Вікіпедыя bewiki https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікіпедыя Размовы пра Вікіпедыю Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Партал Размовы пра партал TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 3333 5173812 5173703 2026-07-31T12:35:40Z Autumndancer 168015 5173812 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка}} '''Сеу́та''' ({{lang-es|Ceuta}}, {{IPA|[θewta]}}) — іспанскі горад на ўзбярэжжы [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]], мяжуе з Гібралтарскім пралівам. Іспанскі эксклаў, уваходзіць у склад [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]], не ўваходзіць у [[НАТА]], карыстаецца пэўнымі асаблівымі правамі — выключана з мытнай тэрыторыі Саюза ў адпаведнасці з Мытным кодэксам Саюза, таксама не ўваходзіць у Шэнгенскую зону. З 1415 года знаходзілася пад партугальскай, пазней пад іспанскім уладай; пасля атрымання незалежнасці Марока ў 1956 годзе Сеута і Мелілья, якая таксама размешчана ў Паўночнай Афрыцы, заставаліся іспанскімі. Хоць Марока захоўвае свае тэрытарыяльныя прэтэнзіі на абодва гарады, ніякіх канкрэтных крокаў для іх забеспячэння не было зроблена. З 1995 года Сеута і Мелілья маюць статус аўтаномных гарадоў (''ciudad autonoma''), што дае ім некаторыя паўнамоцтвы аўтаномных супольнасцей. З 1993 года Сеута мае [[Сеуцкая сцяна|памежную агароджу з Марока]] для прадухілення іміграцыі ў ЕС. {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Аўтаномныя супольнасці Іспаніі}} [[Катэгорыя:Аўтаномныя гарады Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Міжземнага мора]] [[Катэгорыя:Эксклавы Іспаніі]] [[Катэгорыя:Сеута| ]] 21rbexnx8ofyk4clm18hmu7424bp3aw 5173813 5173812 2026-07-31T12:36:16Z Autumndancer 168015 5173813 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка}} '''Сеу́та''' ({{lang-es|Ceuta}}, {{IPA|[θewta]}}) — іспанскі горад на ўзбярэжжы [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]], мяжуе з Гібралтарскім пралівам. Іспанскі эксклаў, уваходзіць у склад [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]], не ўваходзіць у [[НАТА]], карыстаецца пэўнымі асаблівымі правамі — выключана з мытнай тэрыторыі Саюза ў адпаведнасці з Мытным кодэксам Саюза, таксама не ўваходзіць у Шэнгенскую зону. З 1415 года знаходзілася пад партугальскай, пазней пад іспанскім уладай; пасля атрымання незалежнасці Марока ў 1956 годзе Сеута і Мелілья, якая таксама размешчана ў Паўночнай Афрыцы, заставаліся іспанскімі. Хоць Марока захоўвае свае тэрытарыяльныя прэтэнзіі на абодва гарады, ніякіх канкрэтных крокаў для іх забеспячэння не было зроблена. З 1995 года Сеута і Мелілья маюць статус аўтаномных гарадоў (''ciudad autonoma''), што дае ім некаторыя паўнамоцтвы аўтаномных супольнасцей. З 1993 года Сеута мае [[Сеуцкая сцяна|памежную агароджу з Марока]] для прадухілення іміграцыі ў ЕС. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Аўтаномныя супольнасці Іспаніі}} [[Катэгорыя:Аўтаномныя гарады Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Міжземнага мора]] [[Катэгорыя:Эксклавы Іспаніі]] [[Катэгорыя:Сеута| ]] 3g622370epk7bca2g5jnchmik2id7vj 5173814 5173813 2026-07-31T12:38:19Z Autumndancer 168015 5173814 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка}} '''Сеу́та''' ({{lang-es|Ceuta}}, {{IPA|[θewta]}}) — іспанскі горад на ўзбярэжжы [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]], мяжуе з Гібралтарскім пралівам. Іспанскі эксклаў, уваходзіць у склад [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]], не ўваходзіць у [[НАТА]], карыстаецца пэўнымі асаблівымі правамі — выключана з мытнай тэрыторыі Саюза ў адпаведнасці з Мытным кодэксам Саюза, таксама не ўваходзіць у Шэнгенскую зону. З 1415 года знаходзілася пад партугальскай, пазней пад іспанскім уладай; пасля атрымання незалежнасці Марока ў 1956 годзе Сеута і [[Мелілья]], якая таксама размешчана ў Паўночнай Афрыцы, заставаліся іспанскімі. Хоць Марока захоўвае свае тэрытарыяльныя прэтэнзіі на абодва гарады, ніякіх канкрэтных крокаў для іх забеспячэння не было зроблена. З 1995 года Сеута і Мелілья маюць статус аўтаномных гарадоў (''ciudad autonoma''), што дае ім некаторыя паўнамоцтвы аўтаномных супольнасцей. З 1993 года Сеута мае [[Сеуцкая сцяна|памежную агароджу з Марока]] для прадухілення іміграцыі ў ЕС. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Аўтаномныя супольнасці Іспаніі}} [[Катэгорыя:Аўтаномныя гарады Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Міжземнага мора]] [[Катэгорыя:Эксклавы Іспаніі]] [[Катэгорыя:Сеута| ]] cpj4kypnhz58yvfvuwzpss7y18pcy5b 5173815 5173814 2026-07-31T12:43:49Z Autumndancer 168015 5173815 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка}} '''Сеу́та''' ({{lang-es|Ceuta}}, {{IPA|[θewta]}}) — іспанскі горад на ўзбярэжжы [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]], мяжуе з Гібралтарскім пралівам. Іспанскі эксклаў, уваходзіць у склад [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]], не ўваходзіць у [[НАТА]], карыстаецца пэўнымі асаблівымі правамі — выключана з мытнай тэрыторыі Саюза ў адпаведнасці з Мытным кодэксам Саюза, таксама не ўваходзіць у Шэнгенскую зону. З 1415 года знаходзілася пад партугальскай, пазней пад іспанскім уладай; пасля атрымання незалежнасці Марока ў 1956 годзе Сеута і [[Мелілья]], якая таксама размешчана ў Паўночнай Афрыцы, заставаліся іспанскімі. Хоць Марока захоўвае свае тэрытарыяльныя прэтэнзіі на абодва гарады, ніякіх канкрэтных крокаў для іх забеспячэння не было зроблена. З 1995 года Сеута і Мелілья маюць статус аўтаномных гарадоў (''ciudad autonoma''), што дае ім некаторыя паўнамоцтвы аўтаномных супольнасцей. З 1993 года Сеута мае [[Сеуцкая сцяна|памежную агароджу з Марока]] для прадухілення іміграцыі ў ЕС. == Геаграфія == Плошча — 18,5 км², размешчаны на ўскрайку паўвострава на заходнім мараканскім узбярэжжы Міжземнага мора. Мае сухапутную мяжу з [[Марока]], знаходзіцца прыкладна за 21 км ад [[Пірэнейскі паўвостраў|Пірэнейскага паўвострава]]. Мае паромныя зносіны з [[Альхесірас]]ам. Найбліжэйшы буйны горад на мараканскай тэрыторыі — [[Тэтуан]] знаходзіцца прыкладна за 40 км на поўдзень. