Вікіпэдыя
be_x_oldwiki
https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Мэдыя
Спэцыяльныя
Абмеркаваньне
Удзельнік
Гутаркі ўдзельніка
Вікіпэдыя
Абмеркаваньне Вікіпэдыі
Файл
Абмеркаваньне файла
MediaWiki
Абмеркаваньне MediaWiki
Шаблён
Абмеркаваньне шаблёну
Дапамога
Абмеркаваньне дапамогі
Катэгорыя
Абмеркаваньне катэгорыі
Партал
Абмеркаваньне парталу
TimedText
TimedText talk
Модуль
Абмеркаваньне модулю
Event
Event talk
Мікола Шчакаціхін
0
1167
2690319
2664425
2026-09-14T20:01:04Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Бібліяграфія
2690319
wikitext
text/x-wiki
{{Навуковец
|Імя = Мікола Шчакаціхін
|Фота = Mikola Szczakacichin.png
|Шырыня =
|Подпіс =
|Навуковая сфэра = [[мастацтва]]знаўства
|Навуковы кіраўнік =
|Знакамітыя вучні =
|Вядомы як = Аўтар канцэпцыі разьвіцьця беларускага мастацтвазнаўства
|Узнагароды і прэміі =
|Сайт =
}}
[[Файл:Мінск. Дошка Шкачаціхіну (02).jpg|значак||250px|Мемарыяльная дошка. [[Дом Кастравіцкай]], ([[Вуліца Валадарскага (Менск)|вул. Валадарскага]], 24), [[Менск]]]]
'''Міко́ла Шчакаці́хін''' ('''Мікалай Мікалаевіч Шчакаціхін'''; 13 кастрычніка 1896—1940) — беларускі мастацтвазнавец, гісторык і тэарэтык мастацтва, пэдагог. «Бацька» беларускага мастацтвазнаўства.
== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў [[Санкт-Пецярбург]]у. Зь дзяцінства размаўляў на 4 мовах, пазьней вывучыў яшчэ некалькі (паводле розных зьвестак, ведаў 12 моваў).
У 1914 годзе скончыў гімназію А. Флёрава ў [[Масква|Маскве]]. З 1914 па 1918 вучыўся ў [[Маскоўскі ўнівэрсытэт|Маскоўскім унівэрсытэце]]. Працаваў у Расеі: Маскве, [[Арол|Арле]], а ў 1920 годзе пераводзіцца ў [[Харкаў]], дзе парацуе адначасова навуковым супрацоўнікам музэю, загадчыкам перакладчыцкай калегіі і чальцом рэпэртуарнай камісіі пры навукова-тэарытычным аддзяленьні Наркамасьветы [[Украіна|Ўкраіны]]. Зьяўляўся чальцом праўленьня Ўсеўкраінскага Саюзу пісьменьнікаў.
У 1921 годзе пераяжджае ў [[Менск]]. З 1922 году працуе асыстэнтам катэдры гісторыі мастацтва [[БДУ]], распрацоўвае і выкладае курс па гісторыі беларускага мастацтва. У 1924 годзе атрымаў званьне дацэнта. Адначасова з 1925 году працуе ў [[Інбелкульт|Інбелкульце]] ў якасьці навуковага сакратара Сэкцыі беларускага мастацтва і стыль-рэдактара выдавецкага аддзела. Пры Інбелкульце вучоны стварае Камісію гісторыі мастацтва, у якой зьбірае менскіх і пэрэфэрыйных, пераважна, віцебскіх, мастацтвазнаўцаў, мастакоў, жывапісцаў і графікаў.
18 ліпеня 1930 году арыштаваны па сфабрыкаванай справе «[[Саюз вызваленьня Беларусі|Саюзу вызваленьня Беларусі]]». У 1931 годзе сасланы на 5 гадоў у [[Башкартастан|Башкірыю]]. У [[Белябей|Белябеі]] яму давялося працаваць статыстам, плянавіком у райспажыўсаюзе, затым у яго атрымалася ўладкавацца на выкладчыцкую працу. Абсалютна пазбаўлены матэрыялу для навуковай працы, ён працягваў навуковыя досьледы далёка, не пакідаў надзеі вярнуцца да навуковай працы ў Беларусі.
У лісьце да [[Уладзімер Пічэта|Ўладзімера Пічэты]] ён з адчаем піша: «''Я ня мару цяпер ні аб чым больш, не імкнуся ў буйныя цэнтры; мяне задаволіла б самая маленькая, самая сьціплая навуковая работа дзе заўгодна ў правінцыі, — хоць самым малодшым супрацоўнікам; гатоў хоць зноў пачынаць навуковую кар’еру з асыстэнта, як 17 гадоў назад — абы толькі зноў мець магчымасьць цалкам аддацца любімай навуковай прцы. Я яшчэ не стары — мне толькі сорак два гады''».
У 1937 годзе сталінскія ўлады прысуджаюць яму яшчэ адзін тэрмін. У 1940 годзе Мікола Шчакаціхін памірае ў [[Белябей|Белябеі]] ад [[сухоты|сухотаў]], якія ён набыў пасьля чарговага «прафілактычнага» арышту да чарговага камуністычнага сьвята. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.
== Навуковая дзейнасьць ==
[[Файл:BGU-1922.jpg|значак|зьлева|250пкс|Першыя прафэсары БДУ, 1922 год (зьлева направа): <br />Ніжні рад: [[Салямон Кацэнбоген|С. З. Кацэнбоген]], [[Аляксандар Вазьнясенскі|А. М. Вазнясенскі]], [[Мікалай Нікольскі|М. М. Нікольскі]], [[Уладзімер Пічэта|У. І. Пічэта]], [[Усевалад Ігнатоўскі|У. М. Ігнатоўскі]], [[Язэп Лёсік|Я. Ю. Лёсік]], [[Арсень Міхайлоўскі|А. А. Міхайлоўскі]]; <br />Сярэдні рад: [[Іван Салаўёў|І. М. Салаўёў]], [[Сямён Вальфсон|С. Я. Вальфсон]], [[Яўген Барычэўскі|Я. І. Барычэўскі]], [[Аляксандар Савіч|А. А. Савіч]], [[Дзмітрый Жарынаў|Д. А. Жарынаў]], [[Яўген Усьпенскі|Я. К. Успенскі]], [[Ільля Герцык|І. Я. Герцык]]; <br />Верхні рад: [[Уладзімер Перцаў|У. М. Перцаў]], '''М. М. Шчакаціхін''', [[Віктар Якунін|В. В. Якунін]], [[Міхаіл Піятуховіч|М. М. Піятуховіч]].]]
[[Файл:1996. Stamp of Belarus 0202.jpg|thumb||250px|]]
Сфэра навуковых інтарэсаў Шчакаціхіна была надзвычай шырокай. Найперш ён займаўся вывучэньнем беларускай архітэктуры ХІ—ХІХ стагодзьдзяў: сакральнай і абарончай. Шмат высілкаў ахвяраваў дасьледваньню беларускай гатычнай архітэктуры, у тым ліку мураваных замкаў [[Вялікае княства Літоўскае|ВКЛ]] далюблінскага часу. Пачаў распрацоўку пытаньня абарончай храмавай архітэктуры ў ВКЛ. Акрамя архітэктуры дасьледваў выяўленчае мастацтва, ў тым ліку жывапіс полацкіх храмаў XVII—XVIII стагодзьдзяў, старажытныя беларускія [[гравюра|гравюры]], мастацтва кніг [[Францішак Скарына|Ф. Скарыны]]. Засваеньне нацыянальных мастацкіх традыцый Шчакаціхін бачыць перадумовай пасьпяховага разьвіцьця сучаснай яму творчасьці, на падставе практыкі асобных творцаў арыентуе моладзь на стварэньне нацыянальнай мастацкай школы.
Акрамя прыкладных праблемаў займаўся распрацоўкай канцэпцыі беларускага мастацтва, асноўных яго кірункаў і пэрыядызацыю. Увёў ва ўжытак паняткі «[[беларускае адраджэньне]]», «[[беларуская готыка]]», «[[беларускае барока]]». Уздымае пытаньне пра неабходнасьць стварэньня ў Беларусі вышэйшай мастацкай школы (акадэміі), рупіцца аб згуртаваньні творчых сілаў ва Ўсебеларускую мастацкую асацыяцыю. Дзейсна ўдзельнічаў у арганізацыі і афармленьні музэйных збораў у Беларусі. У 1926 годзе выступае як адзін з арганізатараў 1-й Усебеларускай мастацкай выставы: складае каталёгі, робіць крытычныя агляды паказаных твораў.
Сваю асноўную задачу, так бы мовіць звышзадачу, дасьледчык бачыў у стварэньні цэласнай гісторыі разьвіцьця мастацкай думкі, мастацкіх формаў у Беларусі. У 1928 годзе выйшаў першы том ягонай кнігі «Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва», дзе ён паспрабаваў абагульніць свае напрацоўкі беларускім мастацтве. За першым томам мусілі выйсьці наступныя чатыры. Гэтаму, аднак, перашкодзілі сталінскія рэпрэсіі.
У 1930-я гады да працы былі падрыхтаваны рукапісы «Тапаграфія кладаў з літоўскімі манетамі на тэрыторыі старажытнай Літоўскай дзяржавы», «Некаторыя варыянты літоўскіх манет», «Нарыс гісторыі літоўскай манеты XVI—XVII ст.», якія захоўваюцца цяпер у Эрмітажы. Іншыя працы ў рукапісным варыянце ня выяўлены.
У 1968 годзе [[Арсень Ліс]] напісаў і выдаў біяграфічную кнігу «Мікола Шчакаціхін», якая стала першым крокам па вяртаньні памяці аб выдатнейшым беларускім навукоўцы. У 1993 годзе 1-ы том «Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва» з ініцыятывы [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]] быў перавыдадзены.
== Ушанаваньне памяці ==
* Да 100 — годдзя з дня нараджэньня навукоўца, «Белпошта» выпусьціла паштовую марку.
* У 2008 годзе на [[Дом Кастравіцкай|доме Кастравіцкай]] ([[Вуліца Валадарскага (Менск)|вул. Валадарскага]], 24) у [[Менск]]у, дзе ў [[1922]]—[[1930]] гадах жыў Мікалай Шчакаціхін, устаноўлена мэмарыяльная дошка (скульптар [[Канстанцін Селіханаў]]). На адкрыцьці дошкі з прамовамі выступілі дырэктар Нацыянальнага мастацкага музэя [[Уладзімер Пракапцоў]], старшыня праўленьня [[Беларускі фонд культуры|Беларускага фонду культуры]] [[Уладзімер Гілеп]], пісьменьнік [[Арсень Ліс]] і іншыя.<ref>[https://www.sb.by/articles/u-pamyats-pra-m-kalaya-shchakats-kh-na.html У памяць пра Мікалая Шчакаціхіна]</ref>.
== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
;1918
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Феликс Валлотон: очерк{{Ref-ru}} |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =М.|выдавецтва =Альціона|год =1918|том = |старонкі =|старонак =119 |сэрыя =Мастера новой графики |isbn = |наклад = }}{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Фелікс Валатон|Феликс Валлотон|fr|Félix Vallotton}} — (28 сьнежня 1865, [[Лязана]] – 29 сьнежня 1925, [[Парыж]]) – швэйцарскі графік і жывапісец, які працаваў у [[Францыя|Францыі]].}}
;1923
* {{Артыкул| аўтар = Н. Н. Щекатихин. | загаловак = Иллюстрации Даниэля Ходовецкого к «Буре» Шекспира| арыгінал = | спасылка = https://digital.nlb.by/files/original/df9218cfa637ab9afcc4f1818087a6e7.pdf| мова = ru| адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Працы Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. Les Annales de l'Universite de Minsk | тып = | месца =[[Менск|Минск]] | выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі]] | год = 1923 | выпуск = | том = | нумар = 4—5, ч. 2 | старонкі = 134—149 | isbn = | issn = }}{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Даніэля Ходавецкі|Даниеля Ходовецкого|pl|Daniel Chodowiecki}}(16 кастрычніка 1726, [[Гданьск]] — 7 лютага 1801, [[Бэрлін]]) — польскі й нямецкі мастак.}}
* {{Кніга|аўтар =Меринг, Франц.|частка = |загаловак =На философские и литературные темы: сборник статей{{Ref-ru}} |арыгінал =Franz Mehring |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/1/ba126048/ba126048.html |адказны =пер. зь [[Нямецкая мова|нямецкай]] М. М. Щакаціхіна ; пад рэд. і прадмовай [[Сямён Вальфсон|С. Я. Вальфсона]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Белтрэстдрук]] |год =1923 |том = |старонкі = |старонак =131 |сэрыя = |isbn = |наклад =3000 }}{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Франц Мерынг|Меринг, Франц|de|Franz Mehring}} — (27 лютага 1846, [[Слаўно|Шлавэ]], [[Заходнепаморскае ваяводзтва|Памеранія]] — 29 студзеня 1919, [[Бэрлін]]) — нямецкі [[філёзаф]], [[Гісторыя|гісторык]], [[публіцыст]].}}
1925
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Падрахунак мастацкіх сіл. |арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Міхась Чарот]]|выданьне=[[Савецкая Беларусь (1920)|«Савецкая Беларусь»]]|тып=газэта|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=9 сьнежня 1925 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= |isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Фрэскі Полацкага Барысаглебскага манастыра.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=40&pubid=46245|адказны = |выданьне=[[Наш край]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Беларускай Акадэміі Навук. |год= 1925 |выпуск=|том=|нумар= 1| старонкі=18—27 |isbn=}}{{Заўвага|[[Бельчыцкі манастыр]]}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Калі нарадзіўся Францішак Скарына.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/6bbb11bc43a6c599a2d978daa9c7a774.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1925|выпуск=|том=|нумар= 5| старонкі=148—151|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Матэрыялы па гісторыі беларускага малярства XVIII сталецьця.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Мікола Касьпяровіч|М. І. Касьпяровіч]]|выданьне=[[Віцебшчына]]|тып=зборнік (неперыядычны орган Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства )|месца=[[Віцебск ]]|выдавецтва=выданьне Таварыства |год= 1925|выпуск=|том=1|нумар= | старонкі= |isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Матэрыялы па гісторыі беларускага малярства XVIII сталецьця.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Мікола Касьпяровіч|М. І. Касьпяровіч]]|выданьне=[[Віцебшчына]]|тып=зборнік (неперыядычны орган Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства )|месца=[[Віцебск ]]|выдавецтва=выданьне Таварыства |год= 1928|выпуск=|том=2|нумар= | старонкі= |isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Прадмова.|арыгінал = |спасылка =https://knihi.com/Mikalaj_Kaspiarovic/ |адказны = |выданьне=[[Мікалай Касьпяровіч|Мікола Касьпяровіч]]. «Беларуская архітэктура». |тып=|месца=[[Віцебск ]]|выдавецтва= |год=1925 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= 5―8|isbn=}}
* {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Васіль Вашчанка - магілёўскі гравёр канца XVI - пачатку XVIII сталецьця. | спасылка =https://knihi.com/Mikola_Scakacichin/Vasil_Vascanka_-_mahilouski_hravior_kanca_XVII_-_pac_XVIII_staleccia.html#1 | мова = | аўтар выданьня = | выданьне =Зборнік Інстытуту беларускай культуры | тып = | месца =[[1925]] | выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]] | год =1925 | том = | старонкі =123—135 | isbn = | issn = }}
;1926
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =1-я Усебеларуская мастацкая выстаўка. «Каталог аддзелу старажытнага мастацтва »|арыгінал = |спасылка = |адказны =апрацаваў [[Мікола Шчакаціхін|М. Шчакаціхін]]. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва = |год =1926 |том = |старонкі = |старонак = 30|сэрыя = |isbn = |наклад =1000 }}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = «Матывы краязнаўства ў нашым сучасным мастацтве» (З вынікаў Усебеларускай выстаўкі).|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=40&pubid=46248|адказны =[[Мікалай Азбукін|Азбукін М.]]|выданьне=«[[Наш край]]»|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Інстытут Беларускай Культуры|год= 1926|выпуск=|том=|нумар=2—3 (5—6) | старонкі=15—25 |isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = «Замак у Рагачове».|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=30&pubid=46252|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=«[[Наш край]]»|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= Інстытут Беларускай Культуры|год= 1926|выпуск=|том=|нумар=10–11 (13—14)| старонкі=26—33|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = «Сучаснае мастацтва Беларусі»|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/76270f831a759b9c7a4184bbeecde95a.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1926|выпуск=|том=|нумар= 6| старонкі=130—148|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = .| частка = |загаловак =Кнігапіс. «Віцебскіе мастацкіе выданьні: Д-р Іппэль. Беларускае мастацтва; М. Касьпяровіч. Беларуская архітэктура; І. П. Фурман. Крашаніна; А. Шлюбскі. Крашаніна (Набіванка); І. П. Фурман. Віцебск у гравюрах С. Юдовіча.»|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/ccb2605a1a8eb71979dfab78d4c556d8.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1926|выпуск=|том=|нумар= 7| старонкі=177—180|isbn=}}
* {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Гравюры і кніжныя аздобы ў выданьнях Францішка Скарыны | спасылка =https://knihi.com/none/Catyrochsotleccie_bielaruskaha_druku.html#1 | мова = | аўтар выданьня =адказны рэдактар: [[Аркадзь Смоліч]]| выданьне =Чатырохсотлецьце беларускага друку | тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]] | год =1926 | том = | старонкі =180—227 | isbn = | issn = }}
;1927
* {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = На шляхах да новага беларускага мастацтва: (Нарысы творчасці Міхася Філіповіча).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/4149bfb833eabeb638023cfd0f626095.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 2| старонкі=163—179|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = Беларускае мастацтва ў гістарычнай і археалагічнай літаратуры.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/2c3628e788093b37d1c7747d88eb472a.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 6| старонкі=166—190|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = Беларускае мастацтва ў гістарычнай і археалагічнай літаратуры. (Працяг).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/954f7c48449037983d5042f095c88af2.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 8| старонкі=158—185|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = Беларускае мастацтва да 10-гадовага юбілею Кастрычніка».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/ce949807dd6811a7f76edca7d8a12a88.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1927|выпуск=|том=|нумар= 7| старонкі=188—195|isbn=}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Беларуская архітэктура ў XI-XII ст.|арыгінал = |спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Shchakatsikhin_M_Belaruskaya_Arkhitektura_u_XI_i_XII_st._1927.pdf |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]]. Дасьледчы інстытут для вывучэньня мастацтва. Камісія гісторыі мастацтва.|год =1927 |том = |старонкі = |старонак = 62 + 18|сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Белорусское искусство.{{Ref-ru}}|арыгінал = |спасылка =http://www.1543.su/pub/bse/BSE-1/05_Baria-Bess.pdf|адказны =Глав. ред. [[Ота Шміт|О. Ю. Шмидт]]|выданьне=[[Большая советская энциклопедия]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Масква|Москва]]|выдавецтва=Советская энциклопедия |год=1927|выпуск=|том=5 (Барыкова—Бессалько)|нумар= | старонкі=416—421 |isbn=}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Арнаментальныя росьпісы Сьмядынскай Барысаглебскай царквы ў Смаленску.| арыгінал = | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Pracy_I_Mataryaly_Da_Historyi_I_Arkhealogii_Belarusi_1927.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Гістарычна-археалагічны зборнік]] = Scripta historico-archaeologica | тып = | месца = [[Менск]] | выдавецтва = [[Інстытут беларускай культуры]]| год = 1927 | выпуск = Працы і матар’ялы да гісторыі і археолёгіі Беларусі. Аддзел 2. Сэрыя 1. Кніга 3 | том = 1: Даклады і рэфэраты, 1926–1927 году | нумар = | старонкі = 67—82| isbn = | issn = }}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Новыя архіўныя матар'ялы. Да архітэктурнай гісторыі Полацкае Сафіі.| арыгінал = | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Pracy_I_Mataryaly_Da_Historyi_I_Arkhealogii_Belarusi_1927.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = [[Гістарычна-археалагічны зборнік]] = Scripta historico-archaeologica | тып = | месца = [[Менск]] | выдавецтва = [[Інстытут беларускай культуры]]| год = 1927 | выпуск = Працы і матар’ялы да гісторыі і археолёгіі Беларусі. Аддзел 2. Сэрыя 1. Кніга 3 | том = 1: Даклады і рэфэраты, 1926–1927 году | нумар = | старонкі = 367—371 | isbn = | issn = }}
;1928
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Народнае мастацтва ў Савецкім Саюзе.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/1516fba2f7ef4da56e360e7a829960f6.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія |выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1928|выпуск=|том=|нумар= 5| старонкі=143—157|isbn=}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва |арыгінал = |спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Schakacikhin_M_Narysy_z_gistoryi_belaruskaga_mastactva_1928.pdf |адказны =Даследчы інстытут для вывучэння мастацтва. Камісія гісторыі мастацтва |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]] |год = |том =1 |старонкі =|старонак =278 |сэрыя =Дасьледы і матар'ялы для вывучэньня мастацтва. Кніга 1 |isbn = |наклад =1500 }}<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Гісторыя беларускага мастацтва. | спасылка = https://knihi.com/none/Volnaja_dumka_pdf.zip.html#220794-1929-2.pdf_12 | мова = | выданьне =[[Вольная думка (1929)|Вольная думка]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 2 | старонкі = 11—13 }}</ref>
** {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Гісторыя беларускага мастацтва. | спасылка = https://knihi.com/none/Volnaja_dumka_pdf.zip.html#220794-1929-2.pdf_12 | мова = | выданьне =[[Вольная думка (1929)|Вольная думка]] | тып =часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 2 | старонкі = 11—13 }}
** {{артыкул|аўтар =[[Леў Цьвяткоў|Л. Цьвяткоў]]. | частка = |загаловак = Кнігапіс.«Інстытут беларускай культуры, Аддзел гуманітарных навук. М. Шчакаціхін. ''Доцэнт Беларускага Дзяржаўнага Універсітэту.'' Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва. Том першы. Менск–1928 г. (Старонак 280, табліц 45. Цана 3 рублі)».|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/5b08441a05d9fb495851516bb0becf3a.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1929|выпуск=|том=|нумар= 3| старонкі=169—170|isbn=}}
** {{артыкул|аўтар =Ц. Л.| частка = |загаловак =Кнігапіс. «Працы камісіі гісторыі мастацтва. Т. 1. Сшытак 1». Інстытут Беларускае Культуры. Запіскі аддзелу гуманітарных навук. Менск, 1928 г. (стар. 210).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/79f092778f7fa4b561cc4171744d0631.pdf|адказны =Рэдакцыйная калегія |выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]]|год=1929|выпуск=|том=|нумар= 4| старонкі=213—214|isbn=}}
* {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Да пытаньня аб храналогіі «Малой падарожнай кніжыцы» Скарыны: Scoriniana | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Гісторыка-археалагічны зборнік| тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =[[Інстытут беларускай культуры]]| год =1928 | выпуск = | том =2 | нумар = | старонкі =435—450| isbn = | issn = }}
* {{Кніга|аўтар =Антон Баліцкі, Цішка Гартны, Аляксандар Цвікевіч, Мікола Шчакаціхін.|частка = |загаловак =«Weissruthenische Kultur : I. Sammlung von Aufsätzen aus dem Gebiete der weissruthenischen Kultur »|арыгінал = |спасылка = |адказны =unter Mitarbeit von A. Balizky; verdeutscht von Georg Petzold|выданьне = |месца =[[Менск|Mensk]] |выдавецтва =Weissruthenische Gesellschaft für kulturelle Verbindung mit dem Auslande|год =1928 |том = |старонкі = |старонак =89|сэрыя = |isbn = |наклад =1000}}
* {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Помнікі старадаўня архітэктуры XVII—XVIII сталецьцяў у Менску' | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Zap_Addz_gumanit_navuk_Kn6_Pracy_Kamisii_Gistoryi_Mastactva_T1_1928.pdf| мова = | аўтар выданьня = | выданьне =Запіскі Аддзелу гуманітарных навук | тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =| год =1928 | том =1, кн. 6 працы камісіі гісторыі мастацтва| старонкі = 1—38| isbn = | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Рыгор Мядзьвецкі — невядомы беларускі маляр канца XVIII сталецьця | спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Zap_Addz_gumanit_navuk_Kn6_Pracy_Kamisii_Gistoryi_Mastactva_T1_1928.pdf | мова = | аўтар выданьня = | выданьне =Запіскі Аддзелу гуманітарных навук | тып = | месца =[[Менск]] | выдавецтва =| год =1928 | том =1, кн. 6 працы камісіі гісторыі мастацтва| старонкі = 183—187 | isbn = | issn = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Запіскі Аддзелу гуманітарных навук. Кн. 6 : Працы камісіі гісторыі мастацтва, т. 1, сш. 1|арыгінал = |спасылка = http://csl.bas-net.by/oir/books/Zap_Addz_gumanit_navuk_Kn6_Pracy_Kamisii_Gistoryi_Mastactva_T1_1928.pdf |адказны = пад рэд. М. Шчакаціхіна|выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Інбелкульт]] |год = 1928|том = |старонкі = 191—207|старонак = 210 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
;1929
* {{Артыкул| аўтар = М. Шчакаціхін. | загаловак = Мастак Якуб Кругер. (Да шасьцідзесяцігодзьдзя нараджэньня 1869—1929). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1929-061.pdf| мова = | выданьне = [[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 17 сакавіка 1929| том = | нумар = 61 (2550)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Сучаснае беларускае мастацтва». Праваднік па аддзеле сучаснага беларускага малярства і разьбярства|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/10.12.2013/Shchakatsihin_1929.pdf |адказны = апрацавалі: [[Мікола Шчакаціхін|М. Шчакаціхін]] і [[Вацлаў Ластоўскі |В. Ластоўскі]]|выданьне =Беларускі Дзяржаўны Музэй (БДМ) |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Інбелкульт|Друкарня Інбелкульту]] |год =1929 |том = |старонкі = |старонак =30+25 іл. |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
;1930
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Новы Менск.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/739225d0f61129f526656c0daefc8a71.pdf|адказны =[[Міхась Чарот]]|выданьне=[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]|тып=грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі»]] |год=1930 |выпуск=|том=|нумар=2 | старонкі= 10—11|isbn=}}
;1970
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=9677 |адказны = |выданьне =Выданьне 2-е, фатаграфічнае|месца =[[Нью-Ёрк]] |выдавецтва =[[Крывіцкае (Вялікалітоўскае) Навуковае Таварыства Пранціша Скарыны]] |год =1970 |том =1 |старонкі = |старонак =300|сэрыя = |isbn = |наклад = }}
;1993
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=9007 |адказны =пасляслоўе [[Арсень Ліс|А. Ліса]] |выданьне =факсімільнае выданьне 1928 г. |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1993 |том =1 |старонкі = |старонак =332|сэрыя = |isbn =5-343-01105-5 |наклад = 10000}}
;1996
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Матэрыялы да 100-годдзя з дня нараджэння Міколы Шчакаціхіна, 1896-1940|арыгінал = |спасылка = |адказны =навуковы кансультант [[Надзея Высоцкая |Н. Ф. Высоцкая ]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь]], Беларускі Фонд Сораса |год = 1996|том = |старонкі = |старонак =117 |сэрыя = |isbn =985-6051-07-X |наклад = 300}}
{{слупок-канец}}
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактары тома: [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]], [[Віктар Шматаў|В. Ф. Шматаў]] |выданьне = |месца =[[Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка]] |год =1990 |том =4 (1917 — 1941) |старонкі=40—43, 74, 127, 155, 157, 225, 228|старонак =352 |сэрыя = |isbn = 5-343-00157-2|наклад =2450 }}.
* {{Кніга|аўтар = [[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]].|частка = |загаловак =Мікола Шчакаціхін (1896—1940 гг.). Хараство непазнанай зямлі|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Навука і тэхніка|год =1968|том = |старонкі = |старонак =163|сэрыя = |isbn = |наклад =1500}}
* {{Кніга|аўтар =[[Арсень Ліс|Ліс, Арсень]]. |частка = |загаловак =Цяжкая дарога свабоды: артыкулы, эцюды, партрэты|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год =1994|том = |старонкі = |старонак =412|сэрыя = |isbn =5-340-01395-2|наклад =2200}}
* Мікола Шчакаціхін. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} С. 596.
{{слупок-2}}
* Мікола Шчакаціхін. // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|3|2|РЛ1-3|РЛ1-3}}
* {{артыкул|аўтар =Чэбан, Ірына .| частка = |загаловак =«Шчакаціхін».|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г.П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т.|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]]|выдавецтва=[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]|год=2003|выпуск=|том=6 Кн. 2: Усвея—Яшын. |нумар= | старонкі=238—239|isbn=985-11-0276-8}}
* Чэбан, І. Л. Шчакаціхін Мікалай Мікалаевіч. // {{Літаратура/БелЭн|17}} — С. 494.
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [https://knihi.com/search.html#%D1%88%D1%87%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%85%D1%96%D0%BD Творы Міколы Шчакаціхіна. Беларуская Палічка]
{{слупок-2}}
* {{Спасылка | url = http://csl.bas-net.by/news/one-news.asp?id=88668| загаловак = Мікалай Мікалаевіч Шчакаціхін: 125 год з дня нараджэння. | мова = | камэнтар = [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа]] }}
{{слупок-канец}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шчакаціхін, Мікола}}
[[Катэгорыя:Беларускія мастацтвазнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
[[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі архітэктуры]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Высланыя]]
[[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі»]]
qee0zj3avq4apkqmmcxzpc3bhkz4vso
Міхал Вітушка
0
9980
2690308
2563335
2026-09-14T17:54:04Z
~2026-49687-11
100076
/* Жыцьцяпіс */
2690308
wikitext
text/x-wiki
{{Вайсковы дзяяч
|поўнае імя = Міхал Вітушка
|лацінка = Michał Vituška
|месца нараджэньня = [[Нясьвіж]], [[Менская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]]
|месца сьмерці = [[Нямеччына]]
|партрэт = [[Файл:Michał Vituška.gif|180пкс]]
|подпіс =
|мянушка =
|прыналежнасьць = «[[Чорны кот (арганізацыя)|Чорны кот]]»
|гады службы =
|званьне = генэрал
|род войскаў =
|камандаваў =
|частка =
|бітвы = [[Другая сусьветная вайна]]
|узнагароды = [[File:Pahonia order ribbon.png|50px]] [[Ордэн Пагоні]]<br>[[File:Iron Knight Order ribbon.png|49px]] [[Ордэн Зялезнага Рыцара]]
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
{{Цёзкі}}
'''Міха́л Віту́шка''' (5 лістапада 1907, [[Нясьвіж]], цяпер [[Беларусь]] — 27 красавіка 2006, [[Нямеччына]]) — беларускі палітычны дзяяч, кіраўнік беларускага антысавецкага руху.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў [[Нясьвіж]]ы. Атрымліваў адукацыю ў [[Беларуская гімназія ў Клецку|Клецкай]], а пасьля [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]], якую скончыў у 1930 годзе. Вучыўся ў [[Праскі ўнівэрсытэт|Праскім]] і [[Варшаўскі ўнівэрсытэт|Варшаўскім унівэрсытэтах]], уваходзіў у кіраўніцтва [[Аб’яднаньне беларускіх студэнцкіх арганізацыяў|Аб’яднаньня беларускіх студэнцкіх арганізацыяў]]<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = З Беларускага жыцьця. У Чэхаславаччыне. Бюлетэнь АБСА № 5.| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Rodny_kraj_orhan_Tavarystva_bielaruskaje_asviety_-_redaktar-vydaviec_M_Siniauski_Vilnia,_1933-1936.pdf.zip/234780-1933-15.pdf| мова = | выданьне =[[Родны край (1933)|Родны край]] | тып =часопіс | год = 1933 | том = | нумар = 15| старонкі =6 | issn = }}</ref> і [[Асьветнае таварыства беларусаў|Асьветнага таварыства беларусаў]] у [[Варшава|Варшаве]].
У жніўні 1941 году Міхал Вітушка — камандзір аднаго з адзьдзелаў [[Беларуская самаахова|Беларускай самааховы]] на [[Заходняе Палесьсе|Заходнім Палесьсі]], дзе Беларуская Самаахова праводзіла сумесную з [[Палеская сеч|Палескай сеччу УПА]] антысавецкую апэрацыю. Адзін з стваральнікаў беларускай паліцыі ў [[Менск]]у, да восені 1941 году быў намесьнікам камэнданта паліцыі. У 1942—1943 гадох займаўся стварэньнем адзьдзелаў Беларускае самааховы на [[Бранск|Браншчыне]], [[Смаленск|Смаленшчыне]] і [[Магілёў]]шчыне. Міхал Вітушка ўваходзіў у Цэнтральны камітэт [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускай незалежніцкай партыі]], ад якога атрымаў чын генэрала. У чэрвені 1944 году браў удзел у [[Другі Ўсебеларускі кангрэс|II Усебеларускім кангрэсе]]. Адзін з арганізатараў плянаванага антынямецкага выступу ў Менску, мэтай якога было абвяшчэньне незалежнай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Зь лета 1944 году — афіцэр дэсантнага батальёну «[[Дальвіц]]», маёр [[Беларуская краёвая абарона|Беларускай краёвай абароны]].
Паводле адных зьвестак, 17 лістапада 1944 году дэсантаваўся на [[Вільня|Віленшчыне]] на чале адзьдзелу парашутыстаў і 7 студзеня 1945 году быў забіты ў баі. Паводле іншых зьвестак пад ягоным імем дэсантаваўся іншы чалавек, а Вітушка зьявіўся ў [[Беларусь|Беларусі]] пазьней<ref>Ёрш С., Горбік С. Беларускі супраціў. Львоў, 2006. С. 148—155.</ref>.
Паводле гэтых зьвестак, дзейнасьць у Беларусі Вітушка пачаў у 1946 годзе, рэарганізаваўшы антысавецкі партызанскі рух Цэнтральнай і [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[Беларуская вызваленчая армія|Беларускую вызваленчую армію]]. Кіраваў Беларускай незалежніцкай партыяй, рэдагаваў часопіс «За волю». Спыніў партызанскую дзейнасьць, узначальваў падпольле. У пачатку 1950-х вывеў ацалелыя партызанскія атрады праз Польшчу і Латвію на Захад; сам ён заставаўся ў Польшчы, адкуль кіраваў антысавецкім падпольлем, а ў 1960-х перабраўся на Захад<ref name="nn.by">[http://www.nn.by/index.php?c=ar&i=2534 Ёрш С. Міхал Вітушка памёр двойчы // Наша Ніва, 29.06.2006]{{Недаступная спасылка|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Паводле зьвестак, атрыманых ад ягонага сына, Міхал Вітушка памёр 27 красавіка 2006 году<ref name="nn.by"/>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Чорны кот (арганізацыя)|Чорны кот]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* [http://slounik.org/154763.html Вітушка Міхал] // {{Літаратура/Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік}}
* Сяргей Ёрш. [http://www.nn.by/index.php?c=ar&i=2534 Міхал Вітушка памёр двойчы]{{Недаступная спасылка|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Наша Ніва]] № 23
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/man/2006/7/5E41EBB6-2AAC-49CB-BCE6-DE06D4812E55.html Перадача Радыё «Свабода» з сэрыі «Імёны Свабоды». Уладзімер Арлоў]
* [http://www.gazetaby.com/index.php?sn_nid=9577&sn_cat=35 Камандзір беларускіх «лясных братоў»]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вітушка, Міхал}}
[[Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясьвіжы]]
[[Катэгорыя:Навучаліся ў Віленскай беларускай гімназіі]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай незалежніцкай партыі]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Другога ўсебеларускага кангрэсу]]
[[Катэгорыя:Беларускія генэралы]]
[[Катэгорыя:Сябры батальёну «Дальвіц»]]
[[Катэгорыя:Маёры Беларускай краёвай абароны]]
[[Катэгорыя:Кавалеры Ордэну Жалезнага рыцара]]
[[Катэгорыя:Кавалеры і дамы Ордэну Пагоні]]
hays0fgip8zyahco68pcun5v0e4qxyu
Альгерд Бахарэвіч
0
19849
2690306
2689659
2026-09-14T17:36:42Z
~2026-49687-11
100076
/* */
2690306
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Лацінка = Alhierd Bacharevič
|Партрэт = Alhierd Bacharevič.jpg
|Апісаньне = Альгерд Бахарэвіч (2009 г.)
|Імя пры нараджэньні =
|Псэўданімы =
|Гады актыўнасьці =
|Кірунак =
|Жанр =
|Дэбют =
|Значныя творы =
|Подпіс =
|Апісаньне подпісу =
|ВікіКрыніца =
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую =
|Палічка = http://knihi.com/Alhierd_Bacharevic/
|Камунікат = http://kamunikat.org/Bacharewicz_Alhierd.html
|Сайт =
}}
'''Альге́рд Бахарэ́віч''' ({{н}} 31 студзеня 1975 году, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік і перакладнік.
== Біяграфія ==
Нарадзіўся 31 студзеня 1975 году ў [[Менск]]у. У 1997 годзе скончыў філялягічны факультэт [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт|БДПУ]]. Пасьля ўнівэрсытэту працаваў настаўнікам, а пасьля — журналістам. Першыя тэксты апублікаваў у 1993 годзе. У 1990-я гады — адзін з заснавальнікаў («слупоў») літаратурна-мастацкага руху «Бум-Бам-Літ». У 2001 годзе пабраўся шлюбам зь першай жонкай Ксеніяй. У 2007—2013 гг. жыў у [[Гамбург]]у. У 2013 годзе пераехаў у Менск і ажаніўся зь беларускай літаратаркай [[Юлія Цімафеева|Юліяй Цімафеевай]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://belarustoday.by/news/view/55004| копія = | дата копіі = | загаловак = Пісьменнік Альгерд Бахарэвіч пабраўся шлюбам з перакладчыцай Юліяй Цімафеевай| фармат = | назва праекту = | выдавец = belarustoday.by| дата доступу = 13 кастрычніка 2014 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Мае дачку ад першага шлюбу. З канца восені 2020 году жыў ў [[Грац]]ы ([[Аўстрыя]])<ref>[https://web.archive.org/web/20210126131540/https://euroradio.fm/pismennik-algerd-baharevich-z-zhonkay-zehau-z-belarusi Пісьменнік Альгерд Бахарэвіч з жонкай з’ехаў з Беларусі]</ref> і Швайцарыі. Цяпер жыве ў Бэрліне (Нямеччына).
=== Творчасьць ===
Альгерд Бахарэвіч зьяўляецца аўтарам кніг «''Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў''» (2002), «''Натуральная афарбоўка''» (2003), «''Ніякай літасьці Валянціне Г.''» (2006), «''Праклятыя госьці сталіцы''» (2008), «''Сарока на шыбеніцы''» (2009), ''«Гамбурскі рахунак Бахарэвіча»'' (2012), ''«Шабаны. Гісторыя аднаго зьнікненьня»'' (2012), ''«Дзеці Аліндаркі»'' (2014), ''«Апошняя Кніга пана А.»'' (2020), і інш. Раман Бахарэвіча, ''«Белая муха, забойца мужчын»'', выйшаў у выдавецтве «Галіяфы» напрыканцы 2015 году. У 2016 годзе ў выдавецтве Зьмітра Коласа выйшла кніга эсэ «Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры».
У 2017 годзе ў выдавецтве «Логвінаў» выйшаў 900-старонкавы раман з шасьці частак ''«Сабакі Эўропы»'', які называюць opus magnum аўтара. Раман атрымаў прэмію «Кніга году», быў высока ацэнены крытыкамі, прэзэнтаваны ў Нямеччыне і ва Ўкраіне, быў адзначаны другой прэміяй Ежы Гедройца. Расейская вэрсія раману трапіла ў шорт-ліст прэміі «Большая книга».
Пераклаў казку «Халоднае сэрца» [[Вільгельм Гаўф|Вільгельма Гаўфа]], якая выйшла напрыканцы 2009 году пад адной вокладкай з самастойным творам, названым «пасьлямовай перакладчыка». Пераклаў зь нямецкай мовы паасобныя творы [[Браты Грым|братоў Грым]], [[Франц Кафка|Франца Кафкі]], Г. Г. Эвэрса, вершы [[Ганс Энцэнсбэргер|Ганса Энцэнсбэргера]] і іншых сучасных нямецкіх паэтаў. У 2011 годзе ў перакладзе Альгерда Бахарэвіча па-беларуску выйшаў раман сучаснай нямецкай пісьменьніцы Катрын Шміт «Ты не памрэш» (выд. «Макбел»), у 2014 — выбраныя казкі братоў Грымаў (выд. «Логвінаў»). Супрацоўнічае з часопісам перакладной літаратуры «ПрайдзіСьвет».
Браў удзел у Бэрлінскім літаратурным калёквіюме, тэатральным фэстывалі ў [[Люблін]]е ([[Польшча]]), літаратурных фэстывалях «Vilenica» ([[Славенія]]), «Lesefest Osteuropa» ([[Ляйпцыг]], [[Нямеччына]]), «Месяцы аўтарскага чытаньня» у [[Брно]], Міжнароднага літаратурнага фэстывалю ў [[Львоў|Львове]], літаратурным фэстывалі «Паўночнае лета» ў Летуве, у літаратурным фэстывалі «Protimluv» у Чэхіі (Астрава), міжнародным фэстывалі апавяданьня «Intermezzo» ў Віньніцы і іншых. Выступаў на міжнародных кніжных кірмашах у Франкфурце, Ляйпцыгу, Варшаве, Львове, Менску. У 2014 годзе прадстаўляў Беларусь на міжнароднай Эўрапейскай пісьменьніцкай Канфэрэнцыі ў Бэрліне.
У 2012 годзе пасьля публікацыі эсэ «Цёмнае мінулае Каяна Лупакі» з уласнай ініцыятывы выйшаў з Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, сябрам якога быў з 2006 году. Зьяўляецца сябрам беларускага ПЭН-цэнтру.
У 2010—2011 гадох вёў калёнку ў фармаце «літаратурна-мэдычнай энцыкляпэдыі» «Малая мэдычная энцыкляпэдыя (Бахарэвіча)» на [[Радыё Свабода]] (у 2011 годзе выйшла асобнай кнігай). Вёў на Радыё Свабода цыкль перадач «Гамбурскі рахунак Бахарэвіча» — сэрыя эсэ, дзе аўтар выказвае свой суб’ектыўны погляд на беларускую літаратурную клясыку, пазьней цыкль выйшаў асобнай кнігай. Наступныя аўтарскія праекты на Радыё Свабода: «Каляндар Бахарэвіча» (2013) і «Цуды і дзівосы Беларусі» (2014). Вёў калёнкі ў чэскім часопісе HOST, на сайце грамадзка-культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі» budzma.org. У 2016 годзе вёў калёнку «Таемны госьць» на сайце [[34mag|34mag.net]]. Уваходзіў у журы міжнароднага кінафэстываля «Лістапад». З 2015 году выкладае курс «Майстэрства прозы» ў Беларускім калегіюме. Цягам летам 2018 году на сайце «Беларусского журнала» публікуюцца разьдзелы новай аўтабіягафічнай кнігі Альгерда Бахарэвіча «Мае дзевяностыя».
Творы Альгерда Бахарэвіча перакладаліся на ангельскую, францускую, [[нямецкая мова|нямецкую]], [[чэская мова|чэскую]], [[украінская мова|украінскую]], [[баўгарская мова|баўгарскую]], [[славенская мова|славенскую]], [[расейская мова|расейскую]], [[летувіская мова|летувіскую]] і [[польская мова|польскую]] мовы .<ref name="budzma">[http://budzma.org/culture/alhyerd-bakharevich-u-akademknizye-i-padzyemcy.html Альгерд Бахарэвіч у Акадэмкнізе і Падземцы] // [[Budzma.org]], 16 сьнежня 2008 г.</ref> У 2008 годзе выйшаў зборнік выбраных апавяданьняў Альгерда Бахарэвіча ў перакладзе на польскую мову «''Talent do jąkania się''». У 2010 годзе ў ляйпцыскім выдавецтве «Leipziger Literaturverlag» раман «Сарока на шыбеніцы» выйшаў на [[нямецкая мова|нямецкай мове]].<ref>[https://web.archive.org/web/20091119144913/http://www.svaboda.org/discussion/1/105155.html Форум: Альгерд Бахарэвіч] // [[Радыё Свабода]], 9 лістапада 2009 г.</ref> У 2015 апавяданьне Бахарэвіча «Талент заіканьня» ўвайшло ў анталёгію найлепшай эўрапейскай кароткай прозы «Best European Fiction».
У 2017 годзе «Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча» выйшла па-польску ў люблінскім выдавецтве «Warsztaty kultury» (пераклад Міры Лукшы). У 2018 годзе раман «Дзеці Аліндаркі» выйшаў у выдавецтве «Le ver a soie» у францускім перакладзе. У 2019 годзе ў Бэрліне выйшаў па-нямецку зборнік эсэ Бахарэвіча «Бэрлін, Парыж і вёска» («Berlin, Paris und das Dorf», выдавецтва fotoTAPETA, перакладчыкі Томас Вайлер і Ціна Вюншман). Раман «Сабакі Эўропы» выйшаў у маскоўскім выдавецтве «Время» ў аўтарскім перакладзе на расейскую мову і трапіў у шорт-ліст прэміі «Большая книга». У 2021-м беларускае перавыданьне рамана было арыштаванае Менскай рэгіянальнай мытняй і адпраўленае на экспэртызу (на прадмет наяўнасьці ў кнізе «экстрэмізму»). У 2022 дзяржаўная газэта «Беларусь Сегодня» паведаміла, што раман прызнаны «экстрэмісцкім», «заклікае да незаконнага захопу ўлады і распальвае варожасьць да дзяржаных органаў». 17 траўня 2022 суд Менскага раёну прызнаў раман «Сабакі Эўропы» «экстрэмісцкім матэрыялам». Кніга ўнесеная ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.
У 2020 годзе раман «Дзеці Аліндаркі» выйшаў у Вялікай Брытаніі ў выдавецтве Scotland Street Press (пераклад на ангельскую мову Джыма Дынглі, пераклад на скотс Пэтры Рэйд). У 2022 кніга выйшла ў ЗША ў выдавецтве New Directions.
27 верасьня 2014 году ў рамках тэатральнага фэстывалю ТЕАРТ адбылася прэм’ера спэктаклю «Шабаны» подле аднайменнага твору пісьменьніка. Спэктакль быў пастаўлены на сцэне [[Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі|Рэспубліканскага тэатру беларускай драматургіі]]. Рэжысэрам выступіла Алена Ганум, былая акторка [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Я. Коласа]], цяпер студэнтка [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]], акторы — студэнты акадэміі<ref>{{Спасылка | аўтар = Дзяніс Марціновіч| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 29 верасьня 2014| url = http://budzma.by/news/chym-shabany-adroznivayucca-ad-zyalyonaha-luhu.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Чым Шабаны адрозніваюцца ад Зялёнага Лугу?| фармат = | назва праекту = | выдавец = budzma.org| дата доступу = 13 кастрычніка 2014 | мова = | камэнтар = }}</ref>. У 2015 годзе спэктакль пастаўлены Аленай Ганум на Малой сцэне Дзяржаўнага тэатру імя Янкі Купалы.
У 2020 годзе Беларускі Свабодны Тэатр паставіў спэктакль «Сабакі Эўропы» паводле аднайменнага рамана Бахарэвіча (рэжысэры Мікалай Халезін і Марыя Бяльковіч). Беларуская прэм’ера прайшла ў сакавіку ў Менску, сусьветная прэм’ера адбылася ў сакавіку 2022 году ў Лёндане. Затым спэктакль быў паказаны ў Парыжы (тэатр «Адэон»), Адэляідзе і Бэрліне (Нямецкі тэатр).
У 2022 годзе незалежная тэатральная трупа «Купалаўцы» паставіла другую частку рамана, «Гусі.Людзі.Лебедзі», на сцэнах люблінскага і ўроцлаўскага тэатраў у Польшчы.
У 2020 годзе выйшла новая кніга Бахарэвіча — 500-старонкавая казка «Апошняя кніга пана А.». Яе выхад ёсьць плёнам супрацоўніцтва адразу двух выдавецтваў: менскага «Янушкевіч» і чэскага «Вясна» (Прага). У сакавіку 2023 году рашэньнем суду Цэнтральнага раёну Менску кніга была забароненая і ўнесеная ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Кніга выйшла ў перакладзе на нямецкую мову ў бэрлінскім выдавецтве edition.fototapeta (2023).
У 2021 годзе ў Бэрліне выйшла кніга эсэ Бахарэвіча «Яны ўжо прайгралі. Рэвалюцыя і рэпрэсіі ў Беларусі».
Улетку 2021-га выйшлі дзьве новыя кнігі Бахарэвіча: «беларускае фэнтэзі з элемэнтамі палітычнага трылеру» «Тэатр шчасьлівых дзяцей» і авантурная прыпавесьць «Плошча Перамогі» (папяровае выданьне: 2023, выдавецтва «Вясна», Прага).
У 2021 годзе Альгерд Бахарэвіч быў уганараваны нямецкай прэміяй Эрвіна Піскатара «за моц ягоных манумэнтальных раманаў і грунтоўных эсэ, у якіх ён дасьледуе ўмовы панаваньня дыктатуры».
У 2022 годзе ў праскім выдавецтве «Вясна» выйшла першая кніга паэзіі Бахарэвіча — зборнік «Вершы». Тэксты ў кнізе надрукаваныя ў двух варыянтах: кірыліцай і беларускай лацінкай.
У 2023 годзе ў выдавецтве «Кнігаўка» ў Варшаве выйшлі новыя кнігі Бахарэвіча: зборнік апавяданьняў «Ператрус у музэі», прысьвечаны падзеям 2020 году ў Беларусі, і аўтабіяграфічная кніга «Хлопчык і сьнег».
У лютым 2024 году opus magnum Бахарэвіча, раман «Сабакі Эўропы», выйшаў у нямецкім перакладзе Томаса Вайлера ў выдавецтве «Voland&Quist». Томас Вайлер атрымаў за гэты пераклад прэмію Паўля Цэляна.
== Бібліяграфія ==
* 2002 — Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў
* 2003 — Натуральная афарбоўка
* 2006 — Ніякай літасьці Валянціне Г.
* 2008 — Праклятыя госьці сталіцы
* 2008 — Talent do jąkania się / Талент заіканьня (зборнік апавяданьняў у перакладзе на польскую мову і ў беларускім арыгінале)
* 2009 — Сарока на шыбеніцы
* 2009 — Пасьлямова перакладчыка
* 2011 — Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча
* 2012 — Шабаны. Гісторыя аднаго зьнікненьня
* 2012 — Гамбурскі рахунак Бахарэвіча
* 2014 — Каляндар Бахарэвіча
* 2014 — Ніякай літасьці Альгерду Б.
* 2014 — Дзеці Аліндаркі
* 2015 — Белая муха, забойца мужчын
* 2016 — Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры.
* 2017 — [[Сабакі Эўропы (раман)|Сабакі Эўропы]]
* 2018 — [[Мае дзевяностыя]]
* 2019 — Бэрлін, Парыж і гэтая вёска
* 2020 — Апошняя кніга пана А.
* 2021 — Тэатр шчасьлівых дзяцей
* 2021 — Плошча Перамогі
* 2021 — Яны ўжо прайгралі
* 2022 — Вершы
* 2023 — Ператрус у музэі
* 2023 — Хлопчык і сьнег
* 2024 — Капітан Лятучая Рыба
* 2024 — Папяровы голем
* 2026 — Падземныя пераходы
== Узнагароды ==
* прэмія «Залатая літара» — 2015 за кнігу «''Ніякай літасьці Альгерду Б''.».
* прэмія «Кніга году — 2015» за раман «''Дзеці Аліндаркі''».
* прэмія «Кніга году — 2018» за раман «''Сабакі Эўропы''».
* Чытацкая прэмія за раман "Сабакі Эўропы" (2018)
* прэмія «[[Гліняны Вялес]]» за кнігу «''Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў''» (2002)
* прэмія Ангельскага ПЭН-клюбу за раман "Дзеці Аліндаркі" (2020)
* прэмія Эрвіна Піскатара (Нямеччына) за раманы і эсэістыку (2021)
* Ляйпцыгская кніжная прэмія за эўрапейскае паразуменьне за раман "Сабакі Эўропы" (2025)
* Прэмія Цёткі ў галіне дзіцячай літаратуры за авантурна-фантастычны раман "Капітан Лятучая Рыба" (2025)
Паводле апытаньня інтэрнэт-сайту «Новая Эўропа» Бахарэвіч быў названы лепшым беларускім пісьменьнікам 2006 году.<ref name="budzma" />
Тройчы атрымліваў другую прэмію Ежы Гедройца і аднойчы трэцюю. Другой прэміяй былі ўганараваныя: «Малая Мэдычная Энцыкляпэдыя Бахарэвіча», зборнік эсэ «Гамбурскі рахунак Бахарэвіча» і раман «Белая муха, забойца мужчын».
У 2015 г. раман «Дзеці Аліндаркі» атрымаў трэцяе месца ў прэміі імя Ежы Гедройца.
Кнігі ўваходзілі ў шорт-лісты цэнтральнаэўрапейскай прэміі «Ангелус» («Сарока на шыбеніцы», 2022), прэміі «Большая книга» («Сабакі Эўропы», 2019), літаратурнай прэміі гораду Гамбургу ("Сабакі Эўропы", 2024)
За нямецкі пераклад рамана «Сабакі Эўропы» перакладчык Томас Вайлер быў узнароджаны прэміяй Паўля Цэляна (Германія, 2024).
Стыпэндыят IHAG ([[Грац]], [[Аўстрыя]]), нямецкага ПЭН-цэнтру, фонду Гайнрыха Бёля<ref>[https://web.archive.org/web/20100813133046/http://n-europe.eu/article/2008/06/13/tlumachenne_nevytlumachalnaga_algerda_bakharevicha Тлумачэнне невытлумачальнага Альгерда Бахарэвіча] // «Новая Еўропа», 13 чэрвеня 2008 г.</ref>, Балтыйскага цэнтру пісьменьнікаў і перакладчыкаў у Вісьбю. Атрымаў стыпэндыю Institut Francais (Centre International de Recollets) на 2016 год. У 2018 годзе атрымаў стыпэндыю Literarisches Colloqium Berlin.
Увайшоў у сьпіс дзесяці самых пасьпяховых беларускіх пісьменьнікаў, складзены парталам tut.by<ref>https://web.archive.org/web/20161120122931/http://news.tut.by/culture/480491.html</ref>.
27 лістапада 2023 г. уганараваны [[Мэдаль Ордэну Пагоні|Мэдалём Ордэну Пагоні]] з боку [[Рада БНР|Рады БНР]]<ref name=pahonia/><ref name=pahonia>[https://euroradio.fm/gerasimenya-lyauchuk-bakharevich-atrymayuc-ad-rady-bnr-medali-ordena-pagoni Герасіменя, Ляўчук, Бахарэвіч атрымаюць ад Рады БНР медалі Ордэна Пагоні] — [[Эўрарадыё]], 27.11.2023</ref>.
== Дадатковыя зьвесткі ==
У 2015 годзе Альгерд Бахарэвіч разам з Максімам Жбанковым зайгралі ў буктрэйлеры «Смаленьне вепрука» паводле твору Міхася Стральцова.
У 1990-я гады быў заснавальнікам і вакалістам беларускамоўнага панк-гурта «[[Правакацыя (гурт)|Правакацыя]]».
Дзьве кнігі Альгерда Бахарэвіча ўнесеныя ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў — раманы «Сабакі Эўропы» і «Апошняя кніга пана А.».
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20140810203721/http://kamunikat.org/Bacharewicz_Alhierd.html Творы на сайце kamunikat.org]
* [http://knihi.com/Alhierd_Bacharevic/ Творы на «Беларускай палічцы»]
* [http://budzma.by/category/column/kalonka-alherda-baxarevicha Калёнка Бахарэвіча на сайце budzma.org]
* [http://www.svaboda.org/author/21697.html Калёнка на сайце] [[Радыё Свабода]]
* [https://www.facebook.com/alhierd.bacharevic Старонка на facebook.com]
* [http://bacharevic.livejournal.com/ Блог Альгерда Бахарэвіча] (апошн. абнаўленьне ў 2013 г.)
* [https://web.archive.org/web/20120720182329/http://budzma.org/news/adbylasya-prezentacyya-knihi-alherda-baxarevicha-shabany-fotarepartazh-videa.html Прэзэнтацыя кнігі «Шабаны. Гісторыя аднаго зьнікненьня» ў Менску]
* {{YouTube|xeE_zhoF2RQ|Спэктакль «Шабаны»}}
{{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}}
{{Прэмія Гліняны Вялес}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бахарэвіч, Альгерд}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Гліняны Вялес»]]
[[Катэгорыя:Альгерд Бахарэвіч| ]]
[[Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём Ордэну Пагоні]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Цёткі]]
q3ul7m3zaxekd24azabwhzgjpp0e2pe
2690307
2690306
2026-09-14T17:50:25Z
~2026-49687-11
100076
/* Творчасьць */
2690307
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Лацінка = Alhierd Bacharevič
|Партрэт = Alhierd Bacharevič.jpg
|Апісаньне = Альгерд Бахарэвіч (2009 г.)
|Імя пры нараджэньні =
|Псэўданімы =
|Гады актыўнасьці =
|Кірунак =
|Жанр =
|Дэбют =
|Значныя творы =
|Подпіс =
|Апісаньне подпісу =
|ВікіКрыніца =
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую =
|Палічка = http://knihi.com/Alhierd_Bacharevic/
|Камунікат = http://kamunikat.org/Bacharewicz_Alhierd.html
|Сайт =
}}
'''Альге́рд Бахарэ́віч''' ({{н}} 31 студзеня 1975 году, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік і перакладнік.
== Біяграфія ==
Нарадзіўся 31 студзеня 1975 году ў [[Менск]]у. У 1997 годзе скончыў філялягічны факультэт [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт|БДПУ]]. Пасьля ўнівэрсытэту працаваў настаўнікам, а пасьля — журналістам. Першыя тэксты апублікаваў у 1993 годзе. У 1990-я гады — адзін з заснавальнікаў («слупоў») літаратурна-мастацкага руху «Бум-Бам-Літ». У 2001 годзе пабраўся шлюбам зь першай жонкай Ксеніяй. У 2007—2013 гг. жыў у [[Гамбург]]у. У 2013 годзе пераехаў у Менск і ажаніўся зь беларускай літаратаркай [[Юлія Цімафеева|Юліяй Цімафеевай]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://belarustoday.by/news/view/55004| копія = | дата копіі = | загаловак = Пісьменнік Альгерд Бахарэвіч пабраўся шлюбам з перакладчыцай Юліяй Цімафеевай| фармат = | назва праекту = | выдавец = belarustoday.by| дата доступу = 13 кастрычніка 2014 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Мае дачку ад першага шлюбу. З канца восені 2020 году жыў ў [[Грац]]ы ([[Аўстрыя]])<ref>[https://web.archive.org/web/20210126131540/https://euroradio.fm/pismennik-algerd-baharevich-z-zhonkay-zehau-z-belarusi Пісьменнік Альгерд Бахарэвіч з жонкай з’ехаў з Беларусі]</ref> і Швайцарыі. Цяпер жыве ў Бэрліне (Нямеччына).
=== Творчасьць ===
Альгерд Бахарэвіч ёсьць аўтарам кнігаў «''Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў''» (2002), «''Натуральная афарбоўка''» (2003), «''Ніякай літасьці Валянціне Г.''» (2006), «''Праклятыя госьці сталіцы''» (2008), «''Сарока на шыбеніцы''» (2009), ''«Гамбурскі рахунак Бахарэвіча»'' (2012), ''«Шабаны. Гісторыя аднаго зьнікненьня»'' (2012), ''«Дзеці Аліндаркі»'' (2014), ''«Апошняя Кніга пана А.»'' (2020), і інш. Раман Бахарэвіча, ''«Белая муха, забойца мужчын»'', выйшаў у выдавецтве «Галіяфы» напрыканцы 2015 году. У 2016 годзе ў выдавецтве Зьмітра Коласа выйшла кніга эсэ «Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры».
У 2017 годзе ў выдавецтве «Логвінаў» выйшаў 900-старонкавы раман з шасьці частак ''«Сабакі Эўропы»'', які называюць opus magnum аўтара. Раман атрымаў прэмію «Кніга году», быў высока ацэнены крытыкамі, прэзэнтаваны ў Нямеччыне і ва Ўкраіне, быў адзначаны другой прэміяй Ежы Гедройца. Расейская вэрсія раману трапіла ў шорт-ліст прэміі «Большая книга».
Пераклаў казку «Халоднае сэрца» [[Вільгельм Гаўф|Вільгельма Гаўфа]], якая выйшла напрыканцы 2009 году пад адной вокладкай з самастойным творам, названым «пасьлямовай перакладчыка». Пераклаў зь нямецкай мовы паасобныя творы [[Браты Грым|братоў Грым]], [[Франц Кафка|Франца Кафкі]], Г. Г. Эвэрса, вершы [[Ганс Энцэнсбэргер|Ганса Энцэнсбэргера]] і іншых сучасных нямецкіх паэтаў. У 2011 годзе ў перакладзе Альгерда Бахарэвіча па-беларуску выйшаў раман сучаснай нямецкай пісьменьніцы Катрын Шміт «Ты не памрэш» (выд. «Макбел»), у 2014 — выбраныя казкі братоў Грымаў (выд. «Логвінаў»). Супрацуе з часопісам перакладной літаратуры «ПрайдзіСьвет».
