''Бириль Васко'' (1539 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aPM1AQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%8C&f=false С. 477].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''соудилъ есмь Биреля съ [[Арман]]овичемь про колоколъ про немецьскыи: Бирель правъ'' (1284 год)<ref>[http://starbel.by/dok/d212.htm Грамота смоленского князя Федора Ростиславича по судному делу о колоколе (1284)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил у воита ковенского на имя у Бириля у Tpoцкомъ повете в [[Жыжмары|Жижморскои]] волости именье на имя Бирилявское'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''Pawel Birulicz… Liewon a Miron Biruliczy… Janko a Trochim Birulicy… Wasiuk Birulic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Birulic#v=snippet&q=Birulic&f=false С. 109].</ref>; ''Федко Бирел'' (красавік — травень 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 584, 588.</ref>, ''Хведко Бирел'' (травень 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 595.</ref>; ''Janowa Berelowa'' (1624 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių moterų įvardijimo tendencijos XVII—XVIII a. Kėdainių miesto istorijos šaltiniuose // Acta linguistica Lithuanica. T. 87, 2022. P. 144.</ref>; ''Pana Berelewicza'' (1666 год)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių asmenvardžių darybos tendencijos // Baltu filoloģija. T. 27, nr. 1 (2018). P. 104.</ref>; ''Biryło'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>; ''Jakub Biryło'' (1707 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biry%C5%82o%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Julia Bieryło'' (1719 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biery%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=1810&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Bieryłło'' (1754 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biery%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Beryło'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bery%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barbara Biryłło'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biry%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elżbieta Birełło'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bire%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Birełowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bire%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena z Biriłów Pawluć'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 119.</ref>.
== Носьбіты ==
* Бірыль — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Коўна|ковенскі]] войт у 1501 годзе
* Ян і Юры Венцлававічы Берлы Бярловічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 208].</ref>
* Фёдар Бірыловіч — жыхар вёскі [[Цна|Цны]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1696 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/447-kozhan-gorodok-tsna-drebsk-vichin-rakitna-brodnitsa-v-1696 Кожан Городок, Цна, Дребск, Вичин, Ракитна, Бродница в 1696]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 студзеня 2016 г.</ref>
* Міхаіл Берыль — жыхар вёскі [[Нізоўка|Нізоўкі]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref>
* Зьміцер, Андрэй, Фёдар, Аксіньня і Юстыніяна Бірылы — жыхары вёскі [[Сянежыцы|Сянежыцаў]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/541-cenezhitsy-mateshitsy-sapotnitsa-kraevichi-lagotki-invent Cенежицы, Матешицы, Сапотница, Краевичи, Лаготки инвент.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>
* Эльяш Бераловіч — жыхар вёскі [[Белічаны (Гарадзенская вобласьць)|Белічанаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1773 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230235/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/626-golny-inventar-v-grodnenskom-povete-1773 Гольны инвентарь в Гродненском повете 1773], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 траўня 2016 г.</ref>
* Андрэй Бярыла — каталік зь [[Беластоцкі павет (Гарадзенская губэрня)|Беластоцкага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1348 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358850?page=288 С. 21567].</ref>
* Дзяніс Бярыла (1876—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>
* Майсей Іванаў Бярыла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.</ref>
* [[Сьцёпка Бірыла]] — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя
* [[Захар Бірала]] (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Мікалай Бірыла]] (1923—1992) — беларускі мовазнаўца
Бярулі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812 год<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бэрулевіч (Berulewicz), Бярыла (Bierylo) і Бірыля або Бірыла (Biryla) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1901 год існавала вёска Бірылаўка на поўначы Гараднянскага павету Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.</ref>.
У 1905 годзе існавала [[вёска]] Бірылы ў [[Беняконі|Беняконскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 186.</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Бірулічы]]. Назву [[Бірулі]] маюць вёскі на гістарычных [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4fyoyfeegg5np6laqdag8trp8l2mro6
Таль (імя)
0
268345
2687337
2685499
2026-08-28T21:09:09Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687337
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Таль
|лацінка = Tal
|арыгінал = Talo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тала, Дала, Даль, Цель
|вытворныя = [[Тола]]
|зьвязаныя = [[Талейка]], [[Таліла]], [[Дальна]], [[Талюш]], [[Талівойша]], [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімонт]], [[Талмут]], [[Таліят]]
}}
'''Таль''', '''Тала''' (''Дала'', ''Даль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тала або Таль, пазьней Даль (Talo, Tallo, Thal, Dahl) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-399-400">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Talo%2C+Thal%2C+Dahl#v=snippet&q=Talo%2C%20Thal%2C%20Dahl&f=false S. 399—400].</ref><ref name="Dajlida-2019-26">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Іменная аснова тал- (дал-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -дал- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -тал- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''tolì'' 'далёка'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=toli&id=26073990000 toli̇̀], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Таль азначае «дасьціпны»<ref name="Dajlida-2019-26"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Талейка|Талейка (Талка)]], [[Таліла]], [[Дальна|Дальна (Дален)]], [[Талюш]], [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт)]], [[Талмут]]. Адзначаліся германскія імёны Taleke (Talke), Thalilo, Dalina (Dallen), Talsche, Dalman, Talamundus, Talmut.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Tal, Talk (Talka), Talijan<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 582.</ref>, Dalbert (Dolbert), Dalwin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30, 264.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавалі імёны Даліка і Далюш: ''Dalico'' (1448 год), ''Dalusch'' (1349—1360 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 453.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Dalite''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Talto<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dalite#v=snippet&q=Dalite&f=false S. 22].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Thal<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=THAL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de THAL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Dahl<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAHL&ofb=abschwangen&modus=&lang=de DAHL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Латгалія|Латгаліі]] гістарычна бытавала імя Talibaldus (Thalibaldus){{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dalbaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>, пазьнейшае Talbald<ref>Picard M. Dictionary of French Family Names in North America. — Cambridge Scholars Publishing, 2020. [https://www.google.by/books/edition/Dictionary_of_French_Family_Names_in_Nor/2PUBEAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Talbald%22&pg=PA671&printsec=frontcover P. 671].</ref>}}<ref>Siliņa-Piņķe R. Die vorchristlichen Rufnamen in Lettland (9.—13. Jahrhundert) und ihre Spuren in der heutigen Namengebung // Els noms en la vida quotidiana. Actes del XXIV Congrés Internacional d’ICOS sobre Ciències Onomàstiques / Names in Daily life. Proceedings of the XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences. S. 908.</ref>.
Германскія імёны Tale і Talke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Tale#v=snippet&q=Tale&f=false S. XL].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''в людеи наших [[Браслаўскі павет|Бряславского повета]], Уколское волости на имя у Михна, а в Юнча Талевичов'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''а в Станка Талевича чоловека его отьчизного'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''пан Юрьи Мацькович Талевич'' (да 1525 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 69].</ref>; ''Товтько Талевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Матеи Талевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref> (1528 году); ''Таля Павлович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 135.</ref>; ''Pilip Taliewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Taliewicz#v=snippet&q=Taliewicz&f=false С. 25].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Талюн (адзначалася германскае імя Tallon<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Tallon#v=snippet&q=Tallon&f=false P. 375].</ref>): Ігнаці, Каятан, Юзэф і Пётар Талюны (''Talun'') — уладальнікі гаспадарак у Пашыльлі каля [[Рэша|Рэшы]] на 1936 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>;
* Талут, Талют, Талуць, Талудзь (адзначалася германскае імя *Tellitus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Taluda<ref name="navn-1900"/>): ''Taluttendorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Taluttendorfe#v=snippet&q=Taluttendorfe&f=false S. 700].</ref>, Іван і Цімафей Талюты — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 7.</ref>, Яўген Талудзь (1907 —1943) — [[беларусы|беларус]] з [[Ашмяны|Ашмянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B4%D0%B7%D1%8C_%D0%AF%D1%9E%D0%B3%D0%B5%D0%BD_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1907) Талудзь Яўген Aнтoнавіч (1907)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Талуці — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Таланд, Таланта (адзначалася старажытнае германскае імя *Dalandus, пазьнейшае Dalant<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/d1.html Noms commençant par D], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>): ''Борисъ Толаньдинич, дьякъ городьскии'' (7 студзеня 1487 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 415.</ref>, ''Tałanta'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Antonina Pelagia Bronisława Tałandziewicz'' (1864 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82andziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тальвід (адзначалася германскае імя Thiälvidh-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): у 1614 годзе ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]] ўпамінаўся возны Мікалай Габрыялавіч Талвід (''Толлвид'')<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 380.</ref>;
* Дальгед: ''Parafia [[Даўгелішкі|Daugieliska]]… Dalgiedy'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 44, 46.</ref>
* Талар (адзначалася старажытнае германскае імя Dealher<ref name="Fo-399-400"/>, пазьнейшае Thaler<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thaler#v=snippet&q=Thaler&f=false P. 375].</ref>): ''Marianna Talar'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Talar&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Czabiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Таларовіч або Таляровіч (Talarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Талянг: у 1594 годзе ўпамінаўся [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]] Урбан Пятровіч Талянг (''Таллянг'')<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 93.</ref>;
* Тальмін, Дальмін (адзначалася германскае імя [[Дальман|Tallman]]<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Tallman#v=snippet&q=Tallman&f=false P. 47].</ref>, у гістарычным германскім арэале — імя Talmine<ref name="navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''Albertus Talmynovycz'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref>, ''Albertus Talminowicz'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644—645.</ref>, ''выменила передъ нами Сенька Толминовича'' (31 сакавіка 1517 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 453].</ref>, ''Талмин [[Мажырым|Можримович]]… Добко Далминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 151, 335, 347.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Станька Талевіч — баярын [[Упіцкі павет|Ўпіцкага павету]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* [[Тэўда (імя)|Тоўтка]] Талевіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мацей Талевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лявон Талевіч — жыхар мястэчка [[Кублічы|Кублічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1791 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807214647/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/734-kublichi-inventar-1791-g-v-polotskom-voevodstve Кубличи инвентарь 1791 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2017 г.</ref>
* Іпаліт Таловіч (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ёды|Ёдаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1987572084/ Талович Ипполит Якубович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Валянтын Цялевіч (1919—?) — беларус з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1994196601/ Телевич Валентин Антонович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Талі (Tal) — прыгонныя зь вёсак [[Куцькі (Менская вобласьць)|Куцькаў]] і [[Патрэбічы|Патрэбічаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 64, 65.</ref>.
Талевічы і фон Талі — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Дала-Федаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/f/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ф], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Далёвіч (Dalowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Таль (вёска)|Таль]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Талявічы]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Талішкі]], у [[Прускія летувісы|гістарычнай Прусіі]] — [[Дальгайм (Прусія)|Дальгайм]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
lbrbmuls84d4si83v1hxuvalbdzc6id
Бэрнат
0
269868
2687256
2682617
2026-08-28T15:38:45Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687256
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрнат
|лацінка = Bernat
|арыгінал = Bernat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Берн|Bern]] + [[Гадзь|Hatho]]
|варыянт = Бернат, Бернят, Бэрнад, Бернад, Барнат, Парнат
|вытворныя =
|зьвязаныя = Hathubern
}}
'''Бэрнат''' (''Бернат'', ''Бернят'', ''Барнат'', ''Парнат''), '''Бэрнад''' (''Бернад'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''послове немецкии от князя Берната Вандецборху'' (1 верасьня 1481 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 326.</ref>; ''Петру Берънатовичу жеребя'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} S. 75.</ref>; ''бояре медницкие Нецко и Бернатъ Нарвоишевичы'' (25 траўня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 72.</ref>; ''Андрею а Бернату Германовичам о имене Нарушовщину'' (1495 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''земян волынскихъ, в Миколая Бернатовича… а в брата его Юхна Бернатовича'' (1 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''землю, што на Петре Берънатовичы'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''земянъ луцкихъ, в сестренцовъ своихъ, в Миколая и въ его брата Юха Берънатовичовъ'' (18 студзеня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 373.</ref>; ''людеи у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] жо повете на имя Симана, а Берната [[Віцейка|Витеиковичов]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref> (10 чэрвеня 1511 году); ''земянина волынского Миколая Бернатовича'' (4 лютага 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 119—120.</ref>; ''люди в [[Анікшты|Оникштенском]] повете, въ Крашинскои волости, на има Берната Буткевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>; ''у бояр наших Ошменского повета, у Андреика а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Берната [[Мінтаўт|Минтовтовича]] <…> в Жомоитском повете у Ясвоинскои волости… слуг путных… Берната'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи осмъ служоб в Дубицком повете… а Бернатовича Михаила зъ его братомъ Заморчиком'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''у Виленскомъ повете в [[Рудаміна|Рудоминскои]] волости людеи… а Берната'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308—309.</ref>; ''Пацъко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Бернатъ Андреевичъ… Бернатъ Ходковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Бернать Станковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Бернатъ Хоткевичь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сташко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Берънать Ропановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Бернатъ Ивашковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Петрашко Бернатовичъ… Бернатъ Богдановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Бернатъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]]… Берънатъ Кореевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Берънатъ Михаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Бернатъ Томъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 113.</ref>, ''Лавринец Берънатовичъ… Бернатъ Петровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Богдан Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Воитехъ Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''люди [[Жыжмары|Жижморские]]… [[Ганус (імя)|Ганусь]] Бернатовичъ'' (23 студзеня 1529 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Станиславу Берънатовичу, старому литъвину'' (1529—1530 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 626.</ref>; ''Станиславъ Берънятовичъ, дворянин'' (10 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 621.</ref>; ''Гануса Бернатовича'' (15 лістапада 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|226к}} P. 73.</ref>; ''Федко а Бернатъ Борковичи поведили, ижъ которое именье они мають в селе своемъ на имя в Борисове'' (13 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 240.</ref>; ''землю Бернатовщину… пустовщины… Бернатишку… землю… Бернатовщину… Бернат [[Вітарт|Витортович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22, 27, 186, 360.</ref>; ''люди ее мелокгянъские… Берънят'' (5 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} S. 137.</ref>; ''Бернат [[Эйгін|Еикгинович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''светьковъ… а Беръната Лукашевича'' (28 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 20.</ref>; ''села Бернатовичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 44].</ref>; ''Барнат Юрдатович'' (сьнежань 1556 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 133.</ref>; ''Macziey, Fiedor a Bernath Stankiewiczy… Bernath Stasiew. <…> Biernath a Jan Bohdanowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bernath#v=snippet&q=Bernath&f=false С. 115—116, 320].</ref>; ''Родъ Бернатовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>, ''Бернатъ Юревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1081.</ref>, ''Бернатъ Лукашевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1112.</ref>, ''Бернатъ Андрюшковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1340.</ref> (1567 год); ''Матей Локштутевичъ, сынъ одинъ Юрко, при немъ брать его Бернатъ… служба Дымокуровъ боярская… Бернатъ Дымокуръ'' (1595 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 515—516.</ref>; ''Ян Бернатовичъ… Бернатъ [[Міл (імя)|Милевич]]'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 6, 9.</ref>; ''Ławrzyn Bernatowicz… Bernat Mikolaiewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29—30.</ref>; ''Stasiuk Bernatowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Bernatowicz#v=snippet&q=Bernatowicz&f=false С. 53].</ref>; ''Marianna Bernat'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Bernad'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 808.</ref>; ''Helena Bernad'' (1679 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eufrozyna Bernatowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabeta Bernatowna'' (26 красавіка 1705 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 453.</ref>; ''Jacobus Bernatowicz'' (25 ліпеня 1751 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1748-1752.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1748—1752 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Agata Barnat'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barnatowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Franciscus Bernotowicz'' (3 верасьня 1787 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 42.</ref>; ''Marianna Biernat''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Justyna Bernatt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Franciszek Kazimierz Barnatowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Parnatt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Parnatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Onikszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Jan Biernad'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бернат [[Альгерд (імя)|Альгерт]] (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref>
* Пётар Бернатавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Нецька і Бернат [[Нарывойша|Нарвойшавічы]] — медніцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе
* Андрэй і Бернат [[Герман (імя)|Германавічы]] — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 і 1515 гадох
* Станіслаў Бернатавіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], [[Старалітва|стары ліцьвін]], які ўпамінаецца ў 1529—1530 гадох
* Бернат Юр'евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&dq=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP1Pfr59qGAxU9gf0HHaB1BvQQ6AF6BAgJEAI P. 338].</ref>
* Мальгарэта Балтрамееўна Бернат — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 107—108].</ref>
* Іван і Пётар Бернады — жыхары [[Полацкі павет|Полацкага павету]] на 1905 год<ref>Приложение к № 42 Витебских Губернских Ведомостей, 17 октября 1905 года. С. 1.</ref>
* Уладзіслаў Восіпаў Бернатовіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.</ref>
* Ігнаці Бернатовіч — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Іван Бернат — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 19.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 32.</ref>
* Уладзіслаў Бернатовіч — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 3.</ref>
* Ёсіф Бернатовіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Шацак|Шацку]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №318 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351657?page=117 С. 5077].</ref>
* [[Вітольд]] Бернатовіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Бернат (1912—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Міхась Бернат]] ({{нар.}} 1946) — беларускі краязнаўца<ref>[https://tavlay-library.by/index.php?option=com_content&view=article&id=989 Міхась Іосіфавіч Бернат (30.01.1946)], Баранавіцкая ЦБС</ref>
Бэрнаты (Bernat) — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі (Ашмянскі раён)|Агароднікаў]], [[Амбросаўшчына|Амбросаўшчыны]] і [[Вашчынікі|Вашчынікаў]] (каля [[Жупраны|Жупранаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 253—254.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], вёсак [[Клікуны|Клікуноў]], [[Куль|Кулю]] і [[Бобрышкі|Бобрышкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Аліта|Аліты]] і [[Дусьмяны|Дусьмянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60, 102, 273, 359, 396.</ref>.
Бернатовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Росіца (вёска)|Росіцы]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230656/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/458-rositsa-kostel-drissenskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1861-g Росица костел Дриссенского уезда, списки прихожан 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бернаты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) гербу [[Акшак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 228.</ref>.
Ґейштаф-Бернатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бэрнатовіч (Bernatowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Барнатовіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 199.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернатавічы (''Бернатовичи'') каля [[Рудаміна|Рудаміны]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
У 1595 годзе ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] ўпамінаўся маёнтак Бернатавічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 55.</ref>, у 1690 годзе — фальварак Бэрнатавічы<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 39, 292.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бернадынка ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуюць вёскі [[Бярнаты]] і [[Бернатоўшчына]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бярнады]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Бярнатаўшчына]]. На гістарычнай Браслаўшчыне існаваў [[засьценак]] [[Бэрнатышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Берн]]
* [[Гадзь|Гата]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
oxyby2cmyfbaf2u4dzgr1not8cv29zd
2687264
2687256
2026-08-28T15:55:06Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687264
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрнат
|лацінка = Bernat
|арыгінал = Bernat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Берн|Bern]] + [[Гадзь|Hatho]]
|варыянт = Бернат, Бернят, Бэрнад, Бернад, Барнат, Парнат
|вытворныя =
|зьвязаныя = Hathubern
}}
'''Бэрнат''' (''Бернат'', ''Бернят'', ''Барнат'', ''Парнат''), '''Бэрнад''' (''Бернад'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''послове немецкии от князя Берната Вандецборху'' (1 верасьня 1481 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 326.</ref>; ''Петру Берънатовичу жеребя'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} S. 75.</ref>; ''бояре медницкие Нецко и Бернатъ Нарвоишевичы'' (25 траўня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 72.</ref>; ''Андрею а Бернату Германовичам о имене Нарушовщину'' (1495 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''земян волынскихъ, в Миколая Бернатовича… а в брата его Юхна Бернатовича'' (1 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''землю, што на Петре Берънатовичы'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''земянъ луцкихъ, в сестренцовъ своихъ, в Миколая и въ его брата Юха Берънатовичовъ'' (18 студзеня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 373.</ref>; ''людеи у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] жо повете на имя Симана, а Берната [[Віцейка|Витеиковичов]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref> (10 чэрвеня 1511 году); ''земянина волынского Миколая Бернатовича'' (4 лютага 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 119—120.</ref>; ''люди в [[Анікшты|Оникштенском]] повете, въ Крашинскои волости, на има Берната Буткевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>; ''у бояр наших Ошменского повета, у Андреика а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Берната [[Мінтаўт|Минтовтовича]] <…> в Жомоитском повете у Ясвоинскои волости… слуг путных… Берната'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи осмъ служоб в Дубицком повете… а Бернатовича Михаила зъ его братомъ Заморчиком'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''у Виленскомъ повете в [[Рудаміна|Рудоминскои]] волости людеи… а Берната'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308—309.</ref>; ''Пацъко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Бернатъ Андреевичъ… Бернатъ Ходковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Бернать Станковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Бернатъ Хоткевичь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сташко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Берънать Ропановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Бернатъ Ивашковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Петрашко Бернатовичъ… Бернатъ Богдановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Бернатъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]]… Берънатъ Кореевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Берънатъ Михаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Бернатъ Томъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 113.</ref>, ''Лавринец Берънатовичъ… Бернатъ Петровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Богдан Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Воитехъ Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''люди [[Жыжмары|Жижморские]]… [[Ганус (імя)|Ганусь]] Бернатовичъ'' (23 студзеня 1529 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Станиславу Берънатовичу, старому литъвину'' (1529—1530 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 626.</ref>; ''Станиславъ Берънятовичъ, дворянин'' (10 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 621.</ref>; ''Гануса Бернатовича'' (15 лістапада 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|226к}} P. 73.</ref>; ''Федко а Бернатъ Борковичи поведили, ижъ которое именье они мають в селе своемъ на имя в Борисове'' (13 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 240.</ref>; ''землю Бернатовщину… пустовщины… Бернатишку… землю… Бернатовщину… Бернат [[Вітарт|Витортович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22, 27, 186, 360.</ref>; ''люди ее мелокгянъские… Берънят'' (5 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} S. 137.</ref>; ''Бернат [[Эйгін|Еикгинович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''светьковъ… а Беръната Лукашевича'' (28 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 20.</ref>; ''села Бернатовичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 44].</ref>; ''Барнат Юрдатович'' (сьнежань 1556 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 133.</ref>; ''Macziey, Fiedor a Bernath Stankiewiczy… Bernath Stasiew. <…> Biernath a Jan Bohdanowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bernath#v=snippet&q=Bernath&f=false С. 115—116, 320].</ref>; ''Родъ Бернатовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>, ''Бернатъ Юревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1081.</ref>, ''Бернатъ Лукашевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1112.</ref>, ''Бернатъ Андрюшковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1340.</ref> (1567 год); ''Матей Локштутевичъ, сынъ одинъ Юрко, при немъ брать его Бернатъ… служба Дымокуровъ боярская… Бернатъ Дымокуръ'' (1595 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 515—516.</ref>; ''Ян Бернатовичъ… Бернатъ [[Міл (імя)|Милевич]]'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 6, 9.</ref>; ''Ławrzyn Bernatowicz… Bernat Mikolaiewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29—30.</ref>; ''Stasiuk Bernatowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Bernatowicz#v=snippet&q=Bernatowicz&f=false С. 53].</ref>; ''Marianna Bernat'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Bernad'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 808.</ref>; ''Helena Bernad'' (1679 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eufrozyna Bernatowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabeta Bernatowna'' (26 красавіка 1705 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 453.</ref>; ''Jacobus Bernatowicz'' (25 ліпеня 1751 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1748-1752.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1748—1752 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Agata Barnat'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barnatowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Franciscus Bernotowicz'' (3 верасьня 1787 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 42.</ref>; ''Marianna Biernat''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Justyna Bernatt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Franciszek Kazimierz Barnatowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Parnatt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Parnatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Onikszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Jan Biernad'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бернат [[Альгерд (імя)|Альгерт]] (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref>
* Пётар Бернатавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Нецька і Бернат [[Нарывойша|Нарвойшавічы]] — медніцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе
* Андрэй і Бернат [[Герман (імя)|Германавічы]] — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 і 1515 гадох
* Станіслаў Бернатавіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], [[Старалітва|стары ліцьвін]], які ўпамінаецца ў 1529—1530 гадох
* Бернат Юр'евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&dq=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP1Pfr59qGAxU9gf0HHaB1BvQQ6AF6BAgJEAI P. 338].</ref>
* Мальгарэта Балтрамееўна Бернат — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 107—108].</ref>
* Іван і Пётар Бернады — жыхары [[Полацкі павет|Полацкага павету]] на 1905 год<ref>Приложение к № 42 Витебских Губернских Ведомостей, 17 октября 1905 года. С. 1.</ref>
* Уладзіслаў Восіпаў Бернатовіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.</ref>
* Ігнаці Бернатовіч — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Іван Бернат — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 19.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 32.</ref>
* Уладзіслаў Бернатовіч — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 3.</ref>
* Ёсіф Бернатовіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Шацак|Шацку]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №318 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351657?page=117 С. 5077].</ref>
* [[Вітольд]] Бернатовіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Бернат (1912—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Міхась Бернат]] ({{нар.}} 1946) — беларускі краязнаўца, грамадзкі дзяяч і публіцыст<ref>[https://tavlay-library.by/index.php?option=com_content&view=article&id=989 Міхась Іосіфавіч Бернат (30.01.1946)], Баранавіцкая ЦБС</ref>
Бэрнаты (Bernat) — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі (Ашмянскі раён)|Агароднікаў]], [[Амбросаўшчына|Амбросаўшчыны]] і [[Вашчынікі|Вашчынікаў]] (каля [[Жупраны|Жупранаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 253—254.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], вёсак [[Клікуны|Клікуноў]], [[Куль|Кулю]] і [[Бобрышкі|Бобрышкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Аліта|Аліты]] і [[Дусьмяны|Дусьмянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60, 102, 273, 359, 396.</ref>.
Бернатовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Росіца (вёска)|Росіцы]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230656/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/458-rositsa-kostel-drissenskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1861-g Росица костел Дриссенского уезда, списки прихожан 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бернаты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) гербу [[Акшак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 228.</ref>.
Ґейштаф-Бернатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бэрнатовіч (Bernatowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Барнатовіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 199.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернатавічы (''Бернатовичи'') каля [[Рудаміна|Рудаміны]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
У 1595 годзе ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] ўпамінаўся маёнтак Бернатавічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 55.</ref>, у 1690 годзе — фальварак Бэрнатавічы<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 39, 292.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бернадынка ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуюць вёскі [[Бярнаты]] і [[Бернатоўшчына]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бярнады]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Бярнатаўшчына]]. На гістарычнай Браслаўшчыне існаваў [[засьценак]] [[Бэрнатышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Берн]]
* [[Гадзь|Гата]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
68ym6fqb96gydqa0azolg15uaf5hlps
Тарвід
0
269952
2687344
2685548
2026-08-28T21:24:25Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687344
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тарвід
|лацінка = Tarvid
|арыгінал = Torvid
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тора (імя)|Torro]] + [[Від (імя)|Wid]]
|варыянт = Торвід, Дарвід, Тарвіт, Торвіт, Дарвіт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Тарвід''', '''Торвід''' (''Торвіт''), '''Дарвід''' (''Дарвіт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Торвід, Тарвід або Дарвід (Torvid, Þórviðr, Thorvid<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>, Thorvidr<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Thorvidr#v=snippet&q=Thorvidr&f=false P. 64].</ref>, Tarwidh<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 1217.</ref>, Darvid<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 236.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/%C3%9E%C3%B3rvi%C3%B0r Þórviðr], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Турвін]], [[Дармонт]]; германскія імёны Tarut, Torvin, Darmundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзіман]], [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]]; германскія імёны Widiman, Widmund, Melvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Tarwid (Tarweid)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TARWID&ofb=memelland&modus=&lang=de TARWID], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у [[Вялёна|Велене]]. Торвиду земля [[Гайлімін|Кгоилиминова]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>; ''[[Вількамір|Вилкомирское]] волости Торвиду три чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''в боярини сомилишскоє ж волости в Дороты Торъвидовны'' (19 жніўня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 124.</ref>; ''людеи добрых досыт могоричников… Миколаи Торвидович'' (25 красавіка 1515 або 1530 году)<ref>Jablonskis K. Istorija irjos šaltiniai. — Vilnius, 1979. P. 63.</ref>; ''чоловеков тяглых у волости Дорсунишскои… Юря Торвидовичи'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Воитех Торвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Стась Тарвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Бутко Тарвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref> (1528 год); ''Миколай Тарвидович… Ян Торвидович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 125, 213.</ref>; ''на бояръ земъли Жомоитъское волости [[Эйрагола|Оиракгольское]]… Богъдана Торвидовича'' (15 лістапада 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 286.</ref>; ''сынове Десевы [[Эйтмін|Аитмин]] и Тарвидъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''у Торвидовичах'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 361.</ref>; ''siołko Tarwidowiczy…. Mikołay kowal Tarwid'' (9 кастрычніка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 433.</ref>; ''Aleksander Darwid''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 145.</ref>, ''Anna Darwidowa… Kazimierz Darwid'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 148.</ref>; ''Piotr Tarwid'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 400.</ref>; ''Jerzy Tarwid'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Tarwid#v=snippet&q=Tarwid&f=false С. 46].</ref>; ''Antoni Darwid'' (5 лютага 1776 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 258.</ref>; ''Bartłomiej Darwid… Salomon Darwid'' (10 лютага 1779 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 283, 289.</ref>; ''Lewantes Franciscus Tarwid'' (1785—1792 гады)<ref>Mickienė I., Aukštikalnytė M. Vyrų įvardijimas XVIII a. pabaigoje: Kražių parapijos krikšto metrikų knyga // Lituanistica. T. 59, Nr. 3 (93), 2013. P. 178.</ref>; ''Wincenty Darwidowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Darwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Dorwidowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dorwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Gudogaj], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Tarwid'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tarwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Тарвід — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Дарота Тарвідаўна — [[Сумілішкі|суміліская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў 1512 годзе
* Пётар Станіслававіч Тарвідовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 158, 160.</ref>
* Кацярына Пятроўна Тарвід — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 81, 94.</ref>
* [[Гендрута]] Монькавічава Тарвідовіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 94.</ref>
* Альжбета Пятроўна [[Саргоўд|Саркаўтовіч]] Тарвідовіч — [[вількамір]]ская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1598 годзе годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 332].</ref>
* Балтрамей Мікалаевіч Тарвідовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 160].</ref>
* Станіслаў Марцінавіч Тарвідовіч — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 367.</ref>
* Баляслаў Торвід — уладальнік зямлі ў Гарадзенскай губэрні на 1890 год<ref>Список землевладений в Гродненской губернии. — Гродна, 1890. С. 269.</ref>
* Антон Торвіт — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 5.</ref>
* Браніслаў Тарвіт — каталік з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 53.</ref>
* Іван Тарвід — праваслаўны зь [[Себеж]]у, паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №314 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351657?page=58 С. 5018].</ref>
* Вацлаў Торвіт — праваслаўны з [[Рэжыцкі павет|Рэжыцкага павету]], забіты ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №220 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004921883?page=313&rotate=0&theme=white С. 3513].</ref>
* Сьцяпан Дарвіт — праваслаўны зь [[Вялейскі павет (Віленская губэрня)|Вялейскага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №12 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=176 С. 177].</ref>
* Антон Тарвід (1897—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Pamiac">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref>
* Аляксандар Тарвід (1901—?) — беларус з [[Рыга|Рыгі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Pamiac"/>
* Генрых Тарвід (1908—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Pamiac"/>
* Віктар Торвід (1924—?) — беларус з [[Магілёў|Магілёва]]<ref>[https://partizany.by/partisans/221916/ Торвид Виктор Иосифович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксандар Дарвідаў — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Лёзна]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260822102509/https://pamyat-naroda.ru/heroes/sm-person_guk1064391677/ Дарвидов Александр Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Тамара Тарвід (1926—?) — беларуска з Магілёва<ref>[https://partizany.by/partisans/192062/ Тарвид Тамара Иосифовна], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Пётар Тарвідовіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьляў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1980355637/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D4dfe8211e4ddf9d4c2c99c523698034bb3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v3%26place_birth_ids%3D40834%26division_ids%3D%26division_rod_ids%3D%26rank_group_ids%3D%26collection%3D%26award_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1%26place_birth_parent_names%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%26place_birth%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F& Тарвидович Петр Герасимович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Тарвіды — [[парафія]]не касьцёла ў [[Себеж]]ы на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232616/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/457-sebezh-kostel-1861-g-spisok-prikhozhan Себеж костел 1861 г. список прихожан], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Тарвідовічы (Tarwidowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 46.</ref>.
Тарвіды і Тарвіды з Мыцка — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У 1599 годзе ўпаміналася «сяльцо» Тарвідавічы за [[Нёман]]ам каля [[Вількі|Вількаў]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 199].</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Тарвіды]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Тора (імя)|Тора]]
* [[Від (імя)|Від]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тор}}
{{Імёны з асновай від}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8yi0iyzw5jpm08d5y7hmv61qn1w59p9
Явор
0
269967
2687415
2685716
2026-08-29T09:12:19Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687415
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Явор
|лацінка = Javor
|арыгінал = Awart <br> Jovar
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ява (імя)|Aevo]] + [[Варда|Warto]] <br> Jo + Warto
|варыянт = Явар, Авар, Овар, Овэр
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Явор''', '''Явар''' (''Авар'', ''Овар'', ''Овэр'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Явар або Явард (Jovar, Jovard) і Авар, Эвара або Эвар (Ávarr<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 204.</ref>, Ævarr<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 254.</ref>, Ewara<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Ewara#v=snippet&q=Ewara&f=false S. 125].</ref>, Evarus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA285&dq=%22Evarus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie5PLQ9qKKAxXrgf0HHR2aFcoQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22Evarus%22&f=false P. 285].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскага]]) паходжаньня<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jovar Jovar], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Awart<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Awart#v=snippet&q=Awart&f=false S. 218].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явіл]], [[Явільт]]; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Варда|-вард- (-варт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Дакварда]], [[Літавор|Літавар]], [[Эварт]]; германскія імёны Dagward, Litwart, Ewart) — ад германскага ward 'ахоўнік'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Імя Явар (Jawor, Jawer, Jaworowicz) гістарычна бытавала ў Польшчы<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 468—469.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''дворанин господарский Явор Будаевичъ'' (23 лютага 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''на дворанина господарского Явора з Матеемъ Стецковичомъ'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 93.</ref>; ''дворанинъ его милости Явор Будаевичъ'' (16 і 20 кастрычніка 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 245, 250.</ref>; ''въ Явора… до Явора'' (23 лістапада 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 32, 34.</ref>; ''село Скутюнцы… подле земль… Троха Яворовича'' (5 студзеня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|44к}} С. 113.</ref>; ''Яворъ Матеевичъ съ Калинова Сулковъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 1057].</ref>; ''s panem Jaworem'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 119.</ref>; ''Stanislaus Jawor, Sacristianus Ecclesiae Cathedralis [[Жамойцкае біскупства|Samogitiae]]'' (1639 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 405.</ref>; ''Tadeusz Jaworowicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jaworowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Agata Awarowicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Awarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1756 год); ''Joannes Jaworowicz'' (17 кастрычніка 1793 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1791-1794.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1791—1794 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Owar… Ower'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Явор Будаевіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Ян Яворавіч Козель — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 108].</ref>
* Мікалай Явар — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 326.</ref>
* Алесь Еварэвіч — жыхар вёскі [[Тамаровічы|Тамаровічаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230508/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/672-knyazikovshchina-tomarovichi-inventar-v-grodnenskom-povete Князиковщина, Томаровичи инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref>
* Алесь Яваровіч — жыхар маёнтку [[Крамяніца|Крамяніцы]] (Гарадзенскі павет), які ўпамінаецца ў 1638 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225119/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/671-kremenitsa-podkolese-inventar-v-grodnenskom-povete-2 Кременица, Подколесье инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref>
* Міхал Яваровіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Шчорсы|Шчорсаў]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №604 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358800#?page=42 С. 9658].</ref>
* Фёдар Яваровіч (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp2001891037/ Яворович Федор Федорович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Васіль Яваровіч (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Столін]]а<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp2000007525/ Яворович Василий Васильевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Яваровічы (Jaworowicz) гербу [[Касьцеша]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 214.</ref>.
Яваровіч (Jaworowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Явароўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ява (імя)|Ава]]
* [[Варда]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай еў}}
{{Імёны з асновай вард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ruvn8g7pqi8bu4sea5f04lfy8e2ymea
Эйгела
0
270112
2687393
2685688
2026-08-29T07:04:21Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687393
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Эйґела
|лацінка = Ejgieła / Ejhieła
|арыгінал = Eigel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Эйка|Eich]] + [[Гайла (імя)|Gelo]]
|варыянт = Эйгель, Айгель, Эгела, Эгель, Эйгала, Эгяла, Эйкайла, Егел, Егал
|вытворныя = [[Эйгіл]], [[Ягайла (імя)|Ягайла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Эйгела''' (''Эйгель'', ''Эгела'', ''Эгель''), '''Айгель''', '''Эйгала''' (''Эгяла''), '''Эйгайла''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Эйгел або Айгел (Eigel, Aigel<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 29.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Eigel#v=snippet&q=Eigel&f=false S. 17].</ref><ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Eigel#v=snippet&q=Eigel&f=false S. 91].</ref><ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Eigel Eigel], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Эйгайла азначае «жвавае лязо»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Эйгел (Эйгайла, Эгель): ''Eygayle'' (1331 год)<ref name="Trautmann-1925-27">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Eygayle+Eigel#v=snippet&q=Eygayle%20Eigel&f=false S. 27].</ref>, ''Egel'' (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-27"/>, ''Eigel'' (1425 год)<ref name="Trautmann-1925-27"/>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Эйгель (Ejgel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 107.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Eygayle dem Littowen'' (20 лютага 1303 году)<ref>Chartularium Lithuaniae res gestas magni ducis Gedeminne illustrans. — Vilnius, 2003. P. 16.</ref>; ''чоловеки: Еикаило'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''у Окъменянех чотыри чоловеки… Еикгело'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''hominibus… Heygaloviczy'' (22 лютага 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 349.</ref>; ''Гриц Еикголовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>; ''людей нашых тяглых… а Ондрушка Ейкгаловича'' (16 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 144.</ref>; ''Петръ Екгеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 149.</ref>, ''люди [[Лейпуны|лепунцы]]… Петръ Ейкгелович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 171.</ref> (сьнежань 1534 году); ''волости [[Беліца|Белицъкое]]… земли… въ Ейкгаловыцыну… Ейкгаловъщына'' (30 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 173—174.</ref>; ''Фронцко Екгяловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%95%D0%BA%D0%B3%D1%8F%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%BA%D0%B3%D1%8F%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 792].</ref>; ''Samuel Egielewicz'' (10 жніўня 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 460.</ref>; ''Eygielewicz'' (1717 і 1719 гады)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Katarzyna Ejgiel'' (1719 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Ejgiel&search_lastname2=&from_date=&to_date= Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eygierdance'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Mateusz Ajgiel'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Ajgiel&search_lastname2=&from_date=&to_date= Uciana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Грыц Эйгалавіч — [[Бетыгола|бетыгольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Емяльян Егела (Ягела; 1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Клічаў|Клічава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1994476942/ Егела Емельян Денис.]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Восіп Егаловіч (1918—?) — беларус з [[Жлобін]]а<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1981079928/ Еголович Осип Антонович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе вёска [[Эйгеланцы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Эйка|Эйх]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай эй}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9qo0askhsi9lojjsk3ca72hv4og9a5t
Труцень
0
270161
2687360
2685599
2026-08-28T22:28:12Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687360
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Труцень
|лацінка = Trucień
|арыгінал = Trutin
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Труда|Trut]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Труцін, Трудзін, Трудзень, Друцень, Друтынь, Туртын
|вытворныя = [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]]
|зьвязаныя =
}}
'''Труцень''' (''Труцін'', ''Друцень'', ''Друтынь'', ''Туртын''), '''Трудзін''' (''Трудзень'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Трудзін, Труцін або Тродэн (Thrudine, Trutin, Trudina, Trodden<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Trodden#v=snippet&q=Trodden&f=false P. 271].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Thrudine%2C+Trutin%2C+Trudina#v=snippet&q=Thrudine%2C%20Trutin%2C%20Trudina&f=false S. 423].</ref>. Іменная аснова [[Труда|-друд- (-трут-, -трот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Кондрут]]; германскія імёны Gautrude, Genedrudis, Cundrud) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Drutyn / Drutenne'' (1396 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Drutyn#v=snippet&q=Drutyn&f=false S. 26].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Туртинъ Яновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>; ''Матей Друтенович… Юри Друтенович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 125, 321.</ref>; ''маетность въ земли Киевъской лежачую Труденевсчину… а надъ Тетеревъю Труденевъсчину… Труденевъсчина… Труденевсчина'' (2 траўня 1618 году)<ref>Киевская старина. Том 36, 1892. [https://books.google.by/books?id=JCzd9Y1n6dgC&pg=RA1-PA343&dq=%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%87%D0%B8%D0%BD%D1%83&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwic7IGjrpiHAxUVhP0HHUmGBqMQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%D0%A2%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%87%D0%B8%D0%BD%D1%83&f=false С. 343—346].</ref>; ''Trudnow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Karolina Katarzyna Druteń'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Drute%C5%84&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Drutyń'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Drutyn&search_lastname2=&from_date=&to_date= Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Trudzieniewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Trudzieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Туртын Янавіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Станіслававіч Друценевіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=1585+%D0%94%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=1585%20%D0%94%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 123].</ref>
* Настасься Пятроўна Юр’еўна Друценевіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 56.</ref>
* Міхаіл, Сямён і Юрка Труцені — жыхары вёскі [[Трутні|Трутняў]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Антон Труцін — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Рэжыца|Рэжыцы]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital20613038/ Трутин Антон Игнатьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван і Рыгор Трудзінавы — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Мілаславічы|Мілаславічаў]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-6265-35b], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Трудзін (1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260822162719/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1999938320/ Трудин Иван Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Трутэнаў]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -ін}}
{{Імёны з асновай друд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9fns9d46mnvxg910u64h6u1xbnib6x7
Явойша
0
270243
2687309
2685723
2026-08-28T19:10:31Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687309
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Явойша
|лацінка = Javojša
|арыгінал = Awise
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Aevo + [[Віс|Wiso (Weise)]] <br> Jo + [[Войша|Woyscha]]
|варыянт = Явэйша, Яваш
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Явойша''' (''Явэйша'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Авіса або Евеса, пазьней Эвіса (Awise, Evesa<ref>[http://www.keesn.nl/names/en43_list_f.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>, Êwiso<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7EEJAAAAIAAJ&q=Awise#v=snippet&q=Awise&f=false P. 144].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явіл]], [[Явільт]]; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вайшыла]], [[Вайсар]], [[Войшнар]]; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>).
Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў, імя Явойша адпавядае старажытнаму германскаму імю Aduis ([[Гадзь|Ad]]-[[Віс|uis]])<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Явойша складаецца з асноваў я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]], [[Ямант|Ямунт]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh, Jomund), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'дыкжэ, сапраўды'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -войш-. Такім парадкам, імя Явойша азначае «сапраўдны паляўнічы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кричеви чотыри чоловеки Тукеиневичи: [[Войшнар|Воишнар]], Сидор, Явоишъ, Ивахиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''Явоишу десеть чоловека у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref> (1440—1492 гады); ''чоловекъ… Явоиша…'' ''шеснадцать чоловеков… а Явоиша… Данилу Явоишова земля пустая'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''в бояр [[Кернаў|керъновских]]… у Явоиша'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 265.</ref>; ''земль у [[Ваўкавыскі павет|Волковьискомъ]] повете… а Явошовщины'' (6 студзеня 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 275.</ref>; ''у [[Жыжмары|Жижморском]] повете… пустовщины… Явоишишки'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''в [[Дарсунішкі|Дорсунишском]] повете шестьдесят чоловеков… а [[Кандрат|Кондрата]] Явоишевича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Анъдрошъ Явоишовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Петраш Явоишовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Мартинъ Явоишевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''Jawaszowiec… Jawoyszy'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Regina Jawejsza'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jawejsza&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Daugi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Явош — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%88%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%BE%D1%88%D1%8A&f=false С. 47].</ref>
* Явойша — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Філіп Урбанавіч Явайшовіч Купелевіч і Андрэй Урбанавіч Яновіч Явайшовіч — [[Упіцкі павет|упіцкія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1588 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 46.</ref>
* Крыштоф Лукашавіч Дабковіч Явойша — упіцкі зямянін, які ўпамінаецца ў 1595 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 232.</ref>
* Пётр Явойша Трусавiцкi — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстолі [[менск]]і з 20 траўня 1596 году<ref>[[Андрэй Радаман|Радаман А.]] Іерархія ўраднікаў на сойміку Новагародскага павета Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў другой палове XVI — першай трэці XVII ст. // Людзі і ўлада Навагрудчыны: гісторыя ўзаемадзеяння (да 500-годдзя надання Навагрудку прывілея на магдэбургскае права) : зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі, уклад. А. Скеп’ян, А. Доўнар, рэдкал. А. Каваленя [і інш.]. Мінск: Беларуская навука, 2013. С. 167.</ref>
* Мікалай Урбанавіч Явойша — упіцкі зямянін, які ўпамінаецца ў 1612 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 413.</ref>
* Ян Явош (Яваш) — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] на 1789 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 197.</ref>
* Пётар Явойш — каталік, удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] зь [[Мікулін]]а<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie12570176/ Явойш Петр Емельянович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Марыя і Сяргей Явошы (Явашы) — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Капаткевічы|Капаткевічаў]], вывезеныя ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-190-17], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Явайшы (Jawojsz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 97.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 297.</ref>.
Явашы (Jawosz) гербу [[Равіч (герб)|Равіч]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 279.</ref> — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Явайшовіч (Jawojszowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Явіша ў [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 848.</ref>;
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Явашыха]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ява (імя)|Ава]]
* [[Віс]]
* [[Войша]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай еў}}
{{Імёны з асновай я}}
{{Імёны з асновай войш}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
hjf7kjgv7yr6zpd5ew661i5oek80cxl
Ярмунд
0
270740
2687440
2686269
2026-08-29T10:08:02Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687440
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ярмунд
|лацінка = Jarmund
|арыгінал = Armund
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Яр (імя)|Ahr]] + [[Мунд|Mund]]
|варыянт = Армонт, Арамонт, Ярмонт, Армант
|вытворныя = [[Ермант]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ярмунд''' (''Ярмонт''), '''Армонт''' (''Арамонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Арамунд, Арымонд, Армунт або Ерымунт (Aramund, Armund<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 52.</ref>, Arimondus<ref name="Sanfilippo-2016-89">Sanfilippo C. M. L' onomastica ferrarese del primo Trecento e gli instrumenta fidelitatis. — Padova, 2016. [https://books.google.by/books?id=BWtCDQAAQBAJ&pg=PA89&dq=%22Arimondus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjtgKzplaWKAxVYg_0HHZN5CogQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Arimondus%22&f=false P. 89].</ref>, Armunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt+ar#v=snippet&q=Asmunt%20ar&f=false S. 54].</ref>, Eremunt<ref name="Morlet-1971-79">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 79.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aramund#v=snippet&q=Aramund&f=false S. 137, 1133].</ref><ref name="Morlet-1971-79"/><ref name="Sanfilippo-2016-89"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Яр (імя)|ар-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Арбут]], [[Арвід]], [[Арман]]; германскія імёны Árbót, Arvid, Arman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] ara 'арол'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 59.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з фармантам -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самога фарманту з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
У Польшчы ў 1698 годзе і ў XVIII ст. адзначалася прозьвішча Jarmundowicz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 111.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''Jerzy Jarmont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 326.</ref>; ''Stan. Jarmund'' (1782 год)<ref>Leges, statuta, constitutiones, privilegia regni Poloniae, magni ducatus Lithvaniae, omniumq[ue] provinciarum annexarum, à comitiis Visliciae anno 1347 celebratis usq[ue] ad ultima regni comitia: Inwentarz nowy praw, traktatow. — Warszawa, 1782. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_t1lAAAAcAAJ&q=Jarmund#v=snippet&q=Jarmund&f=false S. 288].</ref>; ''Józef Ormontowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Ormontowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Aramontowicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aramontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Armontowicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Armontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Armantowicz'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Armantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Korwie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Jarmontowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jarmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kunegunda Jarmantowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jarmantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nieciecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Станіслаў Ярмунд — [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]], які ўпамінаецца ў 1764 годзе<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/jarmund.shtml Ярмунд], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>
* Мацей Ярмантовіч — жыхар [[Дубічы (Летува)|Дубіцкага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/02/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D1%83%D0%B1%D1%96%D1%86%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Інвентар Дубіцкага староства], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref>
* Магдаліна Тамашэўская Ярмантовіч — фундатарка шпіталю ў [[Крэтынга|Крэтынзе]] ў 1790 годзе<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 376.</ref>
* Казімер Ярмантовіч — жыхар вёскі Палубінкаў ([[Лідзкі павет]]), які ўпамінаецца ў 1829 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Леанід Л.]] Парафіяне Лідскай, Дзікушкай, Маламажэйкаўскай і Жыжмянскай грэка-каталіцкіх цэркваў у 1829 г. // Лідскі Летапісец. № 3 (75), 2016. С. 26—40.</ref>
* Аляксандар Армантовіч — лютэранін, старэйшы тэлеграфіст [[Бабруйск]]ай тэлеграфнай станцыі з 1869 году<ref>Памятная книжка Минской губернии на 1870 год. — Минск, 1870. С. 53.</ref>
* Філіп Ермантовіч — праваслаўны зь [[Лідзкі павет (Віленская губэрня)|Лідзкага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №564 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358832?page=50&rotate=0&theme=white С. 9010].</ref>
* Іван Ярмантовіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Жалудок|Жалудку]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №466 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004358842#?page=86 С. 7446].</ref>
* Восіп Ярмантовіч — праваслаўны з ваколіцаў Жалудку, зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>Именной список №93 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://www.svrt.ru/1914/0-books/0081-0100.pdf#page=197&view=FitBV С. 1477].</ref>
* Іван Ермантовіч (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў Жалудку<ref>[https://partizany.by/partisans/109592/ Ермантович Иван Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Міхал Ярмантовіч (1908—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260821052132/https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer9305994/ Ярмонтович Михаил Сергеевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Міхал Ермантовіч (1917—?) — беларус з ваколіцаў Жалудку<ref>[https://partizany.by/partisans/66813/ Ермонтович Михаил Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Ярмунды (Jarmund) гербу [[Кердзея]] і Ярмундовічы (Jarmundowicz) гербу [[Прыяцель]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 278.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Ярмантовічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Голдава|Голдаўскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Голдаве і Бабрах // Лідскі летапісец. № 4 (84), 2018. С. 22—40.</ref>.
Ярмантовіц (''Jarmantowitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 810.</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Ормунт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 352.</ref>.
У 1902 і 1905 гадох адзначалася шляхецкая [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Нямые-Ярмонты ў Бельскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/380 S. 380].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 65.</ref> (цяперашняя афіцыйная назва — Нямые-Ярнанты).