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Аўтаномныя супольнасці Іспаніі}} [[Катэгорыя:Аўтаномныя гарады Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Міжземнага мора]] [[Катэгорыя:Эксклавы Іспаніі]] [[Катэгорыя:Сеута| ]] s2pvr8179x42t7sy9jpm9k7j2gnuvew 5173818 5173815 2026-07-31T13:00:22Z Autumndancer 168015 + гісторыя і мігранты 5173818 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка}} '''Сеу́та''' ({{lang-es|Ceuta}}, {{IPA|[θewta]}}) — іспанскі горад на ўзбярэжжы [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]], мяжуе з Гібралтарскім пралівам. Іспанскі эксклаў, уваходзіць у склад [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]], не ўваходзіць у [[НАТА]], карыстаецца пэўнымі асаблівымі правамі — выключана з мытнай тэрыторыі Саюза ў адпаведнасці з Мытным кодэксам Саюза, таксама не ўваходзіць у Шэнгенскую зону. З 1415 года знаходзілася пад партугальскай, пазней пад іспанскім уладай; пасля атрымання незалежнасці Марока ў 1956 годзе Сеута і [[Мелілья]], якая таксама размешчана ў Паўночнай Афрыцы, заставаліся іспанскімі. Хоць Марока захоўвае свае тэрытарыяльныя прэтэнзіі на абодва гарады, ніякіх канкрэтных крокаў для іх забеспячэння не было зроблена. З 1995 года Сеута і Мелілья маюць статус аўтаномных гарадоў (''ciudad autonoma''), што дае ім некаторыя паўнамоцтвы аўтаномных супольнасцей. З 1993 года Сеута мае [[Сеуцкая сцяна|памежную агароджу з Марока]] для прадухілення іміграцыі ў ЕС. == Геаграфія == Плошча — 18,5 км², размешчаны на ўскрайку паўвострава на заходнім мараканскім узбярэжжы Міжземнага мора. Мае сухапутную мяжу з [[Марока]], знаходзіцца прыкладна за 21 км ад [[Пірэнейскі паўвостраў|Пірэнейскага паўвострава]]. Мае паромныя зносіны з [[Альхесірас]]ам. Найбліжэйшы буйны горад на мараканскай тэрыторыі — [[Тэтуан]] знаходзіцца прыкладна за 40 км на поўдзень. == Гісторыя == З 1993 года ў Сеуце пабудаваны [[сеуцкая сцяна|памежная сцяна з Марока]] для прадухілення іміграцыі ў ЕС. У 1995 годзе сцяна была падоўжана, у 2005 годзе яе вышыня павялічылася з трох да шасці метраў. Агульная даўжыня агароджы дасягнула 24 км у 2008 годзе. З 2005 года паўтараліся крытычныя сітуацыі, калі вялікія групы людзей спрабавалі перасекчы сцяну. У канцы ліпеня 2026 года на працягу некалькіх дзён шматлікія групы людзей пераплылі з мараканскага боку ў Сеуту. Паводле ацэнак, колькасць незаконных мігрантаў у Сеўту дасягнула 49 000 чалавек, большасць з іх — 30 ліпеня. Згодна з заявай рэгіянальнага прэзідэнта Хуана Хесуса Віваса ад 31 ліпеня апоўдні, у Сеуту з Марока прыбыла 60 000 чалавек. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Аўтаномныя супольнасці Іспаніі}} [[Катэгорыя:Аўтаномныя гарады Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Іспаніі]] [[Катэгорыя:Парты Міжземнага мора]] [[Катэгорыя:Эксклавы Іспаніі]] [[Катэгорыя:Сеута| ]] l3yd7vibix7z19e5poy5xnv7wfx7q8a 0 17954 5173990 5086081 2026-08-01T06:07:40Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173990 wikitext text/x-wiki {{Часопіс}} '''«Czasopis»''' ('''«Часопіс»''') — беларускі інфармацыйна-культурны часопіс, які выдаецца [[Аб’яднанне беларускіх журналістаў|Аб’яднаннем беларускіх журналістаў]] у [[Польшча|Польшчы]]. Выходзіць з красавіка 1990 года ў [[Беласток]]у ([[Польшча]]) на [[польская мова|польскай]] і [[беларуская мова|беларускай]] мовах. Выданне змяшчае штомесячны агляд грамадска-палітычных і культурных падзей на [[Усходняя Беласточчына|Беласточчыне]], у [[Беларусь|Беларусі]], Польшчы і ў свеце. Асвятляецца становішча беларускай нацыянальнай супольнасці, царкоўнае жыццё ў Польшчы і на Беласточчыне, гісторыя праваслаўных прыходаў і цэркваў. «Czasopis» друкуе ўспаміны ўдзельнікаў гістарычных падзей у Польшчы і на Беларусі, артыкулы пра дзеячаў беларускай культуры, творы беларускіх пісьменнікаў Беласточчыны. Друкуюцца дыскусійныя матэрыялы, лісты чытачоў, інтэрв’ю. Аўтарскую рубрыку мае вядомы [[пісьменнік]] і публіцыст з Беласточчыны [[Сакрат Яновіч]]. У часопісе змяшчаюцца таксама: каляндар падзей, агляд друку, рэцэнзіі, прэзентацыі. Выданне ілюстраванае. Галоўны рэдактар — [[Ю. Хмялеўскі]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://czasopis.pl/ Інтэрнэт-старонка «Часопіса»] * [http://kamunikat.org/czasopis/ «Czasopis» у Інтэрнэце] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090406215142/http://kamunikat.org/czasopis |date=6 красавіка 2009 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Часопісы Польшчы]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Часопісы на польскай мове]] [[Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі ў Беластоку]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе]] [[Катэгорыя:Беларускія СМІ ў замежжы]] jmtkfykray4man2kqu4d33a86kmniin 0 22653 5174078 5171014 2026-08-01T10:28:19Z Slip1560 46737 дапаўненне 5174078 wikitext text/x-wiki '''Мікратапаніміка''' (ад {{lang-el|μικρός}} ''(мікрас)'' — малы, ''τόπος (топас)'' — мясціна, ''ὄνομα (онама)'' — імя) — кірунак [[Тапаніміка|тапанімікі]], які вывучае ''мікратапонімы'' — назвы малых геаграфічных аб’ектаў: [[лес|лясоў]], [[луг]]оў, палёў, урочышчаў і інш. Мікратапаніміка даследуе паходжанне гэтых назваў, іх сэнсавае значэнне, развіццё, сучасны стан, вымаўленне і напісанне. Сукупнасць мікратапонімаў на той ці іншай [[тэрыторыя|тэрыторыі]] называецца ''мікратапанімія''. Мікратапонімы ў пэўнай ступені паўтараюць іншыя групы тапонімаў, і рэзкай мяжы, якая б аддзяляла мікратапанімію ад іншых геаграфічных назваў, няма. Таму мікратапаніміка перакрыжоўваецца з шэрагам іншых кірункаў тапанімікі: [[гідраніміка]]й (даследуе назвы [[рака|рэк]] і інш. водных аб’ектаў), урбанімікай (вывучае назвы ў [[населены пункт|населеных пунктах]]) і г. д. Але ў мікратапонімаў існуюць і шмат адметнасцяў. Так, яны бліжэй да агульных імён, чым іншыя тапонімы, нярэдкая [[дублетнасць]] мікратапонімаў, іх [[граматыка|граматычная]] і [[лексіка|лексічная]] ўстойлівасць бываюць адноснымі. У ліку мікратапонімаў існуе вялікая колькасць складаных назваў, створаных з прычыны імкнення людзей як мага дакладна ахарактарызаваць называныя аб’екты. Па колькасці адзінак мікратапанімія ў сотні разоў перавышае іншыя групы тапаніміі. У [[Беларусь|Беларусі]] мікратапанімія даследуецца з [[1960]]-х гг. Мікратапонімы з’яўляюцца крыніцай для вывучэння [[мова|мовы]] [[народ]]а, яго [[геаграфія|геаграфіі]], [[гісторыя|гісторыі]], [[этналогія|этнаграфіі]]. У іх захоўваюцца ўказанні на рассяленне і заняткі людзей у мінулым, пра былыя паселішчы, раслінны і жывёльны свет края. == Літаратура == * Адамовіч, Я. М. Мікратапаніміка / Я. М. Адамовіч // [[Энцыклапедыя гісторыі Беларусі]] : у 6 т. — Мінск, 1999. — Т. 5. — С. 139. * [https://microtop.philology.by/ Бібліяграфія па беларускай мікратапаніміцы] // Philology.by [Электронны рэсурс]. — 2022. * Маслюкоў, Т. В. [http://mowaznaustwa.ru/2009/02/18/t-maslyuko%D1%9E-belaruskiya-mikrataponimy-%D1%9E-polskamo%D1%9Enyx-dakumentax-xvii-st/ Беларускiя мiкратапонiмы ў польскамоўных дакументах XVII ст.] / Т. В. Маслюкоў // [[Беларусіка=Albaruthenica|Беларусіка = Albaruthenica]]: праблемы міжнацыян., міжрэлігійн. і міжкультур. узаемадзеяння, дыялогу і сінтэзу [матэрыялы ІІ Міжнароднага кангрэса беларусістаў]. — Мінск : [[Нацыянальны навукова-асветніцкі цэнтр імя Францыска Скарыны|ННАЦ імя Ф. Скарыны]], 1997. — [http://www.lingvo.minsk.by/mab/@book/BOOKS/Albaruthenica/AB_06/Ab_06_2.htm Кн. 6 : Беларусь паміж Усходам і Захадам. Ч. 2] / рэд. [[Уладзімір Міхайлавіч Конан|Ул. Конан]] [і інш.]