Браў удзел у Бэрлінскім літаратурным калёквіюме, тэатральным фэстывалі ў [[Люблін]]е ([[Польшча]]), літаратурных фэстывалях «Vilenica» ([[Славенія]]), «Lesefest Osteuropa» ([[Ляйпцыг]], [[Нямеччына]]), «Месяцы аўтарскага чытаньня» у [[Брно]], Міжнароднага літаратурнага фэстывалю ў [[Львоў|Львове]], літаратурным фэстывалі «Паўночнае лета» ў Летуве, у літаратурным фэстывалі «Protimluv» у Чэхіі (Астрава), міжнародным фэстывалі апавяданьня «Intermezzo» ў Віньніцы і іншых. Выступаў на міжнародных кніжных кірмашох у Франкфурце, Ляйпцыгу, Варшаве, Львове, Менску. У 2014 годзе рэпрэзэнтаваў Беларусь на міжнароднай Эўрапейскай пісьменьніцкай Канфэрэнцыі ў Бэрліне.
У 2012 годзе пасьля публікацыі эсэ «Цёмнае мінулае Каяна Лупакі» з уласнай ініцыятывы выйшаў з Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, сябрам якога быў з 2006 году. Ёсьць сябрам беларускага ПЭН-цэнтру.
У 2010—2011 гадох вёў калёнку ў фармаце «літаратурна-мэдычнай энцыкляпэдыі» «Малая мэдычная энцыкляпэдыя (Бахарэвіча)» на [[Радыё Свабода]] (у 2011 годзе выйшла асобнай кнігай). Вёў на Радыё Свабода цыкль перадачаў «Гамбурскі рахунак Бахарэвіча» — сэрыя эсэ, дзе аўтар выказвае свой суб’ектыўны погляд на беларускую літаратурную клясыку, пазьней цыкль выйшаў асобнай кнігай. Наступныя аўтарскія праекты на Радыё Свабода: «Каляндар Бахарэвіча» (2013) і «Цуды і дзівосы Беларусі» (2014). Вёў калёнкі ў чэскім часопісе HOST, на сайце грамадзка-культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі» budzma.org. У 2016 годзе вёў калёнку «Таемны госьць» на сайце [[34mag|34mag.net]]. Уваходзіў у журы міжнароднага кінафэстывалю «Лістапад». З 2015 году выкладае курс «Майстэрства прозы» ў Беларускім калегіюме. Цягам лета 2018 году на сайце «Беларусского журнала» публікуюцца разьдзелы новай аўтабіягафічнай кнігі Альгерда Бахарэвіча «Мае дзевяностыя».
Творы Альгерда Бахарэвіча перакладаліся на ангельскую, францускую, [[нямецкая мова|нямецкую]], [[чэская мова|чэскую]], [[украінская мова|украінскую]], [[баўгарская мова|баўгарскую]], [[славенская мова|славенскую]], [[расейская мова|расейскую]], [[летувіская мова|летувіскую]] і [[польская мова|польскую]] мовы .<ref name="budzma">[http://budzma.org/culture/alhyerd-bakharevich-u-akademknizye-i-padzyemcy.html Альгерд Бахарэвіч у Акадэмкнізе і Падземцы] // [[Budzma.org]], 16 сьнежня 2008 г.</ref> У 2008 годзе выйшаў зборнік выбраных апавяданьняў Альгерда Бахарэвіча ў перакладзе на польскую мову «''Talent do jąkania się''». У 2010 годзе ў ляйпцыскім выдавецтве «Leipziger Literaturverlag» раман «Сарока на шыбеніцы» выйшаў на [[нямецкая мова|нямецкай мове]].<ref>[https://web.archive.org/web/20091119144913/http://www.svaboda.org/discussion/1/105155.html Форум: Альгерд Бахарэвіч] // [[Радыё Свабода]], 9 лістапада 2009 г.</ref> У 2015 апавяданьне Бахарэвіча «Талент заіканьня» ўвайшло ў анталёгію найлепшай эўрапейскай кароткай прозы «Best European Fiction».
У 2017 годзе «Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча» выйшла па-польску ў люблінскім выдавецтве «Warsztaty kultury» (пераклад Міры Лукшы). У 2018 годзе раман «Дзеці Аліндаркі» выйшаў у выдавецтве «Le ver a soie» у францускім перакладзе. У 2019 годзе ў Бэрліне выйшаў па-нямецку зборнік эсэ Бахарэвіча «Бэрлін, Парыж і вёска» («Berlin, Paris und das Dorf», выдавецтва fotoTAPETA, перакладнікі Томас Вайлер і Ціна Вюншман). Раман «Сабакі Эўропы» выйшаў у маскоўскім выдавецтве «Время» ў аўтарскім перакладзе на расейскую мову і трапіў у шорт-ліст прэміі «Большая книга». У 2021-м беларускае перавыданьне рамана было арыштаванае Менскай рэгіянальнай мытняй і адпраўленае на экспэртызу (на прадмет наяўнасьці ў кнізе «экстрэмізму»). У 2022 дзяржаўная газэта «Беларусь Сегодня» паведаміла, што раман прызнаны «экстрэмісцкім», «заклікае да незаконнага захопу ўлады і распальвае варожасьць да дзяржаных органаў». 17 траўня 2022 суд Менскага раёну прызнаў раман «Сабакі Эўропы» «экстрэмісцкім матэрыялам». Кніга ўнесеная ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.
У 2020 годзе раман «Дзеці Аліндаркі» выйшаў у Вялікай Брытаніі ў выдавецтве Scotland Street Press (пераклад на ангельскую мову Джыма Дынглі, пераклад на скотс Пэтры Рэйд). У 2022 кніга выйшла ў ЗША ў выдавецтве New Directions.
27 верасьня 2014 году ў рамках тэатральнага фэстывалю ТЕАРТ адбылася прэм’ера спэктаклю «Шабаны» подле аднайменнага твору пісьменьніка. Спэктакль быў пастаўлены на сцэне [[Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі|Рэспубліканскага тэатру беларускай драматургіі]]. Рэжысэрам выступіла Алена Ганум, былая акторка [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Я. Коласа]], цяпер студэнтка [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]], акторы — студэнты акадэміі<ref>{{Спасылка | аўтар = Дзяніс Марціновіч| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 29 верасьня 2014| url = http://budzma.by/news/chym-shabany-adroznivayucca-ad-zyalyonaha-luhu.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Чым Шабаны адрозніваюцца ад Зялёнага Лугу?| фармат = | назва праекту = | выдавец = budzma.org| дата доступу = 13 кастрычніка 2014 | мова = | камэнтар = }}</ref>. У 2015 годзе спэктакль пастаўлены Аленай Ганум на Малой сцэне Дзяржаўнага тэатру імя Янкі Купалы.
У 2020 годзе Беларускі Свабодны Тэатар паставіў спэктакль «Сабакі Эўропы» паводле аднайменнага рамана Бахарэвіча (рэжысэры Мікалай Халезін і Марыя Бяльковіч). Беларуская прэм’ера прайшла ў сакавіку ў Менску, сусьветная прэм’ера адбылася ў сакавіку 2022 году ў Лёндане. Затым спэктакль быў паказаны ў Парыжы (тэатар «Адэон»), Адэляідзе і Бэрліне (Нямецкі тэатар).
У 2022 годзе незалежная тэатральная трупа «Купалаўцы» паставіла другую частку рамана, «Гусі.Людзі.Лебедзі», на сцэнах люблінскага і ўроцлаўскага тэатраў у Польшчы.
У 2020 годзе выйшла новая кніга Бахарэвіча — 500-старонкавая казка «Апошняя кніга пана А.». Яе выхад ёсьць плёнам супрацы адразу двух выдавецтваў: менскага «Янушкевіч» і чэскага «Вясна» (Прага). У сакавіку 2023 году пастановай суду Цэнтральнага раёну Менску кніга была забароненая і ўнесеная ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Кніга выйшла ў перакладзе на нямецкую мову ў бэрлінскім выдавецтве edition.fototapeta (2023).
У 2021 годзе ў Бэрліне выйшла кніга эсэ Бахарэвіча «Яны ўжо прайгралі. Рэвалюцыя і рэпрэсіі ў Беларусі».
Улетку 2021-га выйшлі дзьве новыя кнігі Бахарэвіча: «беларускае фэнтэзі з элемэнтамі палітычнага трылеру» «Тэатр шчасьлівых дзяцей» і авантурная прыпавесьць «Плошча Перамогі» (папяровае выданьне: 2023, выдавецтва «Вясна», Прага).
У 2021 годзе Альгерд Бахарэвіч быў уганараваны нямецкай прэміяй Эрвіна Піскатара «за моц ягоных манумэнтальных раманаў і грунтоўных эсэ, у якіх ён дасьледуе ўмовы панаваньня дыктатуры».
У 2022 годзе ў праскім выдавецтве «Вясна» выйшла першая кніга паэзіі Бахарэвіча — зборнік «Вершы». Тэксты ў кнізе надрукаваныя ў двух варыянтах: кірыліцай і беларускай лацінкай.
У 2023 годзе ў выдавецтве «Кнігаўка» ў Варшаве выйшлі новыя кнігі Бахарэвіча: зборнік апавяданьняў «Ператрус у музэі», прысьвечаны падзеям 2020 году ў Беларусі, і аўтабіяграфічная кніга «Хлопчык і сьнег».
У лютым 2024 году opus magnum Бахарэвіча, раман «Сабакі Эўропы», выйшаў у нямецкім перакладзе Томаса Вайлера ў выдавецтве «Voland&Quist». Томас Вайлер атрымаў за гэты пераклад прэмію Паўля Цэляна.
== Бібліяграфія ==
* 2002 — Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў
* 2003 — Натуральная афарбоўка
* 2006 — Ніякай літасьці Валянціне Г.
* 2008 — Праклятыя госьці сталіцы
* 2008 — Talent do jąkania się / Талент заіканьня (зборнік апавяданьняў у перакладзе на польскую мову і ў беларускім арыгінале)
* 2009 — Сарока на шыбеніцы
* 2009 — Пасьлямова перакладчыка
* 2011 — Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча
* 2012 — Шабаны. Гісторыя аднаго зьнікненьня
* 2012 — Гамбурскі рахунак Бахарэвіча
* 2014 — Каляндар Бахарэвіча
* 2014 — Ніякай літасьці Альгерду Б.
* 2014 — Дзеці Аліндаркі
* 2015 — Белая муха, забойца мужчын
* 2016 — Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры.
* 2017 — [[Сабакі Эўропы (раман)|Сабакі Эўропы]]
* 2018 — [[Мае дзевяностыя]]
* 2019 — Бэрлін, Парыж і гэтая вёска
* 2020 — Апошняя кніга пана А.
* 2021 — Тэатр шчасьлівых дзяцей
* 2021 — Плошча Перамогі
* 2021 — Яны ўжо прайгралі
* 2022 — Вершы
* 2023 — Ператрус у музэі
* 2023 — Хлопчык і сьнег
* 2024 — Капітан Лятучая Рыба
* 2024 — Папяровы голем
* 2026 — Падземныя пераходы
== Узнагароды ==
* прэмія «Залатая літара» — 2015 за кнігу «''Ніякай літасьці Альгерду Б''.».
* прэмія «Кніга году — 2015» за раман «''Дзеці Аліндаркі''».
* прэмія «Кніга году — 2018» за раман «''Сабакі Эўропы''».
* Чытацкая прэмія за раман "Сабакі Эўропы" (2018)
* прэмія «[[Гліняны Вялес]]» за кнігу «''Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў''» (2002)
* прэмія Ангельскага ПЭН-клюбу за раман "Дзеці Аліндаркі" (2020)
* прэмія Эрвіна Піскатара (Нямеччына) за раманы і эсэістыку (2021)
* Ляйпцыгская кніжная прэмія за эўрапейскае паразуменьне за раман "Сабакі Эўропы" (2025)
* Прэмія Цёткі ў галіне дзіцячай літаратуры за авантурна-фантастычны раман "Капітан Лятучая Рыба" (2025)
Паводле апытаньня інтэрнэт-сайту «Новая Эўропа» Бахарэвіч быў названы лепшым беларускім пісьменьнікам 2006 году.<ref name="budzma" />
Тройчы атрымліваў другую прэмію Ежы Гедройца і аднойчы трэцюю. Другой прэміяй былі ўганараваныя: «Малая Мэдычная Энцыкляпэдыя Бахарэвіча», зборнік эсэ «Гамбурскі рахунак Бахарэвіча» і раман «Белая муха, забойца мужчын».
У 2015 г. раман «Дзеці Аліндаркі» атрымаў трэцяе месца ў прэміі імя Ежы Гедройца.
Кнігі ўваходзілі ў шорт-лісты цэнтральнаэўрапейскай прэміі «Ангелус» («Сарока на шыбеніцы», 2022), прэміі «Большая книга» («Сабакі Эўропы», 2019), літаратурнай прэміі гораду Гамбургу ("Сабакі Эўропы", 2024)
За нямецкі пераклад рамана «Сабакі Эўропы» перакладчык Томас Вайлер быў узнароджаны прэміяй Паўля Цэляна (Германія, 2024).
Стыпэндыят IHAG ([[Грац]], [[Аўстрыя]]), нямецкага ПЭН-цэнтру, фонду Гайнрыха Бёля<ref>[https://web.archive.org/web/20100813133046/http://n-europe.eu/article/2008/06/13/tlumachenne_nevytlumachalnaga_algerda_bakharevicha Тлумачэнне невытлумачальнага Альгерда Бахарэвіча] // «Новая Еўропа», 13 чэрвеня 2008 г.</ref>, Балтыйскага цэнтру пісьменьнікаў і перакладчыкаў у Вісьбю. Атрымаў стыпэндыю Institut Francais (Centre International de Recollets) на 2016 год. У 2018 годзе атрымаў стыпэндыю Literarisches Colloqium Berlin.
Увайшоў у сьпіс дзесяці самых пасьпяховых беларускіх пісьменьнікаў, складзены парталам tut.by<ref>https://web.archive.org/web/20161120122931/http://news.tut.by/culture/480491.html</ref>.
27 лістапада 2023 г. уганараваны [[Мэдаль Ордэну Пагоні|Мэдалём Ордэну Пагоні]] з боку [[Рада БНР|Рады БНР]]<ref name=pahonia/><ref name=pahonia>[https://euroradio.fm/gerasimenya-lyauchuk-bakharevich-atrymayuc-ad-rady-bnr-medali-ordena-pagoni Герасіменя, Ляўчук, Бахарэвіч атрымаюць ад Рады БНР медалі Ордэна Пагоні] — [[Эўрарадыё]], 27.11.2023</ref>.
== Дадатковыя зьвесткі ==
У 2015 годзе Альгерд Бахарэвіч разам з Максімам Жбанковым зайгралі ў буктрэйлеры «Смаленьне вепрука» паводле твору Міхася Стральцова.
У 1990-я гады быў заснавальнікам і вакалістам беларускамоўнага панк-гурта «[[Правакацыя (гурт)|Правакацыя]]».
Дзьве кнігі Альгерда Бахарэвіча ўнесеныя ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў — раманы «Сабакі Эўропы» і «Апошняя кніга пана А.».
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20140810203721/http://kamunikat.org/Bacharewicz_Alhierd.html Творы на сайце kamunikat.org]
* [http://knihi.com/Alhierd_Bacharevic/ Творы на «Беларускай палічцы»]
* [http://budzma.by/category/column/kalonka-alherda-baxarevicha Калёнка Бахарэвіча на сайце budzma.org]
* [http://www.svaboda.org/author/21697.html Калёнка на сайце] [[Радыё Свабода]]
* [https://www.facebook.com/alhierd.bacharevic Старонка на facebook.com]
* [http://bacharevic.livejournal.com/ Блог Альгерда Бахарэвіча] (апошн. абнаўленьне ў 2013 г.)
* [https://web.archive.org/web/20120720182329/http://budzma.org/news/adbylasya-prezentacyya-knihi-alherda-baxarevicha-shabany-fotarepartazh-videa.html Прэзэнтацыя кнігі «Шабаны. Гісторыя аднаго зьнікненьня» ў Менску]
* {{YouTube|xeE_zhoF2RQ|Спэктакль «Шабаны»}}
{{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}}
{{Прэмія Гліняны Вялес}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бахарэвіч, Альгерд}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Гліняны Вялес»]]
[[Катэгорыя:Альгерд Бахарэвіч| ]]
[[Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём Ордэну Пагоні]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Цёткі]]
od8vu9tshecz0atfrqwdof5f438v646
MediaWiki:Gadgets-definition
8
46495
2690318
2617895
2026-09-14T19:57:18Z
Neriah
68491
[[phab:T298199]]
2690318
wikitext
text/x-wiki
* common-action-edit[default|hidden|type=general|actions=edit|dependencies=user.options]|common-action-edit.js|common-action-edit.css
* common-action-history[default|hidden|rights=minoredit|actions=history]|common-action-history.js
* registerTool[hidden|dependencies=mediawiki.util,user.options]|registerTool.js
== editing-gadgets ==
* wikify[default|hidden|type=general|actions=edit|dependencies=ext.gadget.registerTool,jquery.client]|wikify.js|wikify.css
* nt|nt.js
* HotCat|HotCat.js
* TemplatesTB[dependencies=ext.wikiEditor,mediawiki.api|rights=edit]|templatestb.js
* blpEditNotice[default|dependencies=site,ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init]|blpEditNotice.js
* attribution[default|hidden|type=general|actions=edit]|attribution.js
* SyntaxHighlighterBKP2005[actions=edit]|SyntaxHighlighterBKP2005.js
== reading-gadgets ==
* editHysteria[dependencies=mediawiki.api]|editHysteria.js
== browsing-gadgets ==
* dblclick-collapse|dblclick-collapse.js|dblclick-collapse.css
* popups|popups.js
* BKL[default|rights=minoredit|dependencies=mediawiki.util]|bkl-check.js
* mark-redirs|mark-redirs.css
* ReferenceTooltips[default|type=general|skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue]|ReferenceTooltips.js|ReferenceTooltips.css
== interface-gadgets ==
* VectorBlueBackground|VectorBlueBackground.css
* HideCentralNotice|HideCentralNotice.css
* hitstats[dependencies=mediawiki.util]|hitstats.js
* wikibugs[default|hidden]|wikibugs.js
== wikidata-gadgets ==
* wikidataInfoboxExport[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.ForeignApi,mediawiki.util,oojs-ui-core,oojs-ui-widgets,oojs-ui-windows]|wikidataInfoboxExport.js
__NOTOC__
8bzn2thm0uqz9jtaul9x8v9619nndtz
Аляксій II
0
51652
2690291
1874951
2026-09-14T12:07:08Z
Túrelio
11994
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Patriarch Alexy II of Moscow.png]] → [[File:Blessed Patriarch Alexy II of Moscow.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Blessed Patriarch Alexy II of Moscow.jpg]]
2690291
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|імя = Патрыярх Аляксій II
|арыгінал імя = Аляксей Міхайлавіч Рыдыгер
|партрэт = Blessed Patriarch Alexy II of Moscow.jpg
|апісаньне = Аляксій II
|род дзейнасьці = [[Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Расеі]]
|дата нараджэньня = [[23 лютага]] [[1929]]
|месца нараджэньня = {{сьцяг Эстоніі}} [[Талін]], [[Эстонія]]
|дата сьмерці = [[5 сьнежня]] [[2008]]
|месца сьмерці = {{сьцяг Расеі}} [[Нова-Перадзелкіна (раён Масквы)|Нова-Перадзелкіна]], [[Масква]], [[Расейская Фэдэрацыя]]
}}
'''Патрыя́рх Аляксі́й II''' (сапр. імя — '''Аляксей Міхайлавіч Рыдыгер'''; [[23 лютага]] [[1929]], [[Талін]], [[Эстонія]] — [[5 сьнежня]] [[2008]], [[Нова-Перадзелкіна (раён Масквы)|Нова-Перадзелкіна]], [[Масква]]) — [[біскуп]] [[Расейская праваслаўная царква|Расейскай Праваслаўнай Царквы]] (РПЦ Масквы); [[Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Расеі]], [[прадстаяцель]] РПЦ з [[10 чэрвеня]] [[1990]] году па [[5 сьнежня]] [[2008]] году.
Сапраўдны чалец (акадэмік) [[Расейскай акадэміі адукацыі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Расейская царква ў патрыярства Аляксія II]]
{{Пачатак блёку}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = [[Патрыярх Пімен]]
|назва = [[Патрыярх Маскоўскі і ўсея Русі|Патрыярхі Маскоўскія]]
|гады = [[10 чэрвеня]] [[1990]] — [[5 сьнежня]] [[2008]]
|наступнік = [[Кірыл (мітрапаліт)|Мітрапаліт Кірыл]]
}}
{{Адзінка блёку
|папярэднік = [[Антоній (Мельнікаў)]]
|назва = [[Мітрапаліт Санкт-Пецярбургскі]]
|гады = [[29 ліпеня]] [[1986]] — [[19 ліпеня]] [[1990]]
|наступнік = [[Іяан (Снычоў)]]
}}
{{Канец блёку}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Patriarch Alexius II}}
{{Патрыярхі Маскоўскія}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 23 лютага]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1929 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Таліне]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Эстоніі]]
[[Катэгорыя:Біскупы Расейскай праваслаўнай царквы]]
[[Катэгорыя:Патрыярхі Маскоўскія]]
[[Катэгорыя:Расейскія праваслаўныя дзеячы]]
[[Катэгорыя:Эстонскія рэлігійныя дзеячы]]
[[Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Санкт-Пецярбургу]]
[[Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Масквы]]
[[Катэгорыя:Мітрапаліты Санкт-Пецярбурскія]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ сьвятога апостала Андрэя Першазваннага з алмазнай зоркай]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ «Славы і Гонару»]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ сьвятога роўнаапостальнага вялікага князя Ўладзімера]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ сьвяціцеля Алексія мітрапаліта Маскоўскага і ўсея Русі]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ сьвятога вернага князя Данііла Маскоўскага]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ сьвяціцеля Інакенція мітрапаліта Маскоўскага і Каломенскага]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ вялебнага Сергія Раданескага]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ сьвяціцеля Макарыя мітрапаліта Маскоўскага і ўсея Русі]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ Сьвятога Дзьмітрыя Данскога]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна Трох Зорак]]
[[Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём А.М. Гарчакова]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Слава» (Азэрбайджан)]]
[[Катэгорыя:Памерлі 5 сьнежня]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 2008 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Маскве]]
q88umzcugfogtwljriojyjyineelktu
Дронькі
0
104886
2690299
2639411
2026-09-14T13:39:16Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2690299
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
| Назва = Дронькі
| Назва ў родным склоне = Дронькаў
| Статус = вёска
| Арыгінальная назва =
| Краіны = Беларусі
| Герб =
| Сьцяг =
| Першыя згадкі = 1512 год
| Статус з =
| Магдэбурскае права =
| Былыя назвы = Дронкі, Дроны
| Мясцовая назва =
| Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
| Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
| Кіраўнік =
| Плошча =
| Вышыня =
| Колькасьць насельніцтва =
| Год падліку колькасьці =
| Шчыльнасьць насельніцтва =
| Колькасьць двароў =
| Часавы пас =
| Летні час =
| Тэлефонны код =
| Паштовы індэкс =
| Аўтамабільны код =
| Выява =
| Апісаньне выявы =
| Шырата паўшар'е = паўночнае
| Шырата градусаў = 51
| Шырата хвілінаў = 38
| Шырата сэкундаў = 47.1
| Даўгата паўшар'е = усходняе
| Даўгата градусаў = 29
| Даўгата хвілінаў = 52
| Даўгата сэкундаў = 53.8
| Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
| Водступ подпісу на мапе = 2.5
| Сайт =
|Лацінка=Drońki}}
'''Дро́нькі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — былая [[вёска]] ў [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіла ў склад [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскага сельсавету]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Найранейшай згадкай пра Дронькі ўважаецца зьвестка яшчэ за часоў караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] ў акце абмежаваньня [[Брагін|Брагінскай]] воласьці ад 7 сакавіка 1512 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 440</ref>.}} пра памежны зь ёй востраў: «...''у Зварачанскія астравы праваю стараною зноў балотам бельлю ўздоўж папалам з астравамі Дронкі Курылушкі і [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]] ў лазу, катораю папалам уздоўж у альсы, альсамі ў Тапіла, з Тапіла ў рэчку Ціхую, з Ціхай у рэчку Цеснаўку''...»<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049адв.</ref>{{заўвага|Імаверна, тады ўжо існавала і аднайменнае сяло Чарнобыльскай воласьці.}}.
У апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 года, што да Беласароцкай нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Чарнобыльская воласьць (званая калі-нікалі паветам), як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці.|}}, адразу пасьля {{падказка|патужнікаў|тут: выканаўцаў замкавых павіннасьцяў}} зь ліку жыхароў сёлаў Масановічы і Кажушкавічы названы нейкі Андрон{{заўвага|Поўны запіс: Андрон ''у Гатчыну''. П. Г. Кляпацкі<ref>Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 310</ref> ўважаў, што вядзецца пра патужніка Андрона ў Гажыну. Але Гажын мог належаць хіба да Оўруцкай нядзелі, побач з Антонавічамі, Смалігавічамі, Белым Берагам, а не да Беласароцкай. Магчыма, ў тэксьце публікацыі зьвестка памылкова зрушаная.}}<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588</ref>. Імаверна, ён быў з тых Дронкаў, ад якіх паселішча і атрымала назву.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Дронькі з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Згодна з тарыфам падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1628 года, у вёсцы Дроны, прыналежнай да Сьвята-Мікольскага Пустынскага манастыра ў Кіеве, было ўсяго два дымы – [[асадныя сяляне| асаднага селянина]] і [[агароднікі|агародніка]]<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 362</ref>. У квіце пабаровым падымнага ад 6 траўня 1642 год маецца ўдакладненьне, што «''z Dronkow z dymow dwóch''», як і зь іншых паселішчаў, выплачвалася па 1 злотаму з дыму<ref>Україна перед визвольною війною 1648— 1654 рр. Збірка документів (1639 —1648 рр.) — Київ: Видавництво Академії наук Української РСР, 1946. № 100</ref>.
30 сакавіка 1688 году кароль [[Ян Сабескі]] выдаў прывілей, паводле якога вёскі [[Малочкі (Гомельская вобласьць)|Малочкі]], Рудка і [[Пагоннае]], раней прыналежныя Сьвята-Міхайлаўскаму (Залатаверхаму) манастыру ў Кіеве, аддаваліся на вечныя часы, пры ўмове нясеньня вайсковай службы, шляхцічу Стэфану Крыніцкаму. Згодна з умовамі «вечнага міру» 1686 года паміж Рэччу Паспалітай і Расеяй, левабярэжная Украіна і Кіеў заставаліся за апошняй. Крыніцы, дзедзічны маёнтак С. Крыніцкага, дасталіся Міхайлаўскаму манастыру. Манарх і кампэнсаваў шляхцічу яго страту падараваньнем былых манастырскіх вёсак<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). – Киев, 1871. С. 78 – 80</ref>. Але папярэднія {{падказка|пасэсары|часовыя ўладальнікі}} епіскап львоўскі Іосіф Шумлянскі, адміністратар Кіева-Пячэрскай архімандрыі, і брат яго Самуіл Шумлянскі, чашнік падольскі, не сьпяшаліся ад іх адступацца. Таму, калі С. Крыніцкі з панамі шляхтай Аляксандрам Казінскім, Янам Грыўскім і чэлядзю 12 чэрвеня заехалі ў падараваныя каралём вёскі{{заўвага|Тут, акрамя згаданых у каралеўскім прывілеі, названыя яшчэ і Дронкі (Дронькі).}} і па-гаспадарску ў тых сялянаў, якіх не разагналі адразу, забралі збожжа, спустошылі борці, даніну і чынш, належныя епіскапу, прыўласьнілі, староста Беласароцкай воласьці Ян Пэнскі 19 жніўня 1688 году, ад імя епіскапа і чашніка Шумлянскіх, падаў скаргу ў Оўруцкі гродзкі суд<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 10. – Киев, 1904. С. 364 – 365</ref>.
11 чэрвеня 1706 году оўруцкі гродзкі рэгент Даніэль Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на кіеўскага падчашага Крыштафа Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шэпеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Дронькі з Пагонным, Малочкамі, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую (ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г.) арэнду за немалую суму – 4047 злотых у талерах бітых і ў чырвоных злотых. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679–1716). – Киев, 1868. С. 689–695</ref>. 16 днём чэрвеня 1707 году датаваная скарга падчашага Крыштафа Манецкага на кіраўніка маёнткаў берасьцейскага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за зьбіцьцё ім разам з слугамі князя сялян падаўца скаргі, рабаўніцтва іх маёмасьці, патраву палёў, захоп паташу і інш. у сёлах Дронькі, Пагоннае, Малочкі на рацэ Прыпяці, нарэшце, за наезд узброенага адзьдзелу ў 500 чалавек зь сялянаў, стральцоў і казакоў Д. Шуйскага на сяло Варахобавічы, за зьбіцьцё і раненьне казака і слуг пацярпелага, за намер забіць яго самога<ref>Описи актовых книг Киевского центрального архива (далей: ОАК). – № 26 / Сост. А. Т. Белоусов – Киев: Университетская типография, 1881. С. 9</ref>. 11 студзеня 1723 году актыкаваны застаўны запіс кіеўскага падчашага Крыштафа Манецкага мельніцкаму войскаму Аляксандру Бандынэлі на тры сяла маёнтку Шэпелічы – Дронькі, Малочкі і (пустое селішча) Пагоннае<ref>ОАК. – № 37 / Сост. Е. П. Дьяковский – Киев: Т. Г. Мейнандера, 1906. С. 48</ref>.
На 1734 год вёска Дронькі (Drunki) знаходзілася ў пасэсіі ў Кімбараўскага кляштару айцоў-цыстэрцыянаў<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 286</ref>.
У 1754 годзе з 7 двароў (каля 42 жыхароў) вёскі Дронькі (Drunki) выплачваліся «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 1 злоты і паўтары грошы, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 4 злотыя і 6 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 179</ref>.
Як засьведчыў вікары Оўруцкага абацтва Бэнэдыкт Арачэўскі, у 1786 годзе каля вёсак Дрункі і Малочкі ў балотах знойдзеная пярэдняя частка вялікага карабля, акаваная жалезам<ref>Живописная Россия: Отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении. Литовское и Белорусское Полесье. Репринтное воспроизведение издания 1882 года. — Минск: БЭ, 1993. С. 339 — 340</ref>. Пэўна, судна затанула яшчэ тады, калі ў балота была сувязь з ракою Прыпяць.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дронькі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёска Дронькі належала Оўруцкаму абацтву базылянаў у асобе іх галавы Юзафа Ахоцкага<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71</ref>.
У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 151 жыхар вёскі Дронькі зь ліку казённых сялянаў абодвух полаў быў прыхаджанінам царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Аравічах<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 677</ref>.
У парэформавы пэрыяд вёска належала да [[Дзёрнавічы (Гомельская вобласьць)|Дзёрнавіцкай]] воласьці. На пачатак 1870 году ў Дроньках — 87 мужчынскіх душ зь ліку былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да аднаймённага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Дронькі заставаліся ў прыходзе Аравіцкай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 463 — 464; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 115</ref>. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы Дронькі было 54 двары з 356 жыхарамі<ref name="fn1"/>. У 1909 годзе ў паселішчы налічваўся 61 двор і 491 жыхар<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 55</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дронькі ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85</ref>.
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
ma8ebemqc1q0t7148f760zg7yvfwjar
Мужчынская зборная Тунісу па футболе
0
118813
2690301
2673134
2026-09-14T16:18:41Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Тунісу па футболе]] у [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе]]: Уніфікацыя
2673134
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Туніс
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Фэдэрацыяй футболу Тунісу]]
|Канфэдэрацыя = [[Афрыканская канфэдэрацыя футболу|КАФ]]
|Трэнэр = [[Жорж Леэкенс]]
|Капітан =
|Найбольш гульняў = [[Садок Сасі]] (116)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Ісам Жэмаа]] (36)
|Першая гульня = Туніс 1:2 {{Футбол Альжыр|няма}}<br />([[Туніс]]; 25 чэрвеня 1957)
|Перамога = Туніс 7:0 {{Футбол Тога|няма}}<br />([[Туніс (горад)|Туніс]], [[Туніс]]; 7 студзеня 2000)<br />Туніс 7:0 {{Футбол Малаві|няма}}<br />([[Туніс (горад)|Туніс]], [[Туніс]]; 26 сакавіка 2005)<br />Туніс 8:1 [[Зборная Джыбуці па футболе|Джыбуці]]<br />([[Радэс]], [[Туніс]]; 12 чэрвеня 2015)
|Параза = {{Футбол Вугоршчына|няма}} 10:1 Туніс<br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; 24 ліпеня 1960)
|Удзелаў у ЧС = 5
|Першы ЧС = 1978
|Дасягненьні ў ЧС = 1 раўнд
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрыканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 18
|Першы ЧР = [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1962 году|1962]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіён ([[Кубак афрыканскіх нацыяў 2004 году|2004]])
| pattern_la1 = _tun26h
| pattern_b1 = _tun26h
| pattern_ra1 = _tun26h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _tun26a
| pattern_b2 = _tun26a
| pattern_ra2 = _tun26a
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
}}
'''Зборная Тунісу па футболе''' ({{мова-ar|منتخب تونس لكرة القدم}}) — прадстаўляе [[Туніс]] на міжнародных матчах і турнірах па [[футбол]]е. Таксама вядомая па мянушцы «''Les Aigles de Carthage''» («Арлы Картагену»). Кантралюецца [[Фэдэрацыя футболу Тунісу|Фэдэрацыяй футболу Тунісу]].
== Дасягненьні ==
* 5-разовы ўдзельнік [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянату сьвету]]: ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]])
* Уладальнік [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубка афрыканскіх нацыяў]]: [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2004 году|2004]]
* Віцэ-чэмпіён Кубка афрыканскіх нацыяў: [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1965 году|1965]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1996 году|1996]]
* 3-е месца на Кубку афрыканскіх нацыяў: [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1962 году|1962]]
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.ftf.org.tn/home.asp Футбольная фэдэрацыя Тунісу]
* [https://web.archive.org/web/20100324154346/http://www.fifa.com/associations/association=tun/index.html Зборная Тунісу на сайце ФІФА]{{ref-en}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Тунісу на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Туніс}};
|Туніс на ЧС-2018
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Тунісу на [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Туніс}};
|Туніс на КАН-2015
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Тунісу па футболе| ]]
pjpnz23e8v3uoewchpwm1cm913b03sm
2690305
2690301
2026-09-14T16:26:50Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Tunisia_national_football_team?oldid=1374850110
2690305
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Туніс
|Лягатып = Tunisia FA.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Капітан =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Туніс 1:2 {{Футбол Альжыр|няма}}<br />([[Туніс]]; 25 чэрвеня 1957)
|Перамога = Туніс 7:0 {{Футбол Тога|няма}}<br />([[Туніс (горад)|Туніс]], [[Туніс]]; 7 студзеня 2000)<br />Туніс 7:0 {{Футбол Малаві|няма}}<br />([[Туніс (горад)|Туніс]], [[Туніс]]; 26 сакавіка 2005)<br />Туніс 8:1 {{Футбол Джыбуці|няма}}<br />([[Радэс]], [[Туніс]]; 12 чэрвеня 2015)
|Параза = {{Футбол Вугоршчына|няма}} 10:1 Туніс<br />([[Будапэшт]], [[Вугоршчына]]; 24 ліпеня 1960)
|Удзелаў у ЧС = 7
|Першы ЧС = 1978
|Дасягненьні ў ЧС = Групавы этап ([[чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|1978]], [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]], [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]], [[чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]], [[чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]], [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|2022]], [[чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрыканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 22
|Першы ЧР = [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1962 году|1962]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіёны ([[Кубак афрыканскіх нацыяў 2004 году|2004]])
| pattern_la1 = _tun26h
| pattern_b1 = _tun26h
| pattern_ra1 = _tun26h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _tun26a
| pattern_b2 = _tun26a
| pattern_ra2 = _tun26a
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Туні́су па футбо́ле''' ({{мова-ar|منتخب تونس لكرة القدم}}) — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Туніс]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Таксама вядомая па мянушцы «Арлы Картагену» ({{мова-fr|Les Aigles de Carthage|скарочана}}). Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Туніская футбольная фэдэрацыя]].
== Гісторыя ==
Туніс атрымаў незалежнасьць ад [[Францыя|Францыі]] 20 сакавіка 1956 году. [[Туніская футбольная фэдэрацыя]] паўстала зусім неўзабаве пасьля гэтага, а менавіта 29 сакавіка 1957 году. У тым жа год 30 сьнежня туніская каманда згуляла таварыскі матч супраць аўстрыйскага клюбу «[[Адміра Вакер Мёдлінг|Адміра Вакер]]», перамогшы 4:1.
[[Файл:Tunisia football team 1978.jpg|значак|зьлева|Зборная Тунісу перад матчам адбору да чэмпіянату сьвету 1978 году.]]
Каманда згуляла свой першы афіцыйны матч на Арабскіх гульнях 1957 году, дзе была мацней за [[Мужчынская зборная Лібіі па футболе|зборную Лібіі]]. Фэдэрацыя стала афіляваным сябрам [[ФІФА]] і [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|Канфэдэрацыі афрыканскага футболу]] ў 1960 годзе. У тым жа годзе югаслаў [[Мілан Крыстыч]] стаў першым замежным трэнэрам, а каманда згуляла на [[летнія Алімпійскія гульні 1960 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1960 году]]. На Алімпіядзе афрыканскія футбаліст зазналі тры паразы ад [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|зборных Польшчы]] 1:6, [[Мужчынская зборная Аргентыны па футболе|Аргентыны]] 1:2 і [[Мужчынская зборная Даніі па футболе|Даніі]] 1:3. Каманда адабралася на [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1962 году]], фінішаваўшы там на трэцім радку. Праз год тунісцы зноў згулялі на кантынэнтальным першынстве, але ня далі рады ў групе. Туніс быў гаспадаром на [[Кубак афрынканскіх нацыяў 1965 году|Кубку афрынканскіх нацыяў 1965 году]], дзе быў пераможцам сваёй групы з трох камандаў, што дало мажлівасьць адразу трапіць у фінал. У вырашальным матчы гаспадары саступілі [[Мужчынская зборная Ганы па футболе|зборнай Ганы]], якая абараніла свой тытул.
Зборная Тунісу больш ня брала ўдзелу ў Кубку афрыканскіх нацыяў ажно да 1976 году. Аднак, каманда адабралася на свой дэбютны [[чэмпіянат сьвету па футболе 1978 году|чэмпіянат сьвету]] ў 1978 годзе. Там дружына перамагла [[Мужчынская зборная Мэксыкі па футболе|зборную Мэксыкі]] 3:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.flashscore.com/match/SED70PSJ/#match-summary|загаловак=Tunisia - Mexico 3:1|выдавецтва=www.flashscore.com|дата доступу=23.04.2022}}</ref>, але саступіла зборнай Польшчы 0:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.flashscore.com/match/nafve3js/#match-summary|загаловак=Poland - Tunisia 1:0|выдавецтва=www.flashscore.com|дата доступу=23.04.2022}}</ref> і згуляла безгалявую нічыю зь дзейнымі чэмпіёнамі, то бок з [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай ФРН]]. Пасьля свайго першага чэмпіянату сьвету каманда трапіла ў заняпад. У 1980—1992 гадах дружына здолела кваліфікавацца толькі на два турніры, сярод якіх былі [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1982 году]] і [[летнія Алімпійскія гульні 1988 году]]. У абодвух выпадках яна была выбіта ўжо на першым этапе.
[[Файл:Bel-Tun (23).jpg|значак|зьлева|Матч зборных Тунісу і Бэльгіі на чэмпіянаце сьвету 2018 году.]]
Туніс прымаў у сябе [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1994 году]], замяніўшы плянаванага гаспадара, якім быў [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга|Заір]]. Родныя сьцены не дапамаглі і каманда скончыла выступы на апошнім месцы ў групе пасьля паразы 0:2 ад [[Мужчынская зборная Малі па футболе|зборнай Малі]] і нічыі з [[Мужчынская зборная Дэмакратычнай Рэспублікі Конга па футболе|зборнай Заіру]]. Пасьля турніру [[Гэнрык Каспэрчак]] быў прызначаны новым трэнэрам каманды. Зборная Тунісу кваліфікавалася на наступны кантынэнтальны турнір у 1996 годзе, дзе дружына спачатку прабілася ў чвэрцьфінал, у якім была пераможаная [[Мужчынская зборная Габону па футболе|зборная Габону]]. Потым на шляху ў фінал была выгуляная [[Мужчынская зборная Замбіі па футболе|зборная Замбіі]]. У галоўным матчы турніру футбалісты з паўночнай часткі мацерыка саступіла [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|зборнай ПАР]] зь лікам 0:2. У 1998 годзе туніская дружына зноў выйшла з групы, але ў чвэрцьфінале была выбітая [[Мужчынская зборная Буркіна-Фасо па футболе|зборнай Буркіна-Фасо]] ў сэрыі пэнальці. У тым жа годзе зборная Тунісу кваліфікавалася на чэмпіянат сьвету ўпершыню па 20-гадовай адсутнасьці. Каманда не дала рады ў групе, саступіўшы [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборным Ангельшчыны]] 0:2 і [[Мужчынская зборная Калюмбіі па футболе|Калюмбіі]] 0:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.flashscore.com/match/lxMpmznS/#match-summary|загаловак=England - Tunisia 2:0|выдавецтва=www.flashscore.com|дата доступу=17.08.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.flashscore.com/match/KKCGsE9k/#match-summary|загаловак=Colombia - Tunisia 1:0|выдавецтва=www.flashscore.com|дата доступу=17.08.2022}}</ref>, а таксама зьвёўшы ўнічыю 1:1 матч з [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|зборнай Румыніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.flashscore.com/match/tz1Puhv2/#match-summary|загаловак=Romania - Tunisia 1:1|выдавецтва=www.flashscore.com|дата доступу=17.08.2022}}</ref>. Пасьля гэтага праца Каспэрчака ў зборнай была скончаная.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.ftf.org.tn/home.asp Афіцыйны сайт] Туніскай футбольнай фэдэрацыі.
* [https://web.archive.org/web/20100324154346/http://www.fifa.com/associations/association=tun/index.html Зборная Тунісу на сайце ФІФА]{{ref-en}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Тунісу на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Туніс}};
|Туніс на ЧС-2018
|Туніс на ЧС-2022
|Туніс на ЧС-2026
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Тунісу на [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Туніс}};
|Туніс на КАН-2015
|Туніс на КАН-2017
|Туніс на КАН-2019
|Туніс на КАН-2021
|Туніс на КАН-2023
|Туніс на КАН-2025
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Тунісу па футболе| ]]
gpn6qzxk0psns8kwhggxwhqpirmkgbk
Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа
0
140995
2690337
2689765
2026-09-14T22:13:59Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне літаратура
2690337
wikitext
text/x-wiki
{{Арганізацыя
|назва = Нацыянальны акадэмічны</br>драматычны тэатар</br>імя Якуба Коласа
|арыгінальная назва =
|выява = Belarus-Vitsebsk-Drama Theater.jpg
|рамка выявы =
|памер выявы = 300пкс
|альтэрнатыўны тэкст выявы = Будынак тэатру
|подпіс выявы = Будынак тэатру
|мапа =
|памер мапы =
|альтэрнатыўны тэкст мапы =
|подпіс мапы =
|мапа 2 =
|абрэвіятура =
|дэвіз =
|папярэднік =
|наступнік =
|дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|21|11|1926|1}}
|дата спыненьня існаваньня =
|тып = [[Тэатар]]
|юрыдычны статус = дзяржаўная ўстанова
|мэта =
|штабкватэра =
|месцазнаходжаньне = [[Віцебск]], вул. Замкавая, д. 2
|каардынаты =
|дзейнічае ў рэгіёнах =
|сяброўства =
|афіцыйныя мовы =
|генэральны сакратар =
|пасада кіраўніка = Дырэктар—-мастацкі кіраўнік
|імя кіраўніка = [[Валер Анісенка]]
|пасада кіраўніка 2 = Загадчык мастацка-пастановачнай часткі
|імя кіраўніка 2 = [[Рыгор Сухавал]]
|пасада кіраўніка 3 = Галоўны мастак
|імя кіраўніка 3 = [[Сьвятлана Макаранка]]
|пасада кіраўніка 4 = Загадчык музычнае часткі
|імя кіраўніка 4 = [[Аляксандар Крыштафовіч]]
|пасада кіраўніка 5 = Загадчык літаратурнае часткі
|імя кіраўніка 5 = [[Марына Пятрова]]
|пасада кіраўніка 6 = Загадчык трупы
|імя кіраўніка 6 = [[Андрэй Качан]]
|асноўныя асобы =
|кіроўны орган =
|матчыная кампанія =
|зьвязаныя кампаніі =
|бюджэт =
|колькасьць супрацоўнікаў =
|колькасьць валянтэраў =
|сайт = [http://kolastheatre.by/be http://kolastheatre.by]
|заўвагі =
|колішняя назва = Беларускі дзяржаўны тэатар Другі (БДТ-2)
}}
{{ГККРБ|213Г000028}}
'''Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа''' — адзін з найстарэйшых існуючых [[Беларусь|беларускіх]] [[тэатар|тэатраў]]. Адзіны нацыянальны тэатральны калектыў у Беларусі, які працуе ў абласным цэнтры.<ref name="tyk">{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі =
| url = http://kolastheatre.by/be/gistoryya-teatra
| копія =
| загаловак = Гісторыя тэатру
| фармат = вэбсайт Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатру імя Якуба Коласа
| назва праекту =
| выдавец =
| дата = 4 траўня 2013
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
== Гісторыя ==
Днём нараджэньня тэатру лічыцца [[21 лістапада]] [[1926]] году, калі ў [[Віцебск]]у на базе выпускнога курсу Беларускае драматычнае студыі пры МХАТ ([[Маскоўскі мастацкі акадэмічны тэатар]]) быў адкрыты Беларускі Дзяржаўны тэатар Другі (БДТ-2). Першапачаткова рэпэртуар тэатру складаўся з пастановаў, падрыхтаваных у Беларускай драматычнай студыі. Першы спэктакль студыі — «У былыя часы» І. Бэна.<ref name="tyk"/>
У гады Вялікай Айчыннай вайны з [[1941]] году тэатар працаваў ва [[Ўральск]]у, а потым ([[1943]]—[[1944]]) — у [[Арэхава-Зуева]]. У кастрычніку [[1944]] году тэатар вярнуўся ў [[Віцебск]].
У [[1944]] годзе тэатру было нададзена імя [[Народны пісьменьнік Беларусі|народнага пісьменьніка Беларусі]] [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]. З [[1964]] году тэатар працуе ў будынку на плошчы Тысячагодзьдзя [[Віцебск]]у (да [[1974]] году яна называлася Тэатральнай).<ref name="tyk"/>
У [[1977]] годзе тэатру нададзенае званьне акадэмічнага. У сэзоне 1992 году колькасьць гледачоў на вечаровых спэктаклях павялічылася на 22% да 1991 году<ref>{{Артыкул|аўтар=Дашкевіч С.|загаловак=Тэатралаў стала больш…на 25%|выданьне=Витебский курьер|год=1992|нумар=41|старонкі=5}}</ref>. У [[2001]] годзе за высокія дасягненьні ў галіне разьвіцьця беларускае тэатральнае культуры [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь]] надаў тэатру статус «Нацыянальнага».<ref name="tyk"/>
Сярод выпускнікоў Беларускае драматычнае студыі, чые імёны ўвайшлі ў гісторыю беларускага тэатральнага мастацтва, — народныя артысты СССР [[Аляксандар Ільінскі]], [[Павал Малчанаў]], народныя артысты БССР [[Яніна Глебаўская]], [[Алена Радзялоўская]], [[Любоў Мазалеўская]], [[Марыя Бялінская]], [[Цімох Сяргейчык]], заслужаныя артысты БССР [[Алена Лагоўская]], [[Леанід Маркевіч]], заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі [[Мікола Міцкевіч]]. Сярод выдатных майстроў сцэны, якія выйшлі з драматычных студый тэатру,: народныя артысты Беларусі [[3інаіда Канапелька]], [[Ёсіф Матусевіч]], [[Анатоль Трус]], [[Анатоль Шэлег]], [[Яўген Шыпіла]], [[Леанід Трушко]]; заслужаныя артысты БССР [[Акцябрына Мельдзюкова]], [[Галіна Каралькова]], [[Людміла Пісарава]]. Сярод знакамітых артыстаў-коласаўцаў — народныя артысты СССР [[Фёдар Шмакаў]], [[Мікалай Яроменка (старэйшы)]], народныя артысты БССР [[Георгі Дубаў]], [[Мікалай Звездачотаў]], [[Уладзімер Куляшоў]], [[Галіна Маркіна]], [[Канстанцін Саньнікаў]], заслужаныя артысты Беларусі [[Марына Маркоўская]], [[Барыс Левін]], [[Мікалай Цішачкін]], [[Алесь Лабанок]], [[Баляслаў Сяўко]], [[Генадзь Шкуратаў]].<ref name="tyk"/>
У тэатры працавалі высокапрафэсійныя рэжысэры: [[Віктар Дарвішаў]], [[Навум Лойтар]], [[Юры Шчарбакоў]], [[Ёсіф Папоў]], [[Сямён Казіміроўскі]], [[Барыс Эрын]], [[Аляксандар Смелякоў]], [[Валеры Мазынскі|Валер Мазынскі]], [[Валер Масьлюк]], [[Рыд Таліпаў]]. Сёньня ў тэатры працуюць рэжысэры-пастаноўнікі [[Юры Лізянгевіч]] і [[Міхась Краснабаеў]].<ref name="tyk"/>
=== Адметныя пастаноўкі ===
* [[Паўлінка (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|«Паўлінка»]] ([[1936]])
* [[Раскіданае гняздо (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|«Раскіданае гняздо»]] ([[1951]])
* [[Сон на кургане (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|«Сон на кургане»]] ([[2007]])
== Трупа ==
{| valign=top
|-
|valign=top|
[[Народны артыст Беларусі|Народныя артысты Беларусі]]
* [[Сьвятлана Акружная]]
* [[Тадэвуш Кокштыс]]
|valign=top|
Заслужаныя артысты Беларусі
* [[Вячаслаў Грушоў]]
* [[Тамара Скварцова]]
* [[Рыгор Шацько]]
|valign=top|
Артысты
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [[Натальля Аладка]]
* [[Вадзім Асьвяцінскі]]
* [[Ульяна Ацясава]]
* [[Валянціна Багданава]]
* [[Анжаліка Баркоўская]]
* [[Ларыса Баярынцава (Антосева)]]
* [[Яўген Берасьнёў]]
* [[Галіна Букаціна]]
* [[Генадзь Гайдук]]
* [[Раіса Грыбовіч]]
* [[Вікторыя Грыева]]
* [[Зінаіда Гурбо]]
* [[Віктар Дашкевіч]]
* [[Ягор Дзяюн]]
* [[Сьвятлана Жукоўская]]
* [[Уладзіслаў Жураўлёў]]
* [[Цімур Жусупаў]]
* [[Людміла Заграбельная]]
* [[Тамара Кабяк]]
* [[Максім Каржыцкі]]
* [[Руслан Карнякоў]]
{{слупок-2}}
* [[Андрэй Качан]]
* [[Тамара Краснабаева-Чарняк]]
* [[Юлія Крашэўская]]
* [[Вольга Куляшова]]
* [[Пятро Ламан]]
* [[Тацьцяна Ліхачова]]
* [[Георгі Лойка]]
* [[Яўген Лук'янаў]]
* [[Ніна Обухава]]
* [[Валянціна Петрачкова]]
* [[Натальля Саламаха-Конанава]]
* [[Уладзімер Сівіцкі]]
* [[Сьвятлана Сухадолава]]
* [[Аляксандар Фралоў]]
* [[Юрась Цьвірка]]
* [[Валянцін Цьвяткоў]]
* [[Ірына Цішкевіч]]
* [[Юлія Чуліна]]
* [[Анастасія Чыстабаева]]
* [[Алена Шарэпчанка]]<ref name="tyk"/>
{{слупок-канец}}
|}
== Рэпэртуар ==
{| valign=top
|-
|valign=top|
* «Бацька» (прэм’ера — сакавік [[2004]] г.)
* «Вельмі простая гісторыя» (прэм’ера — чэрвень [[2010]] г.)
* «Візіт дамы» (прэм’ера — [[7 кастрычніка]] [[2012]] г.)
* «Дажыць да прэм’еры» (прэм’ера — люты [[2013]] г.)
* «Ён. Яна. Акно. Нябожчык.» (прэм’ера — люты [[2005]] г.)
* «Жарты»
* «За двума зайцамі» (прэм’ера — чэрвень [[2006]] г.)
|valign=top|
* «Леанарда?» (прэм’ера — студзень [[2013]] г.)
* «Леаніды не вернуцца на Зямлю» (прэм’ера — [[17 сакавіка]] [[2012]] г.)
* «Легенда пра каханьне» (прэм’ера — [[15 траўня]] [[2012]] г.)
* «Ліфт» (прэм’ера — [[30 лістапада]] [[2012]] г.)
* «Несьцерка» (прэм’ера — [[18 траўня]] [[1941]] г.)
* «О-ля-ля!» (прэм’ера — [[18 кастрычніка]] [[2009]] г.)
* «Пазычанае шчасьце» (прэм’ера — красавік [[2009]] г.)
|valign=top|
* «Палёты з анёлам» (прэм’ера — ліпень [[2012]] г.)
* «Парадоксы пачуцьцяў» (прэм’ера — [[9 сьнежня]] [[2012]] г.)
* «Песьні ваўка» (прэм’ера — [[10 кастрычніка]] [[2012]] г.)
* «Псіхааналітык для псіхааналітыка» (прэм’ера — люты [[2007]] г.)
* «Шагал… Шагал…» (прэм’ера — кастрычнік [[1999]] г.)
* «Што баліць?» (прэм’ера — [[9 сакавіка]] [[2013]] г.)
* «Я чакаю сапраўднага мужчыну» (прэм’ера — чэрвень [[2011]] г.)<ref name="tyk"/>
|}
== Узнагароды ==
* [[1946]] год — Дзяржаўная прэмія [[СССР]] за спэктакль [[Несьцерка (п’еса)|«Несьцерка»]] [[Віталь Вольскі|В. Вольскага]] (прэм’ера спэктаклю адбылася [[18 траўня]] [[1941]] году)
* [[1968]] год — Дзяржаўная прэмія [[БССР]] за спэктакль «Шостае ліпеня» [[Міхаіл Шатроў|М. Шатрова]]
* [[1976]] год — прэмія Ленінскага камсамола Беларусі за спэктакль «[[Сымон-музыка]]» паводле Якуба Коласа
* [[1986]] год — Дзяржаўная прэмія БССР за спэктакль «Вечар» [[Аляксей Дудараў|А. Дударава]]<ref name="tyk"/>
== Будынак тэатру ==
Будынак тэатру пабудаваны ў [[1958]] годзе (архітэктары А. Максімаў і І. Рыскіна). Галоўным фасадам зьвернуты да плошчы 1000-годдзя Віцебску. Галоўны фасад мае выгляд 8-калённага дарычнага порціка, завершанага трохкутным франтонам. Бакавыя фасады ўпрыгожаныя рустам ды пілястрамі. Задні фасад вырашаны ў выглядзе 4-калённага порціка. Трох’ярусная глядзельная заля з партэрам і двума балконамі ўмяшчае 758 гледачоў.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = 20 год тэатра імя Якуба Коласа. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1947-01.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 4 студзеня 1947 | том = | нумар = 1 (596)| старонкі = 1—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Аляксандар Вазьнясенскі]].| загаловак = Другі Беларускі дзяржаўны тэатр| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Uzvyssa.pdf.zip/1929-006.pdf | мова = | выданьне =[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]] | тып = часопіс | год = 1929 | том = | нумар = 6| старонкі = 96—111 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Гаробчанка Т. Я., Няфёд Н. У., Iваноускi В. С. | загаловак = Нацыянальны акадэмiчны драматычны тэатр iмя Якуба Коласа. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка| аўтар выданьня = | выданьне = Беларусы | тып = энцыкляпэдыя| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] | год = 2012| выпуск = | том = 13: Тэатральнае мастацтва| нумар = | старонкі = 454—556 | isbn =978-985-08-1360-2 | issn = }}
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка горада Віцебска: У 2-х кн. Кн. 2-я / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. БелЭн, 2003. С. 495—470. ISBN 985-11-0257-1
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Сабалеўскi А. В., Савiцкая А. А. | загаловак = Другi беларускi тэатр (1921-1941 гг.) . | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка| аўтар выданьня = | выданьне = Беларусы | тып = энцыкляпэдыя| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] | год = 2012| выпуск = | том = 13: Тэатральнае мастацтва| нумар = | старонкі = 246—266 | isbn =978-985-08-1360-2 | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар = Мік. Таўбэ.| загаловак = «Бакханкі». (Пастаноўкі БДТ-2).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Cyrvonaja_zmiena.zip/1927-145.pdf | мова = | выданьне =[[Чырвоная зьмена]] | тып =газэта | год =1927, 31 сьнежня | том = | нумар = 145 (527) | старонкі = 4 | issn = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = |старонак =571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн., БелСЭ им. П. Бровки, 1988.
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [http://kolastheatre.by/be Сайт тэатра]
* {{Спасылка | аўтар = Госьці радыё «Культура» – вядучыя майстры сцэны Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа, артысты [[Раіса Грыбовіч]] і [[Юрась Цьвірка]]. Вядучы [[Навум Гальпяровіч]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 верасьня 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=mN20P6QLakY&t=591s | копія = | дата копіі = | загаловак = Cлаўны шлях на Віцебскай сцэне. Да 100-годдзя Нацыянальнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа. | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-2}}
* [http://vitebsk.biz/theatre/teatr/ Інфармацыя аб тэатры] на сайце [http://vitebsk.biz Vitebsk.biz]
* [http://www.kino-teatr.ru/teatr/207/ Інфармацыя аб тэатры] на сайце [http://www.kino-teatr.ru Кино-Театр.ru]
* [https://web.archive.org/web/20131022061331/http://www.belactors.info/theater/vitebsk.html Інфармацыя аб тэатры] на сайце [http://belactors.info Беларускія акторы тэатру і кіно]
* [http://www.interfax.by/afisha/details/14217 Афіша тэатру]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на сайце [https://web.archive.org/web/20110927045204/http://www.interfax.by/ interfax.by]
* [http://vk.com/club2163779 Адкрытая група, прысьвечаная тэатру] на сайце [http://vk.com В контакте]
{{слупок-канец}}
{{Беларускія тэатры}}
[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа| ]]
[[Катэгорыя:Беларускія драматычныя тэатры]]
[[Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры]]
[[Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1926 годзе]]
[[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Якуба Коласа]]
4f95u3i6q7dguj0avf5bcqesdryvmox
Зборная Кот-д'Івуару па футболе
0
142307
2690338
1626860
2026-09-14T23:55:51Z
Xqbot
4798
Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе]]
2690338
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе]]
srkgtjdvtt2u7x5dne4ddd8e5ja4gb0
Мужчынская зборная Альжыру па футболе
0
152123
2690378
2673128
2026-09-15T11:50:22Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Альжыру па футболе]] у [[Мужчынская зборная Альжыру па футболе]]: Уніфікацыя
2673128
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Альжыр
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Альжырская футбольная фэдэрацыя]]
|Канфэдэрацыя = [[Афрыканская канфэдэрацыя футболу]]
|Трэнэр = [[Люкас Алькарас]]
|Найбольш гульняў = [[Ляхдар Бэлюмі]] (101)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Абдэляфід Тасфаут]] (35)
|Першая гульня = {{Футбол Туніс|няма}} 1:2 Альжыр<br />([[Туніс]]; 25 чэрвеня 1957)
|Перамога = Альжыр 15:1 [[Зборная Паўднёвага Емэну па футболе|Паўднёвы Емэн]]<br />([[Лібія]]; 17 жніўня 1973)
|Параза = [[зборная НДР па футболе|НДР]] 5:0 Альжыр<br />([[Котбус]], [[Нямецкая Дэмакратычная Рэспубліка|НДР]]; 21 красавіка 1976)
|Удзелаў у ЧС = 4
|Першы ЧС = 1982
|Дасягненьні ў ЧС = 1/8 фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 17
|Першы ЧР = [[Кубак афрканскіх нацыяў 1968 году|1968]]
|Дасягненьні ў ЧР = чэмпіён, [[Кубак афрканскіх нацыяў 1990 году|1990]]
| pattern_la1 = _alg26h
| pattern_b1 = _alg26hA
| pattern_ra1 = _alg26h
| pattern_sh1 = _alg26h
| pattern_so1 = _alg26hl
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = F3F3F3
| pattern_la2 = _alg26a
| pattern_b2 = _alg26aA
| pattern_ra2 = _alg26a
| pattern_sh2 = _alg26a
| pattern_so2 = _adidaswhitel
| leftarm2 = 1b4531
| body2 = 1b4531
| rightarm2 = 1b4531
| shorts2 = 1b4531
| socks2 = 005441
}}
'''Зборная Альжыру па футболе''' — прадстаўляе [[Альжыр]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Альжырская футбольная фэдэрацыя]]. З 1964 году кіраваная арганізацыя зьяўляецца чальцом [[ФІФА]].