== Глядзіце таксама ==
* [[Яр (імя)|Ара]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ар}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ojmo87kvo7j892sz903xncor6ur6w7r
Тора (імя)
0
271247
2687235
2685774
2026-08-28T12:31:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687235
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тора
|лацінка = Tora
|арыгінал = Torro
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тура, Тара, Тур
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Турэйка]], [[Турэла]], [[Турын (імя)|Турын]], [[Тарант]], [[Тарут]], [[Дарбут]], [[Торвальд (імя)|Таральд]], [[Тарвід]], [[Дарвіл]], [[Турвін]], [[Торыгаўт]], [[Тарман]], [[Дармонт]] <br> [[Мантур]]
}}
'''Тора''', '''Тура''' (''Тур''), '''Тара''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тора, Тура або Тара (Torro, Turo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 287.</ref>, Tara) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tara%2C+Tarro%2C+Torro#v=snippet&q=Tara%2C%20Tarro%2C%20Torro&f=false S. 403].</ref>. Іменная аснова -тор- (-тар-, -дар-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -тар- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''tarti'' 'вымавіць, сказаць', для іменнай асновы -дар- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''darýti'' 'рабіць', а для іменнай асновы -тур- — ''turė́ti'' 'мець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=tarti&id=26025390000 tar̃ti], [http://www.lkz.lt/?zodis=daryti&id=06010840000 darýti], [http://www.lkz.lt/?zodis=tur%C4%97ti&id=26126380000 turė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]], [[Турэла]], [[Турын (імя)|Турын]], [[Тарант]], [[Тарут]], [[Дарбут]], [[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь)]], [[Тарвід]], [[Дарвіл]], [[Турвін]], [[Торыгаўт]], [[Тарман|Тарман (Дарамен)]], [[Дармонт]]. Адзначаліся германскія імёны Thureke, Turrell, Torin, Tourant (Tharanth), Tarut, Darebodus, Taruald (Thorald), Torvid, Tharuila, Thurwine (Torvin), Torgaut, Tormann, Darmundus (Tormund).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Darot<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 31.</ref>.
З [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём ÞóriR (Туры) зьвязваюць назву места [[Тураў|Турава]]<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 527.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Tarke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Thuriko<ref>Casemir K., Ohainski U. Die Ortsnamen des Landkreises Goslar. — Bielefeld, 2018. S. 56.</ref>}}, ''Dargaude''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Þorgautr<ref name="Peterson-2007-230">Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 230.</ref>}}, ''Dorgote / Dargote / Dargothe / Dargute''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Þorgot<ref name="Peterson-2007-230"/>, Durgod<ref name="Sigurd-1917-66">Sigurd H. Studier öfver personnamnen å mynten i Uppsala Universitets Anglosaxiska myntsamling. — Uppsala, 1917. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IYA3AQAAMAAJ&q=Durgod#v=snippet&q=Durgod&f=false S. 66].</ref>}} (1299 і 1371 гады), ''Daroth / Darodt / Doroth / Darutte / Taroth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Thorod<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 263.</ref>}} (1341, 1348, 1399, 1410 і 1422 гады), ''Torim''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dorgote#v=snippet&q=Dorgote&f=false S. 22—23, 103, 106].</ref>. Апроч таго,
у Прусіі адзначалася прозьвішча Dorguth<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DORGUTH&ofb=eichhorn&modus=&lang=de DORGUTH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Торка<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 808.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''terram… Turowczizna'' (22 чэрвеня 1463 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 278.</ref>; ''пан Туръ Андреевич, дворянин господаря нашего великого князя Александра'' (5 красавіка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 540.</ref>; ''domino duce Thur'' (22 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 657.</ref>; ''людеи… а в [[Ят|Етка]] Таревича'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 358.</ref>; ''землю пустовскую на имя Туровщину'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''пан Василей а Сенько Туровичы… преткомъ их, Туромъ'' (20 ліпеня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 41.</ref>; ''людей у-в [[Астрына|Остринской]] волости, у селе, у Кобровичохъ… а Супрона Туровича'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 344.</ref>; ''светъки… Тур Шемяковичъ'' (17 красавіка 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 113.</ref>; ''Barthoss Tarewic… Klim a Lawryn Tarewiczi… Iwan Torewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Tarewic#v=snippet&q=Tarewic&f=false С. 126, 300].</ref>; ''Iwan Thorowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Thorowicz#v=snippet&q=Thorowicz&f=false С. 38].</ref>; ''Thur [[Войшын|Woisnaiowicz]]'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Thur#v=snippet&q=Thur&f=false С. 395].</ref>; ''Мартиновая Туровая… Семенъ Туръ Курыловичъ Зубацкий''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F&f=false С. 1202].</ref>, ''Кирдей Туръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1206.</ref> (1567 год); ''Jarosz Tur'' (1629 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 434.</ref>; ''Turowszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Torowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8088&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1150&rpp2=50 Koleśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Торан (адзначалася старажытнае германскае імя Thoran<ref>Wyld H. C. Old Scandinavian Personal Names in England // The Modern Language Review. Vol. 5, Nr. 3, 1910. P. 295.</ref>): ''пана Торана [[Герман (імя)|Германовича]]'' (3 сакавіка 1543 году)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0&f=false С. 13].</ref>, Тарановічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-T">[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Тарун, Тарунь (адзначалася германскае імя Taron<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/t1.html Noms commençant par T], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Thorun<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1414.</ref>): Афанас Тарун — праваслаўны з [[Мазырскі павет (Менская губэрня)|Мазырскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №532 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358837?page=63 С. 8511].</ref>, Таруневічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-T"/>;
* Дурынг (адзначалася старажытнае германскае імя Duringus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, Thuring<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 287.</ref>): ''Jan Duringowicz'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 282.</ref>;
* Доруш (адзначалася германскае імя Durisch<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''homines de Gruszy videlicet Dorusz'' (16 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 643.</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Dorsch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DORSCH&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de DORSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Торабор, Тарбер (адзначалася старажытнае германскае імя Þorbera<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 1143.</ref>, Torber<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Torber#v=snippet&q=Torber&f=false P. 49].</ref>, Thurbarus, пазьнейшае Thurber<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thurbarus#v=snippet&q=Thurbarus&f=false P. 128].</ref>): ''земль… Тораборовъщыны… Тарабаровъщыны'' (3 верасьня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 332.</ref>, ''Marianna Apolonia Tarbier'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tarbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Торвад (адзначалася германскае імя Thorvat<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>): у XVI ст. існавала сяльцо Торвадавічы (''Торвадовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 312].</ref>;
* Тарвойн, Тарвайн, Тарвойнь (адзначалася германскае імя [[Турвін|Torvin]]<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Torvin Torvin], Nordic Names</ref>): ''Ego, Petrus Tarwoyn, Parochus Szaulensis'' (28 красавіка 1620 году)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 122.</ref>, Міхал Тарвайн — каталік з [[Панявескі павет (Ковенская губэрня)|Панявескага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1162 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358817?page=146 С. 18580].</ref>, Тарвойні — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>;
* Тарвойша (адзначалася германскае імя Thorvis<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>, Dorweiß<ref>[https://wiki.genealogy.net/Dorwei%C3%9F_(Familienname) Dorweiß (Familienname)], GenWiki</ref>): Тарвойшы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Торвэрт, Торвірт (адзначалася старажытнае германскае імя Thorward<ref>Hornby R. Danske navne — Træk af navngivningens historie. — København, 1951.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Thorward#cite_note-dan-1 Thorward], Nordic Names</ref>): ''Michalina Torwert'' (1875 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis/strona-2 Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>, Адольф і Вільгельм Торвірты — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 72].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 116].</ref>;
* Тургель, Даргель, Туркель, Таркайла (адзначалася старажытнае германскае імя Turgillus<ref>Mårtensson L. Personnamnen i de medeltida svenska runinskrifterna. — Uppsala, 2024. S. 74.</ref>, германскае імя Thorgil<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Thorgil Thorgil], Nordic Names</ref>, Thorkell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thor+kell#v=snippet&q=Thor%20kell&f=false P. 129].</ref>, Torgel<ref name="navn-1900"/>): ''Piotr Turkiel'' (1707 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Turkiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Turgiele'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Іван Таркайла (1877—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>, Даргель (Dargel, Dargiel) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Тургень, Тургін, Туркін (адзначалася германскае імя Torkin<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 352.</ref>, Torgine<ref name="navn-1900"/>): ''у Браславли… земли пустовские на имя Тургеневщину'' (26 кастрычніка 1514 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 257.</ref>), Восіп Тургіновіч — [[беларусы|беларус]]-каталік з [[Барысаў|Барысава]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Аляксандар Туркіневіч (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>;
* Даргінт (адзначаліся германскія імёны Turgand<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 474.</ref> і Thurgunt, Trugint<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 22.</ref>): ''Dominik Dargintowicz'' (1759—1761 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 92 (160).</ref>;
* Даркут, Доргут, Даргуць (адзначалася старажытнае германскае імя Þorgot<ref name="Peterson-2007-230"/>, Torgut<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>, Durgod<ref name="Sigurd-1917-66"/>): ''Петр Доркутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 72, 255.</ref>, ''Anna Darguć'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Darguc&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Пётар Доргут (Даргут) — каталік з [[Панявескі павет (Ковенская губэрня)|Панявескага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №27 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=107 С. 427].</ref>;
* Тарат (адзначалася старажытнае германскае імя Toreth, Thuræth<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thur%C3%A6th#v=snippet&q=Thur%C3%A6th&f=false P. 447, 457].</ref>, Þórhaddr<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=%40%C3%9E%C3%B3rhaddr#v=snippet&q=%40%C3%9E%C3%B3rhaddr&f=false P. 29].</ref>, Torráðr<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Torr%C3%A1%C3%B0r#v=snippet&q=Torr%C3%A1%C3%B0r&f=false P. 27].</ref>): ''Toriatowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 26.</ref>, ''панъ Янъ Доратовичъ'' (1620 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 94].</ref>;
* Дорамар, Даромар (адзначалася германскае імя Thormar<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 342.</ref>): ''Benedykt Daromar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daromar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łosk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Doromar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Doromar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łosk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тармін, Дурмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Тарман|Thurman]]<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thurman#v=snippet&q=Thurman&f=false P. 579].</ref>, германскае імя Tormen<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1399.</ref>, Thormine, Tormine<ref name="navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''[[Рымейка|Римко]] Торминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 367.</ref>, ''Durmin… Durminowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 138.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Тур — войт [[камянец]]кі, які ўпамінаецца ў 1510 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 183.</ref>
* Дамінік Турэвіч — шляхціч з ваколіцаў [[Новы Двор|Новага Двару]] на 1765 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 209.</ref>
* Уладзімер Туровіч (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>
* Міхал Туровіч (1895—?) — беларус з [[Раманаў (Менская вобласьць)|Раманава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Арцём Турыч]] ({{нар.}} 2005) — беларускі футбаліст
Туровічы (Turowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 287.</ref>.
Тарэвіч (Torewicz), Турэвіч (Turewicz) і Туровіч (Turowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1904 год існавала вёска Тараеўшчына (Тароеўшчына) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 306.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Тараў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тор}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2l69brrw50lulx2ne7gtn1b29lhqs7d
Соніка
0
271254
2687236
2687179
2026-08-28T12:32:44Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687236
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Соніка
|лацінка = Sonika
|арыгінал = Sonnica
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Суна (імя)|Sonna]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Суніка, Сонка, Сунка, Шунека, Шунейка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Соніка''' (''Суніка'', ''Сонка'', ''Сунка'', ''Шунека'', ''Шунейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Соніка, пазьней Сунэка (Sonnica, Sunneke<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Sunneke#v=snippet&q=Sunneke&f=false S. 73].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1308.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова [[Суна (імя)|-сун- (-сон-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сунгард]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сонгуць]]; германскія імёны Sungart, Sunigelo, Sunegod) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Соніка: ''Sonicke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dmithr Sonnikowicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Sonnikowicz#v=snippet&q=Sonnikowicz&f=false С. 233].</ref>; ''Józef Sonko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Sonko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Sonkiewicz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sonkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Szunejko'' (1911 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 158.</ref>.
== Носьбіты ==
* Адам Шунейка (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1901) Шунейко Адам Иванович (1901)], Открытый список жертв политических репрессий в СССР</ref>
* Браніслаў Шунейка (1905—1938) — беларус зь [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Браніслаў Уладзіслававіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Станіслаў Шунейка (1905—1937) — беларус з ваколіцаў Менску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_C%D1%82a%D0%BD%D1%96c%D0%BBa%D1%9E_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Cтaніcлaў Aнтoнавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Станіслаў Шунейка (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Астрашыцкі Гарадок|Астрашыцкага Гарадку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Станіслаў Антонавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Шунека (1906—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Заслаўе|Заслаўя]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie63759606/ Шунеко Александр Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Сунікевіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/61242/ Суникевич Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Яўген Шунейка]] ({{нар.}} 1954) — беларускі мастацтвазнавец і мастак
* [[Уладзімер Шунейка]] ({{нар.}} 1974) — беларускі футбаліст
Шунейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Szunejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Менск]]у<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref>.
Сунка (Sunko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Сонігкайм]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай сун}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
d0i3id2914o5kx7h7fdvdqqp4ydi6m4
2687267
2687236
2026-08-28T16:07:20Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687267
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Соніка
|лацінка = Sonika
|арыгінал = Sonnica
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Суна (імя)|Sonna]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Суніка, Сонка, Сунка, Шунека, Шунейка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Соніка''' (''Суніка'', ''Сонка'', ''Сунка'', ''Шунека'', ''Шунейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Соніка, пазьней Сунэка (Sonnica, Sunneke<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Sunneke#v=snippet&q=Sunneke&f=false S. 73].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1308.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова [[Суна (імя)|-сун- (-сон-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сунгард]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сонгуць]]; германскія імёны Sungart, Sunigelo, Sunegod) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Соніка: ''Sonicke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dmithr Sonnikowicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Sonnikowicz#v=snippet&q=Sonnikowicz&f=false С. 233].</ref>; ''Józef Sonko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Sonko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Sonkiewicz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sonkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Szunejko'' (1911 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 158.</ref>.
== Носьбіты ==
* Адам Шунейка (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1901) Шунейко Адам Иванович (1901)], Открытый список жертв политических репрессий в СССР</ref>
* Браніслаў Шунейка (1905—1938) — беларус зь [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Браніслаў Уладзіслававіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Станіслаў Шунейка (1905—1937) — беларус з ваколіцаў Менску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_C%D1%82a%D0%BD%D1%96c%D0%BBa%D1%9E_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Cтaніcлaў Aнтoнавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Станіслаў Шунейка (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Астрашыцкі Гарадок|Астрашыцкага Гарадку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Шунейка Станіслаў Антонавіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Шунека (1906—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Заслаўе|Заслаўя]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260819172616/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie63759606/ Шунеко Александр Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Сунікевіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/61242/ Суникевич Иван Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Яўген Шунейка]] ({{нар.}} 1954) — беларускі мастацтвазнавец і мастак
* [[Уладзімер Шунейка]] ({{нар.}} 1974) — беларускі футбаліст
Шунейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Szunejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Менск]]у<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref>.
Сунка (Sunko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Сонігкайм]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай сун}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
czuj3688o04jlg477iltpmv3illjn9u
Юцень
0
272119
2687413
2685751
2026-08-29T09:05:29Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687413
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Юцень
|лацінка = Jucień
|арыгінал = Jutten
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ят|Juto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Юдзін, Юцінь, Юдзень
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Юцень''' (''Юцінь''), '''Юдзін''' (''Юдзень'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Юдзін або Юдын, пазьней Ютэн (Judin, Jutten<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Jutten#v=snippet&q=Jutten&f=false S. 59].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Judin#v=snippet&q=Judin&f=false S. 982, 1140].</ref>. Іменная аснова [[Ят|-ют- (-юд-, -ят-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ютэль]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Dowyatt, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Юдэн: ''Jvdenne'' (1388, 1398 і 1399 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jvdenne#v=snippet&q=Jvdenne&f=false S. 40].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jutten… son den littowen'' (1372 год)<ref>Blažienė G. Was man nicht alles in den Folianten des deutschen Ordens findet // Индоевропейское языкознание и классическая филология. № 23 (1), 2019. С. 78.</ref>; ''Ходку Малому у Рылску Березники а Вороновские землици Ченничо а чоловека Юдина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 38.</ref>; ''Трухонъ Юдиничъ'' (13 сьнежня 1588 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K2ZOAQAAMAAJ&q=%40%D0%AE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 173].</ref>; ''poddane tego jmienia Ilgow… Juten Pawłowicz [[Кібар|Kibor]]'' (30 чэрвеня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 494.</ref>; ''Stanisława Judynowicza'' (1721 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių vyrų įvardijimo tendencijos XVIII a. Kėdainių istorijos šaltiniuose // Baltu filoloģija. T. 31, nr. 1, 2022. P. 82.</ref>; ''jks. Judynowicz'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII, 2009. P. 107.</ref>; ''Jutinewicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>.
== Носьбіты ==
* Аляксандар, Аляксей, Васіль і Міхал Юдзенічы — жыхары ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 5.</ref>
* Васіль Юдзеніч — праваслаўны жыхар [[Расасна|Расасны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 4 Могилевских Губ. Ведомостей от 13 января 1907 года. С. 33.</ref>
* Сьцяпан Юдзеніч — праваслаўны жыхар [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 28.</ref>
* Ян Юдзеніч — праваслаўны сьвятар з ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 17 июля 1907 года. С. 6.</ref>
* Мікалай Юдзеніч (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Смаляны|Смальянаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260821034411/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp20399577/ Юденич Николай Афанасьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Канстантын Юдзеніч (1911—?) — беларус з [[Ворша|Воршы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260821232315/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie150936652/ Юденич Константин Дмитриевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Юдыновічы (Judynowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 95.</ref>.
Юдыновічы, Юдынічы або Юдэнічы (Judynowicz, Judynicz, Judenicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага]] і [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага]] ваяводзтваў<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 230.</ref>.
На 1901 год існавала сяло Юдзінава ў Старадубскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 185.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Юдзенічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -ін}}
{{Імёны з асновай ят}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1w6ifa0my9nsn77xchflgchv9e3fsxi
Бутар
0
272238
2687222
2683849
2026-08-28T12:10:41Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687222
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бутар
|лацінка = Butar
|арыгінал = Butter
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Бутэр, Ботар, Буцер, Бутыр
|вытворныя = [[Батар]]
|зьвязаныя = [[Гарбут]]
}}
'''Бутар''' (''Бутэр'', ''Бутыр''), '''Ботар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ботар, Бутар або Бутр, пазьней Бутэр (Botthar, Butaharjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 111.</ref>, Butr<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 74.</ref>, Butter, Boter<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 3. — Uppsala, 1974. S. 449.</ref>, Boutier<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b11.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) і Гербота (Herbothe) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Botthar%2C+Butter#v=snippet&q=%40Botthar%2C%20Butter&f=false S. 323, 767].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Botticher, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Botticher#v=snippet&q=Botticher&f=false S. 496].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди наши [[Зьдзітава (Спораўскі сельсавет)|Здитовскии]]… Ходоръ Бутыревичъ'' (26 траўня 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B5#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B5&f=false С. 1452].</ref>; ''Михайло Бутеревичъ, въ него сыновъ два Ясько, Онцыпоръ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 617.</ref>; ''Iwan Butyra, pryhonnik'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Butyra#v=snippet&q=Butyra&f=false С. 310].</ref>; ''Butarewicz'' (XVII—XIX ст.<ref>Гурская Ю. А. Имена собственные Минщины c древними антропоосновами (ареальный аспект) // Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Серыя 4. № 3, 2004. — {{Менск (Мінск)}}, 2004. С. 45.</ref>, 1909 год<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_ejszyska_1909r.pdf Parafia ejszyska w 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>); ''Kazimierz Buterewicz'' (1722 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Buterewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Butor'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Butorowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Buterowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Buterowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Botar'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Botar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zasule (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Антон і Лука Бутары — жыхары вёскі [[Ашнарова]] ([[Івянецкае графства]]), якія ўпамінаюцца ў 1776 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805193536/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1255-dyakovshchina-inventar-1776g Дяковщина инвентарь 1776 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 сьнежня 2018 г.</ref>
* Павал Бутэрэвіч — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 2.</ref>
* Івар Бутар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаў|Барысава]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>
* Міхал з Паўла Бутэр (''Buter'') — уладальнік гаспадаркі ў Ліцьвінках каля [[Куранец|Куранцу]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Нікіфор Бутаровіч — праваслаўны зь [[Сеньненскі павет|Сеньненскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №21 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=12 С. 332].</ref>
* Іван Бутар (1882—1938) — беларус з [[Смалявічы|Смалявічаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 119.</ref>
* Васіль Буцер (1911—1937) — беларус з ваколіцаў [[Куранец|Куранцу]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
* Фёдар Бутаровіч — беларус з ваколіцаў Сенна<ref>[https://partizany.by/partisans/83923/ Бутарович Федор Егорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Аляксей Бутарэвіч]] ({{нар.}} 1997) — беларускі футбаліст
Бутэры (Буцеры) — [[парафія]]не царквы ў [[Чашнікі|Чашніках]] на 1888—1905 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230103/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/170-prikhod-i-prikhozhane-tserkvi-chashniki-lepelskogo-uezda Приход и прихожане церкви Чашники Лепельского уезда], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася [[Дворышча (тып паселішча)|дворышча]] Бутэраўшчызна (''Бутеревщизна'') у сяле [[Дубае]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 3.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Ботары (Баторы) у Дзьвінскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 111.</ref>.
На памежжы гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыны]] і [[Віцебскі павет|Віцебшчыны]] існуе вёска [[Бутары]], на гістарычнай Віцебшчыне — вёска [[Бутрава]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бота]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
iy8ijh89c866j9grzpka94rmob4cwx3
Шаблён:Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/Табліца
10
272280
2687371
2686502
2026-08-29T06:30:08Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687371
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=standings Ліга 1]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=LIL, OM, LEN, OL, ASM, PSG, BRE, LMA, REN, LOR, NIC, PFC, TRO, LEH, TFC, ANG, AUX, STR
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_LIL=1 | нічыі_LIL=1 |паразы_LIL=0 |мз_LIL=4 |мп_LIL=2
|перамогі_OM=1 | нічыі_OM=0 |паразы_OM=0 |мз_OM=4 |мп_OM=0
|перамогі_LEN=1 | нічыі_LEN=0 |паразы_LEN=0 |мз_LEN=5 |мп_LEN=2
|перамогі_OL=1 | нічыі_OL=0 |паразы_OL=0 |мз_OL=2 |мп_OL=0
|перамогі_ASM=1 | нічыі_ASM=0 |паразы_ASM=0 |мз_ASM=1 |мп_ASM=0
|перамогі_PSG=0 | нічыі_PSG=2 |паразы_PSG=0 |мз_PSG=4 |мп_PSG=4
|перамогі_BRE=0 | нічыі_BRE=1 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=2 |мп_BRE=2
|перамогі_LMA=0 | нічыі_LMA=1 |паразы_LMA=0 |мз_LMA=2 |мп_LMA=2
|перамогі_REN=0 | нічыі_REN=1 |паразы_REN=0 |мз_REN=2 |мп_REN=2
|перамогі_LOR=0 | нічыі_LOR=1 |паразы_LOR=0 |мз_LOR=0 |мп_LOR=0
|перамогі_NIC=0 | нічыі_NIC=1 |паразы_NIC=0 |мз_NIC=0 |мп_NIC=0
|перамогі_PFC=0 | нічыі_PFC=1 |паразы_PFC=0 |мз_PFC=0 |мп_PFC=0
|перамогі_TRO=0 | нічыі_TRO=1 |паразы_TRO=0 |мз_TRO=0 |мп_TRO=0
|перамогі_LEH=0 | нічыі_LEH=0 |паразы_LEH=1 |мз_LEH=0 |мп_LEH=1
|перамогі_TFC=0 | нічыі_TFC=0 |паразы_TFC=1 |мз_TFC=0 |мп_TFC=2
|перамогі_ANG=0 | нічыі_ANG=0 |паразы_ANG=1 |мз_ANG=0 |мп_ANG=2
|перамогі_AUX=0 | нічыі_AUX=0 |паразы_AUX=1 |мз_AUX=2 |мп_AUX=5
|перамогі_STR=0 | нічыі_STR=0 |паразы_STR=1 |мз_STR=0 |мп_STR=4
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]
|назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]
|назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]]
|назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]
|назва_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]
|назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]
|назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]]
|назва_OL = [[Алімпік Ліён]]
|назва_OM = [[Алімпік Марсэль]]
|назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]]
|назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]
|назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]
|назва_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Труа]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CL3Q
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Забітыя мячы; 8) Гасьцявыя забітыя мячы; 9) Пункты сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2
}}</onlyinclude>
55hpdugl40v7i6q5zxb0y44rqqefyob
Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/Табліца
10
272281
2687372
2686956
2026-08-29T06:30:09Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687372
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=ALA, BAR, RMA, SEV, BET, ATM, OSA, RAC, ESP, GET, DEP, VIL, RAY, CEL, VAL, MAL, LEV, ELC, ATH, RSO
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_ALA=2 | нічыі_ALA=1 |паразы_ALA=0 |мз_ALA=5 |мп_ALA=1
|перамогі_BAR=2 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=0 |мз_BAR=7 |мп_BAR=0
|перамогі_RMA=2 | нічыі_RMA=0 |паразы_RMA=0 |мз_RMA=6 |мп_RMA=2
|перамогі_SEV=2 | нічыі_SEV=0 |паразы_SEV=0 |мз_SEV=5 |мп_SEV=2
|перамогі_BET=2 | нічыі_BET=0 |паразы_BET=0 |мз_BET=2 |мп_BET=0
|перамогі_ATM=1 | нічыі_ATM=1 |паразы_ATM=0 |мз_ATM=4 |мп_ATM=2
|перамогі_OSA=1 | нічыі_OSA=1 |паразы_OSA=0 |мз_OSA=2 |мп_OSA=1
|перамогі_RAC=1 | нічыі_RAC=1 |паразы_RAC=1 |мз_RAC=5 |мп_RAC=5
|перамогі_ESP=1 | нічыі_ESP=0 |паразы_ESP=1 |мз_ESP=4 |мп_ESP=2
|перамогі_GET=1 | нічыі_GET=0 |паразы_GET=1 |мз_GET=1 |мп_GET=3
|перамогі_DEP=0 | нічыі_DEP=2 |паразы_DEP=0 |мз_DEP=2 |мп_DEP=2
|перамогі_VIL=0 | нічыі_VIL=2 |паразы_VIL=1 |мз_VIL=4 |мп_VIL=5
|перамогі_RAY=0 | нічыі_RAY=1 |паразы_RAY=1 |мз_RAY=2 |мп_RAY=3
|перамогі_CEL=0 | нічыі_CEL=1 |паразы_CEL=1 |мз_CEL=1 |мп_CEL=2
|перамогі_VAL=0 | нічыі_VAL=1 |паразы_VAL=1 |мз_VAL=0 |мп_VAL=1
|перамогі_MAL=0 | нічыі_MAL=1 |паразы_MAL=1 |мз_MAL=1 |мп_MAL=3
|перамогі_LEV=0 | нічыі_LEV=1 |паразы_LEV=1 |мз_LEV=0 |мп_LEV=3
|перамогі_ELC=0 | нічыі_ELC=1 |паразы_ELC=2 |мз_ELC=3 |мп_ELC=9
|перамогі_ATH=0 | нічыі_ATH=0 |паразы_ATH=2 |мз_ATH=1 |мп_ATH=5
|перамогі_RSO=0 | нічыі_RSO=0 |паразы_RSO=2 |мз_RSO=1 |мп_RSO=5
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду
}}</onlyinclude>
bg0q9s7ogoo9mhpo176t19d1zcdfpbb
Шаблён:Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе/Табліца
10
272282
2687345
2668834
2026-08-28T21:25:46Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2687345
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/table/2026-2027 Бундэсьліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = будучыня
|дата_пачатку = 28 жніўня 2026</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=MUN, DOR, LEI, STU, HOF, LEV, FRE, FRA, AUG, MAI, UNB, MÖN, HAM, KÖL, BRE, SCH, ELV, PAD
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_MUN=0 | нічыі_MUN=0 |паразы_MUN=0 |мз_MUN=0 |мп_MUN=0
|перамогі_DOR=0 | нічыі_DOR=0 |паразы_DOR=0 |мз_DOR=0 |мп_DOR=0
|перамогі_LEI=0 | нічыі_LEI=0 |паразы_LEI=0 |мз_LEI=0 |мп_LEI=0
|перамогі_STU=0 | нічыі_STU=0 |паразы_STU=0 |мз_STU=0 |мп_STU=0
|перамогі_HOF=0 | нічыі_HOF=0 |паразы_HOF=0 |мз_HOF=0 |мп_HOF=0
|перамогі_LEV=0 | нічыі_LEV=0 |паразы_LEV=0 |мз_LEV=0 |мп_LEV=0
|перамогі_FRE=0 | нічыі_FRE=0 |паразы_FRE=0 |мз_FRE=0 |мп_FRE=0
|перамогі_FRA=0 | нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=0 |мп_FRA=0
|перамогі_AUG=0 | нічыі_AUG=0 |паразы_AUG=0 |мз_AUG=0 |мп_AUG=0
|перамогі_MAI=0 | нічыі_MAI=0 |паразы_MAI=0 |мз_MAI=0 |мп_MAI=0
|перамогі_UNB=0 | нічыі_UNB=0 |паразы_UNB=0 |мз_UNB=0 |мп_UNB=0
|перамогі_MÖN=0 | нічыі_MÖN=0 |паразы_MÖN=0 |мз_MÖN=0 |мп_MÖN=0
|перамогі_HAM=0 | нічыі_HAM=0 |паразы_HAM=0 |мз_HAM=0 |мп_HAM=0
|перамогі_KÖL=0 | нічыі_KÖL=0 |паразы_KÖL=0 |мз_KÖL=0 |мп_KÖL=0
|перамогі_BRE=0 | нічыі_BRE=0 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=0 |мп_BRE=0
|перамогі_SCH=0 | нічыі_SCH=0 |паразы_SCH=0 |мз_SCH=0 |мп_SCH=0
|перамогі_ELV=0 | нічыі_ELV=0 |паразы_ELV=0 |мз_ELV=0 |мп_ELV=0
|перамогі_PAD=0 | нічыі_PAD=0 |паразы_PAD=0 |мз_PAD=0 |мп_PAD=0
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]]
|назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]]
|назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]]
|назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]]
|назва_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эльфэрсбэрг]]
|назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]]
|назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]
|назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]
|назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]
|назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]
|назва_LEV=[[Баер Левэркузэн]]
|назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]]
|назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]]
|назва_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Падэрборн-07]]
|назва_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн]]
|назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Вынікі ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Бундэсьлігу 2
}}</onlyinclude>
5gpcsspzxcveur1ztu6he8y9g17004n
2687373
2687345
2026-08-29T06:30:10Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687373
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/table/2026-2027 Бундэсьліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=MUN, DOR, LEI, HOF, LEV, FRE, FRA, AUG, MAI, UNB, MÖN, HAM, KÖL, BRE, SCH, ELV, PAD, STU
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_MUN=1 | нічыі_MUN=0 |паразы_MUN=0 |мз_MUN=5 |мп_MUN=1
|перамогі_DOR=0 | нічыі_DOR=0 |паразы_DOR=0 |мз_DOR=0 |мп_DOR=0
|перамогі_LEI=0 | нічыі_LEI=0 |паразы_LEI=0 |мз_LEI=0 |мп_LEI=0
|перамогі_HOF=0 | нічыі_HOF=0 |паразы_HOF=0 |мз_HOF=0 |мп_HOF=0
|перамогі_LEV=0 | нічыі_LEV=0 |паразы_LEV=0 |мз_LEV=0 |мп_LEV=0
|перамогі_FRE=0 | нічыі_FRE=0 |паразы_FRE=0 |мз_FRE=0 |мп_FRE=0
|перамогі_FRA=0 | нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=0 |мп_FRA=0
|перамогі_AUG=0 | нічыі_AUG=0 |паразы_AUG=0 |мз_AUG=0 |мп_AUG=0
|перамогі_MAI=0 | нічыі_MAI=0 |паразы_MAI=0 |мз_MAI=0 |мп_MAI=0
|перамогі_UNB=0 | нічыі_UNB=0 |паразы_UNB=0 |мз_UNB=0 |мп_UNB=0
|перамогі_MÖN=0 | нічыі_MÖN=0 |паразы_MÖN=0 |мз_MÖN=0 |мп_MÖN=0
|перамогі_HAM=0 | нічыі_HAM=0 |паразы_HAM=0 |мз_HAM=0 |мп_HAM=0
|перамогі_KÖL=0 | нічыі_KÖL=0 |паразы_KÖL=0 |мз_KÖL=0 |мп_KÖL=0
|перамогі_BRE=0 | нічыі_BRE=0 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=0 |мп_BRE=0
|перамогі_SCH=0 | нічыі_SCH=0 |паразы_SCH=0 |мз_SCH=0 |мп_SCH=0
|перамогі_ELV=0 | нічыі_ELV=0 |паразы_ELV=0 |мз_ELV=0 |мп_ELV=0
|перамогі_PAD=0 | нічыі_PAD=0 |паразы_PAD=0 |мз_PAD=0 |мп_PAD=0
|перамогі_STU=0 | нічыі_STU=0 |паразы_STU=1 |мз_STU=1 |мп_STU=5
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]]
|назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]]
|назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]]
|назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]]
|назва_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эльфэрсбэрг]]
|назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]]
|назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]
|назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]
|назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]
|назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]
|назва_LEV=[[Баер Левэркузэн]]
|назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]]
|назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]]
|назва_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Падэрборн-07]]
|назва_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн]]
|назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Вынікі ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Бундэсьлігу 2
}}</onlyinclude>
htd00xi2nqvgzc1duba0f1pl0hxz4hh
Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе/Табліца
10
272283
2687374
2686121
2026-08-29T06:30:11Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687374
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=MIL, ROM, INT, NAP, LEC, ATA, CAG, JUV, LAZ, COM, UDI, SAS, TOR, FRO, PAR, BOL, GEN, MON, FIO, VEN
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_MIL=2 | нічыі_MIL=0 |паразы_MIL=0 |мз_MIL=4 |мп_MIL=1
|перамогі_ROM=1 | нічыі_ROM=0 |паразы_ROM=0 |мз_ROM=4 |мп_ROM=0
|перамогі_INT=1 | нічыі_INT=0 |паразы_INT=0 |мз_INT=4 |мп_INT=1
|перамогі_NAP=1 | нічыі_NAP=0 |паразы_NAP=0 |мз_NAP=2 |мп_NAP=0
|перамогі_LEC=1 | нічыі_LEC=0 |паразы_LEC=0 |мз_LEC=2 |мп_LEC=0
|перамогі_ATA=1 | нічыі_ATA=0 |паразы_ATA=0 |мз_ATA=2 |мп_ATA=1
|перамогі_CAG=1 | нічыі_CAG=0 |паразы_CAG=0 |мз_CAG=1 |мп_CAG=0
|перамогі_JUV=1 | нічыі_JUV=0 |паразы_JUV=0 |мз_JUV=1 |мп_JUV=0
|перамогі_LAZ=1 | нічыі_LAZ=0 |паразы_LAZ=0 |мз_LAZ=1 |мп_LAZ=0
|перамогі_COM=0 | нічыі_COM=1 |паразы_COM=0 |мз_COM=1 |мп_COM=1
|перамогі_UDI=0 | нічыі_UDI=1 |паразы_UDI=0 |мз_UDI=1 |мп_UDI=1
|перамогі_SAS=0 | нічыі_SAS=0 |паразы_SAS=1 |мз_SAS=1 |мп_SAS=2
|перамогі_TOR=0 | нічыі_TOR=0 |паразы_TOR=1 |мз_TOR=1 |мп_TOR=2
|перамогі_FRO=0 | нічыі_FRO=0 |паразы_FRO=1 |мз_FRO=0 |мп_FRO=1
|перамогі_PAR=0 | нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=0 |мп_PAR=1
|перамогі_BOL=0 | нічыі_BOL=0 |паразы_BOL=1 |мз_BOL=0 |мп_BOL=1
|перамогі_GEN=0 | нічыі_GEN=0 |паразы_GEN=1 |мз_GEN=0 |мп_GEN=2
|перамогі_MON=0 | нічыі_MON=0 |паразы_MON=1 |мз_MON=1 |мп_MON=4
|перамогі_FIO=0 | нічыі_FIO=0 |паразы_FIO=1 |мз_FIO=0 |мп_FIO=4
|перамогі_VEN=0 | нічыі_VEN=0 |паразы_VEN=2 |мз_VEN=0 |мп_VEN=4
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б
}}</onlyinclude>
ab1pvzyqcbzftz9zchq7kuzajbvwpws
Шаблён:Эрэдывізія чэмпіянату Нідэрляндаў па футболе/Табліца
10
272284
2687375
2686504
2026-08-29T06:30:12Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687375
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://eredivisie.eu/competition/table/ Эрэдывізія]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=AZ, PSV, GAE, FEY, FOR, GRO, AJA, SPA, HEE, EXC, NEC, TWE, TEL, PEC, UTR, WIL, ADO, CAM
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_AZ=3 | нічыі_AZ=0 |паразы_AZ=0 |мз_AZ=8 |мп_AZ=1
|перамогі_PSV=2 | нічыі_PSV=1 |паразы_PSV=0 |мз_PSV=9 |мп_PSV=4
|перамогі_GAE=2 | нічыі_GAE=1 |паразы_GAE=0 |мз_GAE=9 |мп_GAE=4
|перамогі_FEY=2 | нічыі_FEY=1 |паразы_FEY=0 |мз_FEY=8 |мп_FEY=4
|перамогі_FOR=2 | нічыі_FOR=1 |паразы_FOR=1 |мз_FOR=8 |мп_FOR=7
|перамогі_GRO=2 | нічыі_GRO=0 |паразы_GRO=2 |мз_GRO=9 |мп_GRO=10
|перамогі_AJA=1 | нічыі_AJA=1 |паразы_AJA=0 |мз_AJA=4 |мп_AJA=2
|перамогі_SPA=1 | нічыі_SPA=1 |паразы_SPA=1 |мз_SPA=6 |мп_SPA=5
|перамогі_HEE=1 | нічыі_HEE=1 |паразы_HEE=1 |мз_HEE=3 |мп_HEE=4
|перамогі_EXC=1 | нічыі_EXC=0 |паразы_EXC=1 |мз_EXC=5 |мп_EXC=2
|перамогі_NEC=1 | нічыі_NEC=0 |паразы_NEC=1 |мз_NEC=5 |мп_NEC=3
|перамогі_TWE=1 | нічыі_TWE=0 |паразы_TWE=1 |мз_TWE=3 |мп_TWE=2
|перамогі_TEL=1 | нічыі_TEL=0 |паразы_TEL=1 |мз_TEL=3 |мп_TEL=4
|перамогі_PEC=1 | нічыі_PEC=0 |паразы_PEC=2 |мз_PEC=3 |мп_PEC=5
|перамогі_UTR=0 | нічыі_UTR=1 |паразы_UTR=2 |мз_UTR=5 |мп_UTR=9
|перамогі_WIL=0 | нічыі_WIL=0 |паразы_WIL=2 |мз_WIL=2 |мп_WIL=8
|перамогі_ADO=0 | нічыі_ADO=0 |паразы_ADO=3 |мз_ADO=2 |мп_ADO=9
|перамогі_CAM=0 | нічыі_CAM=0 |паразы_CAM=3 |мз_CAM=3 |мп_CAM=12
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ADO=[[АДО Дэн Гааг]]
|назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]
|назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Камбюўр]]
|назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]]
|назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]]
|назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]]
|назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]]
|назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]
|назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]]
|назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]]
|назва_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэльстар]]
|назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]
|назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CL3Q|вынік3=EL2Q
|вынік4=EUPO|вынік5=EUPO|вынік6=EUPO|вынік7=EUPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Дадатковыя матчы для вызначэньня чэмпіёна, клюбаў на выбываньне або ўдзельнікаў эўракубкаў, інакш жэрабя; 8) Пэнальці (толькі пасьля дадатковых матчаў).