. {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120508024359/http://www.lingvo.minsk.by/mab/@book/BOOKS/Albaruthenica/AB_06/Ab_06_2.htm |date=8 мая 2012}} — С. 170—171. ISBN 985-6419-04-2. * Škofic, Jožica. [https://www.researchgate.net/publication/314168088_Microtoponyms_as_an_important_part_of_Slovenian_cultural_heritage Microtoponyms as an important part of Slovenian cultural heritage] // Acta geographica Slovenica, 57—1, 2017, 141—152. DOI:10.3986/AGS.4670. * Tort i Donada, Joan. 2023. [https://doi.org/10.34158/ONOMA.58/2023/3 Microtoponymy as a paradigm of cultural heritage – A case study of Catalan oronyms.] Onoma 58, 37–54. DOI: 10.34158/ONOMA.58/2023/3. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тапаніміка]] hwriwrktoxwu8qza61z2jn3kkew40l0 0 26328 5173904 5173116 2026-07-31T18:31:09Z Ueschar 151377 вычытка 5173904 wikitext text/x-wiki {{Дзяржаўны дзеяч | імя = Ёсіп Броз Ціта | арыгінал імя = {{lang|sh|Josip Broz Tito, Јосип Броз Тито}} | выява = Josip Broz Tito uniform portrait.jpg | шырыня партрэта = 220px | апісанне выявы = Ёсіп Броз Ціта ў маршальскім мундзіры | пасада = [[Прэзідэнт Югаславіі]] | сцяг = Flag of the President of Yugoslavia (1963-1993).svg | перыядпачатак = [[14 студзеня]] [[1953]] | перыядканец = [[4 мая]] [[1980]] | пасада_2 = Старшыня Урада Югаславіі | перыядпачатак_2 = [[7 сакавіка]] [[1945]] | перыядканец_2 = [[14 студзеня]] [[1953]] | пасада_3 = Кіраўнік [[Саюз камуністаў Югаславіі|Камуністычнай партыі — Саюза камуністаў Югаславіі]] | перыядпачатак_3 = [[1939]] | перыядканец_3 = [[4 мая]] [[1980]] | папярэднік_3 = [[Мілан Горкіч]] | пасада_4 = Старшыня [[Прэзідыум СФРЮ|Прэзідыума СФРЮ]] | перыядпачатак_4 = [[16 мая]] [[1974]] | перыядканец_4 = [[4 мая]] [[1980]] | пераемнік_4 = [[Лазар Калішэўскі]] | пасада_5 = Старшыня Саюзнага выканаўчага веча Югаславіі | перыядпачатак_5 = [[14 студзеня]] [[1953]] | перыядканец_5 = [[29 чэрвеня]] [[1963]] | пераемнік_5 = [[Петар Стамбаліч]] | дата нараджэння = 7.5.1892 | месца нараджэння = [[Кумравец]], [[Каралеўства Харватыя і Славонія]], [[Аўстра-Венгрыя]] | дата смерці = 4.5.1980 | месца смерці = [[Любляна]], [[Сацыялістычная Рэспубліка Славенія]], [[Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія|СФРЮ]] | пахаваны = [[Дом кветак]], [[Бялград]] | партыя = [[Сацыял-дэмакратычная партыя Харватыі і Славоніі]]<br />[[Саюз камуністаў Югаславіі|Камуністычная партыя — Саюз камуністаў Югаславіі]] | бацька = Франьё Броз | маці = Марыя Явэршэк | жонка = Пелагея Белавусава<br />Герта Гаас<br />[[Ёванка Броз]] | дзеці = Жарка Броз, Аляксандар «Міша» Броз | гады службы = 1913—1915; 1941—1980 | прыналежнасць = {{Сцягафікацыя|Аўстра-Венгрыя}}<br />{{Сцягафікацыя|Югаславія}} | званне = [[маршал Югаславіі]] | камандаваў = [[Народна-вызваленчая армія Югаславіі|Народна-вызваленчай арміяй і партызанскімі атрадамі Югаславіі]] | бітвы = [[Першая сусветная вайна]]<br />[[Народна-вызваленчая вайна Югаславіі]] | аўтограф = Tito signature.svg }} {{значэнні|Ціта}} {{Цёзкі2|Броз}} '''Ё́сіп (Іосіп) Броз Ці́та''' ({{IPA|[jǒsip brôːz tîto]}}; {{lang|sh|Josip Broz Tito, Јосип Броз Тито}}; {{ДН|7|5|1892}}, [[Кумравец]], [[Каралеўства Харватыя і Славонія]], [[Аўстра-Венгрыя]] — {{ДС|4|5|1980}}, [[Любляна]], [[Сацыялістычная Рэспубліка Славенія]], [[Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія|СФРЮ]]) — югаслаўскі дзяржаўны, палітычны і ваенны дзеяч, кіраўнік [[Югаславія|Югаславіі]] ў 1945—1980 гадах. Узначальваў камуністычны партызанскі рух падчас [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]], атрымаў званне [[маршал Югаславіі|маршала Югаславіі]] ў 1943 годзе. Адзін з ініцыятараў стварэння [[Рух недалучэння|Руху недалучэння]].<ref name="БелЭн">Ціта, Броз Ціта Іосіп // {{БелЭн|16}}.</ref><ref name="Філіпенка">{{Кніга |аўтар = Філіпенка У. С. |загаловак = Гісторыя навейшага часу |месца = Наваполацк |выдавецтва = ПДУ |год = 2012 |том = 2 |старонкі = 274, 336 |старонак = 356 |url = https://elib.psu.by/bitstream/123456789/10172/1/%D0%A3%D0%9C%D0%9A%20%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%20%D0%A72.pdf |мова = be }}</ref> Псеўданім '''Ціта''' Броз пачаў ужываць у падпольнай партыйнай дзейнасці ў 1930-я гады. Пазней ён стаў неад’емнай часткай імя, пад якім палітык быў вядомы ў Югаславіі і за яе межамі.<ref name="ХЭ">{{cite web |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/broz-josip-tito |title=Broz, Josip — Tito |website=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |language=hr |access-date=2026-07-30 }}</ref> == Раннія гады == Ёсіп Броз нарадзіўся ў вёсцы Кумравец у [[Харвацкае Загор’е|Харвацкім Загор’і]].{{Заўвага|У метрычным запісе датай нараджэння Броза пазначана 7 мая 1892 года. У Югаславіі яго дзень нараджэння афіцыйна адзначалі 25 мая як Дзень моладзі; гэтая дата трапіла і ў частку даведачных выданняў, у тым ліку ў «Беларускую энцыклапедыю».<ref name="ХЭ"/><ref name="БелЭн"/>}} Яго бацька Франьё Броз быў [[харваты|харватам]], а маці Марыя Явэршэк — [[славенцы|славенкай]]. Ёсіп быў адным з пятнаццаці дзяцей у сялянскай сям’і. У 1907 годзе скончыў пачатковую школу, пасля чаго навучаўся слясарнаму рамяству ў [[Сісак]]у. З 1910 года працаваў металістам у [[Заграб]]е і ўступіў у [[Сацыял-дэмакратычная партыя Харватыі і Славоніі|Сацыял-дэмакратычную партыю Харватыі і Славоніі]]. У 1911—1913 гадах працаваў на прадпрыемствах у [[Славенія|Славеніі]], [[Чэхія|Чэхіі]], [[Германія|Германіі]] і [[Аўстрыя|Аўстрыі]].<ref name="ХЭ"/> [[Файл:Birth house of Josip Broz Tito.jpg|міні|злева|Дом у Кумраўцы, дзе нарадзіўся Ёсіп Броз]] У 1913 годзе яго прызвалі ў [[Аўстра-венгерская армія|аўстра-венгерскую армію]]. Падчас Першай сусветнай вайны служыў на [[Сербскі фронт Першай сусветнай вайны|Сербскім]], а пазней на [[Усходні фронт Першай сусветнай вайны|Усходнім фронце]]. У сакавіку 1915 года быў цяжка паранены і трапіў у расійскі палон. Пасля [[Лютаўская рэвалюцыя|Лютаўскай рэвалюцыі]] 1917 года пакінуў лагер ваеннапалонных, апынуўся ў [[Петраград]]зе, а затым у [[Сібір]]ы. У [[Омск]]у далучыўся да [[Чырвоная гвардыя (Расія)|чырвонагвардзейцаў]]. Пазней у афіцыйнай югаслаўскай біяграфіі сцвярджалася, што ён удзельнічаў у [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]], аднак дакладны характар яго ўдзелу застаецца не высветленым.<ref name="ХЭ"/><ref name="Будзьма">{{cite web |url=https://budzma.org/news/u-pyekla-z-marshalam-tsita.html |title=У пекла з маршалам Ціта |author=Касяк Канстанцін |date=2015-09-16 |website=Будзьма беларусамі! |language=be |access-date=2026-07-30 }}</ref> У Расіі Броз пазнаёміўся з Пелагеяй Белавусавай, з якой узяў шлюб. У 1920 годзе яны пераехалі ў [[Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў]]. У тым жа годзе Броз уступіў у Камуністычную партыю Югаславіі.<ref name="ХЭ"/> == Партыйная дзейнасць == Пасля забароны Камуністычнай партыі Югаславіі Броз працягваў падпольную дзейнасць. Працаваў на прадпрыемствах у розных гарадах, удзельнічаў у [[прафсаюз]]ным руху і арганізоўваў [[забастоўка|забастоўкі]]. У 1928 годзе ён сіаў палітычным сакратаром заграбскай арганізацыі кампартыі. У жніўні 1928 года яго арыштавалі, а ў лістападзе асудзілі на пяць гадоў зняволення.