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20090704163935/http://www.faf.dz/ Афіцыйны сайт Альжырскай футбольнай фэдэрацыі]
* [https://web.archive.org/web/20140708211604/http://www.fifa.com/associations/association=alg/index.html/ Профіль] на сайце FIFA
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Альжыру па футболе| ]]
gnrqqj4nhyrq9yaue1fpbzod3pesn9j
2690381
2690378
2026-09-15T11:58:37Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Algeria_national_football_team?oldid=1374830166
2690381
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Альжыр
|Лягатып = Fédération Algérienne de Football.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Альжыр 2:1 {{Футбол Баўгарыя|няма}}<br />([[Альжыр (горад)|Альжыр]], [[Альжыр]]; 6 студзеня 1963)
|Перамога = Альжыр 15:1 [[Мужчынская зборная Паўднёвага Емэну па футболе|Паўднёвы Емэн]]<br />([[Трыпалі]], [[Лібія]]; 17 жніўня 1973)
|Параза = {{Футбол Вугоршчына|няма}} 9:2 Альжыр<br />([[Будашэпт]], [[Вугоршчына]]; 16 жніўня 1967)
|Удзелаў у ЧС = 5
|Першы ЧС = 1982
|Дасягненьні ў ЧС = 1/8 фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|2014]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 21
|Першы ЧР = [[Кубак афрканскіх нацыяў 1968 году|1968]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіёны ([[Кубак афрканскіх нацыяў 1990 году|1990]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 2019 году|2019]])
| pattern_la1 = _alg26h
| pattern_b1 = _alg26hA
| pattern_ra1 = _alg26h
| pattern_sh1 = _alg26h
| pattern_so1 = _alg26hl
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = F3F3F3
| pattern_la2 = _alg26a
| pattern_b2 = _alg26aA
| pattern_ra2 = _alg26a
| pattern_sh2 = _alg26a
| pattern_so2 = _adidaswhitel
| leftarm2 = 1b4531
| body2 = 1b4531
| rightarm2 = 1b4531
| shorts2 = 1b4531
| socks2 = 005441
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Альжы́ру па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Альжыр]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Альжырская фэдэрацыя футболу]]. З 1964 году кіраваная арганізацыя ёсьць сябрам [[ФІФА]].
== Гісторыя ==
За францускім панаваньнем Альжыру не дазвалялася мець нацыянальную каманду, але футбольная каманда фронту вызваленьня Альжыру была своеасаблівым актам супраціву францускай калянізацыі. Ужо па здабыцьці незалежнасьці зборная Альжыру была афіцыйна прызнаная [[ФІФА]] ў 1963 годзе. Каманда кваліфікавалася на [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1968 году]], але не адабрацца на наступныя пяць розыгрышаў турніру да 1980 году.
[[Файл:Algerie1982.jpg|значак|зьлева|Зборная Альжыру на чэмпіянаце сьвету 1982 году.]]
У 1982 годзе зборная дэбютавала на [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянаце сьвету]]. Альжырскія футбалісты нечакана пачалі зь перамогі над [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе|зборнай ФРН]], аднак у другім матчы афрыканцы саступілі [[Мужчынская зборная Аўстрыі па футболе|зборнай Аўстрыі]]. У апошнім матчы групы паміж камандамі ФРН і Аўстрыі, ужо пасьля таго як зборныя Альжыру і [[Мужчынская зборная Чылі па футболе|Чылі]] ўжо згулялі свой апошнім матч групы днём раней, эўрапейскія каманды ведалі, што перамога Заходняй Нямеччыны з розьніцай у адзін або два мячы выводзіць абедзьве каманды далей. Больш буйная перамога немцаў азначала б выхад з групы зборнай Альжыру замест зборнай Аўстрыі, а нічыя або перамога Аўстрыі выбівала б немцаў. Пасьля дзесяці хвілінаў бесьперапынных атакаў зборная ФРН загнала гол, а далей абедзьве каманды бязмэтна перакідвалі мяч. Альжыр накіраваў пратэст у ФІФА, але арганізацыя пастанавіла пакінуць вынік. Аднак, пасьля гэтага выпадку былі ўкаранённыя новыя правілы, згодна зь якім апошнія матчы ў групах мусяць гуляцца адначасна<ref>{{навіна|спасылка=http://www.algeria.com/blog/the-game-that-changed-the-world-cup-algeria|загаловак=The Game that Changed the World Cup|выдавец=algeria.com|копія=https://web.archive.org/web/20150910220511/http://www.algeria.com/blog/the-game-that-changed-the-world-cup-algeria|дата копіі=10.09.2015}}</ref>.
У 1984 годзе альжырская дружына заняла трэцяе месца на Кубку афрыканскіх нацыяў у [[Кот д’Івуар]]ы. У наступным кантынэнтальным першынстве каманда выступіла з двума паразамі і адной нічыёю, выбыўшы на першым этапе. На [[чэмпіянат сьвету па футболе 1986 году|чэмпіянату сьвету 1986 году]] ў [[Мэксыка|Мэксыцы]] альжырцы зноў ня здолелі прабіцца з групы, згуляўшы ўнічыю з [[Мужчынская зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе|зборнай Паўночная Ірляндыя]] 1:1, а таксама саступіўшы [[Мужчынская зборная Бразыліі па футболе|зборнай Бразыліі]] 0:1 і [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] 0:3. Адзіным альжырцам, які адзначыўся голам на гэтым турніры, быў [[Джамэль Зыдан]]. Пасьля гэтага зборная Альжыру не кваліфікавалася на чэмпіянат сьвету ажно да 2010 году. Альжыр быў арганізатарам [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1990 году|Кубка афрыканскіх нацыяў 1990 году]], дзе трапіў у групу А разам з [[Мужчынская зборная Нігерыі па футболе|зборнымі Нігерыі]], [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]] і [[Мужчынская зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]]. Гаспадары перамаглі ўсіх сваіх супернікаў групы. У паўфінале альжырцы былі мацнейшымі за [[Мужчынская зборная Сэнэгалу па футболе|зборную Сэнэгалу]] 2:1, а ў фінале яны сустрэліся зноў з зборнай Нігерыі. Пераможны гол [[Шэрыф Уджані]] на 38-й хвіліне прынёс зборнай першую перамогу на кантынэнтальным турніры.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20090704163935/http://www.faf.dz/ Афіцыйны сайт] Альжырскай фэдэрацыі футболу.
* [https://web.archive.org/web/20140708211604/http://www.fifa.com/associations/association=alg/index.html/ Профіль] на сайце FIFA
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Альжыру на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Альжыр}};
|Альжыр на ЧС-2010
|Альжыр на ЧС-2014
|Альжыр на ЧС-2026
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Альжыру на [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Альжыр}};
|Альжыр на КАН-2010
|Альжыр на КАН-2013
|Альжыр на КАН-2015
|Альжыр на КАН-2017
|Альжыр на КАН-2019
|Альжыр на КАН-2021
|Альжыр на КАН-2023
|Альжыр на КАН-2025
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Альжыру па футболе| ]]
cxtk5a23eogmortfawf7vwywyaa6zbh
Мужчынская зборная Камэруну па футболе
0
157114
2690340
2357348
2026-09-15T06:43:27Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Камэруну па футболе]] у [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе]]: Уніфікацыя
2357348
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Камэрун
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Футбольная фэдэрацыя Камэруну]]
|Канфэдэрацыя = [[Афрыканская канфэдэрацыя футболу|КАФ]]
|Трэнэр = [[Юга Броос]]
|Капітан = [[Бэнжамэн Муканджо]]
|Найбольш гульняў = [[Рыгабэр Сонг]] (137)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Самюэль Это’о]] (56)
|Першая гульня = [[Зборная Дэмакратычнай Рэспублікі Конга па футболе|Бэльгійскае Конга]] 3:2 Францускі Камэрун<br />([[Бэльгійскае Конга]]; верасень 1956)
|Перамога = Камэрун 9:0 [[Зборная Чаду па футболе|Чад]]<br />([[Кіншаса|Леапольдвіль]], [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга]]; красавік 1965)
|Параза = {{Футбол Нарвэгія|няма}} 6:1 Камэрун<br />([[Осьлё]], [[Нарвэгія]]; 31 кастрычніка 1990)<br />{{Футбол Расея|няма}} 6:1 Камэрун<br />([[Пала-Альта]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]; 28 чэрвеня 1994)<br />{{Футбол Коста-Рыка|няма}} 5:0 Камэрун<br />([[Сан-Хасэ (Коста-Рыка, сталіца)|Сан-Хасэ]], [[Коста-Рыка]]; 9 сакавіка 1997)
|Удзелаў у ЧС = 7
|Першы ЧС = 1982
|Дасягненьні ў ЧС = чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрыканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 18
|Першы ЧР = [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1970 году|1970]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіён ([[Кубак афрыканскіх нацыяў 1984 году|1984]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1988 году|1988]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2000 году|2000]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2002 году|2002]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2017 году|2017]])
| pattern_la1 =_cmr22h
| pattern_b1 = _cmr22h
| pattern_ra1 =_cmr22h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 =_cmr22h
| leftarm1 = 007B5E
| body1 = 007B5E
| rightarm1 = 007B5E
| shorts1 = FF0000
| socks1 = FFf200
| pattern_b2 = _cmr22a
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =_cmr22a
| leftarm2 = FFFF00
| body2 = FFFF00
| rightarm2 = FFFF00
| shorts2 = 006E2F
| socks2 = FF0000
}}
'''Зборная Камэруну па футболе''' — прадстаўляе [[Камэрун]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Футбольная фэдэрацыя Камэруну]].
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20110224015300/http://fecafootonline.com/ Афіцыйны сайт Футбольнай фэдэрацыі Камэруну]
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Камэруну па футболе| ]]
pwf9yyta4jaj18woc99jk4bmonjdy13
2690355
2690340
2026-09-15T06:55:17Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Cameroon_national_football_team?oldid=1374040003
2690355
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Камэрун
|Лягатып = Cameroonian Football Federation Logo.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Капітан =
|Найбольш гульняў = [[Рыгабэр Сонг]] (137)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Самюэль Это’о]] (56)
|Першая гульня = {{Футбол Дэмакратычная Рэспубліка Конга|няма||Бэльгійскае Конга}} 3:2 Францускі Камэрун<br />([[Бэльгійскае Конга]]; верасень 1956)
|Перамога = Камэрун 9:0 {{Футбол Чад|няма}}<br />([[Кіншаса|Леапольдвіль]], [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга]]; 7 красавіка 1965)
|Параза = {{Футбол Рэспубліка Карэя|няма}} 5:0 Камэрун<br />([[Сэул]], [[Рэспубліка Карэя]]; 4 кастрычніка 1984)<br />{{Футбол Нарвэгія|няма}} 6:1 Камэрун<br />([[Осьлё]], [[Нарвэгія]]; 31 кастрычніка 1990)<br />{{Футбол Расея|няма}} 6:1 Камэрун<br />([[Пала-Альта]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]; 28 чэрвеня 1994)<br />{{Футбол Коста-Рыка|няма}} 5:0 Камэрун<br />([[Сан-Хасэ (Коста-Рыка)|Сан-Хасэ]], [[Коста-Рыка]]; 9 сакавіка 1997)
|Удзелаў у ЧС = 8
|Першы ЧС = 1982
|Дасягненьні ў ЧС = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|1990]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрыканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 22
|Першы ЧР = [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1970 году|1970]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіён ([[Кубак афрыканскіх нацыяў 1984 году|1984]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1988 году|1988]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2000 году|2000]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2002 году|2002]], [[Кубак афрыканскіх нацыяў 2017 году|2017]])
| pattern_la1 =_cmr22h
| pattern_b1 = _cmr22h
| pattern_ra1 =_cmr22h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 =_cmr22h
| leftarm1 = 007B5E
| body1 = 007B5E
| rightarm1 = 007B5E
| shorts1 = FF0000
| socks1 = FFf200
| pattern_b2 = _cmr22a
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =_cmr22a
| leftarm2 = FFFF00
| body2 = FFFF00
| rightarm2 = FFFF00
| shorts2 = 006E2F
| socks2 = FF0000
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Камэру́ну па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Камэрун]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Камэрунская футбольная фэдэрацыя]].
== Гісторыя ==
Зборная Камэруну згуляла свой першы матч супраць [[Мужчынская зборная Дэмакратычнай Рэспублікі Конга па футболе|зборнай Бэльгійскага Конга]] ў 1956 годзе, саступіўшы зь лікам 2:3. Упершыню каманда кваліфікавалася на [[Кубак афрыканскіх нацыяў]] у 1970 годзе, але была выбіта на першым этапе. Праз два гады, як гаспадары турніру, дружына фінішавала на трэцім радку пасьля таго, як іх выбілі суседзі і будучыя чэмпіёны з Конга. Наступныя дзесяць гадоў каманда больш не кваліфікавалася на турнір.
[[Файл:Équipe football cameroun 01.jpg|значак|зьлева|Камэрунская дружына на матчы Кубка афрыканскіх нацыяў 2023 году.]]
Зборная Камэруну кваліфікавалася на свой першы [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянат сьвету]] ў 1982 годзе. З павелічэньнем колькасьці ўдзельнікаў з 16 да 24 каманд камэрунцы поруч з [[Мужчынская зборная Альжыру па футболе|зборнай Альжыру]] адабраліся на турнір ад Афрыкі. Каманда трапіла ў групу А поруч з [[Мужчынская зборная Італіі па футболе|зборнымі Італіі]], [[Мужчынская зборная Польшчы па футболе|Польшчы]] і [[Мужчынская зборная Пэру па футболе|Пэру]]. У першым матчы каманда згуляла супраць пэруанцаў, зьвёўшы матч унічыю 0:0. Затым афрыканская каманда ўтрымала нічыю з польскай дружынай, а пасьля нечакана зноў згуляла ўнічыю 1:1 з зборнай Італіі. Не зважаючы на тое, што каманда засталася непераможанай, яна не прабілася ў другі раўнд, бо загнала менш галоў, чым італьянцы. Праз два гады зборная Камэруну адабралася на [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1984 году]], які ладзіўся ў [[Кот д’Івуар]]ы. Каманда заняла другое месца ў сваёй групе першага этапу, а ў паўфінале перамагла зборную Альжыру ў сэрыі пэнальці. У фінале камэрунцы выгулялі [[Мужчынская зборная Нігерыі па футболе|зборную Нігерыі]] зь лікам 3:1 дзякуючы галам [[Рэнэ Н’Джэя|Рэнэ Н’Джэі]], [[Тэафіль Абэга|Тэафіля Абэгі]] і [[Эрнэст Эбанге|Эрнэста Эбанге]], заваяваўшы свой першы кантынэнтальны тытул.
Зборная Камэруну кваліфікавалася на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году|чэмпіянат сьвету 1990 году]], дзе трапілі ў групу разам з [[Мужчынская зборная Аргентыны па футболе|зборнымі Аргентыны]], [[Мужчынская зборная Румыніі па футболе|Румыніі]] і [[Мужчынская зборная СССР па футболе|СССР]]. Камэрунцы ўсчалі выступы зь перамогі на дзейнымі чэмпіёнамі сьвету з зборнай Аргентыны дзякуючы голу [[Франсуа Амам Біік|Франсуа Амама-Бііка]]. Пазьней зборная Камэруну выгуляла зборную Румыніі 2:1, але зазнала буйную паразу ад зборнай Савецкага Саюзу 0:4. Такім чынам, афрыканская дружына стала першай камандай, якая заняла першы радок у групе чэмпіянату сьвету пры адмоўнай розьніцы галоў. У другім раўндзе каманда перамагла [[Мужчынская зборная Калюмбіі па футболе|зборную Калюмбіі]] зь лікам 2:1, а 38-гадовы [[Ражэ Мільля]] правёў абодва галы ў дадатковы час. У чвэрцьфінале каманда сутыкнулася з [[Мужчынская зборная Ангельшчыны па футболе|зборнай Ангельшчыны]], выдаўшы галявы матч. На 83-й хвіліне ангельцы дзякуючы пэнальці [[Гэры Лінэкер]]а здолелі адгуляцца да ліку 2:2. Лінэкер зноў пацэліў гол з пэнальці на 105-й хвіліне, усталяваўшы канчатковы лік 3:2 на карысьць ангельцаў.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110224015300/http://fecafootonline.com/ Афіцыйны сайт] Камэрунскай футбольнай фэдэрацый.
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Камэруну на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Камэрун}};
|Камэрун на ЧС-2002
|Камэрун на ЧС-2010
|Камэрун на ЧС-2014
|Камэрун на ЧС-2022
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Камэруну на [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Камэрун}};
|Камэрун на КАН-2002
|Камэрун на КАН-2004
|Камэрун на КАН-2006
|Камэрун на КАН-2008
|Камэрун на КАН-2010
|Камэрун на КАН-2015
|Камэрун на КАН-2017
|Камэрун на КАН-2019
|Камэрун на КАН-2021
|Камэрун на КАН-2023
|Камэрун на КАН-2025
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Камэруну па футболе| ]]
m9rvh3ww1y26qvs17vwv9pv48s0qjk4
Юдэйскае паўстаньне супраць Геракліюса
0
162110
2690311
1986554
2026-09-14T18:21:40Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2690311
wikitext
text/x-wiki
{{Узброены канфлікт
|Назва = Юдэйскае паўстаньне супраць Геракліюса
|Частка = [[Бізантыйска-сасанідзкая вайна]]
|Выява = Byzantine-persian campaigns 611-624-mohammad adil rais.PNG|300пкс
|Подпіс да выявы =
|Дата = 614—628<ref name=Stoyanov>{{Спасылка|аўтар = Yuri Stoyanov.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.academia.edu/3808482/_Archaeology_Versus_Written_Sources_the_Case_of_the_Persian_Conquest_of_Jerusalem_in_614_|загаловак = ArchAeology Versus Written sources: the cAse of thePersiAn conquest of JerusAlem in 614|фармат = |назва праекту = |выдавец = |дата доступу = 11 сьнежня 2014|мова = en|камэнтар = }}</ref>
|Месца = [[Палестына Прыма]], [[Дыяцэзія Ўсход]] (Бізантыйская імпэрыя)
|Прычына =
|Вынік = Параза і выгнаньне юдэяў
* параза Бізантыі, часовае кіраваньне Пэрсіі над [[Дыяцэзія Ўсход|Дыяцэзіяй Усход]]
* выгнаньне юдэяў з рэгіёну
* непрацяглае аднаўленьне бізантыйскага панаваньня (628—634)
|Тэрытарыяльныя зьмены = [[Палестына Прыма]] і [[Палестына Сэкунда|Сэкунда]] часова далучаныя да Пэрсыдзкай імпэрыі як Юдэйска-сасанідзкая садружнасьць, але празь 5 гадоў вернутыя назад у Бізантыю.
|Супернік1 = [[Бізантыйская імпэрыя]]
|Супернік2 = [[Сасанідзкая імпэрыя]],<br />[[жыд]]оўскія хаўрусьнікі
|Камандуючыя1 = імпэратар [[Геракліюс]]<br />патрыярх Захарыя {{Ваеннапалонны}}<br/>Аба Мадэстус
|Камандуючыя2 = [[Шахбараз]]<br/>[[Нэемія бэн Хушыель]]{{Заўвага|Пакараны сьмерцю}}<br/>[[Бэньямін Тыбэрыйскі]]
|Сілы1 = Грэцкі кантынгент у Ерусаліме<br />[[Узброеныя сілы Бізантыі]]
|Сілы2 = Пэрсыдзкае войска<br />26 000 юдэйскіх паўстанцаў
|Страты1 = дзясяткі тысячаў
|Страты2 = дзясяткі тысячаў
|Агульныя страты =
|Дадаткі =
}}
{{Гісторыя Ізраілю}}
'''Паўста́ньне су́праць Гера́кліюса''' — [[жыд]]оўскае паўстаньне ў [[Левант|Леванце]] супраць [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыі]], падтрыманае [[Сасанідзкая імпэрыя|Сасанідзкай]] [[Пэрсія]]й у часе [[Бізантыйска-сасанідзкая вайна|бізантыйска-сасанідзкай вайны]]. Паўстаньне пачалося [[Бітва пад Антыяхіяй (613)|бітвай пад Антыяхіяй]], а найвялікшым посьпехам стала [[Аблога Ерусаліму (614)|заваёва Ерусаліму ў 614 року]] пэрсыдзкімі і жыдоўскімі сіламі і стварэньне аўтаноміі. Пасьля сыходу пэрсыдзкага войска наступавала здача юдэяў бізантыйцам у 625 або 628 року.
== Хада паўстаньня ==
=== Уварваньне пэрсаў ===
{{Асноўны артыкул|Аблога Ерусаліму (614)}}
Па [[Бітва пад Антыяхіяй (613)|перамозе пад Антыяхіяй]] аб’яднанае сасанідзка-жыдоўскае войска пад даводзтвам [[Шахбараз]]а прыйшло ў [[Палестына Прыма|Палестыну Прыму]] і [[Аблога Кесарыі (614)|заваявала]] [[Кесарыя Надморская|Кесарыю]]. Тады да іх далучыўся [[Бэньямін Тыбэрыйскі]], які прывёў з сабою жыдоўскіх ваяроў з [[Тыбэрыя|Тыбэрыі]], [[Назарэт]]у і горных местаў [[Галілея|Галілеі]]. У паходзе на Ерусалім да іх далучыліся жыды з паўднёвай часткі краіны і арабы. Аб’яднанымі сіламі ў ліпені 614 року [[Аблога Ерусаліму (614)|Ерусалім быў узяты]]<ref name=abrahamson>Abrahamson et al. ''The Persian conquest of Jerusalem in 614 compared with Islamic conquest of 638''. [https://web.archive.org/web/20120207001533/http://www.alsadiqin.org/history/The%20Persian%20conquest%20of%20Jerusalem%20in%20614CE%20compared%20with%20Islamic%20conquest%20of%20638CE.pdf].</ref>.
Паводле жыдоўскіх крыніцаў, па адваёве Ерусаліму [[Нэемія бэн Хушыель]] стаў ягоным кіраўніком і пачаў падрыхтоўку да [[Трэці Храм|перабудовы Храму]] і перагляду радаводаў з мэтай аднаўленьня найвышэйшага сьвятарства.
=== Хрысьціянскае паўстаньне ===
{{Асноўны артыкул|Аблога Ерусаліму (614)}}
Празь некалькі месяцаў пасьля захопу Ерусаліму пэрсамі ў ім пачаліся забурэньні, падчас якіх юдэйскі губэрнатар Нэемія і ягоная «рада праведных» былі забітыя купкай маладых хрысьціянаў<ref name=abrahamson/>. Неўзабаве разгарэлася поўнамаштабнае хрысьціянскае паўстаньне, у якім мноства юдэяў загінулі, ацалелыя ўцяклі ў Кесарыю, якая яшчэ заставалася пад уладаю Пэрсіі.
Адказ юдэйска-пэрсыдзкага боку быў бязьлітасным — сасанідзкі генэрал Зархім сабраў войска і абклаў зь ім Ерусалім<ref name=abrahamson/>. На 19-ы дзень, зрабіўшы падкоп, яны ўварваліся ў места<ref name=abrahamson/>, пасьля чаго цягам трох дзён выразалі амаль усё ягонае насельніцтва і, меркавана, спалілі.
Паводле [[Антыёх Палестынскі|Антыёха Стратэгаса]], які, як бізантыйскі грэк, мог быць прадузятым у дачыненьні да юдэяў<ref name="Kohen">{{Кніга |імя=Elli |прозьвішча=Kohen |загаловак = History of the Byzantine Jews: A Microcosmos in the Thousand Year Empire |выдавецтва = University Press of America |год = 2007 |старонкі = 36 |isbn=0761836233 }}</ref>, падчас захопу Ерусаліму былі забітыя тысячы хрысьціянаў — у розных копіях ягоных рукапісаў прыводзяцца лічбы ад 4518 да 66 509 чалавек<ref>{{Кніга|аўтар = Antiochus Strategos, monk of Mar Saba|адказны = Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium|загаловак = Antiochus Strategos of Mar Saba., Capture of Jerusalem - Orientalia Christiana Periodica|спасылка = http://books.google.com/books?id=xxvZAAAAMAAJ|том=57|год=1991|выдавецтва=Pont. institutum orientalium studiorum.|старонкі=77|id=xxvZAAAAMAAJ|цытата=Palestinian monk Antiochus Strategos of Mar Saba. in his Capture of Jerusalem, the Georgian text of which fills 66 large octavo pages of 33 lines each. Strategos devoted particular attention to the massacre perpetrated by the Jews in "the reservoir of Mamel" (Abrahamson et al., p. 55, The Persian conquest of Jerusalem in 614 compared with Islamic conquest of 638)}}</ref><ref>{{Спасылка|url = http://www.bibleinterp.com/articles/pers357904.shtml| загаловак = THE PERSIAN CONQUEST OF JERUSALEM (614 CE) — AN ARCHAEOLOGICAL ASSESSMENT| дата доступу = 2014-01-07 | выдавец= www.bibleinterp.com }}</ref>. 37 000 былі выгнаныя, яшчэ некалькі тысячаў прададзеныя ў рабства жыдам<ref>{{Кніга|імя=Elliott S. |прозьвішча=Horowitz |загаловак=Reckless Rites: Purim and the Legacy of Jewish Violence |выдавецтва=Princeton University Press |год=2006 |старонкі=241 |isbn=0691124914 }}</ref>. Усе хрысьціянскія манастыры і храмы былі спаленыя<ref name="Kohen"/>. У 1989 року было выяўленае масавае пахаваньне ў пячоры, якую Антыёх апісваў як месца з найбольшай колькасьцю знойдзеных трупаў. Было налічана прынамсі 526 чалавечых пахаваньняў у благім стане<ref>{{Спасылка|url = http://www.antiquities.org.il/article_Item_eng.asp?sec_id=17&sub_subj_id=179| загаловак = Human Skeletal Remains from the Mamilla cave, Jerusalem| дата доступу = 2014-01-08 | выдавец = Yossi Nagar}}</ref>. Сучасныя археалягічныя раскопкі Ерусаліму ня выявілі сьлядоў значных зруйнаваньняў.
Цягам некалькіх месяцаў юдэі ва ўсёй [[Зямля Ізраільская|зямлі Ізраільскай]] займаліся руйнаваньнем манастыроў і забойствам ці выгнаньнем манахаў<ref name=abrahamson/>. На запрашэньне жыдоў [[Тыр (горад)|Тыру]] банды зь Ерусаліму, Тыбэрыі, Галілеі, Дамаску і нават Кіпру сабраліся атакаваць хрысьціянаў на Пасху<ref name=abrahamson/>. Аднак тыя, даведаўшыся пра іхні падыход, самі ўзялі ў закладнікі 4000 юдэяў Тыру<ref name=abrahamson/>, палову зь якіх забілі пасьля таго, як юдэі заняліся зьнішчэньнем цэркваў у ваколіцах. Каб уратаваць рэшту закладнікаў, жыдоўская ватага адышла ад Тыру<ref name=abrahamson/>.
=== Сасанідзка-юдэйская садружнасьць ===
Крыніцы мала паведамляюць пра далейшыя падзеі<ref name=reinink>{{Кніга|аўтар = G. J. Reinink et al.|частка = |загаловак = The Reign of Heraclius: 610—641 crisis and confrontation|арыгінал = |спасылка = http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=0ytkockAajMC|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = |том = |старонкі = 103|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>, аднак вядома, што юдэі атрымалі дазвол на расьсяленьне ў рэгіёне, чым актыўна займаліся наступныя пяць гадоў<ref>{{Кніга|аўтар = |імя = Ira|прозьвішча = Sharkansky|частка = |загаловак = Governing Jerusalem: Again on the world’s agenda|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Detroit|выдавецтва = Wayne State University Press|год = 1996|том = |старонкі = 63|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У Ерусаліме жыды цалкам апанавалі ўладу, і большая частка [[Юдэя|Юдэі]] стала аўтаномнай правінцыяй у складзе Сасанідзкай імпэрыі.
У цэлым юдэйскія паўстанцы і пэрсыдзкае войска займелі перавагу ў барацьбе і авалодалі большасьцю тэрыторыі [[Дыяцэзія Ўсход|Дыяцэзіі Ўсход]]. Калі зьвесткі пра гвалт у Ерусаліме дайшлі да Хасраў, ён жахнуўся, бо ня меў намеру заходзіць так далёка<ref name=abrahamson/>. На ягоны загад юдэі неадкладна былі выгнаныя зь места.
У Бізантыйскай імпэрыі таксама імгненна адрэагавалі на ганеньні хрысьціянаў — на іхняе патрабаваньне ў Галіі быў скліканы найвялікшы дагэтуль сход біскупаў Мэравінгаў — пяты Парыскі сабор<ref name=abrahamson/>. На ім было вырашана, што ўсе жыды, якія нясуць вайсковую службу ці займаюць цывільныя пасады, мусяць прыняць хрышчэньне разам са сваімі сем’ямі. Па ўсёй Бізантыі пачаўся перасьлед жыдоў<ref name=abrahamson/>.
Паняверка паміж юдэямі і Хасраў дасягнула найбольшай кропкі, калі высьветлілася, што апошні заплянаваў забойства Нэеміі<ref name=abrahamson/>. Узаемны недавер выліўся ў дэпартацыі юдэяў у Пэрсію. Тым часам пэрсыдзкія войскі запаланілі Ярданію, Ізраіль і ўвесь [[Сынайскі паўвостраў]], дайшоўшы да граніцаў Эгіпту. Арабія апынулася падзеленай паміж пра-пэрсыдзкімі і пра-бізантыйскімі плямёнамі<ref name=abrahamson/>.
=== Аднаўленьне бізантыйскага панаваньня ===
Пра наступствы паўстаньня розныя крыніцы значна разыходзяцца ў меркаваньнях. Паводле адных зь іх, у 625 бізантыйскае войска адваявала тэрыторыю, а Бэньямін Тыбэрыйскі зь юдэямі, што ваявалі на баку пэрсаў, атрымалі [[Амністыя|амністыю]]. У 628, пасьля паразы і сьмерці Хасраў II, [[Геракліюс]] пераможна ўвайшоў у Ерусалім. Юдэі Тыбэрыі і Назарэту перайшлі на ягоны бок, і Бэньямін Тыбэрыйскі нібыта нават увайшоў у Ерусалім разам з Геракліюсам. У 629 адбылася эскаляцыя напружаньня, у Ерусаліме і Галілеі пачаліся шырокамаштабныя бойні юдэяў, дзясяткі тысячаў іх былі вымушаныя ўцякаць з Палестыны ў [[Старажытны Эгіпет|Эгіпет]]. [[Эўтыхіюс (патрыярх Александрыйскі)|Эўтыхіюс]] пісаў, што імпэратар мог бы захаваць мір з жыдамі, калі б не манахі-фанатыкі, што падбухторылі яго на гвалт<ref name="Eutychius, ii. 241">[http://archive.org/stream/libraryofpalesti11paleuoft#page/n44/mode/1up Eutychii Annales]</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Eutychius (Patriarch of Alexandria).|частка = |загаловак = Epistolai, Volume 111 of Patrologiæ cursus completus: Series Græca|арыгінал = |спасылка = http://books.google.com/books?id=PmJ7zGaz9D4C|адказны = J.P. Migne|выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1863|том = 111|старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref name="Mosheim1847">{{Кніга|імя = Johann Loren|прозьвішча = Mosheim|частка = CHAPTER II: ADVERSITIES OF THE CHURCH|загаловак = Institutes of Ecclesiastical History, Ancient and Modern: In Four Books, Much Corrected, Enlarged, and Improved from the Primary Authorities|арыгінал = |спасылка = http://books.google.com/books?id=pg0QAAAAYAAJ&pg=PA426|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Harper & Brothers|год = 1847|том = |старонкі = 426|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>.
Паводле Абрагамсанавае высновы, у 617 Хасраў выдаў амністыю паланёным бізантыйцам<ref name=abrahamson/>, загадаў юдэйскім жаўнерам пакінуць Ерусалім і забараніў юдэям сяліцца бліжэй за тры мілі да мескіх муроў<ref name=abrahamson/>. Таксама пэрсы паставілі галавою Ерусаліму хрысьціянскага сьвятара на імя Мадэстас<ref name=abrahamson/>. Нягледзячы на Хасраваў загад, жыды-жаўнеры разьмясьціліся звонку [[Залатая брама (Ерусалім)|Залатое брамы Ерусаліму]]. Праз два гады Хасраў спыніў усялякую падтрымку юдэйскай аўтаноміі, і бізантыйцы атрымалі магчымасьць атакаваць жаўнераў, прыціснутых да Залатое брамы. Напад бізантыйцаў прывёў да забойства прыкладна 20 000 юдэйскіх вайскоўцаў<ref name=abrahamson/>. Геракліюс, не задаволіўшыся пэрсыдзкімі саступкамі, пачаў выразаць усё юдэйскае насельніцтва краіны: мужчынаў, жанчынаў, дзяцей. Да 622 року імпэратар Геракліюс склікаў супраць пэрсаў інтэрнацыянальнае войска і адваяваў у [[Сасанідзкая імпэрыя|Сасанідаў]] усю Юдэю ([[Палестына Прыма|Палестыну Прыму]]).
== Вынікі ==
Пасьля паразы [[Сасанідзкая дзяржава|Пэрсіі]] ў рэгіёне паўстала новая пагроза — [[Праведныя каліфы|Арабская ісламская імпэрыя]]. Геракліюс намагаўся злучыць і замацаваць свае заваёвы. Хоць перад гэтым ён дараваў удзельнікам юдэйскага паўстаньня амністыю, але ж не зьбіраўся дапускаць яшчэ адно падобнае паўстаньне на фоне вайны з арабамі.
У 638 Бізантыя цалкам страціла кантроль над Юдэяй. Арабская ісламская імпэрыя каліфа [[Умар ібн аль-Хатаб|Ўмара]] заваявала Ерусалім і землі [[Мэсапатамія|Мэсапатаміі]], Леванту і Эгіпту.
== Глядзіце таксама ==
* [[Юдэйска-рымскія войны]]
* [[Паўстаньне супраць Галюса]]
* [[Самарыцянскія паўстаньні]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
[[Катэгорыя:Войны VII стагодзьдзя]]
[[Катэгорыя:Бітвы Бізантыйскай імпэрыі]]
[[Катэгорыя:Пэрсія]]
[[Катэгорыя:Зямля Ізраільская]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Ерусаліму]]
[[Катэгорыя:Рэлігія ў Бізантыйскай імпэрыі]]
526kkybkv9r6vajbr5ddzn1l7ejvty0
Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе
0
162745
2690359
2673132
2026-09-15T07:36:44Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]]: Уніфікацыя
2673132
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Паўднёва-Афрыканская футбольная асацыяцыя]]
|Канфэдэрацыя = [[Афрыканская канфэдэрацыя футболу|КАФ]]
|Трэнэр = [[Эфраім Машаба]]
|Капітан = [[Дын Фурман]]
|Найбольш гульняў = [[Ааран Макаена]] (107)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Бэні Макарці]] (32)
|Першая гульня = {{Сьцяг|ПАР|1912}} ПАР 2:1 [[зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе|Ірляндыя]] {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}}<br />([[Бэлфаст]], [[Паўночная Ірляндыя]]; [[24 верасьня]] [[1924]])
|Перамога = {{Сьцяг|ПАР|1928}} ПАР 9:0 {{Футбол Аўстралія|справа}}<br />([[Адэлаіда]], [[Аўстралія]]; [[17 верасьня]] [[1955]])
|Параза = {{Футбол Бразылія}} 5:0 ПАР {{Сьцяг|ПАР|справа}}
|Удзелаў у ЧС = 3
|Першы ЧС = 1998
|Дасягненьні ў ЧС = 1 раўнд ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|1998]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|2002]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрыканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 8
|Першы ЧР = [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1996 году|1996]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіён ([[Кубак афрыканскіх нацыяў 1996 году|1996]])
| pattern_la1 = _rsa26h
| pattern_b1 = _rsa26h
| pattern_ra1 = _rsa26h
| pattern_sh1 = _rsa26h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = fce53d
| body1 = fce53d
| rightarm1 = fce53d
| shorts1 = 21835d
| socks1 = FFF000
| pattern_la2 = _rsa26a
| pattern_b2 = _rsa26a
| pattern_ra2 = _rsa26a
| pattern_sh2 = _rsa26a
| pattern_so2 = _adidasonwhitel
| leftarm2 = 400000
| body2 = 400000
| rightarm2 = 400000
| shorts2 = ffffff
| socks2 = dcb687
}}
'''Зборная Паўдёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе''' — прадстаўляе [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|ПАР]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Паўднёва-Афрыканская футбольная асацыяцыя]].
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://www.safa.net/ Афіцыйны сайт Паўднёва-Афрыканскай футбольнаяй асацыяцыі]
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Паўднёваафрыканскі футбол]]
[[Катэгорыя:Футбольныя зборныя|Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]]
2is91vhndl4t0vcty8t1wo295bgyj03
2690362
2690359
2026-09-15T07:44:41Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/South_Africa_national_soccer_team?oldid=1374993513
2690362
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
|Лягатып = South Africa national soccer team logo.svg
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Капітан =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = {{Футбол Аргентына|няма}} 0:1 ПАР<br />([[Буэнас-Айрэс]], [[Аргентына]]; 9 ліпеня 1906)
|Перамога = {{Футбол Аўстралія|няма}} 0:8 ПАР<br />([[Адэлаіда]], [[Аўстралія]]; 17 верасьня 1955)
|Параза = ПАР 1:9 {{Футбол Ангельшчына|няма}}<br />([[Кейптаўн]], [[Паўднёва-Афрыканскі зьвяз]]; 17 ліпеня 1920)
|Удзелаў у ЧС = 4
|Першы ЧС = 1998
|Дасягненьні ў ЧС = 1/16 фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрыканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 12
|Першы ЧР = [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1996 году|1996]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіёны ([[Кубак афрыканскіх нацыяў 1996 году|1996]])
| pattern_la1 = _rsa26h
| pattern_b1 = _rsa26h
| pattern_ra1 = _rsa26h
| pattern_sh1 = _rsa26h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = fce53d
| body1 = fce53d
| rightarm1 = fce53d
| shorts1 = 21835d
| socks1 = FFF000
| pattern_la2 = _rsa26a
| pattern_b2 = _rsa26a
| pattern_ra2 = _rsa26a
| pattern_sh2 = _rsa26a
| pattern_so2 = _adidasonwhitel
| leftarm2 = 400000
| body2 = 400000
| rightarm2 = 400000
| shorts2 = ffffff
| socks2 = dcb687
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Паўдёва-Афрыка́нскай Рэспу́блікі па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|ПАР]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Паўднёва-Афрыканская футбольная асацыяцыя]].
== Гісторыя ==
[[Файл:South african fa 1906.jpg|значак|зьлева|Каманда з Паўднёвай Афрыкі ў 1906 годзе.]]
Футбол упершыню зьявіўся ў Паўднёвай Афрыцы праз [[каляніялізм]] у канцы XIX стагодзьдзя, бо гульня была папулярная сярод брытанскіх жаўнераў<ref>{{кніга|імя=David|прозьвішча=Goldblatt|загаловак=The Ball is Round: A Global History of Football|месца=London|выдавецтва=Penguin|год=2007|старонкі=90–91|isbn=978-0-14-101582-8}}</ref>. Ад самых раньніх дзён існаваньня спорту ў краіне і да канца апартэіду арганізаваны футбол быў пад уплывам сыстэмы [[апартэід|расавай сэгрэгацыі]] ў краіне. У выніку ў дзяржаве існавала некалькі футбольных фэдэрацыяў, у тым ліку асобна для белых, індыйцаў, народу банту і агулам мурынаў.
Паўднёва-Афрыканскі зьвяз быў адной з чатырох афрыканскіх краінаў, што прысутнічалі на кангрэсе [[ФІФА]] 1953 году, дзе гэтыя чатыры краіны запатрабавалі і атрымалі прадстаўніцтва ў выканаўчым камітэце арганізацыі<ref>Goldblatt, «The Ball is Round: A Global History of Football». — С. 493.</ref>. Такім чынам у 1956 годзе Паўднёвая-Афрыканскі зьвяз, [[Этыёпія]], [[Эгіпет]] і [[Судан]] заснавалі [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|Канфэдэрацыю афрыканскага футболу]], а паўднёваафрыканскі прадстаўнік Фрэд Фэл быў на першым паседжаньні арганізацыі як адзін з заснавальнікаў. Аднак хутка стала ясна, што канстытуцыя краіны забараняла расавыя зьмяшаныя каманды ў спаборніцтвах, таму на [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1957 году]] яны маглі накіраваць толькі альбо цалкам чорную каманду, альбо цалкам белую. Гэта было непрымальна для іншых сябраў канфэдэрацыі, і Паўднёва-Афрыканскі зьвяз быў адхілены з турніру. Аднак некаторыя крыніцы сьведчаць, што яна адклікала свай удзел добраахвотна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fourfourtwo.com/features/invasions-drop-outs-and-bye-final-admin-mayhem-first-africa-cup-nations|загаловак=Invasions, drop-outs and a bye to the final: admin mayhem in the first Africa Cup of Nations|выдавец=FourFourTwo|дата публікацыі=17.01.2015|копія=https://web.archive.org/web/20180812083213/https://www.fourfourtwo.com/features/invasions-drop-outs-and-bye-final-admin-mayhem-first-africa-cup-nations|дата копіі=12.08.2018}}</ref>. На другой канфэрэнцыі КАФ у 1958 годзе Паўднёвая-Афрыканская фэдэрацыя была афіцыйна выкінутая з канфэдэрацыі. У тым жа годзе Паўднёва-Афрыканская фэдэрацыі белых футбалістаў краіны была залічаная ў ФІФА, але ў жніўні 1960 году ёй высунулі ўльтыматум. Цягам аднаго году краіна мусіла ўпарадкаваць сваю футбольную гаспадарку ў адпаведнасьці зь недыскрымінацыйнымі правіламі ФІФА. 26 верасьня 1961 году на штогадовай канфэрэнцыі ФІФА паўднёваафрыканская асацыяцыя была афіцыйна адхіленая ад арганізацыі.
[[Файл:First game of the 2010 FIFA World Cup, South Africa vs Mexico2.jpg|значак|зьлева|Паўднёваафрыканскія футбалісты сьвяткуюць гол у браму зборнай Мэксыкі на чэмпіянаце сьвету 2010 году.]]
У 1991 годзе, калі сыстэма апартэіду пачала руйнавацца, была створаная новая адзіная шматрасавая [[Паўднёва-Афрыканская футбольная асацыяцыя]]. Яна далучылася да ФІФА, што нарэшце дазволіла Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі ўзяць удзел у адборачных турнірах да наступных чэмпіянатаў сьвету<ref>{{навіна|спасылка=http://www.newsweek.com/2010/06/21/boycott-north-korea-in-the-world-cup.html|загаловак=Bring Back the Sports Boycott|выдавец=Newsweek|дата публікацыі=20.06.2010|копія=https://web.archive.org/web/20151029043446/http://www.newsweek.com/2010/06/21/boycott-north-korea-in-the-world-cup.html|дата копіі=29.10.2015}}</ref>. Пасьля амаль дваццаці гадоў міжнароднай ізаляцыі зборная згуляла свой першы матч 7 ліпеня 1992 году, перамогшы [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе|зборную Камэруну]] 1:0 на стадыёне ў [[Дурбан]]е<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/africa/62067004|загаловак=South Africa marks 30 years since return from footballing wilderness|выдавецтва=BBC Sport|дата публікацыі=07.07.2022}}</ref>. У 1996 годзе, усяго празь пяць гадоў пасьля аднаўленьня сяброўства, каманда стала пераможцам хатняга [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1996 году]], узьняўшыся да 16-га месца ў рэйтынгу ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2019/jun/24/south-africa-cup-of-nations-mandela-1996-bafana-bafana|загаловак='Mandela brought extra pressure': The story of South Africa's Afcon triumph|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=24.06.2019}}</ref>. Таксама кваліфікавалася на [[чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году|чэмпіянат сьвету 1998 году]]. Пад кіраўніцтвам галоўнага трэнэра [[Філіп Трус’е|Філіпа Трус’е]] паўднёваафрыканская дружына зазнала паразу 0:3 ад гаспадароў турніру з [[Мужчынская зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] ў дэбютным матчы, а затым згуляла ўнічыю з [[Мужчынская зборная Даніі па футболе|зборнай Даніі]] 1:1 і з [[Мужчынская зборная Саудаўскай Арабіі па футболе|зборнай Саудаўскай Арабіі]] 2:2, у выніку чаго каманда скончыла свае выступы ўжо на групавой стадыі.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.safa.net/ Афіцыйны сайт] Паўднёва-Афрыканскай футбольнай асацыяцыі.
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай ПАР на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Паўднёва-Афрыкансканская Рэспубліка}};
|ПАР на ЧС-2026
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Паўднёваафрыканскі футбол]]
[[Катэгорыя:Футбольныя зборныя|Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка]]
bhunf46ai9u49436lszyjen3bqlt2xp
Мужчынская зборная Ганы па футболе
0
162830
2690312
2673129
2026-09-14T19:10:53Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Ганы па футболе]] у [[Мужчынская зборная Ганы па футболе]]: Уніфікацыя
2673129
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Гана
|Лягатып =
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя = [[Ганская футбольная фэдэрацыя]]
|Канфэдэрацыя = [[Афрыканская канфэдэрацыя футболу]]
|Трэнэр = [[Джэймз Квэсі Апія]]
|Найбольш гульняў = [[Асамоа Г’ян]] (103)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Асамоа Г’ян]] (50)
|Першая гульня = Залаты Бераг 1:0 {{Футбол Нігерыя|няма}}<br />([[Акра]], [[Залаты Бераг]]; 28 траўня 1950)
|Перамога = {{Футбол Кенія|няма}} 2:13 Гана<br />([[Найробі]], [[Кенія]]; 12 сьнежня 1965)
|Параза = {{Футбол Баўгарыя|няма}} 10:0 Гана<br />([[Леон (Мэксыка)|Леон]], [[Мэксыка]]; 2 кастрычніка 1968)
|Удзелаў у ЧС = 3
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = 1/4 фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 21
|Першы ЧР = [[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]]
|Дасягненьні ў ЧР = чэмпіён ([[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1965 году|1965]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1978 году|1978]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1982 году|1982]])
| pattern_la1 = _gha26h
| pattern_b1 = _gha26h
| pattern_ra1 = _gha26h
| pattern_sh1 = _gha26h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _gha26a
| pattern_b2 = _gha26a
| pattern_ra2 = _gha26a
| pattern_sh2 = _gha26a
| pattern_so2 = _gha26al
| leftarm2 = f8cd5c
| body2 = f8cd5c
| rightarm2 = f8cd5c
| shorts2 = f8cd5c
| socks2 = f8cd5c
}}
'''Зборная Ганы па футболе''' — прадстаўляе [[Гана|Гану]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Ганская футбольная фэдэрацыя]].
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.ghanafa.org/ Афіцыйны сайт Ганскай футбольнай фэдэрацыі]
* [https://web.archive.org/web/20141231153653/http://www.fifa.com/associations/association=gha/ Профіль] на сайце FIFA
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Ганы па футболе| ]]
96xv4amp4sbxc8ilp5cbliyqx1nn98g
2690315
2690312
2026-09-14T19:15:00Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Ghana_national_football_team?oldid=1374040628
2690315
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Гана
|Лягатып = Ghana Football Association logo (2001).svg
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Залаты Бераг 1:0 {{Футбол Нігерыя|няма}}<br />([[Акра]], [[Залаты Бераг]]; 28 траўня 1950)
|Перамога = {{Футбол Кенія|няма}} 2:13 Гана<br />([[Найробі]], [[Кенія]]; 12 сьнежня 1965)
|Параза = {{Футбол Баўгарыя|няма}} 10:0 Гана<br />([[Леон (Мэксыка)|Леон]], [[Мэксыка]]; 2 кастрычніка 1968)
|Удзелаў у ЧС = 5
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 24
|Першы ЧР = [[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіёны ([[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1965 году|1965]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1978 году|1978]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1982 году|1982]])
| pattern_la1 = _gha26h
| pattern_b1 = _gha26h
| pattern_ra1 = _gha26h
| pattern_sh1 = _gha26h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _gha26a
| pattern_b2 = _gha26a
| pattern_ra2 = _gha26a
| pattern_sh2 = _gha26a
| pattern_so2 = _gha26al
| leftarm2 = f8cd5c
| body2 = f8cd5c
| rightarm2 = f8cd5c
| shorts2 = f8cd5c
| socks2 = f8cd5c
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Га́ны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Гана|Гану]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Ганская футбольная фэдэрацыя]].
== Гісторыя ==
19 жніўня 1962 году на стадыёне [[Акра Спортс]] зборная Ганы прымала мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», які на той час быў чэмпіёнам Гішпаніі. Дружыны згулялі ўнічыю зь лікам 3:3<ref>{{навіна|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesm/madrid-friend6079.html|загаловак=International Friendlies of Real Madrid CF 1960–1979|копія=https://web.archive.org/web/20230405060606/https://www.rsssf.org/tablesm/madrid-friend6079.html|дата копіі=05.04.2023}}</ref>.
[[Файл:ACON 2015 GHA GUI (16512008192).jpg|значак|зьлева|Ганскія заўзятары на Кубку афрыканскіх нацыяў 2015 году.]]
[[Чарлз Г’ямфі]] быў прызначаны трэнэрам каманды ў 1961 годзе. Ён прывёў ганцаў да двух пасьлядоўных тытулаў [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубка афрыканскіх нацыяў]] у 1963 і 1965 гадах. У тыя ж часы дружына з рэкордным вынікам перамогла зь лікам 13:2 [[Мужчынская зборная Кеніі па футболе|зборную Кеніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://footballghana.com/relive-when-ghana-thrashed-kenya-13-2-kofi-pare-netted-6-times|загаловак=Relive when Ghana thrashed Kenya 13-2, Kofi Pare netted 6 times|дата публікацыі=04.09.2018}}</ref>. Каманда дасягнула фіналу турніру ў 1968 і 1970 гадах, але абодва разы ў вырашальных матчах яна прагуляла з аднолькавым лікам 0:1 адпаведна [[Мужчынская зборная Дэмакратычнай Рэспублікі Конга па футболе|зборным Конга-Кіншасе]] і [[Мужчынская зборная Судану па футболе|Судану]]<ref name="podcasts.musixmatch.com" >{{спасылка|спасылка=https://podcasts.musixmatch.com/search/topic/%C3%A9quipe_du_Ghana_de_football/Q172014|загаловак=Ghana men's national football team on Musixmatch Podcasts}}</ref>. Менавіта ў той час праз дамінуючыя пазыцыі на кантынэнце ў 1960-х гадах каманда атрымала мянушку «чорныя зоркі Афрыкі»<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/blog/2010/jun/30/world-cup-2010-ghana-history|загаловак=World Cup 2010: Ghana ready to fulfil their destiny|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=30.06.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131203122048/http://www.theguardian.com/football/blog/2010/jun/30/world-cup-2010-ghana-history|дата копіі=03.12.2013}}</ref>. Пасьля таго як каманда ня здолела кваліфікавацца на тры Кубкі афрыканскіх нацыяў у 1970-х гадах, становішча «чорных зорак» пагоршылася<ref>{{спасылка|аўтар=Anthony, Scott|спасылка=https://www.bbc.co.uk/news/world-40030710|загаловак=The Stanley Matthews football revolution made in Ghana|выдавецтва=bbc.co.uk|дата публікацыі=26.05.2017|дата доступу=26.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211119163458/https://www.bbc.co.uk/news/world-40030710|дата копіі=19.11.2021}}</ref>. У 1980-х, з новымі талентамі, як то [[Абэдзі Пэле]], каманда перамагла [[Мужчынская зборная Лібіі па футболе|зборную Лібіі]] ў фінале [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1982 году|Кубка афрыканскіх нацыяў 1982 году]], здабыўшы свой чацьверты кантынэнтальны тытул<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.pulse.com.gh/sports/today-in-history-ghana-beat-hosts-libya-to-win-afcon-1982-id4823896.html|загаловак=Today in history - Ghana beat hosts Libya to win AFCON 1982|дата публікацыі=19.03.2016|дата доступу=22.08.2017|копія=https://web.archive.org/web/20230626164755/https://www.pulse.com.gh/sports/today-in-history-ghana-beat-hosts-libya-to-win-afcon-1982-id4823896.html|дата копіі=26.06.2023}}</ref>. Пасьля гэтага каманда зноў перажыла заняпад, гэтак на турніры 1984 году яна была выбітая на групавым этапе, а потым нават не была здольная адабрацца на турніры 1986, 1988 і 1990 гадоў<ref name="podcasts.musixmatch.com"/>.
У 1992 годзе «чорныя зоркі» занялі другое месца, саступіўшы [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]] ў пасьляматчавых пэнальці па безгалявой нічыі. У той сэрыі кожны гулец на полі выканаў пэнальці, і каманда прагуляла зь лікам 10:11<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.11v11.com/matches/ghana-v-ivory-coast-26-january-1992-243413|загаловак=Ghana v Ivory Coast, 26 January 1992|выдавецтва=11v11.com}}</ref>. Ганская зорка Абэдзі Пэле быў дыскваліфікаваны і не гуляў у фінале<ref>{{спасылка|спасылка=https://aedkit.com/ghana-blackstars-the-past-present-future/|загаловак=Ghana Blackstars: The Past, Present & Future|дата публікацыі=24.01.2024}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.ghanafa.org/ Афіцыйны сайт] Ганскай футбольнай фэдэрацыі
* [https://web.archive.org/web/20141231153653/http://www.fifa.com/associations/association=gha/ Профіль] на сайце FIFA
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Ганы па футболе| ]]
h1mqjoshdybd0vwampfrdl69xm4sfpb
2690357
2690315
2026-09-15T07:00:36Z
Dymitr
10914
+[[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблёны]]
2690357
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Гана
|Лягатып = Ghana Football Association logo (2001).svg
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Залаты Бераг 1:0 {{Футбол Нігерыя|няма}}<br />([[Акра]], [[Залаты Бераг]]; 28 траўня 1950)
|Перамога = {{Футбол Кенія|няма}} 2:13 Гана<br />([[Найробі]], [[Кенія]]; 12 сьнежня 1965)
|Параза = {{Футбол Баўгарыя|няма}} 10:0 Гана<br />([[Леон (Мэксыка)|Леон]], [[Мэксыка]]; 2 кастрычніка 1968)
|Удзелаў у ЧС = 5
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 24
|Першы ЧР = [[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіёны ([[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1965 году|1965]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1978 году|1978]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1982 году|1982]])
| pattern_la1 = _gha26h
| pattern_b1 = _gha26h
| pattern_ra1 = _gha26h
| pattern_sh1 = _gha26h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _gha26a
| pattern_b2 = _gha26a
| pattern_ra2 = _gha26a
| pattern_sh2 = _gha26a
| pattern_so2 = _gha26al
| leftarm2 = f8cd5c
| body2 = f8cd5c
| rightarm2 = f8cd5c
| shorts2 = f8cd5c
| socks2 = f8cd5c
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Га́ны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Гана|Гану]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Ганская футбольная асацыяцыя]].
== Гісторыя ==
19 жніўня 1962 году на стадыёне [[Акра Спортс]] зборная Ганы прымала мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», які на той час быў чэмпіёнам Гішпаніі. Дружыны згулялі ўнічыю зь лікам 3:3<ref>{{навіна|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesm/madrid-friend6079.html|загаловак=International Friendlies of Real Madrid CF 1960–1979|копія=https://web.archive.org/web/20230405060606/https://www.rsssf.org/tablesm/madrid-friend6079.html|дата копіі=05.04.2023}}</ref>.
[[Файл:ACON 2015 GHA GUI (16512008192).jpg|значак|зьлева|Ганскія заўзятары на Кубку афрыканскіх нацыяў 2015 году.]]
[[Чарлз Г’ямфі]] быў прызначаны трэнэрам каманды ў 1961 годзе. Ён прывёў ганцаў да двух пасьлядоўных тытулаў [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубка афрыканскіх нацыяў]] у 1963 і 1965 гадах. У тыя ж часы дружына з рэкордным вынікам перамогла зь лікам 13:2 [[Мужчынская зборная Кеніі па футболе|зборную Кеніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://footballghana.com/relive-when-ghana-thrashed-kenya-13-2-kofi-pare-netted-6-times|загаловак=Relive when Ghana thrashed Kenya 13-2, Kofi Pare netted 6 times|дата публікацыі=04.09.2018}}</ref>. Каманда дасягнула фіналу турніру ў 1968 і 1970 гадах, але абодва разы ў вырашальных матчах яна прагуляла з аднолькавым лікам 0:1 адпаведна [[Мужчынская зборная Дэмакратычнай Рэспублікі Конга па футболе|зборным Конга-Кіншасе]] і [[Мужчынская зборная Судану па футболе|Судану]]<ref name="podcasts.musixmatch.com" >{{спасылка|спасылка=https://podcasts.musixmatch.com/search/topic/%C3%A9quipe_du_Ghana_de_football/Q172014|загаловак=Ghana men's national football team on Musixmatch Podcasts}}</ref>. Менавіта ў той час праз дамінуючыя пазыцыі на кантынэнце ў 1960-х гадах каманда атрымала мянушку «чорныя зоркі Афрыкі»<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/blog/2010/jun/30/world-cup-2010-ghana-history|загаловак=World Cup 2010: Ghana ready to fulfil their destiny|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=30.06.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131203122048/http://www.theguardian.com/football/blog/2010/jun/30/world-cup-2010-ghana-history|дата копіі=03.12.2013}}</ref>. Пасьля таго як каманда ня здолела кваліфікавацца на тры Кубкі афрыканскіх нацыяў у 1970-х гадах, становішча «чорных зорак» пагоршылася<ref>{{спасылка|аўтар=Anthony, Scott|спасылка=https://www.bbc.co.uk/news/world-40030710|загаловак=The Stanley Matthews football revolution made in Ghana|выдавецтва=bbc.co.uk|дата публікацыі=26.05.2017|дата доступу=26.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211119163458/https://www.bbc.co.uk/news/world-40030710|дата копіі=19.11.2021}}</ref>. У 1980-х, з новымі талентамі, як то [[Абэдзі Пэле]], каманда перамагла [[Мужчынская зборная Лібіі па футболе|зборную Лібіі]] ў фінале [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1982 году|Кубка афрыканскіх нацыяў 1982 году]], здабыўшы свой чацьверты кантынэнтальны тытул<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.pulse.com.gh/sports/today-in-history-ghana-beat-hosts-libya-to-win-afcon-1982-id4823896.html|загаловак=Today in history - Ghana beat hosts Libya to win AFCON 1982|дата публікацыі=19.03.2016|дата доступу=22.08.2017|копія=https://web.archive.org/web/20230626164755/https://www.pulse.com.gh/sports/today-in-history-ghana-beat-hosts-libya-to-win-afcon-1982-id4823896.html|дата копіі=26.06.2023}}</ref>. Пасьля гэтага каманда зноў перажыла заняпад, гэтак на турніры 1984 году яна была выбітая на групавым этапе, а потым нават не была здольная адабрацца на турніры 1986, 1988 і 1990 гадоў<ref name="podcasts.musixmatch.com"/>.
У 1992 годзе «чорныя зоркі» занялі другое месца, саступіўшы [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]] ў пасьляматчавых пэнальці па безгалявой нічыі. У той сэрыі кожны гулец на полі выканаў пэнальці, і каманда прагуляла зь лікам 10:11<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.11v11.com/matches/ghana-v-ivory-coast-26-january-1992-243413|загаловак=Ghana v Ivory Coast, 26 January 1992|выдавецтва=11v11.com}}</ref>. Ганская зорка Абэдзі Пэле быў дыскваліфікаваны і не гуляў у фінале<ref>{{спасылка|спасылка=https://aedkit.com/ghana-blackstars-the-past-present-future/|загаловак=Ghana Blackstars: The Past, Present & Future|дата публікацыі=24.01.2024}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.ghanafa.org/ Афіцыйны сайт] Ганскай футбольнай фэдэрацыі
* [https://web.archive.org/web/20141231153653/http://www.fifa.com/associations/association=gha/ Профіль] на сайце FIFA
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Ганы на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Гана}};
|Гана на ЧС-2006
|Гана на ЧС-2010
|Гана на ЧС-2014
|Гана на ЧС-2022
|Гана на ЧС-2026
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Ганы на [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Гана}};
|Гана на КАН-2012
|Гана на КАН-2015
|Гана на КАН-2017
|Гана на КАН-2019
|Гана на КАН-2021
|Гана на КАН-2023
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Ганы па футболе| ]]
f4mbh9q5derkibtok4cqf7h6yta2kyr
2690358
2690357
2026-09-15T07:00:59Z
Dymitr
10914
/* Вонкавыя спасылкі */ артаграфія
2690358
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Гана
|Лягатып = Ghana Football Association logo (2001).svg
|Мянушкі =
|Фэдэрацыя =
|Канфэдэрацыя = [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў =
|Найбольш пасьпяховы гулец =
|Першая гульня = Залаты Бераг 1:0 {{Футбол Нігерыя|няма}}<br />([[Акра]], [[Залаты Бераг]]; 28 траўня 1950)
|Перамога = {{Футбол Кенія|няма}} 2:13 Гана<br />([[Найробі]], [[Кенія]]; 12 сьнежня 1965)
|Параза = {{Футбол Баўгарыя|няма}} 10:0 Гана<br />([[Леон (Мэксыка)|Леон]], [[Мэксыка]]; 2 кастрычніка 1968)
|Удзелаў у ЧС = 5
|Першы ЧС = 2006
|Дасягненьні ў ЧС = Чвэрцьфінал ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак афрканскіх нацыяў]]
|Удзелаў у ЧР = 24
|Першы ЧР = [[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіёны ([[Кубак афрканскіх нацыяў 1963 году|1963]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1965 году|1965]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1978 году|1978]], [[Кубак афрканскіх нацыяў 1982 году|1982]])
| pattern_la1 = _gha26h
| pattern_b1 = _gha26h
| pattern_ra1 = _gha26h
| pattern_sh1 = _gha26h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _gha26a
| pattern_b2 = _gha26a
| pattern_ra2 = _gha26a
| pattern_sh2 = _gha26a
| pattern_so2 = _gha26al
| leftarm2 = f8cd5c
| body2 = f8cd5c
| rightarm2 = f8cd5c
| shorts2 = f8cd5c
| socks2 = f8cd5c
}}
'''Мужчы́нская збо́рная Га́ны па футбо́ле''' — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе [[Гана|Гану]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць [[Ганская футбольная асацыяцыя]].