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EUPO=yellow1 |тэкст_EUPO=Плэй-оф за эўракубкі
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Плэй-оф за Эрэдывізію
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Ээрстэ дывізію
}}</onlyinclude>
bw235ca4v58qoh7jr7fyefjuxgnq39z
Шаблён:Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/ВынікіГульняў
10
272285
2687383
2686513
2026-08-29T06:51:39Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687383
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=results Ліга 1]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= OL,OM,ANG,AUX,BRE,HAC,LMA,LIL,LEN,LOR,ASM,NIC,PSG,PFC,REN,STR,TRO,TFC
|скарачэньне_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анж]]
|скарачэньне_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэ]]
|скарачэньне_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэ]]
|скарачэньне_HAC = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаў]]
|скарачэньне_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|ЛёМ]]
|скарачэньне_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лян]]
|скарачэньне_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліл]]
|скарачэньне_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр]]
|скарачэньне_OL = [[Алімпік Ліён|АЛі]]
|скарачэньне_OM = [[Алімпік Марсэль|АМа]]
|скарачэньне_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Мнк]]
|скарачэньне_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніц]]
|скарачэньне_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Прж]]
|скарачэньне_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПCЖ]]
|скарачэньне_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|скарачэньне_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Стр]]
|скарачэньне_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тул]]
|скарачэньне_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Тру]]
|назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]
|назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]
|назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]]
|назва_HAC = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]
|назва_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]
|назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]
|назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]]
|назва_OL = [[Алімпік Ліён]]
|назва_OM = [[Алімпік Марсэль]]
|назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]]
|назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]
|назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]
|назва_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Труа]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ANG_ASM=
|матч_ANG_AUX=
|матч_ANG_BRE=
|матч_ANG_LEH=
|матч_ANG_LEN=
|матч_ANG_LIL=0:2
|матч_ANG_LMA=
|матч_ANG_LOR=
|матч_ANG_NIC=
|матч_ANG_OL=
|матч_ANG_OM=
|матч_ANG_PFC=
|матч_ANG_PSG=
|матч_ANG_REN=
|матч_ANG_STR=
|матч_ANG_TFC=
|матч_ANG_TRO=
|матч_ASM_ANG=
|матч_ASM_AUX=
|матч_ASM_BRE=
|матч_ASM_LEH=
|матч_ASM_LEN=
|матч_ASM_LIL=
|матч_ASM_LMA=
|матч_ASM_LOR=
|матч_ASM_NIC=
|матч_ASM_OL=
|матч_ASM_OM=
|матч_ASM_PFC=
|матч_ASM_PSG=
|матч_ASM_REN=
|матч_ASM_STR=
|матч_ASM_TFC=
|матч_ASM_TRO=
|матч_AUX_ANG=
|матч_AUX_ASM=
|матч_AUX_BRE=
|матч_AUX_LEH=
|матч_AUX_LEN=
|матч_AUX_LIL=
|матч_AUX_LMA=
|матч_AUX_LOR=
|матч_AUX_NIC=
|матч_AUX_OL=
|матч_AUX_OM=
|матч_AUX_PFC=
|матч_AUX_PSG=
|матч_AUX_REN=
|матч_AUX_STR=
|матч_AUX_TFC=
|матч_AUX_TRO=
|матч_BRE_ANG=
|матч_BRE_ASM=
|матч_BRE_AUX=
|матч_BRE_LEH=
|матч_BRE_LEN=
|матч_BRE_LIL=
|матч_BRE_LMA=
|матч_BRE_LOR=
|матч_BRE_NIC=
|матч_BRE_OL=
|матч_BRE_OM=
|матч_BRE_PFC=
|матч_BRE_PSG=
|матч_BRE_REN=
|матч_BRE_STR=
|матч_BRE_TFC=
|матч_BRE_TRO=
|матч_LEH_ANG=
|матч_LEH_ASM=0:1
|матч_LEH_AUX=
|матч_LEH_BRE=
|матч_LEH_LEN=
|матч_LEH_LIL=
|матч_LEH_LMA=
|матч_LEH_LOR=
|матч_LEH_NIC=
|матч_LEH_OL=
|матч_LEH_OM=
|матч_LEH_PFC=
|матч_LEH_PSG=
|матч_LEH_REN=
|матч_LEH_STR=
|матч_LEH_TFC=
|матч_LEH_TRO=
|матч_LEN_ANG=
|матч_LEN_ASM=
|матч_LEN_AUX=5:2
|матч_LEN_BRE=
|матч_LEN_LEH=
|матч_LEN_LIL=
|матч_LEN_LMA=
|матч_LEN_LOR=
|матч_LEN_NIC=
|матч_LEN_OL=
|матч_LEN_OM=
|матч_LEN_PFC=
|матч_LEN_PSG=
|матч_LEN_REN=
|матч_LEN_STR=
|матч_LEN_TFC=
|матч_LEN_TRO=
|матч_LIL_ANG=
|матч_LIL_ASM=
|матч_LIL_AUX=
|матч_LIL_BRE=
|матч_LIL_LEH=
|матч_LIL_LEN=
|матч_LIL_LMA=
|матч_LIL_LOR=
|матч_LIL_NIC=
|матч_LIL_OL=
|матч_LIL_OM=
|матч_LIL_PFC=
|матч_LIL_PSG=2:2
|матч_LIL_REN=
|матч_LIL_STR=
|матч_LIL_TFC=
|матч_LIL_TRO=
|матч_LMA_ANG=
|матч_LMA_ASM=
|матч_LMA_AUX=
|матч_LMA_BRE=2:2
|матч_LMA_LEH=
|матч_LMA_LEN=
|матч_LMA_LIL=
|матч_LMA_LOR=
|матч_LMA_NIC=
|матч_LMA_OL=
|матч_LMA_OM=
|матч_LMA_PFC=
|матч_LMA_PSG=
|матч_LMA_REN=
|матч_LMA_STR=
|матч_LMA_TFC=
|матч_LMA_TRO=
|матч_LOR_ANG=
|матч_LOR_ASM=
|матч_LOR_AUX=
|матч_LOR_BRE=
|матч_LOR_LEH=
|матч_LOR_LEN=
|матч_LOR_LIL=
|матч_LOR_LMA=
|матч_LOR_NIC=
|матч_LOR_OL=
|матч_LOR_OM=
|матч_LOR_PFC=
|матч_LOR_PSG=
|матч_LOR_REN=
|матч_LOR_STR=
|матч_LOR_TFC=
|матч_LOR_TRO=
|матч_NIC_ANG=
|матч_NIC_ASM=
|матч_NIC_AUX=
|матч_NIC_BRE=
|матч_NIC_LEH=
|матч_NIC_LEN=
|матч_NIC_LIL=
|матч_NIC_LMA=
|матч_NIC_LOR=0:0
|матч_NIC_OL=
|матч_NIC_OM=
|матч_NIC_PFC=
|матч_NIC_PSG=
|матч_NIC_REN=
|матч_NIC_STR=
|матч_NIC_TFC=
|матч_NIC_TRO=
|матч_OL_ANG=
|матч_OL_ASM=
|матч_OL_AUX=
|матч_OL_BRE=
|матч_OL_LEH=
|матч_OL_LEN=
|матч_OL_LIL=
|матч_OL_LMA=
|матч_OL_LOR=
|матч_OL_NIC=
|матч_OL_OM=
|матч_OL_PFC=
|матч_OL_PSG=
|матч_OL_REN=
|матч_OL_STR=
|матч_OL_TFC=
|матч_OL_TRO=
|матч_OM_ANG=
|матч_OM_ASM=
|матч_OM_AUX=
|матч_OM_BRE=
|матч_OM_LEH=
|матч_OM_LEN=
|матч_OM_LIL=
|матч_OM_LMA=
|матч_OM_LOR=
|матч_OM_NIC=
|матч_OM_OL=
|матч_OM_PFC=
|матч_OM_PSG=
|матч_OM_REN=
|матч_OM_STR=4:0
|матч_OM_TFC=
|матч_OM_TRO=
|матч_PFC_ANG=
|матч_PFC_ASM=
|матч_PFC_AUX=
|матч_PFC_BRE=
|матч_PFC_LEH=
|матч_PFC_LEN=
|матч_PFC_LIL=
|матч_PFC_LMA=
|матч_PFC_LOR=
|матч_PFC_NIC=
|матч_PFC_OL=
|матч_PFC_OM=
|матч_PFC_PSG=
|матч_PFC_REN=
|матч_PFC_STR=
|матч_PFC_TFC=
|матч_PFC_TRO=
|матч_PSG_ANG=
|матч_PSG_ASM=
|матч_PSG_AUX=
|матч_PSG_BRE=
|матч_PSG_LEH=
|матч_PSG_LEN=
|матч_PSG_LIL=
|матч_PSG_LMA=
|матч_PSG_LOR=
|матч_PSG_NIC=
|матч_PSG_OL=
|матч_PSG_OM=
|матч_PSG_PFC=
|матч_PSG_REN=
|матч_PSG_STR=
|матч_PSG_TFC=
|матч_PSG_TRO=
|матч_REN_ANG=
|матч_REN_ASM=
|матч_REN_AUX=
|матч_REN_BRE=
|матч_REN_LEH=
|матч_REN_LEN=
|матч_REN_LIL=
|матч_REN_LMA=
|матч_REN_LOR=
|матч_REN_NIC=
|матч_REN_OL=
|матч_REN_OM=
|матч_REN_PFC=
|матч_REN_PSG=2:2
|матч_REN_STR=
|матч_REN_TFC=
|матч_REN_TRO=
|матч_STR_ANG=
|матч_STR_ASM=
|матч_STR_AUX=
|матч_STR_BRE=
|матч_STR_LEH=
|матч_STR_LEN=
|матч_STR_LIL=
|матч_STR_LMA=
|матч_STR_LOR=
|матч_STR_NIC=
|матч_STR_OL=
|матч_STR_OM=
|матч_STR_PFC=
|матч_STR_PSG=
|матч_STR_REN=
|матч_STR_TFC=
|матч_STR_TRO=
|матч_TFC_ANG=
|матч_TFC_ASM=
|матч_TFC_AUX=
|матч_TFC_BRE=
|матч_TFC_LEH=
|матч_TFC_LEN=
|матч_TFC_LIL=
|матч_TFC_LMA=
|матч_TFC_LOR=
|матч_TFC_NIC=
|матч_TFC_OL=0:2
|матч_TFC_OM=
|матч_TFC_PFC=
|матч_TFC_PSG=
|матч_TFC_REN=
|матч_TFC_STR=
|матч_TFC_TRO=
|матч_TRO_ANG=
|матч_TRO_ASM=
|матч_TRO_AUX=
|матч_TRO_BRE=
|матч_TRO_LEH=
|матч_TRO_LEN=
|матч_TRO_LIL=
|матч_TRO_LMA=
|матч_TRO_LOR=
|матч_TRO_NIC=
|матч_TRO_OL=
|матч_TRO_OM=
|матч_TRO_PFC=0:0
|матч_TRO_PSG=
|матч_TRO_REN=
|матч_TRO_STR=
|матч_TRO_TFC=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
f5lzm24yeikb9nnl7hojwqur25cgiuo
Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/ВынікіГульняў
10
272286
2687384
2686958
2026-08-29T06:51:40Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687384
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,DEP,LEV,MAL,RAY,RAC,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP
|скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]]
|скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]]
|скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]]
|скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]]
|скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]]
|скарачэньне_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэп]]
|скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]]
|скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]]
|скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]]
|скарачэньне_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]]
|скарачэньне_RAC=[[Расінг Сантандэр|Рас]]
|скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]]
|скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]]
|скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]]
|скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]]
|скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]]
|скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]]
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ALA_ATH=
|матч_ALA_ATM=
|матч_ALA_BAR=
|матч_ALA_BET=
|матч_ALA_CEL=
|матч_ALA_DEP=
|матч_ALA_ELC=
|матч_ALA_ESP=
|матч_ALA_GET=3:0
|матч_ALA_LEV=
|матч_ALA_MAL=
|матч_ALA_OSA=
|матч_ALA_RAC=
|матч_ALA_RAY=
|матч_ALA_RMA=
|матч_ALA_RSO=
|матч_ALA_SEV=
|матч_ALA_VAL=
|матч_ALA_VIL=1:0
|матч_ATH_ALA=
|матч_ATH_ATM=
|матч_ATH_BAR=
|матч_ATH_BET=
|матч_ATH_CEL=
|матч_ATH_DEP=
|матч_ATH_ELC=
|матч_ATH_ESP=
|матч_ATH_GET=
|матч_ATH_LEV=
|матч_ATH_MAL=
|матч_ATH_OSA=
|матч_ATH_RAC=
|матч_ATH_RAY=
|матч_ATH_RMA=
|матч_ATH_RSO=
|матч_ATH_SEV=1:3
|матч_ATH_VAL=
|матч_ATH_VIL=
|матч_ATM_ALA=
|матч_ATM_ATH=
|матч_ATM_BAR=
|матч_ATM_BET=
|матч_ATM_CEL=
|матч_ATM_DEP=
|матч_ATM_ELC=
|матч_ATM_ESP=
|матч_ATM_GET=
|матч_ATM_LEV=
|матч_ATM_MAL=2:0
|матч_ATM_OSA=
|матч_ATM_RAC=
|матч_ATM_RAY=
|матч_ATM_RMA=
|матч_ATM_RSO=
|матч_ATM_SEV=
|матч_ATM_VAL=
|матч_ATM_VIL=2:2
|матч_BAR_ALA=
|матч_BAR_ATH=2:0
|матч_BAR_ATM=
|матч_BAR_BET=
|матч_BAR_CEL=
|матч_BAR_DEP=
|матч_BAR_ELC=
|матч_BAR_ESP=
|матч_BAR_GET=
|матч_BAR_LEV=
|матч_BAR_MAL=
|матч_BAR_OSA=
|матч_BAR_RAC=
|матч_BAR_RAY=
|матч_BAR_RMA=
|матч_BAR_RSO=
|матч_BAR_SEV=
|матч_BAR_VAL=
|матч_BAR_VIL=
|матч_BET_ALA=
|матч_BET_ATH=
|матч_BET_ATM=
|матч_BET_BAR=
|матч_BET_CEL=
|матч_BET_DEP=
|матч_BET_ELC=
|матч_BET_ESP=
|матч_BET_GET=
|матч_BET_LEV=
|матч_BET_MAL=
|матч_BET_OSA=
|матч_BET_RAC=
|матч_BET_RAY=
|матч_BET_RMA=
|матч_BET_RSO=1:0
|матч_BET_SEV=
|матч_BET_VAL=
|матч_BET_VIL=
|матч_CEL_ALA=
|матч_CEL_ATH=
|матч_CEL_ATM=
|матч_CEL_BAR=
|матч_CEL_BET=
|матч_CEL_DEP=
|матч_CEL_ELC=
|матч_CEL_ESP=
|матч_CEL_GET=
|матч_CEL_LEV=
|матч_CEL_MAL=
|матч_CEL_OSA=1:2
|матч_CEL_RAC=
|матч_CEL_RAY=
|матч_CEL_RMA=
|матч_CEL_RSO=
|матч_CEL_SEV=
|матч_CEL_VAL=
|матч_CEL_VIL=
|матч_DEP_ALA=
|матч_DEP_ATH=
|матч_DEP_ATM=
|матч_DEP_BAR=
|матч_DEP_BET=
|матч_DEP_CEL=
|матч_DEP_ELC=1:1
|матч_DEP_ESP=
|матч_DEP_GET=
|матч_DEP_LEV=
|матч_DEP_MAL=
|матч_DEP_OSA=
|матч_DEP_RAC=
|матч_DEP_RAY=
|матч_DEP_RMA=
|матч_DEP_RSO=
|матч_DEP_SEV=
|матч_DEP_VAL=
|матч_DEP_VIL=
|матч_ELC_ALA=
|матч_ELC_ATH=
|матч_ELC_ATM=
|матч_ELC_BAR=0:5
|матч_ELC_BET=
|матч_ELC_CEL=
|матч_ELC_DEP=
|матч_ELC_ESP=
|матч_ELC_GET=
|матч_ELC_LEV=
|матч_ELC_MAL=
|матч_ELC_OSA=
|матч_ELC_RAC=
|матч_ELC_RAY=
|матч_ELC_RMA=
|матч_ELC_RSO=
|матч_ELC_SEV=
|матч_ELC_VAL=
|матч_ELC_VIL=
|матч_ESP_ALA=
|матч_ESP_ATH=
|матч_ESP_ATM=
|матч_ESP_BAR=
|матч_ESP_BET=
|матч_ESP_CEL=
|матч_ESP_DEP=
|матч_ESP_ELC=
|матч_ESP_GET=
|матч_ESP_LEV=3:0
|матч_ESP_MAL=
|матч_ESP_OSA=
|матч_ESP_RAC=
|матч_ESP_RAY=
|матч_ESP_RMA=1:2
|матч_ESP_RSO=
|матч_ESP_SEV=
|матч_ESP_VAL=
|матч_ESP_VIL=
|матч_GET_ALA=
|матч_GET_ATH=
|матч_GET_ATM=
|матч_GET_BAR=
|матч_GET_BET=
|матч_GET_CEL=
|матч_GET_DEP=
|матч_GET_ELC=
|матч_GET_ESP=
|матч_GET_LEV=
|матч_GET_MAL=
|матч_GET_OSA=
|матч_GET_RAC=1:0
|матч_GET_RAY=
|матч_GET_RMA=
|матч_GET_RSO=
|матч_GET_SEV=
|матч_GET_VAL=
|матч_GET_VIL=
|матч_LEV_ALA=
|матч_LEV_ATH=
|матч_LEV_ATM=
|матч_LEV_BAR=
|матч_LEV_BET=
|матч_LEV_CEL=
|матч_LEV_DEP=
|матч_LEV_ELC=
|матч_LEV_ESP=
|матч_LEV_GET=
|матч_LEV_MAL=
|матч_LEV_OSA=
|матч_LEV_RAC=
|матч_LEV_RAY=
|матч_LEV_RMA=
|матч_LEV_RSO=
|матч_LEV_SEV=
|матч_LEV_VAL=
|матч_LEV_VIL=
|матч_MAL_ALA=
|матч_MAL_ATH=
|матч_MAL_ATM=
|матч_MAL_BAR=
|матч_MAL_BET=
|матч_MAL_CEL=
|матч_MAL_DEP=1:1
|матч_MAL_ELC=
|матч_MAL_ESP=
|матч_MAL_GET=
|матч_MAL_LEV=
|матч_MAL_OSA=
|матч_MAL_RAC=
|матч_MAL_RAY=
|матч_MAL_RMA=
|матч_MAL_RSO=
|матч_MAL_SEV=
|матч_MAL_VAL=
|матч_MAL_VIL=
|матч_OSA_ALA=
|матч_OSA_ATH=
|матч_OSA_ATM=
|матч_OSA_BAR=
|матч_OSA_BET=
|матч_OSA_CEL=
|матч_OSA_DEP=
|матч_OSA_ELC=
|матч_OSA_ESP=
|матч_OSA_GET=
|матч_OSA_LEV=0:0
|матч_OSA_MAL=
|матч_OSA_RAC=
|матч_OSA_RAY=
|матч_OSA_RMA=
|матч_OSA_RSO=
|матч_OSA_SEV=
|матч_OSA_VAL=
|матч_OSA_VIL=
|матч_RAC_ALA=
|матч_RAC_ATH=
|матч_RAC_ATM=
|матч_RAC_BAR=
|матч_RAC_BET=
|матч_RAC_CEL=
|матч_RAC_DEP=
|матч_RAC_ELC=3:2
|матч_RAC_ESP=
|матч_RAC_GET=
|матч_RAC_LEV=
|матч_RAC_MAL=
|матч_RAC_OSA=
|матч_RAC_RAY=
|матч_RAC_RMA=
|матч_RAC_RSO=
|матч_RAC_SEV=
|матч_RAC_VAL=
|матч_RAC_VIL=2:2
|матч_RAY_ALA=1:1
|матч_RAY_ATH=
|матч_RAY_ATM=
|матч_RAY_BAR=
|матч_RAY_BET=
|матч_RAY_CEL=
|матч_RAY_DEP=
|матч_RAY_ELC=
|матч_RAY_ESP=
|матч_RAY_GET=
|матч_RAY_LEV=
|матч_RAY_MAL=
|матч_RAY_OSA=
|матч_RAY_RAC=
|матч_RAY_RMA=
|матч_RAY_RSO=
|матч_RAY_SEV=
|матч_RAY_VAL=
|матч_RAY_VIL=
|матч_RMA_ALA=
|матч_RMA_ATH=
|матч_RMA_ATM=
|матч_RMA_BAR=
|матч_RMA_BET=
|матч_RMA_CEL=
|матч_RMA_DEP=
|матч_RMA_ELC=
|матч_RMA_ESP=
|матч_RMA_GET=
|матч_RMA_LEV=
|матч_RMA_MAL=
|матч_RMA_OSA=
|матч_RMA_RAC=
|матч_RMA_RAY=
|матч_RMA_RSO=4:1
|матч_RMA_SEV=
|матч_RMA_VAL=
|матч_RMA_VIL=
|матч_RSO_ALA=
|матч_RSO_ATH=
|матч_RSO_ATM=
|матч_RSO_BAR=
|матч_RSO_BET=
|матч_RSO_CEL=
|матч_RSO_DEP=
|матч_RSO_ELC=
|матч_RSO_ESP=
|матч_RSO_GET=
|матч_RSO_LEV=
|матч_RSO_MAL=
|матч_RSO_OSA=
|матч_RSO_RAC=
|матч_RSO_RAY=
|матч_RSO_RMA=
|матч_RSO_SEV=
|матч_RSO_VAL=
|матч_RSO_VIL=
|матч_SEV_ALA=
|матч_SEV_ATH=
|матч_SEV_ATM=
|матч_SEV_BAR=
|матч_SEV_BET=
|матч_SEV_CEL=
|матч_SEV_DEP=
|матч_SEV_ELC=
|матч_SEV_ESP=
|матч_SEV_GET=
|матч_SEV_LEV=
|матч_SEV_MAL=
|матч_SEV_OSA=
|матч_SEV_RAC=
|матч_SEV_RAY=2:1
|матч_SEV_RMA=
|матч_SEV_RSO=
|матч_SEV_VAL=
|матч_SEV_VIL=
|матч_VAL_ALA=
|матч_VAL_ATH=
|матч_VAL_ATM=
|матч_VAL_BAR=
|матч_VAL_BET=0:1
|матч_VAL_CEL=0:0
|матч_VAL_DEP=
|матч_VAL_ELC=
|матч_VAL_ESP=
|матч_VAL_GET=
|матч_VAL_LEV=
|матч_VAL_MAL=
|матч_VAL_OSA=
|матч_VAL_RAC=
|матч_VAL_RAY=
|матч_VAL_RMA=
|матч_VAL_RSO=
|матч_VAL_SEV=
|матч_VAL_VIL=
|матч_VIL_ALA=
|матч_VIL_ATH=
|матч_VIL_ATM=
|матч_VIL_BAR=
|матч_VIL_BET=
|матч_VIL_CEL=
|матч_VIL_DEP=
|матч_VIL_ELC=
|матч_VIL_ESP=
|матч_VIL_GET=
|матч_VIL_LEV=
|матч_VIL_MAL=
|матч_VIL_OSA=
|матч_VIL_RAC=
|матч_VIL_RAY=
|матч_VIL_RMA=
|матч_VIL_RSO=
|матч_VIL_SEV=
|матч_VIL_VAL=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
taoseo5kjsw7p8m5w79657b60i8n88w
Шаблён:Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе/ВынікіГульняў
10
272287
2687346
2668841
2026-08-28T21:25:48Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2687346
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2026-2027 Бундэсьліга]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= FRA, AUG, MUN, LEV, DOR, MÖN, BRE, HAM, HOF, KÖL, MAI, PAD, LEI, UNB, FRE, SCH, STU, ELV
|скарачэньне_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўг]]
|скарачэньне_UNB=[[Уніён Бэрлін|Уні]]
|скарачэньне_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн|Вэр]]
|скарачэньне_DOR=[[Барусія Дортмунд|БД]]
|скарачэньне_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт|Айн]]
|скарачэньне_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фра]]
|скарачэньне_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гам]]
|скарачэньне_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гоф]]
|скарачэньне_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёл]]
|скарачэньне_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ]]
|скарачэньне_LEV=[[Баер Левэркузэн|Бае]]
|скарачэньне_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Май]]
|скарачэньне_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах|БМ]]
|скарачэньне_MUN=[[Баварыя Мюнхэн|Бав]]
|скарачэньне_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Пад]]
|скарачэньне_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шал]]
|скарачэньне_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Шту]]
|назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]]
|назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]]
|назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]]
|назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]]
|назва_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эльфэрсбэрг]]
|назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]]
|назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]
|назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]
|назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]
|назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]
|назва_LEV=[[Баер Левэркузэн]]
|назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]]
|назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]]
|назва_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Падэрборн-07]]
|назва_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн]]
|назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_AUG_BRE=
|матч_AUG_DOR=
|матч_AUG_ELV=
|матч_AUG_FRA=
|матч_AUG_FRE=
|матч_AUG_HAM=
|матч_AUG_HOF=
|матч_AUG_KÖL=
|матч_AUG_LEI=
|матч_AUG_LEV=
|матч_AUG_MAI=
|матч_AUG_MÖN=
|матч_AUG_MUN=
|матч_AUG_PAD=
|матч_AUG_SCH=
|матч_AUG_STU=
|матч_AUG_UNB=
|матч_BRE_AUG=
|матч_BRE_DOR=
|матч_BRE_ELV=
|матч_BRE_FRA=
|матч_BRE_FRE=
|матч_BRE_HAM=
|матч_BRE_HOF=
|матч_BRE_KÖL=
|матч_BRE_LEI=
|матч_BRE_LEV=
|матч_BRE_MAI=
|матч_BRE_MÖN=
|матч_BRE_MUN=
|матч_BRE_PAD=
|матч_BRE_SCH=
|матч_BRE_STU=
|матч_BRE_UNB=
|матч_DOR_AUG=
|матч_DOR_BRE=
|матч_DOR_ELV=
|матч_DOR_FRA=
|матч_DOR_FRE=
|матч_DOR_HAM=
|матч_DOR_HOF=
|матч_DOR_KÖL=
|матч_DOR_LEI=
|матч_DOR_LEV=
|матч_DOR_MAI=
|матч_DOR_MÖN=
|матч_DOR_MUN=
|матч_DOR_PAD=
|матч_DOR_SCH=
|матч_DOR_STU=
|матч_DOR_UNB=
|матч_ELV_AUG=
|матч_ELV_BRE=
|матч_ELV_DOR=
|матч_ELV_FRA=
|матч_ELV_FRE=
|матч_ELV_HAM=
|матч_ELV_HOF=
|матч_ELV_KÖL=
|матч_ELV_LEI=
|матч_ELV_LEV=
|матч_ELV_MAI=
|матч_ELV_MÖN=
|матч_ELV_MUN=
|матч_ELV_PAD=
|матч_ELV_SCH=
|матч_ELV_STU=
|матч_ELV_UNB=
|матч_FRA_AUG=
|матч_FRA_BRE=
|матч_FRA_DOR=
|матч_FRA_ELV=
|матч_FRA_FRE=
|матч_FRA_HAM=
|матч_FRA_HOF=
|матч_FRA_KÖL=
|матч_FRA_LEI=
|матч_FRA_LEV=
|матч_FRA_MAI=
|матч_FRA_MÖN=
|матч_FRA_MUN=
|матч_FRA_PAD=
|матч_FRA_SCH=
|матч_FRA_STU=
|матч_FRA_UNB=
|матч_FRE_AUG=
|матч_FRE_BRE=
|матч_FRE_DOR=
|матч_FRE_ELV=
|матч_FRE_FRA=
|матч_FRE_HAM=
|матч_FRE_HOF=
|матч_FRE_KÖL=
|матч_FRE_LEI=
|матч_FRE_LEV=
|матч_FRE_MAI=
|матч_FRE_MÖN=
|матч_FRE_MUN=
|матч_FRE_PAD=
|матч_FRE_SCH=
|матч_FRE_STU=
|матч_FRE_UNB=
|матч_HAM_AUG=
|матч_HAM_BRE=
|матч_HAM_DOR=
|матч_HAM_ELV=
|матч_HAM_FRA=
|матч_HAM_FRE=
|матч_HAM_HOF=
|матч_HAM_KÖL=
|матч_HAM_LEI=
|матч_HAM_LEV=
|матч_HAM_MAI=
|матч_HAM_MÖN=
|матч_HAM_MUN=
|матч_HAM_PAD=
|матч_HAM_SCH=
|матч_HAM_STU=
|матч_HAM_UNB=
|матч_HOF_AUG=
|матч_HOF_BRE=
|матч_HOF_DOR=
|матч_HOF_ELV=
|матч_HOF_FRA=
|матч_HOF_FRE=
|матч_HOF_HAM=
|матч_HOF_KÖL=
|матч_HOF_LEI=
|матч_HOF_LEV=
|матч_HOF_MAI=
|матч_HOF_MÖN=
|матч_HOF_MUN=
|матч_HOF_PAD=
|матч_HOF_SCH=
|матч_HOF_STU=
|матч_HOF_UNB=
|матч_KÖL_AUG=
|матч_KÖL_BRE=
|матч_KÖL_DOR=
|матч_KÖL_ELV=
|матч_KÖL_FRA=
|матч_KÖL_FRE=
|матч_KÖL_HAM=
|матч_KÖL_HOF=
|матч_KÖL_LEI=
|матч_KÖL_LEV=
|матч_KÖL_MAI=
|матч_KÖL_MÖN=
|матч_KÖL_MUN=
|матч_KÖL_PAD=
|матч_KÖL_SCH=
|матч_KÖL_STU=
|матч_KÖL_UNB=
|матч_LEI_AUG=
|матч_LEI_BRE=
|матч_LEI_DOR=
|матч_LEI_ELV=
|матч_LEI_FRA=
|матч_LEI_FRE=
|матч_LEI_HAM=
|матч_LEI_HOF=
|матч_LEI_KÖL=
|матч_LEI_LEV=
|матч_LEI_MAI=
|матч_LEI_MÖN=
|матч_LEI_MUN=
|матч_LEI_PAD=
|матч_LEI_SCH=
|матч_LEI_STU=
|матч_LEI_UNB=
|матч_LEV_AUG=
|матч_LEV_BRE=
|матч_LEV_DOR=
|матч_LEV_ELV=
|матч_LEV_FRA=
|матч_LEV_FRE=
|матч_LEV_HAM=
|матч_LEV_HOF=
|матч_LEV_KÖL=
|матч_LEV_LEI=
|матч_LEV_MAI=
|матч_LEV_MÖN=
|матч_LEV_MUN=
|матч_LEV_PAD=
|матч_LEV_SCH=
|матч_LEV_STU=
|матч_LEV_UNB=
|матч_MAI_AUG=
|матч_MAI_BRE=
|матч_MAI_DOR=
|матч_MAI_ELV=
|матч_MAI_FRA=
|матч_MAI_FRE=
|матч_MAI_HAM=
|матч_MAI_HOF=
|матч_MAI_KÖL=
|матч_MAI_LEI=
|матч_MAI_LEV=
|матч_MAI_MÖN=
|матч_MAI_MUN=
|матч_MAI_PAD=
|матч_MAI_SCH=
|матч_MAI_STU=
|матч_MAI_UNB=
|матч_MÖN_AUG=
|матч_MÖN_BRE=
|матч_MÖN_DOR=
|матч_MÖN_ELV=
|матч_MÖN_FRA=
|матч_MÖN_FRE=
|матч_MÖN_HAM=
|матч_MÖN_HOF=
|матч_MÖN_KÖL=
|матч_MÖN_LEI=
|матч_MÖN_LEV=
|матч_MÖN_MAI=
|матч_MÖN_MUN=
|матч_MÖN_PAD=
|матч_MÖN_SCH=
|матч_MÖN_STU=
|матч_MÖN_UNB=
|матч_MUN_AUG=
|матч_MUN_BRE=
|матч_MUN_DOR=
|матч_MUN_ELV=
|матч_MUN_FRA=
|матч_MUN_FRE=
|матч_MUN_HAM=
|матч_MUN_HOF=
|матч_MUN_KÖL=
|матч_MUN_LEI=
|матч_MUN_LEV=
|матч_MUN_MAI=
|матч_MUN_MÖN=
|матч_MUN_PAD=
|матч_MUN_SCH=
|матч_MUN_STU=5:1
|матч_MUN_UNB=
|матч_PAD_AUG=
|матч_PAD_BRE=
|матч_PAD_DOR=
|матч_PAD_ELV=
|матч_PAD_FRA=
|матч_PAD_FRE=
|матч_PAD_HAM=
|матч_PAD_HOF=
|матч_PAD_KÖL=
|матч_PAD_LEI=
|матч_PAD_LEV=
|матч_PAD_MAI=
|матч_PAD_MÖN=
|матч_PAD_MUN=
|матч_PAD_SCH=
|матч_PAD_STU=
|матч_PAD_UNB=
|матч_SCH_AUG=
|матч_SCH_BRE=
|матч_SCH_DOR=
|матч_SCH_ELV=
|матч_SCH_FRA=
|матч_SCH_FRE=
|матч_SCH_HAM=
|матч_SCH_HOF=
|матч_SCH_KÖL=
|матч_SCH_LEI=
|матч_SCH_LEV=
|матч_SCH_MAI=
|матч_SCH_MÖN=
|матч_SCH_MUN=
|матч_SCH_PAD=
|матч_SCH_STU=
|матч_SCH_UNB=
|матч_STU_AUG=
|матч_STU_BRE=
|матч_STU_DOR=
|матч_STU_ELV=
|матч_STU_FRA=
|матч_STU_FRE=
|матч_STU_HAM=
|матч_STU_HOF=
|матч_STU_KÖL=
|матч_STU_LEI=
|матч_STU_LEV=
|матч_STU_MAI=
|матч_STU_MÖN=
|матч_STU_MUN=
|матч_STU_PAD=
|матч_STU_SCH=
|матч_STU_UNB=
|матч_UNB_AUG=
|матч_UNB_BRE=
|матч_UNB_DOR=
|матч_UNB_ELV=
|матч_UNB_FRA=
|матч_UNB_FRE=
|матч_UNB_HAM=
|матч_UNB_HOF=
|матч_UNB_KÖL=
|матч_UNB_LEI=
|матч_UNB_LEV=
|матч_UNB_MAI=
|матч_UNB_MÖN=
|матч_UNB_MUN=
|матч_UNB_PAD=
|матч_UNB_SCH=
|матч_UNB_STU=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
h53shq4ul5ujke31airj4lhb88bgnrw
Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе/ВынікіГульняў
10
272288
2687385
2686103
2026-08-29T06:51:42Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687385
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a Сэрыя А]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ATA,BOL,VEN,GEN,INT,CAG,COM,LEC,LAZ,MIL,MON,NAP,PAR,ROM,SAS,TOR,UDI,FIO,FRO,JUV
|скарачэньне_ATA=[[Аталянта Бэргама|Ата]]
|скарачэньне_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Бал]]
|скарачэньне_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кал]]
|скарачэньне_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Ком]]
|скарачэньне_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фія]]
|скарачэньне_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фра]]
|скарачэньне_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэ]]
|скарачэньне_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інт]]
|скарачэньне_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэ]]
|скарачэньне_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляц]]
|скарачэньне_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леч]]
|скарачэньне_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Міл]]
|скарачэньне_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Мон]]
|скарачэньне_NAP=[[Напалі Нэапаль|Нап]]
|скарачэньне_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_ROM=[[Рома Рым|Ром]]
|скарачэньне_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сас]]
|скарачэньне_TOR=[[Тарына Турын|Тар]]
|скарачэньне_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Уды]]
|скарачэньне_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэн]]
|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ATA_BOL=
|матч_ATA_CAG=
|матч_ATA_COM=
|матч_ATA_FIO=
|матч_ATA_FRO=
|матч_ATA_GEN=
|матч_ATA_INT=
|матч_ATA_JUV=
|матч_ATA_LAZ=
|матч_ATA_LEC=
|матч_ATA_MIL=
|матч_ATA_MON=
|матч_ATA_NAP=
|матч_ATA_PAR=
|матч_ATA_ROM=
|матч_ATA_SAS=2:1
|матч_ATA_TOR=
|матч_ATA_UDI=
|матч_ATA_VEN=
|матч_BOL_ATA=
|матч_BOL_CAG=
|матч_BOL_COM=
|матч_BOL_FIO=
|матч_BOL_FRO=
|матч_BOL_GEN=
|матч_BOL_INT=
|матч_BOL_JUV=
|матч_BOL_LAZ=0:1
|матч_BOL_LEC=
|матч_BOL_MIL=
|матч_BOL_MON=
|матч_BOL_NAP=
|матч_BOL_PAR=
|матч_BOL_ROM=
|матч_BOL_SAS=
|матч_BOL_TOR=
|матч_BOL_UDI=
|матч_BOL_VEN=
|матч_CAG_ATA=
|матч_CAG_BOL=
|матч_CAG_COM=
|матч_CAG_FIO=
|матч_CAG_FRO=
|матч_CAG_GEN=
|матч_CAG_INT=
|матч_CAG_JUV=
|матч_CAG_LAZ=
|матч_CAG_LEC=
|матч_CAG_MIL=
|матч_CAG_MON=
|матч_CAG_NAP=
|матч_CAG_PAR=
|матч_CAG_ROM=
|матч_CAG_SAS=
|матч_CAG_TOR=
|матч_CAG_UDI=
|матч_CAG_VEN=
|матч_COM_ATA=
|матч_COM_BOL=
|матч_COM_CAG=
|матч_COM_FIO=
|матч_COM_FRO=
|матч_COM_GEN=
|матч_COM_INT=
|матч_COM_JUV=
|матч_COM_LAZ=
|матч_COM_LEC=
|матч_COM_MIL=
|матч_COM_MON=
|матч_COM_NAP=
|матч_COM_PAR=
|матч_COM_ROM=
|матч_COM_SAS=
|матч_COM_TOR=
|матч_COM_UDI=
|матч_COM_VEN=
|матч_FIO_ATA=
|матч_FIO_BOL=
|матч_FIO_CAG=
|матч_FIO_COM=
|матч_FIO_FRO=
|матч_FIO_GEN=
|матч_FIO_INT=
|матч_FIO_JUV=
|матч_FIO_LAZ=
|матч_FIO_LEC=
|матч_FIO_MIL=
|матч_FIO_MON=
|матч_FIO_NAP=
|матч_FIO_PAR=
|матч_FIO_ROM=
|матч_FIO_SAS=
|матч_FIO_TOR=
|матч_FIO_UDI=
|матч_FIO_VEN=
|матч_FRO_ATA=
|матч_FRO_BOL=
|матч_FRO_CAG=
|матч_FRO_COM=
|матч_FRO_FIO=
|матч_FRO_GEN=
|матч_FRO_INT=
|матч_FRO_JUV=0:1
|матч_FRO_LAZ=
|матч_FRO_LEC=
|матч_FRO_MIL=
|матч_FRO_MON=
|матч_FRO_NAP=
|матч_FRO_PAR=
|матч_FRO_ROM=
|матч_FRO_SAS=
|матч_FRO_TOR=
|матч_FRO_UDI=
|матч_FRO_VEN=
|матч_GEN_ATA=
|матч_GEN_BOL=
|матч_GEN_CAG=
|матч_GEN_COM=
|матч_GEN_FIO=
|матч_GEN_FRO=
|матч_GEN_INT=
|матч_GEN_JUV=
|матч_GEN_LAZ=
|матч_GEN_LEC=
|матч_GEN_MIL=
|матч_GEN_MON=
|матч_GEN_NAP=0:2
|матч_GEN_PAR=
|матч_GEN_ROM=
|матч_GEN_SAS=
|матч_GEN_TOR=
|матч_GEN_UDI=
|матч_GEN_VEN=
|матч_INT_ATA=
|матч_INT_BOL=
|матч_INT_CAG=
|матч_INT_COM=
|матч_INT_FIO=
|матч_INT_FRO=
|матч_INT_GEN=
|матч_INT_JUV=
|матч_INT_LAZ=
|матч_INT_LEC=
|матч_INT_MIL=
|матч_INT_MON=4:1
|матч_INT_NAP=
|матч_INT_PAR=
|матч_INT_ROM=
|матч_INT_SAS=
|матч_INT_TOR=
|матч_INT_UDI=
|матч_INT_VEN=
|матч_JUV_ATA=
|матч_JUV_BOL=
|матч_JUV_CAG=
|матч_JUV_COM=
|матч_JUV_FIO=
|матч_JUV_FRO=
|матч_JUV_GEN=
|матч_JUV_INT=
|матч_JUV_LAZ=
|матч_JUV_LEC=
|матч_JUV_MIL=
|матч_JUV_MON=
|матч_JUV_NAP=
|матч_JUV_PAR=
|матч_JUV_ROM=
|матч_JUV_SAS=
|матч_JUV_TOR=
|матч_JUV_UDI=
|матч_JUV_VEN=
|матч_LAZ_ATA=
|матч_LAZ_BOL=
|матч_LAZ_CAG=
|матч_LAZ_COM=
|матч_LAZ_FIO=
|матч_LAZ_FRO=
|матч_LAZ_GEN=
|матч_LAZ_INT=
|матч_LAZ_JUV=
|матч_LAZ_LEC=
|матч_LAZ_MIL=
|матч_LAZ_MON=
|матч_LAZ_NAP=
|матч_LAZ_PAR=
|матч_LAZ_ROM=
|матч_LAZ_SAS=
|матч_LAZ_TOR=
|матч_LAZ_UDI=
|матч_LAZ_VEN=
|матч_LEC_ATA=
|матч_LEC_BOL=
|матч_LEC_CAG=
|матч_LEC_COM=
|матч_LEC_FIO=
|матч_LEC_FRO=
|матч_LEC_GEN=
|матч_LEC_INT=
|матч_LEC_JUV=
|матч_LEC_LAZ=
|матч_LEC_MIL=
|матч_LEC_MON=
|матч_LEC_NAP=
|матч_LEC_PAR=
|матч_LEC_ROM=
|матч_LEC_SAS=
|матч_LEC_TOR=
|матч_LEC_UDI=
|матч_LEC_VEN=
|матч_MIL_ATA=
|матч_MIL_BOL=
|матч_MIL_CAG=
|матч_MIL_COM=
|матч_MIL_FIO=
|матч_MIL_FRO=
|матч_MIL_GEN=
|матч_MIL_INT=
|матч_MIL_JUV=
|матч_MIL_LAZ=
|матч_MIL_LEC=
|матч_MIL_MON=
|матч_MIL_NAP=
|матч_MIL_PAR=
|матч_MIL_ROM=
|матч_MIL_SAS=
|матч_MIL_TOR=
|матч_MIL_UDI=
|матч_MIL_VEN=2:0
|матч_MON_ATA=
|матч_MON_BOL=
|матч_MON_CAG=
|матч_MON_COM=
|матч_MON_FIO=
|матч_MON_FRO=
|матч_MON_GEN=
|матч_MON_INT=
|матч_MON_JUV=
|матч_MON_LAZ=
|матч_MON_LEC=
|матч_MON_MIL=
|матч_MON_NAP=
|матч_MON_PAR=
|матч_MON_ROM=
|матч_MON_SAS=
|матч_MON_TOR=
|матч_MON_UDI=
|матч_MON_VEN=
|матч_NAP_ATA=
|матч_NAP_BOL=
|матч_NAP_CAG=
|матч_NAP_COM=
|матч_NAP_FIO=
|матч_NAP_FRO=
|матч_NAP_GEN=
|матч_NAP_INT=
|матч_NAP_JUV=
|матч_NAP_LAZ=
|матч_NAP_LEC=
|матч_NAP_MIL=
|матч_NAP_MON=
|матч_NAP_PAR=
|матч_NAP_ROM=
|матч_NAP_SAS=
|матч_NAP_TOR=
|матч_NAP_UDI=
|матч_NAP_VEN=
|матч_PAR_ATA=
|матч_PAR_BOL=
|матч_PAR_CAG=0:1
|матч_PAR_COM=
|матч_PAR_FIO=
|матч_PAR_FRO=
|матч_PAR_GEN=
|матч_PAR_INT=
|матч_PAR_JUV=
|матч_PAR_LAZ=
|матч_PAR_LEC=
|матч_PAR_MIL=
|матч_PAR_MON=
|матч_PAR_NAP=
|матч_PAR_ROM=
|матч_PAR_SAS=
|матч_PAR_TOR=
|матч_PAR_UDI=
|матч_PAR_VEN=
|матч_ROM_ATA=
|матч_ROM_BOL=
|матч_ROM_CAG=
|матч_ROM_COM=
|матч_ROM_FIO=4:0
|матч_ROM_FRO=
|матч_ROM_GEN=
|матч_ROM_INT=
|матч_ROM_JUV=
|матч_ROM_LAZ=
|матч_ROM_LEC=
|матч_ROM_MIL=
|матч_ROM_MON=
|матч_ROM_NAP=
|матч_ROM_PAR=
|матч_ROM_SAS=
|матч_ROM_TOR=
|матч_ROM_UDI=
|матч_ROM_VEN=
|матч_SAS_ATA=
|матч_SAS_BOL=
|матч_SAS_CAG=
|матч_SAS_COM=
|матч_SAS_FIO=
|матч_SAS_FRO=
|матч_SAS_GEN=
|матч_SAS_INT=
|матч_SAS_JUV=
|матч_SAS_LAZ=
|матч_SAS_LEC=
|матч_SAS_MIL=
|матч_SAS_MON=
|матч_SAS_NAP=
|матч_SAS_PAR=
|матч_SAS_ROM=
|матч_SAS_TOR=
|матч_SAS_UDI=
|матч_SAS_VEN=
|матч_TOR_ATA=
|матч_TOR_BOL=
|матч_TOR_CAG=
|матч_TOR_COM=
|матч_TOR_FIO=
|матч_TOR_FRO=
|матч_TOR_GEN=
|матч_TOR_INT=
|матч_TOR_JUV=
|матч_TOR_LAZ=
|матч_TOR_LEC=
|матч_TOR_MIL=1:2
|матч_TOR_MON=
|матч_TOR_NAP=
|матч_TOR_PAR=
|матч_TOR_ROM=
|матч_TOR_SAS=
|матч_TOR_UDI=
|матч_TOR_VEN=
|матч_UDI_ATA=
|матч_UDI_BOL=
|матч_UDI_CAG=
|матч_UDI_COM=1:1
|матч_UDI_FIO=
|матч_UDI_FRO=
|матч_UDI_GEN=
|матч_UDI_INT=
|матч_UDI_JUV=
|матч_UDI_LAZ=
|матч_UDI_LEC=
|матч_UDI_MIL=
|матч_UDI_MON=
|матч_UDI_NAP=
|матч_UDI_PAR=
|матч_UDI_ROM=
|матч_UDI_SAS=
|матч_UDI_TOR=
|матч_UDI_VEN=
|матч_VEN_ATA=
|матч_VEN_BOL=
|матч_VEN_CAG=
|матч_VEN_COM=
|матч_VEN_FIO=
|матч_VEN_FRO=
|матч_VEN_GEN=
|матч_VEN_INT=
|матч_VEN_JUV=
|матч_VEN_LAZ=
|матч_VEN_LEC=0:2
|матч_VEN_MIL=
|матч_VEN_MON=
|матч_VEN_NAP=
|матч_VEN_PAR=
|матч_VEN_ROM=
|матч_VEN_SAS=
|матч_VEN_TOR=
|матч_VEN_UDI=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
t9ca0xa055mixb8x5952zb0zw7t8qrz
Шаблён:Эрэдывізія чэмпіянату Нідэрляндаў па футболе/ВынікіГульняў
10
272289
2687386
2686515
2026-08-29T06:51:43Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687386
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.worldfootball.net/competition/co37/netherlands-eredivisie/se121358/2026-2027/results-and-standings/ worldfootball.net]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ADO, AZ, AJA, WIL, GAE, GRO, HEE, PEC, CAM, NEC, PSV, SPA, TWE, TEL, UTR, FOR, FEY, EXC
|скарачэньне_ADO=[[АДО Дэн Гааг|АДО]]
|скарачэньне_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аяк]]
|скарачэньне_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|скарачэньне_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Кам]]
|скарачэньне_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Экс]]
|скарачэньне_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэе]]
|скарачэньне_FOR=[[Фартуна Сытард|Фар]]
|скарачэньне_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў]]
|скарачэньне_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гро]]
|скарачэньне_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээ]]
|скарачэньне_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|скарачэньне_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зво]]
|скарачэньне_PSV=[[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]]
|скарачэньне_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спа]]
|скарачэньне_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэл]]
|скарачэньне_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэ]]
|скарачэньне_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утр]]
|скарачэньне_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Віл]]
|назва_ADO=[[АДО Дэн Гааг]]
|назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]
|назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Камбюўр]]
|назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]]
|назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]]
|назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]]
|назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]]
|назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]
|назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]]
|назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]]
|назва_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэльстар]]
|назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]
|назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ADO_AJA=
|матч_ADO_AZ=
|матч_ADO_CAM=
|матч_ADO_EXC=
|матч_ADO_FEY=
|матч_ADO_FOR=
|матч_ADO_GAE=
|матч_ADO_GRO=1:4
|матч_ADO_HEE=
|матч_ADO_NEC=
|матч_ADO_PEC=
|матч_ADO_PSV=
|матч_ADO_SPA=
|матч_ADO_TEL=
|матч_ADO_TWE=
|матч_ADO_UTR=
|матч_ADO_WIL=
|матч_AJA_ADO=
|матч_AJA_AZ=
|матч_AJA_CAM=
|матч_AJA_EXC=
|матч_AJA_FEY=
|матч_AJA_FOR=
|матч_AJA_GAE=
|матч_AJA_GRO=
|матч_AJA_HEE=2:2
|матч_AJA_NEC=
|матч_AJA_PEC=
|матч_AJA_PSV=
|матч_AJA_SPA=
|матч_AJA_TEL=
|матч_AJA_TWE=
|матч_AJA_UTR=
|матч_AJA_WIL=
|матч_AZ_ADO=2:0
|матч_AZ_AJA=
|матч_AZ_CAM=
|матч_AZ_EXC=
|матч_AZ_FEY=
|матч_AZ_FOR=
|матч_AZ_GAE=
|матч_AZ_GRO=
|матч_AZ_HEE=
|матч_AZ_NEC=
|матч_AZ_PEC=
|матч_AZ_PSV=
|матч_AZ_SPA=
|матч_AZ_TEL=
|матч_AZ_TWE=
|матч_AZ_UTR=
|матч_AZ_WIL=
|матч_CAM_ADO=
|матч_CAM_AJA=
|матч_CAM_AZ=
|матч_CAM_EXC=0:4
|матч_CAM_FEY=2:5
|матч_CAM_FOR=
|матч_CAM_GAE=
|матч_CAM_GRO=
|матч_CAM_HEE=
|матч_CAM_NEC=
|матч_CAM_PEC=
|матч_CAM_PSV=
|матч_CAM_SPA=
|матч_CAM_TEL=
|матч_CAM_TWE=
|матч_CAM_UTR=
|матч_CAM_WIL=
|матч_EXC_ADO=
|матч_EXC_AJA=
|матч_EXC_AZ=
|матч_EXC_CAM=
|матч_EXC_FEY=
|матч_EXC_FOR=
|матч_EXC_GAE=
|матч_EXC_GRO=
|матч_EXC_HEE=
|матч_EXC_NEC=
|матч_EXC_PEC=
|матч_EXC_PSV=1:2
|матч_EXC_SPA=
|матч_EXC_TEL=
|матч_EXC_TWE=
|матч_EXC_UTR=
|матч_EXC_WIL=
|матч_FEY_ADO=
|матч_FEY_AJA=
|матч_FEY_AZ=
|матч_FEY_CAM=
|матч_FEY_EXC=
|матч_FEY_FOR=
|матч_FEY_GAE=2:2
|матч_FEY_GRO=
|матч_FEY_HEE=
|матч_FEY_NEC=
|матч_FEY_PEC=
|матч_FEY_PSV=
|матч_FEY_SPA=
|матч_FEY_TEL=
|матч_FEY_TWE=
|матч_FEY_UTR=
|матч_FEY_WIL=
|матч_FOR_ADO=
|матч_FOR_AJA=
|матч_FOR_AZ=0:2
|матч_FOR_CAM=3:1
|матч_FOR_EXC=
|матч_FOR_FEY=
|матч_FOR_GAE=
|матч_FOR_GRO=
|матч_FOR_HEE=
|матч_FOR_NEC=
|матч_FOR_PEC=
|матч_FOR_PSV=
|матч_FOR_SPA=
|матч_FOR_TEL=
|матч_FOR_TWE=
|матч_FOR_UTR=
|матч_FOR_WIL=
|матч_GAE_ADO=3:1
|матч_GAE_AJA=
|матч_GAE_AZ=
|матч_GAE_CAM=
|матч_GAE_EXC=
|матч_GAE_FEY=
|матч_GAE_FOR=
|матч_GAE_GRO=
|матч_GAE_HEE=
|матч_GAE_NEC=
|матч_GAE_PEC=
|матч_GAE_PSV=
|матч_GAE_SPA=
|матч_GAE_TEL=
|матч_GAE_TWE=
|матч_GAE_UTR=
|матч_GAE_WIL=4:1
|матч_GRO_ADO=
|матч_GRO_AJA=
|матч_GRO_AZ=
|матч_GRO_CAM=
|матч_GRO_EXC=
|матч_GRO_FEY=
|матч_GRO_FOR=2:3
|матч_GRO_GAE=
|матч_GRO_HEE=
|матч_GRO_NEC=
|матч_GRO_PEC=
|матч_GRO_PSV=
|матч_GRO_SPA=
|матч_GRO_TEL=
|матч_GRO_TWE=
|матч_GRO_UTR=2:1
|матч_GRO_WIL=
|матч_HEE_ADO=
|матч_HEE_AJA=
|матч_HEE_AZ=
|матч_HEE_CAM=
|матч_HEE_EXC=
|матч_HEE_FEY=
|матч_HEE_FOR=
|матч_HEE_GAE=
|матч_HEE_GRO=
|матч_HEE_NEC=
|матч_HEE_PEC=0:2
|матч_HEE_PSV=
|матч_HEE_SPA=
|матч_HEE_TEL=
|матч_HEE_TWE=1:0
|матч_HEE_UTR=
|матч_HEE_WIL=
|матч_NEC_ADO=
|матч_NEC_AJA=
|матч_NEC_AZ=
|матч_NEC_CAM=
|матч_NEC_EXC=
|матч_NEC_FEY=
|матч_NEC_FOR=
|матч_NEC_GAE=
|матч_NEC_GRO=
|матч_NEC_HEE=
|матч_NEC_PEC=
|матч_NEC_PSV=
|матч_NEC_SPA=
|матч_NEC_TEL=1:2
|матч_NEC_TWE=
|матч_NEC_UTR=
|матч_NEC_WIL=
|матч_PEC_ADO=
|матч_PEC_AJA=0:2
|матч_PEC_AZ=
|матч_PEC_CAM=
|матч_PEC_EXC=
|матч_PEC_FEY=
|матч_PEC_FOR=
|матч_PEC_GAE=
|матч_PEC_GRO=
|матч_PEC_HEE=
|матч_PEC_NEC=
|матч_PEC_PSV=
|матч_PEC_SPA=
|матч_PEC_TEL=
|матч_PEC_TWE=
|матч_PEC_UTR=
|матч_PEC_WIL=
|матч_PSV_ADO=
|матч_PSV_AJA=
|матч_PSV_AZ=
|матч_PSV_CAM=
|матч_PSV_EXC=
|матч_PSV_FEY=
|матч_PSV_FOR=2:2
|матч_PSV_GAE=
|матч_PSV_GRO=5:1
|матч_PSV_HEE=
|матч_PSV_NEC=
|матч_PSV_PEC=
|матч_PSV_SPA=
|матч_PSV_TEL=
|матч_PSV_TWE=
|матч_PSV_UTR=
|матч_PSV_WIL=
|матч_SPA_ADO=
|матч_SPA_AJA=
|матч_SPA_AZ=
|матч_SPA_CAM=
|матч_SPA_EXC=
|матч_SPA_FEY=0:1
|матч_SPA_FOR=
|матч_SPA_GAE=
|матч_SPA_GRO=
|матч_SPA_HEE=
|матч_SPA_NEC=
|матч_SPA_PEC=
|матч_SPA_PSV=
|матч_SPA_TEL=
|матч_SPA_TWE=
|матч_SPA_UTR=3:3
|матч_SPA_WIL=
|матч_TEL_ADO=
|матч_TEL_AJA=
|матч_TEL_AZ=
|матч_TEL_CAM=
|матч_TEL_EXC=
|матч_TEL_FEY=
|матч_TEL_FOR=
|матч_TEL_GAE=
|матч_TEL_GRO=
|матч_TEL_HEE=
|матч_TEL_NEC=
|матч_TEL_PEC=
|матч_TEL_PSV=
|матч_TEL_SPA=1:3
|матч_TEL_TWE=
|матч_TEL_UTR=
|матч_TEL_WIL=
|матч_TWE_ADO=
|матч_TWE_AJA=
|матч_TWE_AZ=
|матч_TWE_CAM=
|матч_TWE_EXC=
|матч_TWE_FEY=
|матч_TWE_FOR=
|матч_TWE_GAE=
|матч_TWE_GRO=
|матч_TWE_HEE=
|матч_TWE_NEC=
|матч_TWE_PEC=3:1
|матч_TWE_PSV=
|матч_TWE_SPA=
|матч_TWE_TEL=
|матч_TWE_UTR=
|матч_TWE_WIL=
|матч_UTR_ADO=
|матч_UTR_AJA=
|матч_UTR_AZ=1:4
|матч_UTR_CAM=
|матч_UTR_EXC=
|матч_UTR_FEY=
|матч_UTR_FOR=
|матч_UTR_GAE=
|матч_UTR_GRO=
|матч_UTR_HEE=
|матч_UTR_NEC=
|матч_UTR_PEC=
|матч_UTR_PSV=
|матч_UTR_SPA=
|матч_UTR_TEL=
|матч_UTR_TWE=
|матч_UTR_WIL=
|матч_WIL_ADO=
|матч_WIL_AJA=
|матч_WIL_AZ=
|матч_WIL_CAM=
|матч_WIL_EXC=
|матч_WIL_FEY=
|матч_WIL_FOR=
|матч_WIL_GAE=
|матч_WIL_GRO=
|матч_WIL_HEE=
|матч_WIL_NEC=1:4
|матч_WIL_PEC=
|матч_WIL_PSV=
|матч_WIL_SPA=
|матч_WIL_TEL=
|матч_WIL_TWE=
|матч_WIL_UTR=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
ss4vp3ep20bo43eujfp98w9ymvyws4w
Рыда
0
274514
2687353
2680708
2026-08-28T21:41:18Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687353
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рыда
|лацінка = Ryda
|арыгінал = Rido
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Рыд, Рыдзь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рыдзіка]], [[Рыдэль]], [[Рытэн]], [[Рытаўт]], [[Рыдмонт]] <br> [[Зэгрыда]], [[Кантрыт]]
}}
'''Рыда''' (''Рыд'', ''Рыдзь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рыда або Рыта (Rido, Rito<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 435.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rido#v=snippet&q=Rido&f=false S. 5, 1273].</ref>. Іменная аснова -рыд- (-рыт-) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] rîdan<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 143.</ref>, [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ridha, [[Стараангельская мова|стараангельскага]] rīdan 'езьдзіць конна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 190.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]], [[Рытэн]], [[Рытаўт]], [[Зэгрыда]], [[Кантрыт]]. Адзначаліся германскія імёны Riedel, Rieden, Ritoldus, Segrida, Guntarith.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rydel, Rytosz, Rytolf<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207, 211.</ref>.
У 1633 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joannes Ritmer{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ritmarus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 190.</ref>}}, Löcensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ritmer#v=snippet&q=Ritmer&f=false S. 349].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Rydy'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Katarzyna Ryd'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама
* Рыдвід (адзначалася старажытнае германскае імя Radoidis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Radoidis#v=snippet&q=Radoidis&f=false S. 1217].</ref>, Raduidis<ref>Hessel K. Altdeutsche Frauennamen. — Bonn, 1917. [https://www.google.by/books/edition/Altdeutsche_Frauennamen/LbRHAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=raduidis&pg=PA37&printsec=frontcover S. 37].</ref>): ''Eliasz Michał Rydwid'' (1690 год)<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 256.</ref>;
* Рыдвін: Рыдвін (Rydwin) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Рытар (адзначалася германскае імя Riether<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA486&dq=REITEN+ried+e+n+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjzqMe6o6GEAxV7gv0HHVufAUIQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=REITEN%20ried%20e%20n%20namenkunde&f=false S. 486].</ref>): Яўген Рытар (1889—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Расоны|Расонаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%AF%D1%9E%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Рытар Яўген Уладзіміравіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, [[Аляксандра Саковіч|Іна Рытар (Аляксандра Саковіч)]] (1906—1997) — беларуская пісьменьніца і мэмуарыстка;
* Рыдман: Мікалай Рыдман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 100].</ref>
}}.
== Носьбіты ==
Рыды (Rydo) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 742.</ref>.