<ref name="ХЭ"/> Пасля вызвалення ў 1934 годзе Броз увайшоў у кіраўніцтва КПЮ і пачаў карыстацца псеўданімам Ціта. У 1935—1936 гадах працаваў у [[Масква|Маскве]] ў апараце [[Камуністычны інтэрнацыянал|Камуністычнага інтэрнацыянала]], дзе быў вядомы таксама пад псеўданімам Вальтэр. Ён захаваў сваё становішча падчас рэпрэсій, якія закранулі значную частку югаслаўскага камуністычнага кіраўніцтва. Пасля арышту і расстрэлу ў СССР генеральнага сакратара КПЮ [[Мілан Горкіч|Мілана Горкіча]] Броз паступова ўзначаліў партыю. У 1939 годзе Камінтэрн зацвердзіў яго генеральным сакратаром КПЮ.<ref name="ХЭ"/><ref name="Будзьма"/> == Другая сусветная вайна == У красавіку 1941 года дзяржавы [[Вось Берлін — Рым|Восі]] напалі на Югаславію і падзялілі яе тэрыторыю. Пасля нападу Германіі на СССР Камуністычная партыя Югаславіі заклікала да ўзброенага паўстання. Ціта ўзначаліў Галоўны штаб народна-вызваленчых партызанскіх атрадаў, пазней пераўтвораны ў Вярхоўны штаб [[Народна-вызваленчая армія Югаславіі|Народна-вызваленчай арміі і партызанскіх атрадаў Югаславіі]].<ref name="Свабода">{{cite web |url=https://www.svaboda.org/a/2031353.html |title=Спадчына маршала Ціта |author=Дракахруст Юры |date=2010-05-04 |website=Радыё Свабода |language=be |access-date=2026-07-30 }}</ref> У адрозненне ад сербскіх манархічных [[чэтнікі|чэтнікаў]] і харвацкіх [[усташы|усташоў]], камуністычны рух дэклараваў супольную барацьбу ўсіх народаў Югаславіі супраць акупантаў і [[калабарацыянізм|калабарацыяністаў]]. Партызанскія сілы вялі адначасова вайну супраць акупацыйных войскаў і грамадзянскую вайну з іншымі ўзброенымі фарміраваннямі. Да канца вайны яны кантралявалі значную частку краіны і сталі галоўнай унутранай ваенна-палітычнай сілай Югаславіі.<ref name="Будзьма"/><ref name="Свабода"/> [[Файл:Tito-Churchill.jpg|міні|справа|Ёсіп Броз Ціта і [[Уінстан Чэрчыль]], 1944 год]] У лістападзе 1942 года было створана [[Антыфашысцкае веча народнага вызвалення Югаславіі]] (АВНАЮ). На яго другой сесіі ў [[Яйцэ]] ў лістападзе 1943 года было абвешчана пра стварэнне федэратыўнай Югаславіі, а Ціта атрымаў званне маршала. У канцы 1943 года заходнія саюзнікі прызналі яго партызанскі рух галоўнай сілай супраціву ў Югаславіі. Паводле [[Пагадненне Ціта — Шубашыча|пагаднення Ціта — Шубашыча]] было прадугледжана стварэнне супольнага ўрада з прадстаўнікамі партызанскага руху і каралеўскага ўрада ў выгнанні.<ref name="ХЭ"/> Увосень 1944 года Народна-вызваленчая армія сумесна з [[Чырвоная армія|Чырвонай арміяй]] удзельнічала ў [[Бялградская аперацыя|вызваленні Бялграда]]. Значную частку тэрыторыі краіны югаслаўскія партызаны занялі самастойна. Партызаны Ціта таксама дапамагалі камуністычнаму руху супраціву ў суседняй [[Албанія|Албаніі]].<ref name="Філіпенка"/><ref name="Свабода"/> == Кіраўнік Югаславіі == === Усталяванне новага ладу === 7 сакавіка 1945 года Ціта ўзначаліў Часовы ўрад [[Дэмакратычная Федэратыўная Югаславія|Дэмакратычнай Федэратыўнай Югаславіі]]. У лістападзе 1945 года на выбарах удзельнічаў толькі кантраляваны камуністамі [[Народны фронт Югаславіі|Народны фронт]]. Новая [[Скупшчына Югаславіі|скупшчына]] ліквідавала манархію і абвясціла [[Федэратыўная Народная Рэспубліка Югаславія|Федэратыўную Народную Рэспубліку Югаславія]]. Ціта застаўся кіраўніком урада і адначасова займаў пасаду міністра абароны.<ref name="ХЭ"/> У першыя пасляваенныя гады ў краіне была ўсталявана [[аднапартыйная сістэма]], нацыяналізавана прамысловасць і распачата [[калектывізацыя]] сельскай гаспадаркі. Улады пераследавалі палітычных праціўнікаў, прадстаўнікоў разгромленых ваенных фарміраванняў і частку духавенства. Падчас і непасрэдна пасля заканчэння вайны адбыліся масавыя забойствы ваеннапалонных і цывільных асоб, якіх новыя ўлады лічылі калабарацыяністамі або ворагамі рэжыму. Як кіраўнік партыі, урада і ўзброеных сіл Ціта нёс палітычную адказнасць за дзейнасць створанай сістэмы.<ref name="ХЭ"/> === Канфлікт з СССР === Першапачаткова Югаславія арыентавалася на савецкую мадэль развіцця, але яе кіраўніцтва праводзіла больш самастойную палітыку на [[Балканскі паўвостраў|Балканах]]. Рознагалоссі датычыліся, сярод іншага, югаслаўскай прысутнасці ў Албаніі, дапамогі грэчаскім камуністам і планаў стварэння федэрацыі Югаславіі з [[Балгарыя|Балгарыяй]]. У чэрвені 1948 года [[Інфармацыйнае бюро камуністычных і рабочых партый|Камінфарм]] асудзіў кіраўніцтва КПЮ, пасля чаго Югаславія апынулася ў палітычнай і эканамічнай ізаляцыі ад СССР і яго саюзнікаў.<ref name="Філіпенка"/><ref name="Свабода"/> Камуністаў і іншых грамадзян Югаславіі, якіх абвінавачвалі ў падтрымцы савецкай пазіцыі, арыштоўвалі і адпраўлялі ў турмы і лагеры. Найбольш вядомым месцам зняволення стаў лагер на востраве [[Галі-Отак]], адкрыты ў 1949 годзе. Праз сістэму лагераў для прыхільнікаў Камінфарма і асоб, залічаных да іх, прайшлі тысячы чалавек. Вязняў прымушалі да цяжкай працы, унутры лагера падтрымлівалася сістэма ўзаемнага сачэння, даносаў і гвалту. У 1956 годзе Галі-Отак перастаў быць спецыяльным лагерам для прыхільнікаў Камінфарма і быў пераўтвораны ў турму, у якой пазней утрымлівалі таксама іншых палітычных апанентаў і асуджаных за крымінальныя злачынствы. Установа дзейнічала да 1988 года.<ref name="Галі-Отак">{{cite web |url=https://novychas.online/poviaz/hali-otak-juhaslauski-hulah-dlja-stalinistau |title=Галі Отак: югаслаўскі ГУЛАГ для сталіністаў |author=Варончык Сяргей |date=2025-11-23 |website=Новы Час |language=be |access-date=2026-07-30 }}</ref> Разрыў з СССР прымусіў Югаславію шукаць эканамічную і ваенную дапамогу ў заходніх дзяржаў. Пры гэтым краіна захавала сацыялістычны лад і аднапартыйную сістэму. У 1950 годзе была распачата рэформа [[Рабочае самакіраванне ў Югаславіі|рабочага самакіравання]]: дзяржаўныя прадпрыемствы фармальна перадаваліся пад кіраванне выбарных рабочых саветаў. Адначасова паступова адмовіліся ад суцэльнай калектывізацыі сельскай гаспадаркі, пашырылі магчымасці дробнай прыватнай гаспадаркі і ўвялі элементы рынку.<ref name="ХЭ"/><ref name="Свабода"/> Пасля смерці [[Іосіф Сталін|Іосіфа Сталіна]] адносіны з СССР пачалі паляпшацца. У 1955 годзе савецкая дэлегацыя на чале з [[Мікіта Хрушчоў|Мікітам Хрушчовым]] наведала Бялград. Бакі прызналі права кожнай сацыялістычнай краіны самастойна вызначаць шлях развіцця. Аднак Югаславія не вярнулася ў савецкі блок і не ўступіла ў [[Арганізацыя Варшаўскага дагавора|Арганізацыю Варшаўскага дагавора]].<ref name="БелЭн"/><ref name="Свабода"/> === Прэзідэнцтва і ўнутраная палітыка === 14 студзеня 1953 года Ціта быў абраны прэзідэнтам Югаславіі. У 1963 годзе новая канстытуцыя перайменавала дзяржаву ў Сацыялістычную Федэратыўную Рэспубліку Югаславія і дазволіла яму заставацца прэзідэнтам без абмежавання колькасці тэрмінаў. [[Канстытуцыя Югаславіі 1974 года|Канстытуцыя 1974 года]] надала Ціта статус пажыццёвага прэзідэнта і адначасова пашырыла паўнамоцтвы саюзных рэспублік і аўтаномных краёў.