== Гісторыя ==
19 жніўня 1962 году на стадыёне [[Акра Спортс]] зборная Ганы прымала мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», які на той час быў чэмпіёнам Гішпаніі. Дружыны згулялі ўнічыю зь лікам 3:3<ref>{{навіна|спасылка=https://www.rsssf.org/tablesm/madrid-friend6079.html|загаловак=International Friendlies of Real Madrid CF 1960–1979|копія=https://web.archive.org/web/20230405060606/https://www.rsssf.org/tablesm/madrid-friend6079.html|дата копіі=05.04.2023}}</ref>.
[[Файл:ACON 2015 GHA GUI (16512008192).jpg|значак|зьлева|Ганскія заўзятары на Кубку афрыканскіх нацыяў 2015 году.]]
[[Чарлз Г’ямфі]] быў прызначаны трэнэрам каманды ў 1961 годзе. Ён прывёў ганцаў да двух пасьлядоўных тытулаў [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубка афрыканскіх нацыяў]] у 1963 і 1965 гадах. У тыя ж часы дружына з рэкордным вынікам перамогла зь лікам 13:2 [[Мужчынская зборная Кеніі па футболе|зборную Кеніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://footballghana.com/relive-when-ghana-thrashed-kenya-13-2-kofi-pare-netted-6-times|загаловак=Relive when Ghana thrashed Kenya 13-2, Kofi Pare netted 6 times|дата публікацыі=04.09.2018}}</ref>. Каманда дасягнула фіналу турніру ў 1968 і 1970 гадах, але абодва разы ў вырашальных матчах яна прагуляла з аднолькавым лікам 0:1 адпаведна [[Мужчынская зборная Дэмакратычнай Рэспублікі Конга па футболе|зборным Конга-Кіншасе]] і [[Мужчынская зборная Судану па футболе|Судану]]<ref name="podcasts.musixmatch.com" >{{спасылка|спасылка=https://podcasts.musixmatch.com/search/topic/%C3%A9quipe_du_Ghana_de_football/Q172014|загаловак=Ghana men's national football team on Musixmatch Podcasts}}</ref>. Менавіта ў той час праз дамінуючыя пазыцыі на кантынэнце ў 1960-х гадах каманда атрымала мянушку «чорныя зоркі Афрыкі»<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/blog/2010/jun/30/world-cup-2010-ghana-history|загаловак=World Cup 2010: Ghana ready to fulfil their destiny|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=30.06.2013|копія=https://web.archive.org/web/20131203122048/http://www.theguardian.com/football/blog/2010/jun/30/world-cup-2010-ghana-history|дата копіі=03.12.2013}}</ref>. Пасьля таго як каманда ня здолела кваліфікавацца на тры Кубкі афрыканскіх нацыяў у 1970-х гадах, становішча «чорных зорак» пагоршылася<ref>{{спасылка|аўтар=Anthony, Scott|спасылка=https://www.bbc.co.uk/news/world-40030710|загаловак=The Stanley Matthews football revolution made in Ghana|выдавецтва=bbc.co.uk|дата публікацыі=26.05.2017|дата доступу=26.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211119163458/https://www.bbc.co.uk/news/world-40030710|дата копіі=19.11.2021}}</ref>. У 1980-х, з новымі талентамі, як то [[Абэдзі Пэле]], каманда перамагла [[Мужчынская зборная Лібіі па футболе|зборную Лібіі]] ў фінале [[Кубак афрыканскіх нацыяў 1982 году|Кубка афрыканскіх нацыяў 1982 году]], здабыўшы свой чацьверты кантынэнтальны тытул<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.pulse.com.gh/sports/today-in-history-ghana-beat-hosts-libya-to-win-afcon-1982-id4823896.html|загаловак=Today in history - Ghana beat hosts Libya to win AFCON 1982|дата публікацыі=19.03.2016|дата доступу=22.08.2017|копія=https://web.archive.org/web/20230626164755/https://www.pulse.com.gh/sports/today-in-history-ghana-beat-hosts-libya-to-win-afcon-1982-id4823896.html|дата копіі=26.06.2023}}</ref>. Пасьля гэтага каманда зноў перажыла заняпад, гэтак на турніры 1984 году яна была выбітая на групавым этапе, а потым нават не была здольная адабрацца на турніры 1986, 1988 і 1990 гадоў<ref name="podcasts.musixmatch.com"/>.
У 1992 годзе «чорныя зоркі» занялі другое месца, саступіўшы [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]] ў пасьляматчавых пэнальці па безгалявой нічыі. У той сэрыі кожны гулец на полі выканаў пэнальці, і каманда прагуляла зь лікам 10:11<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.11v11.com/matches/ghana-v-ivory-coast-26-january-1992-243413|загаловак=Ghana v Ivory Coast, 26 January 1992|выдавецтва=11v11.com}}</ref>. Ганская зорка Абэдзі Пэле быў дыскваліфікаваны і не гуляў у фінале<ref>{{спасылка|спасылка=https://aedkit.com/ghana-blackstars-the-past-present-future/|загаловак=Ghana Blackstars: The Past, Present & Future|дата публікацыі=24.01.2024}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.ghanafa.org/ Афіцыйны сайт] Ганскай футбольнай асацыяцыі.
* [https://web.archive.org/web/20141231153653/http://www.fifa.com/associations/association=gha/ Профіль] на сайце FIFA
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Ганы на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Гана}};
|Гана на ЧС-2006
|Гана на ЧС-2010
|Гана на ЧС-2014
|Гана на ЧС-2022
|Гана на ЧС-2026
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Ганы на [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Гана}};
|Гана на КАН-2012
|Гана на КАН-2015
|Гана на КАН-2017
|Гана на КАН-2019
|Гана на КАН-2021
|Гана на КАН-2023
}}
{{Афрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Ганы па футболе| ]]
jp9sx5dxemnhey9fd4s0qmuqpt6dcwr
Майкл Бін
0
165136
2690364
1982157
2026-09-15T08:38:43Z
BilboBeggins
66284
2690364
wikitext
text/x-wiki
{{Кінэматаграфіст
|Імя = Майкл Конэл Бін
|Арыгінал імя = {{мова-en|Michael Connell Biehn|скарочана}}
|Фота = Michael Biehn 2014 (cropped).jpg
|Шырыня =
|Подпіс =
|Імя пры нараджэньні = Майкл Конэл Бін
|Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|31|7|1956|1}}
|Месца нараджэньня = [[места]] Аністан, [[ЗША]]
|Прафэсія = актор
|Гады актыўнасьці = 1978 — цяпер
|Кірунак =
|Узнагароды =
|imdb_id =
|Сайт =
}}
'''Майкл Конэл Бін''' ({{мова-en|Michael Connell Biehn}}; нарадзіўся 31 ліпеня 1956 году) — [[ЗША|амэрыканскі]] актор і вытворца карцінаў. Найбольшым посьпехам была карціна «[[Тэрмінатар (фільм)|Тэрмінатар]]», зьнятая ў 1984 годзе. Яе зьняў Джэймз Камэран.
== Паходжаньне ==
Бін нарадзіўся ў ЗША ў месьце Аністан, штат Алабама. Быў чацьвертым дзіцём у сям’і Марсі й Дона Бінаў. Яго тата быў праўнікам і рабіў у судзе.
== Дарослае жыцьцё ==
Сваю творчую дзейнасьць пачаў у 1978 годзе. Працягвае яе па сёньняшні дзень.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бін, Майкл}}
[[Катэгорыя:Акторы ЗША]]
npm96rm7v59j14fgugyev2pby1eets4
2690365
2690364
2026-09-15T08:39:12Z
BilboBeggins
66284
2690365
wikitext
text/x-wiki
{{Кінэматаграфіст
|Імя = Майкл Конэл Бін
|Арыгінал імя = {{мова-en|Michael Connell Biehn|скарочана}}
|Фота = Michael Biehn 2014 (cropped).jpg
|Шырыня =
|Подпіс =
|Імя пры нараджэньні = Майкл Конэл Бін
|Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|31|7|1956|1}}
|Месца нараджэньня = [[места]] Аністан, [[ЗША]]
|Прафэсія = актор
|Гады актыўнасьці = 1978 — цяпер
|Кірунак =
|Узнагароды =
|imdb_id =
|Сайт =
}}
'''Майкл Конэл Бін''' ({{мова-en|Michael Connell Biehn}}; нарадзіўся 31 ліпеня 1956 году) — [[ЗША|амэрыканскі]] актор і вытворца карцінаў. Найбольшым посьпехам была карціна «[[Тэрмінатар (фільм)|Тэрмінатар]]», зьнятая ў 1984 годзе. Яе зьняў [[Джэймз Камэран]].
== Паходжаньне ==
Бін нарадзіўся ў ЗША ў месьце Аністан, штат Алабама. Быў чацьвертым дзіцём у сям’і Марсі й Дона Бінаў. Яго тата быў праўнікам і рабіў у судзе.
== Дарослае жыцьцё ==
Сваю творчую дзейнасьць пачаў у 1978 годзе. Працягвае яе па сёньняшні дзень.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бін, Майкл}}
[[Катэгорыя:Акторы ЗША]]
9lfr3vgyfrh3lvmykdkqmr4hkbzk0im
2690373
2690365
2026-09-15T10:49:11Z
Dymitr
10914
выпраўленьне спасылак
2690373
wikitext
text/x-wiki
{{Кінэматаграфіст
|Імя = Майкл Конэл Бін
|Арыгінал імя = {{мова-en|Michael Connell Biehn|скарочана}}
|Фота = Michael Biehn 2014 (cropped).jpg
|Шырыня =
|Подпіс =
|Імя пры нараджэньні = Майкл Конэл Бін
|Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|31|7|1956|1}}
|Месца нараджэньня = [[места]] Аністан, [[ЗША]]
|Прафэсія = актор
|Гады актыўнасьці = 1978 — цяпер
|Кірунак =
|Узнагароды =
|imdb_id =
|Сайт =
}}
'''Майкл Конэл Бін''' ({{мова-en|Michael Connell Biehn}}; нарадзіўся 31 ліпеня 1956 году) — [[ЗША|амэрыканскі]] актор і вытворца карцінаў. Найбольшым посьпехам была карціна «[[Тэрмінатар (фільм)|Тэрмінатар]]», зьнятая ў 1984 годзе. Яе зьняў [[Джэймз Кэмэран]].
== Паходжаньне ==
Бін нарадзіўся ў ЗША ў месьце Аністан, штат Алабама. Быў чацьвертым дзіцём у сям’і Марсі й Дона Бінаў. Яго тата быў праўнікам і рабіў у судзе.
== Дарослае жыцьцё ==
Сваю творчую дзейнасьць пачаў у 1978 годзе. Працягвае яе па сёньняшні дзень.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бін, Майкл}}
[[Катэгорыя:Акторы ЗША]]
m6h1ts8hngnyhcdk83xf1dx7l4r4g5b
Зборная ПАР па футболе
0
176133
2690363
1856134
2026-09-15T07:46:01Z
Dymitr
10914
выпраўленьне спасылак
2690363
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]]
d5xmm5c8mc7hv58wdqa8odvosp6fcl7
Мэдаль да стагодзьдзя БНР
0
205930
2690309
2370380
2026-09-14T17:57:42Z
~2026-49687-11
100076
/* Апісаньне */
2690309
wikitext
text/x-wiki
{{Узнагарода
|Назва = Мэдаль да стагодзьдзя БНР
|Выява = BPR Centennial Medal r.jpg
|Выява стужкі = Ribbon-BNR 100 Jubilee Medal.png
|Краіна = {{Сьцяг БНР}} [[Беларуская Народная Рэспубліка]]
|Тып = [[мэдаль]]
|Каму ўручаецца = вайсковым і грамадзкім дзяячам
|Падставы ўзнагароджаньня =
|Статус = не ўручаецца
|Дата ўстановы = 25 сьнежня 2018
|Першае ўзнагароджаньне = 18 лютага 2019
|Колькасьць = больш за 130
|Старэйшая ўзнагарода =[[Ордэн Пагоні]]
|Дата заснаваньня=23 сакавіка 2018}}
'''Мэдаль да стагодзьдзя БНР'''<ref name=apisannie>[https://www.radabnr.org/medal-bnr100-apisannie/ Мэдаль да стагодзьдзя БНР: апісаньне] — [[Рада БНР]], афіцыйны сайт, 19.02.2019</ref> — узнагарода [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]], зацьверджаная 25 сьнежня 2018 году. Агулам мэдалём узнагароджаныя больш за 130 асобаў зь [[Беларусь|Беларусі]] і замежжа.
== Падставы ўзнагароджаньня ==
Згодна са сваім статутам, Мэдаль уручаецца за пажыцьцёвыя заслугі ў працы дзеля зьдзяйсьненьня ідэалаў [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Акту 25 сакавіка 1918 г]]., у тым ліку за дасьледаваньні і папулярызацыю беларушчыны, здабыцьцё і ўмацаваньне дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі, барацьбу за свабоду і дэмакратыю ў Беларусі.
Мэдаль уручаецца:
* Асобам, якія адзначыліся на ніве змаганьня за волю і незалежнасьць Беларусі,
* Выбітным грамадзкім і культурніцкім дзеячам у Беларусі і сярод беларускага замежжа,
* Замежнікам, якія спрычыніліся да дасьледаваньняў і папулярызацыі Беларусі ў сьвеце, а таксама іншым чынам спрыялі нацыянальным інтарэсам Беларусі.
== Апісаньне ==
Мэдаль выраблены з бронзы, мае круглую форму дыямэтрам 38,61 мм<ref name=apisannie/>.
На [[авэрс]]е выбітыя выява гербу «Пагоня», скрыжаваныя дубовыя галінкі і надпіс «Рада Беларускай Народнай Рэспублікі».
[[Файл:BPR Centennial Medal a.jpg|значак|250пкс|Рэвэрс мэдаля]]
На [[Рэвэрс (нумізматыка)|рэверс]]е выбіты надпіс: «100 гадоў БНР», даты «1918» і «2018», лаўровы вянок і беларускі шасьціканцовы крыж.
Стужка Мэдалю складаецца з вэртыкальных палосаў наступных колераў і разьмешчаных у наступным парадку: шырокая белая, вузкая чорная, шырокая чырвоная, вузкая чорная, шырокая белая. Наверсе стужкі замацаваная бронзавая плянка з надпісам «B.N.R.» Шырыня стужкі — 34 мм.
Да Мэдалю дадаецца афіцыйны дыплём на беларускай мове або на беларускай і ангельскай мовах.
== Узнагароджаныя ==
''Глядзіце таксама [[:Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём да стагодзьдзя БНР]]''
[[Файл:Arlou Piatrovich.jpg|значак|250пкс|[[Уладзімер Арлоў (гісторык)|У. Арлоў]] узнагароджвае пісьменьнікіа Б. Пятровіча медалём «100 гадоў БНР» ад імя старшыні [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады БНР]] [[Івонка Сурвіла|Івонкі Сурвілы]]]]
Агулам узнагароджаныя больш за 130 асобаў зь Беларусі і замежжа. Сярод іх палітыкі і грамадзкія дзеячы; вэтэраны беларускага незалежніцкага руху і палітычныя вязьні.
* [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]] — пісьменьнік
* Алесь Бяляцкі — беларускі грамадзкі дзеяч, праваабаронца
* [[Радзім Гарэцкі]] — акадэмік
* [[Джым Дынглі]] — дасьледчык
* [[Адам Мальдзіс]] — дасьледчык
* [[Арнольд Макмілін]] — дасьледчык
* [[Аляксей Марачкін]] — стваральнікі эталёну дзяржаўнага гербу «Пагоня»
* [[Уладзімер Някляеў]] — беларускі паэт, грамадзка-палітычны дзеяч, намінант на Нобэлеўскую прэмію
* [[Натальля Радзіна]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/29778891.html Галоўная рэдактарка «Хартыі-97» Натальля Радзіна адной зь першых атрымала мэдаль БНР], Радыё Свабода</ref> — рэдактарка [[Хартыя’97|Хартыі 97]]
* [[Леў Талбузін]] — стваральнікі эталёну дзяржаўнага гербу «Пагоня»
* [[Юры Туронак]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190220063159/http://www.radyjo.net/4/28/Artykul/407142 Уручаны першы Мэдаль да 100-годзьдзя БНР], Радыё Рацыя</ref> — беларускі гісторык
* [[Дэвід Сўорц]] — першы амбасадар ЗША ў Беларусі
* [[Алесь Шут]] — дэпутат [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня]] ад [[Партыя БНФ|партыі БНФ]], хірург, працаваў над тэмай забруджаньня пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|выбуху]] [[Чарнобыльская АЭС|ЧАЭС]]
* [[Стэфан Эрыксан]] — амбасадар Швэцыі ў Беларусі
* [[Алена Міхалюк]] — беларуская грамадзкая дзяячка ў Вялікабрытаніі
== Глядзіце таксама ==
* [[Узнагароды БНР]]
* [[100-годзьдзе Беларускай Народнай Рэспублікі]]
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2018/12/2018_MedalBNR100-Pres-reliz.pdf Прэс-рэліз пра узнагароджаньне мэдалём да 100-годзьдзя БНР], сайт Рады БНР
{{Узнагароды БНР}}
[[Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2018 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларуская дыяспара]]
[[Катэгорыя:Дзень Волі]]
bfm1s66v8xir6d3erqug1gh003fqvsv
2690310
2690309
2026-09-14T17:58:16Z
~2026-49687-11
100076
/* Апісаньне */
2690310
wikitext
text/x-wiki
{{Узнагарода
|Назва = Мэдаль да стагодзьдзя БНР
|Выява = BPR Centennial Medal r.jpg
|Выява стужкі = Ribbon-BNR 100 Jubilee Medal.png
|Краіна = {{Сьцяг БНР}} [[Беларуская Народная Рэспубліка]]
|Тып = [[мэдаль]]
|Каму ўручаецца = вайсковым і грамадзкім дзяячам
|Падставы ўзнагароджаньня =
|Статус = не ўручаецца
|Дата ўстановы = 25 сьнежня 2018
|Першае ўзнагароджаньне = 18 лютага 2019
|Колькасьць = больш за 130
|Старэйшая ўзнагарода =[[Ордэн Пагоні]]
|Дата заснаваньня=23 сакавіка 2018}}
'''Мэдаль да стагодзьдзя БНР'''<ref name=apisannie>[https://www.radabnr.org/medal-bnr100-apisannie/ Мэдаль да стагодзьдзя БНР: апісаньне] — [[Рада БНР]], афіцыйны сайт, 19.02.2019</ref> — узнагарода [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]], зацьверджаная 25 сьнежня 2018 году. Агулам мэдалём узнагароджаныя больш за 130 асобаў зь [[Беларусь|Беларусі]] і замежжа.
== Падставы ўзнагароджаньня ==
Згодна са сваім статутам, Мэдаль уручаецца за пажыцьцёвыя заслугі ў працы дзеля зьдзяйсьненьня ідэалаў [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Акту 25 сакавіка 1918 г]]., у тым ліку за дасьледаваньні і папулярызацыю беларушчыны, здабыцьцё і ўмацаваньне дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі, барацьбу за свабоду і дэмакратыю ў Беларусі.
Мэдаль уручаецца:
* Асобам, якія адзначыліся на ніве змаганьня за волю і незалежнасьць Беларусі,
* Выбітным грамадзкім і культурніцкім дзеячам у Беларусі і сярод беларускага замежжа,
* Замежнікам, якія спрычыніліся да дасьледаваньняў і папулярызацыі Беларусі ў сьвеце, а таксама іншым чынам спрыялі нацыянальным інтарэсам Беларусі.
== Апісаньне ==
Мэдаль выраблены з бронзы, мае круглую форму дыямэтрам 38,61 мм<ref name=apisannie/>.
На [[авэрс]]е выбітыя выява гербу «Пагоня», скрыжаваныя дубовыя галінкі і надпіс «Рада Беларускай Народнай Рэспублікі».
[[Файл:BPR Centennial Medal a.jpg|значак|250пкс|Рэвэрс мэдаля]]
На [[Рэвэрс (нумізматыка)|рэвэрс]]е выбіты надпіс: «100 гадоў БНР», даты «1918» і «2018», лаўровы вянок і беларускі шасьціканцовы крыж.
Стужка Мэдалю складаецца з вэртыкальных палосаў наступных колераў і разьмешчаных у наступным парадку: шырокая белая, вузкая чорная, шырокая чырвоная, вузкая чорная, шырокая белая. Наверсе стужкі замацаваная бронзавая плянка з надпісам «B.N.R.» Шырыня стужкі — 34 мм.
Да Мэдалю дадаецца афіцыйны дыплём на беларускай мове або на беларускай і ангельскай мовах.
== Узнагароджаныя ==
''Глядзіце таксама [[:Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём да стагодзьдзя БНР]]''
[[Файл:Arlou Piatrovich.jpg|значак|250пкс|[[Уладзімер Арлоў (гісторык)|У. Арлоў]] узнагароджвае пісьменьнікіа Б. Пятровіча медалём «100 гадоў БНР» ад імя старшыні [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады БНР]] [[Івонка Сурвіла|Івонкі Сурвілы]]]]
Агулам узнагароджаныя больш за 130 асобаў зь Беларусі і замежжа. Сярод іх палітыкі і грамадзкія дзеячы; вэтэраны беларускага незалежніцкага руху і палітычныя вязьні.
* [[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Уладзімер Арлоў]] — пісьменьнік
* Алесь Бяляцкі — беларускі грамадзкі дзеяч, праваабаронца
* [[Радзім Гарэцкі]] — акадэмік
* [[Джым Дынглі]] — дасьледчык
* [[Адам Мальдзіс]] — дасьледчык
* [[Арнольд Макмілін]] — дасьледчык
* [[Аляксей Марачкін]] — стваральнікі эталёну дзяржаўнага гербу «Пагоня»
* [[Уладзімер Някляеў]] — беларускі паэт, грамадзка-палітычны дзеяч, намінант на Нобэлеўскую прэмію
* [[Натальля Радзіна]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/29778891.html Галоўная рэдактарка «Хартыі-97» Натальля Радзіна адной зь першых атрымала мэдаль БНР], Радыё Свабода</ref> — рэдактарка [[Хартыя’97|Хартыі 97]]
* [[Леў Талбузін]] — стваральнікі эталёну дзяржаўнага гербу «Пагоня»
* [[Юры Туронак]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190220063159/http://www.radyjo.net/4/28/Artykul/407142 Уручаны першы Мэдаль да 100-годзьдзя БНР], Радыё Рацыя</ref> — беларускі гісторык
* [[Дэвід Сўорц]] — першы амбасадар ЗША ў Беларусі
* [[Алесь Шут]] — дэпутат [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня]] ад [[Партыя БНФ|партыі БНФ]], хірург, працаваў над тэмай забруджаньня пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|выбуху]] [[Чарнобыльская АЭС|ЧАЭС]]
* [[Стэфан Эрыксан]] — амбасадар Швэцыі ў Беларусі
* [[Алена Міхалюк]] — беларуская грамадзкая дзяячка ў Вялікабрытаніі
== Глядзіце таксама ==
* [[Узнагароды БНР]]
* [[100-годзьдзе Беларускай Народнай Рэспублікі]]
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2018/12/2018_MedalBNR100-Pres-reliz.pdf Прэс-рэліз пра узнагароджаньне мэдалём да 100-годзьдзя БНР], сайт Рады БНР
{{Узнагароды БНР}}
[[Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2018 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларуская дыяспара]]
[[Катэгорыя:Дзень Волі]]
rfnqbqde2ey5cy8abo3599q6spqqpz7
Зборная Кот-д’Івуару па футболе
0
249038
2690339
2264528
2026-09-14T23:55:56Z
Xqbot
4798
Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе]]
2690339
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Кот д’Івуару па футболе]]
srkgtjdvtt2u7x5dne4ddd8e5ja4gb0
Шаблён:Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе/Табліца
10
263899
2690342
2690226
2026-09-15T06:45:10Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690342
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.premierleague.com/en/tables/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=ARS, MCI, LEE, HUL, BHA, CHE, BRE, LIV, EVE, IPS, NFO, NEW, MUN, SUN, BOU, CRY, TOT, FUL, AVL, COV
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_ARS=4 | нічыі_ARS=0 |паразы_ARS=0 |мз_ARS=8 |мп_ARS=1
|перамогі_MCI=4 | нічыі_MCI=0 |паразы_MCI=0 |мз_MCI=8 |мп_MCI=2
|перамогі_LEE=2 | нічыі_LEE=2 |паразы_LEE=0 |мз_LEE=7 |мп_LEE=3
|перамогі_HUL=2 | нічыі_HUL=2 |паразы_HUL=0 |мз_HUL=5 |мп_HUL=2
|перамогі_BHA=2 | нічыі_BHA=1 |паразы_BHA=1 |мз_BHA=13 |мп_BHA=5
|перамогі_CHE=2 | нічыі_CHE=1 |паразы_CHE=1 |мз_CHE=10 |мп_CHE=9
|перамогі_BRE=1 | нічыі_BRE=3 |паразы_BRE=0 |мз_BRE=7 |мп_BRE=4
|перамогі_LIV=1 | нічыі_LIV=3 |паразы_LIV=0 |мз_LIV=6 |мп_LIV=4
|перамогі_EVE=1 | нічыі_EVE=3 |паразы_EVE=0 |мз_EVE=5 |мп_EVE=3
|перамогі_IPS=2 | нічыі_IPS=0 |паразы_IPS=2 |мз_IPS=7 |мп_IPS=10
|перамогі_NFO=1 | нічыі_NFO=2 |паразы_NFO=1 |мз_NFO=4 |мп_NFO=4
|перамогі_NEW=1 | нічыі_NEW=2 |паразы_NEW=1 |мз_NEW=7 |мп_NEW=8
|перамогі_MUN=1 | нічыі_MUN=1 |паразы_MUN=2 |мз_MUN=7 |мп_MUN=7
|перамогі_SUN=1 | нічыі_SUN=1 |паразы_SUN=2 |мз_SUN=3 |мп_SUN=5
|перамогі_BOU=0 | нічыі_BOU=3 |паразы_BOU=1 |мз_BOU=6 |мп_BOU=7
|перамогі_CRY=1 | нічыі_CRY=0 |паразы_CRY=3 |мз_CRY=6 |мп_CRY=11
|перамогі_TOT=0 | нічыі_TOT=2 |паразы_TOT=2 |мз_TOT=0 |мп_TOT=5
|перамогі_FUL=0 | нічыі_FUL=1 |паразы_FUL=3 |мз_FUL=4 |мп_FUL=7
|перамогі_AVL=0 | нічыі_AVL=1 |паразы_AVL=3 |мз_AVL=1 |мп_AVL=7
|перамогі_COV=0 | нічыі_COV=0 |паразы_COV=4 |мз_COV=0 |мп_COV=10
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]
|назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]
|назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]
|назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]
|назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]
|назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]]
|назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]
|назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]
|назва_HUL=[[Гал Сіці]]
|назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]]
|назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]]
|назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]
|назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]]
|назва_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд]]
|назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]]
|назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]]
|назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]
|назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS |вынік5=ELLS |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Дадатковыя матчы (толькі пры неабходнасьці вызначэньня чэмпіёна, камандаў на выбываньне або камандаў, якія выходзяць у турніры УЭФА).
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLTH=blue1 |тэкст_ECLTH=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2027—2028 гадоў|Чэмпіёншып]]
}}</onlyinclude>
6vy88swbjkuteei95tx7q0rusx1cen3
Шаблён:Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе/ВынікіГульняў
10
265447
2690348
2690241
2026-09-15T06:45:16Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690348
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.premierleague.com/en/matches/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў=ARS, AVL, BOU, BHA, BRE, HUL, IPS, COV, CRY, LIV, LEE, MCI, MUN, NFO, NEW, SUN, TOT, FUL, CHE, EVE
|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арс]]
|скарачэньне_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Аст]]
|скарачэньне_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Бор]]
|скарачэньне_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Бра]]
|скарачэньне_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэ]]
|скарачэньне_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэл]]
|скарачэньне_COV=[[Ковэнтры Сіці|Ков]]
|скарачэньне_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Кры]]
|скарачэньне_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэ]]
|скарачэньне_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фул]]
|скарачэньне_HUL=[[Гал Сіці|Гал]]
|скарачэньне_IPS=[[Іпсўіч Таўн|Іпс]]
|скарачэньне_LEE=[[Лідс Юнайтэд|Лід]]
|скарачэньне_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лів]]
|скарачэньне_MCI=[[Манчэстэр Сіці|МСі]]
|скарачэньне_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд|МЮ]]
|скарачэньне_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд|Нью]]
|скарачэньне_NFO=[[Нотынггэм Форэст|Нот]]
|скарачэньне_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сан]]
|скарачэньне_TOT=[[Тотэнгэм Готспур|Тот]]
|назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]
|назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]
|назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]
|назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]
|назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]
|назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]]
|назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]
|назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]
|назва_HUL=[[Гал Сіці]]
|назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]]
|назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]]
|назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]
|назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]]
|назва_MUN={{nobr|[[Манчэстэр Юнайтэд]]}}
|назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]]
|назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]]
|назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]
|назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026
|матч_ARS_AVL=
|матч_ARS_BHA=
|матч_ARS_BOU=
|матч_ARS_BRE=
|матч_ARS_CHE=2:1
|матч_ARS_COV=3:0
|матч_ARS_CRY=
|матч_ARS_EVE=
|матч_ARS_FUL=
|матч_ARS_HUL=
|матч_ARS_IPS=
|матч_ARS_LEE=
|матч_ARS_LIV=
|матч_ARS_MCI=
|матч_ARS_MUN=
|матч_ARS_NEW=
|матч_ARS_NFO=
|матч_ARS_SUN=
|матч_ARS_TOT=
|матч_AVL_ARS=0:1
|матч_AVL_BHA=
|матч_AVL_BOU=
|матч_AVL_BRE=
|матч_AVL_CHE=
|матч_AVL_COV=
|матч_AVL_CRY=
|матч_AVL_EVE=
|матч_AVL_FUL=
|матч_AVL_HUL=
|матч_AVL_IPS=
|матч_AVL_LEE=
|матч_AVL_LIV=
|матч_AVL_MCI=
|матч_AVL_MUN=
|матч_AVL_NEW=
|матч_AVL_NFO=1:2
|матч_AVL_SUN=
|матч_AVL_TOT=
|матч_BHA_ARS=
|матч_BHA_AVL=4:0
|матч_BHA_BOU=
|матч_BHA_BRE=
|матч_BHA_CHE=
|матч_BHA_COV=
|матч_BHA_CRY=
|матч_BHA_EVE=
|матч_BHA_FUL=
|матч_BHA_HUL=
|матч_BHA_IPS=
|матч_BHA_LEE=1:1
|матч_BHA_LIV=
|матч_BHA_MCI=
|матч_BHA_MUN=
|матч_BHA_NEW=
|матч_BHA_NFO=
|матч_BHA_SUN=
|матч_BHA_TOT=
|матч_BOU_ARS=
|матч_BOU_AVL=
|матч_BOU_BHA=
|матч_BOU_BRE=2:2
|матч_BOU_CHE=
|матч_BOU_COV=
|матч_BOU_CRY=
|матч_BOU_EVE=1:1
|матч_BOU_FUL=
|матч_BOU_HUL=
|матч_BOU_IPS=
|матч_BOU_LEE=
|матч_BOU_LIV=
|матч_BOU_MCI=
|матч_BOU_MUN=
|матч_BOU_NEW=
|матч_BOU_NFO=
|матч_BOU_SUN=
|матч_BOU_TOT=
|матч_BRE_ARS=
|матч_BRE_AVL=
|матч_BRE_BHA=
|матч_BRE_BOU=
|матч_BRE_CHE=
|матч_BRE_COV=
|матч_BRE_CRY=
|матч_BRE_EVE=
|матч_BRE_FUL=
|матч_BRE_HUL=
|матч_BRE_IPS=
|матч_BRE_LEE=
|матч_BRE_LIV=
|матч_BRE_MCI=
|матч_BRE_MUN=
|матч_BRE_NEW=
|матч_BRE_NFO=
|матч_BRE_SUN=1:1
|матч_BRE_TOT=3:0
|матч_CHE_ARS=
|матч_CHE_AVL=
|матч_CHE_BHA=4:3
|матч_CHE_BOU=
|матч_CHE_BRE=
|матч_CHE_COV=
|матч_CHE_CRY=
|матч_CHE_EVE=
|матч_CHE_FUL=
|матч_CHE_HUL=2:2
|матч_CHE_IPS=
|матч_CHE_LEE=
|матч_CHE_LIV=
|матч_CHE_MCI=
|матч_CHE_MUN=
|матч_CHE_NEW=
|матч_CHE_NFO=
|матч_CHE_SUN=
|матч_CHE_TOT=
|матч_COV_ARS=
|матч_COV_AVL=
|матч_COV_BHA=0:5
|матч_COV_BOU=
|матч_COV_BRE=
|матч_COV_CHE=
|матч_COV_CRY=
|матч_COV_EVE=
|матч_COV_FUL=
|матч_COV_HUL=0:1
|матч_COV_IPS=
|матч_COV_LEE=
|матч_COV_LIV=
|матч_COV_MCI=
|матч_COV_MUN=
|матч_COV_NEW=
|матч_COV_NFO=
|матч_COV_SUN=
|матч_COV_TOT=
|матч_CRY_ARS=
|матч_CRY_AVL=
|матч_CRY_BHA=
|матч_CRY_BOU=
|матч_CRY_BRE=
|матч_CRY_CHE=
|матч_CRY_COV=
|матч_CRY_EVE=
|матч_CRY_FUL=
|матч_CRY_HUL=
|матч_CRY_IPS=2:3
|матч_CRY_LEE=
|матч_CRY_LIV=
|матч_CRY_MCI=1:4
|матч_CRY_MUN=
|матч_CRY_NEW=
|матч_CRY_NFO=
|матч_CRY_SUN=
|матч_CRY_TOT=
|матч_EVE_ARS=
|матч_EVE_AVL=
|матч_EVE_BHA=
|матч_EVE_BOU=
|матч_EVE_BRE=
|матч_EVE_CHE=
|матч_EVE_COV=
|матч_EVE_CRY=2:0
|матч_EVE_FUL=
|матч_EVE_HUL=
|матч_EVE_IPS=
|матч_EVE_LEE=
|матч_EVE_LIV=
|матч_EVE_MCI=
|матч_EVE_MUN=2:2
|матч_EVE_NEW=
|матч_EVE_NFO=
|матч_EVE_SUN=
|матч_EVE_TOT=
|матч_FUL_ARS=
|матч_FUL_AVL=
|матч_FUL_BHA=
|матч_FUL_BOU=
|матч_FUL_BRE=
|матч_FUL_CHE=2:3
|матч_FUL_COV=
|матч_FUL_CRY=2:3
|матч_FUL_EVE=
|матч_FUL_HUL=
|матч_FUL_IPS=
|матч_FUL_LEE=
|матч_FUL_LIV=
|матч_FUL_MCI=
|матч_FUL_MUN=
|матч_FUL_NEW=
|матч_FUL_NFO=
|матч_FUL_SUN=
|матч_FUL_TOT=
|матч_HUL_ARS=
|матч_HUL_AVL=0:0
|матч_HUL_BHA=
|матч_HUL_BOU=
|матч_HUL_BRE=
|матч_HUL_CHE=
|матч_HUL_COV=
|матч_HUL_CRY=
|матч_HUL_EVE=
|матч_HUL_FUL=
|матч_HUL_IPS=
|матч_HUL_LEE=
|матч_HUL_LIV=
|матч_HUL_MCI=
|матч_HUL_MUN=2:0
|матч_HUL_NEW=
|матч_HUL_NFO=
|матч_HUL_SUN=
|матч_HUL_TOT=
|матч_IPS_ARS=
|матч_IPS_AVL=
|матч_IPS_BHA=
|матч_IPS_BOU=
|матч_IPS_BRE=
|матч_IPS_CHE=
|матч_IPS_COV=
|матч_IPS_CRY=
|матч_IPS_EVE=
|матч_IPS_FUL=
|матч_IPS_HUL=
|матч_IPS_LEE=
|матч_IPS_LIV=0:2
|матч_IPS_MCI=
|матч_IPS_MUN=
|матч_IPS_NEW=
|матч_IPS_NFO=
|матч_IPS_SUN=2:1
|матч_IPS_TOT=
|матч_LEE_ARS=
|матч_LEE_AVL=
|матч_LEE_BHA=
|матч_LEE_BOU=
|матч_LEE_BRE=1:1
|матч_LEE_CHE=
|матч_LEE_COV=
|матч_LEE_CRY=
|матч_LEE_EVE=
|матч_LEE_FUL=
|матч_LEE_HUL=
|матч_LEE_IPS=
|матч_LEE_LIV=
|матч_LEE_MCI=
|матч_LEE_MUN=
|матч_LEE_NEW=4:1
|матч_LEE_NFO=
|матч_LEE_SUN=
|матч_LEE_TOT=
|матч_LIV_ARS=
|матч_LIV_AVL=
|матч_LIV_BHA=
|матч_LIV_BOU=
|матч_LIV_BRE=
|матч_LIV_CHE=
|матч_LIV_COV=
|матч_LIV_CRY=
|матч_LIV_EVE=
|матч_LIV_FUL=0:0
|матч_LIV_HUL=
|матч_LIV_IPS=
|матч_LIV_LEE=
|матч_LIV_MCI=
|матч_LIV_MUN=
|матч_LIV_NEW=
|матч_LIV_NFO=2:2
|матч_LIV_SUN=
|матч_LIV_TOT=
|матч_MCI_ARS=
|матч_MCI_AVL=
|матч_MCI_BHA=
|матч_MCI_BOU=2:1
|матч_MCI_BRE=
|матч_MCI_CHE=
|матч_MCI_COV=1:0
|матч_MCI_CRY=
|матч_MCI_EVE=
|матч_MCI_FUL=
|матч_MCI_HUL=
|матч_MCI_IPS=
|матч_MCI_LEE=
|матч_MCI_LIV=
|матч_MCI_MUN=
|матч_MCI_NEW=
|матч_MCI_NFO=
|матч_MCI_SUN=
|матч_MCI_TOT=
|матч_MUN_ARS=
|матч_MUN_AVL=
|матч_MUN_BHA=
|матч_MUN_BOU=
|матч_MUN_BRE=
|матч_MUN_CHE=
|матч_MUN_COV=
|матч_MUN_CRY=
|матч_MUN_EVE=
|матч_MUN_FUL=
|матч_MUN_HUL=
|матч_MUN_IPS=5:2
|матч_MUN_LEE=
|матч_MUN_LIV=
|матч_MUN_MCI=0:1
|матч_MUN_NEW=
|матч_MUN_NFO=
|матч_MUN_SUN=
|матч_MUN_TOT=
|матч_NEW_ARS=
|матч_NEW_AVL=
|матч_NEW_BHA=
|матч_NEW_BOU=2:2
|матч_NEW_BRE=
|матч_NEW_CHE=
|матч_NEW_COV=
|матч_NEW_CRY=
|матч_NEW_EVE=
|матч_NEW_FUL=
|матч_NEW_HUL=
|матч_NEW_IPS=
|матч_NEW_LEE=
|матч_NEW_LIV=2:2
|матч_NEW_MCI=
|матч_NEW_MUN=
|матч_NEW_NFO=
|матч_NEW_SUN=
|матч_NEW_TOT=
|матч_NFO_ARS=
|матч_NFO_AVL=
|матч_NFO_BHA=
|матч_NFO_BOU=
|матч_NFO_BRE=
|матч_NFO_CHE=
|матч_NFO_COV=
|матч_NFO_CRY=
|матч_NFO_EVE=
|матч_NFO_FUL=
|матч_NFO_HUL=
|матч_NFO_IPS=
|матч_NFO_LEE=0:1
|матч_NFO_LIV=
|матч_NFO_MCI=
|матч_NFO_MUN=
|матч_NFO_NEW=
|матч_NFO_SUN=
|матч_NFO_TOT=0:0
|матч_SUN_ARS=0:2
|матч_SUN_AVL=
|матч_SUN_BHA=
|матч_SUN_BOU=
|матч_SUN_BRE=
|матч_SUN_CHE=
|матч_SUN_COV=
|матч_SUN_CRY=
|матч_SUN_EVE=
|матч_SUN_FUL=1:0
|матч_SUN_HUL=
|матч_SUN_IPS=
|матч_SUN_LEE=
|матч_SUN_LIV=
|матч_SUN_MCI=
|матч_SUN_MUN=
|матч_SUN_NEW=
|матч_SUN_NFO=
|матч_SUN_TOT=
|матч_TOT_ARS=
|матч_TOT_AVL=
|матч_TOT_BHA=
|матч_TOT_BOU=
|матч_TOT_BRE=
|матч_TOT_CHE=
|матч_TOT_COV=
|матч_TOT_CRY=
|матч_TOT_EVE=0:0
|матч_TOT_FUL=
|матч_TOT_HUL=
|матч_TOT_IPS=
|матч_TOT_LEE=
|матч_TOT_LIV=
|матч_TOT_MCI=
|матч_TOT_MUN=
|матч_TOT_NEW=0:2
|матч_TOT_NFO=
|матч_TOT_SUN=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
a0pwrdy38alfx1d5qniny8hvo0dhi3x
Дорг (імя)
0
266184
2690370
2689627
2026-09-15T09:36:48Z
~2026-50011-88
100087
2690370
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дорґ
|лацінка = Dorg / Dorg
|арыгінал = Drogo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дрога, Драга, Драка, Драк
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Даргіла]], [[Доргень]], [[Даргвойн]], [[Драгат]]
}}
'''Дорг''', '''Дрога''', '''Драга''', '''Драка''' (''Драк'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дрога, Драга або Драка (Drogo, Drago, Draco) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Drogo+Drago#v=snippet&q=Drogo%20Drago&f=false S. 420].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Іменная аснова дрог- (дорг-) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] drogo 'ваяр'<ref name="Dajlida-2019-22"/> або ад германскага dragan 'несьці, падтрымліваць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 74.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Даргель, Драгал)]], [[Доргень|Доргень (Доргін)]], [[Драгат]]. Адзначаліся германскія імёны Drogila (Drogulus), Drogen (Drogin), Drogat. Апроч таго, адзначалася германскае імя Darg<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/d/ D], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>.
У Польшчы гістарычна бытавалі імёны Droga, Drogiel, Dargan (Drogan), Dargota, Dargusz (Dargasz, Drogusz, Drogosz), Dargomier (Drogomir), Dargorad (Drogoradz), Dargosław (Drogosław), Lederg, Świedarg<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Cz. 1: Odapelatywne nazwy osobowe. — Kraków, 2001. S. 56.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Darghe'' (1435 год)<ref name="Trautmann-1925-22">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dargebudt#v=snippet&q=Dargebudt&f=false S. 22].</ref>, ''Dargil / Dargel / Dargilo''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Drogila<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 292.</ref>}} (1344 і 1392 гады), ''Drogenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Druogen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Druogen#v=snippet&q=Druogen&f=false S. 421].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-26">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Drogenne#v=snippet&q=Drogenne&f=false S. 26].</ref>, ''Dargebut / Dargebute / Dargebudt''{{Заўвага|name="Dragobod"|Адзначалася старажытнае германскае імя Dragobod<ref name="Fo-1900-1462">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dracoald#v=snippet&q=Dracoald&f=false S. 1462].</ref>}} (1363 год)<ref name="Trautmann-1925-22"/>, ''Dargaude'' / ''Dargawde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dragoaldus<ref name="Searle-897-548">Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Dragoaldus#v=snippet&q=Dragoaldus&f=false P. 548].</ref>, Dracoald<ref name="Fo-1900-1462"/>}}<ref name="Trautmann-1925-22"/>, ''Dragothe'' (1414 год)<ref name="Trautmann-1925-26"/>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Darge<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=stockheim&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Stockheim], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Deutsch Wilten], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Drage<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DRAGE&ofb=freystadt&modus=&lang=de DRAGE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]], магчыма, бытавала імя Дарагабуд{{Заўвага|name="Dragobod"}}: ''Дорогобуде''<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 509.</ref>.
У Польшчы ў XVII—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Darga, Dargiel, Dargosz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 383.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Darger<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGER&ofb=buetow&modus=&lang=de DARGER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dorge'' (Хроніка Прускай зямлі [[Мікалай зь Ярошына|Мікалая зь Ярошына]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Dorge#v=snippet&q=Dorge&f=false S. 351].</ref>; ''Darge'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Darge#v=snippet&q=Darge&f=false S. 667—669, 671, 677, 679].</ref>; ''Astyk cum fratre germano Dorgy'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Sudimundi Dorgyeowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgyeowicz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgyeowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Sudimundi Dorgeowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgeowycz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgeowycz&f=false С. 135].</ref> (''Sudimund Dorgewicz''<ref name="Piatrauskas-2014-304">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 304.</ref>; [[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пану Судимонъту Доркгевичу'' (''Судимонът Доркгевич''<ref name="Piatrauskas-2014-304"/>, 1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>; ''пан Дорг'' (20 красавіка 1448 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 44.</ref>, 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>); ''Доркгъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20, 33, 50, 57.</ref>; ''Dorgys Gethowthowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 221.</ref>; ''Iwan Dorohowicz'' (13 чэрвеня 1456 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 249.</ref>; ''люди… а Драку зъ братомъ'' (28 чэрвеня 1456 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%83#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%83&f=false С. 5].</ref>; ''Михно Доркгевич(ъ)'' (18 чэрвеня 1482 году, 18 верасьня 1484 году, 17 сакавіка 1488 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 55, 112, 117.</ref>); ''Михно Доркевичъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 28.</ref>; ''Михаилъ Доркгевичъ в Довъкгахъ'' (12 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 76.</ref>; ''панъ Миколаи Доркгевичъ'' (5 сьнежня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 72.</ref>; ''memoriae Nicolai Dorgowicz'' (каля 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 563.</ref>; ''et Jacobo Dargowycz scabino et fratre eius Joanne'' (11 жніўня 1515 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 33.</ref>; ''ciuis caunensis Jacobus Dorgewicz… Dargewicz'' (1524 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 133.</ref>; ''пустовщины… Даркгишку'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 27.</ref>; ''[[Мінтаўт|Минтовт]] Доркгович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82+1537&dq=%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82+1537&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjwnbPB-qaKAxW987sIHQdkDJoQ6AF6BAgHEAI P. 229].</ref>; ''cело Доркгевичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 59].</ref>; ''Миколай Дороговичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9%20%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1085].</ref>; ''Georgius Dragowicz medicinae doctor'' (27 сакавіка 1586 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 127.</ref>; ''Дракга Сименько… Ивань Дракга'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 246, 381.</ref>; ''Drakowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 137.</ref>; ''Piotr Dargiewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 142.</ref>; ''Jerzy Józef Draga'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13178&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Daugiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Драгейка, Даргейка: ''Samuel Dragieyko''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 157.</ref> (1690 год), ''boiar… Drogieykow'' (20 чэрвеня 1792 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 512.</ref>, Аляксандар Даргейка (1922—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сенна]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138537/ Даргейко Александр Авакумович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Драган, Драгун, Даргун (адзначалася старажытнае германскае імя Droconis<ref>Haubrichs W. The early medieval naming-world of Ravenna, eastern Romagna and the Pentapolis // Ravenna: its role in earlier medieval change and exchange. — London, 2016. P. 288</ref>, германскае імя Druggan<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Druggan#v=snippet&q=Druggan&f=false P. 196].</ref>): ''po Draganie'' (18 траўня 1588 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 32.</ref>, ''sioło Wasiuny… Jan Dragon'' (3 студзеня 1664 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 229.</ref>, ''nieboszczyka P. Drogoniewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref>, ''Andrzej Dragun'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dragun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Krystyna Dargun'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dargun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дроган (1889—1937) — [[беларусы|беларус]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Башкортостан</ref>;
* Даргуш, Даркша: Даргушы і Даркшэвічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Dargusch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGUSCH&ofb=arnshagen&modus=&lang=de DARGUSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Драгаўдзь (адзначалася старажытнае германскае імя Dragoaldus<ref name="Searle-897-548"/>, Dracoald<ref name="Fo-1900-1462"/>): ''Dragowdzie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Драгайла (адзначалася германскае імя Drogel<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/drogel Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Drogel], MyHeritage</ref>): ''чоловековъ: Дрокгаило'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>;
* Драгінт: ''Daniel Drogint'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 570.</ref>
* Драгімін (адзначалася германскае імя Drugmanne<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/DRUGMANNE.html Patronyme DRUGMANNE], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Drogyminischky'' (16 лютага 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Дрога (герцаг Шампані)|Дрога]] (каля 670—708) — герцаг [[Шампань-Ардэны|Шампані]]
* [[Дрога Мэцкі]] (801—855 або 856) — біскуп [[Мэц]]у
* [[Дрога Міндэнскі]] ({{†}} 902) — біскуп [[Міндэн]]у
* [[Дрога Аснабруцкі]] ({{†}} 967) — біскуп [[Оснабрук]]у
* [[Дорг]] ({{†}} па 1401) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], бацька [[Судзімонт Доргевіч|Судзімонта Доргевіча]]
* Дорг Гетаўтавіч — літоўскі баярын, сын [[Гетаўт]]а<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 235.</ref>
* Дорг — літоўскі баярын, які ў 1448 годзе засьведчыў угоду [[Юры Астроскі|Юрыя Астроскага]]; магчыма, ён жа атрымаў некалькі наданьняў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Мікалай Доргевіч — [[Доўгі|доўгаўскі]] цівун
* Міхна Доргевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1482, 1484, 1486, 1488 гадох
* Міхал Доргевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Мацей Шымкавіч Дарговіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1573 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1].</ref>
* Фрыдрых Даргевіч — немец-лютэранін з [[Дрысенскі павет|Дрысенскага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Drissa%20uyezd/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 2.</ref>
* Антон Драк (1897—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Драк Антон Міхайлавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Лізавета Дрога (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Мір (мястэчка)|Міру]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-8-301], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксандар Драк (1909—?) — беларус з ваколіцаў Плешчаніцаў<ref>[https://partizany.by/partisans/45693/ Драк Александр Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сэлівэстар Дарговіч (1914—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Бабруйск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1267076253/ Доргович Селиверст Каземирович]{{Недаступная спасылка|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даргевічы (Dargiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 254.</ref>.
Доркі — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
Даргевіч (Dargiewicz) і Драг (Drag) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Драгі (''Драги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8&f=false С. 101].</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Дрогішкі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Доргішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Дарген]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дрог}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
35gkehs0bw8c0anp9j47suc6gylkc6k
2690371
2690370
2026-09-15T09:38:39Z
~2026-50011-88
100087
2690371
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дорґ
|лацінка = Dorg / Dorg
|арыгінал = Drogo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дрога, Драга, Драка, Драк
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Даргіла]], [[Доргень]], [[Даргвойн]], [[Драгат]]
}}
'''Дорг''', '''Дрога''', '''Драга''', '''Драка''' (''Драк'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дрога, Драга або Драка (Drogo, Drago, Draco) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Drogo+Drago#v=snippet&q=Drogo%20Drago&f=false S. 420].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Іменная аснова дрог- (дорг-) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] drogo 'ваяр'<ref name="Dajlida-2019-22"/> або ад германскага dragan 'несьці, падтрымліваць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 74.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Даргель, Драгал)]], [[Доргень|Доргень (Доргін)]], [[Драгат]]. Адзначаліся германскія імёны Drogila (Drogulus), Drogen (Drogin), Drogat. Апроч таго, адзначалася германскае імя Darg<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/d/ D], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>.
У Польшчы гістарычна бытавалі імёны Droga, Drogiel, Dargan (Drogan), Dargota, Dargusz (Dargasz, Drogusz, Drogosz), Dargomier (Drogomir), Dargorad (Drogoradz), Dargosław (Drogosław), Lederg, Świedarg<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Cz. 1: Odapelatywne nazwy osobowe. — Kraków, 2001. S. 56.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Darghe'' (1435 год)<ref name="Trautmann-1925-22">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dargebudt#v=snippet&q=Dargebudt&f=false S. 22].</ref>, ''Dargil / Dargel / Dargilo''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Drogila<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 292.</ref>}} (1344 і 1392 гады), ''Drogenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Druogen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Druogen#v=snippet&q=Druogen&f=false S. 421].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-26">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Drogenne#v=snippet&q=Drogenne&f=false S. 26].</ref>, ''Dargebut / Dargebute / Dargebudt''{{Заўвага|name="Dragobod"|Адзначалася старажытнае германскае імя Dragobod<ref name="Fo-1900-1462">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dracoald#v=snippet&q=Dracoald&f=false S. 1462].</ref>}} (1363 год)<ref name="Trautmann-1925-22"/>, ''Dargaude'' / ''Dargawde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dragoaldus<ref name="Searle-897-548">Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Dragoaldus#v=snippet&q=Dragoaldus&f=false P. 548].</ref>, Dracoald<ref name="Fo-1900-1462"/>}}<ref name="Trautmann-1925-22"/>, ''Dragothe'' (1414 год)<ref name="Trautmann-1925-26"/>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Darge<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=stockheim&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Stockheim], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Deutsch Wilten], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Drage<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DRAGE&ofb=freystadt&modus=&lang=de DRAGE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]], магчыма, бытавала імя Дарагабуд{{Заўвага|name="Dragobod"}}: ''Дорогобуде''<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 509.</ref>.
У Польшчы ў XVII—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Darga, Dargiel, Dargosz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 383.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Darger<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGER&ofb=buetow&modus=&lang=de DARGER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dorge'' (Хроніка Прускай зямлі [[Мікалай зь Ярошына|Мікалая зь Ярошына]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Dorge#v=snippet&q=Dorge&f=false S. 351].</ref>; ''Darge'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Darge#v=snippet&q=Darge&f=false S. 667—669, 671, 677, 679].</ref>; ''Astyk cum fratre germano Dorgy'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Sudimundi Dorgyeowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgyeowicz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgyeowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Sudimundi Dorgeowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgeowycz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgeowycz&f=false С. 135].</ref> (''Sudimund Dorgewicz''<ref name="Piatrauskas-2014-304">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 304.</ref>; [[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пану Судимонъту Доркгевичу'' (''Судимонът Доркгевич''<ref name="Piatrauskas-2014-304"/>, 1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>; ''пан Дорг'' (20 красавіка 1448 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 44.</ref>, 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>); ''Доркгъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20, 33, 50, 57.</ref>; ''Dorgys Gethowthowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 221.</ref>; ''Iwan Dorohowicz'' (13 чэрвеня 1456 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 249.</ref>; ''люди… а Драку зъ братомъ'' (28 чэрвеня 1456 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%83#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%83&f=false С. 5].</ref>; ''Михно Доркгевич(ъ)'' (18 чэрвеня 1482 году, 18 верасьня 1484 году, 17 сакавіка 1488 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 55, 112, 117.</ref>); ''Михно Доркевичъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 28.</ref>; ''Михаилъ Доркгевичъ в Довъкгахъ'' (12 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 76.</ref>; ''панъ Миколаи Доркгевичъ'' (5 сьнежня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 72.</ref>; ''memoriae Nicolai Dorgowicz'' (каля 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 563.</ref>; ''et Jacobo Dargowycz scabino et fratre eius Joanne'' (11 жніўня 1515 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 33.</ref>; ''ciuis caunensis Jacobus Dorgewicz… Dargewicz'' (1524 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 133.</ref>; ''пустовщины… Даркгишку'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 27.</ref>; ''[[Мінтаўт|Минтовт]] Доркгович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82+1537&dq=%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82+1537&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjwnbPB-qaKAxW987sIHQdkDJoQ6AF6BAgHEAI P. 229].</ref>; ''cело Доркгевичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 59].</ref>; ''Миколай Дороговичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9%20%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1085].</ref>; ''Georgius Dragowicz medicinae doctor'' (27 сакавіка 1586 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 127.</ref>; ''Дракга Сименько… Ивань Дракга'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 246, 381.</ref>; ''Drakowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 137.</ref>; ''Piotr Dargiewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 142.</ref>; ''Jerzy Józef Draga'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13178&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Daugiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Драгейка, Даргейка: ''Samuel Dragieyko''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 157.</ref> (1690 год), ''boiar… Drogieykow'' (20 чэрвеня 1792 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 512.</ref>, Аляксандар Даргейка (1922—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сенна]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138537/ Даргейко Александр Авакумович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Драган, Драгун, Даргун (адзначалася старажытнае германскае імя Droconis<ref>Haubrichs W. The early medieval naming-world of Ravenna, eastern Romagna and the Pentapolis // Ravenna: its role in earlier medieval change and exchange. — London, 2016. P. 288</ref>, германскае імя Druggan<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Druggan#v=snippet&q=Druggan&f=false P. 196].</ref>): ''po Draganie'' (18 траўня 1588 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 32.</ref>, ''sioło Wasiuny… Jan Dragon'' (3 студзеня 1664 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 229.</ref>, ''nieboszczyka P. Drogoniewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref>, ''Andrzej Dragun'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dragun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Krystyna Dargun'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dargun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дроган (1889—1937) — [[беларусы|беларус]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Башкортостан</ref>;
* Даргуш, Даркша: Даргушы і Даркшэвічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Dargusch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGUSCH&ofb=arnshagen&modus=&lang=de DARGUSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Драгаўдзь (адзначалася старажытнае германскае імя Dragoaldus<ref name="Searle-897-548"/>, Dracoald<ref name="Fo-1900-1462"/>): ''Dragowdzie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Драгайла (адзначалася германскае імя Drogel<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/drogel Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Drogel], MyHeritage</ref>): ''чоловековъ: Дрокгаило'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>;
* Драгінт (адзначалася германскае імя Drogand<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/drogand Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Drogand], MyHeritage</ref>): ''Daniel Drogint'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 570.</ref>
* Драгімін (адзначалася германскае імя Drugmanne<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/DRUGMANNE.html Patronyme DRUGMANNE], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Drogyminischky'' (16 лютага 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Дрога (герцаг Шампані)|Дрога]] (каля 670—708) — герцаг [[Шампань-Ардэны|Шампані]]
* [[Дрога Мэцкі]] (801—855 або 856) — біскуп [[Мэц]]у
* [[Дрога Міндэнскі]] ({{†}} 902) — біскуп [[Міндэн]]у
* [[Дрога Аснабруцкі]] ({{†}} 967) — біскуп [[Оснабрук]]у
* [[Дорг]] ({{†}} па 1401) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], бацька [[Судзімонт Доргевіч|Судзімонта Доргевіча]]
* Дорг Гетаўтавіч — літоўскі баярын, сын [[Гетаўт]]а<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 235.</ref>
* Дорг — літоўскі баярын, які ў 1448 годзе засьведчыў угоду [[Юры Астроскі|Юрыя Астроскага]]; магчыма, ён жа атрымаў некалькі наданьняў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Мікалай Доргевіч — [[Доўгі|доўгаўскі]] цівун
* Міхна Доргевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1482, 1484, 1486, 1488 гадох
* Міхал Доргевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Мацей Шымкавіч Дарговіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1573 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1].</ref>
* Фрыдрых Даргевіч — немец-лютэранін з [[Дрысенскі павет|Дрысенскага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Drissa%20uyezd/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 2.</ref>
* Антон Драк (1897—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Драк Антон Міхайлавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Лізавета Дрога (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Мір (мястэчка)|Міру]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-8-301], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксандар Драк (1909—?) — беларус з ваколіцаў Плешчаніцаў<ref>[https://partizany.by/partisans/45693/ Драк Александр Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сэлівэстар Дарговіч (1914—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Бабруйск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1267076253/ Доргович Селиверст Каземирович]{{Недаступная спасылка|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даргевічы (Dargiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 254.</ref>.