Рыдзевічы (Rydzewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 400.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Рыдзі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай рыд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
camvk1w24awp97khpmgauwrqgbe9a9u
Рамейка
0
274590
2687299
2686653
2026-08-28T18:21:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687299
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рамейка
|лацінка = Ramiejka
|арыгінал = Rümecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рума|Ruom]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Румейка, Руміка, Румака, Рамыка, Ромік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рамейка''' (''Румейка'', ''Роміка'', ''Руміка'', ''Рамыка'', ''Ромік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Рамейка (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Роміка або Руміка, пазьней Румэка, Ромэйк або Ромке (Hromiko, Hrumiko<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Hr%C3%B4miko+Hr%C3%B9miko+#v=snippet&q=Hr%C3%B4miko%20Hr%C3%B9miko&f=false S. 25].</ref>, Rümecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=R%C3%BCmecke#v=snippet&q=R%C3%BCmecke&f=false S. 56].</ref>, Romeick<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Romke+R%C3%BChmke+#v=snippet&q=Romke%20R%C3%BChmke&f=false S. 72].</ref>, Romke<ref>Winkler J. Stüdien in Nederlandsche namenkunde. — Haarlem, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wa4yAQAAMAAJ&q=Romke#v=snippet&q=Romke&f=false S. 233].</ref>, Ruhmke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. P. 416.</ref>, Romich<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Romich#v=snippet&q=Romich&f=false S. 42].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=R%C3%BChmke+Romig#v=snippet&q=R%C3%BChmke%20Romig&f=false S. 167].</ref>. Іменная аснова [[Рума|рум- (ром-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Румель]], [[Румбольд]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Rummel, Rumbold, Romualt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rumko (Rumek)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 215.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Romike / Romicke'' (1261 і 1263 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Romike+1261#v=snippet&q=Romike%201261&f=false S. 81].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 705.</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Rumeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RUMEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de RUMEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Romeike (Romeyke)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Рага|Rege]] und Romeke'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Romeyke'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Romeyke#v=snippet&q=Romeyke&f=false S. 688].</ref>; ''des marschalks leitczman Roymeyke'' (15 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Roymeyke#v=snippet&q=Roymeyke&f=false S. 182].</ref>; ''[[Ягінт|Jaginth]] cum germano Romeikowicz'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>; ''панъ Ромейко'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22&f=false С. 12].</ref>; ''у во [[Ворша|Рши]]. Митъку Ромеиковичу, ршанину, землица на Рши пустая… Митъку Ромеиковичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Онъдрушку Ромеиковичу две семъи… Ондрушку Ромеиковичу две семи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>, ''Ромеиково Боборютевича местъцо, сельцо, Яцку Чортовичу, занюж самъ Ромеико збеглъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref> (1440—1492 гады); ''люди: [[Медгін|Медокинъ]], Дирметъ, Ромейко Круповичи, [[Радунь]]ское волости'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE+%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%20%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 16].</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне — Ромеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''у Клецку. Ромеиково, [[Барут (імя)|Борютевич]] место'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''бояромъ [[Віцебск|витебъскимъ]]… Рамеиковичомъ'' (1480 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 109.</ref>; ''а Нацко Ромеикович'' (1486 год)<ref>[https://web.archive.org/web/20250222062203/http://starbel.by/dok/d189.htm Грамота боярина Станислава Ековича о продаже дедичной земли Миколаю Радзивилловичу (1486)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''hominibus… Romyk'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; ''homines… [[Любарт (імя)|Lvborth]] Romeykovicz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''в [[Наваградак|Новгородскомъ]] повете… земль пустовских… Ромеиковщину… Ядиминовщину, а Ядовкговщину и [[Саміла|Сомиловщину]], а [[Явільт|Явилтовщину]]'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ромеика Мацковича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''в людеи наших городеньских на имя в Яна Ромеиковича а Богдана [[Любейка|Любеиковича]] землю их Любеиковщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Пашко Ромеиковичъ самъ. Михалко Ромеикович сам… Дашко Ромеикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Ромеико Яновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Ромеико Юновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Михно Ромеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref> (1528 год); ''Богушъ Ромеиковичъ, намесникъ [[Смаляны|смоллянъскии]]'' (5 лютага 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 178.</ref>; ''на боярына господаръского повету [[Віцебск|Витебъкого]] Богуша Митинича Ромеиковича'' (11 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 201.</ref>; ''[[Вербут|Вирбут]] Ромеикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''siolo Rumieiki… siolo Rumieyki… siola Rumieykow'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Rumieykow#v=snippet&q=%40Rumieykow&f=false С. 370—372].</ref>; ''Rumiejko… Romiejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Ромеиков Петра а Мацка'' (каля 1566 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 381.</ref>; ''Rumeyki… Rumieyki… Romieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Romiko'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Romiko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''wioska Rumeyki''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 103.</ref>, ''Parafia [[Юхнавец Касьцельны|Juchnowiec]]… Rumeyki… do wioski Rumeyki''<ref>Wernerowa W. Opisy parafii dekanatu knyszyńskiego z roku 1784 // Studia Podlaskie. T. 1, 1990. S. 151—152, 156.</ref> (1784 год); ''Tadeusz Romyko… Klemens Romyko'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 394.</ref>; ''Anna Rumejko'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Rumejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Johaniszkiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Romikiewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Romikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Rumikowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rumikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazija Romejko'' (10 траўня 1906 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 129.</ref>.
== Носьбіты ==
* Міцька Рамейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Ворша|Воршы]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Андрушка Рамейкавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера
* Пашка, Міхалка і Дашка Рамейкавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рамейка Янавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Рамейка Юнавіч — [[Бірштаны|бірштанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Міхна Рамейкавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Рамейка Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjvtbOohNaCAxWqgP0HHYDIAEMQ6AF6BAgIEAI P. 81, 263].</ref>
* Пётар і Мацька Рамейкі — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца каля 1566 году
* Восіп Рамейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref>
* Іван Рамейка — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref>
* Ігнаці Румака — праваслаўны зь [[Янавічы|Янавічаў]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%204/page/n51/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 52.</ref>
* [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч
* Франц Рамейка (1891—1938) — беларус зь Вільні, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A4p%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Рамейка Фpанц Казіміравіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Рамейка (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Казімер Рамейка (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>
* Афанасі Роміка (1913—?) — беларус з [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300324760/ Ромико Афанасий Михайлович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак
Рамэйкі (Romejko) — прыгонныя зь вёсак [[Стаскелы|Стаскелаў]], [[Скарпоўцы|Скарпоўцаў]], [[Рамэйкі (Менская вобласьць)|Рамэйкаў]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Трокі|Старых Трокаў]], фальварку [[Панямуньне|Панямуньня]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 191, 210, 229, 267, 450.</ref>.
Рамейкі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Друцкія-Саколінскія-Гуркі-Рамейкі — літоўскі княскі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Рамэйковічы (Romejkowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 262.</ref>.
Рамэйка (Romejko) і Румейка (Rumiejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рамейкішкі]]. Назву [[Рамейкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Рамэйкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], а таксама ў ваколіцах [[Уладзімерац|Уладзімерцу]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай рум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ir2fjp75mmjfeu5rg0hqvl5fysfb966
2687301
2687299
2026-08-28T18:22:45Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687301
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рамейка
|лацінка = Ramiejka
|арыгінал = Rümecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рума|Ruom]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Румейка, Руміка, Румака, Рамыка, Ромік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рамейка''' (''Румейка'', ''Роміка'', ''Руміка'', ''Рамыка'', ''Ромік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Рамейка (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Роміка або Руміка, пазьней Румэка, Ромэйк або Ромке (Hromiko, Hrumiko<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Hr%C3%B4miko+Hr%C3%B9miko+#v=snippet&q=Hr%C3%B4miko%20Hr%C3%B9miko&f=false S. 25].</ref>, Rümecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=R%C3%BCmecke#v=snippet&q=R%C3%BCmecke&f=false S. 56].</ref>, Romeick<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Romke+R%C3%BChmke+#v=snippet&q=Romke%20R%C3%BChmke&f=false S. 72].</ref>, Romke<ref>Winkler J. Stüdien in Nederlandsche namenkunde. — Haarlem, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wa4yAQAAMAAJ&q=Romke#v=snippet&q=Romke&f=false S. 233].</ref>, Ruhmke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. P. 416.</ref>, Romich<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Romich#v=snippet&q=Romich&f=false S. 42].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=R%C3%BChmke+Romig#v=snippet&q=R%C3%BChmke%20Romig&f=false S. 167].</ref>. Іменная аснова [[Рума|рум- (ром-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Румель]], [[Румбольд]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Rummel, Rumbold, Romualt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rumko (Rumek)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 215.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Romike / Romicke'' (1261 і 1263 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Romike+1261#v=snippet&q=Romike%201261&f=false S. 81].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 705.</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Rumeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RUMEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de RUMEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Romeike (Romeyke)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Рага|Rege]] und Romeke'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Romeyke'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Romeyke#v=snippet&q=Romeyke&f=false S. 688].</ref>; ''des marschalks leitczman Roymeyke'' (15 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Roymeyke#v=snippet&q=Roymeyke&f=false S. 182].</ref>; ''[[Ягінт|Jaginth]] cum germano Romeikowicz'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>; ''панъ Ромейко'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22&f=false С. 12].</ref>; ''у во [[Ворша|Рши]]. Митъку Ромеиковичу, ршанину, землица на Рши пустая… Митъку Ромеиковичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Онъдрушку Ромеиковичу две семъи… Ондрушку Ромеиковичу две семи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>, ''Ромеиково Боборютевича местъцо, сельцо, Яцку Чортовичу, занюж самъ Ромеико збеглъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref> (1440—1492 гады); ''люди: [[Медгін|Медокинъ]], Дирметъ, Ромейко Круповичи, [[Радунь]]ское волости'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE+%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%20%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 16].</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне — Ромеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''у Клецку. Ромеиково, [[Барут (імя)|Борютевич]] место'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''бояромъ [[Віцебск|витебъскимъ]]… Рамеиковичомъ'' (1480 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 109.</ref>; ''а Нацко Ромеикович'' (1486 год)<ref>[https://web.archive.org/web/20250222062203/http://starbel.by/dok/d189.htm Грамота боярина Станислава Ековича о продаже дедичной земли Миколаю Радзивилловичу (1486)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''hominibus… Romyk'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; ''homines… [[Любарт (імя)|Lvborth]] Romeykovicz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''в [[Наваградак|Новгородскомъ]] повете… земль пустовских… Ромеиковщину… Ядиминовщину, а Ядовкговщину и [[Саміла|Сомиловщину]], а [[Явільт|Явилтовщину]]'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ромеика Мацковича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''в людеи наших городеньских на имя в Яна Ромеиковича а Богдана [[Любейка|Любеиковича]] землю их Любеиковщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Пашко Ромеиковичъ самъ. Михалко Ромеикович сам… Дашко Ромеикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Ромеико Яновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Ромеико Юновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Михно Ромеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref> (1528 год); ''Богушъ Ромеиковичъ, намесникъ [[Смаляны|смоллянъскии]]'' (5 лютага 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 178.</ref>; ''на боярына господаръского повету [[Віцебск|Витебъкого]] Богуша Митинича Ромеиковича'' (11 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 201.</ref>; ''[[Вербут|Вирбут]] Ромеикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''siolo Rumieiki… siolo Rumieyki… siola Rumieykow'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Rumieykow#v=snippet&q=%40Rumieykow&f=false С. 370—372].</ref>; ''Rumiejko… Romiejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Ромеиков Петра а Мацка'' (каля 1566 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 381.</ref>; ''Rumeyki… Rumieyki… Romieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Romiko'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Romiko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''wioska Rumeyki''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 103.</ref>, ''Parafia [[Юхнавец Касьцельны|Juchnowiec]]… Rumeyki… do wioski Rumeyki''<ref>Wernerowa W. Opisy parafii dekanatu knyszyńskiego z roku 1784 // Studia Podlaskie. T. 1, 1990. S. 151—152, 156.</ref> (1784 год); ''Tadeusz Romyko… Klemens Romyko'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 394.</ref>; ''Anna Rumejko'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Rumejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Johaniszkiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Romikiewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Romikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Rumikowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rumikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazija Romejko'' (10 траўня 1906 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 129.</ref>.
== Носьбіты ==
* Міцька Рамейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Ворша|Воршы]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Андрушка Рамейкавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера
* Пашка, Міхалка і Дашка Рамейкавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рамейка Янавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Рамейка Юнавіч — [[Бірштаны|бірштанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Міхна Рамейкавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Рамейка Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjvtbOohNaCAxWqgP0HHYDIAEMQ6AF6BAgIEAI P. 81, 263].</ref>
* Пётар і Мацька Рамейкі — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца каля 1566 году
* Восіп Рамейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref>
* Іван Рамейка — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref>
* Ігнаці Румака — праваслаўны зь [[Янавічы|Янавічаў]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%204/page/n51/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 52.</ref>
* [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч
* Франц Рамейка (1891—1938) — беларус зь Вільні, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A4p%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Рамейка Фpанц Казіміравіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Рамейка (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Казімер Рамейка (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>
* Афанасі Роміка (1913—?) — беларус з [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300324760/ Ромико Афанасий Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак
Рамэйкі (Romejko) — прыгонныя зь вёсак [[Стаскелы|Стаскелаў]], [[Скарпоўцы|Скарпоўцаў]], [[Рамэйкі (Менская вобласьць)|Рамэйкаў]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Трокі|Старых Трокаў]], фальварку [[Панямуньне|Панямуньня]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 191, 210, 229, 267, 450.</ref>.
Рамейкі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Друцкія-Саколінскія-Гуркі-Рамейкі — літоўскі княскі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Рамэйковічы (Romejkowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 262.</ref>.
Рамэйка (Romejko) і Румейка (Rumiejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рамейкішкі]]. Назву [[Рамейкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Рамэйкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], а таксама ў ваколіцах [[Уладзімерац|Уладзімерцу]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай рум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1yh7nszqzc9ix4dp3vy1uz18ie9x0vw
2687308
2687301
2026-08-28T18:56:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Паходжаньне */
2687308
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рамейка
|лацінка = Ramiejka
|арыгінал = Rümecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рума|Ruom]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Румейка, Руміка, Румака, Рамыка, Ромік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рамейка''' (''Румейка'', ''Роміка'', ''Руміка'', ''Рамыка'', ''Ромік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Рамейка (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Роміка або Руміка, пазьней Румэка, Ромэйк або Ромке (Hromiko, Hrumiko<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Hr%C3%B4miko+Hr%C3%B9miko+#v=snippet&q=Hr%C3%B4miko%20Hr%C3%B9miko&f=false S. 25].</ref>, Rümecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=R%C3%BCmecke#v=snippet&q=R%C3%BCmecke&f=false S. 56].</ref>, Romeick<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Romke+R%C3%BChmke+#v=snippet&q=Romke%20R%C3%BChmke&f=false S. 72].</ref>, Romke<ref>Winkler J. Stüdien in Nederlandsche namenkunde. — Haarlem, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wa4yAQAAMAAJ&q=Romke#v=snippet&q=Romke&f=false S. 233].</ref>, Ruhmke<ref name="Gottschald-1982-416">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. P. 416.</ref>, Romich<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Romich#v=snippet&q=Romich&f=false S. 42].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=R%C3%BChmke+Romig#v=snippet&q=R%C3%BChmke%20Romig&f=false S. 167].</ref><ref name="Gottschald-1982-416"/>. Іменная аснова [[Рума|рум- (ром-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Румель]], [[Румбольд]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Rummel, Rumbold, Romualt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rumko (Rumek)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 215.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Romike / Romicke'' (1261 і 1263 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Romike+1261#v=snippet&q=Romike%201261&f=false S. 81].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 705.</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Rumeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RUMEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de RUMEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Romeike (Romeyke)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Рага|Rege]] und Romeke'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Romeyke'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Romeyke#v=snippet&q=Romeyke&f=false S. 688].</ref>; ''des marschalks leitczman Roymeyke'' (15 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Roymeyke#v=snippet&q=Roymeyke&f=false S. 182].</ref>; ''[[Ягінт|Jaginth]] cum germano Romeikowicz'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>; ''панъ Ромейко'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22&f=false С. 12].</ref>; ''у во [[Ворша|Рши]]. Митъку Ромеиковичу, ршанину, землица на Рши пустая… Митъку Ромеиковичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Онъдрушку Ромеиковичу две семъи… Ондрушку Ромеиковичу две семи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>, ''Ромеиково Боборютевича местъцо, сельцо, Яцку Чортовичу, занюж самъ Ромеико збеглъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref> (1440—1492 гады); ''люди: [[Медгін|Медокинъ]], Дирметъ, Ромейко Круповичи, [[Радунь]]ское волости'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE+%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%20%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 16].</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне — Ромеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''у Клецку. Ромеиково, [[Барут (імя)|Борютевич]] место'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''бояромъ [[Віцебск|витебъскимъ]]… Рамеиковичомъ'' (1480 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 109.</ref>; ''а Нацко Ромеикович'' (1486 год)<ref>[https://web.archive.org/web/20250222062203/http://starbel.by/dok/d189.htm Грамота боярина Станислава Ековича о продаже дедичной земли Миколаю Радзивилловичу (1486)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''hominibus… Romyk'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; ''homines… [[Любарт (імя)|Lvborth]] Romeykovicz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''в [[Наваградак|Новгородскомъ]] повете… земль пустовских… Ромеиковщину… Ядиминовщину, а Ядовкговщину и [[Саміла|Сомиловщину]], а [[Явільт|Явилтовщину]]'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ромеика Мацковича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''в людеи наших городеньских на имя в Яна Ромеиковича а Богдана [[Любейка|Любеиковича]] землю их Любеиковщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Пашко Ромеиковичъ самъ. Михалко Ромеикович сам… Дашко Ромеикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Ромеико Яновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Ромеико Юновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Михно Ромеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref> (1528 год); ''Богушъ Ромеиковичъ, намесникъ [[Смаляны|смоллянъскии]]'' (5 лютага 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 178.</ref>; ''на боярына господаръского повету [[Віцебск|Витебъкого]] Богуша Митинича Ромеиковича'' (11 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 201.</ref>; ''[[Вербут|Вирбут]] Ромеикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''siolo Rumieiki… siolo Rumieyki… siola Rumieykow'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Rumieykow#v=snippet&q=%40Rumieykow&f=false С. 370—372].</ref>; ''Rumiejko… Romiejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Ромеиков Петра а Мацка'' (каля 1566 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 381.</ref>; ''Rumeyki… Rumieyki… Romieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Romiko'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Romiko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''wioska Rumeyki''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 103.</ref>, ''Parafia [[Юхнавец Касьцельны|Juchnowiec]]… Rumeyki… do wioski Rumeyki''<ref>Wernerowa W. Opisy parafii dekanatu knyszyńskiego z roku 1784 // Studia Podlaskie. T. 1, 1990. S. 151—152, 156.</ref> (1784 год); ''Tadeusz Romyko… Klemens Romyko'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 394.</ref>; ''Anna Rumejko'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Rumejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Johaniszkiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Romikiewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Romikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Rumikowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rumikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazija Romejko'' (10 траўня 1906 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 129.</ref>.
== Носьбіты ==
* Міцька Рамейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Ворша|Воршы]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Андрушка Рамейкавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера
* Пашка, Міхалка і Дашка Рамейкавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рамейка Янавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Рамейка Юнавіч — [[Бірштаны|бірштанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Міхна Рамейкавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Рамейка Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjvtbOohNaCAxWqgP0HHYDIAEMQ6AF6BAgIEAI P. 81, 263].</ref>
* Пётар і Мацька Рамейкі — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца каля 1566 году
* Восіп Рамейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref>
* Іван Рамейка — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref>
* Ігнаці Румака — праваслаўны зь [[Янавічы|Янавічаў]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%204/page/n51/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 52.</ref>
* [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч
* Франц Рамейка (1891—1938) — беларус зь Вільні, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A4p%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Рамейка Фpанц Казіміравіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Рамейка (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Казімер Рамейка (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>
* Афанасі Роміка (1913—?) — беларус з [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300324760/ Ромико Афанасий Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак
Рамэйкі (Romejko) — прыгонныя зь вёсак [[Стаскелы|Стаскелаў]], [[Скарпоўцы|Скарпоўцаў]], [[Рамэйкі (Менская вобласьць)|Рамэйкаў]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Трокі|Старых Трокаў]], фальварку [[Панямуньне|Панямуньня]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 191, 210, 229, 267, 450.</ref>.
Рамейкі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Друцкія-Саколінскія-Гуркі-Рамейкі — літоўскі княскі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Рамэйковічы (Romejkowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 262.</ref>.
Рамэйка (Romejko) і Румейка (Rumiejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рамейкішкі]]. Назву [[Рамейкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Рамэйкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], а таксама ў ваколіцах [[Уладзімерац|Уладзімерцу]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай рум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
nb49qv3m82ace1c60meoywko0an63l4
Юсіла
0
274739
2687411
2685708
2026-08-29T08:59:17Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687411
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Юсіла
|лацінка = Jusiła
|арыгінал = Jusila
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Joso + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Юсель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Юсіла''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Усіла (Usila<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 59 (305).</ref><ref>Billy. P.-H. Souvenirs wisigothiques dans la toponymie de la Gaule méridionale // L'Europe héritière de l'Espagne wisigothique, 1992. P. 101—123.</ref>) і Юсіла (Jusila) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Jusila#v=snippet&q=Jusila&f=false S. 984, 992].</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Joso<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Joso#v=snippet&q=Joso&f=false S. 981].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''et eius conforti [[Ядвіга|Hedwigi]] Jusiłowna Dackiewiczowa coniugibus… paniey Jadwidze Jusiłownie Marcinowey Dackiewiczawey'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 131.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Юс: ''Еленъских бояр Юсого тры сыны: Ярославъ — ино одинъ Ярославъ на господаръскую служъбу'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 161.</ref>;
* Юсьвід: ''Гриц Юсвидовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Эдвард Юсель (1914—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1994975706/ Юсель Эдвард Иванович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Фэлікс Юсель (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1993666095/ Юсель Феликс Феликсович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m7zuqiniuty68wut85m6m7c80y2cjp7
Сурман
0
274911
2687291
2685471
2026-08-28T17:50:50Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687291
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сурман
|лацінка = Surman
|арыгінал = Surman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сыр (імя)|Surro]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Сірман, Сысман, Шурман, Шурмен, Шырман, Зызман, Шышман
|вытворныя = [[Сарман]]
|зьвязаныя =
}}
'''Сурман''' (''Шурман'', ''Шурмен''), '''Сірман''' (''Шырман''), '''Сысман''' (''Зызман'', ''Шышман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сурман (Surman, Surmannus<ref>Kerkelijk register der predikanten, welke in de XI classen van de synodus van Zuidholland van den jaare 1702 tot het einde van 1801 en dus in eene volle eeuwe zijn beroepen, verroepen of overleden. — Rotterdam, 1802. [https://books.google.by/books?newbks=1&hl=ru&id=ZOdNAAAAcAAJ&q=surmannus#v=snippet&q=surmannus&f=false S. 14, 82, 200]</ref><ref>Zeitschrift des Deutschen Vereines für die Geschichte Mährens und Schlesiens. — Brünn, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=niEiAQAAMAAJ&q=surmannus#v=snippet&q=surmannus&f=false S. 38].</ref><ref>Codex diplomaticus et epistolaris Moraviae. T. 5. Ab annis 1294—1306. — Brunae, 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=VaQJAAAAIAAJ&q=surmannus#v=snippet&q=surmannus&f=false P. 34, 163].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref><ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Surman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 262.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Surmanne''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Surmanne#v=snippet&q=Surmanne&f=false S. 101].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''о имена… о Жырмоны'' (21 кастрычніка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 113.</ref>; ''Sebestyan a Surman [[Карэйва|Koreywiczy]]… Szirman Boczilowic synem Mikolaiem'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false С. 59, 205].</ref>; ''стрелцы… Юхно а Мишко Шурменовичи'' (23 сьнежня 1558 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%A8%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A8%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 40].</ref>; ''Stefan Zyzman'' (1691 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zyzman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szyszmanowicz'' (1781 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>; ''Parafia [[Экімань|ekimańska]]… Szurmanowo dwór'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 50, 52.</ref>; ''Jozefata Szyszmanowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyszmanowicz+&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Surman'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Surman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Remigoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Szurman'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szurman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Surman'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Сямён, Мацей, Дзьмітры, Ямеля і Даніла Сурмановічы — жыхары мястэчка [[Докшыцы|Докшыцаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1785 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804115244/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1316-dokshitsy-inventar-1785-g Докшицы инвентарь 1785 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 6 лютага 2019 г.</ref>
* Васіль і Ганна Шурманы — жыхары маёнтку [[Галамысьль|Галамысьлі]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1792 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807212048/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/743-golomysl-inventar-1792-g-v-polotskom-voevodstve Голомысль инвентарь 1792 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 лютага 2017 г.</ref>
* Ігнаці Шурманаў — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дуброўна|Дуброўны]] на 1926 год<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ НАРБ 30-2-1521-27], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Сурман (1909—?) — беларус з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260820220823/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1982558822/ Сурман Иван Никандрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Шурман (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]]<ref>[https://partizany.by/partisans/30362/ Шурман Иван Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Фёдар Сурман (1920—?) — беларус з ваколіцаў [[Любань|Любані]]<ref>[https://partizany.by/partisans/33311/ Сурман Федор Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Леанід Сурман (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp22084370/ Сурман Леонид Прокофьевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Лідзія Сірманава (1928—?) — беларуска з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-51-150], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Шышмановічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Журманы (Żurman) гербу [[Шаліга]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 325.</ref>, украінскія казакі<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 370.</ref>.
Сысмановіч (Sismanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Шырман (''Schirrman'', ''Schirmann'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 937.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Зізманава ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 191.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Шурманы ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 300.</ref>.
Назву [[Жырмоны]] маюць дзьве вёскі на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Сыр (імя)|Сыры]]
* [[Ман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай сір}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
q2a4nggadn82o30g69wxkfc7tgzw6zc
Юцейка
0
275188
2687412
2685749
2026-08-29T09:02:18Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687412
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Юцейка
|лацінка = Juciejka
|арыгінал = Jüttke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ят|Juto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Ютка, Ютыка, Юдзейка, Юдзека, Ятэйка, Ятэка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Юцейка''' (''Ютка'', ''Ютыка'', ''Юдзейка'', ''Юдзека''), '''Ятэйка''' (''Ятэка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Юдыке або Ютке (Jüdicke, Jüttke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA356&dq=J%C3%BCttke+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj73LCBrvaBAxVJ3AIHHTJLAawQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=J%C3%BCttke%20Namenkunde&f=false S. 356].</ref>. Іменная аснова [[Ят|-ют- (-юд-, -ят-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ютэль]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Dowyatt, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У 1594 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Augustinus Judzick, Liccensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Judzick#v=snippet&q=Judzick&f=false S. 123].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jotheke'' (26 траўня 1390 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Jotheke#v=snippet&q=Jotheke&f=false S. 23].</ref>; ''Билеви Куяне на имя: Скобеико, Юдеико'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''люди господарьскии [[Майшагола|Мойшокгольци]]… Мартинъ Ютейковичь'' (1510—1517 гады)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%AE%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%AE%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 183].</ref>; ''пустовъщины в [[Майшагола|Моишокгольском]] повете… Ятеиковъщину'' (30 верасьня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 183.</ref>; ''Янушко Ютеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Можеико Юдеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Матеи Юдеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояр нашых, шляхты Ковеньского повета и [[Вількі|Вилкейского]]… Наръко Ятейкович зъ жоною своею Доротою и детми своими: Юремъ а Венцком, а [[Ганус (імя)|Ганусом]]'' (1 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 335—336.</ref>; ''Ютко Петрович… Анъдреи Юткевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13, 16.</ref>; ''Mikołay Juteykowicz… Mikołay Jutykowicz'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 84—86.</ref>; ''Andrzey Jutkowicz… Juteyko Stankowicz'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 119.</ref>; ''Марко Юткович'' (27 студзеня 1570 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 175.</ref>.
== Носьбіты ==
* Ятэка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Эйрагола|Эйраголы]], які ў 1390 годзе засьведчыў умову з [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]]
* Янушка Юцейкавіч — [[Майшагола|майшагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* [[Мажэйка (імя)|Мажэйка]] Юдзейкавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацей Юдзейкавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Юдзейка Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D0%B4%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D0%B4%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiEpa7QiNaCAxXr2gIHHY9IAUwQ6AF6BAgIEAI P. 424].</ref>
* Грыц Юдзейкавіч (Юдзекавіч) — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D0%B4%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+,+%D0%AE%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%93%D1%80%D0%B8%D1%86%22&dq=%22%D0%AE%D0%B4%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+,+%D0%AE%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%93%D1%80%D0%B8%D1%86%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi49tDgsteCAxW81wIHHTUjAq8Q6AF6BAgHEAI P. 440].</ref>
* Стэць і Павал Яцейкавічы — жыхары Жамойцкага староства, якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AF%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B5%D1%86+219+%D0%AF%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%22&dq=%22%D0%AF%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B5%D1%86+219+%D0%AF%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwijkeHw5NeCAxUEhP0HHZ82C-AQ6AF6BAgCEAI P. 445].</ref>
* Ютка Пятровіч і Андрэй Юткевіч — сяляне з ваколіцаў [[Гегужын]]а, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Мікалай Юцейкавіч (Ютыкавіч) — [[Лынгмяны|лынгмянскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1554 годзе
* Андрэй Юткавіч і Юцейка Станкавіч — сяляне з ваколіцаў Лынгмянаў, які ўпамінаецца ў 1554 годзе
* Марка Юткавіч — селянін з ваколіцаў [[Кроні|Кроняў]], які ўпамінаецца ў 1570 годзе
* Антон Юдзік (1906—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Косаў|Косава]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260821024049/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie25207191/ Юдик Антон Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сяргей Юткевіч (1924—?) — беларус з ваколіцаў [[Тураў|Турава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/206460/ Юткевич Сергей Адамович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Ятэйкі і Ятэйкі з Бортка — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існавалі сяло Юдзейкі, маёнтак Юдзейкішкі, «грунт» Юдзікішкі і гаспадарскае сяло Юцекі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%AE%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AE%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 343, 346].</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай ят}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ser60tl8862ulcggsm52kmll1v5pkwr
Эндрык
0
275309
2687400
2685701
2026-08-29T07:50:39Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687400
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Эндрык
|лацінка = Endryk
|арыгінал = Endrichs
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Янда|Ende]] + [[Рык|Rick]]
|варыянт = Андрых, Андрык, Ендрых, Яндрык, Антарэк
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Эндрык''', '''Андрых''' (''Ендрых''), '''Андрык''' (''Яндрык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Андарых або Андрык, пазьней Андрых, Энтрых або Эндрыхс (Andarich, Andricus, Andrich, Entrich, Endrichs<ref name="Gottschald-1971-167">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA167&dq=end+e+richs+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwivi6me3f2BAxWh_7sIHexEAGgQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=end%20e%20richs%20namenkunde&f=false S. 167].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Andricus%2C+%22Entrich%22#v=snippet&q=Andricus%2C%20%22Entrich%22&f=false S. 104].</ref><ref name="Gottschald-1971-167"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Янда|анд- (ант-, энд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эндзель]], [[Янтаўт]], [[Антавіт]]; германскія імёны Endil, Antolt, Antvit) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *andja 'востры канец, пік'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Andrzych (Andricus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 98.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''от Ондрика'' (1340—1360-я гады)<ref name="Zalizniak-2004-552-592">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 552, 592, 771.</ref>, ''Ондрике'' (1380—1400-я гады)<ref name="Zalizniak-2004-552-592"/>; ''Воит Юри Енъдриковичи'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>; ''от земенина Полоцького Александра Ондрыховича'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%40%D0%9E%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9E%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 128].</ref>; ''Andryk Gaczowicz''<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 576.</ref>, ''Andrik Bortkiewicź''<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 628.</ref> (12 кастрычніка 1561 году); ''Родъ Андриховичовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>; ''з роду Андрыховичовъ з Ворлова'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>; ''Marcjanna Ondrykowicz'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ondrykowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Jandryk'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jandryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Ондрык — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XIV стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-552-592"/>
* Войт і Юры Эндрыкавічы — [[Вялёна|вялёнскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Андрык Міхнавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA+%22&dq=%22%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjcq4eT79WCAxUM0gIHHchCBUwQ6AF6BAgHEAI P. 368].</ref>
* Эндрык [[Гендырых (імя)|Гендрыковіч]] — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 14.</ref>
* Антон Антарэк — праваслаўны з [[Ваўкавыскі павет (Гарадзенская губэрня)|Ваўкавыскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №344 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351326?page=220 С. 5500].</ref>
* Філіп Ендрыковіч — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Мазыр]]у<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital1467902/ Ендрикович Филип Константинович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Андрыковіч (1910—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Пінск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1990145947/ Андрикович Иван Анд.]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Андрыковічы (Andrykowicz) гербу [[Пабог]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 21.</ref>.
Андрыка (Andryka) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Ендрых (Jendrych) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Эндрыкі]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Ендрыхаўцы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Янда|Анда]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай анд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
35w7xow6tkiokjmvycw9zhnybpoycll
Энель
0
275312
2687401
2685661
2026-08-29T07:52:36Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687401
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Энель
|лацінка = Eniel
|арыгінал = Enilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ань|Enno]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Аніла, Анель, Енель, Янель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Энель''' (''Енель'', ''Янель''), '''Аніла''' (''Анель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аніла, Анела або Эніла (Anilo, Anelo, Enilo{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Enilingun}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Anelo#v=snippet&q=Anelo&f=false S. 100].</ref>. Іменная аснова [[Ань|ан- (эн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Янвін]], [[Ангот]], [[Улеб]]; германскія імёны Anoin, Angodus, Uleifr) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *ana<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_a.html A] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ano 'дзед, продак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 35.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jannell'' (1540 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jannell#v=snippet&q=Jannell&f=false S. 39].</ref>. Апроч таго,
у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Janello<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=JANELLO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de JANELLO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людем нашыхъ тягълыхъ… а Богдана, а Енеля, а [[Радзівіл (імя)|Радивила]] Сиртовтовичовъ'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>; ''люди… Наруша a Енеля Сташевичовъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|15к}} P. 149.</ref>; ''люди… Енель Евъневичъ'' (10 лістапада 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 124.</ref>; ''подданых… Пацъка Енелевича'' (22 лістапада 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 134.</ref>; ''слугу Ивана Енелевича'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%95%D0%BD%D0%B5+%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%95%D0%BD%D0%B5%20%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1203].</ref>; ''Władysław Anniłłowicz'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Anni%C5%82%C5%82owicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Іван Анель — праваслаўны з ваколіцаў [[Мядзел]]у, паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №342 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351326?page=181 С. 5461].</ref>
* Кузьма Янель (1904—1934) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў Мядзелу, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AF%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Янель Кузьма Іванавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Васіль Енель (1924—?) — беларус з ваколіцаў Мядзелу<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1995353783/ Енель Василий Сергеевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксей Янель (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]]<ref>[https://partizany.by/partisans/73953/ Янель Алексей Никитич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Аніловіч (''Anilowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 107.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам л}}
{{Імёны з асновай ан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
mgftijcbhps2r7q7ee6tz0psqutupv0
Талейка
0
275455
2687221
2685498
2026-08-28T12:09:36Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687221
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Талейка
|лацінка = Talejka
|арыгінал = Taleke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Таль (імя)|Talo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Таліка, Талька, Талка, Далека, Далейка, Далік, Далька
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Талейка''' (''Таліка''), '''Талька''' (''Талка''), '''Далека''' (''Далейка'', ''Далік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Таліка, Талека, Талейка, Тальке, Далека або Дальке (Taliko, Taleke<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 133—134, 280.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1344.</ref>, Talleike<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Talke, Dalleke, Dahlke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA145&dq=Dahlke+Telke+familiennamen&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIlLfy9YeCAxWh_7sIHXJ4CHQQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Dahlke%20Telke%20familiennamen&f=false S. 145].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="SEMSNO-1997-30">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>. Іменная аснова [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімунт]], [[Талмут]]; германскія імёны Dalman, Talamund, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Talka<ref name="SEMSNO-1997-30"/>.
Германскае імя Talke гістарычна бытавала ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Tale#v=snippet&q=Tale&f=false S. XL].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''den [[Судовія|Sudauern]] [[Мунд|Muntigin]], Tholeyke'' (1285 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 235.</ref>; ''чоловеки — Талико'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 386.</ref>; ''domino Talkone Dangwidowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''бояринъ [[Слонім|слонимъскии]] Талько Некрашевичъ'' (1488 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 129.</ref>; ''donatione Anne Talkonis'' (15 верасьня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; ''homines… Thalko Andreyowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''отчины Талковы Некрашевича Порецкое'' (22 студзеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 350.</ref>; ''Талковая Бурнейковая… того Талка Бурнейка'' (7 траўня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 767.</ref>; ''ego Petrus Talkovycz'' (1501 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 620.</ref>; ''людеи [[Меднікі|Медницкого]] повета за [[Вяльля|Велею]]… а Богдана Талеиковича'' (25 верасьня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 328.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Талеиковщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''Толеико Воинетович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 99, 281.</ref>; ''село Толейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 70].</ref>; ''Symon Taleykowicz'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 99.</ref>; ''Станиславъ Талко''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%BE&f=false С, 847].</ref>, ''Юрьи Талко… Янь Талко''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 850—851.</ref>, ''Янъ Талковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1284].</ref> (1567 год); ''Dalkiewicze… Tałeykie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Ferdynand Tołejko'' (8 сакавіка 1814 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 400.</ref>; ''Marcela Tałejko'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=2000&searchtable=&rpp2=50 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Dalik'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dalik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łysków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zygmunt Dalekiewicz'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dalekiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Талейка [[Войнат|Войнетавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Іван Далейка — праваслаўны з ваколіцаў [[Дукора|Дукоры]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1209 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004422370?page=144 С. 19344].</ref>
* Іван Далькевіч — праваслаўны з [[Красьнінскі павет|Красьнінскага павету]], зьніклы ў Першую сусьветную вайну<ref>ИИменной список №781 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358636?page=4 С. 12484].</ref>
* Іван Талікевіч — удзельнік Першай сусьветнай вайны з [[Скрыгалаў|Скрыгалава]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital21899658/ Таликевич Иван Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Талейка (1869—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1869) Талейка Іван Мацеевіч (1869)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Сяргей Тальковіч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/208991/ Талькович Сергей Васильевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Талейка (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Грэск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Генадзь Талейка (1912—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
* Яўген Талейка (1922—?) — беларус з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]]<ref>[https://partizany.by/partisans/83088/ Талейко Евгений Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Максім Талейка]] (нар. 1993) — беларускі футбаліст
У канцы XVIII ст. на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Талковічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 28.</ref>.
Парэцкія-Талькі і Талькі-Грынцэвічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Талькі (Talko) гербу [[Дуброва (герб)|Дуброва]] — літоўскі шляхецкі род з [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 254.</ref>.
Талкевічы-Кліманскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Талька (Talko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Талейкі]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Талькі]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Талька (вёска)|Талька]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Талькаўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Талькаўцы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай тал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fkp23mq1li7rzz3qo4pxv8syk8h2x5a
Скальк
0
275773
2687333
2674412
2026-08-28T20:57:18Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687333
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скальк
|лацінка = Skalk
|арыгінал = Scalc
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Скалк, Скаль, Скал, Сколк, Шальк
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Скольберт]], [[Скальбут]], [[Скаламонт (імя)|Скаламонт]] <br> [[Войшалк (імя)|Войшалк]], [[Коншалк]]
}}
'''Скальк''' (''Скаль''), '''Скалк''' (''Сколк'', ''Скал''), '''Шальк''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скалка або Скальк, пазьней Шальк, Шэльк, Шальх або Шаль (Scalco, Scalc, Schalk, Schelck, Schalch, Schall<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Schalch%2C+Schall#v=snippet&q=Schalch%2C%20Schall&f=false S. 226].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1303">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scalco%2C+Schalk#v=snippet&q=Scalco%2C%20Schalk&f=false S. 1303].</ref>. Іменная аснова -скалк- (-шалк-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skalks 'слуга'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Скольберт]], [[Скаламонт (імя)|Скаламонт]]. Адзначаліся германскія імёны Skolbert, Scelemundus (Scelemondo).
У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Schalk<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHALK&ofb=arnshagen&modus=&lang=de SCHALK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Schalkewitz<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHALKEWITZ&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de SCHALKEWITZ], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''деветь чоловеков служебныхъ, на имя: Кушлеевичи а Скаловичъ, а [[Радыгайла|Родикгаиловичи]]'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>; ''боярину киевъскому Сколку 10 копъ з мыта киевъского, а 2 возы соли з мыта луцъкого'' (2 чэрвеня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 82.</ref>; ''з людми Шеметовича Сколковича'' (20 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 189.</ref>; ''Богушу Сколку… земянину нашому [[Ворша|оръшанъскому]] Богушу Олекъсеевичу Сколъку'' (21 жніўня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|49к}} P. 17.</ref>; ''per nobilem Paulum Scholkowicz'' (19 траўня 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 116.</ref>; ''nobilis Pauli Skolkowicz'' (2 чэрвеня 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 130.</ref>; ''ex quo quidem Paulo Skolkowicz servitore suo magnificus… cum Paulo Skolkowicz'' (11 чэрвеня 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 73, 75.</ref>; ''Петро Шалка'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 58.</ref>; ''Szalkiewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Michał Szalkiewicz'' (4 траўня 1752 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 210.</ref>; ''Anna Michałowa Leonowiczowa Szalkiewiczowa'' (''z Stasiewiczów'') (1758 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 235.</ref>; ''Michał Szałkowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82kowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Skolkiewicz'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Skolkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Skałkiewicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ska%C5%82kiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Skołkowicz'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sko%C5%82kowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maria Skałkowicz'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ska%C5%82kowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Omelaniec (prawosł.) ], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скалмін (адзначалася старажытнае германскае імя Scaleman<ref name="Fo-1900-1303"/>, Skiälman<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Skalman<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1251.</ref>, Skelmen — паводле прозьвішча Skelmenson<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 10. — Uppsala, 1991. S. 690.</ref>): ''людеи… а Буивида Сколминовича'' (30 кастрычніка 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 253.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Вінцэнт Шалькевіч — артыст музыкі, сябра варштату «Паўночная паходня»<ref>Рыбчонак С. Менскія варштаты ў 1-й чвэрці 19 стагодзьдзя (Нарысы з гісторыі вольнамулярскага руху на Беларусі) // Годнасьць. № 1 (2), 1994. С. 12.</ref>
* [[Міхал Шалкевіч]] (1891—1972) — беларускі каталіцкі дзяяч
* Іван Шалкевіч (1899—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Рубяжэвічы|Рубяжэвічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Шалкевіч Іван Канстанцінавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Фёдар Скаль (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Янаў|Янава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1905) Скаль Фёдар Мацеевіч (1905)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Васіль Скалковіч (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1913) Скалковіч Васіль Раманавіч (1913)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Вячаслаў Шалькевіч]] ({{нар.}} 1941) — беларускі філёзаф і гісторык
* [[Віктар Шалкевіч]] ({{нар.}} 1959) — беларускі бард і актор
Шалькевічы або Шалкевічы (Szalkiewicz, Szałkiewicz) гербу [[Ляліва]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> зь [[Менскі павет|Менскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 237.</ref>.
На 1890—1909 гады існавала вёска ([[засьценак]]) Шалькевічы (Шалькавічы) у Менскім павеце Менскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|11к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/772 S. 772].</ref><ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 217.</ref>.
На 1904 год існавала паселішча Скалькава ў Вяземскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 108.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Шалькова (Шалькава) у Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 368.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] інсуе вёска [[Шалкоўшчына]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Шалкаўшчына]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай скалк}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6k8ql0zsgrptm0eumxhmwjjsrhxp9yz
Бэрнатышкі
0
277160
2687261
2464655
2026-08-28T15:39:53Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Назва */
2687261
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Летува
|Назва = Бэрнатышкі
|Лацінка = Bernatyški
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Бэрнатышкаў
|Назва летувіскай мовай =
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былыя назвы =
|Мясцовая назва =
|Павет = [[Уцянскі павет|Уцянскі]]
|Раён = [[Езяроскі раён|Езяроскі]]
|Староства =
|Мэр =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Тэлефонны код =
|Паштовы індэкс =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 55
|Шырата хвілінаў = 39
|Шырата сэкундаў = 44
|Даўгата градусаў = 26
|Даўгата хвілінаў = 26
|Даўгата сэкундаў = 12
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Бэрнатышкі''' — былы [[засьценак]] у [[Летува|Летуве]], каля возера [[Гіліна (возера)|Гіліна]]. Уваходзілі ў склад [[Езяроскі раён|Езяроскага раёну]] [[Уцянскі павет|Ўцянскага павету]].
== Назва ==
{{Асноўны артыкул|Бэрнат}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref name="Kremer-1973-21">Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref name="Feinig-2005-26">Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref><ref name="Kremer-1973-21"/><ref name="Feinig-2005-26"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Яшчэ этнограф і мовазнаўца [[Яўхім Карскі]] зьвяртаў увагу на тое, што ў [[Латышы|латыскай]] [[Курляндыя|Курляндыі]], «''большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі''»<ref>Карский Е. Ф. Белорусы. Т. 1. — Минск, 2006. [https://books.google.by/books?id=ohcsAQAAMAAJ&q=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&dq=%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85+%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82+%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjfmJmpp9X5AhUa7qQKHRoNCsAQ6AF6BAgBEAI С. 559].</ref>, пазьней у рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна [[балты]]йскія» і нават «тыпова [[Летувісы|летувіскія]]»<ref>[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/zaj1/%D0%97%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%AD._%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B9_i_%D1%83%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D1%9E_%D1%81%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D0%B5%D1%87%D1%87%D1%8B.html Балты цэнтральнай і ўсходняй Беларусі ў сярэднявеччы] // Спадчына. № 1, 1999. С. 61—72.</ref>. Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «''ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 31.</ref>.
== Гісторыя ==
У XIX ст. Бэрнатышкі ўваходзілі ў склад Новааляксандраўскага павету Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/113 S. 113].</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету]]
jtpmg345wcw711f8858pi7r5t1k6qhe
Юнк
0
277344
2687409
2685997
2026-08-29T08:40:15Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687409
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Юнк
|лацінка = Junk
|арыгінал = Junk
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Юнга
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Юнгайла]]
}}
'''Юнк''', '''Юнга''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Юнга або Юнк (Jungo, Junk) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Jungo+Jun+k#v=snippet&q=Jungo%20Jun%20k&f=false S. 43].</ref><ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Jungo%2C+Jungk#v=snippet&q=Jungo%2C%20Jungk&f=false S. 174].</ref><ref name="Gottschald-1954-355">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA355&dq=jung+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3p43J-aCCAxXhhf0HHfrZBHoQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=jung%20el%20namenkunde&f=false S. 355].</ref>. Іменная аснова юнг- (юнк-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] jung 'малады'<ref name="Gottschald-1954-355"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавала імя [[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела)]], адзначалася германскае імя Jungel.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jerzy Jungowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jungowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Антон, Базыль, Захар, Лявон, Марці, Павал, Рыгор, Самуэль, Стэфан і Ян Юнкевічы Платніцкія — шляхцічы [[Пінскі павет|Пінскага павету]] на 1779 год<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Пинского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2016.</ref>
* Трафім Юнка (1879—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index28.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
* Павал Юнкевіч (1897—?) — беларус з ваколіцаў [[Столін]]а<ref>[https://web.archive.org/web/20260821122116/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1986873321/ Юнкевич Павел Андреевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Юнковічы (Junkowicz) гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Пінскі павет|Пінскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 225.</ref>.