<ref name="ХЭ"/> Югаслаўскі лад адрозніваўся ад сістэм іншых еўрапейскіх сацыялістычных дзяржаў большай эканамічнай самастойнасцю прадпрыемстваў, магчымасцю для грамадзян выязджаць на працу за мяжу і адносна шырокімі культурнымі кантактамі з Захадам. Палітычная ўлада, аднак, заставалася ў руках Саюза камуністаў, а адкрытая апазіцыйная дзейнасць абмяжоўвалася. У 1954 годзе быў адхілены ад улады [[Мілаван Джылас]], які выступаў за далейшую дэмакратызацыю. У 1966 годзе пасля [[Брыёнскі пленум|Брыёнскага пленума]] сваіх пасад пазбавіўся кіраўнік службаў бяспекі [[Аляксандр Ранкавіч]].<ref name="ХЭ"/> У 1971—1972 гадах партыйнае кіраўніцтва спыніла рэфарматарскія рухі ў Харватыі, Сербіі і Славеніі. Удзельнікаў [[Харвацкая вясна|Харвацкай вясны]], якія патрабавалі большай самастойнасці рэспублікі, звальнялі з пасад, выключалі з партыі і ў асобных выпадках асуджалі да зняволення. Адначасова Канстытуцыя 1974 года значна дэцэнтралізавала федэрацыю, стварыўшы сістэму калектыўнага кіраўніцтва, якая павінна была дзейнічаць пасля смерці Ціта.<ref name="ХЭ"/> == Знешняя палітыка == Ціта імкнуўся захоўваць самастойнасць Югаславіі адносна абодвух ваенна-палітычных блокаў. Ён падтрымліваў адносіны як з СССР і іншымі сацыялістычнымі краінамі, так і з [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] і дзяржавамі [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропы]]. Югаславія асудзіла [[Увод войскаў у Чэхаславакію (1968)|увод войскаў краін Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакію]] ў 1968 годзе. Пазіцыя Ціта падчас [[Венгерскае паўстанне 1956 года|венгерскіх падзей 1956 года]] была больш складанай: першапачаткова ён пагаджаўся з неабходнасцю змены венгерскага кіраўніцтва, але пазней крытыкаваў савецкае ўмяшанне і пакаранне смерцю [[Імрэ Надзь|Імрэ Надзя]].<ref name="ХЭ"/> [[Файл:Jawaharlal Nehru, Nasser and Tito at the Conference of Non-Aligned Nations held in Belgrade.jpg|міні|злева|[[Джавахарлал Неру]], [[Гамаль Абдэль Насэр]] і Ёсіп Броз Ціта на канферэнцыі Руху недалучэння ў Бялградзе, 1961 год]] Разам з прэм’ер-міністрам [[Індыя|Індыі]] [[Джавахарлал Неру|Джавахарлалам Неру]] і прэзідэнтам [[Егіпет|Егіпта]] [[Гамаль Абдэль Насэр|Гамалем Абдэлем Насэрам]] Ціта выступіў адным з галоўных ініцыятараў супрацоўніцтва дзяржаў, якія не жадалі далучацца ні да [[НАТА]], ні да савецкага блока. У верасні 1961 года ў Бялградзе адбылася першая канферэнцыя кіраўнікоў 25 дзяржаў. Яе ўдзельнікі выступілі за недалучэнне да ваенных блокаў, падтрымку нацыянальна-вызваленчых рухаў, [[мірнае суіснаванне]] і [[раззбраенне]].<ref name="Філіпенка"/> Ціта наведаў шматлікія краіны [[Азія|Азіі]], [[Афрыка|Афрыкі]] і [[Лацінская Амерыка|Лацінскай Амерыкі]] і ўдзельнічаў ва ўсіх канферэнцыях Руху недалучэння, якія прайшлі пры яго жыцці. Дзякуючы гэтай палітыцы Югаславія мела міжнародны ўплыў, большы за яе эканамічны і ваенны патэнцыял.<ref name="Свабода"/><ref name="ХЭ"/> == Асабістае жыццё == Ціта некалькі разоў быў жанаты. Ад шлюбу з Пелагеяй Белавусавай меў сына Жарку. Падчас Другой сусветнай вайны яго фактычнай жонкай была Давор’янка Паўнавіч. У 1952 годзе ён узяў шлюб з [[Ёванка Броз|Ёванкай Будзісаўлевіч]], якая суправаджала яго падчас афіцыйных паездак. У другой палове 1970-х гадоў сужэнцы жылі асобна, хоць афіцыйна не развяліся.<ref name="ХЭ" /> У Югаславіі склаўся [[культ асобы]] Ціта. Яго афіцыйны дзень нараджэння 25 мая адзначаўся як [[Дзень моладзі ў Югаславіі|Дзень моладзі]]; кульмінацыяй свята было ўручэнне Ціта сімвалічнай эстафетнай палачкі. Яго партрэты размяшчаліся ў дзяржаўных установах, школах і на прадпрыемствах, яго імя прысвойвалі гарадам, вуліцам і арганізацыям.<ref name="Будзьма" /> == Смерць і пахаванне == [[Файл:Grob Josipa Broza Tita.jpg|міні|337x337пкс|Магіла Ціта ў [[Дом кветак|Доме кветак]] у Бялградзе]] У пачатку 1980 года стан здароўя Ціта рэзка пагоршыўся з прычыны парушэння кровазвароту ў левай назе. Пасля няўдалых спроб лячэння нагу ампутавалі. Ён памёр 4 мая 1980 года ў клінічным цэнтры ў Любляне, не дажыўшы трох дзён да 88-годдзя.<ref name="ХЭ" /> Пахаванне адбылося 8 мая ў Бялградзе. На ім прысутнічалі прадстаўнікі больш як ста дзяржаў, у тым ліку дзясяткі кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў. Ціта пахавалі ў зімовым садзе яго рэзідэнцыі, які пазней атрымаў назву [[Дом кветак]].<ref>{{cite web |url=https://www.svaboda.org/a/2032200.html |title=Жыццё Ёсіпа Броз Ціта |date=2010-05-04 |website=Радыё Свабода |language=be |access-date=2026-07-30 }}</ref> Пасля яго смерці пасада кіраўніка дзяржавы перайшла да калектыўнага Прэзідыума СФРЮ, старшыні якога змяняліся штогод. На працягу 1980-х гадоў абвастрыліся [[эканамічны крызіс]], супярэчнасці паміж рэспублікамі і нацыянальныя канфлікты. У 1991—1992 гадах большая частка рэспублік выйшла са складу федэрацыі, што суправаджалася [[Югаслаўскія войны|войнамі]].<ref>{{cite web |url=https://www.svaboda.org/a/29632227.html |title=Інкубатар народаў. Сто гадоў таму была створаная паўднёваславянская дзяржава |date=2018-12-01 |website=Радыё Свабода |language=be |access-date=2026-07-30 }}</ref> == Сувязі з Беларуссю == У чэрвені 1965 года падчас паездкі па Савецкім Саюзе Ціта наведаў [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускую ССР]]. Ён пабываў у [[Мінск]]у і [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]]. Гэта быў адзіны яго візіт у Беларусь.<ref name="БелЭн" /> == Ацэнкі і памяць == Ацэнкі дзейнасці Ціта істотна адрозніваюцца. З яго кіраўніцтвам звязваюць перамогу югаслаўскага партызанскага руху, захаванне незалежнасці краіны ад СССР, стварэнне адмысловай мадэлі сацыялістычнага самакіравання і значную ролю Югаславіі ў Руху недалучэння. Адначасова яго ўлада грунтавалася на манаполіі Саюза камуністаў, дзейнасці [[палітычная паліцыя|палітычнай паліцыі]], [[цэнзура|цэнзуры]] і пераследзе сапраўдных або меркаваных праціўнікаў рэжыму.<ref name="ХЭ"/><ref name="Свабода"/><ref name="Галі-Отак"/> Пасля распаду Югаславіі стаўленне да Ціта ў былых саюзных рэспубліках засталося неадназначным. Яго імя і помнікі сталі прадметам палітычных і грамадскіх спрэчак. Адначасова ўзнікла з’ява [[юганастальгія|юганастальгіі]] — станоўчай або ідэалізаванай памяці пра сацыялістычную Югаславію, яе сацыяльную стабільнасць, масавую культуру і міжнародны статус.