Доркі — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
Даргевіч (Dargiewicz) і Драг (Drag) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Драгі (''Драги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8&f=false С. 101].</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Дрогішкі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Доргішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Дарген]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дрог}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
tie4vvluru4tc5y76vun0dv16qomkvh
2690372
2690371
2026-09-15T10:10:04Z
~2026-50011-88
100087
2690372
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дорґ
|лацінка = Dorg / Dorg
|арыгінал = Drogo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дрога, Драга, Драка, Драк
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Даргіла]], [[Доргень]], [[Даргвойн]], [[Драгат]]
}}
'''Дорг''', '''Дрога''', '''Драга''', '''Драка''' (''Драк'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дрога, Драга або Драка (Drogo, Drago, Draco) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Drogo+Drago#v=snippet&q=Drogo%20Drago&f=false S. 420].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Іменная аснова дрог- (дорг-) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] drogo 'ваяр'<ref name="Dajlida-2019-22"/> або ад германскага dragan 'несьці, падтрымліваць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 74.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Даргель, Драгал)]], [[Доргень|Доргень (Доргін)]], [[Драгат]]. Адзначаліся германскія імёны Drogila (Drogulus), Drogen (Drogin), Drogat. Апроч таго, адзначалася германскае імя Darg<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/d/ D], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>.
У Польшчы гістарычна бытавалі імёны Droga, Drogiel, Dargan (Drogan), Dargota, Dargusz (Dargasz, Drogusz, Drogosz), Dargomier (Drogomir), Dargorad (Drogoradz), Dargosław (Drogosław), Lederg, Świedarg<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Cz. 1: Odapelatywne nazwy osobowe. — Kraków, 2001. S. 56.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Darghe'' (1435 год)<ref name="Trautmann-1925-22">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dargebudt#v=snippet&q=Dargebudt&f=false S. 22].</ref>, ''Dargil / Dargel / Dargilo''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Drogila<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 292.</ref>}} (1344 і 1392 гады), ''Drogenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Druogen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Druogen#v=snippet&q=Druogen&f=false S. 421].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-26">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Drogenne#v=snippet&q=Drogenne&f=false S. 26].</ref>, ''Dargebut / Dargebute / Dargebudt''{{Заўвага|name="Dragobod"|Адзначалася старажытнае германскае імя Dragobod<ref name="Fo-1900-1462">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dracoald#v=snippet&q=Dracoald&f=false S. 1462].</ref>}} (1363 год)<ref name="Trautmann-1925-22"/>, ''Dargaude'' / ''Dargawde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dragoaldus<ref name="Searle-897-548">Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Dragoaldus#v=snippet&q=Dragoaldus&f=false P. 548].</ref>, Dracoald<ref name="Fo-1900-1462"/>}}<ref name="Trautmann-1925-22"/>, ''Dragothe'' (1414 год)<ref name="Trautmann-1925-26"/>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Darge<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=stockheim&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Stockheim], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGE&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de DARGE (Ortsfamilienbuch Deutsch Wilten], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Drage<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DRAGE&ofb=freystadt&modus=&lang=de DRAGE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]], магчыма, бытавала імя Дарагабуд{{Заўвага|name="Dragobod"}}: ''Дорогобуде''<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 509.</ref>.
У Польшчы ў XVII—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Darga, Dargiel, Dargosz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 383.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Darger<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGER&ofb=buetow&modus=&lang=de DARGER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dorge'' (Хроніка Прускай зямлі [[Мікалай зь Ярошына|Мікалая зь Ярошына]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=Dorge#v=snippet&q=Dorge&f=false S. 351].</ref>; ''Darge'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Darge#v=snippet&q=Darge&f=false S. 667—669, 671, 677, 679].</ref>; ''Astyk cum fratre germano Dorgy'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Sudimundi Dorgyeowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgyeowicz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgyeowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Sudimundi Dorgeowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgeowycz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgeowycz&f=false С. 135].</ref> (''Sudimund Dorgewicz''<ref name="Piatrauskas-2014-304">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 304.</ref>; [[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пану Судимонъту Доркгевичу'' (''Судимонът Доркгевич''<ref name="Piatrauskas-2014-304"/>, 1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>; ''пан Дорг'' (20 красавіка 1448 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 44.</ref>, 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>); ''Доркгъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20, 33, 50, 57.</ref>; ''Dorgys Gethowthowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 221.</ref>; ''Iwan Dorohowicz'' (13 чэрвеня 1456 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 249.</ref>; ''люди… а Драку зъ братомъ'' (28 чэрвеня 1456 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%83#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%83&f=false С. 5].</ref>; ''Михно Доркгевич(ъ)'' (18 чэрвеня 1482 году, 18 верасьня 1484 году, 17 сакавіка 1488 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 55, 112, 117.</ref>); ''Михно Доркевичъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 28.</ref>; ''Михаилъ Доркгевичъ в Довъкгахъ'' (12 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 76.</ref>; ''панъ Миколаи Доркгевичъ'' (5 сьнежня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 72.</ref>; ''memoriae Nicolai Dorgowicz'' (каля 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 563.</ref>; ''et Jacobo Dargowycz scabino et fratre eius Joanne'' (11 жніўня 1515 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 33.</ref>; ''ciuis caunensis Jacobus Dorgewicz… Dargewicz'' (1524 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 133.</ref>; ''пустовщины… Даркгишку'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 27.</ref>; ''[[Мінтаўт|Минтовт]] Доркгович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82+1537&dq=%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82+1537&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjwnbPB-qaKAxW987sIHQdkDJoQ6AF6BAgHEAI P. 229].</ref>; ''cело Доркгевичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 59].</ref>; ''Миколай Дороговичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9%20%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1085].</ref>; ''Georgius Dragowicz medicinae doctor'' (27 сакавіка 1586 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 127.</ref>; ''Дракга Сименько… Ивань Дракга'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 246, 381.</ref>; ''Drakowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 137.</ref>; ''Piotr Dargiewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 142.</ref>; ''Jerzy Józef Draga'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13178&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Daugiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Драгейка, Даргейка: ''Samuel Dragieyko''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 157.</ref> (1690 год), ''boiar… Drogieykow'' (20 чэрвеня 1792 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 512.</ref>, Аляксандар Даргейка (1922—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сенна]]<ref>[https://partizany.by/partisans/138537/ Даргейко Александр Авакумович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Драган, Драгун, Даргун (адзначалася старажытнае германскае імя Droconis<ref>Haubrichs W. The early medieval naming-world of Ravenna, eastern Romagna and the Pentapolis // Ravenna: its role in earlier medieval change and exchange. — London, 2016. P. 288</ref>, германскае імя Druggan<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Druggan#v=snippet&q=Druggan&f=false P. 196].</ref>): ''po Draganie'' (18 траўня 1588 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 32.</ref>, ''sioło Wasiuny… Jan Dragon'' (3 студзеня 1664 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 229.</ref>, ''nieboszczyka P. Drogoniewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref>, ''Andrzej Dragun'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dragun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Krystyna Dargun'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dargun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дроган (1889—1937) — [[беларусы|беларус]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Башкортостан</ref>;
* Даргуш, Даркша: Даргушы і Даркшэвічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Dargusch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGUSCH&ofb=arnshagen&modus=&lang=de DARGUSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Драгаўдзь (адзначалася старажытнае германскае імя Dragoaldus<ref name="Searle-897-548"/>, Dracoald<ref name="Fo-1900-1462"/>): ''Dragowdzie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Драгайла (адзначалася германскае імя Drogel<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/drogel Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Drogel], MyHeritage</ref>): ''чоловековъ: Дрокгаило'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>;
* Драгінт (адзначалася германскае імя Drogand<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/drogand Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Drogand], MyHeritage</ref>): ''Daniel Drogint'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 570.</ref>
* Драгімін (адзначалася германскае імя Dragmen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dragmen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dragmen], MyHeritage</ref>, германскае імя Drugmanne<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/DRUGMANNE.html Patronyme DRUGMANNE], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Drogyminischky'' (16 лютага 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Дрога (герцаг Шампані)|Дрога]] (каля 670—708) — герцаг [[Шампань-Ардэны|Шампані]]
* [[Дрога Мэцкі]] (801—855 або 856) — біскуп [[Мэц]]у
* [[Дрога Міндэнскі]] ({{†}} 902) — біскуп [[Міндэн]]у
* [[Дрога Аснабруцкі]] ({{†}} 967) — біскуп [[Оснабрук]]у
* [[Дорг]] ({{†}} па 1401) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], бацька [[Судзімонт Доргевіч|Судзімонта Доргевіча]]
* Дорг Гетаўтавіч — літоўскі баярын, сын [[Гетаўт]]а<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 235.</ref>
* Дорг — літоўскі баярын, які ў 1448 годзе засьведчыў угоду [[Юры Астроскі|Юрыя Астроскага]]; магчыма, ён жа атрымаў некалькі наданьняў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Мікалай Доргевіч — [[Доўгі|доўгаўскі]] цівун
* Міхна Доргевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1482, 1484, 1486, 1488 гадох
* Міхал Доргевіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Мацей Шымкавіч Дарговіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1573 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1].</ref>
* Фрыдрых Даргевіч — немец-лютэранін з [[Дрысенскі павет|Дрысенскага павету]] на 1907 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201907%20-%20Drissa%20uyezd/mode/2up Приложение к № ? Витебских Губернских Ведомостей, 1907 год]. С. 2.</ref>
* Антон Драк (1897—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BA_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Драк Антон Міхайлавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Лізавета Дрога (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Мір (мястэчка)|Міру]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-8-301], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Аляксандар Драк (1909—?) — беларус з ваколіцаў Плешчаніцаў<ref>[https://partizany.by/partisans/45693/ Драк Александр Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Сэлівэстар Дарговіч (1914—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Бабруйск]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-nagrada_kartoteka1267076253/ Доргович Селиверст Каземирович]{{Недаступная спасылка|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даргевічы (Dargiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 254.</ref>.
Доркі — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
Даргевіч (Dargiewicz) і Драг (Drag) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Драгі (''Драги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8&f=false С. 101].</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Дрогішкі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Доргішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Дарген]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дрог}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7ng78mdgvb1h5xu6fmfd43zgxfafwj7
Гунт
0
266541
2690316
2688822
2026-09-14T19:49:05Z
~2026-49779-69
100077
2690316
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґунт
|лацінка = Gunt / Hunt
|арыгінал = Gunth
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гунда, Гонда, Кунда, Конда, Кунт, Конт, Кондзь, Конць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Канцейка]], [[Гундзіла]], [[Контын]], [[Контун]], [[Контуш]], [[Кандбут]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]], [[Контвід]], [[Кантыгерд]], [[Гунтэр|Гунтар]], [[Кантмін]], [[Гумонт]], [[Кандрат]], [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]], [[Кантрым]], [[Кантрыт]], [[Гундыслаў]] <br> [[Акунд]], [[Барконт]], [[Вальгун]], [[Вігунт]], [[Вірконт]], [[Вісконт]], [[Гаўгонт]], [[Гедгонт]], [[Генконт]], [[Герконт]], [[Даўконт]], [[Маркунт]], [[Мільконт]], [[Мінконт]], [[Рыконт]], [[Рымконт]], [[Саўконт]], [[Саргонт]], [[Сургонт]]
}}
'''Гунт''' (''Кунт''), '''Гунда''' (''Кунда''), '''Гонда''' (''Конда'', ''Конт'', ''Конць'', ''Кондзь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гунда, Гонда, Гунт, Кунд, Конда або Кунт, пазьней Конт або Конта (Gundo, Gondo, Gunth, Cund, Conda<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Kunth, Contus<ref>Schneller C. Tirolische Namenforschungen. — Innsbruck, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-YdBAAAAYAAJ&q=Contus#v=snippet&q=Contus&f=false S. 253].</ref>, Conto<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gunth%2C+Cund%2C+Gondo#v=snippet&q=Gunth%2C%20Cund%2C%20Gondo&f=false 694], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kunth#v=snippet&q=Kunth&f=false 1690].</ref>. Іменная аснова -гунд- (-гунт-, -кунт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -гант- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -кант- (-конт-) за найбольш адэкватнае прызнае ''kę̃sti, kentė́ti'' 'цярпець', ''kantùs'' 'паблажлівы, спакойны', ''kančia'' 'мука, цярпеньне', ''pakantùs'' 'паблажлівы, памяркоўны', ''pakantà'' 'паблажлівасьць, памяркоўнасьць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (слова ''kę̃sti'' фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=k%C4%99sti&id=17089060000 kę̃sti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>, слова ''kantùs'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=kantus&id=17030880000 kantùs], Lietuvių kalbos žodynas</ref>, слова ''pakantà'' — толькі ў [[каралявец]]кім слоўніку 1800 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=pakanta&id=22026000000 pakantà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кунцік)]], [[Гундзіла]], [[Контын|Контын (Кундзін)]], [[Контун]], [[Кандбут]], [[Контаўт|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]], [[Контвід]], [[Кантыгерд]], [[Гунтэр|Гунтар (Контэр, Контар)]], [[Кандрат |Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]], [[Кантрым]], [[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]], [[Кантрыт]], [[Гумонт]], [[Гундыслаў]], [[Акунд|Акунд (Яконт)]], [[Барконт]], [[Вігунт|Вігунт (Вігонт, Віконт)]], [[Вірконт|Вірконт (Вярконт)]], [[Вісконт]], [[Гаўгонт]], [[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт)]], [[Генконт]], [[Маркунт]], [[Мільконт]], [[Мінконт]], [[Рыконт]], [[Рымконт]], [[Саргонт]], [[Саўконт]]. Адзначаліся германскія імёны Cunthicho (Cundicho), Gundila (Kuntilo), Cundin (Guntin, Contina), Cunduni, Gundbuth, Gunduidis, Cundigart (Gundegardis), Guntar (Konter), Conttrat (Kundrat, Gundarat), Condricus (Gunderic), Gondarim, Guntarith, Gummund (Guntamund, Cummunt), Gundisalv, Agundia, Bargund (Bercunt), Wigunt (Wicgunt), Wercund (Wergund), Wisgonda, Gavigunt, Gadagunti, Gengundis, Contaldus (Gontald), Margundis, Milgunt, Menegundia, Rihcund, Rimigundus, Sergunda, Savegonte.
Адпаведнасьць імя Гонт германскаму імю Gontho сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gunt (Kunt), Guntko, Gundel (Kundyl, Guncyl), Kundyt, Kundysz, Gunter (Kunter), Aldegundis (Aldegunda)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 84—85, 151—152.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gunte / Guntho / Gunthe / Gunto / Gunde / Kunte'' (1289, 1330, 1335, 1347, 1349, 1360, 1361, 1395 і 1398 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Gunte+Guntho+Gunto#v=snippet&q=Gunte%20Guntho%20Gunto&f=false S. 509].</ref><ref name="Trautmann-1925-37">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gunthe#v=snippet&q=Gunthe&f=false S. 37, 49].</ref>, ''Gundico / Guntike / Guntiko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gundicho<ref name="Förstemann-1900-695">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gundicho#v=snippet&q=Gundicho&f=false S. 695].</ref>}} (1384, 1419 і 1425 гады)<ref name="Trautmann-1925-37"/>, ''Gundyne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gundin<ref name="Förstemann-1900-695"/>}} (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-37"/>, ''Cantune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gunduni (Cunduni)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gunduni+Cunduni#v=snippet&q=Gunduni%20Cunduni&f=false S. 696].</ref>}} (1284 год)<ref name="Trautmann-1925-43">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cantune#v=snippet&q=Cantune&f=false S. 43].</ref>, ''Cantote / Cantut'' (1361 год)<ref name="Trautmann-1925-43"/>, ''Guntawt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Guntald<ref name="Fo-1900-710">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Guntald#v=snippet&q=Guntald&f=false S. 710].</ref>}} (1400 год)<ref name="Trautmann-1925-37"/>, ''Kantewidyne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gunduidis<ref name="Fo-1900-710"/>}} (1389 год), ''Guntar / Gunther''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gunter (Guntar)<ref name="Fo-1900-702">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gunter+Guntar#v=snippet&q=Gunter%20Guntar&f=false S. 701—702].</ref>}} (1299 і 1357 гады)<ref name="Trautmann-1925-37"/>, ''Jogundt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Agundia<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Agicus#v=snippet&q=Agicus&f=false S. 17].</ref>}} (1394 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jogundt#v=snippet&q=Jogundt&f=false S. 39].</ref>, ''Sangunde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Senegundis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Senegundis#v=snippet&q=Senegundis&f=false S. 1296].</ref>}} (1388, 1391 і 1399 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sangunde#v=snippet&q=Sangunde&f=false S. 88].</ref>, ''Wiskant''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wisagund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wisagund#v=snippet&q=Wisagund&f=false S. 1623].</ref>}} (1361 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wiskant#v=snippet&q=Wiskant&f=false S. 120].</ref>. У 1623 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Georgius Condit{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Condedus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 118.</ref>}}, Regiomontanus Borussus'', у 1636 годзе — ''Johannes Gundmar{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gundemar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gundemar+Guntmar#v=snippet&q=Gundemar%20Guntmar&f=false S. 707].</ref>}}, Risenburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Miraw#v=snippet&q=Miraw&f=false S. 217, 375].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Конъту семъица'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 49.</ref>; ''hominibus… Conda Svbaczewicz'' (22 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 656.</ref>; ''боярин(ъ) нашъ Кунда'' (13 жніўня 1507 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 163.</ref>, 25 жніўня 1507 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 213.</ref>); ''чотырех чоловеков в [[Наваградзкі павет|Новгородском повете]] Ловецкого десятку на има [[Домаш]]а Контевича'' (27 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 113.</ref>; ''Woyciech Cundziewicz'' (19 сьнежня 1524 году з вопісу 2-й паловы XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 129.</ref>; ''Кунда небожчикъ въ держаньи не былъ'' (3 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 308.</ref>; ''Iyow a Waszko Gondyczy… Sienko a Mikita Gondyczy… Parchwien a Iwan Gondyczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Gondyczy#v=snippet&q=Gondyczy&f=false С. 504—505].</ref>; ''сеножать его власную, именемъ Кгунтевъщину'' (12 верасьня 1562 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|261к}} P. 46.</ref>; ''Кунъда Дашъкевичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 288.</ref>; ''село Орехово… Донило Кунтичь… Сергунъ Кунтичъ, войтъ… Сай Кунтичь… Данило Кунтичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 307—308, 325].</ref>; ''Кунда Дешкович''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0&f=false С. 688].</ref>, ''Родъ Кгундовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 734].</ref> (1567 год); ''Guntha'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7F9BAQAAMAAJ&q=Guntha#v=snippet&q=Guntha&f=false С. 410].</ref>; ''Криштофъ Гонтъ, мещанинъ Ковенскій'' (да 1600 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 647.</ref>; ''Stanisław Kontowicz… Mikołaj Kądowicz'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 91.</ref>; ''Franciszek Kontowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 181.</ref>; ''pater Adam Stanislaus Kondzicz'' (каля 1700—1702 гадоў)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 104.</ref>; ''Sophia Kuntowna'' (1709 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kunciszki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Gunda'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gunda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jeziory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petrus Kątowicz'' (30 верасьня 1796 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1796.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1796 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Еуфемия Кундзич'' (9 сьнежня 1852 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 95.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Кантант: ''люди добры… Юрій Кантантовичъ'' (1517 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 124].</ref>, ''Бутко Кантонтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref>;
* Кантут, Кантуці: ''Роман Контутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Контути Олсейкович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%83%D1%82%D0%B8%22&dq=%22%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%83%D1%82%D0%B8%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjAgb6q_KaKAxUE_7sIHYIFNdcQ6AF6BAgEEAI P. 79].</ref>;
* Канталг: ''satrape nomine Kanthalge'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Kanthalge#v=snippet&q=Kanthalge&f=false S. 113].</ref>;
* Кантвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gontuila<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=Gontuila+Gundi&dq=Gontuila+Gundi&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj5j_uom9uCAxWe7LsIHf9dDU4Q6AF6BAgHEAI S. 170].</ref>): Кантвіл (''Kantwill'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 914.</ref> (бытавала ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KANTWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de KANTWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>);
* Контвін (адзначалася старажытнае германскае імя Conduin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Conduin#v=snippet&q=Conduin&f=false S. 711].</ref>, Condvinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 118.</ref>): на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Контвін у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 1048.</ref>;
* Контвайн, Контвейн: ''Kontwayn'' (29 лістапада 1777 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/k/ K], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, Франц Контвейн — праваслаўны з [[Шавельскі павет (Ковенская губэрня)|Шавельскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №347 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004351326?page=263 С. 5543].</ref>;
* Кундат (адзначалася старажытнае германскае імя Gundad<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gundad#v=snippet&q=Gundad&f=false S. 703].</ref>, Contatus<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 248.</ref>, Cundhad<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 117.</ref>): ''Kundtaciszki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>;
* Гонтард, Кондарт (адзначалася германскае імя Gontard, Cundart<ref name="Fo-1900-702"/>): ''Aleksander Gontard'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gontard&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Ёсіф Кандартовіч — каталік з [[Трокі|Трокаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №141 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://www.svrt.ru/1914/0-books/0141.pdf#page=9&view=FitBV С. 2248].</ref>;
* Контрам (адзначалася старажытнае германскае імя Contram<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Contram#v=onepage&q=Contram&f=false S. 704].</ref>): Іван Кантрамовіч (1923—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сураж]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp12002849/ Контрамович Иван Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Кондранда, Кандзеранд, Кандыранд, Кандзіранда (адзначалася старажытнае германскае імя Rantgunda<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rantgunda#v=snippet&q=Rantgunda&f=false S. 1247].</ref>): ''Piotr Kandyrand'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Kandyrand&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Natalia Kondranda'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kondranda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Konderand'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Konderand&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Матрона Кандзіранда — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, вывезеная ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-7-302], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>, Міхал Кандзіранда (1925—?) — беларус з ваколіцаў Слоніму<ref>[https://partizany.by/partisans/159014/ Кандиранда Михаил Григорьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Кондрын (адзначалася германскае імя Gundrin<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/gundrin Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Gundrin], MyHeritage</ref>): ''Ленартъ Кондриновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>;
* Гігант (адзначалася германскае імя *Gigiunda<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''Gigont'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Конт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Кунда — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1507 годзе
* Іван Кундзіч (1881—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Крынкі|Крынак]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных о жертвах репрессий Харьковской обл. (Украина)</ref>
* Вера Гунда (1922—?) — беларуска з [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]], вывезеная ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-0-0], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Гундовічы — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска ВКЛ]] 1567 году.
З XVII ст. прыдомкам Кондзіч карыстаўся літоўскі шляхецкі род [[Пачобуты-Адляніцкія|Пачобутаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Kondzic#v=snippet&q=Kondzic&f=false S. 60].</ref>.
Кантовічы (Kontowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 581.</ref>.
Кантовічы гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 181.</ref>.
Кунда (Kunda) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Гундаў (''Gundow'' у 1326 годзе, ''Gundau'') — былая вёска каля [[Фрыдлянд]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 41.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
08p1q9vxa3h3n2ohliuhfzjf229alzl
Кантрым
0
266546
2690320
2685901
2026-09-14T20:10:09Z
~2026-49779-69
100077
2690320
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кантрым
|лацінка = Kantrym
|арыгінал = Gondarim
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гунт|Kunth]] + [[Рым (імя)|Rim]]
|варыянт = Контрым, Контрам
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рымконт]]
}}
'''Кантрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Контрым'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гандарым або Гундрым (Gondarim<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-166">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=gondarim+namenbuch&dq=gondarim+namenbuch&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiK-4r69qaKAxU08LsIHbctB9QQ6AF6BAgGEAI S. 166].</ref>, Gundrim<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/gundrim Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Gundrim], MyHeritage</ref>) і Рымігунда (Rimigunda) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=rimigunda#v=snippet&q=rimigunda&f=false S. 1276].</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-166"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя Contramus (Cont-[[Рам|ramus]])<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 198.</ref>, Cunterammus<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Cunterammus#v=snippet&q=Cunterammus&f=false S. 9, 19, 711].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петръ Контримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Ленартъ Контримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Янъ Конътрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Петръ Кантримович… Кгедминъ Кантримович… Мартинъ Контримовичъ… Контримъ Минялъкович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Конътримъ Домеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''къ [[Абольцы|Обольцомъ]]… пустовъщизны королевое ее милости наймя Конътрымовъщизны… земли Конътрымъское'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 90.</ref>; ''боярина [[радунь]]ского… Ленарта Контримовича'' (12 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 92.</ref>; ''Контрим [[Рымгайла|Римкгейлович]]'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 218.</ref>; ''Юръи Болтромеевичъ Контрымъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 616].</ref>, ''Янъ Контримъ хоружий бывший Радунский''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 784.</ref> (1567 год); ''Wawrzyniec Kontrym'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 283.</ref>; ''przez Antoniego Kontryma'' (4 лютага 1744 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 71.</ref>; ''Antoni Kontrym'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''Maciej Kontrym'' (1790 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kontrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worończa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Пётар Кантрымавіч — баярын [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* [[Леанард|Ленарт]] Кантрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Кантрымавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Кантрымавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] Кантрымавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Кантрымавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Кантрым [[Мінялк]]авіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Кантрым [[Дамейка]]віч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Балтрамеевіч і Мікалай Янавічы Контрымы — [[вількамір]]скія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1615 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 145.</ref>
* Антон Контрым — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Ян Контрым — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], гараднічы [[амсьціслаў]]скі ў 1786—1793 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 72.</ref>
* Антон і Яраш Контрымы (Кантрымы) — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 95.</ref>
* Ёсіф Кантрымовіч — удзельнік [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]] зь [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскага павету]]<ref>[[Наша слова]]. [https://pawet.net/ns/2006/13/%E2%84%96_13_(749).html № 13 (749)], 29 сакавіка 2006 г.</ref>
* Ромальд Кантрымовіч (1918—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Дрыса|Дрысы]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie70421741/ Контримович Ромальд Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Кантрамовіч (1923—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сураж]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp12002849/ Контрамович Иван Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Контрымы (Кантрымовічы) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]].
Контрымы гербу Канапацкі — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 582.</ref>.
Контрымы (Kontrym) і Кантрымовічы (Kontrymowicz) — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 315.</ref>.
Контрымы-Дамейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Контрымы-Церпілоўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/c/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ц], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Агінец-Кантрымовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Контрым (Kontrym) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксаваліся прозьвішчы Гандрым, Гандрымовіч і Кунтрымовіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 620, 1125.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Катрымаўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гунт|Кунт]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гунд}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qssp7heaynuq6w0ouf8fcwx1893ezi1
2690321
2690320
2026-09-14T20:13:30Z
~2026-49779-69
100077
2690321
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кантрым
|лацінка = Kantrym
|арыгінал = Gondarim
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гунт|Kunth]] + [[Рым (імя)|Rim]]
|варыянт = Контрым, Контрам
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рымконт]]
}}
'''Кантрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Контрым'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гандарым, Гундрым або Гунтрым (Gondarim<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-166">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=gondarim+namenbuch&dq=gondarim+namenbuch&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiK-4r69qaKAxU08LsIHbctB9QQ6AF6BAgGEAI S. 166].</ref>, Gundrim<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/gundrim Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Gundrim], MyHeritage</ref>, Guntrim<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/guntrim Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Guntrim], MyHeritage</ref>) і Рымігунда (Rimigunda) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=rimigunda#v=snippet&q=rimigunda&f=false S. 1276].</ref><ref name="Piel-Kremer-1976-166"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя Contramus (Cont-[[Рам|ramus]])<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 198.</ref>, Cunterammus<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Cunterammus#v=snippet&q=Cunterammus&f=false S. 9, 19, 711].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петръ Контримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Ленартъ Контримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Янъ Конътрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Петръ Кантримович… Кгедминъ Кантримович… Мартинъ Контримовичъ… Контримъ Минялъкович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Конътримъ Домеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''къ [[Абольцы|Обольцомъ]]… пустовъщизны королевое ее милости наймя Конътрымовъщизны… земли Конътрымъское'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 90.</ref>; ''боярина [[радунь]]ского… Ленарта Контримовича'' (12 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 92.</ref>; ''Контрим [[Рымгайла|Римкгейлович]]'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 218.</ref>; ''Юръи Болтромеевичъ Контрымъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 616].</ref>, ''Янъ Контримъ хоружий бывший Радунский''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 784.</ref> (1567 год); ''Wawrzyniec Kontrym'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 283.</ref>; ''przez Antoniego Kontryma'' (4 лютага 1744 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 71.</ref>; ''Antoni Kontrym'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''Maciej Kontrym'' (1790 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kontrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worończa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Пётар Кантрымавіч — баярын [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* [[Леанард|Ленарт]] Кантрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Кантрымавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Кантрымавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] Кантрымавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Кантрымавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Кантрым [[Мінялк]]авіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Кантрым [[Дамейка]]віч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Балтрамеевіч і Мікалай Янавічы Контрымы — [[вількамір]]скія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1615 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 145.</ref>
* Антон Контрым — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Ян Контрым — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], гараднічы [[амсьціслаў]]скі ў 1786—1793 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 72.</ref>
* Антон і Яраш Контрымы (Кантрымы) — шляхцічы [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] XVIII стагодзьдзя<ref>Анищенко Е. К. Шляхта Лидского повета: Список XVIII ст. — Минск, 2013. С. 95.</ref>
* Ёсіф Кантрымовіч — удзельнік [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]] зь [[Дзісенскі павет (Віленская губэрня)|Дзісенскага павету]]<ref>[[Наша слова]]. [https://pawet.net/ns/2006/13/%E2%84%96_13_(749).html № 13 (749)], 29 сакавіка 2006 г.</ref>
* Ромальд Кантрымовіч (1918—?) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з [[Дрыса|Дрысы]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie70421741/ Контримович Ромальд Иванович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Іван Кантрамовіч (1923—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сураж]]у<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp12002849/ Контрамович Иван Федорович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Контрымы (Кантрымовічы) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]].
Контрымы гербу Канапацкі — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 582.</ref>.
Контрымы (Kontrym) і Кантрымовічы (Kontrymowicz) — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 315.</ref>.
Контрымы-Дамейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Контрымы-Церпілоўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/c/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ц], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Агінец-Кантрымовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Контрым (Kontrym) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксаваліся прозьвішчы Гандрым, Гандрымовіч і Кунтрымовіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 620, 1125.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Катрымаўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гунт|Кунт]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гунд}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fe3ppqpxquvw1nbwk644unum2nudz6h
Дзір
0
266955
2690374
2682081
2026-09-15T11:14:18Z
~2026-49022-05
99993
/* Паходжаньне */
2690374
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дзір
|лацінка = Dzir
|арыгінал = Diehr
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дыра, Тыр
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дзярэйка]], [[Тырэль]], [[Тырун]], [[Тырыш]], [[Дырбут]], [[Тырольдзь]], [[Дэрвін]], [[Дзірман]], [[Дзірмант]], [[Дзерамер]], [[Дырмот]], [[Дзірсун]]
}}
'''Дзір''', '''Ды́ра''', '''Тыр''' — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дзіра, Дзір, Дзера або Цір, пазьней Дыр або Тыр (Dioro, Dýri<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 18.</ref>, Deora<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 66.</ref>, Tier, Diehr<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Diehr#v=snippet&q=Diehr&f=false S. 126].</ref>, Thier) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-408">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teor%2C+Tier%2C+Dioro#v=snippet&q=Teor%2C%20Tier%2C%20Dioro&f=false S. 408].</ref>. Іменная аснова дзір- (дзер-, цір-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] dius, германскага tiur 'зьвер'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -дзір- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''dìrti'' 'рабаваць; біць', а для іменнай аснова -дзер- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''derė́ti'' 'пладаносіць; квітнець', ''dẽrinti'' 'дапасоўваць, дастасоўваць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам слова ''derė́ti'' з значэньнем 'пладаносіць; квітнець' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=der%C4%97ti&id=06026890000 derė́ti (2)], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Дзярэйка]], [[Тырэль]], [[Тырун]], [[Тырыш]], [[Дырбут]], [[Тырольдзь]], [[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін)]], [[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман)]], [[Дзірмант|Дзірмант (Дзермант)]], [[Дзерамер]], [[Дырмот]]. Адзначаліся германскія імёны Diericke, Tyrell, Teoruni, Thiersch, Direbode, Tirold (Deorwald), Derwine (Direwine), Direman (Deormann, Derman, Tiermann), Dyrmond (Deormund, Tiermunt), Diormerus (Deormar), Dyrmodh (Deormod).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Derwinus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 289.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Dirke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Diericke<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Diericke#v=snippet&q=Diericke&f=false S. 126].</ref>, Deorca<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 100.</ref>}} (1299 год), ''Tyrune / Terune / Derune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Teoruni<ref name="Fo-1900-408"/>}} (1262 і 1299 гады), ''Dirgethe'' (1371 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dirke#v=snippet&q=Dirke&f=false S. 24—25, 106].</ref>.
У Польшчы ў 1637 годзе і ў XVIII ст. адзначалася прозьвішча Dyr<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 408.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Тыр (Tir, Tyr)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 329, 338.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''тяглыхъ людеи у [[Высокі Двор|Высокодворъскомъ]] жо повете на имя… Енчука Дыревича'' (29 траўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 446.</ref>; ''Степану Диру'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 50.</ref>; ''Der'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 182.</ref>; ''na miejscu… Józefa Thirewicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 39.</ref>; ''Magdalena Tyriewiczowa'' (12 чэрвеня 1798 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/k/ K], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Tyr'' (1861—1864 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/dukszty_pijarskie.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii Dukszt Pijarskich w latach 1861—1864], Genealogia Wileńszczyzny</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дзірын (адзначалася старажытнае германскае імя Diren<ref>[http://www.keesn.nl/names/en43_list_f.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>, Tirin<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 282.</ref>): ''сельцо Ильи Диринича'' (12 красавіка 1467 году)<ref>Аляхновіч Р., Рыбчонак С., Шаланда А. Род Іллінічаў у Вялікім Княстве Літоўскім у ХV-ХVІ ст.: радавод, гербы, уладанні. — Мір, 2015. С. 294.</ref>;
* Дырында, Тырында: ''Krystyna Dyrynda'' (1771 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dyrynda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Wincenty Tyrynda'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tyrynda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zasule (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тырвід, Дэрвід: ''Тырвидъ [[Даўга|Довкговичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Rozalia Derwidowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Derwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Дэрвойт: Дэрвойты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref name="ZBS-D"/>;
* Дзірвіл, Дэрвіла (адзначалася германскае імя Tirwill<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/Tirwill Ursprung und Bedeutung des Nachnamens], MyHeritage</ref>) : ''Дирвил Мижутович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 303.</ref>, ''Józef Derwiłło'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Derwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czadosy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Дзіргел, Дыргайла (адзначалася старажытнае германскае імя Deorrigilo<ref>Barthélémy A. Liste des noms d'hommes gravés sur les monnaies de l'époque mérovingienne. — Paris, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XgA-AAAAYAAJ&q=DEORRIGILO#v=snippet&q=DEORRIGILO&f=false P. 11].</ref>, Tyrgil<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>): ''чоловека, на ймя Диркгела'' (1449—1485 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 56.</ref><ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 277.</ref>, ''людеи… Мицка Дыркгаиловича'' (13 траўня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 222.</ref>, ''Нарвоиш Диркгелович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 99.</ref>;
* Дзеркін, Сьціргін (адзначалася старажытнае германскае імя Derechin, Derkin<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. P. 858.</ref>): ''Бортко Стиркгиновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася каралеўская дзяржава Дзеркіны ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 240.</ref>;
* Дзіргінт, Дзеркінт, Дыргінт: ''Диркгинъту чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>, ''Якубъ Диркгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>, ''Милош Диркинтович… Матей Деркинтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 126, 255, 307.</ref>, ''Jan Dirgint… Malcher Dirgint'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 83.</ref>, Дырґінты — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-D"/>;
* Дзіркунд (адзначалася германскае імя Dyrgunn<ref name="Ray=1944-99">Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 99.</ref>): Ёсіф Дзіркунд — каталік з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1162 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358817?page=148 С. 18582].</ref>;
* Дзергуць (адзначалася германскае імя Dyrguth<ref name="Ray=1944-99"/>): ''Деркгутю, Ерхову брату, чоловекъ'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 386.</ref>;
* Дзірмент: ''Родъ Дирментовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 730].</ref>, ''з роду Дирментовъ'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>;
* Гарвіддзір: ''з волости [[Майшагола|Моишекгалское]]… [[Гервід|Гарвид]]дир Бутвич'' (1535 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 60.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзір]] ({{†}} 882) — [[Варагі|вараг]] з дружыны [[Рурык]]а, кіеўскі князь у 864—882 гадох (кіраваў разам з [[Аскольд]]ам)
* Сьцяпан Дзір — [[браслаў]]скі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Якуб Тырэвіч (''Jakub Tyrewicz'') — вольны чалавек у [[Інфлянты|Інфлянтах]], які ўпамінаецца ў 1774 годзе<ref>Szlachta polsko-inflancka wobec przełomu: Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764—1775. — Toruń, 2018. S. 101.</ref>
Дыры (Dyra) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і вёскі [[Сьвінка (Гарадзенская вобласьць)|Сьвінкі]] (каля [[Кабыльнік]]у), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 43, 74.</ref>.
Дыры (Dyro) — прыгонныя зь вёскі [[Маркоўцы|Маркоўцаў]] (каля [[Данюшава]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 67.</ref>.
Дырэвічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref name="ZBS-D">[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>
Тыры<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Tyr, Thier) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 823, 831.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Ціры ў Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 396.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Тырова]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дзір}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4mpeycm23hcerx0dpkg28ibxf6x5nyk
2690377
2690374
2026-09-15T11:38:45Z
~2026-49022-05
99993
/* Паходжаньне */
2690377
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дзір
|лацінка = Dzir
|арыгінал = Diehr
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дыра, Тыр
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дзярэйка]], [[Тырэль]], [[Тырун]], [[Тырыш]], [[Дырбут]], [[Тырольдзь]], [[Дэрвін]], [[Дзірман]], [[Дзірмант]], [[Дзерамер]], [[Дырмот]], [[Дзірсун]]
}}
'''Дзір''', '''Ды́ра''', '''Тыр''' — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дзіра, Дзір, Дзера або Цір, пазьней Дыр або Тыр (Dioro, Dýri<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 18.</ref>, Deora<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 66.</ref>, Tier, Diehr<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Diehr#v=snippet&q=Diehr&f=false S. 126].</ref>, Thier) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-408">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teor%2C+Tier%2C+Dioro#v=snippet&q=Teor%2C%20Tier%2C%20Dioro&f=false S. 408].</ref>. Іменная аснова дзір- (дзер-, цір-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] dius, германскага tiur 'зьвер'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -дзір- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''dìrti'' 'рабаваць; біць', а для іменнай аснова -дзер- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''derė́ti'' 'пладаносіць; квітнець', ''dẽrinti'' 'дапасоўваць, дастасоўваць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам слова ''derė́ti'' з значэньнем 'пладаносіць; квітнець' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=der%C4%97ti&id=06026890000 derė́ti (2)], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Дзярэйка]], [[Тырэль]], [[Тырун]], [[Тырыш]], [[Дырбут]], [[Тырольдзь]], [[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін)]], [[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман)]], [[Дзірмант|Дзірмант (Дзермант)]], [[Дзерамер]], [[Дырмот]]. Адзначаліся германскія імёны Diericke, Tyrell, Teoruni, Thiersch, Direbode, Tirold (Deorwald), Derwine (Direwine), Direman (Deormann, Derman, Tiermann), Dyrmond (Deormund, Tiermunt), Diormerus (Deormar), Dyrmodh (Deormod).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Derwinus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 289.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Dirke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Diericke<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Diericke#v=snippet&q=Diericke&f=false S. 126].</ref>, Deorca<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 100.</ref>}} (1299 год), ''Tyrune / Terune / Derune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Teoruni<ref name="Fo-1900-408"/>}} (1262 і 1299 гады), ''Dirgethe'' (1371 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dirke#v=snippet&q=Dirke&f=false S. 24—25, 106].</ref>.
У Польшчы ў 1637 годзе і ў XVIII ст. адзначалася прозьвішча Dyr<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 408.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Тыр (Tir, Tyr)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 329, 338.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''тяглыхъ людеи у [[Высокі Двор|Высокодворъскомъ]] жо повете на имя… Енчука Дыревича'' (29 траўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 446.</ref>; ''Степану Диру'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 50.</ref>; ''Der'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 182.</ref>; ''na miejscu… Józefa Thirewicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 39.</ref>; ''Magdalena Tyriewiczowa'' (12 чэрвеня 1798 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/k/ K], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Tyr'' (1861—1864 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/dukszty_pijarskie.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii Dukszt Pijarskich w latach 1861—1864], Genealogia Wileńszczyzny</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дзірын (адзначалася старажытнае германскае імя Diren<ref>[http://www.keesn.nl/names/en43_list_f.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>, Tirin<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 282.</ref>): ''сельцо Ильи Диринича'' (12 красавіка 1467 году)<ref>Аляхновіч Р., Рыбчонак С., Шаланда А. Род Іллінічаў у Вялікім Княстве Літоўскім у ХV-ХVІ ст.: радавод, гербы, уладанні. — Мір, 2015. С. 294.</ref>;
* Дырында, Тырында: ''Krystyna Dyrynda'' (1771 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dyrynda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Wincenty Tyrynda'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tyrynda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zasule (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тырвід, Дэвід (адзначалася германскае імя Tirwitt<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/Tirwitt Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Tirwitt], MyHeritage</ref>): ''Тырвидъ [[Даўга|Довкговичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Rozalia Derwidowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Derwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Дэрвойт: Дэрвойты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref name="ZBS-D"/>;
* Дзірвіл, Дэрвіла (адзначалася германскае імя Tirwill<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/Tirwill Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Tirwill], MyHeritage</ref>): ''Дирвил Мижутович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 303.</ref>, ''Józef Derwiłło'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Derwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czadosy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Дзіргел, Дыргайла (адзначалася старажытнае германскае імя Deorrigilo<ref>Barthélémy A. Liste des noms d'hommes gravés sur les monnaies de l'époque mérovingienne. — Paris, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XgA-AAAAYAAJ&q=DEORRIGILO#v=snippet&q=DEORRIGILO&f=false P. 11].</ref>, Tyrgil<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>): ''чоловека, на ймя Диркгела'' (1449—1485 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 56.</ref><ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 277.</ref>, ''людеи… Мицка Дыркгаиловича'' (13 траўня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 222.</ref>, ''Нарвоиш Диркгелович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 99.</ref>;
* Дзеркін, Сьціргін (адзначалася старажытнае германскае імя Derechin, Derkin<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. P. 858.</ref>): ''Бортко Стиркгиновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася каралеўская дзяржава Дзеркіны ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 240.</ref>;
* Дзіргінт, Дзеркінт, Дыргінт: ''Диркгинъту чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>, ''Якубъ Диркгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>, ''Милош Диркинтович… Матей Деркинтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 126, 255, 307.</ref>, ''Jan Dirgint… Malcher Dirgint'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 83.</ref>, Дырґінты — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-D"/>;
* Дзіркунд (адзначалася германскае імя Dyrgunn<ref name="Ray=1944-99">Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 99.</ref>): Ёсіф Дзіркунд — каталік з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №1162 убитым, раненым и без вести пропавшим солдатам. — СПб., 1915. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358817?page=148 С. 18582].</ref>;
* Дзергуць (адзначалася германскае імя Dyrguth<ref name="Ray=1944-99"/>): ''Деркгутю, Ерхову брату, чоловекъ'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 386.</ref>;
* Дзірмент: ''Родъ Дирментовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 730].</ref>, ''з роду Дирментовъ'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>;
* Гарвіддзір: ''з волости [[Майшагола|Моишекгалское]]… [[Гервід|Гарвид]]дир Бутвич'' (1535 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 60.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзір]] ({{†}} 882) — [[Варагі|вараг]] з дружыны [[Рурык]]а, кіеўскі князь у 864—882 гадох (кіраваў разам з [[Аскольд]]ам)
* Сьцяпан Дзір — [[браслаў]]скі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Якуб Тырэвіч (''Jakub Tyrewicz'') — вольны чалавек у [[Інфлянты|Інфлянтах]], які ўпамінаецца ў 1774 годзе<ref>Szlachta polsko-inflancka wobec przełomu: Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764—1775. — Toruń, 2018. S. 101.</ref>
Дыры (Dyra) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і вёскі [[Сьвінка (Гарадзенская вобласьць)|Сьвінкі]] (каля [[Кабыльнік]]у), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 43, 74.</ref>.
Дыры (Dyro) — прыгонныя зь вёскі [[Маркоўцы|Маркоўцаў]] (каля [[Данюшава]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 67.</ref>.
Дырэвічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref name="ZBS-D">[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>
Тыры<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Tyr, Thier) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 823, 831.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Ціры ў Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 396.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Тырова]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дзір}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
se2bogp5gsg240zv2bnq117r96cutnz
Даўга
0
267846
2690335
2689201
2026-09-14T21:50:47Z
~2026-49779-69
100077
/* Паходжаньне */
2690335
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давін]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давін]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Daumund (Damondus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref name="Bach-2007">Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся германскае імя Daubut<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daubut Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daubut], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгат, Даўгет, Даўгейт: ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>, Аўгуст Даўгат — праваслаўны з ваколіцаў [[Раўданы|Раўданаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №37 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=259 С. 579].</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар, Даўкар (адзначаліся старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Даўкар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл: на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт, Доўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Іван Доўнарт — каталік з [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №111 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=164 С. 1764].</ref>, Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет, Даўнедзь: ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўгарад (адзначалася германскае імя Daugerada<ref name="Bach-2007"/>): Данііл Даўгарад (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Старыя Дарогі|Старых Дарог]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-15-20], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін, Доўсен: Віктар Доўсен — праваслаўны з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №817 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358628?page=260&rotate=0&theme=white С. 13060].</ref>, Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
* Жыгімонт Даўга (1916—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/64233/ Давго Сигизмунд Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
sr64go5hx4b01ep4l29e29lsyp5q1ir
2690336
2690335
2026-09-14T21:53:27Z
~2026-49779-69
100077
/* Паходжаньне */
2690336
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давін]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давін]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Daumund (Damondus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref name="Bach-2007">Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся германскае імя Daubut<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daubut Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daubut], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгат, Даўгет, Даўгейт (адзначалася германскае імя Dauget<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauget Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauget], MyHeritage</ref>): ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>, Аўгуст Даўгат — праваслаўны з ваколіцаў [[Раўданы|Раўданаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №37 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=259 С. 579].</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар, Даўкар (адзначаліся старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Даўкар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл: на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт, Доўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Іван Доўнарт — каталік з [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №111 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=164 С. 1764].</ref>, Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет, Даўнедзь: ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўгарад (адзначалася германскае імя Daugerada<ref name="Bach-2007"/>): Данііл Даўгарад (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Старыя Дарогі|Старых Дарог]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-15-20], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін, Доўсен: Віктар Доўсен — праваслаўны з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №817 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358628?page=260&rotate=0&theme=white С. 13060].</ref>, Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
* Жыгімонт Даўга (1916—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/64233/ Давго Сигизмунд Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
thoizh9xnxymdresovuveec2baombz8
2690366
2690336
2026-09-15T09:02:43Z
~2026-50011-88
100087
2690366
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давін]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давін]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Daumund (Damondus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref name="Bach-2007">Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся германскае імя Daubut<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daubut Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daubut], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгат, Даўгет, Даўгейт (адзначалася германскае імя Dauget<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauget Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauget], MyHeritage</ref>): ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>, Аўгуст Даўгат — праваслаўны з ваколіцаў [[Раўданы|Раўданаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №37 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=259 С. 579].</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар, Даўкар (адзначаліся германскае імя Daugar<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daugar], MyHeritage</ref>, Dauger<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauger Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauger], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Даўкар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл: на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт, Доўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Іван Доўнарт — каталік з [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №111 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=164 С. 1764].</ref>, Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет, Даўнедзь: ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўгарад (адзначалася германскае імя Daugerada<ref name="Bach-2007"/>): Данііл Даўгарад (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Старыя Дарогі|Старых Дарог]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-15-20], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін, Доўсен: Віктар Доўсен — праваслаўны з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №817 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358628?page=260&rotate=0&theme=white С. 13060].</ref>, Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
* Жыгімонт Даўга (1916—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/64233/ Давго Сигизмунд Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1p131zwz3q0ac6d6bmudvjtjllc6q0a
2690367
2690366
2026-09-15T09:04:36Z
~2026-50011-88
100087
2690367
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давін]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давін]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Daumund (Damondus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref name="Bach-2007">Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся германскае імя Daubut<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daubut Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daubut], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгат, Даўгет, Даўгейт (адзначалася германскае імя Dauget<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauget Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauget], MyHeritage</ref>): ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>, Аўгуст Даўгат — праваслаўны з ваколіцаў [[Раўданы|Раўданаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №37 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=259 С. 579].</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар, Даўкар (адзначаліся германскае імя Daugar<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daugar], MyHeritage</ref>, Dauger<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauger Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauger], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Даўкар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл (адзначалася германскае імя германскае імя Daumel<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daumel Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daumel], MyHeritage</ref>): на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Daumot<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daumot], MyHeritage</ref>, германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт, Доўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Іван Доўнарт — каталік з [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №111 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=164 С. 1764].</ref>, Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет, Даўнедзь: ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўгарад (адзначалася германскае імя Daugerada<ref name="Bach-2007"/>): Данііл Даўгарад (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Старыя Дарогі|Старых Дарог]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-15-20], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін, Доўсен: Віктар Доўсен — праваслаўны з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №817 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358628?page=260&rotate=0&theme=white С. 13060].</ref>, Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
* Жыгімонт Даўга (1916—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/64233/ Давго Сигизмунд Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gm0oirasnd0otxpdi0z8436amhm2vk9
2690368
2690367
2026-09-15T09:09:30Z
~2026-50011-88
100087
2690368
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давін]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давін]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Daumund (Damondus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref name="Bach-2007">Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся германскае імя Daubut<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daubut Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daubut], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгат, Даўгет, Даўгейт (адзначалася германскае імя Dauget<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauget Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauget], MyHeritage</ref>): ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>, Аўгуст Даўгат — праваслаўны з ваколіцаў [[Раўданы|Раўданаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №37 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=259 С. 579].</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар, Даўкар (адзначаліся германскае імя Daugar<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daugar], MyHeritage</ref>, Dauger<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauger Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauger], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Даўкар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл (адзначалася германскае імя германскае імя Daumel<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daumel Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daumel], MyHeritage</ref>): на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Daumot<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daumot], MyHeritage</ref>, германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт, Доўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Іван Доўнарт — каталік з [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №111 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=164 С. 1764].</ref>, Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет, Даўнедзь: ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўгарад (адзначалася германскае імя Daugerada<ref name="Bach-2007"/>): Данііл Даўгарад (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Старыя Дарогі|Старых Дарог]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-15-20], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін, Доўсен (адзначалася германскае імя Dausin<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dausin Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dausin], MyHeritage</ref>): Віктар Доўсен — праваслаўны з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №817 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358628?page=260&rotate=0&theme=white С. 13060].</ref>, Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
* Жыгімонт Даўга (1916—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/64233/ Давго Сигизмунд Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8c9lyks8qa8qs32y8oftowozdo9922s
2690369
2690368
2026-09-15T09:10:58Z
~2026-50011-88
100087
2690369
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давін]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давін]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Daumund (Damondus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref name="Bach-2007">Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся германскае імя Daubut<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daubut Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daubut], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгат, Даўгет, Даўгейт (адзначалася германскае імя Dauget<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauget Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauget], MyHeritage</ref>): ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>, Аўгуст Даўгат — праваслаўны з ваколіцаў [[Раўданы|Раўданаў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №37 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358632?page=259 С. 579].</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар, Даўкар (адзначаліся германскае імя Daugar<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daugar], MyHeritage</ref>, Dauger<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dauger Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dauger], MyHeritage</ref>, старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Даўкар — [[беларусы|беларус]]-праваслаўны з [[Барысаўскі павет|Барысаўскага павету]] на 1912 год<ref>Приложение к № ? Минских Губернских Ведомостей, 1912.</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл (адзначалася германскае імя германскае імя Daumel<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daumel Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daumel], MyHeritage</ref>): на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Daumot<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugar Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daumot], MyHeritage</ref>, германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт, Доўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Іван Доўнарт — каталік з [[Ковенская губэрня|Ковенскай губэрні]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №111 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=164 С. 1764].</ref>, Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет, Даўнедзь (адзначалася германскае імя Daugnet<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/daugnet Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Daugnet], MyHeritage</ref>): ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўгарад (адзначалася германскае імя Daugerada<ref name="Bach-2007"/>): Данііл Даўгарад (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Старыя Дарогі|Старых Дарог]], забіты ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-15-20], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін, Доўсен (адзначалася германскае імя Dausin<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dausin Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dausin], MyHeritage</ref>): Віктар Доўсен — праваслаўны з [[Расенскі павет|Расенскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №817 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358628?page=260&rotate=0&theme=white С. 13060].</ref>, Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
* Жыгімонт Даўга (1916—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Менск]]у<ref>[https://partizany.by/partisans/64233/ Давго Сигизмунд Михайлович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8tbho0a7y8qt5ymcpcmywonvjl2beqm
Паляўнічы Беларусі (1927)
0
268163
2690317
2399990
2026-09-14T19:56:24Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне літаратура
2690317
wikitext
text/x-wiki
{{Часопіс
|назва = Паляўнічы Беларусі
|выява = Palaŭničy_Biełarusi_1927_No_1.jpg
|пэрыядычнасьць = штомесяц
|мова = [[Беларуская мова|беларуская]], [[Расейская мова|расейская]]
|адрас = [[Менск]], Савецкая (Праспэкт Незалежнасьці) 71;
({{Каардынаты|53|55|08.78|паўночнае|27|35|27.99|усходняе|тып=пункт}})
|рэдактар = [[Ян Крыпец]]
|заснавальнік = выданьне беларускага праммыслова-каапэратыўнага саюзу паляўнічых
|выдавец = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]]
|краіна = [[БССР]]
|дата заснаваньня = красавік 1927
|аб'ём = 24 старонкі
|камплектацыя =
|наклад = 5000—17500 экз.
|ISSN =
|сайт =
}}
[[File:Ілюстрацыя Г. Змудзінскага да апавядання М. Цэлеша "Людзі, зверы, птахі" 01.jpg|міні|зьлева|200пкс|Ілюстрацыя [[Генадзь Змудзінскі|Генадзя Змудзінскага]] да апавяданьня [[Мікола Цэлеш|Міколы Цэлеша]] «Людзі, зьверы, птахі». Паляўнічы Беларусі № 3, 1930. Ст. 16.]]
[[File:Ілюстрацыя Г. Змудзінскага да апавядання М. Цэлеша "Людзі, зверы, птахі" 02.jpg|міні|справа|250пкс|Ілюстрацыя [[Генадзь Змудзінскі|Генадзя Змудзінскага]] да апавяданьня [[Мікола Цэлеш|Міколы Цэлеша]] «Людзі, зьверы, птахі». Паляўнічы Беларусі № 3, 1930. Ст. 17.]]
'''«Паляўні́чы Белару́сі»''' — штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня, орган каапэратыўна-прамысловага саюзу паляўнічых Беларусі й прысьвячаўся ўсім відам [[Паляваньне|паляваньня]], [[рыбалоўства]] й [[рыбаразьвядзеньня (1927)|рыбаразьвядзеньня]]. Выдаваўся ад красавіка 1927 году да красавіка 1933 году ў Менску на беларускай мове штомесячна. Частка матэрыялаў друкавалася на расейскай мове.
== Зьмест ==
Часопіс знаёміў чытача з жыцьцём і норавамі жывёлы, з паляваньнем за мяжою й зьмяшчаў парады чытачоў і афіцыйныя, датычныя да паляваньня й рыбалоўства, пастановы й распараджэньні ўраду. У ім друкаваліся артыкулы пра паляўнічыя й рыбалоўныя гаспадаркі, [[Сабакагадоўля|сабакагадоўлю]], [[Паляўнічая зброя|паляўнічую зброю]] й рыштунак, [[рыбалоўныя прылады]], спорт, а таксама [[Эсэ|нарысы]], [[Апавяданьне|апавяданьні]] й [[верш]]ы, карэспандэнцыі зь месцаў. Шырока асьвятлялася аднаўленьне паляўнічай гаспадаркі, барацьба з драпежнікамі й браканьерамі, жыцьцё на месцах, дапамога правільнаму вядзеньню паляўнічай гаспадаркі, [[Зьверагадоўля|зьверагадоўлі]].
== Рэдактары ==
* Ян Крыпец: 1927 № 1 — 1928 № 3
* Міх. Ф. Шмідт: 1928 № 4 — 1931 № 4
* К. М. Дамарацкі: 1931 № 5 — 1932 № 2
* П. Тамашэўскі: 1932 № 3 — 1932 № 6
* А. Вільдфлуш: 1932 № 7 — 1933 № 2
* К. Вольдынь: 1932 №№ 3; 4
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|}}
== Літаратура ==
* {{Артыкул| аўтар = Я. Ч. | загаловак = Бібліяграфія. «Паляўнічы Беларусі». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1929-061.pdf| мова = | выданьне = [[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 17 сакавіка 1929| том = | нумар = 61 (2550)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* «Паляўнічы Беларусі» // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|4}} С. 105.
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Периодическая печать СССР 1917—1949 |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Масква|Москва]]|выдавецтва = Всесоюзная книжная палата |год =1955 |том = 5. Журналы, труды и бюллетени по сельскому хозяйству|старонкі = (№ 1704) |старонак = 230 |сэрыя = |isbn = |наклад =1500 }}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://knihi.com/none/Palaunicy_Bielarusi_zip.html | копія = | дата копіі = | загаловак = Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня| фармат = | назва праекту =[[Беларуская палічка]], беларуская электронная бібліятэка. | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5398 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1927)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5399 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1928)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5400 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1929)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5401 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1930)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5404 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1931)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5405 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1932)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://digital.nlb.by/items/show/5406 | копія = | дата копіі = | загаловак =Паляўнічы Беларусі: штомесячны ілюстраваны часопіс паляваньня (1933)| фармат = | назва праекту =Беларуская літаратурная спадчына. Часопісы 1919–1939 гг. | выдавец =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Беларускія пэрыядычныя выданьні}}
[[Катэгорыя:Беларускія часопісы]]
[[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1927 годзе]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1933 годзе]]
rl792b3talhpv1mvw6phg5l5r8l68cv
Грода
0
268898
2690327
2685931
2026-09-14T20:32:59Z
~2026-49779-69
100077
2690327
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Грода
|лацінка = Hroda
|арыгінал = Hrodo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]
}}
'''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>.
Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>;
* Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): Сьцяпан Рудавін — каталік зь [[Люцынскі павет|Люцынскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №119 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=299 С. 1899].</ref>, на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]];
* Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>;
* Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася германскае імя Rudmen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/rudmen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Rudmen], MyHeritage</ref>, старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref>
* Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref>
* Іван Радзевіч (Родзевіч) — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Альфонс, Восіп і Каятан Радзевічы (Родзевічы) — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Адам і Канстантын Радзевічы («''Родзевичъ''») — беларусы з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
* Франц Радзевіч (Родзевіч) — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 19.</ref>
* Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref>
* Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref>
* Андрэй Радзевіч (Родзевіч; 1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт
* Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref>
* [[Станіслаў Рудовіч]] ({{нар.}} 1959) — беларускі гісторык
Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>.
Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>.
Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>.
Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>.
Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>.
Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>.
Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай грод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4b3nto243nohenqymvdbhbvkj3jv471
2690328
2690327
2026-09-14T20:37:22Z
~2026-49779-69
100077
2690328
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Грода
|лацінка = Hroda
|арыгінал = Hrodo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]
}}
'''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>.
Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>;
* Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): Сьцяпан Рудавін — каталік зь [[Люцынскі павет|Люцынскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №119 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923178?page=299 С. 1899].</ref>, на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]];
* Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>;
* Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася германскае імя Rudmen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/rudmen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Rudmen], MyHeritage</ref>, Rodemen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/rodemen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Rodemen], MyHeritage</ref>, старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref>
* Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref>
* Іван Радзевіч (Родзевіч) — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Альфонс, Восіп і Каятан Радзевічы (Родзевічы) — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Адам і Канстантын Радзевічы («''Родзевичъ''») — беларусы з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
* Франц Радзевіч (Родзевіч) — беларус-каталік з [[Полацак|Полацку]] на 1912 год<ref>[https://archive.org/details/duma-list-of-vitebsk-gubernia/Duma%20List%20of%20Vitebsk%20Gubernia%20-%201912%20-%20Polotsk%20town%20-%202/page/n1/mode/2up Приложение к № 9 Витебских Губернских Ведомостей, 1 августа 1912 года]. С. 19.</ref>
* Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref>
* Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref>
* Андрэй Радзевіч (Родзевіч; 1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт
* Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref>
* [[Станіслаў Рудовіч]] ({{нар.}} 1959) — беларускі гісторык
Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>.
Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>.
Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>.
Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>.
Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>.
Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>.
Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай грод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
mndc7zpgpiyvbec9ga69ltecboskt2y
Дака (імя)
0
272189
2690332
2687456
2026-09-14T20:55:03Z
~2026-49779-69
100077
2690332
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дака
|лацінка = Daka
|арыгінал = Dacco
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дага, Дак
|вытворныя = [[Дэйна]]
|зьвязаныя = [[Дагейка]], [[Дакіла]], [[Дакінь]], [[Дакварда]], [[Дагела]], [[Дэймонт]] <br> [[Больдаг]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]
}}
'''Дака''', '''Дага''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Дак'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дага, Дака або Тага (Dago, Dacco, Taggo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-391">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dago+Dacco#v=snippet&q=Dago%20Dacco&f=false S. 391].</ref>. Іменная аснова -даг- (-дак-, -таг-) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref name="SEMSNO-1997-30">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы даг- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''dãgas, dagà'' 'горача, сьпякота; гарачка'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам слова ''dãgas'' з такім значэньнем упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=dagas&id=06001360000 dãgas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Дагейка]], [[Дакіла]], [[Дакінь|Дакінь (Тагін)]], [[Дакварда]], [[Дагела]], [[Дэймонт]], [[Больдаг]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Dageke, Dacilo, Dacinus (Taginus), Dagward, Dagela, Deimund, Baldag, Sidag (Sigdag), Adago.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Dego<ref name="SEMSNO-1997-30"/>, Dajbot<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 168.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Taga'', ''Tayko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Daiko<ref name="Fo-1900-391"/>}} (1401 год), ''Tagil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Tagulo<ref name="Fo-1900-391"/>}} (1394 год), ''Deybote'' (1369 год), ''Deygot'' / ''Deygutte'' / ''Degotte'' / ''Deigutte'' / ''Deygute'' (1397 год), ''Deykvne'', ''Deyroth''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Deyroth#v=snippet&q=Deyroth&f=false S. 24, 103].</ref>. У 1620 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Simon Dack, Memelensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Fridericus Dechant{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dachant<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dachant#v=snippet&q=Dachant&f=false S. 392].</ref>}}, Brandenburgensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Dack#v=snippet&q=Dack&f=false S. 250, 518].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дэймант (Deymont{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Daimundo<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 123.</ref> (Deimund<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 99.</ref>)}})<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 439.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Dako'' (3 студзеня 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 191.</ref>; ''земль пустых… Даковъшчыны'' (1 сьнежня 1518 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 76.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Янушка Докевича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''подъ гумъномъ Даковича'' (6 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 330.</ref>; ''люди… [[Жупраны|Жупраньские]]… Анъдрея Докговича'' (1555 год)<ref>Пазднякоў В. Ашмянскі касцёл Святога Духа (XVI ст.) // Ашмяншчына. Штодзённае жыццё жыхароў краю ў Х—ХХІ стст. Зборнік навуковых артыкулаў. — Мінск: Беларуская навука, 2024. (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі). </ref>; ''Stefan Dakiewicz'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 341.</ref>; ''Józef Tadeusz Dagiewicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Dagiewicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Sole], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Dago'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dago&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Тагунь (адзначалася старажытнае германскае імя Taguni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Taguni#v=snippet&q=Taguni&f=false S. 392].</ref>): Тагуневічы (Taguniewicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 344.</ref>;
* Дакша, Дакіш, Дагуш: Юльян Дакішэвіч — уладальнік зямлі ў [[Лепельскі павет|Лепельскім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 304.</ref>, Як і Міхал Дакшэвічы (''Dokszewicz'') — уладальнікі гаспадарак у Немежы каля [[Рудаміна|Рудаміны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>, Дамінік Дакішэвіч (1884—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Ленинградский мартиролог: 1937—1938</ref>, Самуіл Дагуш (1898—1938) — беларус з [[Грозаў|Грозава]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Дакшэвічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе места [[Докшыцы]];
* Дагест (адзначалася старажытнае германскае імя Dagisthe<ref name="Reichert">Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Пац Докгестович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 27.</ref>;
* Дайгод: Васіль Дайгод (1917—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Глуск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Дакоўт, Дагялд (адзначалася германскае імя Dagold<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA485&dq=dagold+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSjdmk4PmFAxXJg_0HHY3qA0QQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=dagold%20namenkunde&f=false S. 485].</ref>, Tacaldus<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Ганна Доковтовна'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 1344].</ref>, ''Krystyna Dogiałdowicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogia%C5%82dowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даквіл (адзначалася германскае імя Dagwill<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/dagwill Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Dagwill], MyHeritage</ref>): Станіслаў Даквілавіч — [[Жамойцкае староства|жамойцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1526 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 305.</ref>;
* Дакар (адзначалася старажытнае германскае імя Dagarius<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref>, Dagar<ref name="Reichert"/>): на 1906 год існавала вёска Дакары ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 361.</ref>;
* Дэйман (адзначалася германскае імя Dayman<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Dayman#v=snippet&q=Dayman&f=false P. 391, 568].</ref>): ''Jerzy Deyman'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Deyman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Дыгмант (адзначалася старажытнае германскае імя Degmund<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7EEJAAAAIAAJ&q=degmund#v=snippet&q=degmund&f=false P. 59].</ref>): ''Franciszek Karol Dygmont'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dygmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Даковіч — праваслаўны з ваколіцаў [[Лужкі|Лужкоў]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №810 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004358628?page=152 С. 12952].</ref>
* Алімпія Дака (1912—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Грэск]]у, вывезеная ў Нямеччыну ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-13-94], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Кацярына Даговіч (1920—?) — беларуска з ваколіцаў [[Рудабелка|Рудабелкі]], забітая ў Другую сусьветную вайну<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-12-209], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Міхал Даговіч (1931—?) — беларус з ваколіцаў Рудабелкі, вывезены ў Нямеччыну ў Другую сусьветную вайну<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-12-217], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Дакі — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ганчары (Пружанскі раён)|Ганчарскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі летапісец. № 4 (92), 2020. С. 61—71.</ref>.
Дагі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існаваў «грунт» Дагішкі (''Дагишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 89].</ref>.
На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Дакі]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Догі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
q8c0ca59nxwlu60o2l6ryqr4bw5vjsc
Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/Табліца
10
272281
2690343
2690228
2026-09-15T06:45:11Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690343
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 15 верасьня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=BAR, RMA, BET, ALA, ATM, SEV, DEP, ESP, ATH, RAC, OSA, RSO, LEV, GET, CEL, RAY, MAL, VIL, ELC, VAL
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_BAR=5 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=0 |мз_BAR=21 |мп_BAR=4
|перамогі_RMA=4 | нічыі_RMA=0 |паразы_RMA=1 |мз_RMA=14 |мп_RMA=4
|перамогі_BET=4 | нічыі_BET=0 |паразы_BET=1 |мз_BET=7 |мп_BET=6
|перамогі_ALA=3 | нічыі_ALA=1 |паразы_ALA=1 |мз_ALA=11 |мп_ALA=5
|перамогі_ATM=3 | нічыі_ATM=1 |паразы_ATM=1 |мз_ATM=10 |мп_ATM=6
|перамогі_SEV=3 | нічыі_SEV=1 |паразы_SEV=1 |мз_SEV=8 |мп_SEV=6
|перамогі_DEP=2 | нічыі_DEP=3 |паразы_DEP=0 |мз_DEP=9 |мп_DEP=6
|перамогі_ESP=2 | нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=2 |мз_ESP=8 |мп_ESP=5
|перамогі_ATH=2 | нічыі_ATH=1 |паразы_ATH=2 |мз_ATH=7 |мп_ATH=6
|перамогі_RAC=2 | нічыі_RAC=1 |паразы_RAC=2 |мз_RAC=9 |мп_RAC=9
|перамогі_OSA=2 | нічыі_OSA=1 |паразы_OSA=2 |мз_OSA=5 |мп_OSA=8
|перамогі_RSO=2 | нічыі_RSO=1 |паразы_RSO=3 |мз_RSO=6 |мп_RSO=11
|перамогі_LEV=1 | нічыі_LEV=2 |паразы_LEV=2 |мз_LEV=7 |мп_LEV=9
|перамогі_GET=1 | нічыі_GET=2 |паразы_GET=2 |мз_GET=3 |мп_GET=6
|перамогі_CEL=0 | нічыі_CEL=4 |паразы_CEL=2 |мз_CEL=3 |мп_CEL=6
|перамогі_RAY=1 | нічыі_RAY=1 |паразы_RAY=3 |мз_RAY=8 |мп_RAY=14
|перамогі_MAL=0 | нічыі_MAL=3 |паразы_MAL=2 |мз_MAL=2 |мп_MAL=8
|перамогі_VIL=0 | нічыі_VIL=2 |паразы_VIL=3 |мз_VIL=7 |мп_VIL=10
|перамогі_ELC=0 | нічыі_ELC=2 |паразы_ELC=3 |мз_ELC=6 |мп_ELC=13
|перамогі_VAL=0 | нічыі_VAL=1 |паразы_VAL=4 |мз_VAL=1 |мп_VAL=10
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду
}}</onlyinclude>
7lrrbo9ii3j44e320zgp6jg0xhrfk6b
Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе/Табліца
10
272283
2690344
2690230
2026-09-15T06:45:12Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690344
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 15 верасьня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=ROM, INT, COM, LAZ, CAG, MIL, FRO, JUV, SAS, NAP, ATA, LEC, UDI, TOR, FIO, BOL, PAR, MON, GEN, VEN
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_ROM=4 | нічыі_ROM=0 |паразы_ROM=0 |мз_ROM=12 |мп_ROM=1
|перамогі_INT=4 | нічыі_INT=0 |паразы_INT=0 |мз_INT=13 |мп_INT=6
|перамогі_COM=3 | нічыі_COM=1 |паразы_COM=0 |мз_COM=9 |мп_COM=4
|перамогі_LAZ=3 | нічыі_LAZ=1 |паразы_LAZ=0 |мз_LAZ=6 |мп_LAZ=3
|перамогі_CAG=3 | нічыі_CAG=0 |паразы_CAG=1 |мз_CAG=4 |мп_CAG=2
|перамогі_MIL=2 | нічыі_MIL=2 |паразы_MIL=0 |мз_MIL=7 |мп_MIL=4
|перамогі_FRO=2 | нічыі_FRO=1 |паразы_FRO=1 |мз_FRO=7 |мп_FRO=4
|перамогі_JUV=2 | нічыі_JUV=1 |паразы_JUV=1 |мз_JUV=6 |мп_JUV=4
|перамогі_SAS=2 | нічыі_SAS=1 |паразы_SAS=1 |мз_SAS=8 |мп_SAS=7
|перамогі_NAP=2 | нічыі_NAP=0 |паразы_NAP=2 |мз_NAP=6 |мп_NAP=5
|перамогі_ATA=2 | нічыі_ATA=0 |паразы_ATA=2 |мз_ATA=5 |мп_ATA=5
|перамогі_LEC=2 | нічыі_LEC=0 |паразы_LEC=2 |мз_LEC=5 |мп_LEC=7
|перамогі_UDI=1 | нічыі_UDI=1 |паразы_UDI=2 |мз_UDI=8 |мп_UDI=10
|перамогі_TOR=1 | нічыі_TOR=0 |паразы_TOR=3 |мз_TOR=4 |мп_TOR=7
|перамогі_FIO=1 | нічыі_FIO=0 |паразы_FIO=3 |мз_FIO=5 |мп_FIO=11
|перамогі_BOL=0 | нічыі_BOL=1 |паразы_BOL=3 |мз_BOL=2 |мп_BOL=5
|перамогі_PAR=0 | нічыі_PAR=1 |паразы_PAR=3 |мз_PAR=2 |мп_PAR=6
|перамогі_MON=0 | нічыі_MON=1 |паразы_MON=3 |мз_MON=6 |мп_MON=11
|перамогі_GEN=0 | нічыі_GEN=1 |паразы_GEN=3 |мз_GEN=2 |мп_GEN=8
|перамогі_VEN=0 | нічыі_VEN=0 |паразы_VEN=4 |мз_VEN=4 |мп_VEN=11
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б
}}</onlyinclude>
59476gbcmhfj6tyfu02w07xmg5d2pmn
Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/ВынікіГульняў
10
272286
2690349
2690243
2026-09-15T06:45:17Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690349
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,DEP,LEV,MAL,RAY,RAC,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP
|скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]]
|скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]]
|скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]]
|скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]]
|скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]]
|скарачэньне_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэп]]
|скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]]
|скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]]
|скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]]
|скарачэньне_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]]
|скарачэньне_RAC=[[Расінг Сантандэр|Рас]]
|скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]]
|скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]]
|скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]]
|скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]]
|скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]]
|скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]]
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026
|матч_ALA_ATH=
|матч_ALA_ATM=
|матч_ALA_BAR=
|матч_ALA_BET=
|матч_ALA_CEL=
|матч_ALA_DEP=
|матч_ALA_ELC=
|матч_ALA_ESP=
|матч_ALA_GET=3:0
|матч_ALA_LEV=
|матч_ALA_MAL=
|матч_ALA_OSA=5:2
|матч_ALA_RAC=
|матч_ALA_RAY=
|матч_ALA_RMA=
|матч_ALA_RSO=
|матч_ALA_SEV=
|матч_ALA_VAL=
|матч_ALA_VIL=1:0
|матч_ATH_ALA=
|матч_ATH_ATM=3:0
|матч_ATH_BAR=
|матч_ATH_BET=
|матч_ATH_CEL=
|матч_ATH_DEP=
|матч_ATH_ELC=1:1
|матч_ATH_ESP=
|матч_ATH_GET=
|матч_ATH_LEV=
|матч_ATH_MAL=
|матч_ATH_OSA=
|матч_ATH_RAC=
|матч_ATH_RAY=
|матч_ATH_RMA=
|матч_ATH_RSO=
|матч_ATH_SEV=1:3
|матч_ATH_VAL=
|матч_ATH_VIL=
|матч_ATM_ALA=
|матч_ATM_ATH=
|матч_ATM_BAR=
|матч_ATM_BET=
|матч_ATM_CEL=
|матч_ATM_DEP=
|матч_ATM_ELC=
|матч_ATM_ESP=
|матч_ATM_GET=
|матч_ATM_LEV=
|матч_ATM_MAL=2:0
|матч_ATM_OSA=
|матч_ATM_RAC=
|матч_ATM_RAY=
|матч_ATM_RMA=
|матч_ATM_RSO=
|матч_ATM_SEV=
|матч_ATM_VAL=
|матч_ATM_VIL=2:2
|матч_BAR_ALA=
|матч_BAR_ATH=2:0
|матч_BAR_ATM=
|матч_BAR_BET=
|матч_BAR_CEL=
|матч_BAR_DEP=
|матч_BAR_ELC=
|матч_BAR_ESP=
|матч_BAR_GET=
|матч_BAR_LEV=
|матч_BAR_MAL=
|матч_BAR_OSA=
|матч_BAR_RAC=
|матч_BAR_RAY=5:2
|матч_BAR_RMA=
|матч_BAR_RSO=
|матч_BAR_SEV=
|матч_BAR_VAL=
|матч_BAR_VIL=
|матч_BET_ALA=
|матч_BET_ATH=
|матч_BET_ATM=
|матч_BET_BAR=
|матч_BET_CEL=
|матч_BET_DEP=
|матч_BET_ELC=
|матч_BET_ESP=
|матч_BET_GET=
|матч_BET_LEV=
|матч_BET_MAL=
|матч_BET_OSA=
|матч_BET_RAC=
|матч_BET_RAY=
|матч_BET_RMA=1:0
|матч_BET_RSO=1:0
|матч_BET_SEV=
|матч_BET_VAL=
|матч_BET_VIL=
|матч_CEL_ALA=
|матч_CEL_ATH=0:2
|матч_CEL_ATM=
|матч_CEL_BAR=
|матч_CEL_BET=
|матч_CEL_DEP=
|матч_CEL_ELC=
|матч_CEL_ESP=
|матч_CEL_GET=
|матч_CEL_LEV=
|матч_CEL_MAL=1:1
|матч_CEL_OSA=1:2
|матч_CEL_RAC=
|матч_CEL_RAY=
|матч_CEL_RMA=
|матч_CEL_RSO=
|матч_CEL_SEV=
|матч_CEL_VAL=
|матч_CEL_VIL=
|матч_DEP_ALA=
|матч_DEP_ATH=
|матч_DEP_ATM=
|матч_DEP_BAR=
|матч_DEP_BET=
|матч_DEP_CEL=
|матч_DEP_ELC=1:1
|матч_DEP_ESP=
|матч_DEP_GET=
|матч_DEP_LEV=
|матч_DEP_MAL=
|матч_DEP_OSA=
|матч_DEP_RAC=
|матч_DEP_RAY=
|матч_DEP_RMA=
|матч_DEP_RSO=
|матч_DEP_SEV=
|матч_DEP_VAL=3:1
|матч_DEP_VIL=
|матч_ELC_ALA=
|матч_ELC_ATH=
|матч_ELC_ATM=
|матч_ELC_BAR=0:5
|матч_ELC_BET=
|матч_ELC_CEL=
|матч_ELC_DEP=
|матч_ELC_ESP=
|матч_ELC_GET=
|матч_ELC_LEV=
|матч_ELC_MAL=
|матч_ELC_OSA=
|матч_ELC_RAC=
|матч_ELC_RAY=
|матч_ELC_RMA=
|матч_ELC_RSO=2:3
|матч_ELC_SEV=
|матч_ELC_VAL=
|матч_ELC_VIL=
|матч_ESP_ALA=
|матч_ESP_ATH=
|матч_ESP_ATM=
|матч_ESP_BAR=
|матч_ESP_BET=
|матч_ESP_CEL=
|матч_ESP_DEP=
|матч_ESP_ELC=
|матч_ESP_GET=
|матч_ESP_LEV=3:0
|матч_ESP_MAL=
|матч_ESP_OSA=
|матч_ESP_RAC=
|матч_ESP_RAY=
|матч_ESP_RMA=1:2
|матч_ESP_RSO=
|матч_ESP_SEV=1:1
|матч_ESP_VAL=
|матч_ESP_VIL=
|матч_GET_ALA=
|матч_GET_ATH=
|матч_GET_ATM=
|матч_GET_BAR=
|матч_GET_BET=
|матч_GET_CEL=1:1
|матч_GET_DEP=1:1
|матч_GET_ELC=
|матч_GET_ESP=
|матч_GET_LEV=
|матч_GET_MAL=
|матч_GET_OSA=
|матч_GET_RAC=1:0
|матч_GET_RAY=
|матч_GET_RMA=
|матч_GET_RSO=
|матч_GET_SEV=
|матч_GET_VAL=
|матч_GET_VIL=
|матч_LEV_ALA=
|матч_LEV_ATH=
|матч_LEV_ATM=
|матч_LEV_BAR=2:4
|матч_LEV_BET=5:2
|матч_LEV_CEL=
|матч_LEV_DEP=
|матч_LEV_ELC=
|матч_LEV_ESP=
|матч_LEV_GET=
|матч_LEV_MAL=
|матч_LEV_OSA=
|матч_LEV_RAC=
|матч_LEV_RAY=
|матч_LEV_RMA=
|матч_LEV_RSO=
|матч_LEV_SEV=
|матч_LEV_VAL=
|матч_LEV_VIL=
|матч_MAL_ALA=
|матч_MAL_ATH=
|матч_MAL_ATM=
|матч_MAL_BAR=
|матч_MAL_BET=
|матч_MAL_CEL=
|матч_MAL_DEP=1:1
|матч_MAL_ELC=
|матч_MAL_ESP=
|матч_MAL_GET=
|матч_MAL_LEV=0:0
|матч_MAL_OSA=
|матч_MAL_RAC=
|матч_MAL_RAY=
|матч_MAL_RMA=
|матч_MAL_RSO=
|матч_MAL_SEV=
|матч_MAL_VAL=
|матч_MAL_VIL=
|матч_OSA_ALA=
|матч_OSA_ATH=
|матч_OSA_ATM=
|матч_OSA_BAR=
|матч_OSA_BET=
|матч_OSA_CEL=
|матч_OSA_DEP=
|матч_OSA_ELC=
|матч_OSA_ESP=0:2
|матч_OSA_GET=1:0
|матч_OSA_LEV=0:0
|матч_OSA_MAL=
|матч_OSA_RAC=
|матч_OSA_RAY=
|матч_OSA_RMA=
|матч_OSA_RSO=
|матч_OSA_SEV=
|матч_OSA_VAL=
|матч_OSA_VIL=
|матч_RAC_ALA=2:1
|матч_RAC_ATH=
|матч_RAC_ATM=
|матч_RAC_BAR=
|матч_RAC_BET=
|матч_RAC_CEL=
|матч_RAC_DEP=
|матч_RAC_ELC=3:2
|матч_RAC_ESP=
|матч_RAC_GET=
|матч_RAC_LEV=
|матч_RAC_MAL=
|матч_RAC_OSA=
|матч_RAC_RAY=
|матч_RAC_RMA=
|матч_RAC_RSO=
|матч_RAC_SEV=
|матч_RAC_VAL=
|матч_RAC_VIL=2:2
|матч_RAY_ALA=1:1
|матч_RAY_ATH=
|матч_RAY_ATM=
|матч_RAY_BAR=
|матч_RAY_BET=
|матч_RAY_CEL=
|матч_RAY_DEP=
|матч_RAY_ELC=
|матч_RAY_ESP=
|матч_RAY_GET=
|матч_RAY_LEV=
|матч_RAY_MAL=
|матч_RAY_OSA=
|матч_RAY_RAC=3:2
|матч_RAY_RMA=
|матч_RAY_RSO=
|матч_RAY_SEV=
|матч_RAY_VAL=
|матч_RAY_VIL=
|матч_RMA_ALA=
|матч_RMA_ATH=
|матч_RMA_ATM=
|матч_RMA_BAR=
|матч_RMA_BET=
|матч_RMA_CEL=
|матч_RMA_DEP=
|матч_RMA_ELC=
|матч_RMA_ESP=
|матч_RMA_GET=
|матч_RMA_LEV=
|матч_RMA_MAL=4:0
|матч_RMA_OSA=
|матч_RMA_RAC=
|матч_RMA_RAY=4:1
|матч_RMA_RSO=4:1
|матч_RMA_SEV=
|матч_RMA_VAL=
|матч_RMA_VIL=
|матч_RSO_ALA=
|матч_RSO_ATH=
|матч_RSO_ATM=0:3
|матч_RSO_BAR=
|матч_RSO_BET=
|матч_RSO_CEL=0:0
|матч_RSO_DEP=
|матч_RSO_ELC=
|матч_RSO_ESP=2:1
|матч_RSO_GET=
|матч_RSO_LEV=
|матч_RSO_MAL=
|матч_RSO_OSA=
|матч_RSO_RAC=
|матч_RSO_RAY=
|матч_RSO_RMA=
|матч_RSO_SEV=
|матч_RSO_VAL=
|матч_RSO_VIL=
|матч_SEV_ALA=
|матч_SEV_ATH=
|матч_SEV_ATM=1:3
|матч_SEV_BAR=
|матч_SEV_BET=
|матч_SEV_CEL=
|матч_SEV_DEP=
|матч_SEV_ELC=
|матч_SEV_ESP=
|матч_SEV_GET=
|матч_SEV_LEV=
|матч_SEV_MAL=
|матч_SEV_OSA=
|матч_SEV_RAC=
|матч_SEV_RAY=2:1
|матч_SEV_RMA=
|матч_SEV_RSO=
|матч_SEV_VAL=1:0
|матч_SEV_VIL=
|матч_VAL_ALA=
|матч_VAL_ATH=
|матч_VAL_ATM=
|матч_VAL_BAR=0:5
|матч_VAL_BET=0:1
|матч_VAL_CEL=0:0
|матч_VAL_DEP=
|матч_VAL_ELC=
|матч_VAL_ESP=
|матч_VAL_GET=
|матч_VAL_LEV=
|матч_VAL_MAL=
|матч_VAL_OSA=
|матч_VAL_RAC=
|матч_VAL_RAY=
|матч_VAL_RMA=
|матч_VAL_RSO=
|матч_VAL_SEV=
|матч_VAL_VIL=
|матч_VIL_ALA=
|матч_VIL_ATH=
|матч_VIL_ATM=
|матч_VIL_BAR=
|матч_VIL_BET=1:2
|матч_VIL_CEL=
|матч_VIL_DEP=2:3
|матч_VIL_ELC=
|матч_VIL_ESP=
|матч_VIL_GET=
|матч_VIL_LEV=
|матч_VIL_MAL=
|матч_VIL_OSA=
|матч_VIL_RAC=
|матч_VIL_RAY=
|матч_VIL_RMA=
|матч_VIL_RSO=
|матч_VIL_SEV=
|матч_VIL_VAL=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
693p5lo0l00dp8d6evp11ansmd0cik0
Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе/ВынікіГульняў
10
272288
2690350
2690245
2026-09-15T06:45:18Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690350
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a Сэрыя А]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ATA,BOL,VEN,GEN,INT,CAG,COM,LEC,LAZ,MIL,MON,NAP,PAR,ROM,SAS,TOR,UDI,FIO,FRO,JUV
|скарачэньне_ATA=[[Аталянта Бэргама|Ата]]
|скарачэньне_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Бал]]
|скарачэньне_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кал]]
|скарачэньне_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Ком]]
|скарачэньне_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фія]]
|скарачэньне_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фра]]
|скарачэньне_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэ]]
|скарачэньне_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інт]]
|скарачэньне_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэ]]
|скарачэньне_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляц]]
|скарачэньне_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леч]]
|скарачэньне_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Міл]]
|скарачэньне_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Мон]]
|скарачэньне_NAP=[[Напалі Нэапаль|Нап]]
|скарачэньне_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_ROM=[[Рома Рым|Ром]]
|скарачэньне_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сас]]
|скарачэньне_TOR=[[Тарына Турын|Тар]]
|скарачэньне_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Уды]]
|скарачэньне_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэн]]
|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026
|матч_ATA_BOL=1:0
|матч_ATA_CAG=1:2
|матч_ATA_COM=
|матч_ATA_FIO=
|матч_ATA_FRO=
|матч_ATA_GEN=
|матч_ATA_INT=
|матч_ATA_JUV=
|матч_ATA_LAZ=
|матч_ATA_LEC=
|матч_ATA_MIL=
|матч_ATA_MON=
|матч_ATA_NAP=
|матч_ATA_PAR=
|матч_ATA_ROM=
|матч_ATA_SAS=2:1
|матч_ATA_TOR=
|матч_ATA_UDI=
|матч_ATA_VEN=
|матч_BOL_ATA=
|матч_BOL_CAG=
|матч_BOL_COM=
|матч_BOL_FIO=
|матч_BOL_FRO=
|матч_BOL_GEN=
|матч_BOL_INT=
|матч_BOL_JUV=
|матч_BOL_LAZ=0:1
|матч_BOL_LEC=
|матч_BOL_MIL=
|матч_BOL_MON=
|матч_BOL_NAP=
|матч_BOL_PAR=
|матч_BOL_ROM=
|матч_BOL_SAS=2:2
|матч_BOL_TOR=
|матч_BOL_UDI=
|матч_BOL_VEN=
|матч_CAG_ATA=
|матч_CAG_BOL=
|матч_CAG_COM=
|матч_CAG_FIO=
|матч_CAG_FRO=
|матч_CAG_GEN=
|матч_CAG_INT=0:1
|матч_CAG_JUV=
|матч_CAG_LAZ=
|матч_CAG_LEC=1:0
|матч_CAG_MIL=
|матч_CAG_MON=
|матч_CAG_NAP=
|матч_CAG_PAR=
|матч_CAG_ROM=
|матч_CAG_SAS=
|матч_CAG_TOR=
|матч_CAG_UDI=
|матч_CAG_VEN=
|матч_COM_ATA=
|матч_COM_BOL=
|матч_COM_CAG=
|матч_COM_FIO=
|матч_COM_FRO=
|матч_COM_GEN=
|матч_COM_INT=
|матч_COM_JUV=
|матч_COM_LAZ=
|матч_COM_LEC=
|матч_COM_MIL=
|матч_COM_MON=
|матч_COM_NAP=
|матч_COM_PAR=2:1
|матч_COM_ROM=
|матч_COM_SAS=
|матч_COM_TOR=
|матч_COM_UDI=
|матч_COM_VEN=
|матч_FIO_ATA=
|матч_FIO_BOL=
|матч_FIO_CAG=
|матч_FIO_COM=
|матч_FIO_FRO=0:3
|матч_FIO_GEN=
|матч_FIO_INT=
|матч_FIO_JUV=
|матч_FIO_LAZ=
|матч_FIO_LEC=
|матч_FIO_MIL=
|матч_FIO_MON=
|матч_FIO_NAP=
|матч_FIO_PAR=
|матч_FIO_ROM=
|матч_FIO_SAS=
|матч_FIO_TOR=1:2
|матч_FIO_UDI=
|матч_FIO_VEN=
|матч_FRO_ATA=
|матч_FRO_BOL=
|матч_FRO_CAG=
|матч_FRO_COM=
|матч_FRO_FIO=
|матч_FRO_GEN=
|матч_FRO_INT=
|матч_FRO_JUV=0:1
|матч_FRO_LAZ=
|матч_FRO_LEC=
|матч_FRO_MIL=
|матч_FRO_MON=
|матч_FRO_NAP=
|матч_FRO_PAR=
|матч_FRO_ROM=
|матч_FRO_SAS=
|матч_FRO_TOR=
|матч_FRO_UDI=
|матч_FRO_VEN=3:2
|матч_GEN_ATA=
|матч_GEN_BOL=
|матч_GEN_CAG=
|матч_GEN_COM=1:4
|матч_GEN_FIO=
|матч_GEN_FRO=1:1
|матч_GEN_INT=
|матч_GEN_JUV=
|матч_GEN_LAZ=
|матч_GEN_LEC=
|матч_GEN_MIL=
|матч_GEN_MON=
|матч_GEN_NAP=0:2
|матч_GEN_PAR=
|матч_GEN_ROM=
|матч_GEN_SAS=
|матч_GEN_TOR=
|матч_GEN_UDI=
|матч_GEN_VEN=
|матч_INT_ATA=
|матч_INT_BOL=
|матч_INT_CAG=
|матч_INT_COM=
|матч_INT_FIO=
|матч_INT_FRO=
|матч_INT_GEN=
|матч_INT_JUV=
|матч_INT_LAZ=
|матч_INT_LEC=
|матч_INT_MIL=
|матч_INT_MON=4:1
|матч_INT_NAP=3:2
|матч_INT_PAR=
|матч_INT_ROM=
|матч_INT_SAS=
|матч_INT_TOR=
|матч_INT_UDI=5:3
|матч_INT_VEN=
|матч_JUV_ATA=
|матч_JUV_BOL=
|матч_JUV_CAG=
|матч_JUV_COM=
|матч_JUV_FIO=
|матч_JUV_FRO=
|матч_JUV_GEN=
|матч_JUV_INT=
|матч_JUV_LAZ=
|матч_JUV_LEC=
|матч_JUV_MIL=1:1
|матч_JUV_MON=
|матч_JUV_NAP=
|матч_JUV_PAR=2:0
|матч_JUV_ROM=
|матч_JUV_SAS=
|матч_JUV_TOR=
|матч_JUV_UDI=
|матч_JUV_VEN=
|матч_LAZ_ATA=
|матч_LAZ_BOL=
|матч_LAZ_CAG=
|матч_LAZ_COM=
|матч_LAZ_FIO=
|матч_LAZ_FRO=
|матч_LAZ_GEN=1:0
|матч_LAZ_INT=
|матч_LAZ_JUV=
|матч_LAZ_LEC=
|матч_LAZ_MIL=2:2
|матч_LAZ_MON=
|матч_LAZ_NAP=
|матч_LAZ_PAR=
|матч_LAZ_ROM=
|матч_LAZ_SAS=
|матч_LAZ_TOR=
|матч_LAZ_UDI=
|матч_LAZ_VEN=
|матч_LEC_ATA=
|матч_LEC_BOL=
|матч_LEC_CAG=
|матч_LEC_COM=
|матч_LEC_FIO=
|матч_LEC_FRO=
|матч_LEC_GEN=
|матч_LEC_INT=
|матч_LEC_JUV=
|матч_LEC_LAZ=
|матч_LEC_MIL=
|матч_LEC_MON=3:2
|матч_LEC_NAP=
|матч_LEC_PAR=
|матч_LEC_ROM=0:4
|матч_LEC_SAS=
|матч_LEC_TOR=
|матч_LEC_UDI=
|матч_LEC_VEN=
|матч_MIL_ATA=
|матч_MIL_BOL=
|матч_MIL_CAG=
|матч_MIL_COM=
|матч_MIL_FIO=
|матч_MIL_FRO=
|матч_MIL_GEN=
|матч_MIL_INT=
|матч_MIL_JUV=
|матч_MIL_LAZ=
|матч_MIL_LEC=
|матч_MIL_MON=
|матч_MIL_NAP=
|матч_MIL_PAR=
|матч_MIL_ROM=
|матч_MIL_SAS=
|матч_MIL_TOR=
|матч_MIL_UDI=
|матч_MIL_VEN=2:0
|матч_MON_ATA=
|матч_MON_BOL=
|матч_MON_CAG=
|матч_MON_COM=
|матч_MON_FIO=
|матч_MON_FRO=
|матч_MON_GEN=
|матч_MON_INT=
|матч_MON_JUV=
|матч_MON_LAZ=
|матч_MON_LEC=
|матч_MON_MIL=
|матч_MON_NAP=
|матч_MON_PAR=
|матч_MON_ROM=
|матч_MON_SAS=
|матч_MON_TOR=
|матч_MON_UDI=2:3
|матч_MON_VEN=
|матч_NAP_ATA=
|матч_NAP_BOL=1:0
|матч_NAP_CAG=
|матч_NAP_COM=1:2
|матч_NAP_FIO=
|матч_NAP_FRO=
|матч_NAP_GEN=
|матч_NAP_INT=
|матч_NAP_JUV=
|матч_NAP_LAZ=
|матч_NAP_LEC=
|матч_NAP_MIL=
|матч_NAP_MON=
|матч_NAP_PAR=
|матч_NAP_ROM=
|матч_NAP_SAS=
|матч_NAP_TOR=
|матч_NAP_UDI=
|матч_NAP_VEN=
|матч_PAR_ATA=
|матч_PAR_BOL=
|матч_PAR_CAG=0:1
|матч_PAR_COM=
|матч_PAR_FIO=
|матч_PAR_FRO=
|матч_PAR_GEN=
|матч_PAR_INT=
|матч_PAR_JUV=
|матч_PAR_LAZ=
|матч_PAR_LEC=
|матч_PAR_MIL=
|матч_PAR_MON=1:1
|матч_PAR_NAP=
|матч_PAR_ROM=
|матч_PAR_SAS=
|матч_PAR_TOR=
|матч_PAR_UDI=
|матч_PAR_VEN=
|матч_ROM_ATA=2:1
|матч_ROM_BOL=
|матч_ROM_CAG=
|матч_ROM_COM=
|матч_ROM_FIO=4:0
|матч_ROM_FRO=
|матч_ROM_GEN=
|матч_ROM_INT=
|матч_ROM_JUV=
|матч_ROM_LAZ=
|матч_ROM_LEC=
|матч_ROM_MIL=
|матч_ROM_MON=
|матч_ROM_NAP=
|матч_ROM_PAR=
|матч_ROM_SAS=
|матч_ROM_TOR=
|матч_ROM_UDI=
|матч_ROM_VEN=
|матч_SAS_ATA=
|матч_SAS_BOL=
|матч_SAS_CAG=
|матч_SAS_COM=
|матч_SAS_FIO=
|матч_SAS_FRO=
|матч_SAS_GEN=
|матч_SAS_INT=
|матч_SAS_JUV=3:2
|матч_SAS_LAZ=
|матч_SAS_LEC=
|матч_SAS_MIL=
|матч_SAS_MON=
|матч_SAS_NAP=
|матч_SAS_PAR=
|матч_SAS_ROM=
|матч_SAS_TOR=2:1
|матч_SAS_UDI=
|матч_SAS_VEN=
|матч_TOR_ATA=
|матч_TOR_BOL=
|матч_TOR_CAG=
|матч_TOR_COM=
|матч_TOR_FIO=
|матч_TOR_FRO=
|матч_TOR_GEN=
|матч_TOR_INT=
|матч_TOR_JUV=
|матч_TOR_LAZ=
|матч_TOR_LEC=
|матч_TOR_MIL=1:2
|матч_TOR_MON=
|матч_TOR_NAP=
|матч_TOR_PAR=
|матч_TOR_ROM=0:2
|матч_TOR_SAS=
|матч_TOR_UDI=
|матч_TOR_VEN=
|матч_UDI_ATA=
|матч_UDI_BOL=
|матч_UDI_CAG=
|матч_UDI_COM=1:1
|матч_UDI_FIO=
|матч_UDI_FRO=
|матч_UDI_GEN=
|матч_UDI_INT=
|матч_UDI_JUV=
|матч_UDI_LAZ=1:2
|матч_UDI_LEC=
|матч_UDI_MIL=
|матч_UDI_MON=
|матч_UDI_NAP=
|матч_UDI_PAR=
|матч_UDI_ROM=
|матч_UDI_SAS=
|матч_UDI_TOR=
|матч_UDI_VEN=
|матч_VEN_ATA=
|матч_VEN_BOL=
|матч_VEN_CAG=
|матч_VEN_COM=
|матч_VEN_FIO=2:4
|матч_VEN_FRO=
|матч_VEN_GEN=
|матч_VEN_INT=
|матч_VEN_JUV=
|матч_VEN_LAZ=
|матч_VEN_LEC=0:2
|матч_VEN_MIL=
|матч_VEN_MON=
|матч_VEN_NAP=
|матч_VEN_PAR=
|матч_VEN_ROM=
|матч_VEN_SAS=
|матч_VEN_TOR=
|матч_VEN_UDI=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
6fe0nc25lxlr7lv0uf0ser0ptsnywxt
Гадзь
0
274367
2690323
2681389
2026-09-14T20:22:12Z
~2026-49779-69
100077
2690323
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Гадзь
|лацінка = Hadź
|арыгінал = Had
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь
|вытворныя = [[Ят]]
|зьвязаныя = [[Адзейка]], [[Гаціла]], [[Ацень]], [[Ятаўт]], [[Ятвід]], [[Ядвіга]], [[Ятвіл]], [[Ядгаўд]], [[Ядгін]], [[Ядат]], [[Гадар]], [[Атарт]], [[Ядаг]], [[Гатман]], [[Ятмонт]], [[Атрант]], [[Аскольд (імя)|Яскольд]] <br> [[Бенат]], [[Бірат]] / [[Бэрнат|Бернат]], [[Вісад]], [[Войсят]], [[Волдат]], [[Вярнат]], [[Гінят]], [[Гер’ят|Герат]], [[Драгат]], [[Ісад]], [[Кунат]], [[Манят]]
}}
'''Гадзь''' (''Ед'', ''Едзь'', ''Яд'', ''Ядзь''), '''Гата''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гата, Гада, Гад, Гед або Адзі (Hatho, Hado, Had, Hedo, Adi) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hatho%2C+Hado%2C+Had#v=snippet&q=Hatho%2C%20Hado%2C%20Had&f=false S. 152, 789—790].</ref>. Іменная аснова -гад- (-ад-, -ат-) паходзіць ад гоцкага *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -ат- (-ёт-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Адзейка|Адзейка (Ядзейка, Гадэйка)]], [[Гаціла|Гаціла (Гадзіла)]], [[Ацень]], [[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт)]], [[Ятвід]], [[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]], [[Ятвіл]], [[Ядаг]], [[Ядгаўд]], [[Ядгін]], [[Гадар]], [[Атарт]], [[Гатман]], [[Ятмонт]], [[Бенат]], [[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернят)]], [[Вісад]], [[Войсят]], [[Волдат]], [[Вярнат]], [[Гер’ят|Герат (Гер’ят)]], [[Ісад]]. Адзначаліся германскія імёны Adecho (Adika, Edica, Chadico), Hetilo (Hadala), Atten, Atald (Hathald), Atvid, Hadwig (Hedwig), Attavill, Adago, Hadegaud, Hettgen, Hader (Hathari), Atard, Hadoman, Etmunt (Jatmund), Bennato, Bernad (Bernat), Wisad, Vuisadus, Waldad, Warnad, Gerat (Gerath), Isada.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hatto, Hedel, Hadwiga (Hedwig, Adwiga, Edwiga, Jadwiga)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Atte'' / ''Jede'' (1347 год), ''Jodute / Joduthe / Jodut'' (1296, 1299, 1362, 1341, 1349, 1354, 1362 і 1385 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jede+1347#v=snippet&q=Jede%201347&f=false S. 15, 39].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Oутенци. На имя… Еда… Пана Станка Судивоевича люди: Еда Екимович, брат его Монивил'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36—37.</ref>; ''люди [[Пунск]]ого повета… Еда [[Нарвід|Нарвидовича]]'' (19 красавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 189.</ref>; ''Матеи Едовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>; ''у Лесницъкомъ селе осмънадцат служоб людеи… Матеи Едевич'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''Jan Jedziewicz'' (17 ліпеня 1733 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Jedziewicz#v=snippet&q=Jedziewicz&f=false С. 479].</ref>; ''Józef Jedzewicz… Ignacy Jadowicz'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 324, 329, 338.</ref>; ''Parafia [[Мядзел|miadziolska]]… Jadowicz, zaścianek'' (1784 год)<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 52—53.</ref>; ''Adam Hotowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Hotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Hatowicz'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гадун, Ятунь (адзначалася старажытнае германскае імя Hadoni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hadoni+%40Haduni#v=snippet&q=Hadoni%20%40Haduni&f=false S. 791].</ref>, Adduni<ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 137.</ref>): ''Андреи Етуневичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Marianna Hadun'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hadun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Hodunowszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Гадут, Ядот, Ядут, Адуць: ''Jadut [[Сургонт|Surkanten]] son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Jadut#v=snippet&q=Jadut&f=false P. 55].</ref>, ''Миколаевая Ядотовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Pawel Jadotowicz z Stachem bratem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 51.</ref>, ''Jaducie'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Aduciówna'' (1825 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе мястэчка [[Гадуцішкі]];
* Атвін, Едвін (адзначалася старажытнае германскае імя Atuin, Adwin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Atuin#v=snippet&q=Atuin&f=false S. 157].</ref>): ''Anna Atwinowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atwinowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сьцяпан Едвін (1896 —1938) — беларус з ваколіцаў [[Грэск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты савецкімі ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D0%B4%D0%B2%D1%96%D0%BD_%D0%A1%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Едвін Сцяпан Антонавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Ядзейт: ''[[Берташ|Бертош]] Едейтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 100.</ref>;
* Яцімін, Ядзімін, Ятмін, Атмен, Атмін, Адамін, Адмін (адзначалася германскае імя Admen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/admen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Admen], MyHeritage</ref>, старажытнае германскае імя [[Гатман|Athiman]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Athiman#v=snippet&q=Athiman&f=false S. 156].</ref>): ''у Кнетонскои волости люди Овняне… а Етимина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''в Новгородскомъ повете… земль пустовских… Ядиминовщину'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>, ''земли пустыхъ… Етминовщину'' (10 жніўня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 349.</ref>, ''Петко Етминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 208.</ref>, ''Zuzanna Atminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Katarzyna Adamin'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Adamin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Hoża], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Ян Адмін — каталік з ваколіцаў [[Люцын]]а, паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №8 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004921911?page=125 С. 126].</ref>, Антоні, Міхал і Анеля Атмяновічы (''Atmienowicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Гальчунах каля [[Гервяты|Гервятаў]] на 1928 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>, Атміновіч (''Atminowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 133.</ref>;
* Атарата (адзначалася старажытнае германскае імя Adarad, Hadrat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hadrat#v=snippet&q=Hadrat&f=false S. 157, 795].</ref>): ''Ewa Atorata'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atorata&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Атарык (адзначаліся старажытныя германскія імёны Adoricus<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Adoricus#v=snippet&q=Adoricus&f=false S. 157].</ref> і [[Адрык|Oterihc]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Odric%2C+Odrich#v=snippet&q=Odric%2C%20Odrich&f=false S. 200].</ref>): ''Piotr Otaryk'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Otaryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Magdalena Ataryk'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ataryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołkowysk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сямён Атарык — праваслаўны з [[Ваўкавыскі павет (Гарадзенская губэрня)|Ваўкавыскага павету]], забіты ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №344 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://dlib.rsl.ru/viewer/01004351326#?page=220 С. 5500].</ref>, Ёсіф, Іван, Соф'я і Якаў Атарыкі — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад ўладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index1.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Мацей Едавіч — [[Тандзягола|тандзягольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
Гадзевічы (Hadziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Трокі|Трокаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 515.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 280.</ref>.
Гадзевіч (Hadziewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1910 год існаваў [[фальварак]] Гадавічы ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 130.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Гадавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гатавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
078yhgahpjgxwesleqah2kssrq7ap1p
Дэйна
0
274840
2690330
2687214
2026-09-14T20:49:51Z
~2026-49779-69
100077
/* Паходжаньне */
2690330
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дэйна
|лацінка = Dejna
|арыгінал = Deina
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Дайна, Дайнь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дайніла]], [[Дайнар]]
}}
'''Дэйна''' (''Дайна'', ''Дайнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагіна, Дагена або Дэйна (Dagino, Dagena, Deina) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagino%2C+Dagena%2C+Deina#v=snippet&q=Dagino%2C%20Dagena%2C%20Deina&f=false S. 392].</ref>. Іменная аснова [[Дака (імя)|-даг-]] (дэйн-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дайніла]], [[Дайнар]]; германскія імёны Dainla, Deiner) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Daynowicz'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 170.</ref>; ''Jan Dayniewicz… Krzysztof Dayniewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 434.</ref>; ''na miejscu P. Jana Dayniewicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 97.</ref>, ''Jerzy Doyniewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref> (1690 год); ''Deynowa… Deynowo… Deynowka… Deynow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia Pogirska… Deynie''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 93.</ref>, ''Parafia kietowiska… Dejnówka''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 622.</ref> (1784 год); ''Adam Dejnowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Dejnewicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dejnewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Deynowicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Deynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дайнека, Дэйнека, Дэйніка (адзначалася старажытнае германскае імя Deinka<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Deinka#v=snippet&q=Deinka&f=false S. 396].</ref>, германскае імя Deinecke<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/deinecke Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Deinecke], MyHeritage</ref>): ''K. Dejnikiewicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dejnikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дэйнека (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сарны|Сарнаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref> Антон Дайнека (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Парычы|Парычаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, [[Леанід Дайнека]] (1940—2019) — беларускі пісьменьнік, Дайнека (Daineko) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 446.</ref>;
* Дайнат: Яўсей Дайнатовіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV">Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>, Мікалай Дайнатовіч — праваслаўны зь [[Бельскі павет (Смаленская губэрня)|Бельскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №66 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923165?page=86 С. 1046].</ref>, Дайнатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Фёдар Дайновіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV"/>
* Тацяна Дайневіч (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] з [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-196-50 ], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Надзея Дайновіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Бяроза (горад)|Бярозы]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%8F_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1921) Дайновіч Надзея Мікалаеўна (1921)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Віктар Дайноўскі (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/155828/ Дайновский Виктор Леонтьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Казімеж Дэйна]] (1947—1989) — польскі футбаліст
Дэйновічы (Dejnowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 462.</ref>.
Дэйн (Dein) і Дайневіч (Dojniewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся фальварак Дэйнішкі (''Дейнишки'') і маёнтак Дэйны (''Дейны'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], а таксам сяло Дэйнава (''Дейново'') у [[Лідзкі павет|Лідзкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 238.</ref>.
Догенэн (''Dogehnen'') — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 52.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Мэйн]]
* [[Рэйнь]]
* [[Эйна]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rxn77vfvna9a43k44n51mvg623wan9j
2690331
2690330
2026-09-14T20:53:43Z
~2026-49779-69
100077
2690331
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дэйна
|лацінка = Dejna
|арыгінал = Deina
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Дайна, Дайнь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дайніла]], [[Дайнар]]
}}
'''Дэйна''' (''Дайна'', ''Дайнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагіна, Дагена або Дэйна (Dagino, Dagena, Deina) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagino%2C+Dagena%2C+Deina#v=snippet&q=Dagino%2C%20Dagena%2C%20Deina&f=false S. 392].</ref>. Іменная аснова [[Дака (імя)|-даг-]] (дэйн-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дайніла]], [[Дайнар]]; германскія імёны Dainla, Deiner) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Daynowicz'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 170.</ref>; ''Jan Dayniewicz… Krzysztof Dayniewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 434.</ref>; ''na miejscu P. Jana Dayniewicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 97.</ref>, ''Jerzy Doyniewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref> (1690 год); ''Deynowa… Deynowo… Deynowka… Deynow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia Pogirska… Deynie''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 93.</ref>, ''Parafia kietowiska… Dejnówka''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 622.</ref> (1784 год); ''Adam Dejnowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Dejnewicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dejnewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Deynowicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Deynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дайнека, Дэйнека, Дэйніка (адзначалася старажытнае германскае імя Deinka<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Deinka#v=snippet&q=Deinka&f=false S. 396].</ref>, германскае імя Deinecke<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/deinecke Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Deinecke], MyHeritage</ref>): ''K. Dejnikiewicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dejnikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дэйнека (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сарны|Сарнаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref> Антон Дайнека (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Парычы|Парычаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, [[Леанід Дайнека]] (1940—2019) — беларускі пісьменьнік, Дайнека (Daineko) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 446.</ref>;
* Дайнат (адзначалася германскае імя Deinat<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/deinat Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Deinat], MyHeritage</ref>): Яўсей Дайнатовіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV">Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>, Мікалай Дайнатовіч — праваслаўны зь [[Бельскі павет (Смаленская губэрня)|Бельскага павету]], паранены ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>Именной список №66 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/rsl01004923165?page=86 С. 1046].</ref>, Дайнатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Фёдар Дайновіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV"/>
* Тацяна Дайневіч (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] з [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]], забітая ў [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://prokuratura.gov.by/ru/activity/rassledovanie-ugolovnogo-dela-o-genotside/iz-materialov-ugolovnogo-dela/akty-chrezvychaynoy-gosudarstvennoy-komissii/ НАРБ 1569-1-196-50 ], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Надзея Дайновіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Бяроза (горад)|Бярозы]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%8F_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1921) Дайновіч Надзея Мікалаеўна (1921)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Віктар Дайноўскі (1923—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/155828/ Дайновский Виктор Леонтьевич], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* [[Казімеж Дэйна]] (1947—1989) — польскі футбаліст
Дэйновічы (Dejnowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 462.</ref>.
Дэйн (Dein) і Дайневіч (Dojniewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся фальварак Дэйнішкі (''Дейнишки'') і маёнтак Дэйны (''Дейны'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], а таксам сяло Дэйнава (''Дейново'') у [[Лідзкі павет|Лідзкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 238.</ref>.
Догенэн (''Dogehnen'') — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 52.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Мэйн]]
* [[Рэйнь]]
* [[Эйна]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
t7kvtx4zl3u3cjpflxa0jo381h5obuz
Дань
0
275304
2690333
2683751
2026-09-14T21:08:15Z
~2026-49779-69
100077
2690333
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дань
|лацінка = Dań
|арыгінал = Dann
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дан
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Данейка]], [[Данюш]], [[Данар]], [[Дзенгель]]
}}
'''Дань''', '''Дан''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дана бо Дэна, пазьней Дан (Dano, Denno, Dann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dano%2C+Denno#v=snippet&q=Dano%2C%20Denno&f=false S. 401].</ref>. Іменная аснова дан- (дэн-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *dans 'датчанін'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 93.</ref> або [[Стараангельская мова|стараангельскага]] denu 'даліна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы тан- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Данейка|Данейка (Дэнейка)]], [[Дзенгель|Дзенгель (Дангела, Дзінгайла)]], [[Данар]]. Адзначаліся германскія імёны Danica (Denecke), Dengel (Dingela), Danhari.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Tan, Denhard<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 32, 265.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавалі імёны Дан (Dan), Данайка (Danayko) і Даніш (Danisch)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 455, 457.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Danicke / Donike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Danica<ref>Jungfer J. Germanisches aus Spanien // Politisch-Anthropologische Monatsschrift für Praktische Politik, für Politische Bildung und Erziehung auf Biologischer Grundlage. Jahrgang 6. — Leipzig, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f3wkAQAAIAAJ&q=Danica#v=snippet&q=Danica&f=false S. 704].</ref>}} (1302 год)<ref name="Trautmann-1925-22">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Danicke+Donike#v=snippet&q=Danicke%20Donike&f=false S. 22].</ref>, ''Dangele''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Dengel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Dengel#v=snippet&q=Dengel&f=false S. 58].</ref>}} (1384 год)<ref name="Trautmann-1925-22"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mattis Dane, der von [[Рагніт|Rangnithe]]'' (16 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Mattis+Dane#v=snippet&q=Mattis%20Dane&f=false S. 184].</ref>; ''homines… Myczkonem Danyevycz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''[[Немянчын|Неменчинское]] волости Онтосорци люди на имя… Яцка Даневича'' (30 сьнежня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 261.</ref>; ''Юреи Даневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 70.</ref>, ''Воитько Даневичъ… Беинаръ Доневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref> (1528 год); ''Гринь Доновичъ'' (23 сакавіка 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 95.</ref>; ''Maciey Daniewicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Daniewicz#v=snippet&q=Daniewicz&f=false С. 123].</ref>; ''люди тяглые… на име Даня и сына его Миколая Даневича'' (7 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 130].</ref>; ''по братии оного Даня… от Даня… по Даню… тот Даны [[Вайдыла (імя)|Воидилович]]'' (23 чэрвеня 1609 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 192.</ref>; ''dom Lawfyna Daniewicza'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Daniewicza#v=snippet&q=Daniewicza&f=false S. 155].</ref>; ''Ksawery Danowicz'' (7 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 384, 386.</ref>; ''Dominik Danowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Danowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Cudzieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Танут: ''nobilibus dominis… Mathia Thanutowycz'' (9 жніўня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 333.</ref>;
* Танбут (адзначалася германскае імя Danbot<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/danbot Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Danbot], MyHeritage</ref>): ''Tanbut-'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>;
* Танвід (адзначалася старажытнае германскае імя Danuid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Danuid#v=snippet&q=Danuid&f=false S. 401].</ref>): у 1576 годзе ўпамінаўся расенскі зямянін Якуб Тонвід<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%40%D0%A2%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A2%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0&f=false С. 73].</ref>;
* Дэнгер (адзначалася германскае імя Deniger<ref name=Gottschald-1971-224>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA224&dq=Dannat+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiqv-rSwuCDAxVyg_0HHTh-AeYQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Dannat%20namenkunde&f=false S. 224].</ref>): ''Magdalena Dengier'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dengier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Генрых Дэнгер (1889—?) — ураджэнец ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>;
* Дангін (адзначалася старажытнае германскае імя Deneken<ref name=Gottschald-1971-224/>): Юры Дангін — каталік з [[Панявескі павет (Ковенская губэрня)|Панявескага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>ИИменной список №969 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358787?page=141&rotate=0&theme=white С. 15497].</ref>;
* Данат (адзначалася германскае імя Dannat<ref name=Gottschald-1971-224/>): ''Donat Jan Krzysztof'' (1700 год), ''Józef Donnat'' (5 траўня 1753 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 189, 218.</ref>;
* Данмонд (адзначалася старажытнае германскае імя Danemundus<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=%40Danemundus#v=snippet&q=%40Danemundus&f=false P. 164].</ref>): ''Donmond'' (1510 год)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 131.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Юрэй Даневіч — [[Меміж|меміскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Войтка і [[Бойнар|Бэйнар]] Даневічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мірон Даневіч (1909—?) — [[беларусы|беларус]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Вячаслаў Дань (1929—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/187143/ Дань Вячеслав Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Ёдкі-Даневічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/jo/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ё], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існавала «ніва» Данішкі (''Данишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 89].</ref>.
На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Данева]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
c31d5f3xgmr8szfsfil3nwnm87yi88s
2690334
2690333
2026-09-14T21:08:49Z
~2026-49779-69
100077
/* Паходжаньне */
2690334
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дань
|лацінка = Dań
|арыгінал = Dann
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дан
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Данейка]], [[Данюш]], [[Данар]], [[Дзенгель]]
}}
'''Дань''', '''Дан''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дана бо Дэна, пазьней Дан (Dano, Denno, Dann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dano%2C+Denno#v=snippet&q=Dano%2C%20Denno&f=false S. 401].</ref>. Іменная аснова дан- (дэн-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *dans 'датчанін'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 93.</ref> або [[Стараангельская мова|стараангельскага]] denu 'даліна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы тан- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Данейка|Данейка (Дэнейка)]], [[Дзенгель|Дзенгель (Дангела, Дзінгайла)]], [[Данар]]. Адзначаліся германскія імёны Danica (Denecke), Dengel (Dingela), Danhari.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Tan, Denhard<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 32, 265.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавалі імёны Дан (Dan), Данайка (Danayko) і Даніш (Danisch)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 455, 457.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Danicke / Donike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Danica<ref>Jungfer J. Germanisches aus Spanien // Politisch-Anthropologische Monatsschrift für Praktische Politik, für Politische Bildung und Erziehung auf Biologischer Grundlage. Jahrgang 6. — Leipzig, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f3wkAQAAIAAJ&q=Danica#v=snippet&q=Danica&f=false S. 704].</ref>}} (1302 год)<ref name="Trautmann-1925-22">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Danicke+Donike#v=snippet&q=Danicke%20Donike&f=false S. 22].</ref>, ''Dangele''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Dengel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Dengel#v=snippet&q=Dengel&f=false S. 58].</ref>}} (1384 год)<ref name="Trautmann-1925-22"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mattis Dane, der von [[Рагніт|Rangnithe]]'' (16 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Mattis+Dane#v=snippet&q=Mattis%20Dane&f=false S. 184].</ref>; ''homines… Myczkonem Danyevycz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''[[Немянчын|Неменчинское]] волости Онтосорци люди на имя… Яцка Даневича'' (30 сьнежня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 261.</ref>; ''Юреи Даневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 70.</ref>, ''Воитько Даневичъ… Беинаръ Доневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref> (1528 год); ''Гринь Доновичъ'' (23 сакавіка 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 95.</ref>; ''Maciey Daniewicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Daniewicz#v=snippet&q=Daniewicz&f=false С. 123].</ref>; ''люди тяглые… на име Даня и сына его Миколая Даневича'' (7 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 130].</ref>; ''по братии оного Даня… от Даня… по Даню… тот Даны [[Вайдыла (імя)|Воидилович]]'' (23 чэрвеня 1609 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 192.</ref>; ''dom Lawfyna Daniewicza'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Daniewicza#v=snippet&q=Daniewicza&f=false S. 155].</ref>; ''Ksawery Danowicz'' (7 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 384, 386.</ref>; ''Dominik Danowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Danowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Cudzieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Танут: ''nobilibus dominis… Mathia Thanutowycz'' (9 жніўня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 333.</ref>;
* Танбут (адзначалася германскае імя Danbot<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/danbot Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Danbot], MyHeritage</ref>, Tanbot<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/tanbot Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Tanbot], MyHeritage</ref>): ''Tanbut-'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>;
* Танвід (адзначалася старажытнае германскае імя Danuid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Danuid#v=snippet&q=Danuid&f=false S. 401].</ref>): у 1576 годзе ўпамінаўся расенскі зямянін Якуб Тонвід<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%40%D0%A2%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A2%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0&f=false С. 73].</ref>;
* Дэнгер (адзначалася германскае імя Deniger<ref name=Gottschald-1971-224>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA224&dq=Dannat+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiqv-rSwuCDAxVyg_0HHTh-AeYQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Dannat%20namenkunde&f=false S. 224].</ref>): ''Magdalena Dengier'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dengier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Генрых Дэнгер (1889—?) — ураджэнец ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>;
* Дангін (адзначалася старажытнае германскае імя Deneken<ref name=Gottschald-1971-224/>): Юры Дангін — каталік з [[Панявескі павет (Ковенская губэрня)|Панявескага павету]], зьніклы ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]<ref>ИИменной список №969 убитым, раненым и без вести пропавшим нижним чинам. — СПб., 1914. [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004358787?page=141&rotate=0&theme=white С. 15497].</ref>;
* Данат (адзначалася германскае імя Dannat<ref name=Gottschald-1971-224/>): ''Donat Jan Krzysztof'' (1700 год), ''Józef Donnat'' (5 траўня 1753 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 189, 218.</ref>;
* Данмонд (адзначалася старажытнае германскае імя Danemundus<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=%40Danemundus#v=snippet&q=%40Danemundus&f=false P. 164].</ref>): ''Donmond'' (1510 год)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 131.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Юрэй Даневіч — [[Меміж|меміскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Войтка і [[Бойнар|Бэйнар]] Даневічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мірон Даневіч (1909—?) — [[беларусы|беларус]], які трапіў у нямецкі палон у [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]<ref>[https://db.zhnivo.com/by/belarus-genealogical-databases/ Военнопл. kgb.by], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Вячаслаў Дань (1929—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]]<ref>[https://partizany.by/partisans/187143/ Дань Вячеслав Александрович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
Ёдкі-Даневічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/jo/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ё], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існавала «ніва» Данішкі (''Данишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 89].</ref>.