Юнґі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ju/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ю], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Юнг (Jung) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref name="LPZ">Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 855.</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксавалася прозьвішча Юнгевіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref name="LPZ"/>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Юнкавічы]], а на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — вёска [[Юнкаўшчына]]{{Заўвага|Таксама:
* Юнгіл (адзначалася германскае імя Jungilo<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/JUNGEL.html Patronyme JUNGEL], Filae.com: Genealogy</ref>, *Jungilo<ref>Kollmann C. Luxemburger Familiennamenbuch. — Berlin, 2016 . S. 168.</ref>): Юнґілы-Арцюхі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Юнкун: Юнкун (Junkuhn) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 856.</ref>
}}.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m0msd16r9k9mexai5kbfrp0mm9h2kq4
Ява (імя)
0
279921
2687414
2685711
2026-08-29T09:08:59Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687414
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ява
|лацінка = Java
|арыгінал = Evo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Ева
|вытворныя = [[Еўна]]
|зьвязаныя = [[Явін]], [[Явалод|Яўлад]], [[Явор|Явар]], [[Явід]], [[Явіл]], [[Явільт]], [[Явірт]], [[Явойша]], [[Яўмонт]]
}}
'''Ява''' (''Ева'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ава або Ева (Aevo, Evo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aevo%2C+Evo#v=snippet&q=Aevo%2C%20Evo&f=false S. 49].</ref>. Іменная аснова еў- (аў-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Явін|Явін (Авін)]], [[Яўбут]], [[Явалод|Яўлад]], [[Явід]], [[Явіл]], [[Явільт]], [[Явірт]], [[Яўмонт]]. Адзначаліся германскія імёны Evin (Awin), Eubod, Ewald, Avid, Avila, Awild, Ewert, Eumund (Awimund).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Awa, Awelina, Ewert, Ewart (Jewart, Ewardus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 196.</ref>), Jawita<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 9, 38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Jawgede''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jawgede#v=snippet&q=Jawgede&f=false S. 39].</ref>, ''Awyoth''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Awyoth#v=snippet&q=Awyoth&f=false S. 15].</ref>. У 1590 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Ludouicus Auer{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Avierus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 47.</ref>}}, nobilis Prutenus'', у 1611 годзе — ''Ernestus Auer, Nobilis Borussus'', у 1615 годзе — ''Ludouicus Auer, Hinricus Auer, nobiles Borussi fratres''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Auer#v=snippet&q=Auer&f=false S. 106, 199, 218]</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Iwan a Konon Jiewowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 434.</ref>; ''на име Криштофа Евовича'' (28 сакавіка 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%95%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+#v=snippet&q=%D0%95%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 94].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Авейка (адзначалася старажытнае германскае імя Avico, Avecko<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aveckingen#v=snippet&q=Aveckingen&f=false S. 218].</ref>): Дзьмітры Евік (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Івацэвічы|Івацэвічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D0%B2%D1%96%D0%BA_%D0%94%D0%B7%D0%BC%D1%96%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B9_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Евік Дзмітрый Іванавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Авейкен (''Aweyken'' у 1390 годзе) — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 47.</ref>;
* Яўша: Яўшы-Баневічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Авэр, Авер (адзначалася старажытнае германскае імя Avierus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 47.</ref>, Aver<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>): ''Kazimierz Awier'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Awier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Міхал Авер — каталік з [[Наваградзкі павет (Менская губэрня)|Наваградзкага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №29 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=130 С. 450].</ref>, Авэровічы (Owerowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 263.</ref>;
* Еварт, Евэрт (адзначалася старажытнае германскае імя Euvart<ref name="Fo-1900-51"/>): ''Jan Jewart'' (1808 год), ''Jakub Jewert'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jewart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Яўгад (адзначалася старажытнае германскае імя [[Алгет|Aalgidis]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref>): ''у Кнетонскои волости люди Овняне… а Евъкгада'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>;
* Яўгінд, Аўгінт: ''землю дядка ихъ Евъкгиндову… тот Евъкгиндъ'' (16 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 137.</ref>, ''Петр Овкгинтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 144, 340.</ref>;
* Яўконт, Аўгунт (адзначалася старажытнае германскае імя Algundis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algundis#v=snippet&q=Algundis&f=false S. 169].</ref>, Alagunth<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 18.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 377.</ref>, Alaguntia<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 86.</ref>, пазьнейшае Alegonda<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Alegonda#v=snippet&q=Alegonda&f=false S. 12].</ref>, Alegondt<ref>Winkler J. Friesche naamlijst (Onomasticon Frisicum). — Leeuwarden, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L-7gyAEACAAJ&q=Alegondt#v=snippet&q=Alegondt&f=false S. 12].</ref>, Algonda<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 192.</ref>): Вікенці Аўгунт — каталік з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №502 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358796?page=31 С. 8031].</ref>, у 1599 годзе ўпаміналася «зямля» Яўконтышка ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D1%83&f=false С. 184].</ref>;
* Яўмін, Яўмен (адзначаліся старажытныя германскія імёны Eoman<ref name="Fo-1900-51">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Eoman#v=snippet&q=%40Eoman&f=false S. 51].</ref>, Ouwaman<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ouwaman#v=snippet&q=Ouwaman&f=false P. 290].</ref> і [[Альмін|Almin]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alminishus%2C+Almenswiler#v=snippet&q=Alminishus%2C%20Almenswiler&f=false S. 53].</ref>): ''Явмин [[Гедбуд|Кедбутович]]'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59.</ref>, Баляслаў Яўмен — каталік з ваколіцаў [[Васілішкі|Васілішкаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №466 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358842?page=85 С. 7445].</ref>;
* Яўмуць (адзначалася старажытнае германскае імя [[Яльмуд|Almoth]]<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 373.</ref>): ''подданый… Янушъко Евъмутевичъ'' (2 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XeYDAAAAYAAJ&q=%D0%95%D0%B2%D1%8A+%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B2%D1%8A%20%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 356].</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Крыштоф Явовіч — служэбнік [[Упіцкі павет|упіцкага]] [[зямяне|зямяніна]] Яна Іванавіча Зарэцкага, які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q8hZAAAAcAAJ&q=%D0%95%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%95%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 27].</ref>
* Герасім Евіч (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лунінец|Лунінцу]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1997791326/ Евич Герасим Иванович]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ігнаці Ява (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Станькаў|Станькава]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1995407545/ Ява Игнатий Станислав.]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Яна Явіч]] ({{нар.}} 1983) — беларуская пісьменьніца і паэтка
У XVI ст. існаваў «грунт» Явішкі (''Явишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 348].</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай еў}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5rf7wlc7axnildg0m515cty16fb2vbp
Соман
0
280173
2687266
2685307
2026-08-28T15:58:24Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687266
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Соман
|лацінка = Soman
|арыгінал = Sumuni
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сома (імя)|Sumo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Сумунь, Суман, Шуман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Соман''' (''Суман'', ''Шуман''), '''Сумунь''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сумун (Sumuni) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sumuni#v=snippet&q=Sumuni&f=false S. 1353].</ref>. Іменная аснова [[Сома (імя)|сом- (сум-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Саміла]], [[Сомалт]], [[Сумонт]]; германскія імёны Sumila, Somold, Sommund) паходзіць ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] some 'гонар'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 201.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''земли у [[Цяцерын|Тетеринскомъ]] повете… Сумоновщину'' (23 кастрычніка 1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 264.</ref>; ''Hryssko Samanowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Samanowic#v=snippet&q=Samanowic&f=false С. 134].</ref>; ''Michno Somanowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Somanowicz#v=snippet&q=Somanowicz&f=false С. 158].</ref>; ''Иван Сомон'' (1563)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 118.</ref>; ''Anna Julianna Szuman'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szuman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeziory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Suman'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Іван Соман — [[Геранёны|геранёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1563 годзе
* Іван Сумуневіч — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] зь [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_plen30234026/ Сумуневич Иван Ануфриевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Самуіл Суман (1899—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Халопенічы|Халопенічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/257991/ Суман Самуил Николаевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Самановіч (1909—?) — беларус з ваколіцаў [[Клічаў|Клічава]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260819054013/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1981495087/ Соманович Иван Леонтьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
У XVI ст. існавала возера Соман (''Сомон'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%40%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A&f=false С. 296].</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам н}}
{{Імёны з асновай сом}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
sfo6gecl1esjtfbb41cr2o18le873bh
Юльян Чарноўскі
0
280229
2687405
2496534
2026-08-29T08:28:50Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687405
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Юльян Чарноўскі
|Лацінка = Julian Čarnoŭski
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя = Julian Czarnowski
|Партрэт =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся = [[1840]]
|Месца нараджэньня = {{Артыкул у іншым разьдзеле|Мальвінава||pl|Malwinowo (Litwa)}}, воласьць [[Дукшты]], [[Сьвянцянскі павет (Віленская губэрня)|Сьвянцянскі павет]], [[Віленская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]], цяпер Мальвінавас, [[Ігналінскі раён]], [[Уцянскі павет]], [[Летува]]
|Памёр = [[1870]]
|Месца сьмерці =
|Род =
|Бацька = Станіслаў Чарноўскі
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці =
|Рэлігія =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Юлья́н Чарноўскі''', ({{мова-pl|Julian Czarnowski}}, {{мова-lt|Julianas Čarnovskis}}; {{Н}} [[1840]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Мальвінава||pl|Malwinowo (Litwa)}}, воласьць [[Дукшты]], [[Сьвянцянскі павет (Віленская губэрня)|Сьвянцянскі павет]], [[Віленская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]], цяпер Мальвінавас, [[Ігналінскі раён]], [[Уцянскі павет]], [[Летува]] — {{Пам}} [[1870]]) — [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстанцкі камісар]] на тэрыторыі [[Ашмянскі павет (Віленская губэрня)|Ашмянскага павету]], малодшы брат паўстанца й асьветніка [[Яўстах Чарноўскі|Яўстаха Чарноўскага]]<ref>Восстание в Литве и Белоруссии 1863—1864 гг.: сб. документов / АН СССР, Ин-т славяноведения н др. М.; Вроцлав, 1965. С. 165.</ref>.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў маёнтку Мальвінава каля Дукштаў<ref>{{кніга|аўтар= Janina Jakubianiec-Czarkowska,| загаловак= Powstanie 1863 roku w powiecie święciańskim|спасылка =https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/doccontent?id=234080|месца= Święciany|выдавецтва= Polska Drukarnia Nakładowa „Lux” ; Święciański Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego|год=1934|том=|старонкі=111|старонак=132|isbn= |наклад=}}</ref>. Да 1861 году быў вольным слухачом [[Маскоўскі ўнівэрсытэт|Маскоўскага ўнівэрсытэту]]<ref>Революционный подъем в Литве и Белоруссии в 1861—1862 гг. [Текст] / [Предисл. Ю. Жюгжды и С. Лазутка]; [Ред. коллегия: В. Дьяков и др.]. — Москва ; Wroclaw : Наука, 1964. — LXXI, 707 с, с. 54.</ref> й студэнтам [[Пецярбурскі ўнівэрсытэт|Пецярбурскага ўнівэрсытэту]]. Некаторы час перабываў у [[Данюшава]]. Са студзеня 1861<ref>Революционный подъем в Литве и Белоруссии в 1861—1862 гг. [Текст] / [Предисл. Ю. Жюгжды и С. Лазутка]; [Ред. коллегия: В. Дьяков и др.]. — Москва ; Wroclaw : Наука, 1964. — LXXI, 707 с, с. 56.</ref> па зіму 1863 году навучаўся ў [[Ягелонскі ўнівэрсытэт|Ягелонскім унівэрсытэце]] ў [[Кракаў|Кракаве]] на факультэце фізычнага выхаваньня<ref>Małgorzata Kilar, [https://web.archive.org/web/20240311153836/https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/130049/kilar_charakterystyka_studentow_z_guberni_wilenskiej_kowienskiej_i_suwalskiej_2009.pdf?sequence=1&isAllowed=y Charakterystyka studentów z guberni wileńskiej, kowieńskiej i suwalskiej studiujących na Uniwersytecie Jagiellonskim w latach 1860—1918.] S. 63.</ref><ref>Революционный подъем в Литве и Белоруссии в 1861—1862 гг. [Текст] / [Предисл. Ю. Жюгжды и С. Лазутка]; [Ред. коллегия: В. Дьяков и др.]. — Москва ; Wroclaw : Наука, 1964. — LXXI, 707 с, с. 291.</ref>. Падчас [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньня]] вярнуўся ў родныя мясьціны, разам з братам далучыўся да паўстаньня. Прызначаны [[Кастусь Каліноўскі|Кастусём Каліноўскім]] паўстанцкім камісарам [[Ашмянскі павет (Віленская губэрня)|Ашмянскага павету]]<ref>Восстание в Литве и Белоруссии 1863—1864 гг.: сб. документов / АН СССР, Ин-т славяноведения н др. М.; Вроцлав, 1965. С. 169.</ref>. Паводле паказаньняў Францішка Канаплянскага, Чарноўскі спаганяў падаткі ў Ашмянскім павеце, наладжваў камунікацыю, займаўся папаўненьнем запасаў харчаваньня й рыштунку на выпадак прыбыцьця атраду<ref>[[Дзьмітры Матвейчык|Матвейчык Дз. Ч.]], Паўстанне 1863—1864 гадоў у Ашмянах і Ашмянскім павеце // Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі: Ашмяны і Ашмянскі рэгіён : зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад. : А. А. Скеп’ян, А. Б. Доўнар; рэдкал. : А. А. Каваленя [і інш.]. — Мінск : Беларуская навука, 2015. — 497 с, с. 127.</ref>. Каля 24 сакавіка 1864 г. за ўдзел у паўстаньні быў прысуджаны да пазбаўленьня правоў стану й канфіскацыі маёмасьці<ref>{{кніга|аўтар= [[Дзьмітры Матвейчык|Матвейчык, Дз. Ч.]],| загаловак= Удзельнікі паўстання 1863―1864 гадоў: біяграфічны слоўнік: (паводле матэрыялаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі)|спасылка = https://www.academia.edu/35726486/Матвейчык_Д_Ч_Удзельнікі_паўстання_1863_1864_гадоў_біяграфічны_слоўнік_паводле_матэрыялаў_Нацыянальнага_гістарычнага_архіва_Беларусі_Мінск_Беларусь_2016_735_с|месца= Мінск|выдавецтва= Беларусь|год=2016|том=|старонкі=609|старонак=734|isbn=978-985-01-1159-3 |наклад=}}</ref>. Быў сасланы<ref>Революционный подъем в Литве и Белоруссии в 1861—1862 гг. [Текст] / [Предисл. Ю. Жюгжды и С. Лазутка]; [Ред. коллегия: В. Дьяков и др.]. — Москва ; Wroclaw : Наука, 1964. — LXXI, 707 с, с. 687.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Чарноўскі, Юльян}}
[[Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі]]
77gk1vd71mlvmabzgfr013uepdjeqo1
Тарман
0
280947
2687348
2685557
2026-08-28T21:28:09Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687348
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тарман
|лацінка = Tarman
|арыгінал = Tormann
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тора (імя)|Torro]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Торман, Турман, Дорман, Турмен, Дарман, Дарман, Дарамен, Дарамін
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мантур]]
}}
'''Тарма́н''', '''Торман''', '''Турман''' (''Турмен''), '''Дорман''' (''Дарман'', ''Дармен'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Турман або Торман (Thurman<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thurman#v=snippet&q=Thurman&f=false P. 579].</ref>, Tormann, Torman<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Dahl A. Navnabókin. — Forlagið Fannir, 2005.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Tormann Tormann], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Тарвід]], [[Турвін]]; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''селищо Тармановъское… отъ Тарманова селища'' (3 жніўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 257, 259.</ref>; ''боярыня повету Виленъского Дороменовая Милохъна… небожчикъ Дороменъ… небожъчика Доромина… Дороминовая'' (5 і 27 верасьня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 32, 38.</ref>; ''панъ Дороминъ [[Война|Воина]], державъца квасовски'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>; ''Mateusz Turman'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Turman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Тармін, Дурмін: ''[[Рымейка|Римко]] Торминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 367.</ref>, ''Durmin… Durminowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 138.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Міхал Дорман — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Тадэвуш Торман — каталік з [[Шавельскі павет (Ковенская губэрня)|Шавельскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1040 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358619?page=311 С. 16631].</ref>
* Цімафей Дармен — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Мазыр]]у<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie13070911/ Дармен Тимофей], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Якім Дарман (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Лунінец|Лунінцу]]<ref>[https://partizany.by/partisans/87131/ Дарман Яким Клементьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Уладзіер Дорман (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/rvk-chelovek_voenkomat13194711/ Дорман Владимир Лаврентьевич]{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ёсіф Турмен (1911—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Ельск]]у<ref>[https://web.archive.org/web/20260822023954/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp2002381829/ Турмен Иосиф Афанасьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Фёдар Тарманаў (1917—?) — беларус з [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]], які трапіў у нямецкі палон у Другую сусьветную вайну<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Пётар Турманскі (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], вывезены ў Нямеччыну ў Другую сусьветную вайну<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-58-40], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
== Глядзіце таксама ==
* [[Тора (імя)|Тора]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тор}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
lbhh7lpz8iayagx6riq6bdn9x147nv2
Таўтэн
0
281024
2687357
2685565
2026-08-28T21:53:29Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687357
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Таўтэн
|лацінка = Taŭten
|арыгінал = Teuten
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тэўда (імя)|Teudo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Таўдзін, Таўтын, Тоўтын
|вытворныя = [[Дудан]]
|зьвязаныя =
}}
'''Таўтэн''', '''Таўдзін''', '''Таўтын''' (''Тоўтын'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тэўдэн, Тэўтэн, Тэўдын або Тэўтын (Teudenus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 71.</ref>, Teuten<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Teuten#v=snippet&q=Teuten&f=false P. 332].</ref>, Teudin, Theotin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teudin%2C+Theotin#v=snippet&q=Teudin%2C%20Theotin&f=false S. 1414].</ref>. Іменная аснова [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
Адпаведнасьць імя Таўцінь германскаму імю Teudin сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 165.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Tautenne'' (1391 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Tautenne#v=snippet&q=Tautenne&f=false S. 104].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Taudien (Taudin)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TAUDIEN&ofb=memelland&modus=&lang=de TAUDIEN (TAUDIN)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''czu Tawtenisken… von Tawtenisken'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Tawtenisken#v=snippet&q=Tawtenisken&f=false S. 684].</ref>.
== Носьбіты ==
* Дзяніс Тоўтын (1899—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Рэчыца|Рэчыцы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260820210733/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1989278826/ Товтын Денис Фомич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Тоўтын (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Каленкавічы|Каленкавічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/203668/ Товтын Иван Емельянович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Таўтын (1910—?) — беларус з Каленкавічаў<ref>[https://partizany.by/partisans/90339/ Тавтын Иван Архипович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Барыс Таўтын (1916—?) — беларус з Каленкавічаў<ref>[https://partizany.by/partisans/241048/ Тавтын Борис Архипович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
У 1586 годзе ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]] ўпамінаўся «грунт» Таўтневічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q8hZAAAAcAAJ&q=%40%D0%A2%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%40%D0%A2%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 125].</ref>.
Таўдзін (''Taudin'', ''Taudien'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1027.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам н}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
exyav254zluiet9s8lgdusvjtpwrj8m
Рума
0
281050
2687232
2684826
2026-08-28T12:28:39Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687232
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рума
|лацінка = Ruma
|арыгінал = Rumo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Рум, Ром, Ромь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рамейка]], [[Румель]], [[Румін]], [[Ромат]], [[Румш]], [[Румбольд]], [[Ромбут]], [[Рамвольт]]
}}
'''Рума''', '''Рум''', '''Ром''' (''Ромь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рума або Рум, пазьней Ром (Rumo, Ruom, Rom) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rumo%2C+Ruom#v=snippet&q=Rumo%2C%20Ruom&f=false S. 883].</ref>. Іменная аснова рум- (ром-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]], [[Румін|Румін (Ромен)]], [[Ромат]], [[Румш]], [[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Ромбаль)]], [[Ромбут|Ромбут (Румбут)]], [[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт)]]. Адзначаліся германскія імёны Rummel (Rommel), Rumin (Romenus), Romatus, Rumsch, Rumbold (Rumpolt, Rumpel), Rombodus, Romualt (Romuald, Rumolt).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rum<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 506.</ref>, Rumko (Rumek), Rombołt (Rumpołt), Rumpart (Rumpert), Rumołt (Romelt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 215.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Romike / Romicke'' (1261 і 1263 гады)<ref name="Trautmann-1925-81">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Romike+1261#v=snippet&q=Romike%201261&f=false S. 81, 84].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 705.</ref>, ''Rambod / Rumbith''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rombodus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 191.</ref>}} (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-81"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''земенина тамошнего городецъкого жъ Самсона Михаиловича Румы Шараповича'' (12 траўня 1536 году)<ref>Бондаренко А. А. Потомки Александра Нетши на службе удельных и великих литовских князей // Источники по истории русского Средневековья и Нового времени. Вып. 1, 2022. С. 125.</ref>; ''Matthias Romiewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 154.</ref>; ''Anna Rumo'' (1748 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rumo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Міркель|Merchel]] Rumowicz'' (11 лютага 1784 году); ''Jakub Rum'' (1773 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1000&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agnieszka Romowicz'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Romowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Ромун (адзначалася старажытнае германскае імя Ruomun<ref name="Fo-1900-883">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rumbert#v=snippet&q=Rumbert&f=false S. 883].</ref>): ''Шимко Ромуновичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 664].</ref>;
* Ромберт (адзначалася старажытнае германскае імя Rumbert<ref name="Fo-1900-883"/>): на 1903 год існавалі вёска і [[фальварак]] Ромбертышкі ў Расенскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 591.</ref>;
* Ромат: Ромат (Romot) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Румер (адзначалася старажытнае германскае імя Rumheri, Rumer{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Rumersheim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rumersheim#v=snippet&q=Rumersheim&f=false S. 884].</ref>): Ільля Румер — праваслаўны зь [[Дзісна|Дзісны]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №622 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358799?page=22&rotate=0&theme=white С. 9942].</ref>;
* Румслаў: ''Rumsław [[Арман|Arman]] służby puł'' (25 сьнежня 1630 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>;
* Ромтрыд (адзначалася старажытнае германскае імя Ruumfrid<ref name="Fo-1900-883"/>): ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Роману Ромътридовичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Мацьвей Рума — праваслаўны зь [[Віцебск]]у на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Vitebsk%20town%20-%204/page/n3/mode/2up Приложение к № 11 Витебских Губернских Ведомостей, 8 августа 1912 года]. С. 30.</ref>
* Фама Рум (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Асьвея|Асьвеі]]<ref>[https://partizany.by/partisans/144872/ Рум Фома Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Уладзімер Рума (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]]<ref>[https://partizany.by/partisans/107546/ Румо Владимир Никонорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Канстантын Рума (1920—?) — беларус з ваколіцаў [[Багушэўск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/75859/ Румо Константин Сергеевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сьцяпан Рума (1924—?) — беларус з ваколіцаў [[Сянно|Сенна]]<ref>[https://partizany.by/partisans/154200/ Румо Степан Дмитреивич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Яўген Рум (1928—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]]<ref>[https://partizany.by/partisans/244794/ Рум Евгений Фомич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Андрэй Рум]] ({{нар.}} 2002) — беларускі футбаліст
Румевіч (Rumiewicz) і Румовіч (Rumowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Ромаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай рум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
01u5l1z8uq6lg1rwct7hi28hx48x1bn
Урыка
0
281358
2687366
2685669
2026-08-29T01:02:26Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687366
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Урыка
|лацінка = Uryka
|арыгінал = Urich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ур|Uro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Урык, Урка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Урыка''' (''Урык'', ''Урка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Урых (Urich) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Urich#v=snippet&q=Urich&f=false S. 1483].</ref>. Іменная аснова [[Ур|ур- (ор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Урвік]], [[Урліх]], [[Урман]]; германскія імёны Urwick, Urlich, Urmann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *urus '[[Тур|тур]]'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 209.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Урко… [[Радунь]]цы'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A3%D1%80%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A3%D1%80%D0%BA%D0%BE&f=false С. 15].</ref>; ''homines… Vryko Paczewicz'' (27 красавіка 1515 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 66.</ref>; ''учтивы Урко Офанасовичъ'' (22—23 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 122.</ref>.
== Носьбіты ==
* Рыгор Урык (1905—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20260821125542/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_plen300243815/ Урик Григорий Парфенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай ур}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
osocxnr93pn0obf9ln8x7nxkgusp3np
Судзень
0
281753
2687289
2685394
2026-08-28T17:33:31Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687289
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Судзень
|лацінка = Sudzień
|арыгінал = Suden
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Суда|Sudo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Судзін, Шудзень, Жудзін
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Судзень''' (''Судзін'', ''Шудзень'', ''Жудзін'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Судэн або Сутэн (Suden, Suthen<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&dq=%22galbot%22+bot&q=Suthen#v=snippet&q=Suthen&f=false P. 301].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA563&dq=sud+en+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiggdKE4bmFAxXt_rsIHVDhAaYQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=sud%20en%20namenkunde&f=false S. 563].</ref>. Іменная аснова [[Суда|суд- (сут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сударг]], [[Судар]], [[Сутарт]]; германскія імёны Sudergo, Suderus, Sutardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref> або ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] sudhr 'поўдзень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Янъ Суденович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 23.</ref>; ''Sudzina… Żudzinowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201, 226.</ref>; ''folwarek Sudzieniewicze'' (13 сьнежня 1712 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_FojAQAAMAAJ&q=Sudzieniewicze#v=snippet&q=Sudzieniewicze&f=false С. 249].</ref>; ''Sudenie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Szudzieniewicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Szudzieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Адольф Судзіновіч — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Сёмкаў Гарадок|Сёмкава Гарадку]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie15122442/ Судинович Адолф], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Генадзь Шудзень (1922—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260819110443/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1981073587/ Шудень Генадий (Геннадий) Павлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам н}}
{{Імёны з асновай суд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1reoay3evklu4k7fd405ce83whwvqnu
Явід
0
282710
2687302
2687067
2026-08-28T18:26:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2687302
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Явід
|лацінка = Javid
|арыгінал = Avid
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ява (імя)|Evo]] + [[Від (імя)|Wid]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Явід''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Авід, Авіда, Эвіда або Гавід (Áviðr, Auidus<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 204.</ref>, Ävidus<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Avid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>, Avidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 20.</ref>, Ovid<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 539.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 363.</ref>, Ovida<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ovida#v=snippet&q=Ovida&f=false S. 217].</ref><ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Evida<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-e Navn anno 1900 på bokstaven E], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Havidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 12. — Uppsala, 1997. S. 176.</ref>, Hævidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 14. — Stockholm, 2004. S. 548.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Pesch D. Nordische Vornamen: Vornamen aus dem Norden dieser Welt. — Norderstedt, 2009. [https://books.google.by/books?id=zfvFjJVDbzQC&pg=PA9&dq=%C3%81vi%C3%B0r&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-9uXCkuyFAxXT-QIHHUOYARgQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=%C3%81vi%C3%B0r&f=false S. 9].</ref><ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 38.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явіл]], [[Явільт]]; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Адпаведнасьць імя Явід германскаму імю Ovida прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 77.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jawita<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 9, 38.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Явід (Jawid) і Явідовіч (Jawidowicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Явидъ'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HVNfAAAAcAAJ&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A&f=false С. 54].</ref>; ''у [[Немянчын|Немемчине]] чотыри чоловеки, на имя: Явид'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>; ''сведки… Богданъ Явидовичъ'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''людеи… Болка Явидовича'' (19 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 185.</ref>; ''землю пустовъскую в Городеньскомъ повете Явидовщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Роман Явидовичъ… Юрии Явидовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''у Пеняньскомъ повете… служъбы людеи… а Юрка Явидовича'' (каля 20 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 522.</ref>; ''Ян Явидович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 179, 372.</ref>; ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельщанинъ]] на имя Гринъ Явидовичъ'' (11 лістапада 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7To9AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 211—212].</ref>; ''Jawida'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 148.</ref>; ''Franciszek Jawid pleban simnienski'' (1782 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 216.</ref>; ''Eudokia Jawid'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jawid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Iawid'' (1886 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2017/01/07/anna-iawid/ Anna Iawid (Анна Явид)], Старые памятники в Слуцке</ref>.
== Носьбіты ==
* Явід — [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкі]] ваявода, які ўпамінаецца ў 1245 годзе
* Раман і Юры Явідавічы — [[Радунь|радунскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Аляксандар Явідаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 84].</ref>
* Станіслаў Явідовіч — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital21033629/ Явидович Станислав Осипович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Вацлаў Явід (1889—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AF%D0%B2%D1%96%D0%B4_%D0%92%D0%B0%D1%86%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1895) Явід Вацлаў Антонавіч (1895)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзімер Явід (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Стоўпцы|Стоўпцаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie27524779/ Явид Владимир Семенович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Пётар Явід]] (1942—2019) — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>
Явіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Авэйдэ (Awejde) і Явідовіч (Jawidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1525 годзе ўпаміналася пустаўшчына Явідаўшчына (''Явидовщина'') [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 298.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Явідаўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ява (імя)|Ава]]
* [[Від (імя)|Від]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай еў}}
{{Імёны з асновай від}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
j0ejj81ed650kdzt8mrozefbfdjmaya
Скірман
0
283209
2687250
2685230
2026-08-28T15:13:47Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687250
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скірман
|лацінка = Skirman
|арыгінал = Scirman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Скера|Scira]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Шкірман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Скірман''' (''Шкірман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скірман або Скерман (Scirman<ref>Mossop H. R. Three apparently unpublished Norman pennies of Lincoln // The British Numismatic Journal. Vol. 29, 1960. [https://books.google.by/books?id=W8YRAAAAIAAJ&q=%22SCIRMAN%22+Scearmann&dq=%22SCIRMAN%22+Scearmann&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiDs7L8l4GGAxXGif0HHcuHBIUQ6AF6BAgIEAI P. 419].</ref>, *Scirmann<ref>Barlow F. Winchester in the Early Middle Ages: An Edition and Discussion of the Winton Domesday. — Oxford, 1976. [https://books.google.by/books?id=84ZnAAAAMAAJ&q=scir++Scirmann&dq=scir++Scirmann&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj6gLyuvoGGAxVw9wIHHYXTDDwQ6AF6BAgHEAI P. 172].</ref>, Scearmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://pase.ac.uk/pase/ Persons List], The Prosopography of Anglo-Saxon England (PASE)</ref><ref>
Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#s Anglo-Saxon dithematic names]</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Скера|скер- (скір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Скірыла]], [[Скірвін]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Scirilo, Scirwine, Sciremunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Скерман (Skierman)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 290.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Лукашъ Скирманъ'' (1553—1567 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|564к}} [https://books.google.by/books?id=LH0rAQAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A+165&dq=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A+165&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwje8sf4noGGAxV1g_0HHeJlDq4Q6AF6BAgREAI P. 165].</ref>; ''Станиславъ Скирмоновичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1328].</ref>; ''Dominus Stephanus Skirmon Nobiiis'' (1679 год)<ref name="Nepokupny-1976-167">Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скірмін, Шкірмін: ''Скирмину под Сокирками Сокирки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 57.</ref>, ''Скирмину у Волыни Поворско'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>, ''дворянин нашь, бобровничии подлягскии Павел Скирминович'' (12 сьнежня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 275.</ref>, Уладзімер Шкірмін (1912—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Жлобін]]а<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp85178984/ Шкирмин Владимир Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Станіслаў Скірманавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Міхал Шкірманаў — праваслаўны з [[Красьнінскі павет|Красьнінскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №16 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=246 С. 247].</ref>
* Уладзімер Шкірман (1912—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Жлобін]]а<ref>[https://partizany.by/partisans/63038/ Шкирман Владимир Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Васіль Скірман (1918—?) — беларус з ваколіцаў [[Шуміліна]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260820235439/https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer10350395/ Скирман Василий Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сьцяпан Шкірман (1925—?) — беларус з ваколіцаў [[Васілевічы|Васілевічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/206325/ Шкирман Степан Дмитриевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Канстантын Скірман (1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а<ref>[https://web.archive.org/web/20260819003642/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1987807138/ Скирман Константин Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
У гістарычных пісьмовых крыніцах [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускага арэалу]] адзначалася імя Скірман (''Скирманъ'')<ref>Гурская Ю. Древние фамилии в онимических системах славянских и балтийских языков // Respectus Philologicus. Т. 21 (26), 2012. P. 145.</ref>.
У 1593 годзе ўпаміналася сяло Скірманаўка каля [[Заслаў (Украіна)|Заслава]] на [[Валынь|Валыні]], у сярэдзіне XIX стагодзьдзя — Скірманаўка (Шкірманаўка) каля [[Глухаў|Глухава]]<ref name="Nepokupny-1976-167"/>.
На паўночны захад ад [[Масква|Масквы]] існуе вёска {{Артыкул у іншым разьдзеле|Скірманава|Скірманава (Скірмінава)|ru|Скирманово}}.
== Глядзіце таксама ==
* [[Скера]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай скер}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bxynfmvtzqg6402yke9b6q6wtt23ki9
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/Табліца
10
286831
2687376
2686670
2026-08-29T06:30:13Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687376
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=SCP, POR, STC, MAR, GIL, FCA, BEN, CDN, VSC, RAV, AMA, AVF, BRA, FAM, EST, MFC, ALV, CAS
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_SCP=3 | нічыі_SCP=1 |паразы_SCP=0 |мз_SCP=12 |мп_SCP=5
|перамогі_POR=3 | нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=6 |мп_POR=0
|перамогі_STC=2 | нічыі_STC=1 |паразы_STC=0 |мз_STC=4 |мп_STC=2
|перамогі_MAR=2 | нічыі_MAR=1 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=5 |мп_MAR=3
|перамогі_GIL=2 | нічыі_GIL=0 |паразы_GIL=0 |мз_GIL=3 |мп_GIL=0
|перамогі_FCA=2 | нічыі_FCA=0 |паразы_FCA=1 |мз_FCA=5 |мп_FCA=2
|перамогі_BEN=1 | нічыі_BEN=1 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=9 |мп_BEN=2
|перамогі_CDN=1 | нічыі_CDN=1 |паразы_CDN=1 |мз_CDN=4 |мп_CDN=3
|перамогі_VSC=1 | нічыі_VSC=0 |паразы_VSC=2 |мз_VSC=3 |мп_VSC=4
|перамогі_RAV=1 | нічыі_RAV=0 |паразы_RAV=3 |мз_RAV=2 |мп_RAV=7
|перамогі_AMA=0 | нічыі_AMA=2 |паразы_AMA=0 |мз_AMA=4 |мп_AMA=4
|перамогі_AVF=0 | нічыі_AVF=2 |паразы_AVF=1 |мз_AVF=4 |мп_AVF=5
|перамогі_BRA=0 | нічыі_BRA=1 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=2 |мп_BRA=2
|перамогі_FAM=0 | нічыі_FAM=1 |паразы_FAM=2 |мз_FAM=2 |мп_FAM=4
|перамогі_EST=0 | нічыі_EST=1 |паразы_EST=2 |мз_EST=1 |мп_EST=5
|перамогі_MFC=0 | нічыі_MFC=1 |паразы_MFC=1 |мз_MFC=2 |мп_MFC=6
|перамогі_ALV=0 | нічыі_ALV=1 |паразы_ALV=2 |мз_ALV=3 |мп_ALV=7
|перамогі_CAS=0 | нічыі_CAS=0 |паразы_CAS=3 |мз_CAS=0 |мп_CAS=10
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]]
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CL3Q |вынік4=EL2Q |вынік5=ECL2Q
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2
}}</onlyinclude>
askiuo6eacj1eiic90xz9wn5hbsvubk
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/ВынікіГульняў
10
286832
2687387
2686675
2026-08-29T06:51:44Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687387
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= AVF, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MAR, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, FAM, EST, AMA
|скарачэньне_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў|Ака]]
|скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]]
|скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]]
|скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]]
|скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]]
|скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]]
|скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]]
|скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]]
|скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]]
|скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]]
|скарачэньне_MAR=[[Марытыму Фуншал|Мрт]]
|скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мрр]]
|скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]]
|скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]]
|скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]]
|скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]]
|скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]]
|скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]]
|скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]]
|назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]]
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ALV_AMA=2:2
|матч_ALV_AVF=
|матч_ALV_BEN=
|матч_ALV_BRA=
|матч_ALV_CAS=
|матч_ALV_CDN=
|матч_ALV_EST=
|матч_ALV_FAM=
|матч_ALV_FCA=
|матч_ALV_GIL=
|матч_ALV_MAR=
|матч_ALV_MFC=
|матч_ALV_POR=
|матч_ALV_RAV=
|матч_ALV_SCP=
|матч_ALV_STC=
|матч_ALV_VSC=
|матч_AMA_ALV=
|матч_AMA_AVF=
|матч_AMA_BEN=
|матч_AMA_BRA=
|матч_AMA_CAS=
|матч_AMA_CDN=
|матч_AMA_EST=
|матч_AMA_FAM=
|матч_AMA_FCA=
|матч_AMA_GIL=
|матч_AMA_MAR=
|матч_AMA_MFC=
|матч_AMA_POR=
|матч_AMA_RAV=
|матч_AMA_SCP=2:2
|матч_AMA_STC=
|матч_AMA_VSC=
|матч_AVF_ALV=
|матч_AVF_AMA=
|матч_AVF_BEN=
|матч_AVF_BRA=
|матч_AVF_CAS=
|матч_AVF_CDN=
|матч_AVF_EST=
|матч_AVF_FAM=
|матч_AVF_FCA=
|матч_AVF_GIL=
|матч_AVF_MAR=
|матч_AVF_MFC=
|матч_AVF_POR=
|матч_AVF_RAV=
|матч_AVF_SCP=
|матч_AVF_STC=0:1
|матч_AVF_VSC=
|матч_BEN_ALV=
|матч_BEN_AMA=
|матч_BEN_AVF=2:2
|матч_BEN_BRA=
|матч_BEN_CAS=
|матч_BEN_CDN=
|матч_BEN_EST=
|матч_BEN_FAM=
|матч_BEN_FCA=
|матч_BEN_GIL=
|матч_BEN_MAR=
|матч_BEN_MFC=
|матч_BEN_POR=
|матч_BEN_RAV=
|матч_BEN_SCP=
|матч_BEN_STC=
|матч_BEN_VSC=
|матч_BRA_ALV=
|матч_BRA_AMA=
|матч_BRA_AVF=
|матч_BRA_BEN=
|матч_BRA_CAS=
|матч_BRA_CDN=
|матч_BRA_EST=
|матч_BRA_FAM=
|матч_BRA_FCA=
|матч_BRA_GIL=
|матч_BRA_MAR=
|матч_BRA_MFC=
|матч_BRA_POR=
|матч_BRA_RAV=
|матч_BRA_SCP=
|матч_BRA_STC=
|матч_BRA_VSC=
|матч_CAS_ALV=
|матч_CAS_AMA=
|матч_CAS_AVF=
|матч_CAS_BEN=0:7
|матч_CAS_BRA=
|матч_CAS_CDN=
|матч_CAS_EST=
|матч_CAS_FAM=
|матч_CAS_FCA=
|матч_CAS_GIL=
|матч_CAS_MAR=
|матч_CAS_MFC=
|матч_CAS_POR=
|матч_CAS_RAV=
|матч_CAS_SCP=
|матч_CAS_STC=
|матч_CAS_VSC=
|матч_CDN_ALV=
|матч_CDN_AMA=
|матч_CDN_AVF=
|матч_CDN_BEN=
|матч_CDN_BRA=
|матч_CDN_CAS=
|матч_CDN_EST=2:0
|матч_CDN_FAM=
|матч_CDN_FCA=
|матч_CDN_GIL=
|матч_CDN_MAR=
|матч_CDN_MFC=
|матч_CDN_POR=
|матч_CDN_RAV=
|матч_CDN_SCP=
|матч_CDN_STC=
|матч_CDN_VSC=
|матч_EST_ALV=
|матч_EST_AMA=
|матч_EST_AVF=
|матч_EST_BEN=
|матч_EST_BRA=
|матч_EST_CAS=
|матч_EST_CDN=
|матч_EST_FAM=1:1
|матч_EST_FCA=
|матч_EST_GIL=
|матч_EST_MAR=
|матч_EST_MFC=
|матч_EST_POR=
|матч_EST_RAV=0:2
|матч_EST_SCP=
|матч_EST_STC=
|матч_EST_VSC=
|матч_FAM_ALV=
|матч_FAM_AMA=
|матч_FAM_AVF=
|матч_FAM_BEN=
|матч_FAM_BRA=
|матч_FAM_CAS=
|матч_FAM_CDN=
|матч_FAM_EST=
|матч_FAM_FCA=
|матч_FAM_GIL=
|матч_FAM_MAR=1:2
|матч_FAM_MFC=
|матч_FAM_POR=
|матч_FAM_RAV=
|матч_FAM_SCP=
|матч_FAM_STC=
|матч_FAM_VSC=
|матч_FCA_ALV=
|матч_FCA_AMA=
|матч_FCA_AVF=
|матч_FCA_BEN=
|матч_FCA_BRA=
|матч_FCA_CAS=
|матч_FCA_CDN=
|матч_FCA_EST=
|матч_FCA_FAM=
|матч_FCA_GIL=
|матч_FCA_MAR=
|матч_FCA_MFC=4:0
|матч_FCA_POR=
|матч_FCA_RAV=
|матч_FCA_SCP=
|матч_FCA_STC=
|матч_FCA_VSC=
|матч_GIL_ALV=
|матч_GIL_AMA=
|матч_GIL_AVF=
|матч_GIL_BEN=
|матч_GIL_BRA=
|матч_GIL_CAS=2:0
|матч_GIL_CDN=
|матч_GIL_EST=
|матч_GIL_FAM=
|матч_GIL_FCA=
|матч_GIL_MAR=
|матч_GIL_MFC=
|матч_GIL_POR=
|матч_GIL_RAV=1:0
|матч_GIL_SCP=
|матч_GIL_STC=
|матч_GIL_VSC=
|матч_MAR_ALV=
|матч_MAR_AMA=
|матч_MAR_AVF=2:2
|матч_MAR_BEN=
|матч_MAR_BRA=
|матч_MAR_CAS=1:0
|матч_MAR_CDN=
|матч_MAR_EST=
|матч_MAR_FAM=
|матч_MAR_FCA=
|матч_MAR_GIL=
|матч_MAR_MFC=
|матч_MAR_POR=
|матч_MAR_RAV=
|матч_MAR_SCP=
|матч_MAR_STC=
|матч_MAR_VSC=
|матч_MFC_ALV=
|матч_MFC_AMA=
|матч_MFC_AVF=
|матч_MFC_BEN=
|матч_MFC_BRA=2:2
|матч_MFC_CAS=
|матч_MFC_CDN=
|матч_MFC_EST=
|матч_MFC_FAM=
|матч_MFC_FCA=
|матч_MFC_GIL=
|матч_MFC_MAR=
|матч_MFC_POR=
|матч_MFC_RAV=
|матч_MFC_SCP=
|матч_MFC_STC=
|матч_MFC_VSC=
|матч_POR_ALV=2:0
|матч_POR_AMA=
|матч_POR_AVF=
|матч_POR_BEN=
|матч_POR_BRA=
|матч_POR_CAS=
|матч_POR_CDN=
|матч_POR_EST=
|матч_POR_FAM=
|матч_POR_FCA=2:0
|матч_POR_GIL=
|матч_POR_MAR=
|матч_POR_MFC=
|матч_POR_RAV=
|матч_POR_SCP=
|матч_POR_STC=
|матч_POR_VSC=
|матч_RAV_ALV=
|матч_RAV_AMA=
|матч_RAV_AVF=
|матч_RAV_BEN=
|матч_RAV_BRA=
|матч_RAV_CAS=
|матч_RAV_CDN=
|матч_RAV_EST=
|матч_RAV_FAM=
|матч_RAV_FCA=
|матч_RAV_GIL=
|матч_RAV_MAR=
|матч_RAV_MFC=
|матч_RAV_POR=0:2
|матч_RAV_SCP=0:4
|матч_RAV_STC=
|матч_RAV_VSC=
|матч_SCP_ALV=3:1
|матч_SCP_AMA=
|матч_SCP_AVF=
|матч_SCP_BEN=
|матч_SCP_BRA=
|матч_SCP_CAS=
|матч_SCP_CDN=
|матч_SCP_EST=
|матч_SCP_FAM=
|матч_SCP_FCA=
|матч_SCP_GIL=
|матч_SCP_MAR=
|матч_SCP_MFC=
|матч_SCP_POR=
|матч_SCP_RAV=
|матч_SCP_STC=
|матч_SCP_VSC=3:2
|матч_STC_ALV=
|матч_STC_AMA=
|матч_STC_AVF=
|матч_STC_BEN=
|матч_STC_BRA=
|матч_STC_CAS=
|матч_STC_CDN=2:2
|матч_STC_EST=
|матч_STC_FAM=1:0
|матч_STC_FCA=
|матч_STC_GIL=
|матч_STC_MAR=
|матч_STC_MFC=
|матч_STC_POR=
|матч_STC_RAV=
|матч_STC_SCP=
|матч_STC_VSC=
|матч_VSC_ALV=
|матч_VSC_AMA=
|матч_VSC_AVF=
|матч_VSC_BEN=
|матч_VSC_BRA=
|матч_VSC_CAS=
|матч_VSC_CDN=1:0
|матч_VSC_EST=
|матч_VSC_FAM=
|матч_VSC_FCA=0:1
|матч_VSC_GIL=
|матч_VSC_MAR=
|матч_VSC_MFC=
|матч_VSC_POR=
|матч_VSC_RAV=
|матч_VSC_SCP=
|матч_VSC_STC=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
a2wmt8rmb44uqpjo8l3nfd64qvd7tk1
Бутрым (прозьвішча)
0
290517
2687276
2574943
2026-08-28T16:28:07Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2687276
wikitext
text/x-wiki
'''Бутрым''' — беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя [[Бутрым]].