<ref name="Будзьма"/><ref>{{cite web |url=https://muzej-jugoslavije.org/exhibition/umro-je-drug-tito/ |title=Umro je drug Tito |website=Muzej Jugoslavije |language=sr |access-date=2026-07-30 }}</ref> == Творы == * {{Кніга |аўтар = Тито И. Б. |загаловак = Избранные статьи и речи. Май 1941 — октябрь 1979 |месца = Москва |выдавецтва = Политиздат |год = 1987 |мова = ru }} == Заўвагі == {{заўвагі}}{{зноскі|2}} == Літаратура == * {{БелЭн|16}} * {{Кніга |аўтар = Філіпенка У. С. |загаловак = Гісторыя навейшага часу |месца = Наваполацк |выдавецтва = ПДУ |год = 2012 |том = 2 |старонак = 356 |url = https://elib.psu.by/bitstream/123456789/10172/1/%D0%A3%D0%9C%D0%9A%20%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%20%D0%A72.pdf |мова = be }} * {{Кніга |аўтар = West R. |загаловак = Tito and the Rise and Fall of Yugoslavia |месца = London |выдавецтва = Sinclair-Stevenson |год = 1994 |isbn = 978-1-85619-438-9 |мова = en }} == Спасылкі == {{commons|Josip Broz Tito}} * {{cite web |url=https://budzma.org/news/u-pyekla-z-marshalam-tsita.html |title=У пекла з маршалам Ціта |author=Касяк Канстанцін |date=2015-09-16 |website=Будзьма беларусамі! |language=be }} * {{cite web |url=https://www.svaboda.org/a/2031353.html |title=Спадчына маршала Ціта |author=Дракахруст Юры |date=2010-05-04 |website=Радыё Свабода |language=be }} * {{cite web |url=https://novychas.online/poviaz/hali-otak-juhaslauski-hulah-dlja-stalinistau |title=Галі Отак: югаслаўскі ГУЛАГ для сталіністаў |author=Варончык Сяргей |date=2025-11-23 |website=Новы Час |language=be }} {{Кавалеры ордэна «Перамога»}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Броз Ціта, Ёсіп}} [[Катэгорыя:Ёсіп Броз Ціта| ]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харватыі]] [[Катэгорыя:Палітычныя псеўданімы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Югаславіі]] [[Катэгорыя:Палітыкі Югаславіі]] [[Катэгорыя:Югаслаўскія партызаны]] [[Катэгорыя:Старшыні Прэзідыума СФРЮ]] [[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Югаславіі]] [[Катэгорыя:Прэзідэнты Югаславіі]] [[Катэгорыя:Маршалы]] [[Катэгорыя:Ваеннапалонныя Першай сусветнай вайны (Аўстра-Венгрыя)]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны]] [[Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Заграба]] [[Катэгорыя:Міністры абароны Югаславіі]] [[Катэгорыя:Марксісты]] [[Катэгорыя:Дзеячы Камінтэрна]] [[Катэгорыя:Рух недалучэння]] 70feso0vgd31qb7ons721tk3cd92n98 0 27664 5174088 5045318 2026-08-01T10:46:27Z Slip1560 46737 /* Гісторыя */ удакладненне 5174088 wikitext text/x-wiki {{Індаеўрапейцы}} '''Балтыйскія мовы''' — моўная група, асобная галіна [[Індаеўрапейскія мовы|індаеўрапейскіх моў]]. У наш час існуюць жывыя балтыйскія [[літоўская мова|літоўская]] і [[латышская мова|латышская мовы]], якія адрозніваюцца багаццем розных [[дыялект]]аў. Асабліва вылучаюцца [[Жамойцкая гаворка|жамойцкі дыялект]] літоўскай і латгальскі дыялект латышскай моў. Агульная колькасць носьбітаў у наш час — каля 4,7 млн чал., галоўным чынам у [[Літва|Літве]] і [[Латвія|Латвіі]], а таксама ў суседніх рэгіёнах [[Польшча|Польшчы]], [[Расія|Расіі]] ([[Калінінградская вобласць]]) і паўночным захадзе [[Беларусь|Беларусі]] ([[Гродзенская вобласць]]). На літоўскай і латышскай мовах гавораць таксама латышы і літоўцы ў дыяспары (Паўночная і Паўднёвая Амерыка, Еўропа, Аўстралія). == Назва == Балтыйскія мовы пачалі актыўна вывучацца з пач. XIX ст. Прычым, іх аб'ядноўвалі пад рознымі назвамі. У 1845 г. [[Германія|нямецкі]] даследчык Георг Несельман прапанаваў для [[пруская мова|прускай]], [[літоўская мова|літоўскай]] і [[латышская мова|латышскай]] моў адзіную назву — балтыйскія. == Класіфікацыя == * Усходняя балтыйская група ** [[літоўская мова|Літоўская]] *** [[Жамойцкая гаворка|Жамойцкая]] ** [[Латышская мова|Латышская]] ** [[Латгальская мова|Латгальская]] ** [[Земгалы|Земгальская]] † ** [[Селы|Селонская]] † ** [[Куршы|Куршская]] † (часам яе адносяць да заходняй падгрупы) * Заходняя балтыйская група † ** [[Пруская мова|Пруская]] † ** [[Яцвяжская мова|Яцвяжская]] † ** Мова [[галінды|галіндаў]] † * Дняпроўска-Окская група † ** Мова [[голядзь|голядзі]] † == Гісторыя == [[Файл:Baltic Tribes c 1200.svg|thumb|Балты каля 1200 г., паводле М. Гімбутас (1963)]] Лічыцца, што [[балты]] як моўная і культурная група сфарміраваліся на тэрыторыі [[Еўропа|Еўропы]] пасля заканчэння [[неаліт]]у (з III тыс. да н. э.). У [[бронзавы век|бронзавым]] — [[жалезны век|жалезным вяках]] носьбіты балтыйскіх моў насялялі вялізарны рэгіён ад [[Одэр|ракі Одэр]] на захадзе да [[Волга|Волгі]] на ўсходзе. На поўдні мяжа балтаў дасягала [[Прыпяць|ракі Прыпяць]] і ахоплівала захад сучаснай [[Украіна|Украіны]]. Але ў друг. пал. I тыс. н. э. яны страцілі значную частку сваіх тэрыторый у выніку міграцыі іншых народаў, у першую чаргу [[славяне|славянскіх]]. У пісьмовым выглядзе захаваліся толькі сярэднявечныя літоўская, ранняя латышская і пруская мовы. Прычым, апошняя з'яўляецца мёртвай. Астатнія мовы і гаворкі захаваліся ў форме [[Тапаніміка|тапонімаў]] і часам асобных [[Асабістае імя|імён]]. Мясцовыя назвы (гідранімія і мікратапанімія) сведчаць пра тое, што асобныя групы балтаў даходзілі нават да тэрыторыі сённяшняга Падмаскоўя ([[голядзь]]). Прычым балтызмы, якіх шмат і ў рускіх дыялектах, адрозніваюцца сваім складам ад беларускіх, а гэта значыць, што продкі беларусаў і рускіх кантактавалі з рознымі групамі балтаў. Што да славянізмаў у літоўскай і латышскай мовах (а іх яшчэ больш), то яны таксама адрозніваюцца, бо ў літоўскай мове пераважаюць беларускія і польскія запазычанні, а ў латышскай — рускія. Пра шырокую геаграфію старажытных балтаў сведчыць таксама ўплыў балтыйскіх моў на прыбалтыйска-фінскія мовы. На беларускай тэрыторыі надзвычай поўна прадстаўлена гідраніміка балтыйскага паходжання, і гэта зусім заканамерна, бо славяне прыйшлі сюды не раней за VIII ст. нашай эры. Да гэтага часу тут жылі ўсходнія балты, блізкароднасныя літоўцам, але са сваімі дыялектнымі асаблівасцямі, што дае падставу лічыць іх мову асобнай усходнебалтыйскай. Балтыйская гідраніміка дасягала [[Прыпяць|Прыпяці]] на поўдні і [[Сейм (рака)|Сейма]] на паўднёвым усходзе. У сучасных беларускіх дыялектах збераглося нямала балтызмаў, якія ўзыходзяць да тых далёкіх часоў, калі на гэтую тэрыторыю прыйшлі першыя славяне. Значная колькасць балтызмаў адзначана і ва ўкраінскай мове, што тлумачыцца кантактамі на Прыпяці, [[Ясельда|Ясельдзе]] і [[Гарынь|Гарыні]]. У гэты рэгіён славяне прыйшлі з захаду ў пачатку нашай эры. Па р. Сейм праходзіла граніца паміж балтамі і іранцамі, што адбілася на шэрагу балта-іранскіх лексічных адпаведнасцей. На думку некаторых навукоўцаў, шэраг падобных рыс балтыйскіх і [[Славянскія мовы|славянскіх моў]] дазваляе аб'ядноўваць іх у балта-славянскія мовы або меркаваць, што ў старажытнасці існавала балта-славянская моўная злучнасць. [[Расія|Расійскі]] мовазнавец [[Уладзімір Мікалаевіч Тапароў|У. М. Тапароў]] высунуў тэорыю, згодна якой славянскія мовы вылучыліся спярша як падгрупа балтыйскіх моў. Таксама абмяркоўваецца цесная сувязь старажытных балтыйскіх моў з [[кельцкія мовы|кельцкімі мовамі]]. == Фанетыка-граматычныя характарыстыкі == Нягледзячы на значныя адрозненні, у балтыйскіх мовах існуюць некаторыя агульныя рысы, што дае падставу лічыць іх роднаснымі. Сярод гэтых рыс асаблівасці, якія адрозніваюць балтыйскія дыялекты ад іншых індаеўрапейскіх, у