На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Данева]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4senduraxnz9sqzy9gklnyemfhabr9k
Харкаўскі лес
0
276165
2690296
2642905
2026-09-14T13:15:22Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2690296
wikitext
text/x-wiki
{{Славутасьць
|Тып = Месца масавых расстрэлаў
}}
'''Ха́ркаўскі лес'''<ref name="бс" /> або '''Магілёўская шаша́''' — [[урочышча]] на паўднёва-ўсходняй ўскраіне [[Ворша|Воршы]] (каля Магілёўскай шашы, цяпер Мікрараён-3), каля вёскі [[Панізоўе (Бабініцкі сельсавет)|Панізоўе]]. Месца [[Сталінскія рэпрэсіі|масавых расстрэлаў]] [[НКУС БССР|НКУС]] у 1920—30-х роках.
== Назва ==
Назва «Харкаўскі лес» паходзіць ад суседняй вёскі [[Харкаўка (Віцебская вобласьць)|Харкаўкі]]<ref name="балота" />. Другая назва — ад [[Шаша|аўтатрасы]] ў кірунку [[Магілёў|Магілёва]].
== Мінуўшчына ==
У 1920—1930-я рокі чэкісты расстрэльвалі тут [[сьвятар]]оў{{Зноска|спб|2015|Літаратура і Мастацтва. 1990, 12 каст.|63}}<ref name="вытокі" />.
Першыя спробы ўшанаваць памяць адбыліся яшчэ ў канцы 1930-х рокаў<ref name="крыжы" />. Паводле некаторых дасьледчыкаў, у 1991 року [[Аршанскі райвыканкам]] прыняў рашэньне пра ўсталяваньне мэмарыяльнага знаку на месцах масавых расстрэлаў [[Кабыляцкая гара]] і Магілёўская шаша<ref name="рув" /><ref name="вв" />, аднак яно дагэтуль ня выкананае<ref name="зламаны крыж" />. Таксама, нягледзячы на звароты да ўладаў, тут не было раскопак з мэтай вызначэньня колькасьці ахвяраў<ref name="бс" /><ref name="арп" />.
У 2018 року месца расстрэлаў было ўшанаванае крыжам з ініцыятывы грамадзянаў<ref name="бс" />, аднак пазьней той быў зьнішчаны<ref name="крыжы" /><ref name="зламаны крыж" />.
== Колькасць ахвяр ==
Так как суб'ектам даследавання з'яўляецца масавы растрэл НКУС, то патрэбна разлічыць колькасць сатруднікаў, якія маглі бы растрэльваць. Усёга ў СССР ў гэты перыяд было 39 850 старуднікаў. Раз насельніцтва БССР складала 3,21% ад насельніцтва СССР, можна ўлічыць, што ў БССР служыла 1000-1500 з гэтай лічбы. За год яны маглі даследаваць 1500-3000 дзел, якія сканчываліся на абвінаваўчы прысуд. З гэтых 3000 прысудаў каля 5% — смяротнае пакаранне, а астатнія вядуць, напрыклад, ў ГУЛАГ. 3000*5%=150 пакаранняў ў год.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2|refs =
<ref name="арп">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 траўня 2017| url = https://orsha.eu/bel/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BD%D1%8B/6016/| копія = | дата копіі = | загаловак = Пакуль жывыя тыя, хто памятае| фармат = | назва праекту = Орша, грамадства| выдавец = Аршанскі рэгіянальны партал| дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="балота">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/vandrouki/tarfyanae-balota-u-rasstrelnym-lese-p/| копія = | дата копіі = | загаловак = Тарфянае балота ў расстрэльным лесе пад Воршай| фармат = | назва праекту = Вандроўкі| выдавец = [[Радыё „Рацыя“]]| дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="бс">{{Спасылка | аўтар = БС.| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 кастрычніка 2018| url = https://www.svaboda.org/a/29564880.html| копія = | дата копіі = | загаловак = „Яшчэ адны аршанскія Курапаты“: пад Воршай паставілі крыж памяці ахвярам сталінізму, цяпер у Харкаўскім лесе| фармат = | назва праекту = Людзі| выдавец = [[Радыё „Свабода“]]| дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="вв">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 красавіка 2017| url = https://vitebskspring.org/news/hramadzjanskija-inicyjatyvy/item/2263-igar-gryshanau-udzelnichats-va-ushanavanni-pamyatsi-zabitykh-vyaliki-gonar-i-adkaznasts| копія = | дата копіі = | загаловак = Ігар Грышанаў: Удзельнічаць ва ўшанаваньні памяці забітых — вялікі гонар і адказнасьць| фармат = | назва праекту = Грамадзянскія ініцыятывы| выдавец = Віцебская „Вясна“| дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="вытокі">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://vytoki.net/?photo=00022287| копія = | дата копіі = | загаловак = Месца расстрэлаў у прыгарадным лесе ў Оршы, па Магілёўскай шашы| фармат = | назва праекту = Вытокі| выдавец = | дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="зламаны крыж">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://kobylaki.by/vandaly-zlamali-kryzh-na-magilyo%D1%9Eskaj-shashy/| копія = | дата копіі = | загаловак = Зламаны крыж на Магілёўскай шашы і генплан Оршы| фармат = | назва праекту = Кабылякі. Расстраляныя ў Воршы| выдавец = | дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="крыжы">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.racyja.com/hramadstva/ulady-admovilisya-ad-budaunitstva-u-mes/| копія = | дата копіі = | загаловак = Улады адмовіліся ад будаўніцтва ў месцах сталінскіх расстрэлаў| фармат = | назва праекту = Грамадства| выдавец = [[Радыё „Рацыя“]]| дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
<ref name="рув">{{Спасылка | аўтар = БС.| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 красавіка 2017| url = https://www.svaboda.org/a/28434590.html| копія = | дата копіі = | загаловак = „Расстраляныя ў Воршы“. Актывісты патрабуюць ад уладаў ушанаваць месцы сталінскіх расстрэлаў| фармат = | назва праекту = Гісторыя| выдавец = Радыё „Свабода“| дата доступу = 18 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref>
}}
== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар = [[Паліна Качаткова|Паліна Сцепаненка]], [[Алесь Бяляцкі]].
|імя =
|прозьвішча =
|частка =
|загаловак = Смяротнае пакаранне ў Беларусі
|арыгінал =
|спасылка = https://spring96.org/be/news/81509
|адказны =
|выданьне =
|месца = {{Мн.}}
|выдавецтва = [[Праваабарончы цэнтар „Вясна“]]
|год = 2015
|том =
|старонкі =
|старонак = 534
|сэрыя =
|isbn =
|наклад =
|ref = спб
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20231118141722/https://hajsy.org/mescy-rasstrelau/279 Інфармацыя на бачыне «Віцебскія Курапаты»]
{{Месцы масавых рэпрэсіяў у Беларусі}}
[[Катэгорыя:Рэпрэсіі ў БССР]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Воршы]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні]]
[[Катэгорыя:Урочышчы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Камуністычныя злачынствы ў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Месцы сьмяротных пакараньняў у Беларусі]]
[[Катэгорыя:Сталінскія рэпрэсіі]]
fdtebzbolikv966sr5is3fydhs88xli
Ільць
0
282877
2690325
2672627
2026-09-14T20:30:38Z
~2026-49779-69
100077
2690325
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ільць
|лацінка = Ilć
|арыгінал = Ildia
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Гільцін]], [[Ілбуць]], [[Ілгут]], [[Гільтэр]], [[Гельтман]]
}}
'''Ільць''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гілда, Гілта, Гілт або Ілдзя (Hildo, Hilto, Hilt, Ildia<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 132.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-821">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Hildo%2C+Hilto#v=snippet&q=%40Hildo%2C%20Hilto&f=false S. 821].</ref>. Іменная аснова -гілд- (-ілт-, -гелт-) паходзіць ад германскага hildiō 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 103.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гільцін]], [[Ілбуць]], [[Ілгут]], [[Гільтэр]], [[Гельтман|Гельтман (Гільман)]]. Адзначаліся германскія імёны Hiltin, Ilbuth (Hiltiboto), Illgut (Hiltgudis), Hilder, Heltmann (Hillmann).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Helt, Hiltosz, Hildebrand, Hildegundis, Hildmar, Hildewigis, Hiltwin, Mathildis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 104.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] (ваколіцы [[Клайпеда|Мэмэлю]]) бытавала імя Ілгаўд{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ilgaudus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 130.</ref>}}: ''Pawel Illgawd'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 29.</ref>, таксама існавалі вёскі ''[[Мажырым|Maszerim]] Ilgaude'' і ''Ilgauden''<ref>Kiseliūnaitė D. Klaipėdos krašto toponimai. Istorinis ir etimologinis registras. — Vilnius, 2020. P. 98.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петръ Илтевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%98%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%98%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 767].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гільдзік (адзначалася старажытнае германскае імя Heldicus, Ildico<ref name="Fo-1900-821"/>): Гільдзік (Hildzik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Ільмін, Гільмін (адзначалася германскае імя Illmen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/illmen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Illmen], MyHeritage</ref>, германскае імя [[Гельтман|Ilmann]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA250&dq=Il+mann+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjSzZjB6NSJAxWi1gIHHbCIGhUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Il%20mann%20namenkunde&f=false S. 250].</ref>): ''Krystyna Ilminowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ilminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Hilminowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hilminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Ілмонт (адзначалася старажытнае германскае імя Hilmunt<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hilmunt#v=snippet&q=Hilmunt&f=false S. 833].</ref>): ''Julianna Ilmantowna'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ilmantowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poniewież], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Ілмонт у летувізаванай форме<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 237.</ref>;
}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Ільцевіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гілд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
clu0vrtgx1cana6lt0dnt032khapoxm
2690326
2690325
2026-09-14T20:31:14Z
~2026-49779-69
100077
/* Паходжаньне */
2690326
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ільць
|лацінка = Ilć
|арыгінал = Ildia
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Гільцін]], [[Ілбуць]], [[Ілгут]], [[Гільтэр]], [[Гельтман]]
}}
'''Ільць''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гілда, Гілта, Гілт або Ілдзя (Hildo, Hilto, Hilt, Ildia<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 132.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-821">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Hildo%2C+Hilto#v=snippet&q=%40Hildo%2C%20Hilto&f=false S. 821].</ref>. Іменная аснова -гілд- (-ілт-, -гелт-) паходзіць ад германскага hildiō 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 103.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гільцін]], [[Ілбуць]], [[Ілгут]], [[Гільтэр]], [[Гельтман|Гельтман (Гільман)]]. Адзначаліся германскія імёны Hiltin, Ilbuth (Hiltiboto), Illgut (Hiltgudis), Hilder, Heltmann (Hillmann).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Helt, Hiltosz, Hildebrand, Hildegundis, Hildmar, Hildewigis, Hiltwin, Mathildis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 104.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] (ваколіцы [[Клайпеда|Мэмэлю]]) бытавала імя Ілгаўд{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ilgaudus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 130.</ref>}}: ''Pawel Illgawd'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 29.</ref>, таксама існавалі вёскі ''[[Мажырым|Maszerim]] Ilgaude'' і ''Ilgauden''<ref>Kiseliūnaitė D. Klaipėdos krašto toponimai. Istorinis ir etimologinis registras. — Vilnius, 2020. P. 98.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петръ Илтевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%98%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%98%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 767].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гільдзік (адзначалася старажытнае германскае імя Heldicus, Ildico<ref name="Fo-1900-821"/>): Гільдзік (Hildzik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Ільмін, Гільмін (адзначалася германскае імя Illmen<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/illmen Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Illmen], MyHeritage</ref>, Illmin<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/illmin Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Illmin], MyHeritage</ref>, германскае імя [[Гельтман|Ilmann]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA250&dq=Il+mann+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjSzZjB6NSJAxWi1gIHHbCIGhUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Il%20mann%20namenkunde&f=false S. 250].</ref>): ''Krystyna Ilminowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ilminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Hilminowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hilminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Ілмонт (адзначалася старажытнае германскае імя Hilmunt<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hilmunt#v=snippet&q=Hilmunt&f=false S. 833].</ref>): ''Julianna Ilmantowna'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ilmantowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poniewież], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Ілмонт у летувізаванай форме<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 237.</ref>;
}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Ільцевіч — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гілд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
hk1vbtzswixyyeuyr1mw5f1a8hjrpcd
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/Табліца
10
286831
2690345
2690232
2026-09-15T06:45:13Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690345
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=POR, BEN, SCP, STC, FCA, AMA, BRA, AVF, GIL, MAR, MFC, ALV, FAM, VSC, CDN, RAV, EST, CAS
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_POR=6 | нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=15 |мп_POR=2
|перамогі_BEN=5 | нічыі_BEN=1 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=21 |мп_BEN=4
|перамогі_SCP=4 | нічыі_SCP=2 |паразы_SCP=0 |мз_SCP=15 |мп_SCP=6
|перамогі_STC=4 | нічыі_STC=2 |паразы_STC=0 |мз_STC=11 |мп_STC=4
|перамогі_FCA=3 | нічыі_FCA=1 |паразы_FCA=2 |мз_FCA=8 |мп_FCA=5
|перамогі_AMA=2 | нічыі_AMA=4 |паразы_AMA=0 |мз_AMA=14 |мп_AMA=12
|перамогі_BRA=3 | нічыі_BRA=1 |паразы_BRA=1 |мз_BRA=7 |мп_BRA=5
|перамогі_AVF=2 | нічыі_AVF=2 |паразы_AVF=2 |мз_AVF=7 |мп_AVF=9
|перамогі_GIL=2 | нічыі_GIL=1 |паразы_GIL=2 |мз_GIL=4 |мп_GIL=4
|перамогі_MAR=2 | нічыі_MAR=1 |паразы_MAR=3 |мз_MAR=7 |мп_MAR=11
|перамогі_MFC=2 | нічыі_MFC=1 |паразы_MFC=3 |мз_MFC=7 |мп_MFC=13
|перамогі_ALV=1 | нічыі_ALV=2 |паразы_ALV=3 |мз_ALV=8 |мп_ALV=11
|перамогі_FAM=0 | нічыі_FAM=4 |паразы_FAM=2 |мз_FAM=5 |мп_FAM=7
|перамогі_VSC=1 | нічыі_VSC=1 |паразы_VSC=4 |мз_VSC=4 |мп_VSC=7
|перамогі_CDN=1 | нічыі_CDN=1 |паразы_CDN=4 |мз_CDN=7 |мп_CDN=11
|перамогі_RAV=1 | нічыі_RAV=1 |паразы_RAV=4 |мз_RAV=5 |мп_RAV=14
|перамогі_EST=0 | нічыі_EST=2 |паразы_EST=4 |мз_EST=2 |мп_EST=8
|перамогі_CAS=0 | нічыі_CAS=1 |паразы_CAS=5 |мз_CAS=1 |мп_CAS=15
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]]
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CL3Q |вынік4=EL2Q |вынік5=ECL2Q
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2 |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2
}}</onlyinclude>
90hqug67wj4r923p6hf2gx1ubayuqhd
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/ВынікіГульняў
10
286832
2690351
2690247
2026-09-15T06:45:19Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690351
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= AVF, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MAR, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, FAM, EST, AMA
|скарачэньне_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў|Ака]]
|скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]]
|скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]]
|скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]]
|скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]]
|скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]]
|скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]]
|скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]]
|скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]]
|скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]]
|скарачэньне_MAR=[[Марытыму Фуншал|Мрт]]
|скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мрр]]
|скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]]
|скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]]
|скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]]
|скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]]
|скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]]
|скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]]
|скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]]
|назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]]
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026
|матч_ALV_AMA=2:2
|матч_ALV_AVF=
|матч_ALV_BEN=
|матч_ALV_BRA=1:2
|матч_ALV_CAS=
|матч_ALV_CDN=
|матч_ALV_EST=
|матч_ALV_FAM=
|матч_ALV_FCA=
|матч_ALV_GIL=
|матч_ALV_MAR=
|матч_ALV_MFC=
|матч_ALV_POR=
|матч_ALV_RAV=
|матч_ALV_SCP=
|матч_ALV_STC=1:1
|матч_ALV_VSC=
|матч_AMA_ALV=
|матч_AMA_AVF=
|матч_AMA_BEN=
|матч_AMA_BRA=2:1
|матч_AMA_CAS=
|матч_AMA_CDN=
|матч_AMA_EST=
|матч_AMA_FAM=2:2
|матч_AMA_FCA=
|матч_AMA_GIL=
|матч_AMA_MAR=
|матч_AMA_MFC=
|матч_AMA_POR=
|матч_AMA_RAV=
|матч_AMA_SCP=2:2
|матч_AMA_STC=
|матч_AMA_VSC=
|матч_AVF_ALV=
|матч_AVF_AMA=
|матч_AVF_BEN=
|матч_AVF_BRA=
|матч_AVF_CAS=
|матч_AVF_CDN=
|матч_AVF_EST=
|матч_AVF_FAM=
|матч_AVF_FCA=
|матч_AVF_GIL=
|матч_AVF_MAR=
|матч_AVF_MFC=
|матч_AVF_POR=0:3
|матч_AVF_RAV=
|матч_AVF_SCP=
|матч_AVF_STC=0:1
|матч_AVF_VSC=2:1
|матч_BEN_ALV=
|матч_BEN_AMA=
|матч_BEN_AVF=2:2
|матч_BEN_BRA=
|матч_BEN_CAS=
|матч_BEN_CDN=
|матч_BEN_EST=2:1
|матч_BEN_FAM=
|матч_BEN_FCA=
|матч_BEN_GIL=3:1
|матч_BEN_MAR=
|матч_BEN_MFC=
|матч_BEN_POR=
|матч_BEN_RAV=
|матч_BEN_SCP=
|матч_BEN_STC=
|матч_BEN_VSC=
|матч_BRA_ALV=
|матч_BRA_AMA=
|матч_BRA_AVF=
|матч_BRA_BEN=
|матч_BRA_CAS=
|матч_BRA_CDN=
|матч_BRA_EST=1:0
|матч_BRA_FAM=
|матч_BRA_FCA=
|матч_BRA_GIL=
|матч_BRA_MAR=
|матч_BRA_MFC=
|матч_BRA_POR=
|матч_BRA_RAV=
|матч_BRA_SCP=
|матч_BRA_STC=
|матч_BRA_VSC=1:0
|матч_CAS_ALV=
|матч_CAS_AMA=
|матч_CAS_AVF=
|матч_CAS_BEN=0:7
|матч_CAS_BRA=
|матч_CAS_CDN=
|матч_CAS_EST=
|матч_CAS_FAM=
|матч_CAS_FCA=
|матч_CAS_GIL=
|матч_CAS_MAR=
|матч_CAS_MFC=0:1
|матч_CAS_POR=1:4
|матч_CAS_RAV=
|матч_CAS_SCP=
|матч_CAS_STC=
|матч_CAS_VSC=
|матч_CDN_ALV=1:3
|матч_CDN_AMA=2:3
|матч_CDN_AVF=
|матч_CDN_BEN=
|матч_CDN_BRA=
|матч_CDN_CAS=
|матч_CDN_EST=2:0
|матч_CDN_FAM=
|матч_CDN_FCA=
|матч_CDN_GIL=
|матч_CDN_MAR=
|матч_CDN_MFC=
|матч_CDN_POR=
|матч_CDN_RAV=
|матч_CDN_SCP=
|матч_CDN_STC=
|матч_CDN_VSC=
|матч_EST_ALV=
|матч_EST_AMA=
|матч_EST_AVF=
|матч_EST_BEN=
|матч_EST_BRA=
|матч_EST_CAS=
|матч_EST_CDN=
|матч_EST_FAM=1:1
|матч_EST_FCA=0:0
|матч_EST_GIL=
|матч_EST_MAR=
|матч_EST_MFC=
|матч_EST_POR=
|матч_EST_RAV=0:2
|матч_EST_SCP=
|матч_EST_STC=
|матч_EST_VSC=
|матч_FAM_ALV=
|матч_FAM_AMA=
|матч_FAM_AVF=
|матч_FAM_BEN=
|матч_FAM_BRA=
|матч_FAM_CAS=
|матч_FAM_CDN=
|матч_FAM_EST=
|матч_FAM_FCA=
|матч_FAM_GIL=0:0
|матч_FAM_MAR=1:2
|матч_FAM_MFC=
|матч_FAM_POR=
|матч_FAM_RAV=
|матч_FAM_SCP=1:1
|матч_FAM_STC=
|матч_FAM_VSC=
|матч_FCA_ALV=
|матч_FCA_AMA=
|матч_FCA_AVF=
|матч_FCA_BEN=
|матч_FCA_BRA=
|матч_FCA_CAS=
|матч_FCA_CDN=
|матч_FCA_EST=
|матч_FCA_FAM=
|матч_FCA_GIL=
|матч_FCA_MAR=2:1
|матч_FCA_MFC=4:0
|матч_FCA_POR=
|матч_FCA_RAV=
|матч_FCA_SCP=
|матч_FCA_STC=1:2
|матч_FCA_VSC=
|матч_GIL_ALV=
|матч_GIL_AMA=
|матч_GIL_AVF=0:1
|матч_GIL_BEN=
|матч_GIL_BRA=
|матч_GIL_CAS=2:0
|матч_GIL_CDN=
|матч_GIL_EST=
|матч_GIL_FAM=
|матч_GIL_FCA=
|матч_GIL_MAR=
|матч_GIL_MFC=
|матч_GIL_POR=
|матч_GIL_RAV=1:0
|матч_GIL_SCP=
|матч_GIL_STC=
|матч_GIL_VSC=
|матч_MAR_ALV=
|матч_MAR_AMA=
|матч_MAR_AVF=2:2
|матч_MAR_BEN=0:3
|матч_MAR_BRA=
|матч_MAR_CAS=1:0
|матч_MAR_CDN=
|матч_MAR_EST=
|матч_MAR_FAM=
|матч_MAR_FCA=
|матч_MAR_GIL=
|матч_MAR_MFC=
|матч_MAR_POR=
|матч_MAR_RAV=
|матч_MAR_SCP=
|матч_MAR_STC=
|матч_MAR_VSC=
|матч_MFC_ALV=
|матч_MFC_AMA=
|матч_MFC_AVF=
|матч_MFC_BEN=0:4
|матч_MFC_BRA=2:2
|матч_MFC_CAS=
|матч_MFC_CDN=
|матч_MFC_EST=
|матч_MFC_FAM=
|матч_MFC_FCA=
|матч_MFC_GIL=
|матч_MFC_MAR=3:1
|матч_MFC_POR=
|матч_MFC_RAV=
|матч_MFC_SCP=
|матч_MFC_STC=
|матч_MFC_VSC=
|матч_POR_ALV=2:0
|матч_POR_AMA=
|матч_POR_AVF=
|матч_POR_BEN=
|матч_POR_BRA=
|матч_POR_CAS=
|матч_POR_CDN=
|матч_POR_EST=
|матч_POR_FAM=
|матч_POR_FCA=2:0
|матч_POR_GIL=
|матч_POR_MAR=
|матч_POR_MFC=2:1
|матч_POR_RAV=
|матч_POR_SCP=
|матч_POR_STC=
|матч_POR_VSC=
|матч_RAV_ALV=
|матч_RAV_AMA=3:3
|матч_RAV_AVF=
|матч_RAV_BEN=
|матч_RAV_BRA=
|матч_RAV_CAS=
|матч_RAV_CDN=
|матч_RAV_EST=
|матч_RAV_FAM=
|матч_RAV_FCA=
|матч_RAV_GIL=
|матч_RAV_MAR=
|матч_RAV_MFC=
|матч_RAV_POR=0:2
|матч_RAV_SCP=0:4
|матч_RAV_STC=
|матч_RAV_VSC=
|матч_SCP_ALV=3:1
|матч_SCP_AMA=
|матч_SCP_AVF=
|матч_SCP_BEN=
|матч_SCP_BRA=
|матч_SCP_CAS=
|матч_SCP_CDN=2:0
|матч_SCP_EST=
|матч_SCP_FAM=
|матч_SCP_FCA=
|матч_SCP_GIL=
|матч_SCP_MAR=
|матч_SCP_MFC=
|матч_SCP_POR=
|матч_SCP_RAV=
|матч_SCP_STC=
|матч_SCP_VSC=3:2
|матч_STC_ALV=
|матч_STC_AMA=
|матч_STC_AVF=
|матч_STC_BEN=
|матч_STC_BRA=
|матч_STC_CAS=
|матч_STC_CDN=2:2
|матч_STC_EST=
|матч_STC_FAM=1:0
|матч_STC_FCA=
|матч_STC_GIL=
|матч_STC_MAR=
|матч_STC_MFC=
|матч_STC_POR=
|матч_STC_RAV=4:0
|матч_STC_SCP=
|матч_STC_VSC=
|матч_VSC_ALV=
|матч_VSC_AMA=
|матч_VSC_AVF=
|матч_VSC_BEN=
|матч_VSC_BRA=
|матч_VSC_CAS=0:0
|матч_VSC_CDN=1:0
|матч_VSC_EST=
|матч_VSC_FAM=
|матч_VSC_FCA=0:1
|матч_VSC_GIL=
|матч_VSC_MAR=
|матч_VSC_MFC=
|матч_VSC_POR=
|матч_VSC_RAV=
|матч_VSC_SCP=
|матч_VSC_STC=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
kff8rzkwnrklkh8lmva9sbohqpg84xp
Гуга
0
292213
2690329
2689531
2026-09-14T20:42:27Z
~2026-49779-69
100077
2690329
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Гуга
|лацінка = Huga / Huha
|арыгінал = Hugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Уга, Юга
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Убер]], [[Убарт]], [[Югель]], [[Уграт]]
}}
'''Гуга''', '''Уга''' (''Юга'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гуга, Уга або Уха (Hugo, Ugo, Ucho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hugo+Ugo+Ucho#v=snippet&q=Hugo%20Ugo%20Ucho&f=false S. 923].</ref>. Іменная аснова -уг- (-гуг-) паходзіць ад германскага hugu 'думка, дух мысьленьня'<ref name="SEMSNO-1997-109">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 109.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Убер|Убер (Губэр)]], [[Убарт|Убарт (Юбарт)]], [[Югель|Югель (Угаль)]], [[Уграт]]. Адзначаліся германскія імёны Uber (Huber), Ubert, Hugel, Hughrat.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hug (Hugo, Ugo, Jugo, Hok), Hubert (Hubart, Hukpert), Hugold<ref name="SEMSNO-1997-109"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Ugide''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Ugide#v=snippet&q=%40Ugide&f=false S. 111].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Malcher Staszkiewicz Jugowicz'' (15—23 і 20 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 312, 333.</ref>; ''Jerzy Jugiewicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=&search_lastname=Jugiewicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Muśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Увід: ''людеи… Мацка Уивидовича… Мацка Увидовича'' (12 траўня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 221—222.</ref>;
* Уківін (адзначалася германскае імя Huckwien<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgHcPgx1QIYC?hl=ru&gbpv=1&dq=Hugwin:+Huckwien,&pg=PA264&printsec=frontcover S. 264].</ref>): ''Укивинус у Медницъкой волости чоловека'' (14 лютага 1442 году паводле выпісу XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 276.</ref>;
* Угінт: ''nobilibus… [[Савігайла|Sowigailo]] Vginth'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>, Угінтовічы (Ugintowicz) гербу [[Стрэмя]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Расены|Расенаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 299.</ref>;
* Угар (адзначалася германскае імя Huger<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA264&dq=uber+t+hugubert&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiv1uDx4JaFAxWb1AIHHYIABzcQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=uber%20t%20hugubert&f=false S. 264].</ref>): ''Józefat Ugarewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ugarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Hanuszyszki k. Trok], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Угрант (адзначалася германскае імя Hugrand<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/hugrand Ursprung und Bedeutung des Nachnamens Hugrand], MyHeritage</ref>): ''Jan Ugrantowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 85.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Гуга Калантай]] (1750—1812) — палітычны дзяяч [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], філёзаф і пэдагог; [[рэфэрэндар вялікі літоўскі]] (з 1787), падканцлер каронны (з 1791)
* Антон Уга — удзельнік [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] з ваколіцаў [[Дзьмінск]]у<ref>[https://gwar.mil.ru/heroes/chelovek_gospital20515991/ Уга Антон Степанович], Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
* Ёсіф Гуга (1923—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Пружаны|Пружанаў]]<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_vpp12275590/ Гуга Иосиф Антонович]{{Недаступная спасылка|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Генеалагічныя базы дадзеных Беларусі</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гуг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rxn5w7vt5s06olo0ov0wady0rdz3gsr
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/Табліца
10
299270
2690347
2690239
2026-09-15T06:45:15Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690347
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=GAL, BEŞ, AME, KAS, RİZ, KOC, GAZ, ALA, TRA, ÇOR, FEN, GEN, SAM, BAŞ, ERZ, KON, EYÜ, GÖZ
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_GAL=4 | нічыі_GAL=1 |паразы_GAL=0 |мз_GAL=13 |мп_GAL=6
|перамогі_BEŞ=4 | нічыі_BEŞ=0 |паразы_BEŞ=1 |мз_BEŞ=12 |мп_BEŞ=4
|перамогі_AME=3 | нічыі_AME=1 |паразы_AME=1 |мз_AME=12 |мп_AME=5
|перамогі_KAS=2 | нічыі_KAS=3 |паразы_KAS=0 |мз_KAS=7 |мп_KAS=5
|перамогі_RİZ=3 | нічыі_RİZ=0 |паразы_RİZ=2 |мз_RİZ=5 |мп_RİZ=4
|перамогі_KOC=3 | нічыі_KOC=0 |паразы_KOC=2 |мз_KOC=5 |мп_KOC=4
|перамогі_GAZ=2 | нічыі_GAZ=2 |паразы_GAZ=1 |мз_GAZ=7 |мп_GAZ=5
|перамогі_ALA=2 | нічыі_ALA=2 |паразы_ALA=1 |мз_ALA=6 |мп_ALA=5
|перамогі_TRA=2 | нічыі_TRA=1 |паразы_TRA=2 |мз_TRA=9 |мп_TRA=5
|перамогі_ÇOR=2 | нічыі_ÇOR=1 |паразы_ÇOR=2 |мз_ÇOR=12 |мп_ÇOR=10
|перамогі_FEN=2 | нічыі_FEN=1 |паразы_FEN=2 |мз_FEN=8 |мп_FEN=6
|перамогі_GEN=2 | нічыі_GEN=1 |паразы_GEN=2 |мз_GEN=5 |мп_GEN=9
|перамогі_SAM=1 | нічыі_SAM=1 |паразы_SAM=3 |мз_SAM=6 |мп_SAM=11
|перамогі_BAŞ=1 | нічыі_BAŞ=1 |паразы_BAŞ=3 |мз_BAŞ=6 |мп_BAŞ=11
|перамогі_ERZ=1 | нічыі_ERZ=1 |паразы_ERZ=3 |мз_ERZ=2 |мп_ERZ=11
|перамогі_KON=1 | нічыі_KON=0 |паразы_KON=4 |мз_KON=4 |мп_KON=8
|перамогі_EYÜ=1 | нічыі_EYÜ=0 |паразы_EYÜ=4 |мз_EYÜ=2 |мп_EYÜ=8
|перамогі_GÖZ=0 | нічыі_GÖZ=2 |паразы_GÖZ=3 |мз_GÖZ=9 |мп_GÖZ=13
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]]
|назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q
|вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Налады і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
agd855ste8h7q9tin9wzkpeicgl92lk
Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/ВынікіГульняў
10
299271
2690353
2690252
2026-09-15T06:46:21Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690353
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ALA, AME, BEŞ, GAZ, GAL, GEN, GÖZ, BAŞ, KOC, KAS, KON, RİZ, SAM, TRA, FEN, ÇOR, ERZ, EYÜ
|скарачэньне_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Ала]]
|скарачэньне_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэ]]
|скарачэньне_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір|ІсБ]]
|скарачэньне_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэш]]
|скарачэньне_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чор]]
|скарачэньне_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрз]]
|скарачэньне_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюп]]
|скарачэньне_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэн]]
|скарачэньне_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Гал]]
|скарачэньне_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газ]]
|скарачэньне_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёз]]
|скарачэньне_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Ген]]
|скарачэньне_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Кас]]
|скарачэньне_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Кад]]
|скарачэньне_KON=[[Коньяспор Конья|Кон]]
|скарачэньне_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рыз]]
|скарачэньне_SAM=[[Самсунспор Самсун|Сам]]
|скарачэньне_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Тра]]
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]]
|назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026
|матч_ALA_AME=
|матч_ALA_BAŞ=
|матч_ALA_BEŞ=1:0
|матч_ALA_ÇOR=
|матч_ALA_ERZ=
|матч_ALA_EYÜ=
|матч_ALA_FEN=
|матч_ALA_GAL=
|матч_ALA_GAZ=
|матч_ALA_GEN=
|матч_ALA_GÖZ=2:2
|матч_ALA_KAS=
|матч_ALA_KOC=
|матч_ALA_KON=
|матч_ALA_RİZ=
|матч_ALA_SAM=
|матч_ALA_TRA=
|матч_AME_ALA=
|матч_AME_BAŞ=5:0
|матч_AME_BEŞ=
|матч_AME_ÇOR=
|матч_AME_ERZ=3:0
|матч_AME_EYÜ=
|матч_AME_FEN=
|матч_AME_GAL=
|матч_AME_GAZ=
|матч_AME_GEN=
|матч_AME_GÖZ=
|матч_AME_KAS=
|матч_AME_KOC=
|матч_AME_KON=
|матч_AME_RİZ=
|матч_AME_SAM=
|матч_AME_TRA=2:1
|матч_BAŞ_ALA=
|матч_BAŞ_AME=
|матч_BAŞ_BEŞ=
|матч_BAŞ_ÇOR=
|матч_BAŞ_ERZ=
|матч_BAŞ_EYÜ=
|матч_BAŞ_FEN=
|матч_BAŞ_GAL=2:3
|матч_BAŞ_GAZ=
|матч_BAŞ_GEN=
|матч_BAŞ_GÖZ=
|матч_BAŞ_KAS=1:1
|матч_BAŞ_KOC=2:0
|матч_BAŞ_KON=
|матч_BAŞ_RİZ=
|матч_BAŞ_SAM=
|матч_BAŞ_TRA=
|матч_BEŞ_ALA=
|матч_BEŞ_AME=
|матч_BEŞ_BAŞ=
|матч_BEŞ_ÇOR=6:2
|матч_BEŞ_ERZ=3:0
|матч_BEŞ_EYÜ=1:0
|матч_BEŞ_FEN=
|матч_BEŞ_GAL=
|матч_BEŞ_GAZ=
|матч_BEŞ_GEN=
|матч_BEŞ_GÖZ=
|матч_BEŞ_KAS=
|матч_BEŞ_KOC=
|матч_BEŞ_KON=
|матч_BEŞ_RİZ=
|матч_BEŞ_SAM=
|матч_BEŞ_TRA=
|матч_ÇOR_ALA=
|матч_ÇOR_AME=
|матч_ÇOR_BAŞ=
|матч_ÇOR_BEŞ=
|матч_ÇOR_ERZ=
|матч_ÇOR_EYÜ=3:0
|матч_ÇOR_FEN=
|матч_ÇOR_GAL=
|матч_ÇOR_GAZ=
|матч_ÇOR_GEN=
|матч_ÇOR_GÖZ=
|матч_ÇOR_KAS=0:1
|матч_ÇOR_KOC=
|матч_ÇOR_KON=
|матч_ÇOR_RİZ=
|матч_ÇOR_SAM=
|матч_ÇOR_TRA=
|матч_ERZ_ALA=
|матч_ERZ_AME=
|матч_ERZ_BAŞ=
|матч_ERZ_BEŞ=
|матч_ERZ_ÇOR=
|матч_ERZ_EYÜ=
|матч_ERZ_FEN=
|матч_ERZ_GAL=0:4
|матч_ERZ_GAZ=
|матч_ERZ_GEN=
|матч_ERZ_GÖZ=
|матч_ERZ_KAS=
|матч_ERZ_KOC=
|матч_ERZ_KON=1:0
|матч_ERZ_RİZ=
|матч_ERZ_SAM=
|матч_ERZ_TRA=
|матч_EYÜ_ALA=2:1
|матч_EYÜ_AME=
|матч_EYÜ_BAŞ=
|матч_EYÜ_BEŞ=
|матч_EYÜ_ÇOR=
|матч_EYÜ_ERZ=
|матч_EYÜ_FEN=
|матч_EYÜ_GAL=
|матч_EYÜ_GAZ=0:1
|матч_EYÜ_GEN=
|матч_EYÜ_GÖZ=
|матч_EYÜ_KAS=
|матч_EYÜ_KOC=
|матч_EYÜ_KON=
|матч_EYÜ_RİZ=0:2
|матч_EYÜ_SAM=
|матч_EYÜ_TRA=
|матч_FEN_ALA=
|матч_FEN_AME=
|матч_FEN_BAŞ=
|матч_FEN_BEŞ=1:2
|матч_FEN_ÇOR=
|матч_FEN_ERZ=
|матч_FEN_EYÜ=
|матч_FEN_GAL=
|матч_FEN_GAZ=
|матч_FEN_GEN=
|матч_FEN_GÖZ=
|матч_FEN_KAS=
|матч_FEN_KOC=
|матч_FEN_KON=4:2
|матч_FEN_RİZ=
|матч_FEN_SAM=
|матч_FEN_TRA=
|матч_GAL_ALA=
|матч_GAL_AME=
|матч_GAL_BAŞ=
|матч_GAL_BEŞ=
|матч_GAL_ÇOR=2:2
|матч_GAL_ERZ=
|матч_GAL_EYÜ=
|матч_GAL_FEN=
|матч_GAL_GAZ=
|матч_GAL_GEN=
|матч_GAL_GÖZ=3:2
|матч_GAL_KAS=
|матч_GAL_KOC=1:0
|матч_GAL_KON=
|матч_GAL_RİZ=
|матч_GAL_SAM=
|матч_GAL_TRA=
|матч_GAZ_ALA=1:1
|матч_GAZ_AME=
|матч_GAZ_BAŞ=
|матч_GAZ_BEŞ=
|матч_GAZ_ÇOR=
|матч_GAZ_ERZ=
|матч_GAZ_EYÜ=
|матч_GAZ_FEN=0:0
|матч_GAZ_GAL=
|матч_GAZ_GEN=
|матч_GAZ_GÖZ=
|матч_GAZ_KAS=
|матч_GAZ_KOC=
|матч_GAZ_KON=
|матч_GAZ_RİZ=1:2
|матч_GAZ_SAM=
|матч_GAZ_TRA=
|матч_GEN_ALA=
|матч_GEN_AME=
|матч_GEN_BAŞ=
|матч_GEN_BEŞ=
|матч_GEN_ÇOR=
|матч_GEN_ERZ=1:1
|матч_GEN_EYÜ=
|матч_GEN_FEN=2:1
|матч_GEN_GAL=
|матч_GEN_GAZ=
|матч_GEN_GÖZ=
|матч_GEN_KAS=1:2
|матч_GEN_KOC=
|матч_GEN_KON=
|матч_GEN_RİZ=
|матч_GEN_SAM=
|матч_GEN_TRA=
|матч_GÖZ_ALA=
|матч_GÖZ_AME=
|матч_GÖZ_BAŞ=
|матч_GÖZ_BEŞ=
|матч_GÖZ_ÇOR=
|матч_GÖZ_ERZ=
|матч_GÖZ_EYÜ=
|матч_GÖZ_FEN=
|матч_GÖZ_GAL=
|матч_GÖZ_GAZ=2:4
|матч_GÖZ_GEN=0:1
|матч_GÖZ_KAS=
|матч_GÖZ_KOC=
|матч_GÖZ_KON=
|матч_GÖZ_RİZ=
|матч_GÖZ_SAM=
|матч_GÖZ_TRA=
|матч_KAS_ALA=
|матч_KAS_AME=2:2
|матч_KAS_BAŞ=
|матч_KAS_BEŞ=
|матч_KAS_ÇOR=
|матч_KAS_ERZ=
|матч_KAS_EYÜ=
|матч_KAS_FEN=
|матч_KAS_GAL=
|матч_KAS_GAZ=
|матч_KAS_GEN=
|матч_KAS_GÖZ=
|матч_KAS_KOC=
|матч_KAS_KON=
|матч_KAS_RİZ=
|матч_KAS_SAM=
|матч_KAS_TRA=1:1
|матч_KOC_ALA=
|матч_KOC_AME=2:0
|матч_KOC_BAŞ=
|матч_KOC_BEŞ=
|матч_KOC_ÇOR=
|матч_KOC_ERZ=
|матч_KOC_EYÜ=
|матч_KOC_FEN=
|матч_KOC_GAL=
|матч_KOC_GAZ=
|матч_KOC_GEN=
|матч_KOC_GÖZ=
|матч_KOC_KAS=
|матч_KOC_KON=
|матч_KOC_RİZ=
|матч_KOC_SAM=1:0
|матч_KOC_TRA=
|матч_KON_ALA=
|матч_KON_AME=
|матч_KON_BAŞ=
|матч_KON_BEŞ=
|матч_KON_ÇOR=
|матч_KON_ERZ=
|матч_KON_EYÜ=
|матч_KON_FEN=
|матч_KON_GAL=
|матч_KON_GAZ=
|матч_KON_GEN=
|матч_KON_GÖZ=
|матч_KON_KAS=
|матч_KON_KOC=1:2
|матч_KON_RİZ=0:1
|матч_KON_SAM=
|матч_KON_TRA=1:0
|матч_RİZ_ALA=0:1
|матч_RİZ_AME=
|матч_RİZ_BAŞ=
|матч_RİZ_BEŞ=
|матч_RİZ_ÇOR=
|матч_RİZ_ERZ=
|матч_RİZ_EYÜ=
|матч_RİZ_FEN=
|матч_RİZ_GAL=
|матч_RİZ_GAZ=
|матч_RİZ_GEN=
|матч_RİZ_GÖZ=
|матч_RİZ_KAS=
|матч_RİZ_KOC=
|матч_RİZ_KON=
|матч_RİZ_SAM=0:2
|матч_RİZ_TRA=
|матч_SAM_ALA=
|матч_SAM_AME=
|матч_SAM_BAŞ=
|матч_SAM_BEŞ=
|матч_SAM_ÇOR=1:5
|матч_SAM_ERZ=
|матч_SAM_EYÜ=
|матч_SAM_FEN=0:2
|матч_SAM_GAL=
|матч_SAM_GAZ=
|матч_SAM_GEN=
|матч_SAM_GÖZ=3:3
|матч_SAM_KAS=
|матч_SAM_KOC=
|матч_SAM_KON=
|матч_SAM_RİZ=
|матч_SAM_TRA=
|матч_TRA_ALA=
|матч_TRA_AME=
|матч_TRA_BAŞ=2:1
|матч_TRA_BEŞ=
|матч_TRA_ÇOR=
|матч_TRA_ERZ=
|матч_TRA_EYÜ=
|матч_TRA_FEN=
|матч_TRA_GAL=
|матч_TRA_GAZ=
|матч_TRA_GEN=5:0
|матч_TRA_GÖZ=
|матч_TRA_KAS=
|матч_TRA_KOC=
|матч_TRA_KON=
|матч_TRA_RİZ=
|матч_TRA_SAM=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
icbx9v5tbwen79lxihiw2608m9jnhdz
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/Табліца
10
300273
2690346
2690238
2026-09-15T06:45:14Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690346
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 15 верасьня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=GÓR, LEG, LPO, WKR, PIA, POG, KOR, ZAG, JAG, GKS, WID, CRA, WPŁ, RAD, ŚLĄ, MOT, WIE, RAK
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_GÓR=6 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=1 |мз_GÓR=14 |мп_GÓR=8
|перамогі_LEG=4 | нічыі_LEG=4 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=16 |мп_LEG=7
|перамогі_LPO=5 | нічыі_LPO=1 |паразы_LPO=1 |мз_LPO=12 |мп_LPO=6
|перамогі_WKR=4 | нічыі_WKR=2 |паразы_WKR=2 |мз_WKR=15 |мп_WKR=11
|перамогі_PIA=4 | нічыі_PIA=1 |паразы_PIA=3 |мз_PIA=15 |мп_PIA=13
|перамогі_POG=3 | нічыі_POG=3 |паразы_POG=1 |мз_POG=10 |мп_POG=5
|перамогі_KOR=3 | нічыі_KOR=3 |паразы_KOR=1 |мз_KOR=9 |мп_KOR=6
|перамогі_ZAG=3 | нічыі_ZAG=3 |паразы_ZAG=1 |мз_ZAG=8 |мп_ZAG=6
|перамогі_JAG=4 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=3 |мз_JAG=11 |мп_JAG=10
|перамогі_GKS=3 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=4 |мз_GKS=13 |мп_GKS=11
|перамогі_WID=1 | нічыі_WID=5 |паразы_WID=2 |мз_WID=11 |мп_WID=11
|перамогі_CRA=2 | нічыі_CRA=2 |паразы_CRA=4 |мз_CRA=7 |мп_CRA=11
|перамогі_WPŁ=2 | нічыі_WPŁ=2 |паразы_WPŁ=3 |мз_WPŁ=7 |мп_WPŁ=12
|перамогі_RAD=2 | нічыі_RAD=2 |паразы_RAD=4 |мз_RAD=6 |мп_RAD=15
|перамогі_ŚLĄ=1 | нічыі_ŚLĄ=3 |паразы_ŚLĄ=4 |мз_ŚLĄ=10 |мп_ŚLĄ=13
|перамогі_MOT=1 | нічыі_MOT=2 |паразы_MOT=5 |мз_MOT=9 |мп_MOT=15
|перамогі_WIE=1 | нічыі_WIE=1 |паразы_WIE=5 |мз_WIE=9 |мп_WIE=15
|перамогі_RAK=1 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=6 |мз_RAK=8 |мп_RAK=15
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLPO |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
p1q7ze9y71a41otuws2hnv8kmj7r5af
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/ВынікіГульняў
10
300274
2690352
2690251
2026-09-15T06:46:20Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2690352
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= WID, WKR, WPŁ, WIE, GKS, GÓR, ZAG, KOR, CRA, LEG, LPO, MOT, POG, PIA, RAD, RAK, ŚLĄ, JAG
|скарачэньне_CRA=[[Краковія Кракаў|Кра]]
|скарачэньне_GKS=[[ГКС Катавіцы|ГКС]]
|скарачэньне_GÓR=[[Гурнік Забжэ|Гур]]
|скарачэньне_JAG=[[Ягелёнія Беласток|Яге]]
|скарачэньне_KOR=[[Карона Кельцы|Кар]]
|скарачэньне_LPO=[[Лех Познань|Лех]]
|скарачэньне_LEG=[[Легія Варшава|Лег]]
|скарачэньне_MOT=[[Матор Люблін|Мат]]
|скарачэньне_PIA=[[Пяст Глівіцы|Пяс]]
|скарачэньне_POG=[[Погань Шчэцін|Пог]]
|скарачэньне_RAD=[[Радомяк Радам|Рад]]
|скарачэньне_RAK=[[Ракаў Чанстахова|Рак]]
|скарачэньне_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьл]]
|скарачэньне_WID=[[Відзэў Лодзь|Від]]
|скарачэньне_WIE=[[Вячыста Кракаў|Вяч]]
|скарачэньне_WKR=[[Вісла Кракаў|ВіК]]
|скарачэньне_WPŁ=[[Вісла Плоцк|ВіП]]
|скарачэньне_ZAG=[[Заглембе Любін|Заг]]
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 14 верасьня 2026
|матч_CRA_GKS=
|матч_CRA_GÓR=0:1
|матч_CRA_JAG=
|матч_CRA_KOR=
|матч_CRA_LEG=
|матч_CRA_LPO=
|матч_CRA_MOT=
|матч_CRA_PIA=
|матч_CRA_POG=0:2
|матч_CRA_RAD=
|матч_CRA_RAK=2:1
|матч_CRA_ŚLĄ=
|матч_CRA_WID=
|матч_CRA_WIE=3:2
|матч_CRA_WKR=
|матч_CRA_WPŁ=
|матч_CRA_ZAG=
|матч_GKS_CRA=
|матч_GKS_GÓR=
|матч_GKS_JAG=
|матч_GKS_KOR=
|матч_GKS_LEG=
|матч_GKS_LPO=
|матч_GKS_MOT=
|матч_GKS_PIA=
|матч_GKS_POG=
|матч_GKS_RAD=3:1
|матч_GKS_RAK=
|матч_GKS_ŚLĄ=
|матч_GKS_WID=
|матч_GKS_WIE=
|матч_GKS_WKR=
|матч_GKS_WPŁ=5:0
|матч_GKS_ZAG=
|матч_GÓR_CRA=
|матч_GÓR_GKS=2:3
|матч_GÓR_JAG=
|матч_GÓR_KOR=
|матч_GÓR_LEG=
|матч_GÓR_LPO=2:1
|матч_GÓR_MOT=
|матч_GÓR_PIA=
|матч_GÓR_POG=
|матч_GÓR_RAD=
|матч_GÓR_RAK=
|матч_GÓR_ŚLĄ=2:1
|матч_GÓR_WID=
|матч_GÓR_WIE=
|матч_GÓR_WKR=2:1
|матч_GÓR_WPŁ=
|матч_GÓR_ZAG=
|матч_JAG_CRA=
|матч_JAG_GKS=
|матч_JAG_GÓR=
|матч_JAG_KOR=1:0
|матч_JAG_LEG=
|матч_JAG_LPO=
|матч_JAG_MOT=
|матч_JAG_PIA=
|матч_JAG_POG=
|матч_JAG_RAD=
|матч_JAG_RAK=
|матч_JAG_ŚLĄ=2:1
|матч_JAG_WID=0:2
|матч_JAG_WIE=
|матч_JAG_WKR=
|матч_JAG_WPŁ=
|матч_JAG_ZAG=
|матч_KOR_CRA=
|матч_KOR_GKS=
|матч_KOR_GÓR=
|матч_KOR_JAG=
|матч_KOR_LEG=1:1
|матч_KOR_LPO=
|матч_KOR_MOT=1:1
|матч_KOR_PIA=
|матч_KOR_POG=
|матч_KOR_RAD=
|матч_KOR_RAK=
|матч_KOR_ŚLĄ=
|матч_KOR_WID=
|матч_KOR_WIE=
|матч_KOR_WKR=1:1
|матч_KOR_WPŁ=
|матч_KOR_ZAG=
|матч_LEG_CRA=
|матч_LEG_GKS=
|матч_LEG_GÓR=
|матч_LEG_JAG=
|матч_LEG_KOR=
|матч_LEG_LPO=
|матч_LEG_MOT=
|матч_LEG_PIA=
|матч_LEG_POG=
|матч_LEG_RAD=5:0
|матч_LEG_RAK=
|матч_LEG_ŚLĄ=1:1
|матч_LEG_WID=1:1
|матч_LEG_WIE=
|матч_LEG_WKR=
|матч_LEG_WPŁ=
|матч_LEG_ZAG=3:1
|матч_LPO_CRA=0:0
|матч_LPO_GKS=
|матч_LPO_GÓR=
|матч_LPO_JAG=2:1
|матч_LPO_KOR=
|матч_LPO_LEG=
|матч_LPO_MOT=
|матч_LPO_PIA=3:0
|матч_LPO_POG=
|матч_LPO_RAD=
|матч_LPO_RAK=1:0
|матч_LPO_ŚLĄ=
|матч_LPO_WID=
|матч_LPO_WIE=
|матч_LPO_WKR=
|матч_LPO_WPŁ=
|матч_LPO_ZAG=
|матч_MOT_CRA=
|матч_MOT_GKS=1:0
|матч_MOT_GÓR=
|матч_MOT_JAG=1:2
|матч_MOT_KOR=
|матч_MOT_LEG=2:3
|матч_MOT_LPO=
|матч_MOT_PIA=0:2
|матч_MOT_POG=
|матч_MOT_RAD=
|матч_MOT_RAK=
|матч_MOT_ŚLĄ=
|матч_MOT_WID=
|матч_MOT_WIE=
|матч_MOT_WKR=
|матч_MOT_WPŁ=
|матч_MOT_ZAG=
|матч_PIA_CRA=
|матч_PIA_GKS=3:0
|матч_PIA_GÓR=
|матч_PIA_JAG=
|матч_PIA_KOR=
|матч_PIA_LEG=1:1
|матч_PIA_LPO=
|матч_PIA_MOT=
|матч_PIA_POG=
|матч_PIA_RAD=
|матч_PIA_RAK=
|матч_PIA_ŚLĄ=
|матч_PIA_WID=
|матч_PIA_WIE=3:4
|матч_PIA_WKR=4:3
|матч_PIA_WPŁ=
|матч_PIA_ZAG=
|матч_POG_CRA=
|матч_POG_GKS=
|матч_POG_GÓR=
|матч_POG_JAG=
|матч_POG_KOR=
|матч_POG_LEG=0:1
|матч_POG_LPO=
|матч_POG_MOT=3:1
|матч_POG_PIA=
|матч_POG_RAD=
|матч_POG_RAK=
|матч_POG_ŚLĄ=
|матч_POG_WID=
|матч_POG_WIE=2:0
|матч_POG_WKR=2:2
|матч_POG_WPŁ=1:1
|матч_POG_ZAG=
|матч_RAD_CRA=2:1
|матч_RAD_GKS=
|матч_RAD_GÓR=1:3
|матч_RAD_JAG=
|матч_RAD_KOR=
|матч_RAD_LEG=
|матч_RAD_LPO=
|матч_RAD_MOT=
|матч_RAD_PIA=0:2
|матч_RAD_POG=
|матч_RAD_RAK=
|матч_RAD_ŚLĄ=
|матч_RAD_WID=
|матч_RAD_WIE=2:1
|матч_RAD_WKR=
|матч_RAD_WPŁ=
|матч_RAD_ZAG=0:0
|матч_RAK_CRA=
|матч_RAK_GKS=
|матч_RAK_GÓR=1:2
|матч_RAK_JAG=2:5
|матч_RAK_KOR=
|матч_RAK_LEG=
|матч_RAK_LPO=
|матч_RAK_MOT=2:1
|матч_RAK_PIA=
|матч_RAK_POG=
|матч_RAK_RAD=
|матч_RAK_ŚLĄ=
|матч_RAK_WID=
|матч_RAK_WIE=
|матч_RAK_WKR=
|матч_RAK_WPŁ=1:2
|матч_RAK_ZAG=
|матч_ŚLĄ_CRA=0:0
|матч_ŚLĄ_GKS=
|матч_ŚLĄ_GÓR=
|матч_ŚLĄ_JAG=
|матч_ŚLĄ_KOR=1:2
|матч_ŚLĄ_LEG=
|матч_ŚLĄ_LPO=
|матч_ŚLĄ_MOT=
|матч_ŚLĄ_PIA=
|матч_ŚLĄ_POG=
|матч_ŚLĄ_RAD=
|матч_ŚLĄ_RAK=2:1
|матч_ŚLĄ_WID=3:3
|матч_ŚLĄ_WIE=
|матч_ŚLĄ_WKR=
|матч_ŚLĄ_WPŁ=
|матч_ŚLĄ_ZAG=
|матч_WID_CRA=
|матч_WID_GKS=
|матч_WID_GÓR=
|матч_WID_JAG=
|матч_WID_KOR=1:2
|матч_WID_LEG=
|матч_WID_LPO=2:3
|матч_WID_MOT=2:2
|матч_WID_PIA=
|матч_WID_POG=
|матч_WID_RAD=0:0
|матч_WID_RAK=
|матч_WID_ŚLĄ=
|матч_WID_WIE=
|матч_WID_WKR=
|матч_WID_WPŁ=
|матч_WID_ZAG=
|матч_WIE_CRA=
|матч_WIE_GKS=
|матч_WIE_GÓR=
|матч_WIE_JAG=
|матч_WIE_KOR=
|матч_WIE_LEG=
|матч_WIE_LPO=1:2
|матч_WIE_MOT=
|матч_WIE_PIA=
|матч_WIE_POG=
|матч_WIE_RAD=
|матч_WIE_RAK=
|матч_WIE_ŚLĄ=
|матч_WIE_WID=
|матч_WIE_WKR=
|матч_WIE_WPŁ=
|матч_WIE_ZAG=1:1
|матч_WKR_CRA=
|матч_WKR_GKS=2:1
|матч_WKR_GÓR=
|матч_WKR_JAG=2:0
|матч_WKR_KOR=
|матч_WKR_LEG=
|матч_WKR_LPO=
|матч_WKR_MOT=
|матч_WKR_PIA=
|матч_WKR_POG=
|матч_WKR_RAD=
|матч_WKR_RAK=
|матч_WKR_ŚLĄ=
|матч_WKR_WID=
|матч_WKR_WIE=2:0
|матч_WKR_WPŁ=2:1
|матч_WKR_ZAG=
|матч_WPŁ_CRA=3:1
|матч_WPŁ_GKS=
|матч_WPŁ_GÓR=
|матч_WPŁ_JAG=
|матч_WPŁ_KOR=0:2
|матч_WPŁ_LEG=
|матч_WPŁ_LPO=
|матч_WPŁ_MOT=
|матч_WPŁ_PIA=
|матч_WPŁ_POG=
|матч_WPŁ_RAD=
|матч_WPŁ_RAK=
|матч_WPŁ_ŚLĄ=
|матч_WPŁ_WID=0:0
|матч_WPŁ_WIE=
|матч_WPŁ_WKR=
|матч_WPŁ_ZAG=
|матч_ZAG_CRA=
|матч_ZAG_GKS=2:1
|матч_ZAG_GÓR=
|матч_ZAG_JAG=
|матч_ZAG_KOR=
|матч_ZAG_LEG=
|матч_ZAG_LPO=
|матч_ZAG_MOT=
|матч_ZAG_PIA=2:0
|матч_ZAG_POG=0:0
|матч_ZAG_RAD=
|матч_ZAG_RAK=
|матч_ZAG_ŚLĄ=2:1
|матч_ZAG_WID=
|матч_ZAG_WIE=
|матч_ZAG_WKR=
|матч_ZAG_WPŁ=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
p804oqo80cm7uv6j3126n8zprriyffh
Шаблён:Гана на ЧС-2026
10
302786
2690356
2677826
2026-09-15T07:00:23Z
Dymitr
10914
каб было ў адным стылі
2690356
wikitext
text/x-wiki
{{Склад зборнай па футболе
|1 = {{{1|}}}
|назва = Гана на ЧС-2026
|колер фону = #CE1126
|колер тэксту = #FCD116
|краіна = Ганы
|сьцяг = Ганы
|турнір = Чэмпіянат сьвету 2026 году
|турнір_спасылка = Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году
|н1 = [[Лоўрэнс Аці-Зыджы|Аці-Зыджы]]
|н2 = [[Аліду Сэйду|Сэйду]]
|н3 = [[Калеб Ірэнк’і|Ірэнк’і]]
|н4 = [[Джонас Аджэтэй|Аджэтэй]]
|н5 = [[Томас Партэй|Партэй]]
|н6 = [[Абдул Мумін|Мумін]]
|н7 = [[Абдул Ісагаку|Ісагаку]]
|н8 = [[Квасі Сыба|Сыба]]
|н9 = [[Джордан Аю|Аю]]
|н10 = [[Брэндан Томас-Асантэ|Томас-Асантэ]]
|н11 = [[Антуан Сэмэньё|Сэмэньё]]
|н12 = [[Джозэф Ананг|Ананг]]
|н13 = [[Крыстафэр Баа|Баа]]
|н14 = [[Гідэон Мэнса|Мэнса]]
|н15 = [[Эліша Авусу|Авусу]]
|н16 = [[Бэнджамін Асарэ|Асарэ]]
|н17 = [[Баба Рагман|Рагман]]
|н18 = [[Джэром Апоку|Апоку]]
|н19 = [[Іньякі Ўільямз|Ўільямз]]
|н20 = [[Агустын Баачы|Баачы]]
|н21 = [[Коджа Апонг|Апонг]]
|н22 = [[Камалдын Сулемана|Сулемана]]
|н23 = [[Дэрык Люкасэн|Люкасэн]]
|н24 = [[Эрнэст Нуама|Нуама]]
|н25 = [[Прынс Кўабэна Аду|Аду]]
|н26 = [[Марвэн Сэная|Сэная]]
|трэнэр = [[Карлуш Кейрош|Кейрош]]
}}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборных ЧС-2026|Гана]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборнай Ганы па футболе|Сьвет-2026]]
</noinclude>
b132axzali2znd7jrwxt9lcxhs627b1
Варахобавічы (зьніклае паселішча)
0
303749
2690292
2689456
2026-09-14T12:28:06Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2690292
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Варахобавічы
|Статус = былое сяло
|Назва ў родным склоне = Варахобавічаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Varachobavičy
|Дата заснаваньня = перад 1531 годам
|Першыя згадкі = [[1531]]
}}
[[Файл:Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.]]
'''Варахóбавічы''' ({{мова-uk|Ворохóбовичі}}) — былое сяло ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню паселішча згаданае 7 сьнежня 1531 году, калі ўдава Ўляна{{заўвага|З роду кіеўскіх баяраў Ершаў<ref>Розвідки й матеріали до історії України-Руси / М. Грушевський. – Львів: Накладом Наук. т-ва ім. Шевченка, 1897. Т. 2. Кілька київських документів XV—XVI в. С. 4</ref> або Яршэвічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1906. T. IX. S. 22</ref>.}} Патапавая разам з сынамі Апанасам і Багданам Патапавічамі, з дазволу кіеўскага ваяводы Андрэя Якубавіча Неміровіча, прадала за 120 коп (7200) літоўскіх грошаў добры Варахобавічы ў Белых Берагах зямяніну Івану Нямірычу<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 69 – 71</ref>.