== Носьбіты ==
* [[Сэвэрын Бутрым]] (1910—1981) — польскі актор і рэжысэр
* [[Венанцы Бутрым]] (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак
* [[Георгі Бутрым]] ({{нар.}} 1943) — беларускі навуковец-пэдагог
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрымовічы]]
* [[Бутрымава]]
* [[Бутрымаўцы]]
* [[Бутрыманцы]]
{{Неадназначнасьць}}
ohd15kuulthrks2u29ozesvh26zkpzk
Турэла
0
292113
2687364
2685529
2026-08-28T22:44:31Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2687364
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Турэла
|лацінка = Tureła
|арыгінал = Turrell
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тора (імя)|Turo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Турэль, Турыла, Тарыла, Тараль, Тарула, Турыль
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Турэла''' (''Турэль'', ''Турыла'', ''Тарыла'', ''Тараль'', ''Тарула'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дарыла, Торэл або Торэла, пазьней Турэл (Darila<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Thorellus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, Taurelo<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Turrell) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Turrell#v=snippet&q=Turrell&f=false P. 208].</ref>. Іменная аснова [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Тарвід]], [[Турвін]]; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''покупил в людеи [[Браслаў|Браславского]] повета… городищо на имя Торилово'' (28 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 356.</ref>; ''z sioła Kuraszowa Korniło Turelowicz'' (11 кастрычніка 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|52к}} P. 79.</ref>; ''Jan Turelewicz'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Turelewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lipniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Turylewicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Turylewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Taralewicz'' (1856 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Taralewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lebiedziewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Станіслаў Мікалаевіч Тарула (''Торуло'') — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1613 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 109.</ref>
* Максім Турыловіч — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Качэрычы|Качэрычаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie11810128/ Турилович Максим Алексеевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Антон Тарыла — удзельнік Першай сусьветнай вайны з ваколіцаў [[Трокі|Трокаў]]<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_donesenie11123253/ Торило Антон Матвеевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Тарас Тарылаў (1901—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Езярышча]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260822090512/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp1999314063/ Тарилов Тарас Васильевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Тарулевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам л}}
{{Імёны з асновай тор}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
inp7kxhni90fbdtz55ijvukw32m0y51
Шаблён:Про Ліга чэмпіянату Бэльгіі па футболе/Табліца
10
299268
2687379
2686508
2026-08-29T06:30:17Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687379
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belgium/jupiler-pro-league/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=CLU, CHA, ZWA, GNK, ANT, GNT, STA, USG, LOM, AND, BEV, STR, CER, MEC, LAL, OHL, KOR, WES
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_CLU=3 | нічыі_CLU=0 |паразы_CLU=0 |мз_CLU=7 |мп_CLU=0
|перамогі_CHA=3 | нічыі_CHA=0 |паразы_CHA=0 |мз_CHA=6 |мп_CHA=1
|перамогі_ZWA=2 | нічыі_ZWA=1 |паразы_ZWA=0 |мз_ZWA=6 |мп_ZWA=1
|перамогі_GNK=2 | нічыі_GNK=1 |паразы_GNK=1 |мз_GNK=12 |мп_GNK=8
|перамогі_ANT=2 | нічыі_ANT=1 |паразы_ANT=0 |мз_ANT=9 |мп_ANT=5
|перамогі_GNT=2 | нічыі_GNT=0 |паразы_GNT=0 |мз_GNT=4 |мп_GNT=1
|перамогі_STA=1 | нічыі_STA=2 |паразы_STA=0 |мз_STA=7 |мп_STA=5
|перамогі_USG=1 | нічыі_USG=1 |паразы_USG=0 |мз_USG=5 |мп_USG=1
|перамогі_LOM=1 | нічыі_LOM=1 |паразы_LOM=1 |мз_LOM=5 |мп_LOM=2
|перамогі_AND=1 | нічыі_AND=0 |паразы_AND=1 |мз_AND=2 |мп_AND=2
|перамогі_BEV=1 | нічыі_BEV=0 |паразы_BEV=3 |мз_BEV=2 |мп_BEV=10
|перамогі_STR=0 | нічыі_STR=2 |паразы_STR=0 |мз_STR=4 |мп_STR=4
|перамогі_CER=0 | нічыі_CER=2 |паразы_CER=1 |мз_CER=5 |мп_CER=6
|перамогі_MEC=0 | нічыі_MEC=1 |паразы_MEC=2 |мз_MEC=3 |мп_MEC=7
|перамогі_LAL=0 | нічыі_LAL=0 |паразы_LAL=3 |мз_LAL=2 |мп_LAL=6
|перамогі_OHL=0 | нічыі_OHL=0 |паразы_OHL=2 |мз_OHL=1 |мп_OHL=6
|перамогі_KOR=0 | нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=2 |мз_KOR=0 |мп_KOR=6
|перамогі_WES=0 | нічыі_WES=0 |паразы_WES=3 |мз_WES=3 |мп_WES=12
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]
|назва_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]]
|назва_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]]
|назва_CER=[[Сэркль Бруге]]
|назва_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]]
|назва_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]]
|назва_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]
|назва_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]
|назва_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кортрэйк]]
|назва_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|Ля-Лювіер]]
|назва_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лёмэль]]
|назва_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]]
|назва_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн]]
|назва_USG=[[Юніён Сэн-Жыль]]
|назва_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]]
|назва_STA=[[Стандард Льеж]]
|назва_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]
|назва_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Лік перамог; 3) Розьніца мячоў; 4) Забітыя мячы; 5) Лік гасьцявых перамог; 6) Розьніца мячоў у гасьцях; 7) Забітыя гасьцявыя мячы; 8) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1 |тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2 |тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Чэленджэр Про Лігу
}}</onlyinclude>
0x19rud4efgqohfd4jifx971gi0zuze
Шаблён:Про Ліга чэмпіянату Бэльгіі па футболе/ВынікіГульняў
10
299269
2687390
2686519
2026-08-29T06:52:47Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687390
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.soccerway.com/belgium/jupiler-pro-league/ Soccerway]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= AND, ANT, OHL, CLU, BEV, WES, GNK, GNT, ZWA, KOR, LOM, LAL, MEC, STA, STR, CER, CHA, USG
|скарачэньне_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Анд]]
|скарачэньне_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Ант]]
|скарачэньне_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэв]]
|скарачэньне_CER=[[Сэркль Бруге|Сэр]]
|скарачэньне_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шар]]
|скарачэньне_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бру]]
|скарачэньне_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Гнк]]
|скарачэньне_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гнт]]
|скарачэньне_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кор]]
|скарачэньне_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|ЛяЛ]]
|скарачэньне_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лём]]
|скарачэньне_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэх]]
|скарачэньне_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн|Аўд]]
|скарачэньне_USG=[[Юніён Сэн-Жыль|Юні]]
|скарачэньне_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сын]]
|скарачэньне_STA=[[Стандард Льеж|Ста]]
|скарачэньне_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэс]]
|скарачэньне_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюл]]
|назва_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]
|назва_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]]
|назва_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]]
|назва_CER=[[Сэркль Бруге]]
|назва_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]]
|назва_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]]
|назва_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]
|назва_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]
|назва_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кортрэйк]]
|назва_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|Ля-Лювіер]]
|назва_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лёмэль]]
|назва_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]]
|назва_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн]]
|назва_USG=[[Юніён Сэн-Жыль]]
|назва_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]]
|назва_STA=[[Стандард Льеж]]
|назва_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]
|назва_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_AND_ANT=
|матч_AND_BEV=
|матч_AND_CER=
|матч_AND_CHA=
|матч_AND_CLU=
|матч_AND_GNK=
|матч_AND_GNT=
|матч_AND_KOR=
|матч_AND_LAL=2:1
|матч_AND_LOM=
|матч_AND_MEC=
|матч_AND_OHL=
|матч_AND_STA=
|матч_AND_STR=
|матч_AND_USG=
|матч_AND_WES=
|матч_AND_ZWA=
|матч_ANT_AND=
|матч_ANT_BEV=2:1
|матч_ANT_CER=
|матч_ANT_CHA=
|матч_ANT_CLU=
|матч_ANT_GNK=4:4
|матч_ANT_GNT=
|матч_ANT_KOR=
|матч_ANT_LAL=
|матч_ANT_LOM=
|матч_ANT_MEC=
|матч_ANT_OHL=
|матч_ANT_STA=
|матч_ANT_STR=
|матч_ANT_USG=
|матч_ANT_WES=
|матч_ANT_ZWA=
|матч_BEV_AND=1:0
|матч_BEV_ANT=
|матч_BEV_CER=
|матч_BEV_CHA=
|матч_BEV_CLU=
|матч_BEV_GNK=
|матч_BEV_GNT=
|матч_BEV_KOR=
|матч_BEV_LAL=
|матч_BEV_LOM=
|матч_BEV_MEC=
|матч_BEV_OHL=
|матч_BEV_STA=
|матч_BEV_STR=
|матч_BEV_USG=
|матч_BEV_WES=
|матч_BEV_ZWA=
|матч_CER_AND=
|матч_CER_ANT=
|матч_CER_BEV=
|матч_CER_CHA=
|матч_CER_CLU=
|матч_CER_GNK=
|матч_CER_GNT=
|матч_CER_KOR=
|матч_CER_LAL=
|матч_CER_LOM=
|матч_CER_MEC=
|матч_CER_OHL=
|матч_CER_STA=
|матч_CER_STR=3:3
|матч_CER_USG=
|матч_CER_WES=
|матч_CER_ZWA=
|матч_CHA_AND=
|матч_CHA_ANT=
|матч_CHA_BEV=
|матч_CHA_CER=
|матч_CHA_CLU=
|матч_CHA_GNK=
|матч_CHA_GNT=
|матч_CHA_KOR=
|матч_CHA_LAL=
|матч_CHA_LOM=
|матч_CHA_MEC=2:0
|матч_CHA_OHL=3:1
|матч_CHA_STA=
|матч_CHA_STR=
|матч_CHA_USG=
|матч_CHA_WES=
|матч_CHA_ZWA=
|матч_CLU_AND=
|матч_CLU_ANT=
|матч_CLU_BEV=
|матч_CLU_CER=1:0
|матч_CLU_CHA=
|матч_CLU_GNK=
|матч_CLU_GNT=
|матч_CLU_KOR=3:0
|матч_CLU_LAL=
|матч_CLU_LOM=
|матч_CLU_MEC=
|матч_CLU_OHL=
|матч_CLU_STA=
|матч_CLU_STR=
|матч_CLU_USG=
|матч_CLU_WES=
|матч_CLU_ZWA=
|матч_GNK_AND=
|матч_GNK_ANT=
|матч_GNK_BEV=4:0
|матч_GNK_CER=
|матч_GNK_CHA=
|матч_GNK_CLU=
|матч_GNK_GNT=
|матч_GNK_KOR=
|матч_GNK_LAL=
|матч_GNK_LOM=
|матч_GNK_MEC=
|матч_GNK_OHL=
|матч_GNK_STA=
|матч_GNK_STR=
|матч_GNK_USG=
|матч_GNK_WES=3:2
|матч_GNK_ZWA=
|матч_GNT_AND=
|матч_GNT_ANT=
|матч_GNT_BEV=
|матч_GNT_CER=
|матч_GNT_CHA=
|матч_GNT_CLU=
|матч_GNT_GNK=
|матч_GNT_KOR=
|матч_GNT_LAL=
|матч_GNT_LOM=
|матч_GNT_MEC=2:0
|матч_GNT_OHL=
|матч_GNT_STA=
|матч_GNT_STR=
|матч_GNT_USG=
|матч_GNT_WES=
|матч_GNT_ZWA=
|матч_KOR_AND=
|матч_KOR_ANT=0:3
|матч_KOR_BEV=
|матч_KOR_CER=
|матч_KOR_CHA=
|матч_KOR_CLU=
|матч_KOR_GNK=
|матч_KOR_GNT=
|матч_KOR_LAL=
|матч_KOR_LOM=
|матч_KOR_MEC=
|матч_KOR_OHL=
|матч_KOR_STA=
|матч_KOR_STR=
|матч_KOR_USG=
|матч_KOR_WES=
|матч_KOR_ZWA=
|матч_LAL_AND=
|матч_LAL_ANT=
|матч_LAL_BEV=
|матч_LAL_CER=
|матч_LAL_CHA=
|матч_LAL_CLU=
|матч_LAL_GNK=
|матч_LAL_GNT=1:2
|матч_LAL_KOR=
|матч_LAL_LOM=
|матч_LAL_MEC=
|матч_LAL_OHL=
|матч_LAL_STA=
|матч_LAL_STR=
|матч_LAL_USG=
|матч_LAL_WES=
|матч_LAL_ZWA=
|матч_LOM_AND=
|матч_LOM_ANT=
|матч_LOM_BEV=
|матч_LOM_CER=
|матч_LOM_CHA=0:1
|матч_LOM_CLU=
|матч_LOM_GNK=
|матч_LOM_GNT=
|матч_LOM_KOR=
|матч_LOM_LAL=
|матч_LOM_MEC=
|матч_LOM_OHL=
|матч_LOM_STA=
|матч_LOM_STR=
|матч_LOM_USG=
|матч_LOM_WES=4:0
|матч_LOM_ZWA=
|матч_MEC_AND=
|матч_MEC_ANT=
|матч_MEC_BEV=
|матч_MEC_CER=
|матч_MEC_CHA=
|матч_MEC_CLU=
|матч_MEC_GNK=
|матч_MEC_GNT=
|матч_MEC_KOR=
|матч_MEC_LAL=
|матч_MEC_LOM=
|матч_MEC_OHL=
|матч_MEC_STA=3:3
|матч_MEC_STR=
|матч_MEC_USG=
|матч_MEC_WES=
|матч_MEC_ZWA=
|матч_OHL_AND=
|матч_OHL_ANT=
|матч_OHL_BEV=
|матч_OHL_CER=
|матч_OHL_CHA=
|матч_OHL_CLU=0:3
|матч_OHL_GNK=
|матч_OHL_GNT=
|матч_OHL_KOR=
|матч_OHL_LAL=
|матч_OHL_LOM=
|матч_OHL_MEC=
|матч_OHL_STA=
|матч_OHL_STR=
|матч_OHL_USG=
|матч_OHL_WES=
|матч_OHL_ZWA=
|матч_STA_AND=
|матч_STA_ANT=
|матч_STA_BEV=
|матч_STA_CER=2:2
|матч_STA_CHA=
|матч_STA_CLU=
|матч_STA_GNK=
|матч_STA_GNT=
|матч_STA_KOR=
|матч_STA_LAL=2:0
|матч_STA_LOM=
|матч_STA_MEC=
|матч_STA_OHL=
|матч_STA_STR=
|матч_STA_USG=
|матч_STA_WES=
|матч_STA_ZWA=
|матч_STR_AND=
|матч_STR_ANT=
|матч_STR_BEV=
|матч_STR_CER=
|матч_STR_CHA=
|матч_STR_CLU=
|матч_STR_GNK=
|матч_STR_GNT=
|матч_STR_KOR=
|матч_STR_LAL=
|матч_STR_LOM=1:1
|матч_STR_MEC=
|матч_STR_OHL=
|матч_STR_STA=
|матч_STR_USG=
|матч_STR_WES=
|матч_STR_ZWA=
|матч_USG_AND=
|матч_USG_ANT=
|матч_USG_BEV=
|матч_USG_CER=
|матч_USG_CHA=
|матч_USG_CLU=
|матч_USG_GNK=
|матч_USG_GNT=
|матч_USG_KOR=
|матч_USG_LAL=
|матч_USG_LOM=
|матч_USG_MEC=
|матч_USG_OHL=
|матч_USG_STA=
|матч_USG_STR=
|матч_USG_WES=
|матч_USG_ZWA=0:0
|матч_WES_AND=
|матч_WES_ANT=
|матч_WES_BEV=
|матч_WES_CER=
|матч_WES_CHA=
|матч_WES_CLU=
|матч_WES_GNK=
|матч_WES_GNT=
|матч_WES_KOR=
|матч_WES_LAL=
|матч_WES_LOM=
|матч_WES_MEC=
|матч_WES_OHL=
|матч_WES_STA=
|матч_WES_STR=
|матч_WES_USG=1:5
|матч_WES_ZWA=
|матч_ZWA_AND=
|матч_ZWA_ANT=
|матч_ZWA_BEV=4:0
|матч_ZWA_CER=
|матч_ZWA_CHA=
|матч_ZWA_CLU=
|матч_ZWA_GNK=2:1
|матч_ZWA_GNT=
|матч_ZWA_KOR=
|матч_ZWA_LAL=
|матч_ZWA_LOM=
|матч_ZWA_MEC=
|матч_ZWA_OHL=
|матч_ZWA_STA=
|матч_ZWA_STR=
|матч_ZWA_USG=
|матч_ZWA_WES=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
tqa7hif7ql4uorqrjol0yjdnxocv8ok
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/Табліца
10
299270
2687381
2686672
2026-08-29T06:51:37Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687381
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=GEN, GAL, SAM, TRA, ALA, GAZ, KAS, FEN, AME, BAŞ, KOC, BEŞ, RİZ, GÖZ, ÇOR, ERZ, EYÜ, KON
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_GEN=2 | нічыі_GEN=1 |паразы_GEN=0 |мз_GEN=4 |мп_GEN=2
|перамогі_GAL=1 | нічыі_GAL=1 |паразы_GAL=0 |мз_GAL=6 |мп_GAL=2
|перамогі_SAM=1 | нічыі_SAM=1 |паразы_SAM=0 |мз_SAM=5 |мп_SAM=3
|перамогі_TRA=1 | нічыі_TRA=1 |паразы_TRA=0 |мз_TRA=3 |мп_TRA=2
|перамогі_ALA=1 | нічыі_ALA=1 |паразы_ALA=0 |мз_ALA=2 |мп_ALA=1
|перамогі_GAZ=1 | нічыі_GAZ=1 |паразы_GAZ=0 |мз_GAZ=2 |мп_GAZ=1
|перамогі_KAS=1 | нічыі_KAS=1 |паразы_KAS=0 |мз_KAS=2 |мп_KAS=1
|перамогі_FEN=1 | нічыі_FEN=0 |паразы_FEN=1 |мз_FEN=5 |мп_FEN=4
|перамогі_AME=1 | нічыі_AME=0 |паразы_AME=1 |мз_AME=3 |мп_AME=2
|перамогі_BAŞ=1 | нічыі_BAŞ=0 |паразы_BAŞ=1 |мз_BAŞ=3 |мп_BAŞ=2
|перамогі_KOC=1 | нічыі_KOC=0 |паразы_KOC=1 |мз_KOC=2 |мп_KOC=2
|перамогі_BEŞ=1 | нічыі_BEŞ=0 |паразы_BEŞ=1 |мз_BEŞ=1 |мп_BEŞ=1
|перамогі_RİZ=1 | нічыі_RİZ=0 |паразы_RİZ=1 |мз_RİZ=1 |мп_RİZ=2
|перамогі_GÖZ=0 | нічыі_GÖZ=1 |паразы_GÖZ=1 |мз_GÖZ=3 |мп_GÖZ=4
|перамогі_ÇOR=0 | нічыі_ÇOR=1 |паразы_ÇOR=1 |мз_ÇOR=2 |мп_ÇOR=3
|перамогі_ERZ=0 | нічыі_ERZ=1 |паразы_ERZ=2 |мз_ERZ=1 |мп_ERZ=8
|перамогі_EYÜ=0 | нічыі_EYÜ=0 |паразы_EYÜ=2 |мз_EYÜ=0 |мп_EYÜ=2
|перамогі_KON=0 | нічыі_KON=0 |паразы_KON=2 |мз_KON=2 |мп_KON=5
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]]
|назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q
|вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
l05fgw1v16136aijrkdvnqm9bz2ob92
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/ВынікіГульняў
10
299271
2687392
2686677
2026-08-29T06:52:49Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687392
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ALA, AME, BEŞ, GAZ, GAL, GEN, GÖZ, BAŞ, KOC, KAS, KON, RİZ, SAM, TRA, FEN, ÇOR, ERZ, EYÜ
|скарачэньне_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Ала]]
|скарачэньне_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэ]]
|скарачэньне_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір|ІсБ]]
|скарачэньне_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэш]]
|скарачэньне_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чор]]
|скарачэньне_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрз]]
|скарачэньне_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюп]]
|скарачэньне_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэн]]
|скарачэньне_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Гал]]
|скарачэньне_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газ]]
|скарачэньне_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёз]]
|скарачэньне_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Ген]]
|скарачэньне_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Кас]]
|скарачэньне_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Кад]]
|скарачэньне_KON=[[Коньяспор Конья|Кон]]
|скарачэньне_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рыз]]
|скарачэньне_SAM=[[Самсунспор Самсун|Сам]]
|скарачэньне_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Тра]]
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]]
|назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_ALA_AME=
|матч_ALA_BAŞ=
|матч_ALA_BEŞ=1:0
|матч_ALA_ÇOR=
|матч_ALA_ERZ=
|матч_ALA_EYÜ=
|матч_ALA_FEN=
|матч_ALA_GAL=
|матч_ALA_GAZ=
|матч_ALA_GEN=
|матч_ALA_GÖZ=
|матч_ALA_KAS=
|матч_ALA_KOC=
|матч_ALA_KON=
|матч_ALA_RİZ=
|матч_ALA_SAM=
|матч_ALA_TRA=
|матч_AME_ALA=
|матч_AME_BAŞ=
|матч_AME_BEŞ=
|матч_AME_ÇOR=
|матч_AME_ERZ=3:0
|матч_AME_EYÜ=
|матч_AME_FEN=
|матч_AME_GAL=
|матч_AME_GAZ=
|матч_AME_GEN=
|матч_AME_GÖZ=
|матч_AME_KAS=
|матч_AME_KOC=
|матч_AME_KON=
|матч_AME_RİZ=
|матч_AME_SAM=
|матч_AME_TRA=
|матч_BAŞ_ALA=
|матч_BAŞ_AME=
|матч_BAŞ_BEŞ=
|матч_BAŞ_ÇOR=
|матч_BAŞ_ERZ=
|матч_BAŞ_EYÜ=
|матч_BAŞ_FEN=
|матч_BAŞ_GAL=
|матч_BAŞ_GAZ=
|матч_BAŞ_GEN=
|матч_BAŞ_GÖZ=
|матч_BAŞ_KAS=
|матч_BAŞ_KOC=2:0
|матч_BAŞ_KON=
|матч_BAŞ_RİZ=
|матч_BAŞ_SAM=
|матч_BAŞ_TRA=
|матч_BEŞ_ALA=
|матч_BEŞ_AME=
|матч_BEŞ_BAŞ=
|матч_BEŞ_ÇOR=
|матч_BEŞ_ERZ=
|матч_BEŞ_EYÜ=1:0
|матч_BEŞ_FEN=
|матч_BEŞ_GAL=
|матч_BEŞ_GAZ=
|матч_BEŞ_GEN=
|матч_BEŞ_GÖZ=
|матч_BEŞ_KAS=
|матч_BEŞ_KOC=
|матч_BEŞ_KON=
|матч_BEŞ_RİZ=
|матч_BEŞ_SAM=
|матч_BEŞ_TRA=
|матч_ÇOR_ALA=
|матч_ÇOR_AME=
|матч_ÇOR_BAŞ=
|матч_ÇOR_BEŞ=
|матч_ÇOR_ERZ=
|матч_ÇOR_EYÜ=
|матч_ÇOR_FEN=
|матч_ÇOR_GAL=
|матч_ÇOR_GAZ=
|матч_ÇOR_GEN=
|матч_ÇOR_GÖZ=
|матч_ÇOR_KAS=0:1
|матч_ÇOR_KOC=
|матч_ÇOR_KON=
|матч_ÇOR_RİZ=
|матч_ÇOR_SAM=
|матч_ÇOR_TRA=
|матч_ERZ_ALA=
|матч_ERZ_AME=
|матч_ERZ_BAŞ=
|матч_ERZ_BEŞ=
|матч_ERZ_ÇOR=
|матч_ERZ_EYÜ=
|матч_ERZ_FEN=
|матч_ERZ_GAL=0:4
|матч_ERZ_GAZ=
|матч_ERZ_GEN=
|матч_ERZ_GÖZ=
|матч_ERZ_KAS=
|матч_ERZ_KOC=
|матч_ERZ_KON=
|матч_ERZ_RİZ=
|матч_ERZ_SAM=
|матч_ERZ_TRA=
|матч_EYÜ_ALA=
|матч_EYÜ_AME=
|матч_EYÜ_BAŞ=
|матч_EYÜ_BEŞ=
|матч_EYÜ_ÇOR=
|матч_EYÜ_ERZ=
|матч_EYÜ_FEN=
|матч_EYÜ_GAL=
|матч_EYÜ_GAZ=0:1
|матч_EYÜ_GEN=
|матч_EYÜ_GÖZ=
|матч_EYÜ_KAS=
|матч_EYÜ_KOC=
|матч_EYÜ_KON=
|матч_EYÜ_RİZ=
|матч_EYÜ_SAM=
|матч_EYÜ_TRA=
|матч_FEN_ALA=
|матч_FEN_AME=
|матч_FEN_BAŞ=
|матч_FEN_BEŞ=
|матч_FEN_ÇOR=
|матч_FEN_ERZ=
|матч_FEN_EYÜ=
|матч_FEN_GAL=
|матч_FEN_GAZ=
|матч_FEN_GEN=
|матч_FEN_GÖZ=
|матч_FEN_KAS=
|матч_FEN_KOC=
|матч_FEN_KON=4:2
|матч_FEN_RİZ=
|матч_FEN_SAM=
|матч_FEN_TRA=
|матч_GAL_ALA=
|матч_GAL_AME=
|матч_GAL_BAŞ=
|матч_GAL_BEŞ=
|матч_GAL_ÇOR=2:2
|матч_GAL_ERZ=
|матч_GAL_EYÜ=
|матч_GAL_FEN=
|матч_GAL_GAZ=
|матч_GAL_GEN=
|матч_GAL_GÖZ=
|матч_GAL_KAS=
|матч_GAL_KOC=
|матч_GAL_KON=
|матч_GAL_RİZ=
|матч_GAL_SAM=
|матч_GAL_TRA=
|матч_GAZ_ALA=1:1
|матч_GAZ_AME=
|матч_GAZ_BAŞ=
|матч_GAZ_BEŞ=
|матч_GAZ_ÇOR=
|матч_GAZ_ERZ=
|матч_GAZ_EYÜ=
|матч_GAZ_FEN=
|матч_GAZ_GAL=
|матч_GAZ_GEN=
|матч_GAZ_GÖZ=
|матч_GAZ_KAS=
|матч_GAZ_KOC=
|матч_GAZ_KON=
|матч_GAZ_RİZ=
|матч_GAZ_SAM=
|матч_GAZ_TRA=
|матч_GEN_ALA=
|матч_GEN_AME=
|матч_GEN_BAŞ=
|матч_GEN_BEŞ=
|матч_GEN_ÇOR=
|матч_GEN_ERZ=1:1
|матч_GEN_EYÜ=
|матч_GEN_FEN=2:1
|матч_GEN_GAL=
|матч_GEN_GAZ=
|матч_GEN_GÖZ=
|матч_GEN_KAS=
|матч_GEN_KOC=
|матч_GEN_KON=
|матч_GEN_RİZ=
|матч_GEN_SAM=
|матч_GEN_TRA=
|матч_GÖZ_ALA=
|матч_GÖZ_AME=
|матч_GÖZ_BAŞ=
|матч_GÖZ_BEŞ=
|матч_GÖZ_ÇOR=
|матч_GÖZ_ERZ=
|матч_GÖZ_EYÜ=
|матч_GÖZ_FEN=
|матч_GÖZ_GAL=
|матч_GÖZ_GAZ=
|матч_GÖZ_GEN=0:1
|матч_GÖZ_KAS=
|матч_GÖZ_KOC=
|матч_GÖZ_KON=
|матч_GÖZ_RİZ=
|матч_GÖZ_SAM=
|матч_GÖZ_TRA=
|матч_KAS_ALA=
|матч_KAS_AME=
|матч_KAS_BAŞ=
|матч_KAS_BEŞ=
|матч_KAS_ÇOR=
|матч_KAS_ERZ=
|матч_KAS_EYÜ=
|матч_KAS_FEN=
|матч_KAS_GAL=
|матч_KAS_GAZ=
|матч_KAS_GEN=
|матч_KAS_GÖZ=
|матч_KAS_KOC=
|матч_KAS_KON=
|матч_KAS_RİZ=
|матч_KAS_SAM=
|матч_KAS_TRA=1:1
|матч_KOC_ALA=
|матч_KOC_AME=2:0
|матч_KOC_BAŞ=
|матч_KOC_BEŞ=
|матч_KOC_ÇOR=
|матч_KOC_ERZ=
|матч_KOC_EYÜ=
|матч_KOC_FEN=
|матч_KOC_GAL=
|матч_KOC_GAZ=
|матч_KOC_GEN=
|матч_KOC_GÖZ=
|матч_KOC_KAS=
|матч_KOC_KON=
|матч_KOC_RİZ=
|матч_KOC_SAM=
|матч_KOC_TRA=
|матч_KON_ALA=
|матч_KON_AME=
|матч_KON_BAŞ=
|матч_KON_BEŞ=
|матч_KON_ÇOR=
|матч_KON_ERZ=
|матч_KON_EYÜ=
|матч_KON_FEN=
|матч_KON_GAL=
|матч_KON_GAZ=
|матч_KON_GEN=
|матч_KON_GÖZ=
|матч_KON_KAS=
|матч_KON_KOC=
|матч_KON_RİZ=0:1
|матч_KON_SAM=
|матч_KON_TRA=
|матч_RİZ_ALA=
|матч_RİZ_AME=
|матч_RİZ_BAŞ=
|матч_RİZ_BEŞ=
|матч_RİZ_ÇOR=
|матч_RİZ_ERZ=
|матч_RİZ_EYÜ=
|матч_RİZ_FEN=
|матч_RİZ_GAL=
|матч_RİZ_GAZ=
|матч_RİZ_GEN=
|матч_RİZ_GÖZ=
|матч_RİZ_KAS=
|матч_RİZ_KOC=
|матч_RİZ_KON=
|матч_RİZ_SAM=0:2
|матч_RİZ_TRA=
|матч_SAM_ALA=
|матч_SAM_AME=
|матч_SAM_BAŞ=
|матч_SAM_BEŞ=
|матч_SAM_ÇOR=
|матч_SAM_ERZ=
|матч_SAM_EYÜ=
|матч_SAM_FEN=
|матч_SAM_GAL=
|матч_SAM_GAZ=
|матч_SAM_GEN=
|матч_SAM_GÖZ=3:3
|матч_SAM_KAS=
|матч_SAM_KOC=
|матч_SAM_KON=
|матч_SAM_RİZ=
|матч_SAM_TRA=
|матч_TRA_ALA=
|матч_TRA_AME=
|матч_TRA_BAŞ=2:1
|матч_TRA_BEŞ=
|матч_TRA_ÇOR=
|матч_TRA_ERZ=
|матч_TRA_EYÜ=
|матч_TRA_FEN=
|матч_TRA_GAL=
|матч_TRA_GAZ=
|матч_TRA_GEN=
|матч_TRA_GÖZ=
|матч_TRA_KAS=
|матч_TRA_KOC=
|матч_TRA_KON=
|матч_TRA_RİZ=
|матч_TRA_SAM=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
tihtuay1mclhj38ivxkgwtveju8m78g
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/Табліца
10
300273
2687380
2686509
2026-08-29T06:51:36Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687380
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 29 жніўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=LEG, GÓR, KOR, CRA, LPO, POG, ZAG, WKR, GKS, WID, JAG, ŚLĄ, MOT, PIA, WPŁ, RAD, WIE, RAK
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_LEG=3 | нічыі_LEG=3 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=12 |мп_LEG=4
|перамогі_GÓR=3 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=0 |мз_GÓR=7 |мп_GÓR=3
|перамогі_KOR=2 | нічыі_KOR=2 |паразы_KOR=1 |мз_KOR=6 |мп_KOR=4
|перамогі_CRA=2 | нічыі_CRA=2 |паразы_CRA=1 |мз_CRA=5 |мп_CRA=5
|перамогі_LPO=2 | нічыі_LPO=1 |паразы_LPO=0 |мз_LPO=5 |мп_LPO=1
|перамогі_POG=2 | нічыі_POG=1 |паразы_POG=1 |мз_POG=7 |мп_POG=4
|перамогі_ZAG=2 | нічыі_ZAG=1 |паразы_ZAG=1 |мз_ZAG=5 |мп_ZAG=4
|перамогі_WKR=2 | нічыі_WKR=1 |паразы_WKR=2 |мз_WKR=10 |мп_WKR=10
|перамогі_GKS=2 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=2 |мз_GKS=9 |мп_GKS=4
|перамогі_WID=1 | нічыі_WID=3 |паразы_WID=1 |мз_WID=8 |мп_WID=7
|перамогі_JAG=2 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=1 |мз_JAG=3 |мп_JAG=3
|перамогі_ŚLĄ=1 | нічыі_ŚLĄ=3 |паразы_ŚLĄ=2 |мз_ŚLĄ=8 |мп_ŚLĄ=9
|перамогі_MOT=1 | нічыі_MOT=2 |паразы_MOT=2 |мз_MOT=6 |мп_MOT=8
|перамогі_PIA=1 | нічыі_PIA=1 |паразы_PIA=3 |мз_PIA=8 |мп_PIA=13
|перамогі_WPŁ=1 | нічыі_WPŁ=1 |паразы_WPŁ=3 |мз_WPŁ=3 |мп_WPŁ=10
|перамогі_RAD=1 | нічыі_RAD=1 |паразы_RAD=3 |мз_RAD=4 |мп_RAD=12
|перамогі_WIE=1 | нічыі_WIE=0 |паразы_WIE=3 |мз_WIE=8 |мп_WIE=10
|перамогі_RAK=0 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=3 |мз_RAK=3 |мп_RAK=6
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLPO |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
lrk293daqp430b2c0osu4vqfxokmss4
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/ВынікіГульняў
10
300274
2687391
2686520
2026-08-29T06:52:48Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2687391
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= WID, WKR, WPŁ, WIE, GKS, GÓR, ZAG, KOR, CRA, LEG, LPO, MOT, POG, PIA, RAD, RAK, ŚLĄ, JAG
|скарачэньне_CRA=[[Краковія Кракаў|Кра]]
|скарачэньне_GKS=[[ГКС Катавіцы|ГКС]]
|скарачэньне_GÓR=[[Гурнік Забжэ|Гур]]
|скарачэньне_JAG=[[Ягелёнія Беласток|Яге]]
|скарачэньне_KOR=[[Карона Кельцы|Кар]]
|скарачэньне_LPO=[[Лех Познань|Лех]]
|скарачэньне_LEG=[[Легія Варшава|Лег]]
|скарачэньне_MOT=[[Матор Люблін|Мат]]
|скарачэньне_PIA=[[Пяст Глівіцы|Пяс]]
|скарачэньне_POG=[[Погань Шчэцін|Пог]]
|скарачэньне_RAD=[[Радомяк Радам|Рад]]
|скарачэньне_RAK=[[Ракаў Чанстахова|Рак]]
|скарачэньне_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьл]]
|скарачэньне_WID=[[Відзэў Лодзь|Від]]
|скарачэньне_WIE=[[Вячыста Кракаў|Вяч]]
|скарачэньне_WKR=[[Вісла Кракаў|ВіК]]
|скарачэньне_WPŁ=[[Вісла Плоцк|ВіП]]
|скарачэньне_ZAG=[[Заглембе Любін|Заг]]
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 28 жніўня 2026
|матч_CRA_GKS=
|матч_CRA_GÓR=
|матч_CRA_JAG=
|матч_CRA_KOR=
|матч_CRA_LEG=
|матч_CRA_LPO=
|матч_CRA_MOT=
|матч_CRA_PIA=
|матч_CRA_POG=0:2
|матч_CRA_RAD=
|матч_CRA_RAK=2:1
|матч_CRA_ŚLĄ=
|матч_CRA_WID=
|матч_CRA_WIE=3:2
|матч_CRA_WKR=
|матч_CRA_WPŁ=
|матч_CRA_ZAG=
|матч_GKS_CRA=
|матч_GKS_GÓR=
|матч_GKS_JAG=
|матч_GKS_KOR=
|матч_GKS_LEG=
|матч_GKS_LPO=
|матч_GKS_MOT=
|матч_GKS_PIA=
|матч_GKS_POG=
|матч_GKS_RAD=3:1
|матч_GKS_RAK=
|матч_GKS_ŚLĄ=
|матч_GKS_WID=
|матч_GKS_WIE=
|матч_GKS_WKR=
|матч_GKS_WPŁ=5:0
|матч_GKS_ZAG=
|матч_GÓR_CRA=
|матч_GÓR_GKS=
|матч_GÓR_JAG=
|матч_GÓR_KOR=
|матч_GÓR_LEG=
|матч_GÓR_LPO=
|матч_GÓR_MOT=
|матч_GÓR_PIA=
|матч_GÓR_POG=
|матч_GÓR_RAD=
|матч_GÓR_RAK=
|матч_GÓR_ŚLĄ=2:1
|матч_GÓR_WID=
|матч_GÓR_WIE=
|матч_GÓR_WKR=2:1
|матч_GÓR_WPŁ=
|матч_GÓR_ZAG=
|матч_JAG_CRA=
|матч_JAG_GKS=
|матч_JAG_GÓR=
|матч_JAG_KOR=1:0
|матч_JAG_LEG=
|матч_JAG_LPO=
|матч_JAG_MOT=
|матч_JAG_PIA=
|матч_JAG_POG=
|матч_JAG_RAD=
|матч_JAG_RAK=
|матч_JAG_ŚLĄ=
|матч_JAG_WID=0:2
|матч_JAG_WIE=
|матч_JAG_WKR=
|матч_JAG_WPŁ=
|матч_JAG_ZAG=
|матч_KOR_CRA=
|матч_KOR_GKS=
|матч_KOR_GÓR=
|матч_KOR_JAG=
|матч_KOR_LEG=1:1
|матч_KOR_LPO=
|матч_KOR_MOT=1:1
|матч_KOR_PIA=
|матч_KOR_POG=
|матч_KOR_RAD=
|матч_KOR_RAK=
|матч_KOR_ŚLĄ=
|матч_KOR_WID=
|матч_KOR_WIE=
|матч_KOR_WKR=
|матч_KOR_WPŁ=
|матч_KOR_ZAG=
|матч_LEG_CRA=
|матч_LEG_GKS=
|матч_LEG_GÓR=
|матч_LEG_JAG=
|матч_LEG_KOR=
|матч_LEG_LPO=
|матч_LEG_MOT=
|матч_LEG_PIA=
|матч_LEG_POG=
|матч_LEG_RAD=5:0
|матч_LEG_RAK=
|матч_LEG_ŚLĄ=1:1
|матч_LEG_WID=
|матч_LEG_WIE=
|матч_LEG_WKR=
|матч_LEG_WPŁ=
|матч_LEG_ZAG=3:1
|матч_LPO_CRA=0:0
|матч_LPO_GKS=
|матч_LPO_GÓR=
|матч_LPO_JAG=
|матч_LPO_KOR=
|матч_LPO_LEG=
|матч_LPO_MOT=
|матч_LPO_PIA=3:0
|матч_LPO_POG=
|матч_LPO_RAD=
|матч_LPO_RAK=
|матч_LPO_ŚLĄ=
|матч_LPO_WID=
|матч_LPO_WIE=
|матч_LPO_WKR=
|матч_LPO_WPŁ=
|матч_LPO_ZAG=
|матч_MOT_CRA=
|матч_MOT_GKS=1:0
|матч_MOT_GÓR=
|матч_MOT_JAG=1:2
|матч_MOT_KOR=
|матч_MOT_LEG=
|матч_MOT_LPO=
|матч_MOT_PIA=
|матч_MOT_POG=
|матч_MOT_RAD=
|матч_MOT_RAK=
|матч_MOT_ŚLĄ=
|матч_MOT_WID=
|матч_MOT_WIE=
|матч_MOT_WKR=
|матч_MOT_WPŁ=
|матч_MOT_ZAG=
|матч_PIA_CRA=
|матч_PIA_GKS=
|матч_PIA_GÓR=
|матч_PIA_JAG=
|матч_PIA_KOR=
|матч_PIA_LEG=1:1
|матч_PIA_LPO=
|матч_PIA_MOT=
|матч_PIA_POG=
|матч_PIA_RAD=
|матч_PIA_RAK=
|матч_PIA_ŚLĄ=
|матч_PIA_WID=
|матч_PIA_WIE=3:4
|матч_PIA_WKR=4:3
|матч_PIA_WPŁ=
|матч_PIA_ZAG=
|матч_POG_CRA=
|матч_POG_GKS=
|матч_POG_GÓR=
|матч_POG_JAG=
|матч_POG_KOR=
|матч_POG_LEG=0:1
|матч_POG_LPO=
|матч_POG_MOT=3:1
|матч_POG_PIA=
|матч_POG_RAD=
|матч_POG_RAK=
|матч_POG_ŚLĄ=
|матч_POG_WID=
|матч_POG_WIE=
|матч_POG_WKR=2:2
|матч_POG_WPŁ=
|матч_POG_ZAG=
|матч_RAD_CRA=
|матч_RAD_GKS=
|матч_RAD_GÓR=1:3
|матч_RAD_JAG=
|матч_RAD_KOR=
|матч_RAD_LEG=
|матч_RAD_LPO=
|матч_RAD_MOT=
|матч_RAD_PIA=
|матч_RAD_POG=
|матч_RAD_RAK=
|матч_RAD_ŚLĄ=
|матч_RAD_WID=
|матч_RAD_WIE=2:1
|матч_RAD_WKR=
|матч_RAD_WPŁ=
|матч_RAD_ZAG=0:0
|матч_RAK_CRA=
|матч_RAK_GKS=
|матч_RAK_GÓR=
|матч_RAK_JAG=
|матч_RAK_KOR=
|матч_RAK_LEG=
|матч_RAK_LPO=
|матч_RAK_MOT=
|матч_RAK_PIA=
|матч_RAK_POG=
|матч_RAK_RAD=
|матч_RAK_ŚLĄ=
|матч_RAK_WID=
|матч_RAK_WIE=
|матч_RAK_WKR=
|матч_RAK_WPŁ=1:2
|матч_RAK_ZAG=
|матч_ŚLĄ_CRA=0:0
|матч_ŚLĄ_GKS=
|матч_ŚLĄ_GÓR=
|матч_ŚLĄ_JAG=
|матч_ŚLĄ_KOR=
|матч_ŚLĄ_LEG=
|матч_ŚLĄ_LPO=
|матч_ŚLĄ_MOT=
|матч_ŚLĄ_PIA=
|матч_ŚLĄ_POG=
|матч_ŚLĄ_RAD=
|матч_ŚLĄ_RAK=2:1
|матч_ŚLĄ_WID=3:3
|матч_ŚLĄ_WIE=
|матч_ŚLĄ_WKR=
|матч_ŚLĄ_WPŁ=
|матч_ŚLĄ_ZAG=
|матч_WID_CRA=
|матч_WID_GKS=
|матч_WID_GÓR=
|матч_WID_JAG=
|матч_WID_KOR=1:2
|матч_WID_LEG=
|матч_WID_LPO=
|матч_WID_MOT=2:2
|матч_WID_PIA=
|матч_WID_POG=
|матч_WID_RAD=
|матч_WID_RAK=
|матч_WID_ŚLĄ=
|матч_WID_WIE=
|матч_WID_WKR=
|матч_WID_WPŁ=
|матч_WID_ZAG=
|матч_WIE_CRA=
|матч_WIE_GKS=
|матч_WIE_GÓR=
|матч_WIE_JAG=
|матч_WIE_KOR=
|матч_WIE_LEG=
|матч_WIE_LPO=1:2
|матч_WIE_MOT=
|матч_WIE_PIA=
|матч_WIE_POG=
|матч_WIE_RAD=
|матч_WIE_RAK=
|матч_WIE_ŚLĄ=
|матч_WIE_WID=
|матч_WIE_WKR=
|матч_WIE_WPŁ=
|матч_WIE_ZAG=
|матч_WKR_CRA=
|матч_WKR_GKS=2:1
|матч_WKR_GÓR=
|матч_WKR_JAG=
|матч_WKR_KOR=
|матч_WKR_LEG=
|матч_WKR_LPO=
|матч_WKR_MOT=
|матч_WKR_PIA=
|матч_WKR_POG=
|матч_WKR_RAD=
|матч_WKR_RAK=
|матч_WKR_ŚLĄ=
|матч_WKR_WID=
|матч_WKR_WIE=
|матч_WKR_WPŁ=2:1
|матч_WKR_ZAG=
|матч_WPŁ_CRA=
|матч_WPŁ_GKS=
|матч_WPŁ_GÓR=
|матч_WPŁ_JAG=
|матч_WPŁ_KOR=0:2
|матч_WPŁ_LEG=
|матч_WPŁ_LPO=
|матч_WPŁ_MOT=
|матч_WPŁ_PIA=
|матч_WPŁ_POG=
|матч_WPŁ_RAD=
|матч_WPŁ_RAK=
|матч_WPŁ_ŚLĄ=
|матч_WPŁ_WID=0:0
|матч_WPŁ_WIE=
|матч_WPŁ_WKR=
|матч_WPŁ_ZAG=
|матч_ZAG_CRA=
|матч_ZAG_GKS=
|матч_ZAG_GÓR=
|матч_ZAG_JAG=
|матч_ZAG_KOR=
|матч_ZAG_LEG=
|матч_ZAG_LPO=
|матч_ZAG_MOT=
|матч_ZAG_PIA=2:0
|матч_ZAG_POG=
|матч_ZAG_RAD=
|матч_ZAG_RAK=
|матч_ZAG_ŚLĄ=2:1
|матч_ZAG_WID=
|матч_ZAG_WIE=
|матч_ZAG_WKR=
|матч_ZAG_WPŁ=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
0f0tqrlf92g9kgnvd7o4ya7ak5zngi6
Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2026—2027 гадоў
0
303083
2687347
2685164
2026-08-28T21:26:48Z
Dymitr
10914
[[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблёны]]
2687347
wikitext
text/x-wiki
{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва = Бундэсьліга 2026—2027 гадоў
|Найлепшы бамбардзір =
|Папярэдні сэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|Наступны сэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]]
}}
'''Бундэсьліга 2026—2027 гадоў''' — 64-ы розыгрыш [[Бундэсьліга|Бундэсьлігі]], найвышэйшага футбольнага дывізіёну Нямеччыны, які пачаўся 28 жніўня 2026 году. Свой тытул бароніць «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]]»<ref>{{Спасылка|загаловак=Bayern Monachium ponownie mistrzem Niemiec. Tytuł zdobyty na cztery kolejki przed końcem sezonu|дата публікацыі=2026-04-19|дата доступу=2026-05-25|выдавец=TVP Sport|спасылка=https://sport.tvp.pl/92789885/bayern-monachium-ponownie-mistrzem-niemiec-tytul-zdobyty-na-cztery-kolejki-przed-koncem-sezonu}}</ref>.
== Клюбы ==
У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Бундэсьлігі 2 — «[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]]», «[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эльфэрсбэрг]]» і «[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Падэрборн-07]]». «Эльфэрсбэрг» дэбютуе ў Бундэсьлізе, такім чынам стаўшы 59‑м клюбам, якая калі-небудзь спаборнічала ў лізе. «Шальке-04» вярнуўся пасьля трохгадовай адсутнасьці. «Падэрборн-07» жа ўпершыню за шэсьць гадоў згуляе ў найвышэйшым дывізіёне, дзякуючы перамогі ў пераходных матчах за права на ўдзел у Бундэсьлізе над «[[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбургам]]».
Памянёныя клюбы замянілі «Вольфсбург», «[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайм]]» і «[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]]». «Санкт-Паўлі» спаборнічаў у элітным дывізіёне два гады, а «Гайдэнгайм» правёў у найвышэйшым дывізіёне на адзін год больш, то бок тры гады. «Вольфсбург» упершыню ў сваёй гісторыі выбыў з Бундэсьлігі, пасьля таго як спаборнічаў у ёй з 1997 году.
== Табліца ==
{{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе/Табліца}}
== Вынікі гульняў ==
{{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе/ВынікіГульняў}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.bundesliga.com Афіцыйны сайт Бундэсьлігі]
{{Сэзоны Бундэсьлігі чэмпіянату Нямеччыны па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}}
[[Катэгорыя:Чэмпіянат Нямеччыны па футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2027 год у футболе]]
b8wo8nn600593o1t44xqm07abukyojn
Франц Гінтаўт
0
303441
2687429
2684899
2026-08-29T09:57:59Z
~2026-46988-76
99779
2687429
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт}}
{{Асоба
|лацінка = Franc Gintaŭt / Hintaŭt
}}
'''Франц Гінтаўт''' (Гінтаўт-Дзевалтоўскі; 9 сакавіка 1910, вёска Баршчэўнік [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]], цяпер [[Лагойскі раён]] — 20 ліпеня 2002, [[Горадня]]) — беларускі літаратар і біёляг. Актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref>
== Біяграфія ==
У 1923—1927 гадох навучаўся ў 13-й досьледна-паказальнай сямігадовай школе пры пэдагагічным факультэце БДУ. У канцы 1920-х гадоў паступіў у Менскі пэдагагічны тэхнікум, які скончыў у 1931 годзе. У 1931 паступіў на філялягічны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]], потым мусіў перавесьціся на біялягічны факультэт праз пачатак [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|антыбеларускіх савецкіх рэпрэсіяў]].
23 лютага 1933 году арыштаваны [[Народны камісарыят унутраных справаў|НКВД]] у справе «Беларускай народнай Грамады». Атрымаў высылку на 3 гады на [[Далёкі Ўсход]] [[Расея|Расеі]]. Працаваў на будаўніцтве непадалёк ад Нікольску-Ўсурыйску, потым на Сяданскай плаціне каля [[Уладзівасток|Ўладзівастоку]]. У 1935 годзе пераехаў у [[Саратаў]], аднавіў навучаньне ў Саратаўскім унівэрсытэце імя Чарнышэўскага. Браў удзел у навуковых экспэдыцыях у стэпах Дону і Волгі. У 1940 годзе па сканчэньні ўнівэрсытэту застаўся асыстэнтам на катэдры заалёгіі [[Хрыбетныя|хрыбетных]].
У лютым 1941 году паводле конкурсу абіраўся загаднікам навуковага аддзелу Беларускага дзяржаўнага запаведніку (сядзіба ў [[Бягомель|Бягомлі]]). З 1944 году жыў у [[Вільня|Вільні]], працаваў перакладнікам з польскай мовы і загаднікам навучальнай часткі ў 6-й жаночай гімназіі. У 1945 годзе на жаданьне жонкі перабраўся на яе Радзіму ў Самару. Працаваў інжынэрам-рыбаводам і назіральнікам-гідрабіёлягам, асыстэнтам у мэдычным інстытуце і намесьнікам дырэктара ў сярэдняй школе.
У 1955 годзе вярнуўся ў Беларусь, жыў у Менску. Потым паводле накіраваньня Міністэрства асьветы БССР пераехаў у Горадню. Працаваў намесьнікам дырэктара сярэдняй школы №12; з восені 1958 году быў асыстэнтам катэдры біялёгіі ў Гарадзенскім мэдычным інстытуце; з 1965 году ў пэдагагічным інстытуце — старэйшы выкладнік і дацэнт катэдры заалёгіі і анатоміі. У 1975 годзе выйшаў на пэнсію<ref>[http://www.represii.belreform.org/repres.htm Рэпрэсаваныя дзеячы культуры] // Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асьветы, грамадзкія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыкляпэдычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. — Смаленск, 2003.</ref>.
== Творчасьць ==
Займацца літаратурнай творчасьцю пачаў у тэхнікуме. Яго карэспандэнцыі і апавяданьні друкаваліся ў газэце «Беларуская вёска» і «Піянэр Беларусі», часопісе «Чырвоны сейбіт».
У 1980—1990-х гадох артыкулы і нарысы публікаваліся ў часопісах «Полымя», «Маладосьць», «Сьвіцязь», газэтах «Літаратура і мастацтва», «Народнай газэце».
== Глядзіце таксама ==
* [[Гінтаўт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт, Франц}}
[[Катэгорыя:Беларускія біёлягі]]
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
blkkigt93pvluyhjomochg1iap1edh5
2687430
2687429
2026-08-29T09:58:18Z
~2026-46988-76
99779
2687430
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гінтаўт (прозьвішча)}}
{{Асоба
|лацінка = Franc Gintaŭt / Hintaŭt
}}
'''Франц Гінтаўт''' (Гінтаўт-Дзевалтоўскі; 9 сакавіка 1910, вёска Баршчэўнік [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]], цяпер [[Лагойскі раён]] — 20 ліпеня 2002, [[Горадня]]) — беларускі літаратар і біёляг. Актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref>
== Біяграфія ==
У 1923—1927 гадох навучаўся ў 13-й досьледна-паказальнай сямігадовай школе пры пэдагагічным факультэце БДУ. У канцы 1920-х гадоў паступіў у Менскі пэдагагічны тэхнікум, які скончыў у 1931 годзе. У 1931 паступіў на філялягічны факультэт [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]], потым мусіў перавесьціся на біялягічны факультэт праз пачатак [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|антыбеларускіх савецкіх рэпрэсіяў]].
23 лютага 1933 году арыштаваны [[Народны камісарыят унутраных справаў|НКВД]] у справе «Беларускай народнай Грамады». Атрымаў высылку на 3 гады на [[Далёкі Ўсход]] [[Расея|Расеі]]. Працаваў на будаўніцтве непадалёк ад Нікольску-Ўсурыйску, потым на Сяданскай плаціне каля [[Уладзівасток|Ўладзівастоку]]. У 1935 годзе пераехаў у [[Саратаў]], аднавіў навучаньне ў Саратаўскім унівэрсытэце імя Чарнышэўскага. Браў удзел у навуковых экспэдыцыях у стэпах Дону і Волгі. У 1940 годзе па сканчэньні ўнівэрсытэту застаўся асыстэнтам на катэдры заалёгіі [[Хрыбетныя|хрыбетных]].
У лютым 1941 году паводле конкурсу абіраўся загаднікам навуковага аддзелу Беларускага дзяржаўнага запаведніку (сядзіба ў [[Бягомель|Бягомлі]]). З 1944 году жыў у [[Вільня|Вільні]], працаваў перакладнікам з польскай мовы і загаднікам навучальнай часткі ў 6-й жаночай гімназіі. У 1945 годзе на жаданьне жонкі перабраўся на яе Радзіму ў Самару. Працаваў інжынэрам-рыбаводам і назіральнікам-гідрабіёлягам, асыстэнтам у мэдычным інстытуце і намесьнікам дырэктара ў сярэдняй школе.
У 1955 годзе вярнуўся ў Беларусь, жыў у Менску. Потым паводле накіраваньня Міністэрства асьветы БССР пераехаў у Горадню. Працаваў намесьнікам дырэктара сярэдняй школы №12; з восені 1958 году быў асыстэнтам катэдры біялёгіі ў Гарадзенскім мэдычным інстытуце; з 1965 году ў пэдагагічным інстытуце — старэйшы выкладнік і дацэнт катэдры заалёгіі і анатоміі. У 1975 годзе выйшаў на пэнсію<ref>[http://www.represii.belreform.org/repres.htm Рэпрэсаваныя дзеячы культуры] // Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асьветы, грамадзкія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыкляпэдычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. — Смаленск, 2003.</ref>.
== Творчасьць ==
Займацца літаратурнай творчасьцю пачаў у тэхнікуме. Яго карэспандэнцыі і апавяданьні друкаваліся ў газэце «Беларуская вёска» і «Піянэр Беларусі», часопісе «Чырвоны сейбіт».
У 1980—1990-х гадох артыкулы і нарысы публікаваліся ў часопісах «Полымя», «Маладосьць», «Сьвіцязь», газэтах «Літаратура і мастацтва», «Народнай газэце».
== Глядзіце таксама ==
* [[Гінтаўт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гінтаўт, Франц}}
[[Катэгорыя:Беларускія біёлягі]]
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
r0rjduxat3ewyfy9k7nfx9u0yz1pvy5
Абыходы
0
303563
2687244
2687181
2026-08-28T14:53:21Z
Дамінік
64057
2687244
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пан Адам Рабштынскі мусіў даводзіць у судзе, што добры Абыходаўшчына належалі ўласна яму і да Каўрыгаўшчыны пані Ганны з Трэмбіцкіх Панікеўскай дачыненьня ня мелі. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
4g2hvka69wyo1hdmce1sr878p2ouasf
2687249
2687244
2026-08-28T15:10:44Z
Дамінік
64057
2687249
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
1hukytg4z9tzj340d3rvhujy686nggh
2687368
2687249
2026-08-29T05:01:49Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687368
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
bdcbs2noi9gx0952ummz2943nsf2zby
2687407
2687368
2026-08-29T08:38:36Z
Дамінік
64057
2687407
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 дымоў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
k14soql7pgsfbb1r7i6zy0lsjc0juj4
2687410
2687407
2026-08-29T08:58:06Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687410
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
9hs64q7xt6bn1ju6yu5me0rqy53fzjg
2687418
2687410
2026-08-29T09:22:34Z
Дамінік
64057
2687418
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле [[Калинівка (Народицька селищна громада)|Калінаўка]]<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
oljragbhk9966uzt3n9dqmycbmekxbs
2687419
2687418
2026-08-29T09:24:13Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687419
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
9hs64q7xt6bn1ju6yu5me0rqy53fzjg
2687443
2687419
2026-08-29T11:28:09Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687443
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
27 верасьня 1694 году жытомірскі стольнік Рэмігіян Сурын падаў у суд скаргу на рэгімэнтара войскаў казацкіх Бальцара Вільгу за тое, што паставіў сотню Лабады палку Ярэмы Гладкага на пракорм у адным сяле Абыходы, дзе тады было хіба 9 двароў. У выніку сяляне, пазбаўленыя жыта і худобы, ня меўшы, чым сеяць, з жонкамі і дзецьмі пакінулі свае хаты ды разыйшліся хто куды. І ў фальварку тамтэйшым не засталося работнікаў. Агульных стратаў учынена на 3000 злотых. Пра ўсё гэтае пад прысягай заявілі шляхціч Ян Мацкевіч, падстараста абыходаўскі, і селянін Міско<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 362—363; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 315—317</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
jl00tm6tzuf28uwqhr2p6wju6wli3zo
2687444
2687443
2026-08-29T11:32:41Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687444
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
27 верасьня 1694 году жытомірскі стольнік Рэмігіян Сурын падаў у суд скаргу на рэгімэнтара войскаў казацкіх на [[Палесьсе|Палесьсі]] Бальцара Вільгу за тое, што паставіў сотню Лабады палку Ярэмы Гладкага на пракорм у адным сяле Абыходы, дзе тады было хіба 9 двароў. У выніку сяляне, пазбаўленыя жыта і худобы, ня меўшы, чым сеяць, з жонкамі і дзецьмі пакінулі свае хаты ды разыйшліся хто куды. І ў фальварку тамтэйшым не засталося работнікаў. Агульных стратаў учынена на 3000 злотых. Пра ўсё гэтае пад прысягай заявілі шляхціч Ян Мацкевіч, падстараста абыходаўскі, і селянін Міско<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 362—363; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 315—317</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
embrx2ysx4vy64swfr5xhx8y8q3xlj1
2687445
2687444
2026-08-29T11:36:26Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2687445
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
27 верасьня 1694 году жытомірскі стольнік Рэмігіян Сурын падаў у суд скаргу на рэгімэнтара войскаў казацкіх на [[Палесьсе|Палесьсі]] Бальцара Вільгу за тое, што паставіў сотню Лабады палку Ярэмы Гладкага на пракорм у адным сяле Абыходы, дзе тады было хіба 9 двароў. У выніку сяляне, пазбаўленыя жыта і худобы, ня меўшы, чым сеяць, з жонкамі і дзецьмі пакінулі свае хаты ды разыйшліся хто куды. І ў фальварку тамтэйшым не засталося работнікаў. Агульных стратаў учынена на 3000 злотых. Пра ўсё гэтае пад прысягай заявілі шляхціч Ян Мацкевіч, падстараста абыходаўскі, і селянін Міско<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 362—363; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 315—317</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
sdku1unr783hq5qhrkf0pyc218gdcu5
2687446
2687445
2026-08-29T11:38:18Z
Дамінік
64057
2687446
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
27 верасьня 1694 году жытомірскі стольнік Рэмігіян Сурын падаў у суд скаргу на рэгімэнтара войскаў казацкіх на [[Палесьсе|Палесьсі]] Бальцара Вільгу за тое, што паставіў сотню Лабады палку Ярэмы Гладкага на пракорм у адным сяле Абыходы, дзе тады было хіба 9 двароў. У выніку сяляне, пазбаўленыя жыта і худобы, ня меўшы, чым сеяць, з жонкамі і дзецьмі пакінулі свае хаты ды разыйшліся хто куды. І ў фальварку тамтэйшым не засталося работнікаў. Агульных стратаў учынена на 3000 злотых. Пра ўсё гэтае пад прысягай заявілі шляхціч Ян Мацкевіч, падстараста абыходаўскі, і селянін Міско<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 362—363; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 315—317</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
bwv7dkqz9l8zxy0qx1wgdi74av7yly8
2687447
2687446
2026-08-29T11:58:30Z
Дамінік
64057
2687447
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Абыходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Абыходаў
|Арыгінальная назва = Обиходи
|Лацінка = Abychody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1581 годам
|Першыя згадкі = [[1581]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Жытомірскі раён|Жытомірскі]]
|Сельсавет =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 0
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 01
|Шырата сэкундаў = 03
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Абыхо́ды''' ({{мова-uk|Обихо́ди}}) — былое сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[Файл:Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходаўшчына ў рэестры 1581 г.]]
[[Файл:Абыходы ў рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Абыходы ў тарыфе 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Абыходы ў люстрацыі 1683 г.]]
Найранейшая пакуль зьвестка пра паселішча сустрэтая ў пабаровым рэестры [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1581 году. Тады «ze wsi Obychodowszczyny» пана Дзімітра Раб(ш)тынскага з 3 [[асадныя сяляне|асадных дымоў]] (×6 — ~18 жыхароў) было выбрана па 15 грошаў<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 893; Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 44</ref>.
30 ліпеня 1604 году Кузьма, Базыль і іншыя паны Хадакоўскія судзіліся з Адамам і іншымі панамі Рабштынскімі за іхны наезд з падданымі абыходаўскімі на бортныя астравы Залесьсе і Зладычы, за адпаведна 40 і 60 пчаліных раёў «powydzieranie» і мёду забраньне да маёнтку Абыходаў. Днямі раней, 27 ліпеня пра збройны (sic) наезд і разрабаваньне борцяў Рабштынскімі ў іхных угодзьдзях заяўлялі паны Каленскія. 12 жніўня 1609 году Адам Рабштынскі абвінавачваў Кузьму і іншых Хадакоўскіх за наезд на Абыходаўскі грунт і ўчыненьне там розных гвалтаў. 2 траўня 1617 году пані Ганна з Трэмбіцкіх Панікеўская абвінаваціла пана Адама Рабштынскага ў cупрацьдзеяньні ўводу яе ў валоданьне добрамі Каўрыгаўшчына і Абыходаўшчына. Абвінавачаны мусіў даводзіць у судзе, што грунт Абыходаўшчына належаў уласна яму і да Каўрыгаўшчыны дачыненьня ня меў. 9 жніўня 1624 году Адам Рабштынскі дамагаўся вяртаньня падданых зь сяла Абыходаў, зьбеглых да мястэчка Няміраўкі Стэфана Нямірыча<ref>ŹD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. — Warszawa, 1894. S. 135—136, 366, 483—484, 492, 599</ref>.