фаналагічнай сістэме (супрацьпастаўленне па мяккасці — цвёрдасці зычных), у сістэме дзеясловаў (форма 3-й асобы адзіночнага ліку супадае з адпаведнымі формамі множнага і парнага), у складзе словаўтваральных фармантаў назоўнікаў (літоўскія памяншальныя суфіксы на ''-ul-, -už-, -ut-'' і інш. Існуюць больш за 100 лексем, распаўсюджаных у балтыйскіх мовах, для якіх не знойдзены паралелі ў іншых індаеўрапейскіх. Сярод іх: <table> <tr> <td>[[Літоўская мова|літоўская]]</td> <td>[[Латышская мова|латышская]]</td> <td>[[Пруская мова|пруская]]</td> <td>[[Беларуская мова|беларуская]]</td> </tr> <tr> <td>''ąžuolas''</td> <td>''ozols''</td> <td>''ansons''</td> <td>''дуб''</td> </tr> <tr> <td>''dangus''</td> <td>''debesis''</td> <td>''dangus''</td> <td>''неба''</td> </tr> <tr> <td>''laba''</td> <td>''labs''</td> <td>''labs''</td> <td>''добра''</td> </tr> </table> Існуюць рысы, якія адрозніваюць усходнебалтыйскія мовы (літоўскую, латышскую) ад заходнебалтыйскіх (прускай). Напрыклад, значэнні займеннікаў ''мой, твой, свой'' перадаюцца ў літоўскай мове ''mano, tavo, savo'', у латышсай ''mans, tavs, savs'', у той час як старажытнапрускія ''mais, twais, swais'' дакладна адпавядаюць славянскім формам. == Сувязь з беларускай мовай == Балтыйскія мовы паўплывалі на фарміраванне [[беларуская мова|беларускай мовы]], што тлумачыцца асаблівасцямі [[этнагенез]]у [[беларусы|беларусаў]], у тым ліку на [[лексіка|лексіку]], вымаўленне гукаў, а таксама на [[Тапаніміка|тапонімы]] і [[Асабістае імя|імёны]]. Дакладна колькасць слоў балтыйскага паходжання ў беларускай мове не падлічвалася (высоўваюцца розныя лічбы), але відавочна, што ўплыў балтыйскіх моў на беларускую быў найбольшым сярод усіх [[Славянскія мовы|славянскіх моў]]. Пры гэтым навука апошніх гадоў паказала, што славянскія мовы бліжэй да заходнебалтыйскіх (адзіным характэрным прадстаўніком якіх засталася [[пруская мова|старажытнапруская]])<ref>''Мартынаў В. У.'' Балтыйскія мовы // Беларуская мова: Энцыклапедыя / Беларус. Энцыкл.; пад. рэд. А. Я. Міхневіча; рэдкал Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — С. 73</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * ''Мартынаў В. У.'' Балтыйскія мовы // Беларуская мова: Энцыклапедыя / Беларус. Энцыкл.; пад. рэд. А. Я. Міхневіча; рэдкал Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 654 с. ISBN 5-85700-126-9 * ''Топоров В. Н.'' Балтийские языки // Языки мира: Балтийские языки. / Институт языкознания РАН. Ред. колл.: В. Н. Топоров, М. В. Завьялова, А. А. Кибрик и др. — М.: Academia, 2006. — ISBN 5-87444-225-1 == Спасылкі == * [http://www.belhistory.eu/lyudmila-duchyc-balty-i-slavyane-na-terytoryi-belarusi-ў-pachatku-ii-tysyachagodzdzya/ Людміла Дучыц. Балты i славяне на тэрыторыі Беларусі ў пачатку II тысячагодзьдзя / Артыкул] * [http://www.lituanistica.ru/materials_intresting_toporov.html В. Н. Топоров «Балтийские языки»] * [http://www.libook.info/istoria/43555-balty.mljudimjantarnogommorja.html Мария Гимбутас, Балты. Люди янтарного моря] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210620210637/http://libook.info/istoria/43555-balty.mljudimjantarnogommorja.html |date=20 чэрвеня 2021 }} * [http://indoeuro.bizland.com/tree/balt/balt.html Балтыйскія мовы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120301185249/http://indoeuro.bizland.com/tree/balt/balt.html |date=1 сакавіка 2012 }} {{Балтыйскія мовы}} {{Індаеўрапейскія мовы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Балтыйскія мовы| ]] 8wt7fqebnhn0h3rsn947b6hbt68oc3h 0 29825 5173844 4672494 2026-07-31T13:42:09Z Autumndancer 168015 5173844 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Алье}} {{Дэпартамент Францыі| Дэпартамент=Алье| Дэпартамент-Фр=Allier| нумар=03| рэгіён=[[Авернь — Рона-Альпы]]| Прэфектура=| Супрэфектуры=| насельніцтва=344,7 тыс.| год=1999| месца=63| шчыльнасць= 47| плошча=7340| акругі=3| кантоны=35| камуны=320 | img_coa=Blason comte fr Clermont (Bourbon).svg }} '''Алье''' ({{lang-fr|Allier}}) — дэпартамент на поўдні цэнтральнай вобласці [[Францыя|Францыі]], адзін з дэпартаментаў рэгіёна [[Авернь — Рона-Альпы]]. Парадкавы нумар 3. Адміністрацыйны цэнтр — [[Мулен (Алье)|Мулен]]. Насельніцтва 344,7 тыс. чалавек (63-е месца сярод дэпартаментаў, даныя [[1999]] г.). == Геаграфія == Плошча тэрыторыі 7340 км². Праз дэпартамент працякаюць рэкі [[Алье (рака)|Алье]], Луара і Шэр. Дэпартамент уключае 3 акругі, 35 кантонаў і 320 камун. == Гісторыя == Алье — адзін з першых 83 дэпартаментаў, утвораных падчас Вялікай французскай рэвалюцыі ў сакавіку [[1790]] г. Паўстаў на тэрыторыі былых правінцый [[Авернь]] і [[Бурбонэ]]. Назва паходзіць ад ракі [[Алье, рака|Алье]]. {{Дэпартаменты Францыі}} [[Катэгорыя:Дэпартаменты Францыі]] [[Катэгорыя:Алье (дэпартамент)| ]] s42mio83j6fjsrwafjys6unmsm7i4h1 0 41601 5173797 4581815 2026-07-31T12:06:02Z Ілля Касакоў 21245 5173797 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} {{Цёзкі2|Грынкевіч}} {{не блытаць|Станіслаў Грынкевіч (малодшы)}} '''Станіслаў Сымонавіч Грынкевіч''' (старэйшы; {{ДН|2|2|1902}}, в. [[Новы Двор]], [[Сакольскі павет]], [[Гродзенская губерня]] (цяпер [[Падляскае ваяводства|Падляшскае ваяводства]], [[Польшча]]) — {{ДС|25|7|1945}}, {{МС|Магілёў||}}, [[НКДБ]]) — беларускі грамадскі, рэлігійны і культурны дзеяч, лекар-псіханеўролаг, [[публіцыст]], [[перакладчык]], папулярызатар навукі. Брат<ref name="nn">[https://nn.by/?c=ar&i=96338 Пра Грынкевіча без памылак]</ref> беларускага святара [[Ф. Грынкевіч|Францішка Грынкевіча]]. == Біяграфічныя звесткі == Паступіў на [[медыцынскі факультэт Віленскага ўніверсітэта|медыцынскі факультэт]] адноўленага [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]], скарыстаўшыся «ветэранскімі» льготамі, як удзельнік [[Польска-савецкая вайна 1920 года|польска-савецкай вайны 1920 года]]. Вывучаючы медыцыну, Грынкевіч зразумеў, што яму больш адпавядае тэалагічны факультэт. Але паколькі з медыцынскага нельга было адразу туды перайсці, спярша ён перавёўся на гуманітарны факультэт, а пасля ўжо на тэалагічны. Аднак не вытрымаў [[паланізацыя|паланізацыі]], якая там панавала, і вярнуўся да медыцыны<ref name="nn"/>. Пасля ён, разам з аднакурсніцай Янінай з [[Сувалкі|Сувалкаў]], выехаў у [[Познань]], дзе яны, відаць, і пажаніліся ў [[1927]] годзе. [[15 сакавіка]] [[1929]] года скончыў медыцынскі факультэт [[Пазнаньскі ўніверсітэт|Пазнаньскага ўніверсітэта]], атрымаўшы дыплом доктара «ўсіх лекарскіх навук». Яшчэ студэнтам, з [[16 мая]] [[1927]] года, працаваў у нейралагічна-псіхіятрычнай клініцы Пазнаньскага ўніверсітэта спачатку быў асістэнтам, пасля — старшым асістэнтам<ref name="nn"/>. У [[1931]]—[[1936]] г. віцэ-старшыня [[Беларуская хрысціянская дэмакратыя (1917)|Беларускай хрысціянскай дэмакратыі]]. У [[1933]] г. чатыры месяцы быў на стажыроўцы ў [[Мюнхен]]е, дзе практыкаваўся ў галіне [[гістапаталогія|гістапаталогіі]]. Пасля вяртання заснаваў у клініцы