11 сьнежня 1538 году, як падае Вітальд Бабінскі, І. Нямірыч набыў ад манастыра сьвятога Міколы Пустынскага ў Кіеве добры Гарадзішча, аддаўшы за іх сяло Варахобавічы<ref>Bobiński W. Województwo kijowskie w czasach Zygmunta III Wazy: Studium osadnictwa i stosunków własności ziemskiej / Witold Bobiński. – Warszawa, 2000. S. 589</ref>{{заўвага|Аўтар, на жаль, не спаслаўся на крыніцу. У вядомым жа каралеўскім лісьце І. Нямірычу на пабудову замка ў Гарадзішчы згадана пра ранейшы абмен з манастыром, але на якія добры ня ўказана<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 28 (1522 – 1552 гг.). Кніга запісаў 28 / Падрыхт. Валеры Мянжынскі, Уладзімір Свяжынскі. – Менск: Athenæum, 2000. № 56</ref>.}}.
[[Файл:Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы ў 1569 г.jpg|значак|150пкс|Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы, часткі Мухаедавічаў і Скароднага ў 1569 г.]]
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Варахобавічы з прылегласьцямі) было далучанае да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, даводзіцца, што з 2 цяглых дымоў і 2 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Варахобавічы манастыра Міколы Пустынскага выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 863зв.</ref>.
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.]]
[[Файл:1640 г. Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Шапелічы. Варахобавічы ў 1705 г.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы ў 1705 г.]]
[[Файл:Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|150пкс|1706 г. Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).]]
Згодна з пабаровым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, падатак зь сяла Варахобавічы Міколы Пустынскага манастыра ў асобе ігумена Серапіона Більскага разам з усёй капітулай чэрнцаў мусіў выплачвацца хіба з наяўных 5 агароднікаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 580; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 362</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 5 дымоў сяла Варахобавічаў Мікольскага манастыра, на чале якога тады быў ігумен Ісайя Трафімовіч, выбіралася адпаведна 5 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 879зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 208</ref>.
30 чэрвеня 1663 году гетман войска яго каралеўскай міласьці Запароскага Павал Цяцера адпаведным унівэрсалам да старшыны і ўсіх казакоў Кіеўскага палку{{заўвага|Асабліва ў Оўручы, Чарнобылі, Норынску, Лугінах, Іванкаве і «на сёлах палескіх будучым».}} загадваў прыняць заступніцтва над сёламі Мікольскага манастыра Шапелічамі, Варахобавічамі, Паўловічамі, Леткамі, Астапамі, Клешчамі і іншымі, абы ніхто ня сьмеў учыняць там паборы ці якія шкоды мясцовым жыхарам і багамольцам<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). – Киев, 1871. С. 21–22</ref>.
31 сакавіка 1681 году кароль [[Ян Сабескі]] выдаў унівэрсал, якім забараняў усім войскам, што толькі ёсьць у межах Рэчы Паспалітай, спыняцца на пастой, зьбіраць харчовыя і грашовыя стацыі, гібэрну{{заўвага|Падатак на ўтрыманьне войска ў зімовы час.}}, браць падводы ў добрах манастыра Міколы Пустынскага{{заўвага|На чале яго тады быў ігумэн Варлаам Ясінскі.}} Шапелічах, Варахобавічах, Друнках, Зубкавічах, Літках, Астапах і Радагошчы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 52–53</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што Мікола-Пустынскі манастыр мусіў плаціць падатак з 4 дымоў сяла Варахобавічы (Вараховічы), але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 497</ref>.
10 ліпеня 1705 году ў Оўруцкім гродзкім судзе паміж панамі Крыштафам Манецкім, кіеўскім падчашым, і Даніэлем Ляўкоўскім, рэгентам гродзкім оўруцкім, за 4037 злотых быў падпісаны трохгадовы кантракт на арэнду добраў Вялікіх Шапелічаў з Волькай Шапеліцкай (Новымі Шапелічамі) і новазбудаваным дваром у ёй, Варахобавічамі, Малочкамі, Пагонным і Дронкамі ў Кіеўскім ваяводзтве<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 36зв.-37</ref>.
11 чэрвеня 1706 году Д. Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на Кр. Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шапеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Варахобавічы, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г. арэнду за немалую суму – 4047 (раней – 4037) злотых у талерах бітых па 7 злотых, 6 грошаўі ў чырвоных злотых па 15 злотых кожны. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 328-331зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679–1716). – Киев, 1868. С. 689–695</ref>.
[[Файл:Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1).jpg|значак|зьлева|150пкс|Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1)]]
[[Файл:Наезд на Варахобавічы. (фр. 2).jpg|значак|150пкс|Наезд на Варахобавічы. (фр. 2)]]
16-м чэрвеня 1707 году датаваная скарга названага вышэй Крыштафа Манецкага на адміністратара маёнткаў берасьцейскага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за наезд 1 чэрвеня згуртаваньня ў 500 чалавек конных і пешых з баяраў, мяшчанаў, хлопаў (сялянаў), казакоў, стральцоў, буднікаў [[Хвойнікі|Хвойніцкай]] воласьці і іншых месцах сабранага, узброенага стрэльбамі{{заўвага|Далей вялося пра ручніцы, мушкеты, пісталеты, шаблі, мусіць, уласна наезьнікаў, якія былі лепш узброеныя і на конях.}}, дзідамі, косамі і цапамі, на сяло Варахобавічы, за «маланезабіцьцё» альбо простае зьбіцьцё слуг пацярпелага, у тым ліку шляхетнага Станіслава Горскага, параненьне казака Хведара, за намер забіць самаго пана, калі б быў на месцы, за рабункі камораў так дворскіх, як і хлопскіх, учыненьне розных іншых шкодаў і гвалтаў. 20 жніўня Шуйскі і Шукшта атрымалі позву Оўруцкага гродзкага суда<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 11. А. 105зв.-107зв., 125зв.-126зв.</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 году, з 4 двароў (×6 — ~24 жыхары) сяла Варахобавічы Оўруцкага базыльянскага кляштару «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіралася 18 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} — 2 злотых, 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. / Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 169</ref>.
== Заўвагі ==
{{заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
1pgdva0kjwo7tll8p6wv754egm418s3
2690293
2690292
2026-09-14T12:30:34Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2690293
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Варахобавічы
|Статус = былое сяло
|Назва ў родным склоне = Варахобавічаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Varachobavičy
|Дата заснаваньня = перад 1531 годам
|Першыя згадкі = [[1531]]
}}
[[Файл:Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.]]
'''Варахóбавічы''' ({{мова-uk|Ворохóбовичі}}) — былое сяло ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню паселішча згаданае 7 сьнежня 1531 году, калі ўдава Ўляна{{заўвага|З роду кіеўскіх баяраў Ершаў<ref>Розвідки й матеріали до історії України-Руси / М. Грушевський. – Львів: Накладом Наук. т-ва ім. Шевченка, 1897. Т. 2. Кілька київських документів XV—XVI в. С. 4</ref> або Яршэвічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1906. T. IX. S. 22</ref>.}} Патапавая разам з сынамі Апанасам і Багданам Патапавічамі, з дазволу кіеўскага ваяводы Андрэя Якубавіча Неміровіча, прадала за 120 коп (7200) літоўскіх грошаў добры Варахобавічы ў Белых Берагах зямяніну Івану Нямірычу<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 69 – 71</ref>.
11 сьнежня 1538 году, як падае Вітальд Бабінскі, І. Нямірыч набыў ад манастыра сьвятога Міколы Пустынскага ў Кіеве добры Гарадзішча, аддаўшы за іх сяло Варахобавічы<ref>Bobiński W. Województwo kijowskie w czasach Zygmunta III Wazy: Studium osadnictwa i stosunków własności ziemskiej / Witold Bobiński. – Warszawa, 2000. S. 589</ref>{{заўвага|Аўтар, на жаль, не спаслаўся на крыніцу. У вядомым жа каралеўскім лісьце І. Нямірычу на пабудову замка ў Гарадзішчы згадана пра ранейшы абмен з манастыром, але на якія добры ня ўказана<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 28 (1522 – 1552 гг.). Кніга запісаў 28 / Падрыхт. Валеры Мянжынскі, Уладзімір Свяжынскі. – Менск: Athenæum, 2000. № 56</ref>.}}.
[[Файл:Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы ў 1569 г.jpg|значак|150пкс|Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы, часткі Мухаедавічаў і Скароднага ў 1569 г.]]
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Варахобавічы з прылегласьцямі) было далучанае да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, даводзіцца, што з 2 цяглых дымоў і 2 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Варахобавічы манастыра Міколы Пустынскага выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 863зв.</ref>.
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.]]
[[Файл:1640 г. Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Шапелічы. Варахобавічы ў 1705 г.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы ў 1705 г.]]
[[Файл:Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|150пкс|1706 г. Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).]]
Згодна з пабаровым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, падатак зь сяла Варахобавічы Міколы Пустынскага манастыра ў асобе ігумена Серапіона Більскага разам з усёй капітулай чэрнцаў мусіў выплачвацца хіба з наяўных 5 агароднікаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 580; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 362</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 5 дымоў сяла Варахобавічаў Мікольскага манастыра, на чале якога тады быў ігумен Ісайя Трафімовіч, выбіралася адпаведна 5 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 879зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 208</ref>.
30 чэрвеня 1663 году гетман войска яго каралеўскай міласьці Запароскага Павал Цяцера адпаведным унівэрсалам да старшыны і ўсіх казакоў Кіеўскага палку{{заўвага|Асабліва ў Оўручы, Чарнобылі, Норынску, Лугінах, Іванкаве і «на сёлах палескіх будучым».}} загадваў прыняць заступніцтва над сёламі Мікольскага манастыра Шапелічамі, Варахобавічамі, Паўловічамі, Леткамі, Астапамі, Клешчамі і іншымі, абы ніхто ня сьмеў учыняць там паборы ці якія шкоды мясцовым жыхарам і багамольцам<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). – Киев, 1871. С. 21–22</ref>.
31 сакавіка 1681 году кароль [[Ян Сабескі]] выдаў унівэрсал, якім забараняў усім войскам, што толькі ёсьць у межах Рэчы Паспалітай, спыняцца на пастой, зьбіраць харчовыя і грашовыя стацыі, гібэрну{{заўвага|Падатак на ўтрыманьне войска ў зімовы час.}}, браць падводы ў добрах манастыра Міколы Пустынскага{{заўвага|На чале яго тады быў ігумэн Варлаам Ясінскі.}} Шапелічах, Варахобавічах, Друнках, Зубкавічах, Літках, Астапах і Радагошчы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 52–53</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што Мікола-Пустынскі манастыр мусіў плаціць падатак з 4 дымоў сяла Варахобавічы (Вараховічы), але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 497</ref>.
10 ліпеня 1705 году ў Оўруцкім гродзкім судзе паміж панамі Крыштафам Манецкім, кіеўскім падчашым, і Даніэлем Ляўкоўскім, рэгентам гродзкім оўруцкім, за 4037 злотых быў падпісаны трохгадовы кантракт на арэнду добраў Вялікіх Шапелічаў з Волькай Шапеліцкай (Новымі Шапелічамі) і новазбудаваным дваром у ёй, Варахобавічамі, Малочкамі, Пагонным і Дронкамі ў Кіеўскім ваяводзтве<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 36зв.-37</ref>.
11 чэрвеня 1706 году Д. Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на Кр. Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шапеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Варахобавічы, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г. арэнду за немалую суму – 4047 (раней – 4037) злотых у талерах бітых па 7 злотых, 6 грошаўі ў чырвоных злотых па 15 злотых кожны. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 328-331зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679–1716). – Киев, 1868. С. 689–695</ref>.
[[Файл:Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1).jpg|значак|зьлева|150пкс|Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1)]]
[[Файл:Наезд на Варахобавічы. (фр. 2).jpg|значак|150пкс|Наезд на Варахобавічы. (фр. 2)]]
16-м чэрвеня 1707 году датаваная скарга названага вышэй Крыштафа Манецкага на адміністратара маёнткаў берасьцейскага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за наезд 1 чэрвеня згуртаваньня ў 500 чалавек конных і пешых з баяраў, мяшчанаў, хлопаў (сялянаў), казакоў, стральцоў, буднікаў [[Хвойнікі|Хвойніцкай]] воласьці і іншых месцах сабранага, узброенага стрэльбамі{{заўвага|Далей вялося пра ручніцы, мушкеты, пісталеты, шаблі, мусіць, уласна наезьнікаў, якія былі лепш узброеныя і на конях.}}, дзідамі, косамі і цапамі, на сяло Варахобавічы, за «маланезабіцьцё» альбо простае зьбіцьцё слуг пацярпелага, у тым ліку шляхетнага Станіслава Горскага, параненьне казака Хведара, за намер забіць самаго пана, калі б быў на месцы, за рабункі камораў так дворскіх, як і хлопскіх, учыненьне розных іншых шкодаў і гвалтаў. 20 жніўня Шуйскі і Шукшта атрымалі позву Оўруцкага гродзкага суда<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 11. А. 105зв.-107зв., 125зв.-126зв.</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 году, з 4 двароў (×6 — ~24 жыхары) сяла Варахобавічы Оўруцкага базыльянскага кляштару «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіралася 18 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} — 2 злотых, 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. / Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 169</ref>. 11 жніўня 1756 году ў кнігах Оўруцкага гродзкага суда актыкаваны запіс аб уводзе абата мясцовых базылянаў Андрэя Бянецкага ў валоданьне добрамі Шэпелічы Старыя і Новыя, Пагоннае, Малочкі, Дронькі і інш.<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1671</ref>.
== Заўвагі ==
{{заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
j40pvdy14zdbcori5ykh5faj49i4oy6
2690294
2690293
2026-09-14T12:57:31Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2690294
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Варахобавічы
|Статус = былое сяло
|Назва ў родным склоне = Варахобавічаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Varachobavičy
|Дата заснаваньня = перад 1531 годам
|Першыя згадкі = [[1531]]
}}
[[Файл:Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.]]
'''Варахóбавічы''' ({{мова-uk|Ворохóбовичі}}) — былое сяло ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню паселішча згаданае 7 сьнежня 1531 году, калі ўдава Ўляна{{заўвага|З роду кіеўскіх баяраў Ершаў<ref>Розвідки й матеріали до історії України-Руси / М. Грушевський. – Львів: Накладом Наук. т-ва ім. Шевченка, 1897. Т. 2. Кілька київських документів XV—XVI в. С. 4</ref> або Яршэвічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1906. T. IX. S. 22</ref>.}} Патапавая разам з сынамі Апанасам і Багданам Патапавічамі, з дазволу кіеўскага ваяводы Андрэя Якубавіча Неміровіча, прадала за 120 коп (7200) літоўскіх грошаў добры Варахобавічы ў Белых Берагах зямяніну Івану Нямірычу<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 69 – 71</ref>.
11 сьнежня 1538 году, як падае Вітальд Бабінскі, І. Нямірыч набыў ад манастыра сьвятога Міколы Пустынскага ў Кіеве добры Гарадзішча, аддаўшы за іх сяло Варахобавічы<ref>Bobiński W. Województwo kijowskie w czasach Zygmunta III Wazy: Studium osadnictwa i stosunków własności ziemskiej / Witold Bobiński. – Warszawa, 2000. S. 589</ref>{{заўвага|Аўтар, на жаль, не спаслаўся на крыніцу. У вядомым жа каралеўскім лісьце І. Нямірычу на пабудову замка ў Гарадзішчы згадана пра ранейшы абмен з манастыром, але на якія добры ня ўказана<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 28 (1522 – 1552 гг.). Кніга запісаў 28 / Падрыхт. Валеры Мянжынскі, Уладзімір Свяжынскі. – Менск: Athenæum, 2000. № 56</ref>.}}.
[[Файл:Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы ў 1569 г.jpg|значак|150пкс|Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы, часткі Мухаедавічаў і Скароднага ў 1569 г.]]
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Варахобавічы з прылегласьцямі) было далучанае да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, даводзіцца, што з 2 цяглых дымоў і 2 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Варахобавічы манастыра Міколы Пустынскага выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 863зв.</ref>.
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.]]
[[Файл:1640 г. Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Шапелічы. Варахобавічы ў 1705 г.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы ў 1705 г.]]
[[Файл:Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|150пкс|1706 г. Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).]]
Згодна з пабаровым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, падатак зь сяла Варахобавічы Міколы Пустынскага манастыра ў асобе ігумена Серапіона Більскага разам з усёй капітулай чэрнцаў мусіў выплачвацца хіба з наяўных 5 агароднікаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 580; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 362</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 5 дымоў сяла Варахобавічаў Мікольскага манастыра, на чале якога тады быў ігумен Ісайя Трафімовіч, выбіралася адпаведна 5 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 879зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 208</ref>.
30 чэрвеня 1663 году гетман войска яго каралеўскай міласьці Запароскага Павал Цяцера адпаведным унівэрсалам да старшыны і ўсіх казакоў Кіеўскага палку{{заўвага|Асабліва ў Оўручы, Чарнобылі, Норынску, Лугінах, Іванкаве і «на сёлах палескіх будучым».}} загадваў прыняць заступніцтва над сёламі Мікольскага манастыра Шапелічамі, Варахобавічамі, Паўловічамі, Леткамі, Астапамі, Клешчамі і іншымі, абы ніхто ня сьмеў учыняць там паборы ці якія шкоды мясцовым жыхарам і багамольцам<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). – Киев, 1871. С. 21–22</ref>.
31 сакавіка 1681 году кароль [[Ян Сабескі]] выдаў унівэрсал, якім забараняў усім войскам, што толькі ёсьць у межах Рэчы Паспалітай, спыняцца на пастой, зьбіраць харчовыя і грашовыя стацыі, гібэрну{{заўвага|Падатак на ўтрыманьне войска ў зімовы час.}}, браць падводы ў добрах манастыра Міколы Пустынскага{{заўвага|На чале яго тады быў ігумэн Варлаам Ясінскі.}} Шапелічах, Варахобавічах, Друнках, Зубкавічах, Літках, Астапах і Радагошчы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 52–53</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што Мікола-Пустынскі манастыр мусіў плаціць падатак з 4 дымоў сяла Варахобавічы (Вараховічы), але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 497</ref>.
10 ліпеня 1705 году ў Оўруцкім гродзкім судзе паміж панамі Крыштафам Манецкім, кіеўскім падчашым, і Даніэлем Ляўкоўскім, рэгентам гродзкім оўруцкім, за 4037 злотых быў падпісаны трохгадовы кантракт на арэнду добраў Вялікіх Шапелічаў з Волькай Шапеліцкай (Новымі Шапелічамі) і новазбудаваным дваром у ёй, Варахобавічамі, Малочкамі, Пагонным і Дронкамі ў Кіеўскім ваяводзтве<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 36зв.-37</ref>.
11 чэрвеня 1706 году Д. Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на Кр. Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шапеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Варахобавічы, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г. арэнду за немалую суму – 4047 (раней – 4037) злотых у талерах бітых па 7 злотых, 6 грошаўі ў чырвоных злотых па 15 злотых кожны. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 328-331зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679–1716). – Киев, 1868. С. 689–695</ref>.
[[Файл:Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1).jpg|значак|зьлева|150пкс|Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1)]]
[[Файл:Наезд на Варахобавічы. (фр. 2).jpg|значак|150пкс|Наезд на Варахобавічы. (фр. 2)]]
16-м чэрвеня 1707 году датаваная скарга названага вышэй Крыштафа Манецкага на адміністратара маёнткаў берасьцейскага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за наезд 1 чэрвеня згуртаваньня ў 500 чалавек конных і пешых з баяраў, мяшчанаў, хлопаў (сялянаў), казакоў, стральцоў, буднікаў [[Хвойнікі|Хвойніцкай]] воласьці і іншых месцах сабранага, узброенага стрэльбамі{{заўвага|Далей вялося пра ручніцы, мушкеты, пісталеты, шаблі, мусіць, уласна наезьнікаў, якія былі лепш узброеныя і на конях.}}, дзідамі, косамі і цапамі, на сяло Варахобавічы, за «маланезабіцьцё» альбо простае зьбіцьцё слуг пацярпелага, у тым ліку шляхетнага Станіслава Горскага, параненьне казака Хведара, за намер забіць самаго пана, калі б быў на месцы, за рабункі камораў так дворскіх, як і хлопскіх, учыненьне розных іншых шкодаў і гвалтаў. 20 жніўня Шуйскі і Шукшта атрымалі позву Оўруцкага гродзкага суда<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 11. А. 105зв.-107зв., 125зв.-126зв.</ref>.
16 студзеня 1727 году ў Оўруцкім гродзкім судзе было актыкаванае пацьверджаньне прывілею караля [[Аўгуст Моцны|Фрыдэрыка Аўгуста] архімандрыту оўруцкіх базыльянаў Андрэю Бянецкаму на добры Шапелічы, г. зн. сёлы шапелічы Старыя, слабаду Малочкі, Варахобавічы, Пагоннае, Дронкі, Зубкавічы з прылегласьцямі, Астапы, Літкі з прылегласьцямі і інш.<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 21. А. 29-32зв.</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 году, з 4 двароў (×6 — ~24 жыхары) сяла Варахобавічы Оўруцкага базыльянскага кляштару «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіралася 18 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} — 2 злотых, 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. / Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 169</ref>. 11 жніўня 1756 году ў кнігах Оўруцкага гродзкага суда актыкаваны запіс аб уводзе абата мясцовых базылянаў Андрэя Бянецкага ў валоданьне добрамі Шэпелічы Старыя і Новыя, Пагоннае, Малочкі, Дронькі і інш.<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1671</ref>.
== Заўвагі ==
{{заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
0844xjho4tf89h9bqjzr0qjs4zqd2dl
2690295
2690294
2026-09-14T13:09:09Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2690295
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Варахобавічы
|Статус = былое сяло
|Назва ў родным склоне = Варахобавічаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Varachobavičy
|Дата заснаваньня = перад 1531 годам
|Першыя згадкі = [[1531]]
}}
[[Файл:Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.]]
'''Варахóбавічы''' ({{мова-uk|Ворохóбовичі}}) — былое сяло ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню паселішча згаданае 7 сьнежня 1531 году, калі ўдава Ўляна{{заўвага|З роду кіеўскіх баяраў Ершаў<ref>Розвідки й матеріали до історії України-Руси / М. Грушевський. – Львів: Накладом Наук. т-ва ім. Шевченка, 1897. Т. 2. Кілька київських документів XV—XVI в. С. 4</ref> або Яршэвічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1906. T. IX. S. 22</ref>.}} Патапавая разам з сынамі Апанасам і Багданам Патапавічамі, з дазволу кіеўскага ваяводы Андрэя Якубавіча Неміровіча, прадала за 120 коп (7200) літоўскіх грошаў добры Варахобавічы ў Белых Берагах зямяніну Івану Нямірычу<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 69 – 71</ref>.
11 сьнежня 1538 году, як падае Вітальд Бабінскі, І. Нямірыч набыў ад манастыра сьвятога Міколы Пустынскага ў Кіеве добры Гарадзішча, аддаўшы за іх сяло Варахобавічы<ref>Bobiński W. Województwo kijowskie w czasach Zygmunta III Wazy: Studium osadnictwa i stosunków własności ziemskiej / Witold Bobiński. – Warszawa, 2000. S. 589</ref>{{заўвага|Аўтар, на жаль, не спаслаўся на крыніцу. У вядомым жа каралеўскім лісьце І. Нямірычу на пабудову замка ў Гарадзішчы згадана пра ранейшы абмен з манастыром, але на якія добры ня ўказана<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 28 (1522 – 1552 гг.). Кніга запісаў 28 / Падрыхт. Валеры Мянжынскі, Уладзімір Свяжынскі. – Менск: Athenæum, 2000. № 56</ref>.}}.
[[Файл:Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы ў 1569 г.jpg|значак|150пкс|Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы, часткі Мухаедавічаў і Скароднага ў 1569 г.]]
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Варахобавічы з прылегласьцямі) было далучанае да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, даводзіцца, што з 2 цяглых дымоў і 2 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Варахобавічы манастыра Міколы Пустынскага выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 863зв.</ref>.
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.]]
[[Файл:1640 г. Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Шапелічы. Варахобавічы ў 1705 г.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы ў 1705 г.]]
[[Файл:Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|150пкс|1706 г. Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).]]
Згодна з пабаровым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, падатак зь сяла Варахобавічы Міколы Пустынскага манастыра ў асобе ігумена Серапіона Більскага разам з усёй капітулай чэрнцаў мусіў выплачвацца хіба з наяўных 5 агароднікаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 580; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 362</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 5 дымоў сяла Варахобавічаў Мікольскага манастыра, на чале якога тады быў ігумен Ісайя Трафімовіч, выбіралася адпаведна 5 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 879зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 208</ref>.
30 чэрвеня 1663 году гетман войска яго каралеўскай міласьці Запароскага Павал Цяцера адпаведным унівэрсалам да старшыны і ўсіх казакоў Кіеўскага палку{{заўвага|Асабліва ў Оўручы, Чарнобылі, Норынску, Лугінах, Іванкаве і «на сёлах палескіх будучым».}} загадваў прыняць заступніцтва над сёламі Мікольскага манастыра Шапелічамі, Варахобавічамі, Паўловічамі, Леткамі, Астапамі, Клешчамі і іншымі, абы ніхто ня сьмеў учыняць там паборы ці якія шкоды мясцовым жыхарам і багамольцам<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). – Киев, 1871. С. 21–22</ref>.
31 сакавіка 1681 году кароль [[Ян Сабескі]] выдаў унівэрсал, якім забараняў усім войскам, што толькі ёсьць у межах Рэчы Паспалітай, спыняцца на пастой, зьбіраць харчовыя і грашовыя стацыі, гібэрну{{заўвага|Падатак на ўтрыманьне войска ў зімовы час.}}, браць падводы ў добрах манастыра Міколы Пустынскага{{заўвага|На чале яго тады быў ігумэн Варлаам Ясінскі.}} Шапелічах, Варахобавічах, Друнках, Зубкавічах, Літках, Астапах і Радагошчы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 52–53</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што Мікола-Пустынскі манастыр мусіў плаціць падатак з 4 дымоў сяла Варахобавічы (Вараховічы), але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 497</ref>.
10 ліпеня 1705 году ў Оўруцкім гродзкім судзе паміж панамі Крыштафам Манецкім, кіеўскім падчашым, і Даніэлем Ляўкоўскім, рэгентам гродзкім оўруцкім, за 4037 злотых быў падпісаны трохгадовы кантракт на арэнду добраў Вялікіх Шапелічаў з Волькай Шапеліцкай (Новымі Шапелічамі) і новазбудаваным дваром у ёй, Варахобавічамі, Малочкамі, Пагонным і Дронкамі ў Кіеўскім ваяводзтве<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 36зв.-37</ref>.
11 чэрвеня 1706 году Д. Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на Кр. Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шапеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Варахобавічы, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г. арэнду за немалую суму – 4047 (раней – 4037) злотых у талерах бітых па 7 злотых, 6 грошаўі ў чырвоных злотых па 15 злотых кожны. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 328-331зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679–1716). – Киев, 1868. С. 689–695</ref>.
[[Файл:Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1).jpg|значак|зьлева|150пкс|Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1)]]
[[Файл:Наезд на Варахобавічы. (фр. 2).jpg|значак|150пкс|Наезд на Варахобавічы. (фр. 2)]]
16-м чэрвеня 1707 году датаваная скарга названага вышэй Крыштафа Манецкага на адміністратара маёнткаў берасьцейскага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за наезд 1 чэрвеня згуртаваньня ў 500 чалавек конных і пешых з баяраў, мяшчанаў, хлопаў (сялянаў), казакоў, стральцоў, буднікаў [[Хвойнікі|Хвойніцкай]] воласьці і іншых месцах сабранага, узброенага стрэльбамі{{заўвага|Далей вялося пра ручніцы, мушкеты, пісталеты, шаблі, мусіць, уласна наезьнікаў, якія былі лепш узброеныя і на конях.}}, дзідамі, косамі і цапамі, на сяло Варахобавічы, за «маланезабіцьцё» альбо простае зьбіцьцё слуг пацярпелага, у тым ліку шляхетнага Станіслава Горскага, параненьне казака Хведара, за намер забіць самаго пана, калі б быў на месцы, за рабункі камораў так дворскіх, як і хлопскіх, учыненьне розных іншых шкодаў і гвалтаў. 20 жніўня Шуйскі і Шукшта атрымалі позву Оўруцкага гродзкага суда<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 11. А. 105зв.-107зв., 125зв.-126зв.</ref>.
16 студзеня 1727 году ў Оўруцкім гродзкім судзе было актыкаванае пацьверджаньне прывілею караля [[Аўгуст Моцны|Фрыдэрыка Аўгуста]] архімандрыту оўруцкіх базыльянаў Андрэю Бянецкаму на добры Шапелічы, г. зн. сёлы Шапелічы Старыя, слабаду Малочкі, Варахобавічы, Пагоннае, Дронкі, Зубкавічы з прылегласьцямі, Астапы, Літкі з прылегласьцямі і інш.<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 21. А. 29-32зв.</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 году, з 4 двароў (×6 — ~24 жыхары) сяла Варахобавічы Оўруцкага базыльянскага кляштару «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіралася 18 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} — 2 злотых, 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. / Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 169</ref>. 11 жніўня 1756 году ў кнігах Оўруцкага гродзкага суда актыкаваны запіс аб уводзе абата мясцовых базылянаў Андрэя Бянецкага ў валоданьне добрамі Шэпелічы Старыя і Новыя, Пагоннае, Малочкі, Дронькі і інш.<ref>Описание архива западнорусских униатских митрополитов. Т. 2. 1701–1839. – С.-Петербург, 1907. № 1671</ref>.
== Заўвагі ==
{{заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
f1aolpq5jfzxb43fvu423oo7ds0xlam
2690300
2690295
2026-09-14T13:40:16Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2690300
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Варахобавічы
|Статус = былое сяло
|Назва ў родным склоне = Варахобавічаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Varachobavičy
|Дата заснаваньня = перад 1531 годам
|Першыя згадкі = [[1531]]
}}
[[Файл:Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Маёнтак Варахобавічы ў Белых Берагах. 1531 г.]]
'''Варахóбавічы''' ({{мова-uk|Ворохóбовичі}}) — былое сяло ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню паселішча згаданае 7 сьнежня 1531 году, калі ўдава Ўляна{{заўвага|З роду кіеўскіх баяраў Ершаў<ref>Розвідки й матеріали до історії України-Руси / М. Грушевський. – Львів: Накладом Наук. т-ва ім. Шевченка, 1897. Т. 2. Кілька київських документів XV—XVI в. С. 4</ref> або Яршэвічаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki. – Warszawa, 1906. T. IX. S. 22</ref>.}} Патапавая разам з сынамі Апанасам і Багданам Патапавічамі, з дазволу кіеўскага ваяводы Андрэя Якубавіча Неміровіча, прадала за 120 коп (7200) літоўскіх грошаў добры Варахобавічы ў Белых Берагах зямяніну Івану Нямірычу<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 69 – 71</ref>.
11 сьнежня 1538 году, як падае Вітальд Бабінскі, І. Нямірыч набыў ад манастыра сьвятога Міколы Пустынскага ў Кіеве добры Гарадзішча, аддаўшы за іх сяло Варахобавічы<ref>Bobiński W. Województwo kijowskie w czasach Zygmunta III Wazy: Studium osadnictwa i stosunków własności ziemskiej / Witold Bobiński. – Warszawa, 2000. S. 589</ref>{{заўвага|Аўтар, на жаль, не спаслаўся на крыніцу. У вядомым жа каралеўскім лісьце І. Нямірычу на пабудову замка ў Гарадзішчы згадана пра ранейшы абмен з манастыром, але на якія добры ня ўказана<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 28 (1522 – 1552 гг.). Кніга запісаў 28 / Падрыхт. Валеры Мянжынскі, Уладзімір Свяжынскі. – Менск: Athenæum, 2000. № 56</ref>.}}.
[[Файл:Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы ў 1569 г.jpg|значак|150пкс|Рэшта Шапелічаў, Варахобавічы, часткі Мухаедавічаў і Скароднага ў 1569 г.]]
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Варахобавічы з прылегласьцямі) было далучанае да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, даводзіцца, што з 2 цяглых дымоў і 2 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Варахобавічы манастыра Міколы Пустынскага выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 863зв.</ref>.
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дроны ў рэестры 1628 г.]]
[[Файл:1640 г. Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы, Дронкі, Радагошча ў тарыфе 1640 г.]]
[[Файл:Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы (Вараховічы) ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Шапелічы. Варахобавічы ў 1705 г.jpg|значак|150пкс|Шапелічы, Варахобавічы ў 1705 г.]]
[[Файл:Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|150пкс|1706 г. Скарга Д. Ляўкоўскага (фрагмэнт).]]
Згодна з пабаровым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, падатак зь сяла Варахобавічы Міколы Пустынскага манастыра ў асобе ігумена Серапіона Більскага разам з усёй капітулай чэрнцаў мусіў выплачвацца хіба з наяўных 5 агароднікаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 580; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 362</ref>. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 5 дымоў сяла Варахобавічаў Мікольскага манастыра, на чале якога тады быў ігумен Ісайя Трафімовіч, выбіралася адпаведна 5 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 879зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 208</ref>.
30 чэрвеня 1663 году гетман войска яго каралеўскай міласьці Запароскага Павал Цяцера адпаведным унівэрсалам да старшыны і ўсіх казакоў Кіеўскага палку{{заўвага|Асабліва ў Оўручы, Чарнобылі, Норынску, Лугінах, Іванкаве і «на сёлах палескіх будучым».}} загадваў прыняць заступніцтва над сёламі Мікольскага манастыра Шапелічамі, Варахобавічамі, Паўловічамі, Леткамі, Астапамі, Клешчамі і іншымі, абы ніхто ня сьмеў учыняць там паборы ці якія шкоды мясцовым жыхарам і багамольцам<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648–1798). – Киев, 1871. С. 21–22</ref>.
31 сакавіка 1681 году кароль [[Ян Сабескі]] выдаў унівэрсал, якім забараняў усім войскам, што толькі ёсьць у межах Рэчы Паспалітай, спыняцца на пастой, зьбіраць харчовыя і грашовыя стацыі, гібэрну{{заўвага|Падатак на ўтрыманьне войска ў зімовы час.}}, браць падводы ў добрах манастыра Міколы Пустынскага{{заўвага|На чале яго тады быў ігумэн Варлаам Ясінскі.}} Шапелічах, Варахобавічах, Друнках, Зубкавічах, Літках, Астапах і Радагошчы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 52–53</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што Мікола-Пустынскі манастыр мусіў плаціць падатак з 4 дымоў сяла Варахобавічы (Вараховічы), але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 497</ref>.
10 ліпеня 1705 году ў Оўруцкім гродзкім судзе паміж панамі Крыштафам Манецкім, кіеўскім падчашым, і Даніэлем Ляўкоўскім, рэгентам гродзкім оўруцкім, за 4037 злотых быў падпісаны трохгадовы кантракт на арэнду добраў Вялікіх Шапелічаў з Волькай Шапеліцкай (Новымі Шапелічамі) і новазбудаваным дваром у ёй, Варахобавічамі, Малочкамі, Пагонным і Дронкамі ў Кіеўскім ваяводзтве<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 36зв.-37</ref>.
11 чэрвеня 1706 году Д. Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на Кр. Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шапеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Варахобавічы, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г. арэнду за немалую суму – 4047 (раней – 4037) злотых у талерах бітых па 7 злотых, 6 грошаўі ў чырвоных злотых па 15 злотых кожны. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 10. А. 328-331зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679–1716). – Киев, 1868. С. 689–695</ref>.
[[Файл:Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1).jpg|значак|зьлева|150пкс|Наезд на Варахобавічы ў 1707 г. (фр. 1)]]
[[Файл:Наезд на Варахобавічы. (фр. 2).jpg|значак|150пкс|Наезд на Варахобавічы. (фр. 2)]]
16-м чэрвеня 1707 году датаваная скарга названага вышэй Крыштафа Манецкага на адміністратара маёнткаў берасьцейскага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за наезд 1 чэрвеня згуртаваньня ў 500 чалавек конных і пешых з баяраў, мяшчанаў, хлопаў (сялянаў), казакоў, стральцоў, буднікаў [[Хвойнікі|Хвойніцкай]] воласьці і іншых месцах сабранага, узброенага стрэльбамі{{заўвага|Далей вялося пра ручніцы, мушкеты, пісталеты, шаблі, мусіць, уласна наезьнікаў, якія былі лепш узброеныя і на конях.}}, дзідамі, косамі і цапамі, на сяло Варахобавічы, за «маланезабіцьцё» альбо простае зьбіцьцё слуг пацярпелага, у тым ліку шляхетнага Станіслава Горскага, параненьне казака Хведара, за намер забіць самаго пана, калі б быў на месцы, за рабункі камораў так дворскіх, як і хлопскіх, учыненьне розных іншых шкодаў і гвалтаў. 20 жніўня Шуйскі і Шукшта атрымалі позву Оўруцкага гродзкага суда<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 11. А. 105зв.-107зв., 125зв.-126зв.</ref>.
16 студзеня 1727 году ў Оўруцкім гродзкім судзе было актыкаванае пацьверджаньне прывілею караля [[Аўгуст Моцны|Фрыдэрыка Аўгуста]] архімандрыту оўруцкіх базыльянаў Андрэю Бянецкаму на добры Шапелічы, г. зн. сёлы Шапелічы Старыя, слабаду Малочкі, Варахобавічы, Пагоннае, Дронкі, Зубкавічы з прылегласьцямі, Астапы, Літкі з прылегласьцямі і інш.<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 21. А. 29-32зв.</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 году, з 4 двароў (×6 — ~24 жыхары) сяла Варахобавічы Оўруцкага базыльянскага кляштару «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіралася 18 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} — 2 злотых, 12 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. / Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 169</ref>.
== Заўвагі ==
{{заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
d6726k8a3uz4xw8b0dp503zb6q4cope
Шаблён:Выява дня/2026-09-17
10
303870
2690297
2026-09-14T13:37:26Z
Jim
415
Створаная старонка са зьместам „Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“
2690297
wikitext
text/x-wiki
Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>
l7k4mb6o2893zpj14xtcshnm6jhg6ok
Шаблён:Выява дня/2026-09-18
10
303871
2690298
2026-09-14T13:38:18Z
Jim
415
Створаная старонка са зьместам „128 Jaguar entering the river in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“
2690298
wikitext
text/x-wiki
128 Jaguar entering the river in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>
64r9jzzb2p353tl7r0avkqsgbt4h8ud
Зборная Тунісу па футболе
0
303872
2690302
2026-09-14T16:18:41Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Тунісу па футболе]] у [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе]]: Уніфікацыя
2690302
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе]]
m5lp3fa0t9l76mf2pjrbh63ovqjwh43
Файл:Tunisia FA.svg
6
303873
2690303
2026-09-14T16:24:36Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе|мужчынскай зборнай Тунісу па футболе]]
| аўтар = Fédération Tunisienne de Football
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = Афіцыйны сайт
| артыкул = Мужчынская зборная Тунісу па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай...
2690303
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Тунісу па футболе|мужчынскай зборнай Тунісу па футболе]]
| аўтар = Fédération Tunisienne de Football
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = Афіцыйны сайт
| артыкул = Мужчынская зборная Тунісу па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
9bgbtf1ls0lun0ertcmb03qckmzdm6m
Шаблён:Футбол Джыбуці
10
303874
2690304
2026-09-14T16:26:01Z
Dymitr
10914
пачатак
2690304
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол краіна|краіна=Джыбуці|пазыцыя={{{1|}}}|сьцяг={{{2|}}}|назва={{{3|}}}}}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Нацыянальныя зборныя па футболе|Джыбуці]]</noinclude>
h4nzrhlswsxff6btjbx117qk5ch2lle
Зборная Ганы па футболе
0
303875
2690313
2026-09-14T19:10:53Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Ганы па футболе]] у [[Мужчынская зборная Ганы па футболе]]: Уніфікацыя
2690313
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Ганы па футболе]]
6irlor83gmggr4s1znvm4khxcfzwsjz
Файл:Ghana Football Association logo (2001).svg
6
303876
2690314
2026-09-14T19:13:06Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Ганы па футболе|мужчынскай зборнай Ганы па футболе]]
| аўтар = Ghana Football Association
| час стварэньня = 2001
| крыніца = https://seeklogo.com/vector-logo/275679/ghana-football-association
| артыкул = Мужчынская зборная Ганы па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьц...
2690314
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Ганы па футболе|мужчынскай зборнай Ганы па футболе]]
| аўтар = Ghana Football Association
| час стварэньня = 2001
| крыніца = https://seeklogo.com/vector-logo/275679/ghana-football-association
| артыкул = Мужчынская зборная Ганы па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
llu9rs952du766v0u1k53qqs6nde5p1
Беларуская служба Радыё «Свабода»
0
303877
2690322
2026-09-14T20:21:16Z
Dzejka
92386
Перанакіроўвае на [[Радыё Свабода]]
2690322
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Радыё Свабода]]
3kflgvig4qkctgmsshwvqgt7mxaw13l
Ціхан Чарнякевіч
0
303878
2690324
2026-09-14T20:24:03Z
Dzejka
92386
[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]крыніца — [[be:Ціхан Валер’евіч Чарнякевіч]]
2690324
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Чарнякевіч}}
{{навуковец}}
'''Ціхан Чарнякевіч''' (нар. {{ДН|22|01|1986}}, [[Пінск]]) — беларускі [[літаратуразнавец]], [[Літаратурная крытыка|літаратурны крытык]], [[пераклад]]чык і [[Паэзія|паэт]].
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся 22 студзеня 1986 году ў [[Пінск]]у [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобрасьці]]. Скончыў [[факультэт беларускай філялёгіі і культуры БДПУ|факультэт беларускай філялёгіі і культуры]] [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту імя Максіма Танка]] па спэцыяльнасьці «Беларуская мова і літаратура. Журналістыка» (2008), магістратуру (2009) і асьпірантуру пры ім (2012). У 2003—2005 гадах быў навучэнцам [[Беларускі калегіюм|Беларускага калегіюму]] па спэцыяльнасьці «Філязофія. Літаратура» (курс [[Валянцін Акудовіч|Валянціна Акудовіча]]).
У 2008—2011 гадах − супрацоўнік газэты «[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]» (з 2010 года — рэдактар аддзелу крытыкі і бібліяграфіі). У 2011—2015 гадах працаваў рэдактарам аддзелу крытыкі часопіса «[[Маладосць]]»<ref>{{cite web| author =| date =2025| url =https://kamunikat.org/czarniakievicz-cichan| title =Ціхан Чарнякевіч| publisher =Kamunikat.org| accessdate =2025-02-13| archive-date =7 снежня 2024| archive-url =https://web.archive.org/web/20241207111321/https://kamunikat.org/czarniakievicz-cichan| url-status =dead}}</ref>. Сябра [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускага ПЭН-цэнтру]] (з 2014 году). Калумніст [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Беларускай службы Радыё «Свабода»]] з 2015 году. У 2015—2021 гадах − прэс-сакратар [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] (з 2016 году − сябра СБП). Каардынатар Школы маладога пісьменьніка (з 2018 году). З 2023 году − прэс-сакратар [[Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў|Міжнароднага саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] і галоўны рэдактар праекта bellit.info<ref>{{cite web| author =| date =2025| ьrl = https://bellit.info/about| title = Міжнародны саюз беларускіх пісьменнікаў|publisher =Белліт| accessdate = 2025-02-04 }}</ref>.
== Прафэсійная дзейнасьць ==
Укладальнік бібліяграфічнага даведніка «Пераклады твораў замежнай літаратуры ў [[Крыніца (часопіс)|часопісе „Крыніца“]] (1988—2003)» (Менск, 2010)<ref>{{cite web| author =| date =2025| url =https://kamunikat.org/peraklady-tvoraw-zamezhnay-litaratury-w-chasopise-krynitsa-1988-2003-charnyakevich-tsikhan| title =Бібліяграфічны даведнік «Пераклады твораў замежнай літаратуры ў часопісе „Крыніца“ (1988—2003)» (Мінск, 2010| publisher =Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка «Камунікат.org»| accessdate =2025-02-13| archive-date =13 лютага 2025| archive-url =https://web.archive.org/web/20250213155501/https://kamunikat.org/peraklady-tvoraw-zamezhnay-litaratury-w-chasopise-krynitsa-1988-2003-charnyakevich-tsikhan| url-status =dead}}</ref> і аўтар крытыка-біяграфічнага нарысу «Вандроўнік: кніга пра паэта [[Уладзімер Някляеў|Уладзімера Някляева]]» (Менск, 2016)<ref>{{cite web| author = | date = 2025| url = https://kamunikat.org/vandrownik-charnyakevich-tsikhan| title = Крытыка-біяграфічны нарыс «Вандроўнік: кніга пра паэта Уладзімера Някляева» (Мінск, 2016)| publisher = Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка «Камунікат.org»| accessdate = 2025-02-04| archive-date = 4 лютага 2025| archive-url = https://web.archive.org/web/20250204212719/https://kamunikat.org/vandrownik-charnyakevich-tsikhan| url-status = dead}}</ref>.
Укладальнік і камэнтатар кніг «[[Максім Багдановіч]]: вядомы і невядомы» (Менск, 2011) і «[[Лявон Савёнак]] „Творы“» (Менск, 2012). Аўтар дасьледаваньня «Рэпрэзэнтацыя дыяспаральнай і міграцыйнай праблематыкі ў сучасным адукацыйным працэсе Беларусі (сярэдняя школа)» (Менск, 2018)<ref>{{cite web| author =| date =2025| url = https://zbsb.org/upload/iblock/9ea/9eae8febcf6664e605437bd40ee016e6.pdf| title = Даследаванне «Рэпрэзентацыя дыяспаральнай і міграцыйнай праблематыкі ў сучасным адукацыйным працэсе Беларусі (сярэдняя школа)» (Мінск, 2018)|publisher =ЗБС «Бацькаўшчына»| accessdate = 2025-02-04}}</ref>.
Укладальнік і аўтар прадмовы выданьня «Горад на гары. Анталёгія літоўскай паэзіі» ([[Беласток]], 2025)<ref>{{cite web| author =| date =2025| url = https://bellit.info/roznaje/vyjshla-antalohija-litouskaj-paezii-prezjentacyja-13-ljutaha.html| title = «Выходзіць анталогія літоўскай паэзіі — прэзентацыя 13.02»|publisher = Bellit.info| accessdate = 2025-02-13}}</ref>.
З 2007 году выступае як крытык і [[эсэ]]іст. Літаратурныя агляды і рэцэнзіі друкаваліся ў часопісах «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]», «[[ARCHE Пачатак]]», «Маладосць», газэтах «Літаратура і мастацтва», «Літаратурная Беларусь», парталах «[[Будзьма беларусамі!]]», Радыё «Свабода» і іншых. Эсэістыка перакладалася на англійскую, нямецкую, польскую, славацкую, чэскую мовы.
Перакладае з украінскай, летувіскай, польскай і англіельскай моў. Перакладчык (разам з [[Валер Стралко|Валерыем Стралко]]) на беларускую мову кнігі [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланы Алексіевіч]] «Час second-hand: (канец чырвонага чалавека)» (Менск, 2013). Перакладчык (разам з [[Марыя Мартысевіч|Марыяй Мартысевіч]] і [[Андрэй Хадановіч|Андрэем Хадановічам]]) на беларускую мову вершаў летувіскіх паэтаў для зборніка «<nowiki>Горад на гары. Анталёгія літоўскай паэзіі</nowiki>» (Беласток, 2025). Сярод перакладзеных аўтараў — Грэта Амбразайце, Давіле Багдонайце, Мантас Балакаўскас, Ліна Буйвідавічуце, Марус Бурокас, Даналдас Каёкас, Карнэліюс Плацяліс, Вітаўтас Станкус, Альвідас Шляпікас, Антанас Шымкус, Аўсьцея Якас, Антанас А. Янінас і Юргіта Яспаніце<ref>{{cite web| author =| date =2025| url =https://kamunikat.org/gorad-na-gary-charnyakevich-tsikhan-ukladanne-i-pradmova| title =«Горад на гары» (Беласток, 2025)| publisher =Kamunikat.org| accessdate =2025-02-13| archive-date =13 лютага 2025| archive-url =https://web.archive.org/web/20250213155501/https://kamunikat.org/gorad-na-gary-charnyakevich-tsikhan-ukladanne-i-pradmova| url-status =dead}}</ref>.
== Бібліяграфія ==
; Кнігі
* Чарнякевіч, Ц. Вандроўнік : кніга пра паэта Уладзімера Някляева / Ціхан Чарнякевіч. Менск : [[Лімарыус]], 2016. 206 с, [4] л. іл. ISBN 978-985-6968-54-2
; Пераклады
* Алексіевіч, С. Час second-hand : (канец чырвонага чалавека) / Сьвятлана Алексіевіч; [пераклад з расейскай мовы В. Стралко і Ц. Чарнякевіча]. Менск : [[Логвінаў (выдавецтва)|Логвінаў]], 2013. 383 с ISBN 978-985-562-096-0
* Горад на гары. Анталёгія літоўскай паэзіі / Уклад. і прадм. Ц. Чарнякевіча; рэд. М. Мартысевіч, А. Хадановіч. Беласток: Выдавецкае агенцтва «Экапрэс», 2025. 304 с ISBN 978-83-67471-31-2
; Укладаньне і каментаваньне
* Віцьбіч, Ю. Лшоно Габоо Бійрушалайм : даваенная проза / [[Юрка Віцьбіч]]; [укладаньне і прадмова [[Лявон Юрэвіч|Лявона Юрэвіча]]; каментары Ціхана Чарнякевіча] ; Міжнароднае грамадзкае аб’яднаньне «[[Згуртаваньне беларусаў сьвету «Бацькаўшчына»|Згуртаваньне беларусаў сьвету „Бацькаўшчына“]]». Менск : [[Кнігазбор]], 2011. 229, [1] с. : партр. ISBN 978-985-7007-17-2
* Максім Багдановіч: вядомы і невядомы : крытыка-архіўны зборнік / [укладаньне і каментары Ц. В. Чарнякевіча; прадмова [[Юрась Пацюпа|Ю. В. Пацюпы]]]. Менск : Літаратура і Мастацтва, 2011. 388, [3] с. ISBN 978985-6994-74-9
* Савёнак, Л. Творы / [[Лявон Савёнак]] [укладаньне: Ц. Чарнякевіч, Л. Юрэвіч; уступнае слова: Л. Юрэвіч, [[Вітаўт Кіпель|В. Кіпель]]; камэнтары Ц. Чарнякевіча]. Менск : Лімарыус, 2012. 350, [1] с., [4] л. іл. ISBN 978-985-6968-26-9
* [[Запісы БІНіМ|Запісы Беларускага Інстытуту Навукі й Мастацтва]]. Навукова-папулярны альманах аб беларускай эміграцыі. ZAPISY 35; [Editors of the issue: Tsikhan Charniakevich, Natalla Hardzijenka]. Belarusan Institute of Arts and Sciences: New York − Mіnsk, 2012. 544 c.
* Кіпель, Я. Эпізоды / [[Яўхім Кіпель]]; [навуковае рэдагаваньне Н. Гардзіенкі і Л. Юрэвіча; прадмовы: [[Зьміцер Саўка|З. Саўка]], І. Урбановіч-Саўка, В. Кіпель; камэнтары: Ц. Чарнякевіч, [[Натальля Гардзіенка|Н. Гардзіенка]], А. Гардзіенка]. Выд. 2-е, дапрацаванае. Менск : Лімарыус, 2013. 386 с, [6] л. іл. ISBN 978985-6968-34-4
* Канчэўскі, І. Адвечным шляхам : эсэ, вершы / [[Ігнат Канчэўскі]]; [укладаньне Ц. Чарнякевіча].еінск : [[Зьміцер Колас]], 2021. 84, [3] с. ISBN 978985-23-0143-5
* Ільяшэвіч, X. Выбранае / [[Хведар Ільяшэвіч]] [укладаньне Натальлі Гардзіенкі, Ціхана Чарнякевіча, Лявона Юрэвіча; агульнае рэдагаваньне, камэнтары, паказьнік Наталлі Гардзіенкі]. Менск : Кнігазбор, 2021. 260 с : [8] c. іл. ISBN 978-985-883-024-3
* <nowiki>Горад на гары. Анталёгія літоўскай паэзіі</nowiki> / Уклад. і прадм. Ц. Чарнякевіча; рэд. М. Мартысевіч, А. Хадановіч. Беласток : Выдавецкае агенцтва «Экапрэс», 2025. 304 с ISBN 978-83-67471-31-2
* Вершы на волю. Паэзія турмы і выгнаньня / Уклад. Ц. Чарнякевіча. Беласток : Выдавецкае агенцтва «Экапрэс», 2025. 312 с ISBN 978-83-67471-33-6
== Прызнаньне і ўзнагароды ==
* Ляўрэат Кубку моладзевай паэзіі падчас [[Дні культуры Швэцыі ў Беларусі|Дзён культуры Швэцыі ў Беларусі]] (Пінск, 2003).
* Ляўрэат літаратурнага конкурсу Беларускага ПЭН-цэнтру да 75-годдзя з дня нараджэньня [[Уладзімер Караткевіч|Уладзімера Караткевіча]] (Менск, 2005).
* Падзяка [[Беларускі інстытут навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку|Беларускага інстытуту навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку]] за дасьледаваньні культурнай спадчыны беларускай эміграцыі (Нью-Ёрк, ЗША, 2019).
== Удзел у журы літаратурных конкурсаў ==
* Запрошаны экспэрт [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|Літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца]] (2013).
* Сябра журы [[Дэбют (літаратурная прэмія)|літаратурнай прэміі «Дэбют»]] за лепшы кніжны дэбют (2017).
* Сябра журы [[Прэмія імя Натальлі Арсеньневай|літаратурнай прэміі імя Натальлі Арсеньневай]] за найлепшы зборнік паэзіі (2017).
* Сябра журы [[Прэмія імя Карласа Шэрмана|літаратурнай прэміі імя Карласа Шэрмана]] за лепшы пераклад (2019).
* Сябра журы [[Прэмія Цёткі|літаратурнай прэміі імя Цёткі]] за лепшую дзіцячую кнігу (2021, 2022).
* Сябра журы літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца за найлепшую кнігу прозы (2014, 2015, 2017, 2018, 2020, 2022, 2023).
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://litradio.link/texts/carniakievic-mizh/ Вершы Ціхана Чарнякевіча на сайце Litradio]
* [https://dziejaslou.by/carniak125/ Вершы Ціхана Чарнякевіча на сайце часопіса «Дзеяслоў»]
* [http://prajdzisvet.org/critics/13-charniakievich-tsikhan.html Ціхан Чарнякевіч на сайце часопіса «Прайдзісьвет»]
* [http://nn.by/?c=ar&i=37109 Ціхан Чарнякевіч: «1990-я застаюцца не асэнсаванымі ў літаратуры»]
* [https://www.svaboda.org/a/32689495.html Ціхан Чарнякевіч: «Знаходжу апірышча ў беларускай мове, а найбольш камфортна пачуваюся ў спазнаньні літоўскай літаратуры і культуры»]
* [https://www.youtube.com/watch?v=OrDmmgEJsRU Ціхан Чарнякевіч у падкасьце «Каля літаратуры»: «Знайшоў Марціновіча з аўтографам, але не купіў»]
* [https://open.spotify.com/episode/07cZpoCuAvQPwZMwLr0g3R Ціхан Чарнякевіч у падкасьце «Васьміног»: «Надзея Шнаркевіч — беларуская асветніца і рэдактарка»]
* [https://www.youtube.com/watch?v=Oj4WSKqj4t8&t=2504s Лекцыя Ціхана Чарнякевіча «Трэнды сучаснай літаратуры: чаму беларускай кнізе складана прабіцца на заходні рынак» на канале Culture Makes]
* [https://www.youtube.com/watch?v=FspK95ugUQg Курс лекцый Ціхана Чарнякевіча на Беларускім калегіюме: «Лекцыя 1. Як напісаны „Вянок“ Багдановіча»]
* [https://www.youtube.com/watch?v=KyXF5TBHGfs Курс лекцый Ціхана Чарнякевіча на Беларускім калегіюме: «Лекцыя 2. Як напісаны „Вянок“ Багдановіча»]
* [https://media-polesye.com/news/litaratar-z-pinsku-czihan-charnyakevich-emigravala-bolshaya-chastka-kreatyўnaga-klasa/ Літаратар зь Пінску Ціхан Чарнякевіч: «Эмігравала большая частка крэатыўнага класа»]
* [https://budzma.org/news/tsikhan-charnyakevich-zakhavats-toe-nevyalikae-shto-mozhna.html Ціхан Чарнякевіч: «Што да мэтаў зьбіраньня, асноўная зь іх — захаваць тое невялікае, што можна яшчэ захаваць. Зьнішчана і так многае»]
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Чарнякевіч, Ціхан}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пінску]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]]
jpxetls5o9vpg4pv6ae4cyca0ykutc1
Зборная Камэруну па футболе
0
303879
2690341
2026-09-15T06:43:27Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Камэруну па футболе]] у [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе]]: Уніфікацыя
2690341
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе]]
hf7283w0567h6otvy00mct7dtxdj66h
Файл:Cameroonian Football Federation Logo.svg
6
303880
2690354
2026-09-15T06:48:11Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе|мужчынскай зборнай Камэруну па футболе]]
| аўтар = Fédération Camerounaise de Football
| час стварэньня = 2010
| крыніца = https://fecafoot-officiel.com/
| артыкул = Мужчынская зборная Камэруну па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта ляга...
2690354
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Камэруну па футболе|мужчынскай зборнай Камэруну па футболе]]
| аўтар = Fédération Camerounaise de Football
| час стварэньня = 2010
| крыніца = https://fecafoot-officiel.com/
| артыкул = Мужчынская зборная Камэруну па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
aj9fvtvwj9vnlupqs9rezv6c9u3bftw
Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе
0
303881
2690360
2026-09-15T07:36:44Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]] у [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]]: Уніфікацыя
2690360
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]]
d5xmm5c8mc7hv58wdqa8odvosp6fcl7
Файл:South Africa national soccer team logo.svg
6
303882
2690361
2026-09-15T07:41:27Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|мужчынскай зборнай Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]]
| аўтар = South African Football Association
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = https://en.namu.wiki/w/%EB%82%A8%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4%20%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%20%EC%B6%95%EA%B5%AC%20%EA%B5%AD%EA%B0%80%EB%8C%80%ED%91%9C%ED%8C%80
| артыкул = Мужч...
2690361
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|мужчынскай зборнай Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе]]
| аўтар = South African Football Association
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца = https://en.namu.wiki/w/%EB%82%A8%EC%95%84%ED%94%84%EB%A6%AC%EC%B9%B4%20%EA%B3%B5%ED%99%94%EA%B5%AD%20%EC%B6%95%EA%B5%AC%20%EA%B5%AD%EA%B0%80%EB%8C%80%ED%91%9C%ED%8C%80
| артыкул = Мужчынская зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
p0zvwqf7zrosscbtv7xt2jfxruxp9g3
Шаблён:Выява дня/2026-09-19
10
303883
2690375
2026-09-15T11:27:39Z
Jim
415
Створаная старонка са зьместам „Iglesia del colegio de los Jesuitas, Ponta Delgada, isla de San Miguel, Azores, Portugal, 2020-07-30, DD 09-11 HDR.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“
2690375
wikitext
text/x-wiki
Iglesia del colegio de los Jesuitas, Ponta Delgada, isla de San Miguel, Azores, Portugal, 2020-07-30, DD 09-11 HDR.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>
3dv2cgmpyf8tollwoily3hlqd0c7kwu
Шаблён:Выява дня/2026-09-20
10
303884
2690376
2026-09-15T11:28:03Z
Jim
415
Створаная старонка са зьместам „Water mite (Hydrachnidia) dorsal view under microscope.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“
2690376
wikitext
text/x-wiki
Water mite (Hydrachnidia) dorsal view under microscope.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>
23izi5a1fnje3v5azup1zbtr1rrvemw
Зборная Альжыру па футболе
0
303885
2690379
2026-09-15T11:50:22Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Зборная Альжыру па футболе]] у [[Мужчынская зборная Альжыру па футболе]]: Уніфікацыя
2690379
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Мужчынская зборная Альжыру па футболе]]
lzx2itftcfxh5r5wl9ljhe5485hatoh
Файл:Fédération Algérienne de Football.svg
6
303886
2690380
2026-09-15T11:55:34Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Альжыру па футболе|мужчынскай зборнай Альжыру па футболе]]
| аўтар = Fédération Algérienne de Football
| час стварэньня = 2023
| крыніца = https://www.faf.dz/
| артыкул = Мужчынская зборная Альжыру па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай з...
2690380
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып [[Мужчынская зборная Альжыру па футболе|мужчынскай зборнай Альжыру па футболе]]
| аўтар = Fédération Algérienne de Football
| час стварэньня = 2023
| крыніца = https://www.faf.dz/
| артыкул = Мужчынская зборная Альжыру па футболе
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып футбольнай зборнай, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэса
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}
j86tufessrjfcb8cg20igzu6sktbu67