Паводле падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, зь сяла Абыходаў пана Юрыя Лясоты з 4 дымоў (~24 жыхары) мусіла выплачвацца па 3 злотыя, з 1 [[агароднікі|агародніка]] паўтара злотых за шэсьць пабораў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 600; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 389</ref>.
Згодна з тарыфам [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 31 дыму (~186 жыхароў) сяла Абыходаў панства Станіслава і Марыны Шчырскіх выбіраўся 31 злоты<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 885зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 227-228</ref>.
У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і [[Оўруч|Оўруцкага]] паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году засьведчана, што з 11 дымоў сяла Абыходы пана Сурына, пісара земскага кіеўскага, выбіралася 4 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.-738; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 492</ref>.
27 верасьня 1694 году жытомірскі стольнік Рэмігіян Сурын падаў у суд скаргу на рэгімэнтара войскаў казацкіх на [[Палесьсе|Палесьсі]] Бальцара Вільгу за тое, што паставіў сотню Лабады палку Ярэмы Гладкага на пракорм у адным сяле Абыходы, дзе тады было хіба 9 двароў. У выніку сяляне, пазбаўленыя жыта і худобы, ня меўшы, чым сеяць, з жонкамі і дзецьмі пакінулі свае хаты ды разыйшліся хто куды. І ў фальварку тамтэйшым не засталося работнікаў. Агульных стратаў учынена на 3000 злотых. Пра ўсё гэтае пад прысягай заявілі шляхціч Ян Мацкевіч, падстараста абыходаўскі, і селянін Міско<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 362—363; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 315—317</ref>.
Зь візыты Оўруцкага дэканату 1740 году вынікае, што жыхары 8 двароў сяла Абыходы належалі да прыходу царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы ў сяле Калінаўка<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 741-743</ref>.
У 1754 годзе з 9 двароў (~54 жыхары) сяла Абыходы Оўруцкага кляштару езуітаў выплачваліся «''do grodu''»{{заўвага|Жытомірскага замку.}} 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «''do skarbu''» — 5 злотых і 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 139</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Абыходы апынуліся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
8y17fkvqsyliegwe5kgp149vzzk1f7z
Аляксандар Барэйка
0
303607
2687334
2687145
2026-08-28T20:59:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687334
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Alaksandar Barejka
}}
'''Аляксандар Барэйка''' (1927, вёска [[Малы Сялок]] — ?) — удзельнік беларускай антысавецкай партызанкі ў 1946—1947 гады ў [[Баранавіцкая вобласьць|Баранавіцкай вобласьці]], адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]»<ref>[http://slounik.org/154753.html Барэйка Аляксандар] // {{Літаратура/Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік|к}}</ref>.
== Біяграфія ==
Навучаўся ў Наваградзкай настаўніцкай сэмінарыі, у 1945 годзе скончыў Наваградcкую пэдагагічную вучэльню, потым паступіў у Баранавіцкі настаўніцкі інстытут.
У 1946 годзе прычыніўся да стварэньня падпольнай арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]», якая ставіла за мэту змаганьне за нацыянальныя правы і годнасьць беларусаў, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасьць Беларусі. Быў кіраўніком групы пры Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце, а потым намесьнікам кіраўніка Цэнтру беларускага вызвольнага руху. У 1947 годзе навучаўся на другім курсе інстытуту. У сярэдзіне 1947 году арганізацыю выкрылі ў зьвязку з дэкансьпірацыяй [[Саюз вызваленьня Беларусі (1946—1947)|Саюзу вызваленьня Беларусі]], які выдаў савецкі агент [[Алесь Бажко]]. «Чайку» таксама дэкансьпіравалі: некаторыя сябры утрымлівалі повязь з СВБ у выніку кансьпірацыйнай памылкі.
30 траўня 1947 году арыштаваны органамі [[МДБ БССР]], 18 кастрычніка 1947 году яго вырак вайсковы трыбунал войскаў МУС Баранавіцкай вобласьці паводле артыкулаў 63-I і 76 КК БССР (цывільная здрада [[СССР]] і антысавецкая агітацыя) да 25 гадоў зьняволеньня і 5 гадоў пазбаўленьня правоў. Пакараньне адбываў у турмах [[Баранавічы|Баранавічаў]] і [[канцлягер]]ах [[Магадан]]скай вобласьці. Вызвалены ў 1956 годзе на падставе пастановы камісіі Вярхоўнага Савету СССР.
Далейшы лёс не вядомы.
== Глядзіце таксама ==
* [[Барэйка]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Барэйка, Аляксандар}}
[[Катэгорыя:Сябры арганізацыі «Чайка»]]
0fzhjcp09ym76xagamya2us1d54i9km
Іван Шаціла
0
303609
2687247
2687171
2026-08-28T15:08:35Z
~2026-46709-42
99745
/* Біяграфія */
2687247
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Ivan Šaciła
}}
'''Іван Браніслававіч Шаціла''' (28 сьнежня 1910, вёска [[Талька (вёска)|Талька]] — 12 лютага 1977, [[Менск]]) — беларускі актор тэатру і кіно, [[Народны артыст Беларускай ССР|народны артыст БССР]] (1953).
== Біяграфія ==
У веку 7 год навучаўся ў прыватнай школе. У 1927 годзе пачаў навучаньне на артыстычных курсах, якія скончыў у 1932 годзе. У 1932—1961, 1967—1971 гадох працаваў у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Янікі Купалы]], а ў 1961—1967 гадох — у [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага|тэатры імя Максіма Горкага]].
== Творчасьць ==
Сярод тэатральных роляў: Рыгор ў «[[Партызаны (пʼеса)|Партызанах]]» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]], Якім Сарока ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Янкі Купалы]], Мікола Верас ў «Пяюць жаваранкі» Кандрата Крапівы, Алега Кашавога ў «Маладой гвардыі» паводле А. Фадзеева ды інш.
Здымаўся ў фільмах «[[Хто сьмяецца апошнім (фільм)|Хто сьмяецца апошнім]]», «[[Каханьнем трэба даражыць|Каханьне трэба берагчы]]», «Пяюць жаваранкі», «Першыя выпрабаваньні», «[[Вуліца малодшага сына (фільм)|Вуліца малодшага сына]]», «Масква — Генуя», выступаў як чытальнік на [[Беларускае радыё|Беларускім радыё]], браў удзел у радыёпастаноўках<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Шаціла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шаціла, Іван}}
[[Катэгорыя:Беларускія акторы і акторкі]]
1mz741zcpgtgzclhzog06nd6sgkj401
2687248
2687247
2026-08-28T15:09:06Z
~2026-46709-42
99745
/* Біяграфія */
2687248
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Ivan Šaciła
}}
'''Іван Браніслававіч Шаціла''' (28 сьнежня 1910, вёска [[Талька (вёска)|Талька]] — 12 лютага 1977, [[Менск]]) — беларускі актор тэатру і кіно, [[Народны артыст Беларускай ССР|народны артыст БССР]] (1953).
== Біяграфія ==
У веку 7 год навучаўся ў прыватнай школе. У 1927 годзе пачаў навучаньне на артыстычных курсах, якія скончыў у 1932 годзе. У 1932—1961, 1967—1971 гадох працаваў у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Янкі Купалы]], а ў 1961—1967 гадох — у [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага|тэатры імя Максіма Горкага]].
== Творчасьць ==
Сярод тэатральных роляў: Рыгор ў «[[Партызаны (пʼеса)|Партызанах]]» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]], Якім Сарока ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Янкі Купалы]], Мікола Верас ў «Пяюць жаваранкі» Кандрата Крапівы, Алега Кашавога ў «Маладой гвардыі» паводле А. Фадзеева ды інш.
Здымаўся ў фільмах «[[Хто сьмяецца апошнім (фільм)|Хто сьмяецца апошнім]]», «[[Каханьнем трэба даражыць|Каханьне трэба берагчы]]», «Пяюць жаваранкі», «Першыя выпрабаваньні», «[[Вуліца малодшага сына (фільм)|Вуліца малодшага сына]]», «Масква — Генуя», выступаў як чытальнік на [[Беларускае радыё|Беларускім радыё]], браў удзел у радыёпастаноўках<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Шаціла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шаціла, Іван}}
[[Катэгорыя:Беларускія акторы і акторкі]]
5zeuz285x1of6ods0y1tu0buiz3osq1
Яўген Шунейка
0
303610
2687246
2687177
2026-08-28T15:07:21Z
~2026-46709-42
99745
/* Біяграфія */
2687246
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Jaŭhien Šuniejka
}}
'''Яўген Фэліксавіч Шуне́йка''' ({{нар.}} 5 траўня 1954, [[Горадня]]) — беларускі мастацтвазнавец, мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Кандыдат мастацтвазнаўства.
== Біяграфія ==
Скончыў [[Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]] (1978). 3 1980 году працаваў у Гарадзенскім абласным навукова-мэтадычным цэнтры народнай творчасьці, выкладаў у [[Рэспубліканская школа-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве|Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве]], з 1986 году загаднік аддзелу [[Беларускі фонд культуры|Беларускага фонду культуры]]. 3 1989 году выкладае ў [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]] (з 1999 году дацэнт, потым прафэсар катэдры гісторыі і тэорыі мастацтваў).
== Навуковая дзейнасьць ==
Дасьледуе тэорыю і гісторыю, сучаснае беларускае мастацтва, у тым ліку народнае (набіўныя тканіны). Выканаў [[габэлен]]ы: «Максім Багдановіч» (1981, [[Дом-музэй Максіма Багдановіча (Горадня)|Дом-музэй Максіма Багдановіча]] ў Горадні), «Нараджэньне паэтаў» (1983, [[Дом літаратараў (Менск)|Дом літаратараў]] у [[Менск]]у), «Вясна Панямоньня» (1986, [[Гарадзенская гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага|гарадзкая бібліятэка імя Яўхіма Карскага]] ў Горадні) ды інш. Адрэстаўраваў 200 арнамэнтальных матываў беларускіх народных [[набіванка|набіванак]] канца XIX — пач. XX ст.
Аўтар шматлікіх мастацтвазнаўчых публікацыяў у праблемах асэнсаваньня спадчыны беларускіх мастакоў у эўрапейскім кантэксьце, у пытаньнях асаблівасьцяў мастацкага аздабленьня беларускага тэкстылю, спэцыфіцы мастацтва ўсходніх краінаў. Удзельнік радыё і тэлевізійных перадачаў у праблемах сучаснага беларускага і замежнага мастацтва<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}}</ref>.
== Публікацыі ==
* Арганізацыя вытворчасці беларускіх набіванак з XVI—XVII ст. // Помнікі мастацкай культуры Беларусі: Новыя адкрыцці. Мн., 1989.
* Беларускiя набiваныя тканiны XVIII—XX стагоддзяў: дысертацыя на атрыманне навуковай ступені кандыдата мастацтвазнаўства. — Мінск, 2005.
* Пачатак новага перыяду ў развіцці сучаснага беларускага мастацтва // Сучаснае мастацтва Беларусі: панарама, перспектывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі, Мінск, 30 красавіка 2009 г. — Мінск, 2010. — С. 17—20.
== Глядзіце таксама ==
* [[Соніка]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шунейка, Яўген}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]]
13rb3gwhukswpp2ah1zqxhdob3vsxry
Настасься Нарэйка
0
303616
2687262
2687189
2026-08-28T15:42:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687262
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Nastaśsia Narejka
}}
'''Настасься Нарэйка''' ({{нар.}} 28 лістапада 1986, [[Маладэчна]]) — беларуская паэтка.
== Біяграфія ==
Скончыла [[Маладэчанская беларуская гімназія|Маладэчанскую беларускую гімназію]], у 2009 годзе годзе Інстытут журналістыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]. Працуе адказным сакратаром раённай газэты «Навіны Камянеччыны», вядучым спэцыялістам у папулярызацыі беларускай літаратуры Берасьцейскага абласнога аддзелу [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]], кіраўнік літаратурнага клюбу «Жарынка» (места [[Камянец]]).
== Творчасьць ==
Вершы піша з 10-гадовага веку толькі па-беларуску. Аўтар зборніка вершаў «Магдэбурскае права маёй душы» (2013), друкавалася ў часопісах «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]», «[[Вожык (часопіс)|Вожык]]», газэце «[[Літаратура і мастацтва]]», калектыўных зборніках «Кахаць і верыць», «Літаўра», «Сіла слабасьці», «Скажы, што кахаеш». Ляўрэат Берасьцейскай абласной літаратурнай прэміі імя Ўладзімера Калесьніка (2017)<ref>[https://www.oo-spb.by/index.php?id=2792 Нарэйка Настасся], [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі]]</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Нарэйка]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нарэйка, Настасься}}
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
tiuen0ockhikag8xviixxv2jztz7m19
Валеры Даўгала
0
303617
2687441
2687195
2026-08-29T10:09:18Z
~2026-46988-76
99779
/* Прэміі */
2687441
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
|імя = Валеры Даўгала
|лацінка = Valery Daŭgała / Daŭhała
}}
'''Валеры Цімафеевіч Даўга́ла''' ({{н}} 6 чэрвеня 1947, [[Гомель]]) — беларускі мастак-манумэнталіст.
== Біяграфія ==
У 1954—1962 гадох навучаўся ў гомельскай сярэдняй школе № 4, дзе малюнак выкладаў [[Тадэвуш Матуль]], выпускнік Летувіскай мастацкай вучэльні і [[Маскоўскі паліграфічны інстытут|Маскоўскага паліграфічнага інстытуту]]. Таксама з 4 клясы наведваў мастацкую студыю Палаца піянэраў, разьмешчаную ў цэнтральнай частцы [[Палац Румянцавых — Паскевічаў|Палаца Румянцавых — Паскевічаў]]. Першыя этуды маляваў на беразе [[Сож]]у ў парку палацавага ансамблю і ў [[Навабеліца|Навабеліцы]].
Па заканчэньні 8 клясаў паступіў у [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]] на аддзел мастацкага росьпісу да [[Ёсіф Эйдэльман|Ёсіфа Эйдэльмана]] і [[Леанід Шчамялёў|Леаніда Шчамялёва]]. У якасьці дыплёма стварыў на «выдатна» [[пано]] з чаканкі да інтэрʼеру [[Беларускі дзяржаўны тэхналягічны ўнівэрсытэт|Менскага тэхналягічнага інстытуту]].
Паводле парады [[Гаўрыла Вашчанка|Гаўрылы Вашчанкі]] паступіў на факультэт інтэрʼеру і абсталяваньня. У часе навучаньня меў цесныя зносіны з студэнтамі і выкладнікамі катэдры манумэнтальнага мастацтва. Сваім галоўным настаўнікам лічыць [[Аляксандар Кішчанка|Аляксандра Кішчанку]], які прыцягваў яго да сваіх праектаў.
Атрымаў дыплём у 1972 годзе, па чым год адслужыў у авіяцыйным палку супрацьпаветранай абароны ў [[Рыга|Рызе]]. Потым 2 гады вывучаў колеразнаўства ў асьпірантуры Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту на катэдры дызайну, у [[Леніна Міронава|Леніны Міронавай]]. Тэмай кандыдацкай дысэртацыі быў «Колер у абʼёмна-прасторавых кампазыцыях», але асьпірантуры ня скончыў.
У 1974—1993 і з 1996 году мастак творчай кваліфікацыі ў штаце [[Менскі мастацкі вытворчы камбінат|Менскага мастацкага вытворчага камбінату]]. У 1993—1996 гадох намесьнік старшыні [[СМ Беларусі]].
== Творчасьць ==
Працуе ў тэхніцы [[вітраж]]а («[[Сьвята зямлі беларускай]]», [[Дом мод-2|Дом побыту]] ў Менску, 1980—1981 ды інш.), [[энкаўстыка|энкаўстыкі]] («Спадчына», Дом культуры ў вёсцы [[Лошніца|Лошніцы]], 1984—1985; «Сьвята», [[Дом культуры абʼяднаньня «Даламіт»]] у [[Руба|Рубе]], 1986 ды інш.), [[акварэль|акварэлі]] (сэрыі: «Запалярʼе», 1985—1986, «Лепельскі край», 1987—1988, «Успаміны аб Сан-Сусі», 1989—1990; «Сьвятло ў лесе», 1995 ды інш.)<ref>{{Літаратура/БелЭн|6к}}</ref>.
== Прэміі ==
* [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь]] у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2004, у аўтарскім калектыве) — ''за комплексны мастацкі разьвязак інтэрʼераў [[Палац Рэспублікі (Менск)|Палаца Рэспублікі]] ў месьце Менску''.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўгайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Даўгала, Валеры}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
d6z7z0c2n9wqdu3mtwn478pwrbeu7zh
Міхал Рагалевіч
0
303621
2687245
2687215
2026-08-28T15:04:03Z
~2026-46709-42
99745
/* Біяграфія */
2687245
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
|лацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič
}}
'''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак
== Біяграфія ==
Рана страціў бацькоў, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх уладаў]] у 1930-я гады. Выхоўваўся ў дзіцячым доме.
Скончыў у 1964 годзе [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]]. Сярод яго пэдагогаў [[Алег Луцэвіч]]. Шмат гадоў быў мастаком-афарміцелем у [[Інстытут фізыкі Акадэміі навук БССР|Інстытуце фізыкі Акадэміі навук БССР]]. Браў удзел у выставах з 1966 году.
Сябар [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] з 1978 году.
== Творчасьць ==
Працуе ў розных жанрах [[станковае малярства|станковага малярства]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Сярод твораў малярства: «Вечар» (1968), «Сьпі маленькі» (1971), «Беларусачка», «У памяці жывых» (абодва 1975), «Вясковая вуліца», «Які прыгожы гэты сьвет» (абодва 1977), «Антось і Ганна», «Фізык-тэарэтык» (абодва 1978), «У сьвяточны вечар» (1979), «Восень» (1980), «Веснавая краса», «Зьбіраюць яблыкі» (абодва 1981), «Беларуская калыханка» (1982), «Дзяўчына і ружы», «Мір», «Журавіны» (усе 1983), «Сьвята», «Спрадвечнае», «Успаміны», «Сьветлы сум» (усе 1985), «Гонар беларускай навукі», трыпціх «Красуйся і ў шчасьці жыві» (1987), «Маладая сямʼя» (1988), «Сымфонія вясны» (1989), «Пра час і пра сябе», «Элегія» (абодва 1992), «Філязофія прыроды» (1999), «У садзе» (2000). Выканаў некалькі графічных партрэтаў. Адметнасьцю працаў ёсьць самабытнасьць мастацкай мовы, маляўнічая дэкаратыўнасьць, чысьціня колераў, выразная контурная лінія<ref>{{Літаратура/БелЭн|13к}}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рагайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рагалевіч, Міхал}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
kh36ykx9041r6rcsjis1p51trscqa6a
2687316
2687245
2026-08-28T19:33:55Z
Ліцьвін
847
пунктуацыя
2687316
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
|лацінка = Michał Ragalevič / Rahalevič
}}
'''Міхал Вікенцьевіч Рагале́віч''' (29 верасьня 1932, вёска [[Глінішчы]] — 2010) — беларускі мастак.
== Біяграфія ==
Рана страціў бацькоў, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад савецкіх уладаў]] у 1930-я гады. Выхоўваўся ў дзіцячым доме.
Скончыў у 1964 годзе [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]]. Сярод яго пэдагогаў [[Алег Луцэвіч]]. Шмат гадоў быў мастаком-афарміцелем у [[Інстытут фізыкі Акадэміі навук БССР|Інстытуце фізыкі Акадэміі навук БССР]]. Браў удзел у выставах з 1966 году.
Сябар [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] з 1978 году.
== Творчасьць ==
Працуе ў розных жанрах [[станковае малярства|станковага малярства]] і [[Графіка (мастацтва)|графікі]]. Сярод твораў малярства: «Вечар» (1968), «Сьпі маленькі» (1971), «Беларусачка», «У памяці жывых» (абодва 1975), «Вясковая вуліца», «Які прыгожы гэты сьвет» (абодва 1977), «Антось і Ганна», «Фізык-тэарэтык» (абодва 1978), «У сьвяточны вечар» (1979), «Восень» (1980), «Веснавая краса», «Зьбіраюць яблыкі» (абодва 1981), «Беларуская калыханка» (1982), «Дзяўчына і ружы», «Мір», «Журавіны» (усе 1983), «Сьвята», «Спрадвечнае», «Успаміны», «Сьветлы сум» (усе 1985), «Гонар беларускай навукі», трыпціх «Красуйся і ў шчасьці жыві» (1987), «Маладая сямʼя» (1988), «Сымфонія вясны» (1989), «Пра час і пра сябе», «Элегія» (абодва 1992), «Філязофія прыроды» (1999), «У садзе» (2000). Выканаў некалькі графічных партрэтаў. Адметнасьцю працаў ёсьць самабытнасьць мастацкай мовы, маляўнічая дэкаратыўнасьць, чысьціня колераў, выразная контурная лінія<ref>{{Літаратура/БелЭн|13к}}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рагайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рагалевіч, Міхал}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
taqfsvot7rljkc8sdw6y4tr7d1ok76a
Ян Рыдзіка
0
303622
2687241
2687210
2026-08-28T14:37:53Z
~2026-46709-42
99745
/* Біяграфія */
2687241
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Jan Rydzika
}}
'''Ян Антонавіч Рыдзіка''' (11 верасьня 1937, вёска [[Барадзінічы]] — 1 чэрвеня 2021) — беларускі маляр-рэаліст.
== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў сямʼі сьвядомага [[Беларусы|беларуса]]. Бацька — Антон Рыдзіка — з 1926 году быў старшынём гуртку [[Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры|Беларускага інстытуту гаспадаркі і культуры]] ў Барадзінічах, браў актыўны ўдзел у самадзейных тэатральных прадстаўленьнях, якія адбываліся ў вёсцы<ref>Biełaruskaja Krynica. № 30, 5 верасьня 1926. С. 3.</ref>.
Навучаўся ў [[Гарадзенскі дзяржаўны аграрны ўнівэрсытэт|Гарадзенскім дзяржаўным аграрным унівэрсытэце]], дзе ў 1960 годзе атрымаў спэцыяльнасьць агранома і ў [[Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Віцебскім дзяржаўным унівэрсытэце]], дзе ў 1966 годзе атрымаў спэцыяльнасьць настаўніка.
== Творчасьць ==
Пісаў пераважна алеем. Працаваў у розных кірунках — партрэт, натурморт, ілюстрацыі да кніг, карціны на гістарычныя тэмы, пэйзаж. Сваім прызваньнем лічыў пэйзажнае малярства, а найвялікшай асалодай працу над этудамі.
Удзельнік мноства музэйных выставаў, у тым ліку прысьвечаных 500-годзьдзю Францішка Скарыны (1990), 200-годзьдзю паўстаньня 1794 году (1994), 935-годзьдзю Браслава (1995), традыцыйных выставаў «Восеньскі салён» і пэрсанальных выставаў: «Талент шчодрага сэрца» (1997, да 60-годзьдзя мастака), «Кветкі Яна Рыдзікі» (1998), «Браслаўшчына — край азёр» (2012, музэй Адама Міцкевіча ў Наваградку), «Жывапіс» (2012, да 70-годзьдзя мастака).
Творы захоўваюцца ў музэях [[Беларусь|Беларусі]] і прыватных калекцыях у Беларусі, [[Летува|Летуве]], [[Латвія|Латвіі]], [[Польшча|Польшчы]], [[Расея|Расеі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Рыдзіка]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рыдзіка, Ян}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
k83f3chd00l6kmpn62bk90552g8qk9m
Валянтына Гіруць-Русакевіч
0
303624
2687220
2026-08-28T12:07:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Valantyna Giruć-Rusakievič / Hiruć-Rusakievič }} '''Валянтына Францаўна Гіруць-Русакевіч''' (18 кастрычника 1953, вёска [[Міхайлоўшчына]] — 22 студзеня 2021, [[Валожын]]) — беларуская паэтка, журналістка і грамадзкая дзяячка. Сябра Беларускі...“
2687220
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Valantyna Giruć-Rusakievič / Hiruć-Rusakievič
}}
'''Валянтына Францаўна Гіруць-Русакевіч''' (18 кастрычника 1953, вёска [[Міхайлоўшчына]] — 22 студзеня 2021, [[Валожын]]) — беларуская паэтка, журналістка і грамадзкая дзяячка. Сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюзу журналістаў]] (1985), [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] (1998), [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі (2005)|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]] (2005).
== Біяграфія ==
Скончыла міхайлоўшчынскую сярэднюю школу (1970), [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі]] [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]].
У 1975—1997 гадох працавала ў валожынскай раённай газэце «[[Працоўная слава]]». У 1997—2002 гадох узначальвала аддзел інфармацыі і работы з насельніцтвам [[Валожынскі раённы выканаўчы камітэт|Валожынскага райвыканкаму]]. У 2004—2021 гадох працавала ў Валожынскім раённым цэнтры культуры кіраўніком [[Рунь (літаратурнае абʼяднаньне)|народнага літаратурна-мастацкага абʼяднаньня «Рунь»]].
З маладосьці хварэла на бранхіяльную астму. Памерла ад [[COVID-19]].
Спачыла на [[Валожынскія могілкі|Валожынскіх могілках]].
== Творчасьць ==
Першыя вершы пачала пісаць з васьмігадовага веку. Пачала друкавацца з 1969 году. У часе навучаньня ва ўнівэрсытэце адзін зь вершаў надрукавала ў калектыўным зборніку «Унівэрсытэт паэтычны».
Першая кніга «Я адкрываю вам душу» выйшла пад канец 1996 году ў сэрыі «Бібліятэка часопіса „Маладосьць“». Да гэтага былі публікацыі ў часопісе «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», газэтах «[[Рэспубліка (газэта)|Рэспубліка]]», «[[Народная газэта]]», «[[Менская праўда]]». У рэдакцыі [[Працоўная слава|валожынскай раённай газэты]] вяла «Літаратурную старонку», займалася зь юнымі паэтамі ў літаратурным абʼяднаньні «Рунь». Пазьней выйшлі зборнікі вершаў «Пад зоркаю лёсу» (1999), «Мовай сэрца» (2008), «[[На нітцы часу]]» (2018); кнігі для дзяцей «Каляровыя вятры» (2011), «А ці ведаеце вы?» (2013).
Тэматыка вершаў розная, але галоўная — любоў да Радзімы, людзей, якія жывуць побач, сяброў, блізкіх. У 2009 годзе яе аўтабіяграфія ўвайшла ў кнігу аўтабіяграфій пісьменьнікаў Беларусі «З росных сьцяжын» ([[Менск]], «[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]»).
У 2024 годзе на вершы паэткі «Даруй матуля» запісаны відэаролік песьні [[Уладзімір Гаркуша|Уладзіміра Гаркушы]] валожынскай сьпявачкай [[Тацьцяна Бандарэнка|Тацьцянай Бандарэнка]]<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p27xupEhMiY|title=Тацьцяна Бандарэнка — Даруй матуля|last=Народны калектыў «Рунь»|date=2024-09-30|access-date=2025-02-25}}</ref>.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак-мэдаль Саюзу пісьменьнікаў Беларусі «За вялікі ўклад у літаратуру».
== Глядзіце таксама ==
* [[Герута (імя)]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гіруць-Русакевіч, Валянтына}}
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
giy57gufgbkt0vinnt3ghcz6zok0hi7
2687238
2687220
2026-08-28T13:41:09Z
~2026-46709-42
99745
2687238
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Valantyna Giruć-Rusakievič / Hiruć-Rusakievič
}}
'''Валянтына Францаўна Гіруць-Русакевіч''' (18 кастрычніка 1953, вёска [[Міхайлоўшчына]] — 22 студзеня 2021, [[Валожын]]) — беларуская паэтка, журналістка і грамадзкая дзяячка. Сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюзу журналістаў]] (1985), [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] (1998), [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі (2005)|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]] (2005).
== Біяграфія ==
Скончыла міхайлоўшчынскую сярэднюю школу (1970), [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі]] [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]].
У 1975—1997 гадох працавала ў валожынскай раённай газэце «[[Працоўная слава]]». У 1997—2002 гадох узначальвала аддзел інфармацыі і работы з насельніцтвам [[Валожынскі раённы выканаўчы камітэт|Валожынскага райвыканкаму]]. У 2004—2021 гадох працавала ў Валожынскім раённым цэнтры культуры кіраўніком [[Рунь (літаратурнае абʼяднаньне)|народнага літаратурна-мастацкага абʼяднаньня «Рунь»]].
З маладосьці хварэла на бранхіяльную астму. Памерла ад [[COVID-19]].
Спачыла на [[Валожынскія могілкі|Валожынскіх могілках]].
== Творчасьць ==
Першыя вершы пачала пісаць з васьмігадовага веку. Пачала друкавацца з 1969 году. У часе навучаньня ва ўнівэрсытэце адзін зь вершаў надрукавала ў калектыўным зборніку «Унівэрсытэт паэтычны».
Першая кніга «Я адкрываю вам душу» выйшла пад канец 1996 году ў сэрыі «Бібліятэка часопіса „Маладосьць“». Да гэтага былі публікацыі ў часопісе «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», газэтах «[[Рэспубліка (газэта)|Рэспубліка]]», «[[Народная газэта]]», «[[Менская праўда]]». У рэдакцыі [[Працоўная слава|валожынскай раённай газэты]] вяла «Літаратурную старонку», займалася зь юнымі паэтамі ў літаратурным абʼяднаньні «Рунь». Пазьней выйшлі зборнікі вершаў «Пад зоркаю лёсу» (1999), «Мовай сэрца» (2008), «[[На нітцы часу]]» (2018); кнігі для дзяцей «Каляровыя вятры» (2011), «А ці ведаеце вы?» (2013).
Тэматыка вершаў розная, але галоўная — любоў да Радзімы, людзей, якія жывуць побач, сяброў, блізкіх. У 2009 годзе яе аўтабіяграфія ўвайшла ў кнігу аўтабіяграфій пісьменьнікаў Беларусі «З росных сьцяжын» ([[Менск]], «[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]»).
У 2024 годзе на вершы паэткі «Даруй матуля» запісаны відэаролік песьні [[Уладзімір Гаркуша|Уладзіміра Гаркушы]] валожынскай сьпявачкай [[Тацьцяна Бандарэнка|Тацьцянай Бандарэнка]]<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p27xupEhMiY|title=Тацьцяна Бандарэнка — Даруй матуля|last=Народны калектыў «Рунь»|date=2024-09-30|access-date=2025-02-25}}</ref>.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак-мэдаль Саюзу пісьменьнікаў Беларусі «За вялікі ўклад у літаратуру».
== Глядзіце таксама ==
* [[Герута (імя)]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гіруць-Русакевіч, Валянтына}}
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
2636ze5c3ni8xjjg9vg188pjxjx9v5t
2687239
2687238
2026-08-28T14:32:29Z
~2026-46709-42
99745
/* Творчасьць */
2687239
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Valantyna Giruć-Rusakievič / Hiruć-Rusakievič
}}
'''Валянтына Францаўна Гіруць-Русакевіч''' (18 кастрычніка 1953, вёска [[Міхайлоўшчына]] — 22 студзеня 2021, [[Валожын]]) — беларуская паэтка, журналістка і грамадзкая дзяячка. Сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюзу журналістаў]] (1985), [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] (1998), [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі (2005)|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]] (2005).
== Біяграфія ==
Скончыла міхайлоўшчынскую сярэднюю школу (1970), [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі]] [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]].
У 1975—1997 гадох працавала ў валожынскай раённай газэце «[[Працоўная слава]]». У 1997—2002 гадох узначальвала аддзел інфармацыі і работы з насельніцтвам [[Валожынскі раённы выканаўчы камітэт|Валожынскага райвыканкаму]]. У 2004—2021 гадох працавала ў Валожынскім раённым цэнтры культуры кіраўніком [[Рунь (літаратурнае абʼяднаньне)|народнага літаратурна-мастацкага абʼяднаньня «Рунь»]].
З маладосьці хварэла на бранхіяльную астму. Памерла ад [[COVID-19]].
Спачыла на [[Валожынскія могілкі|Валожынскіх могілках]].
== Творчасьць ==
Першыя вершы пачала пісаць з васьмігадовага веку. Пачала друкавацца з 1969 году. У часе навучаньня ва ўнівэрсытэце адзін зь вершаў надрукавала ў калектыўным зборніку «Унівэрсытэт паэтычны».
Першая кніга «Я адкрываю вам душу» выйшла пад канец 1996 году ў сэрыі «Бібліятэка часопіса „Маладосьць“». Да гэтага былі публікацыі ў часопісе «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», газэтах «[[Рэспубліка (газэта)|Рэспубліка]]», «[[Народная газэта]]», «[[Менская праўда]]». У рэдакцыі [[Працоўная слава|валожынскай раённай газэты]] вяла «Літаратурную старонку», займалася зь юнымі паэтамі ў літаратурным абʼяднаньні «Рунь». Пазьней выйшлі зборнікі вершаў «Пад зоркаю лёсу» (1999), «Мовай сэрца» (2008), «[[На нітцы часу]]» (2018); кнігі для дзяцей «Каляровыя вятры» (2011), «А ці ведаеце вы?» (2013).
Тэматыка вершаў розная, але галоўная — любоў да Радзімы, людзей, якія жывуць побач, сяброў, блізкіх. У 2009 годзе яе аўтабіяграфія ўвайшла ў кнігу аўтабіяграфіяў пісьменьнікаў Беларусі «З росных сьцяжын» ([[Менск]], «[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]»).
У 2024 годзе на вершы паэткі «Даруй матуля» запісаны відэаролік песьні [[Уладзімір Гаркуша|Уладзіміра Гаркушы]] валожынскай сьпявачкай [[Тацьцяна Бандарэнка|Тацьцянай Бандарэнка]]<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p27xupEhMiY|title=Тацьцяна Бандарэнка — Даруй матуля|last=Народны калектыў «Рунь»|date=2024-09-30|access-date=2025-02-25}}</ref>.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак-мэдаль Саюзу пісьменьнікаў Беларусі «За вялікі ўклад у літаратуру».
== Глядзіце таксама ==
* [[Герута (імя)]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гіруць-Русакевіч, Валянтына}}
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
nd0c7qfbxgb01e74csq8bkc6u1mtxqz
2687240
2687239
2026-08-28T14:35:38Z
~2026-46709-42
99745
/* Творчасьць */
2687240
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Valantyna Giruć-Rusakievič / Hiruć-Rusakievič
}}
'''Валянтына Францаўна Гіруць-Русакевіч''' (18 кастрычніка 1953, вёска [[Міхайлоўшчына]] — 22 студзеня 2021, [[Валожын]]) — беларуская паэтка, журналістка і грамадзкая дзяячка. Сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюзу журналістаў]] (1985), [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] (1998), [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі (2005)|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]] (2005).
== Біяграфія ==
Скончыла міхайлоўшчынскую сярэднюю школу (1970), [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі]] [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]].
У 1975—1997 гадох працавала ў валожынскай раённай газэце «[[Працоўная слава]]». У 1997—2002 гадох узначальвала аддзел інфармацыі і работы з насельніцтвам [[Валожынскі раённы выканаўчы камітэт|Валожынскага райвыканкаму]]. У 2004—2021 гадох працавала ў Валожынскім раённым цэнтры культуры кіраўніком [[Рунь (літаратурнае абʼяднаньне)|народнага літаратурна-мастацкага абʼяднаньня «Рунь»]].
З маладосьці хварэла на бранхіяльную астму. Памерла ад [[COVID-19]].
Спачыла на [[Валожынскія могілкі|Валожынскіх могілках]].
== Творчасьць ==
Першыя вершы пачала пісаць з васьмігадовага веку. Пачала друкавацца з 1969 году. У часе навучаньня ва ўнівэрсытэце адзін зь вершаў надрукавала ў калектыўным зборніку «Ўнівэрсытэт паэтычны».
Першая кніга «Я адкрываю вам душу» выйшла пад канец 1996 году ў сэрыі «Бібліятэка часопіса „Маладосьць“». Да гэтага былі публікацыі ў часопісе «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», газэтах «[[Рэспубліка (газэта)|Рэспубліка]]», «[[Народная газэта]]», «[[Менская праўда]]». У рэдакцыі [[Працоўная слава|валожынскай раённай газэты]] вяла «Літаратурную старонку», займалася зь юнымі паэтамі ў літаратурным абʼяднаньні «Рунь». Пазьней выйшлі зборнікі вершаў «Пад зоркаю лёсу» (1999), «Мовай сэрца» (2008), «[[На нітцы часу]]» (2018); кнігі для дзяцей «Каляровыя вятры» (2011), «А ці ведаеце вы?» (2013).
Тэматыка вершаў розная, але галоўная — любоў да Радзімы, людзей, якія жывуць побач, сяброў, блізкіх. У 2009 годзе яе аўтабіяграфія ўвайшла ў кнігу аўтабіяграфіяў пісьменьнікаў Беларусі «З росных сьцяжын» ([[Менск]], «[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]»).
У 2024 годзе на вершы паэткі «Даруй матуля» запісаны відэаролік песьні [[Уладзімер Гаркуша|Ўладзімера Гаркушы]] валожынскай сьпявачкай [[Тацьцяна Бандарэнка|Тацьцянай Бандарэнка]]<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p27xupEhMiY|title=Тацьцяна Бандарэнка — Даруй матуля|last=Народны калектыў «Рунь»|date=2024-09-30|access-date=2025-02-25}}</ref>.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак-мэдаль Саюзу пісьменьнікаў Беларусі «За вялікі ўклад у літаратуру».
== Глядзіце таксама ==
* [[Герута (імя)]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гіруць-Русакевіч, Валянтына}}
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
0war17a4nvk2ecc9usxfydl8c26no6v
Зборная Альбаніі па футболе
0
303625
2687229
2026-08-28T12:20:23Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Альбаніі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Альбаніі па футболе]]: Уніфікацыя
2687229
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Альбаніі па футболе]]
anaaygx47rkycvbh7caxgia4z5a3p1o
Уладзімерскае княства
0
303626
2687237
2026-08-28T13:16:47Z
JákovPskóvskij
97589
Стварыў старонку пра Уладзімерскае княства
2687237
wikitext
text/x-wiki
{{Краіна
| Назва=Уладзімерскае княства
| НазваНаДзяржаўнайМове=ст. рус. Княженье Володимѣрьское
| ГодКанцаІснаваньня=1389
| ПапярэдняяДзяржава1=Кіеўская Русь
| АфіцыйнаяМова=Старажытнаруская,<br>царкоўнаславянская
| Сталіца=[[Суздаль|Суздаль]] (1125—1157),<br>[[Уладзімер (Уладзімерская вобласьць)|Уладзімер]] (1157—1389)
| ПасадыКіраўнікоў=Князі
| ТыпУраду=[[Манархія]]
| ІмёныКіраўнікоў=Юрый Даўгарукі (першы)<br>Зьміцер Данской (апошні)
| ГодПачаткуІснаваньня=1157
| Месцазнаходжаньне=Principality of Vladimir-Suzdal in 1237 (en).png
| КанфэсійныСклад=[[Праваслаўе]]
| ЦяперЗьяўляеццаЧасткай=[[Расея]]
| НаступнаяДзяржава1=Маскоўскае княства
| НаступнаяДзяржава2=
| Сьцяг=
| Герб=Seal of Alexander Nevsky 1236 Avers.svg
| СьцягПапярэдняйДзяржавы1=Coin of Yaroslav the Wise (reverse).svg
| СьцягНаступнайДзяржавы2=
| СьцягНаступнайДзяржавы1=
| ПапярэдняяДзяржава2=
}}
'''Уладзімерскае княства''' — найбуйнейшая ўсходнеславянская фэадальная дзяржава на паўночным усходзе былай [[Кіеўская Русь|Кіеўскай Русі]] ў XII-XIV ст.
tq780ikmco6jcn6zmhfm2y41pt5iuam
Катэгорыя:Вотыўныя прадметы
14
303627
2687242
2026-08-28T14:43:26Z
Taravyvan Adijene
1924
Створаная старонка са зьместам „{{Болей|Вотыўны прадмет}} [[Катэгорыя:Ахварыпрынашэньні]] [[Катэгорыя:Археалягічныя артэфакты паводле тыпаў]] [[de:Kategorie:Votivgabe]]“
2687242
wikitext
text/x-wiki
{{Болей|Вотыўны прадмет}}
[[Катэгорыя:Ахварыпрынашэньні]]
[[Катэгорыя:Археалягічныя артэфакты паводле тыпаў]]
[[de:Kategorie:Votivgabe]]
eic8td9fnf9ctk6sz6ykmrmlwm4qzt6
Катэгорыя:Ахварыпрынашэньні
14
303628
2687243
2026-08-28T14:48:38Z
Taravyvan Adijene
1924
Створаная старонка са зьместам „{{Болей|Ахвярапрынашэньне}} [[Катэгорыя:Пакланеньне]] [[Катэгорыя:Сьмерць у культуры і мастацтве]] [[Катэгорыя:Рэлігія і гвалт]] [[Катэгорыя:Рэлігійныя рытуалы]] [[de:Kategorie:Opfer (Religion)]]“
2687243
wikitext
text/x-wiki
{{Болей|Ахвярапрынашэньне}}
[[Катэгорыя:Пакланеньне]]
[[Катэгорыя:Сьмерць у культуры і мастацтве]]
[[Катэгорыя:Рэлігія і гвалт]]
[[Катэгорыя:Рэлігійныя рытуалы]]
[[de:Kategorie:Opfer (Religion)]]
mxh68yb17epdg19n509o1wxg0ms81h1
Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе
0
303629
2687252
2026-08-28T15:13:51Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе]]: Уніфікацыя
2687252
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе]]
5i9z7argu893933dht9gb87o0spyp0a
Файл:Football Association of Bosnia and Herzegovina logo.svg
6
303630
2687253
2026-08-28T15:20:11Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе|мужчынскай зборнай Босьніі і Герцагавіны па футболе]]
| аўтар = Nogometni/Fudbalski Savez Bosne i Hercegovine
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = https://img.uefa.com/imgml/uefacom/elements/logos/ma/BIH.svg
| артыкул = Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта...
2687253
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе|мужчынскай зборнай Босьніі і Герцагавіны па футболе]]
| аўтар = Nogometni/Fudbalski Savez Bosne i Hercegovine
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = https://img.uefa.com/imgml/uefacom/elements/logos/ma/BIH.svg
| артыкул = Мужчынская зборная Босьніі і Герцагавіны па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
fo8if8ewn7txl6z9s9471cwva9npppk
Міхась Бернат
0
303631
2687263
2026-08-28T15:54:58Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2687263
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Michaś Biernat
}}
'''Міхась Ёсіфавіч Бернат''' ({{нар.}} 30 студзеня 1946, вёска [[Капані]]) — беларускі краязнаўца, грамадзкі дзяяч і публіцыст.
== Біяграфія ==
Зь сялянскай сямʼі. Па заканчэньні Русінаўскай сямігодкі працаваў і адначасна навучаўся ў вячэрняй школе працоўнай моладзі места [[Баранавічы|Баранавічаў]]. Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]].
Стварыў літаратурна-этнаграфічны комплекс у вёсцы [[Русіно]]. З 2005 году — цэнтар рамёстваў. Прычыніўся да ўсталяваньня памятных знакаў, адкрыцьця мэмарыяльных дошак, наданьня вуліцам імёнаў выдатных асобаў: [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]], [[Рафал Сьлізень|Рафала Сьлізеня]], [[Андрэй Рымша|Андрэя Рымшы]], [[Ян Чачот|Яна Чачота]], [[Паўлюк Багрым|Паўлюка Багрыма]]. Шмат сілаў і часу аддаў падрыхтоўцы да выданьня кнігі «Памяць: Баранавічы і Баранавіцкі раён» (2000) як укладальнік і адзін з аўтараў<ref>[https://tavlay-library.by/index.php?option=com_content&view=article&id=989 Міхась Іосіфавіч Бернат (30.01.1946)], Баранавіцкая ЦБС</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бэрнат]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бернат, Міхась}}
[[Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы]]
3h9xlb7lu3g14kmbepa5wr7m163g2qu
2687265
2687263
2026-08-28T15:55:28Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687265
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Michaś Biernat
}}
'''Міхась Ёсіфавіч Бернат''' ({{нар.}} 30 студзеня 1946, вёска [[Капані (Берасьцейская вобласьць)|Капані]]) — беларускі краязнаўца, грамадзкі дзяяч і публіцыст.
== Біяграфія ==
Зь сялянскай сямʼі. Па заканчэньні Русінаўскай сямігодкі працаваў і адначасна навучаўся ў вячэрняй школе працоўнай моладзі места [[Баранавічы|Баранавічаў]]. Скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]].
Стварыў літаратурна-этнаграфічны комплекс у вёсцы [[Русіно]]. З 2005 году — цэнтар рамёстваў. Прычыніўся да ўсталяваньня памятных знакаў, адкрыцьця мэмарыяльных дошак, наданьня вуліцам імёнаў выдатных асобаў: [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіслава Галубка]], [[Рафал Сьлізень|Рафала Сьлізеня]], [[Андрэй Рымша|Андрэя Рымшы]], [[Ян Чачот|Яна Чачота]], [[Паўлюк Багрым|Паўлюка Багрыма]]. Шмат сілаў і часу аддаў падрыхтоўцы да выданьня кнігі «Памяць: Баранавічы і Баранавіцкі раён» (2000) як укладальнік і адзін з аўтараў<ref>[https://tavlay-library.by/index.php?option=com_content&view=article&id=989 Міхась Іосіфавіч Бернат (30.01.1946)], Баранавіцкая ЦБС</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бэрнат]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бернат, Міхась}}
[[Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы]]
4hxkwwnzp02y3d881xc15m7eg312iaa
Бутрымовіч
0
303632
2687269
2026-08-28T16:17:09Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Бутрымовіч''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Бутрым]]. Носьбіты: * [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстароста, мечнік і лоўчы пінскі * Уладзімер Бу...“
2687269
wikitext
text/x-wiki
'''Бутрымовіч''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Бутрым]].
Носьбіты:
* [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстароста, мечнік і лоўчы пінскі
* [[Уладзімер Бутрымовіч]] (1922—1987) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Вялікабрытанія|Вялікай Брытаніі]]
{{Неадназначнасьць}}
tswt0uatzo8l4v3wv04cyg6sv1k2wtn
2687434
2687269
2026-08-29T10:01:57Z
~2026-46988-76
99779
2687434
wikitext
text/x-wiki
'''Бутрымовіч''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Бутрым]].
Носьбіты:
* [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстароста, мечнік і лоўчы пінскі
* [[Уладзімер Бутрымовіч]] (1922—1987) — беларускі грамадзкі дзяяч у [[Вялікабрытанія|Вялікай Брытаніі]]
* [[Тамара Бутрымовіч]] (нар. 1948) — беларуская архітэктарка
{{Неадназначнасьць}}
oga41amcsepvs3l33hdqfpli3ebaksd
Георгі Бутрым
0
303634
2687274
2026-08-28T16:26:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Hieorhi Butrym }} '''Георгі Аляксеевіч Бутрым''' ({{нар.}} 25 студзеня 1943, вёска [[Львоўка]]) — беларускі пэдагог. Кандыдат пэдагагічных навук (1999). == Біяграфія == У 1965 годзе скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]]. Працуе зад...“
2687274
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Hieorhi Butrym
}}
'''Георгі Аляксеевіч Бутрым''' ({{нар.}} 25 студзеня 1943, вёска [[Львоўка]]) — беларускі пэдагог. Кандыдат пэдагагічных навук (1999).
== Біяграфія ==
У 1965 годзе скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]].
Працуе заданікам катэдры Дзяржаўнага інстытуту кіраваньня і сацыяльных тэхналёгіяў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.
== Навуковая дзейнасьць ==
Спэцыяліст у галіне агульнай пэдагогікі, гісторыі пэдагогікі і адукацыі. Навуковыя інтарэсы: выхаваньне і сацыялізацыя дзяцей і моладзі; сацыяльная пэдагогіка; сацыяльная работа<ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar424904&strq=l_siz=2 Бутрым, Георгій Аляксеевіч (кандыдат педагагічных навук; нар. 1943)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref>.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2002)
* Ганаровыя граматы Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь (2003), Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2003)
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрым, Георгі}}
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
qcdbrq9n50fet1mzd9mg64fpsniyake
2687275
2687274
2026-08-28T16:27:06Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687275
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Hieorhi Butrym
}}
'''Георгі Аляксеевіч Бутрым''' ({{нар.}} 25 студзеня 1943, вёска [[Львоўка]]) — беларускі пэдагог. Кандыдат пэдагагічных навук (1999).
== Біяграфія ==
У 1965 годзе скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]].
Працуе заданікам катэдры Дзяржаўнага інстытуту кіраваньня і сацыяльных тэхналёгіяў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.
== Навуковая дзейнасьць ==
Спэцыяліст у галіне агульнай пэдагогікі, гісторыі пэдагогікі і адукацыі. Навуковыя інтарэсы: выхаваньне і сацыялізацыя дзяцей і моладзі; сацыяльная пэдагогіка; сацыяльная работа<ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar424904&strq=l_siz=2 Бутрым, Георгій Аляксеевіч (кандыдат педагагічных навук; нар. 1943)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Шляхі ўдасканалення працэсу сацыялізацыі школьнікаў у сістэме выхавання : дысертацыя … кандыдата педагагічных навук : 13.00.01 : абаронена 18.05.1999 : зацверджана 15.09.1999. — Мінск, 1999.
* Сацыялізацыя асобы сучаснага школьніка : дапаможнік для педагогаў. — Мінск, 2002.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2002)
* Ганаровыя граматы Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь (2003), Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2003)
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрым, Георгі}}
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
fe0e43w46rf1rj9eqj3f8uycs2cnllf
2687437
2687275
2026-08-29T10:03:45Z
~2026-46988-76
99779
2687437
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Бутрым (прозьвішча)}}
{{Асоба
|лацінка = Hieorhi Butrym
}}
'''Георгі Аляксеевіч Бутрым''' ({{нар.}} 25 студзеня 1943, вёска [[Львоўка]]) — беларускі пэдагог. Кандыдат пэдагагічных навук (1999).
== Біяграфія ==
У 1965 годзе скончыў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]].
Працуе заданікам катэдры Дзяржаўнага інстытуту кіраваньня і сацыяльных тэхналёгіяў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.
== Навуковая дзейнасьць ==
Спэцыяліст у галіне агульнай пэдагогікі, гісторыі пэдагогікі і адукацыі. Навуковыя інтарэсы: выхаваньне і сацыялізацыя дзяцей і моладзі; сацыяльная пэдагогіка; сацыяльная работа<ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar424904&strq=l_siz=2 Бутрым, Георгій Аляксеевіч (кандыдат педагагічных навук; нар. 1943)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Шляхі ўдасканалення працэсу сацыялізацыі школьнікаў у сістэме выхавання : дысертацыя … кандыдата педагагічных навук : 13.00.01 : абаронена 18.05.1999 : зацверджана 15.09.1999. — Мінск, 1999.
* Сацыялізацыя асобы сучаснага школьніка : дапаможнік для педагогаў. — Мінск, 2002.
== Узнагароды ==
* Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2002)
* Ганаровыя граматы Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь (2003), Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2003)
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бутрым, Георгі}}
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
kvip6p95cqkdjjtlcvj5inusxi9khpz
Бірыла (прозьвішча)
0
303635
2687280
2026-08-28T16:44:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Бірыла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Бірыла]]. Носьбіты: * [[Сьцёпка Бірыла]] — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя * [[Захар Бірала]] (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belaru...“
2687280
wikitext
text/x-wiki
'''Бірыла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Бірыла]].
Носьбіты:
* [[Сьцёпка Бірыла]] — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя
* [[Захар Бірала]] (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Мікалай Бірыла]] (1923—1992) — беларускі мовазнаўца
{{Неадназначнасьць}}
2jd9y550q4rqj01asn6t6db5q1dk7av
2687281
2687280
2026-08-28T16:44:39Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687281
wikitext
text/x-wiki
'''Бірыла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Бірыла]].
Носьбіты:
* [[Сьцёпка Бірыла]] — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя
* [[Захар Бірала]] (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР
* [[Мікалай Бірыла]] (1923—1992) — беларускі мовазнаўца
{{Неадназначнасьць}}
he32nqqabw11j20el9fayb7i5nrya1g
Шаціла (прозьвішча)
0
303636
2687283
2026-08-28T16:46:03Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Шаціла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Шаціла]]. Носьбіты: * [[Альбін Шаціла]] (1887—1937) — каталіцкі сьвятар-беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]] * [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — бела...“
2687283
wikitext
text/x-wiki
'''Шаціла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Шаціла]].
Носьбіты:
* [[Альбін Шаціла]] (1887—1937) — каталіцкі сьвятар-беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]
* [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — беларускі актор тэатру і кіно, [[народны артыст БССР]]
{{Неадназначнасьць}}
i9kx3d4u8vp4g1waym91ginov08bysw
2687292
2687283
2026-08-28T18:03:34Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund перанёс старонку [[Шаціла (прозьвішча]] у [[Шаціла (прозьвішча)]]
2687283
wikitext
text/x-wiki
'''Шаціла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Шаціла]].
Носьбіты:
* [[Альбін Шаціла]] (1887—1937) — каталіцкі сьвятар-беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]
* [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — беларускі актор тэатру і кіно, [[народны артыст БССР]]
{{Неадназначнасьць}}
i9kx3d4u8vp4g1waym91ginov08bysw
Сурвіла (прозьвішча)
0
303637
2687285
2026-08-28T16:48:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Сурвіла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Сурвіла]]. Носьбіты: * [[Янка Сурвіла]] (1925—1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі * [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{нар.}} 1936) — дзяячка Беларуская дыяспара|беларуск...“
2687285
wikitext
text/x-wiki
'''Сурвіла''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Сурвіла]].
Носьбіты:
* [[Янка Сурвіла]] (1925—1997) — беларускі грамадзкі дзяяч у эміграцыі
* [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{нар.}} 1936) — дзяячка [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]], [[Старшыня Рады БНР|старшыня]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]
* [[Марыя Паўла Сурвілла]] (1964—2020) — беларуская музыказнаўца, сябра Рады БНР; дачка Івонкі і Янкі Сурвілаў
{{Неадназначнасьць}}
7h4a1lv43lhh5z9v0ozaljiuf9n1vqm
Гінтаўт (прозьвішча)
0
303638
2687287
2026-08-28T16:52:14Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Гінтаўт''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Гінтаўт]]. Носьбіты: * [[Франц Гінтаўт]] (Гінтаўт-Дзевалтоўскі; 1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар * Вітольд Гінт...“
2687287
wikitext
text/x-wiki
'''Гінтаўт''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Гінтаўт]].
Носьбіты:
* [[Франц Гінтаўт]] (Гінтаўт-Дзевалтоўскі; 1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар
* [[Вітольд Гінтаўт]] (1922—1987) — [[Беларусы|беларус]], танкіст-ас у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]
{{Неадназначнасьць}}
ceu8bopqkt5c1qdmgbov7fr8ogszpkn
2687428
2687287
2026-08-29T09:42:20Z
~2026-46988-76
99779
2687428
wikitext
text/x-wiki
'''Гінтаўт''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Гінтаўт]].
Носьбіты:
* [[Аляксандар Гінтаўт-Дзевалтоўскі]] (1821—1889) — рымска-каталіцкі дзяяч, плоцкі біскуп, арцыбіскуп магілёўскі
* [[Уладзіслаў Гінтаўт-Дзевалтоўскі]] (1857—1925) — дзяяч народніцкага руху
* [[Франц Гінтаўт]] (Гінтаўт-Дзевалтоўскі; 1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар
* [[Вітольд Гінтаўт]] (1922—1987) — [[Беларусы|беларус]], танкіст-ас у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]
{{Неадназначнасьць}}
r48uvy31ymvebzixhb4lfb2a4xjmam8
Уладзімер Рамейка
0
303640
2687297
2026-08-28T18:17:23Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Uładzimier Ramiejka }} '''Уладзімер Паўлавіч Рамейка''' (29 траўня 1937, вёска [[Канюхі (Ляхавіцкі раён)|Канюхі]] — 15 жніўня 2012) — беларускі мастак. == Біяграфія == Скончыў [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]] (1...“
2687297
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Uładzimier Ramiejka
}}
'''Уладзімер Паўлавіч Рамейка''' (29 траўня 1937, вёска [[Канюхі (Ляхавіцкі раён)|Канюхі]] — 15 жніўня 2012) — беларускі мастак.
== Біяграфія ==
Скончыў [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]] (1958), [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]] (1965). Удзельнік мастацкіх выставаў з 1965 году. Больш за 20 год працаваў у майстэрнях Мастацкага фонду [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] у месьце [[Баранавічы|Баранавічах]]. Сябра БСМ з 1988 году.
== Творчасьць ==
Працаваў ў галіне манумэнтальна-дэкаратыўных відаў мастацтваў (вітраж, мазаіка, фрэска), станковых малярства і графіцы, мэталаплястыкі, мэдальернага мастацтва, кніжнай ілюстрацыі. Творы знаходзяцца ў [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]], фондах БСМ, Берасьцейскім і Баранавіцкім краязнаўчых музэях<ref>[https://tavlay-library.by/index.php?option=com_content&view=article&id=1489 Рамейка Уладзімір Паўлавіч], Баранавіцкая ЦБС</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рамейка]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рамейка, Уладзімер Паўлавіч}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастацкі]]
lo13pqcoa20h4msf331tgtqwqdplzi1
2687298
2687297
2026-08-28T18:17:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Крыніцы */
2687298
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Uładzimier Ramiejka
}}
'''Уладзімер Паўлавіч Рамейка''' (29 траўня 1937, вёска [[Канюхі (Ляхавіцкі раён)|Канюхі]] — 15 жніўня 2012) — беларускі мастак.
== Біяграфія ==
Скончыў [[Менская мастацкая вучэльня|Менскую мастацкую вучэльню]] (1958), [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут]] (1965). Удзельнік мастацкіх выставаў з 1965 году. Больш за 20 год працаваў у майстэрнях Мастацкага фонду [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюзу мастакоў]] у месьце [[Баранавічы|Баранавічах]]. Сябра БСМ з 1988 году.
== Творчасьць ==
Працаваў ў галіне манумэнтальна-дэкаратыўных відаў мастацтваў (вітраж, мазаіка, фрэска), станковых малярства і графіцы, мэталаплястыкі, мэдальернага мастацтва, кніжнай ілюстрацыі. Творы знаходзяцца ў [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]], фондах БСМ, Берасьцейскім і Баранавіцкім краязнаўчых музэях<ref>[https://tavlay-library.by/index.php?option=com_content&view=article&id=1489 Рамейка Уладзімір Паўлавіч], Баранавіцкая ЦБС</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рамейка]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рамейка, Уладзімер Паўлавіч}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
ocwzq8vt4dmr52p7cn4mhbrvu24xg6g
Рамейка (прозьвішча)
0
303641
2687300
2026-08-28T18:22:23Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Рамейка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Рамейка]]. Носьбіты: * [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч * [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак {{Неадназначнасьць}}“
2687300
wikitext
text/x-wiki
'''Рамейка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Рамейка]].
Носьбіты:
* [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч
* [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак
{{Неадназначнасьць}}
5jgq1ottyuaq07g988auelip7lkkqoj
Пётар Явід
0
303642
2687304
2026-08-28T18:44:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Piotar Javid }} '''Пётар Пятровіч Явід''' (6 сьнежня 1942, вёска [[Ціханава Слабада]] — 9 чэрвеня 2019<ref>Вячеслав Пейсвахер, [https://vk.ru/@kosmo_cartography-pamyat-chto-ostaetsya-s-nami-i-ostaetsya-posle-nas Память — что остаётся с нами и остаётся после нас], Картог...“
2687304
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Piotar Javid
}}
'''Пётар Пятровіч Явід''' (6 сьнежня 1942, вёска [[Ціханава Слабада]] — 9 чэрвеня 2019<ref>Вячеслав Пейсвахер, [https://vk.ru/@kosmo_cartography-pamyat-chto-ostaetsya-s-nami-i-ostaetsya-posle-nas Память — что остаётся с нами и остаётся после нас], Картографический научный кружок, 9.10.2023 г.</ref><ref>[https://rubegevichi.schools.by/pages/znamenitye-vypuskniki Знаменитые выпускники], Рубяжэвіцкая сярэдняя школа</ref>) — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>
== Біяграфія ==
Працаваў старэйшым выкладнікам на катэдры геадэзіі і касмааэракартаграфіі факультэту геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]].
== Навукоавая дзейнасьць ==
Галіна прафесійных інтарэсаў: тапаграфія, картаграфія, фізыка-геаграфічнае картаграфаваньне.
У 2002 годзе быў намесьнікам галоўнага рэдактара і сакратаром Галоўнай рэдакцыйнай калегіі [[Нацыянальны атляс Беларусі|Нацыянальнага атлясу Беларусі]]<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/departments/cartography/istoriya-kafedry.html История кафедры геодезии и космоаэрокартографии], Факультэт геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Маштабы. Вымярэнне прамых і крывых ліній на тапаграфічных картах : Метадычныя распрацоўкі і заданні для студэнтаў спецыяльнасці Н.05.01. ― Мінск, 1995.
== Глядзіце таксама ==
* [[Явід]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Явід, Пётар}}
[[Катэгорыя:Беларускія географы]]
3pedkdg3idjvg5vc78gbot0f381a7n1
2687305
2687304
2026-08-28T18:44:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Навукоавая дзейнасьць */
2687305
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Piotar Javid
}}
'''Пётар Пятровіч Явід''' (6 сьнежня 1942, вёска [[Ціханава Слабада]] — 9 чэрвеня 2019<ref>Вячеслав Пейсвахер, [https://vk.ru/@kosmo_cartography-pamyat-chto-ostaetsya-s-nami-i-ostaetsya-posle-nas Память — что остаётся с нами и остаётся после нас], Картографический научный кружок, 9.10.2023 г.</ref><ref>[https://rubegevichi.schools.by/pages/znamenitye-vypuskniki Знаменитые выпускники], Рубяжэвіцкая сярэдняя школа</ref>) — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>
== Біяграфія ==
Працаваў старэйшым выкладнікам на катэдры геадэзіі і касмааэракартаграфіі факультэту геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]].
== Навукоавая дзейнасьць ==
Галіна прафэсійных інтарэсаў: тапаграфія, картаграфія, фізыка-геаграфічнае картаграфаваньне.
У 2002 годзе быў намесьнікам галоўнага рэдактара і сакратаром Галоўнай рэдакцыйнай калегіі [[Нацыянальны атляс Беларусі|Нацыянальнага атлясу Беларусі]]<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/departments/cartography/istoriya-kafedry.html История кафедры геодезии и космоаэрокартографии], Факультэт геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Маштабы. Вымярэнне прамых і крывых ліній на тапаграфічных картах : Метадычныя распрацоўкі і заданні для студэнтаў спецыяльнасці Н.05.01. ― Мінск, 1995.
== Глядзіце таксама ==
* [[Явід]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Явід, Пётар}}
[[Катэгорыя:Беларускія географы]]
ozlx8kh7cb2jp0ezffh29y2xs5yfdxv
2687306
2687305
2026-08-28T18:44:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Крыніцы */
2687306
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Piotar Javid
}}
'''Пётар Пятровіч Явід''' (6 сьнежня 1942, вёска [[Ціханава Слабада]] — 9 чэрвеня 2019<ref>Вячеслав Пейсвахер, [https://vk.ru/@kosmo_cartography-pamyat-chto-ostaetsya-s-nami-i-ostaetsya-posle-nas Память — что остаётся с нами и остаётся после нас], Картографический научный кружок, 9.10.2023 г.</ref><ref>[https://rubegevichi.schools.by/pages/znamenitye-vypuskniki Знаменитые выпускники], Рубяжэвіцкая сярэдняя школа</ref>) — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>
== Біяграфія ==
Працаваў старэйшым выкладнікам на катэдры геадэзіі і касмааэракартаграфіі факультэту геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]].
== Навукоавая дзейнасьць ==
Галіна прафэсійных інтарэсаў: тапаграфія, картаграфія, фізыка-геаграфічнае картаграфаваньне.
У 2002 годзе быў намесьнікам галоўнага рэдактара і сакратаром Галоўнай рэдакцыйнай калегіі [[Нацыянальны атляс Беларусі|Нацыянальнага атлясу Беларусі]]<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/departments/cartography/istoriya-kafedry.html История кафедры геодезии и космоаэрокартографии], Факультэт геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Маштабы. Вымярэнне прамых і крывых ліній на тапаграфічных картах : Метадычныя распрацоўкі і заданні для студэнтаў спецыяльнасці Н.05.01. ― Мінск, 1995.
== Глядзіце таксама ==
* [[Явід]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Явід, Пётар}}
[[Катэгорыя:Беларускія географы]]
r8l0z2i89vz1jflx4se4bqfda29ponm
2687307
2687306
2026-08-28T18:44:47Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687307
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Piotar Javid
}}
'''Пётар Пятровіч Явід''' (6 сьнежня 1942, вёска [[Ціханава Слабада]] — 9 чэрвеня 2019<ref>Вячеслав Пейсвахер, [https://vk.ru/@kosmo_cartography-pamyat-chto-ostaetsya-s-nami-i-ostaetsya-posle-nas Память — что остаётся с нами и остаётся после нас], Картографический научный кружок, 9.10.2023 г.</ref><ref>[https://rubegevichi.schools.by/pages/znamenitye-vypuskniki Знаменитые выпускники], Рубяжэвіцкая сярэдняя школа</ref>) — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>.
== Біяграфія ==
Працаваў старэйшым выкладнікам на катэдры геадэзіі і касмааэракартаграфіі факультэту геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]].
== Навукоавая дзейнасьць ==
Галіна прафэсійных інтарэсаў: тапаграфія, картаграфія, фізыка-геаграфічнае картаграфаваньне.
У 2002 годзе быў намесьнікам галоўнага рэдактара і сакратаром Галоўнай рэдакцыйнай калегіі [[Нацыянальны атляс Беларусі|Нацыянальнага атлясу Беларусі]]<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/departments/cartography/istoriya-kafedry.html История кафедры геодезии и космоаэрокартографии], Факультэт геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Маштабы. Вымярэнне прамых і крывых ліній на тапаграфічных картах : Метадычныя распрацоўкі і заданні для студэнтаў спецыяльнасці Н.05.01. ― Мінск, 1995.
== Глядзіце таксама ==
* [[Явід]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Явід, Пётар}}
[[Катэгорыя:Беларускія географы]]
at5aandvdhxru0ddjtqpnacqdjnnlw6
2687314
2687307
2026-08-28T19:23:58Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Навукоавая дзейнасьць */
2687314
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Piotar Javid
}}
'''Пётар Пятровіч Явід''' (6 сьнежня 1942, вёска [[Ціханава Слабада]] — 9 чэрвеня 2019<ref>Вячеслав Пейсвахер, [https://vk.ru/@kosmo_cartography-pamyat-chto-ostaetsya-s-nami-i-ostaetsya-posle-nas Память — что остаётся с нами и остаётся после нас], Картографический научный кружок, 9.10.2023 г.</ref><ref>[https://rubegevichi.schools.by/pages/znamenitye-vypuskniki Знаменитые выпускники], Рубяжэвіцкая сярэдняя школа</ref>) — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>.
== Біяграфія ==
Працаваў старэйшым выкладнікам на катэдры геадэзіі і касмааэракартаграфіі факультэту геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]].
== Навуковая дзейнасьць ==
Галіна прафэсійных інтарэсаў: тапаграфія, картаграфія, фізыка-геаграфічнае картаграфаваньне.
У 2002 годзе быў намесьнікам галоўнага рэдактара і сакратаром Галоўнай рэдакцыйнай калегіі [[Нацыянальны атляс Беларусі|Нацыянальнага атлясу Беларусі]]<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/departments/cartography/istoriya-kafedry.html История кафедры геодезии и космоаэрокартографии], Факультэт геаграфіі і геаінфаматыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ]]</ref>.
== Публікацыі ==
* Маштабы. Вымярэнне прамых і крывых ліній на тапаграфічных картах : Метадычныя распрацоўкі і заданні для студэнтаў спецыяльнасці Н.05.01. ― Мінск, 1995.
== Глядзіце таксама ==
* [[Явід]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Явід, Пётар}}
[[Катэгорыя:Беларускія географы]]
c0zljepkl7hko0gj31nx9ibt4m2mold
Зборная Харватыі па футболе
0
303643
2687318
2026-08-28T20:17:24Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Харватыі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе]]: Уніфікацыя
2687318
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе]]
mi1yto7fq91y3e749e2vr4l0ctp33zl
Файл:Croatia national football team logo.svg
6
303644
2687319
2026-08-28T20:26:39Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе|мужчынскай зборнай Харватыі па футболе]]
| аўтар = Hrvatski nogometni savez
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = https://www.uefa.com/nationalassociations/cro/
| артыкул = Мужчынская зборная Харватыі па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнась...
2687319
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Харватыі па футболе|мужчынскай зборнай Харватыі па футболе]]
| аўтар = Hrvatski nogometni savez
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = https://www.uefa.com/nationalassociations/cro/
| артыкул = Мужчынская зборная Харватыі па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
jr4nauqqeaj6wj74fwbn6da2qvc83zl
Барэйка (прозьвішча)
0
303645
2687324
2026-08-28T20:37:35Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Барэйка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Барэйка]]. Носьбіты: * [[Віктар Барэйка]] — ганаровы грамадзянін [[Полацак|Полацку]] * [[Аляксандар Барэйка]] (1927—?) — удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля ў 1946—1947 гадох, ад...“
2687324
wikitext
text/x-wiki
'''Барэйка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Барэйка]].
Носьбіты:
* [[Віктар Барэйка]] — ганаровы грамадзянін [[Полацак|Полацку]]
* [[Аляксандар Барэйка]] (1927—?) — удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля ў 1946—1947 гадох, адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]»
{{Неадназначнасьць}}
kusqcasqgz13a0expsk0ajnt0xn38m8
2687325
2687324
2026-08-28T20:37:57Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687325
wikitext
text/x-wiki
'''Барэйка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Барэйка]].
Носьбіты:
* [[Віктар Барэйка]] (1895—1974) — ганаровы грамадзянін [[Полацак|Полацку]]
* [[Аляксандар Барэйка]] (1927—?) — удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля ў 1946—1947 гадох, адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]»
{{Неадназначнасьць}}
260fpthfng7ziyquqozwsapsxbwjvy2
2687424
2687325
2026-08-29T09:35:55Z
~2026-46988-76
99779
2687424
wikitext
text/x-wiki
'''Барэйка''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Барэйка]].
Носьбіты:
* [[Ян Ходзька-Барэйка]] (1777—1851) — пісьменьнік, драматург, грамадзкі дзяяч
* [[Віктар Барэйка]] (1895—1974) — ганаровы грамадзянін [[Полацак|Полацку]]
* [[Аляксандар Барэйка]] (1927—?) — удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля ў 1946—1947 гадох, адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]»
{{Неадназначнасьць}}
7tg0vlo3jhjqtnm8iuqipj2gfap24nh
Радзівіновіч
0
303646
2687326
2026-08-28T20:43:03Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Радзівіновіч''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Радавін]]. Носьбіты: * [[Канстантын Радзівіновіч]] (1886—1956) — беларускі протаярэй, які пацярпеў ад уладаў СССР * [[Аляксандар Радзівіновіч]] ({{нар.}} 1987) — беларускі хакеіст (хаке...“
2687326
wikitext
text/x-wiki
'''Радзівіновіч''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Радавін]].
Носьбіты:
* [[Канстантын Радзівіновіч]] (1886—1956) — беларускі протаярэй, які пацярпеў ад уладаў СССР
* [[Аляксандар Радзівіновіч]] ({{нар.}} 1987) — беларускі хакеіст (хакей на траве)
{{Неадназначнасьць}}
ru5ltbg549a8bfzh9xdex8r1bwn92c2
Скірмунт
0
303647
2687332
2026-08-28T20:54:57Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Скірмунт''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Скірмант]]. Носьбіты: * [[Гэлена Скірмунт]] (1827—1874) — польская і беларуская мастачка, скульптарка, мэдальерка * [[Канстанцыя Скірмунт]] (1852—1934) — беларуская і польская публіцыстк...“
2687332
wikitext
text/x-wiki
'''Скірмунт''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Скірмант]].
Носьбіты:
* [[Гэлена Скірмунт]] (1827—1874) — польская і беларуская мастачка, скульптарка, мэдальерка
* [[Канстанцыя Скірмунт]] (1852—1934) — беларуская і польская публіцыстка, гісторык
* [[Раман Скірмунт]] (1868—1939) — беларускі і польскі грамадзка-палітычны дзяяч, прэм’ер-міністар [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]
{{Неадназначнасьць}}
ezhivnv306sja7egg4cjx8q1aaghtq0
Міхал Шалкевіч
0
303648
2687336
2026-08-28T21:08:12Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Michał Šałkievič }} '''Міхал Шалкевіч''' (18 верасьня 1891, вёска [[Дубовая]] — 1972) — беларускі рэлігійны дзяяч, удзельнік беларускага хрысьціянскага руху XX стагодзьдзя, каталіцкі сьвятар заходняга абраду і душпастыр. == Біяг...“
2687336
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Michał Šałkievič
}}
'''Міхал Шалкевіч''' (18 верасьня 1891, вёска [[Дубовая]] — 1972) — беларускі рэлігійны дзяяч, удзельнік беларускага хрысьціянскага руху XX стагодзьдзя, каталіцкі сьвятар заходняга абраду і душпастыр.
== Біяграфія ==
Паходзіў зь сялянскай сямʼі: бацькі — Мацей і Эва (з дому Ўсавых) Шалкевічы.
Вытрымаў экзамэн на годнасьць аптэкарскага вучня пры экзаменацыйнай камісіі [[Маскоўская навучальная акруга|Маскоўскай навучальнай акругі]] (1911). З 16 верасьня 1911 году — студэнт [[Віленская каталіцкая духоўная сэмінарыя|Віленскай духоўнай каталіцкай сэмінарыі]]. Браў удзел у працы культурна-асьветнага гуртку беларусаў-клерыкаў.
Пасьвячоны ў сьвятары 15 жніўня 1915 году. З пачатку душпастырскай дзейнасьці шырока зьвяртаўся да вернікаў зь [[Беларуская мова|беларускімі]] [[казаньне|казаньнямі]]. Праводзіў на беларускай мове [[катэхізацыя|катэхізацы]]ю дзяцей у беларускіх каталіцкіх парафіях. Удзельнік 1-га зьезду беларускіх каталіцкіх сьвятароў у [[Менск]]у (24—25 траўня 1917 году). Сябар [[саюз ксяндзоў-беларусаў|саюзу ксяндзоў-беларусаў]]. У 1917—1921 гадох — вікары, а пазьней пробашч у парафіі [[Мосар]]у Дзісенскага дэканату. Карыстаўся глыбокай павагай парафіянаў. Аднагалосна абіраўся старшынём мясцовага валаснога камітэту. З 1922 году служыў пробашчам у парафіі [[Тракелі (Вярэнаўскі раён)|Тракелях]] Лідзкага дэканату. Пашыраў сярод вернікаў і насельніцтва каталіцкую перыёдыку і рэлігійныя кніжныя выданьні на беларускай мове.
За культурна-асьветную і рэлігійную працу трапіў пад перасьлед польскіх сьвецкіх уладаў. У другой палове 1920-х гадоў зьвінавачваўся ў антыдзяржаўнай дзейнасьці. Пракуратура Віленскага акруговага суду больш за год вяла сьледзтва ў справе яго «беларускай прапаганды» (14 красавіка 1926 — 30 верасьня 1927), але спыніла празь недастатковасьць фактаў. З канца 1930-х і да пачатку 1950-х гадоў выконваў сьвятарскія абавязкі ў [[Віленская архідыяцэзія|Віленскай архідыяцэзіі]]. Трапіў пад перасьлед савецкіх уладаў. У першай палове 1950-х гадоў выехаў у [[Польшча|Польшчу]]. З 6 красавіка 1959 году — рэзыдэнт у парафіі Сьвятога Мікалая ў месьце [[Эльблёнг]]у. У 1960 годзе працаваў адміністратарам рымска-каталіцкага касьцёла ў мясцовасьці [[Бянова]] Мальбарк—Штумскага дэканату Вармінскай дыяцэзіі<ref>[https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D1%96%D0%BB_%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87 Шалкевіч Міхаіл] // {{Літаратура/Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст.|к}}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Скальк]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шалкевіч, Міхал}}
[[Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары]]
7x28csjlfogyzdg0qth64cpwzegfscp
Эдуард Жакевіч
0
303649
2687342
2026-08-28T21:17:31Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Мастак |лацінка = Eduard Žakievič }} '''Эдуард Эдуардавіч Жакевіч''' ({{нар.}} 10 сьнежня 1940, [[Менск]]) — беларускі мастак-графік<ref>Жакевіч Эдуард Эдуардавіч // Беларуская кніжная графіка: Альбом / Аўт. уступ. арт. і склад. М. Ганчароў. — Мн., 1987. </...“
2687342
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
|лацінка = Eduard Žakievič
}}
'''Эдуард Эдуардавіч Жакевіч''' ({{нар.}} 10 сьнежня 1940, [[Менск]]) — беларускі мастак-графік<ref>Жакевіч Эдуард Эдуардавіч // Беларуская кніжная графіка: Альбом / Аўт. уступ. арт. і склад. М. Ганчароў. — Мн., 1987. </ref>.
== Біяграфія ==
З 1945 году жыў і навучаўся ў [[Смаргонь|Смаргоні]]. У 1972 годзе скончыў [[Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут]]. Выкладаў у [[Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут|Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце]].
Сябар [[Беларускі саюз дызайнэраў|Беларускага саюзу дызайнэраў]].
== Творчасьць ==
Працуе ў галіне [[графічны дызайн|графічнага дызайну]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Сак]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Жакевіч, Эдуард}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі]]
ripyhxagn82dfbb9gfu8auqxw9wvciq
Вера Лойка
0
303650
2687343
2026-08-28T21:23:21Z
Dzejka
92386
крыніца — [[be:Вера Лойка,]] [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2687343
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Лойка}}
{{пісьменьніца}}
'''Вера Лойка''', сапраўднае імя '''Вера Іванаўна Галубовіч''' ({{ДН|22|02|1958}}, в. [[Баторына|Батурынка]], [[Смалявіцкі раён]], [[Менская вобласьць]]) — беларуская паэтка і празаік.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 22 лютага 1958 году<ref name="bellit">{{Cite web|lang=be|url=https://bellit.info/persons/h/halubovich-lojka-vjera.html|title=Галубовіч (Лойка) Вера – Белліт|date=2023-08-21|access-date=2026-02-03}}</ref> ў [[Батурынка|Батурынцы]] Смалявіцкага раёна Менскай вобласьці<ref name="unicat">{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-ar13600509&strq=l_siz=20|title=Лойка, Вера (пісьменніца ; нар. 1958)|website=unicat.nlb.by|access-date=2026-02-03}}</ref>. Скончыла [[Менскі фінансава-эканамічны тэхнікум]]<ref name="bellit"/>, [[Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага|Літаратурны інстытут імя Горкага]] ў Маскве<ref name="bellit"/>.
Працавала ў [[Дом літаратара|Доме літаратара]]<ref name="bellit"/>, супрацоўніцай рэдакцыі [[Беларускае радыё|Беларускага радыё]]<ref name="unicat"/>, часопісу «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]»<ref name="bellit"/>. З 2001 году працуе бухгалтарам<ref name="bellit"/>.
Жыве ў Менску<ref name="nv"/>.
== Творчасьць ==
Публікавала вершы і апавяданьні ў беларускай і расейскай пэрыёдыцы<ref name="bellit"/>, газэце «[[Літаратура і мастацтва (газэта)|Літаратура і мастацтва]]»<ref name="nv">{{Cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n16/art10.htm|title=Часопіс "НАША ВЕРА" :: 2/2001 :: АПОШНІ ПЕРШЫ СНЕГ|website=media.catholic.by|access-date=2026-02-03}}</ref>, у калектыўным зборніку паэзіі «Вечерний альбом».<ref name="bellit"/>
У 2019 годзе выйшла дэбютная кніга апавяданьняў і эсэ «Апошні першы сьнег»<ref>Апошні першы снег : апавяданні, эсэ / Вера Лойка. — Менск : [[Кнігазбор]], 2019. — 112 с. — (Бібліятэка Саюзу беларускіх пісьменьнікаў «Кнігарня пісьменьніка»; выпуск 119). — ISBN 978-985-7227-04-4</ref>, зборнік твораў, напісаных цягам дваццаці гадоў. Апавяданьні «Ехалі цыганы», «Усе людзі — браты», «Чэрствы хлеб», «Зімовы дождж» і «Прорва» ў традыцыйна-клясычным стылі, асноўная тэма — узаемаадносіны паміж людзьмі ў постсавецкім грамадзтве, іх пачуцьці і ўчынкі. Эсэістычная частка прысьвечана жыцьцю дзеячаў нацыянальнай і сусьветнай літаратуры, сярод герояў — [[Алена Васілевіч]], [[Алесь Асташонак]] і [[Сыгрыд Унсэт]], а таксама сувязі мастацтва з прыродай.<ref name="knihiby">{{Cite web|lang=en|url=https://knihi.by/be/lojka-viera-aposni-piersy-snieh|title=Лойка Вера. Апошні першы снег: KNIHI.BY. Беларускія кнігі|website=knihi.by|access-date=2026-02-03|archive-date=8 лютага 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260208021645/https://knihi.by/be/lojka-viera-aposni-piersy-snieh|url-status=dead}}</ref>
У 2004 годзе ўклала зборніка вершаў «У Будслаўскай сьвятыні ты ранішняй зоркай…» да 500-годдзя [[Будслаў|Будславу]].<ref name="bellit"/>
== Прызнаньне ==
* Сябра [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]]<ref name="unicat"/> (да 2021).
* Зборнік прозы «Апошні першы снег» у 2020 годзе трапіла ў лонг-ліст [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|прэміі імя Ежы Гедройця]].<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/258080|title=Названы доўгі спіс прэтэндэнтаў на прэмію Гедройца|website=Наша Ніва|date=2020-08-28|access-date=2026-02-03}}</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n83/art15.htm|title=Часопіс "НАША ВЕРА" :: 1(83)/2018 :: ВЕРА ЛОЙКА: «ГОЛАС, ЯКІ ЖЫВЕ Ў НАС»|website=media.catholic.by|access-date=2026-02-03}}
* {{Cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n16/art10.htm|title=Часопіс "НАША ВЕРА" :: 2/2001 :: АПОШНІ ПЕРШЫ СНЕГ|website=media.catholic.by|access-date=2026-02-03}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лойка, Вера}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смалявіцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Літаратурнага інстытуту імя Горкага]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэткі]]
mvq1u4ja0a38jmjxwjumue07n1p1il9
2687439
2687343
2026-08-29T10:04:46Z
~2026-46988-76
99779
2687439
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Лойка}}
{{пісьменьніца
|Лацінка = Viera Łojka
}}
'''Вера Лойка''', сапраўднае імя '''Вера Іванаўна Галубовіч''' ({{ДН|22|02|1958}}, в. [[Баторына|Батурынка]], [[Смалявіцкі раён]], [[Менская вобласьць]]) — беларуская паэтка і празаік.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 22 лютага 1958 году<ref name="bellit">{{Cite web|lang=be|url=https://bellit.info/persons/h/halubovich-lojka-vjera.html|title=Галубовіч (Лойка) Вера – Белліт|date=2023-08-21|access-date=2026-02-03}}</ref> ў [[Батурынка|Батурынцы]] Смалявіцкага раёна Менскай вобласьці<ref name="unicat">{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-ar13600509&strq=l_siz=20|title=Лойка, Вера (пісьменніца ; нар. 1958)|website=unicat.nlb.by|access-date=2026-02-03}}</ref>. Скончыла [[Менскі фінансава-эканамічны тэхнікум]]<ref name="bellit"/>, [[Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага|Літаратурны інстытут імя Горкага]] ў Маскве<ref name="bellit"/>.
Працавала ў [[Дом літаратара|Доме літаратара]]<ref name="bellit"/>, супрацоўніцай рэдакцыі [[Беларускае радыё|Беларускага радыё]]<ref name="unicat"/>, часопісу «[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]»<ref name="bellit"/>. З 2001 году працуе бухгалтарам<ref name="bellit"/>.
Жыве ў Менску<ref name="nv"/>.
== Творчасьць ==
Публікавала вершы і апавяданьні ў беларускай і расейскай пэрыёдыцы<ref name="bellit"/>, газэце «[[Літаратура і мастацтва (газэта)|Літаратура і мастацтва]]»<ref name="nv">{{Cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n16/art10.htm|title=Часопіс "НАША ВЕРА" :: 2/2001 :: АПОШНІ ПЕРШЫ СНЕГ|website=media.catholic.by|access-date=2026-02-03}}</ref>, у калектыўным зборніку паэзіі «Вечерний альбом».<ref name="bellit"/>
У 2019 годзе выйшла дэбютная кніга апавяданьняў і эсэ «Апошні першы сьнег»<ref>Апошні першы снег : апавяданні, эсэ / Вера Лойка. — Менск : [[Кнігазбор]], 2019. — 112 с. — (Бібліятэка Саюзу беларускіх пісьменьнікаў «Кнігарня пісьменьніка»; выпуск 119). — ISBN 978-985-7227-04-4</ref>, зборнік твораў, напісаных цягам дваццаці гадоў. Апавяданьні «Ехалі цыганы», «Усе людзі — браты», «Чэрствы хлеб», «Зімовы дождж» і «Прорва» ў традыцыйна-клясычным стылі, асноўная тэма — узаемаадносіны паміж людзьмі ў постсавецкім грамадзтве, іх пачуцьці і ўчынкі. Эсэістычная частка прысьвечана жыцьцю дзеячаў нацыянальнай і сусьветнай літаратуры, сярод герояў — [[Алена Васілевіч]], [[Алесь Асташонак]] і [[Сыгрыд Унсэт]], а таксама сувязі мастацтва з прыродай.<ref name="knihiby">{{Cite web|lang=en|url=https://knihi.by/be/lojka-viera-aposni-piersy-snieh|title=Лойка Вера. Апошні першы снег: KNIHI.BY. Беларускія кнігі|website=knihi.by|access-date=2026-02-03|archive-date=8 лютага 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260208021645/https://knihi.by/be/lojka-viera-aposni-piersy-snieh|url-status=dead}}</ref>
У 2004 годзе ўклала зборніка вершаў «У Будслаўскай сьвятыні ты ранішняй зоркай…» да 500-годдзя [[Будслаў|Будславу]].<ref name="bellit"/>
== Прызнаньне ==
* Сябра [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]]<ref name="unicat"/> (да 2021).
* Зборнік прозы «Апошні першы снег» у 2020 годзе трапіла ў лонг-ліст [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|прэміі імя Ежы Гедройця]].<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/258080|title=Названы доўгі спіс прэтэндэнтаў на прэмію Гедройца|website=Наша Ніва|date=2020-08-28|access-date=2026-02-03}}</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n83/art15.htm|title=Часопіс "НАША ВЕРА" :: 1(83)/2018 :: ВЕРА ЛОЙКА: «ГОЛАС, ЯКІ ЖЫВЕ Ў НАС»|website=media.catholic.by|access-date=2026-02-03}}
* {{Cite web|url=https://media.catholic.by/nv/n16/art10.htm|title=Часопіс "НАША ВЕРА" :: 2/2001 :: АПОШНІ ПЕРШЫ СНЕГ|website=media.catholic.by|access-date=2026-02-03}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лойка, Вера}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смалявіцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Літаратурнага інстытуту імя Горкага]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэткі]]
9dtrfoc9fy2jqog5507qnksts93du0m
Лойка
0
303651
2687349
2026-08-28T21:28:37Z
Dzejka
92386
[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2687349
wikitext
text/x-wiki
'''Лойка''' — беларускае прозьвішча.
== Вядомыя носьбіты ==
* [[Алег Лойка]] (1931—2008) — беларускі паэт, пісьменьнік і літаратуразнавец.
* [[Аляксандар Лойка]] (нар. 1957) — беларускі філёзаф. Доктар філязофскіх навук (1998), прафэсар (2001).
* [[Антон Лойка]] (1746?, Слуцак — ?) — танцоўшчык і балетмайстар 2-й паловы 18 стагодзьдзя.
* [[Вера Лойка]] — беларуская паэтка і празаік
* [[Генадзь Лойка]] (нар. 1930) — беларускі мастак.
* [[Георгій Лойка]] (нар. 1960) — беларускі актор.
* [[Гэнік Лойка]] (нар. 1962) — беларускі скульптар.
* [[Леанід Лойка]] (1944—2007) — беларускі гісторык, выкладчык. Доктар гістарычных навук (2003), прафэсар.
* [[Міхаіл Лойка]] — беларускі географ.
* [[Павал Лойка]] (1958—2010) — беларускі гісторык.
{{неадназначнасьць}}
izhaoothjgne67wbdung7krw8bag18p
Аляксандра Саковіч
0
303652
2687350
2026-08-28T21:28:43Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба |лацінка = Alaksanda Sakovič }} '''Аляксандра Саковіч''' (сапр. ''Іна Рытар'', у замужастве ''Каханоўская''; 14 сьнежня 1906, [[Адэса]] — 8 студзеня 1997, [[Кліўлэнд]]) — беларуская пісьменьніца і мэмуарыстка. == Біяграфія == З 1921 году жыла ў [[Менск]]...“
2687350
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Alaksanda Sakovič
}}
'''Аляксандра Саковіч''' (сапр. ''Іна Рытар'', у замужастве ''Каханоўская''; 14 сьнежня 1906, [[Адэса]] — 8 студзеня 1997, [[Кліўлэнд]]) — беларуская пісьменьніца і мэмуарыстка.
== Біяграфія ==
З 1921 году жыла ў [[Менск]]у. Навучалася ў [[Беларускі пэдагагічны тэхнікум|Беларускім пэдагагічным тэхнікуме]], скончыла гістарычны аддзел пэдагагічнага факультэту [[БДУ]]. Швагерка пісьменьніка і навукоўца [[Міхайла Грамыка|Міхайлы Грамыкі]]. Жывучы ў доме Грашкаў, потым у Лёсікаў, сустракалася з [[Янка Купала|ЯНкам Купалам]], [[Якуб Колас|Якубам Коласам]], [[Зьмітрок Бядуля|Зьмітраком Бядулем]] (пазьней напісала пра гэтыя сустрэчы ўспаміны). Па заканчэньні ўнівэрсытэту працавала там жа выкладніцай беларускай мовы і літаратуры.
У 1930 годзе выйшла замуж, узяла прозьвішча мужа Сеўрук, але той [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]], высланы на [[Калыма|Калыму]], дзе загінуў у [[ГУЛАГ]]у. З двухгадоваю дачкою (сын-першынец памёр) вярнулася ў Беларусь.
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] жыла на Радзіме бацькоў у [[Ярэмічы|Ярэмічах]], выкладала ў [[Наваградзкая настаўніцкая сэмінарыя|Наваградзкай настаўніцкай сэмінарыі]].
Зь лета 1944 году — на эміграцыі, трапіла ў [[Француская зона акупацыі Нямеччыны|францускую зону акупацыі Нямеччыны]], потым пераехала ў беларускі лягер перамешчаных асобаў каля [[Рэгенсбург]]у, выкладала нямецкую і ангельскую мовы ў [[Беларуская гімназія імя Янкі Купалы|Беларускай гімназіі імя Янкі Купалы]]. Тут ад няшчаснага выпадку загінула яе 9-гадовая дачка.
У 1950 годзе эмігравала ў [[ЗША]]. Жыла ў [[Нью-Ёрк]]у, брала ўдзел у нацыянальным грамадзкім жыцьці, уваходзіла ў Галоўную ўправу [[БАЗА]], управу [[БІНІМ]]у.
У 1955 годзе пабралася шлюбам з [[Аўген Калубовіч|Аўгенам Калубовічам]] (на эміграцыі Каханоўскі) і пераехала з мужам у [[Кліўлэнд]], дзе існавала беларуская калёнія. Выкладала ў беларускай суботняй школцы, займалася літаратурнай творчасьцю, грамадзкай працай.
Спачыла на [[могілкі Рывэрсайд (Кліўлэнд)|могілках Рывэрсайд]] у [[Кліўлэнд]]зе, [[Агаё|штат Агаё]]<ref>Гардзіенка Н. Могілкі як частка мэмарыяльнай культуры эміграцыі // Запісы БІНіМ. № 38. Нью-Ёрк—Менск, 2016. С. 8—70.</ref>.
== Творчасьць ==
Першая публікацыя зьявілася ў газэце «Раніца» (1944). Сярод твораў апавяданьні, аповесьці, успаміны пра Янку Купалу, Якуба Коласа, Язэпа Лёсіка, Пятра Бузука, Усевалада Ігнатоўскага, Мітрафана Доўнар-Запольскага ды інш. У артыкулах «Лістападаўцы», «Да гісторыі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту», «Археалягічная экспэдыцыя ў 1928 г.», «Менск у 1930—1931 гадох» паўстае карціна жыцьця на Беларусі 1920—1930-х гадоў, раскрываецца складаны і супярэчлівы духоўны стан грамадзтва, якое ўступала ў пэрыяд панаваньня таталітарнага рэжыму.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сак]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саковіч, Аляксандра}}
[[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]]
eoy94zpre4j0xduc2k43tk14q05odqh
2687351
2687350
2026-08-28T21:29:25Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Біяграфія */
2687351
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Alaksanda Sakovič
}}
'''Аляксандра Саковіч''' (сапр. ''Іна Рытар'', у замужастве ''Каханоўская''; 14 сьнежня 1906, [[Адэса]] — 8 студзеня 1997, [[Кліўлэнд]]) — беларуская пісьменьніца і мэмуарыстка.
== Біяграфія ==
З 1921 году жыла ў [[Менск]]у. Навучалася ў [[Беларускі пэдагагічны тэхнікум|Беларускім пэдагагічным тэхнікуме]], скончыла гістарычны аддзел пэдагагічнага факультэту [[БДУ]]. Швагерка пісьменьніка і навукоўца [[Міхайла Грамыка|Міхайлы Грамыкі]]. Жывучы ў доме Грашкаў, потым у Лёсікаў, сустракалася з [[Янка Купала|Янкам Купалам]], [[Якуб Колас|Якубам Коласам]], [[Зьмітрок Бядуля|Зьмітраком Бядулем]] (пазьней напісала пра гэтыя сустрэчы ўспаміны). Па заканчэньні ўнівэрсытэту працавала там жа выкладніцай беларускай мовы і літаратуры.
У 1930 годзе выйшла замуж, узяла прозьвішча мужа Сеўрук, але той [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]], высланы на [[Калыма|Калыму]], дзе загінуў у [[ГУЛАГ]]у. З двухгадоваю дачкою (сын-першынец памёр) вярнулася ў Беларусь.
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] жыла на Радзіме бацькоў у [[Ярэмічы|Ярэмічах]], выкладала ў [[Наваградзкая настаўніцкая сэмінарыя|Наваградзкай настаўніцкай сэмінарыі]].
Зь лета 1944 году — на эміграцыі, трапіла ў [[Француская зона акупацыі Нямеччыны|францускую зону акупацыі Нямеччыны]], потым пераехала ў беларускі лягер перамешчаных асобаў каля [[Рэгенсбург]]у, выкладала нямецкую і ангельскую мовы ў [[Беларуская гімназія імя Янкі Купалы|Беларускай гімназіі імя Янкі Купалы]]. Тут ад няшчаснага выпадку загінула яе 9-гадовая дачка.
У 1950 годзе эмігравала ў [[ЗША]]. Жыла ў [[Нью-Ёрк]]у, брала ўдзел у нацыянальным грамадзкім жыцьці, уваходзіла ў Галоўную ўправу [[БАЗА]], управу [[БІНІМ]]у.
У 1955 годзе пабралася шлюбам з [[Аўген Калубовіч|Аўгенам Калубовічам]] (на эміграцыі Каханоўскі) і пераехала з мужам у [[Кліўлэнд]], дзе існавала беларуская калёнія. Выкладала ў беларускай суботняй школцы, займалася літаратурнай творчасьцю, грамадзкай працай.
Спачыла на [[могілкі Рывэрсайд (Кліўлэнд)|могілках Рывэрсайд]] у [[Кліўлэнд]]зе, [[Агаё|штат Агаё]]<ref>Гардзіенка Н. Могілкі як частка мэмарыяльнай культуры эміграцыі // Запісы БІНіМ. № 38. Нью-Ёрк—Менск, 2016. С. 8—70.</ref>.
== Творчасьць ==
Першая публікацыя зьявілася ў газэце «Раніца» (1944). Сярод твораў апавяданьні, аповесьці, успаміны пра Янку Купалу, Якуба Коласа, Язэпа Лёсіка, Пятра Бузука, Усевалада Ігнатоўскага, Мітрафана Доўнар-Запольскага ды інш. У артыкулах «Лістападаўцы», «Да гісторыі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту», «Археалягічная экспэдыцыя ў 1928 г.», «Менск у 1930—1931 гадох» паўстае карціна жыцьця на Беларусі 1920—1930-х гадоў, раскрываецца складаны і супярэчлівы духоўны стан грамадзтва, якое ўступала ў пэрыяд панаваньня таталітарнага рэжыму.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сак]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саковіч, Аляксандра}}
[[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]]
4bs5z8ux7c59avgd6tb6rbwit7ltqd4
2687352
2687351
2026-08-28T21:29:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2687352
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|лацінка = Alaksandra Sakovič
}}
'''Аляксандра Саковіч''' (сапр. ''Іна Рытар'', у замужастве ''Каханоўская''; 14 сьнежня 1906, [[Адэса]] — 8 студзеня 1997, [[Кліўлэнд]]) — беларуская пісьменьніца і мэмуарыстка.
== Біяграфія ==
З 1921 году жыла ў [[Менск]]у. Навучалася ў [[Беларускі пэдагагічны тэхнікум|Беларускім пэдагагічным тэхнікуме]], скончыла гістарычны аддзел пэдагагічнага факультэту [[БДУ]]. Швагерка пісьменьніка і навукоўца [[Міхайла Грамыка|Міхайлы Грамыкі]]. Жывучы ў доме Грашкаў, потым у Лёсікаў, сустракалася з [[Янка Купала|Янкам Купалам]], [[Якуб Колас|Якубам Коласам]], [[Зьмітрок Бядуля|Зьмітраком Бядулем]] (пазьней напісала пра гэтыя сустрэчы ўспаміны). Па заканчэньні ўнівэрсытэту працавала там жа выкладніцай беларускай мовы і літаратуры.
У 1930 годзе выйшла замуж, узяла прозьвішча мужа Сеўрук, але той [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]], высланы на [[Калыма|Калыму]], дзе загінуў у [[ГУЛАГ]]у. З двухгадоваю дачкою (сын-першынец памёр) вярнулася ў Беларусь.
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] жыла на Радзіме бацькоў у [[Ярэмічы|Ярэмічах]], выкладала ў [[Наваградзкая настаўніцкая сэмінарыя|Наваградзкай настаўніцкай сэмінарыі]].
Зь лета 1944 году — на эміграцыі, трапіла ў [[Француская зона акупацыі Нямеччыны|францускую зону акупацыі Нямеччыны]], потым пераехала ў беларускі лягер перамешчаных асобаў каля [[Рэгенсбург]]у, выкладала нямецкую і ангельскую мовы ў [[Беларуская гімназія імя Янкі Купалы|Беларускай гімназіі імя Янкі Купалы]]. Тут ад няшчаснага выпадку загінула яе 9-гадовая дачка.
У 1950 годзе эмігравала ў [[ЗША]]. Жыла ў [[Нью-Ёрк]]у, брала ўдзел у нацыянальным грамадзкім жыцьці, уваходзіла ў Галоўную ўправу [[БАЗА]], управу [[БІНІМ]]у.
У 1955 годзе пабралася шлюбам з [[Аўген Калубовіч|Аўгенам Калубовічам]] (на эміграцыі Каханоўскі) і пераехала з мужам у [[Кліўлэнд]], дзе існавала беларуская калёнія. Выкладала ў беларускай суботняй школцы, займалася літаратурнай творчасьцю, грамадзкай працай.
Спачыла на [[могілкі Рывэрсайд (Кліўлэнд)|могілках Рывэрсайд]] у [[Кліўлэнд]]зе, [[Агаё|штат Агаё]]<ref>Гардзіенка Н. Могілкі як частка мэмарыяльнай культуры эміграцыі // Запісы БІНіМ. № 38. Нью-Ёрк—Менск, 2016. С. 8—70.</ref>.
== Творчасьць ==
Першая публікацыя зьявілася ў газэце «Раніца» (1944). Сярод твораў апавяданьні, аповесьці, успаміны пра Янку Купалу, Якуба Коласа, Язэпа Лёсіка, Пятра Бузука, Усевалада Ігнатоўскага, Мітрафана Доўнар-Запольскага ды інш. У артыкулах «Лістападаўцы», «Да гісторыі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту», «Археалягічная экспэдыцыя ў 1928 г.», «Менск у 1930—1931 гадох» паўстае карціна жыцьця на Беларусі 1920—1930-х гадоў, раскрываецца складаны і супярэчлівы духоўны стан грамадзтва, якое ўступала ў пэрыяд панаваньня таталітарнага рэжыму.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сак]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саковіч, Аляксандра}}
[[Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі]]
llbd32ko73vm4rgyatrv8d5c6tef57n
Есьман (прозьвішча)
0
303653
2687362
2026-08-28T22:32:33Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
Створаная старонка са зьместам „'''Есьман''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Есьман]]. Носьбіты: * [[Крыштап Есьман (кашталян менскі)|Крыштап Есьман]] ({{†}} 1697) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]] * [[Ігар Есьман]]...“
2687362
wikitext
text/x-wiki
'''Есьман''' — беларускае [[прозьвішча]], вытворнае ад імя [[Есьман]].
Носьбіты:
* [[Крыштап Есьман (кашталян менскі)|Крыштап Есьман]] ({{†}} 1697) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]]
* [[Ігар Есьман]] (1932—2020) — беларускі архітэктар
* [[Ларыса Есьман]] (1936—2017) — беларуская архітэктарка
{{Неадназначнасьць}}
ca0s9ee6fwoerwyq80tvxxwsiiwnwxq
Зборная Ўкраіны па футболе
0
303654
2687397
2026-08-29T07:30:41Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Ўкраіны па футболе]] у [[Мужчынская зборная Ўкраіны па футболе]] паўзьверх перанакіраваньня: Уніфікацыя
2687397
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Ўкраіны па футболе]]
83kx4jitf4wsllj4ix38pdrx8517jo8
Златэ Мораўцэ (раён)
0
303655
2687403
2026-08-29T08:26:32Z
ČarnaruskiVoin
76002
ČarnaruskiVoin перанёс старонку [[Златэ Мораўцэ (раён)]] у [[Златыя Мараўцы (раён)]]
2687403
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Златыя Мараўцы (раён)]]
slre4enqktvyp25iqoj03z5bswl9inm