гістапаталагічную лабараторыю<ref name="nn"/>. У [[1934]] годзе сям’я пераехала ў [[Харошча|Харошчу]] пад [[Беласток]]ам. Станіслаў Грынкевіч узначаліў лабараторыю і шпітальны аддзел у мясцовай псіхіятрычнай бальніцы. У тыя гады ён напісаў шмат навуковых артыкулаў, якія публікаваліся ў медыцынскіх часопісах, польскіх і замежных. Актыўна ўдзельнічаў у з’ездах [[псіхіятр]]аў. У [[1937]] годзе быў прызнаны найлепшым маладым псіхіятрам у Польшчы. Тады ж ён купіў пад [[Вільня]]й у {{нп5|Ерузалімка|Еразалімцы|lt|Jeruzalė (Vilnius)}} 17 гектараў зямлі з вясковым домам і да [[1939]] г. разбудаваў там гаспадарку. Жыў у Харошчы, прыяжджаючы з сям’ёй у Еразалімку толькі на вакацыі. А гаспадарцы давалі рады сваякі з Новага Двара — сям’я Яна Точкі і Ян Замана<ref name="nn"/>. Працаваў у літоўскай клініцы ў Вільні, выкладаў гігіену ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] і псіхіятрыю ў Медыцынскім інстытуце ў [[Новая Вілейка|Новай Вілейцы]]. У [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] вучыліся і ягоныя дзеці<ref name="nn"/>. У гэты час не ўваходзіў у [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускі нацыянальны камітэт]], хоць яго туды запрашалі<ref name="nn"/>. Узначальваў [[Беларускае навуковае таварыства (1918)|Беларускага навуковага таварыства]]<ref name="nn"/>. Друкаваўся ў часопісах [[Студэнцкая думка (1924)|«Студэнцкая думка»]], [[Калоссе (1935)|«Калоссе»]], [[Шлях моладзі (1929)|«Шлях моладзі»]], газетах [[Беларуская крыніца (1917)|«Беларуская крыніца»]], «Хрысціянская думка», «Новае жыццё». У [[1936]] г. яго брашура «Асвета», якая апавядала пра пазашкольныя формы беларускай асветнай працы (народны ўніверсітэт, курсы для дарослых, бібліятэкі, народны тэатр, хор і г.д.)<ref name="nn"/>, была канфіскавана паліцыяй, а сам аўтар аштрафаваны і на два тыдні зняволены. Аўтар навукова-папулярных прац па медыцыне і гігіене, з лекцыямі ездзіў па заходнебеларускіх мястэчках і вёсках<ref name="Маракоў"/>. З прыходам у Вільню савецкіх войск арыштаваны, але здолеў уцячы з цягніка падчас вывазу вязняў. У гады нямецкай акупацыі ў Вільні, займаўся культурніцкай дзейнасцю. Устрымліваўся ад супрацоўніцтва з немцамі. Браў удзел у нацыянальным падполлі. У [[1939]] г. у [[Вільня|Вільні]] разам з іншымі беларускімі дзеячамі заснаваў [[Беларуская незалежніцкая партыя|Беларускую незалежніцкую партыю]]. Зноў арыштаваны савецкімі ўладамі ў лістападзе [[1944]]. Вывезены спачатку ў [[Мінск]], потым у Магілёў<ref name="Маракоў"/>. [[18 мая]] [[1945]] ваенным трыбуналам Беларуска-Літоўскай ваеннай акругі прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны. Сведка, які вярнуўся ў Польшчу пасля лагераў і адшукаў сям’ю Станіслава Грынкевіча, казаў, што той памёр на этапе, захварэўшы на [[дызентэрыя|дызентэрыю]]. Паводле інфармацыі [[Чырвоны Крыж|Чырвонага крыжа]], Грынкевіч памёр [[25 ліпеня]] [[1945]] г. у лагеры на тэрыторыі СССР<ref name="nn"/>. == Публікацыі == Творчасць Станіслава Грынкевіча можна падзяліць на прафесійную медыцынскую і навукова-папулярную, публіцыстычную і літаратурную. Пісаў па-беларуску ў [[Беларуская крыніца|«Крыніцу»]], [[Калоссе (1935)|«Калоссе»]], [[Хрысціянская думка|«Хрысціянскую думку»]], [[Заранка (часопіс)|«Заранку»]] і іншыя часопісы<ref name="nn"/>. Публікацыі С. Грынкевіча вызначаюцца праблемным падыходам, актуальнасцю, грунтоўным навуковым узроўнем («3 зацемак аб характары беларусаў», «Аб праве на Бацькаўшчыну», «Культура і задачы нацыянальнай працы», «Гігіена псіхічная як праблема асноўных адносін да жыцця», «Псіхааналіз і праблемы літаратурныя і грамадскія», «Узгадаванне характару» і інш.). Аўтар працы «Народ», кнігі «Аб тэатры», п’есы «Жанімства па радыё», апавядання «Арлянё» (усе 1927), аповесці «Царква. Помста. Вязніца» (1928), кнігі «Парады хворым і здаровым» (1935), эсэ «У братоў украінцаў» (1936). Праца С. Грынкевіча «Асвета» (1936) была канфіскавана, а аўтар аштрафаваны і на два тыдні зняволены польскімі ўладамі. Пераклаў з [[Лацінская мова|лацінскай мовы]] працу вядомага аскета і містыка [[Тамаш Кемпійскі|Тамаша Кемпійскага]] «Следам за Хрыстом»<ref name="Маракоў">{{крыніцы/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі 1794—1991|1|ГРЫНКЕВІЧ Станіслаў Сымонавіч}}</ref>. == Сям’я == У шлюбе з полькай [[Ядвіга Грынкевіч|Ядвігай Грынкевіч]] ([[1902]]—[[1963]]) меў чатырох дзяцей: Вітаўта, Вольгу, Ганну і Багдана<ref name="bialystok">[[Сяргей Чыгрын]]. [http://niva.bialystok.pl/issue/2001/47/art_07.htm Віленскія дапаўненні да біяграфіі Станіслава Грынкевіча.] // [[Ніва (газета)|Ніва]] № 47 (2376), 25 лістапада 2001 г.</ref>. Паводле ўспамінаў [[Галіна Войцік|Галіны Войцік]], дома ў Грынкевічаў гаварылі [[Польская мова|па-польску]], бо гаспадыняй была жонка<ref name="bialystok"/>. Між тым Ядвіга добра валодала [[Беларуская мова|беларускай мовай]] і разам з мужам пісала навуковыя працы па-беларуску. Пасля арышту Станіслава Грынкевіча канфіскавалі хату і ўсю маёмасць. Ядвіга з дзецьмі выехала ў [[Польшча|Польшчу]]<ref name="resurs">[http://resurs.by/files/nn/2002/11/15.htm Эдвард Людовіч. Наш першы псыхааналітык]</ref>. Яна прасіла пісьменнікаў уратаваць яго, [[Кузьма Чорны]] для гэтага сустрэўся з савецкім пракурорам, але дарма<ref>Максім Танк. Збор твораў. Т. 12 : Лісты / укладальнікі: У. І. Мархель, С. У. Калядка. — 2011.</ref>. == Бібліяграфія == [[Image:Следам за Хрыстом, Грынкевіч.jpg|thumb|Вокладка кнігі Т. Кемпійскага «Следам за Хрыстом» на беларускай мове ў перакладзе С. Грынкевіча 1934 г.]] * Ab teatry: Praktyčny padručnik dla amatarskich teatrau. Wilnia, 1927; * Arlanio. Wilnia, 1927; * Narod. Wilnia, 1927; * Žanimstva pa radyjo: Pjesa u 3-ch abrazoch. Wilnia, 1927; * Carkwa, pomsta, wiaźnica: Apowieść. Wilnia, 1928; * Rady chworym i zdarowym. Častka I. Wilnia, 1935 (разам з [[Ядвіга Грынкевіч|Я. Грынкевіч]]); * Рады хворым і здаровым. Вільня, 1935 (разам з Я.Грынкевіч); * Aświeta. Wilnia, 1936; * У братоў украінцаў. Вільня, 1936 (2 выд. Вільня, 1937); * Rady chworym i zdarowym. Častka II. Wilnia, 1937 (разам з Я. Грынкевіч); * Народ. Вільня, 1937; * Алкагалізм. Вільня, 1937 (разам з Я.Грынкевіч); * Умовы і загады, неабходныя для здароўя. Вільня. 1939 (разам з Я.Грынкевіч). {{зноскі}} == Літаратура == {{Commonscat}} * Ліс А., Пяткевіч А., Трацяк Я. Грынкевіч // ЭГБ у 6 т. Т. 3. Мн., 1996. * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|1|}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Грынкевіч Станіслаў Сымонавіч}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:Расстраляныя]] [[Катэгорыя:Медыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Папулярызатары навукі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з лацінскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Псіхіятры Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены Беларускай цэнтральнай рады]] [[Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі]] cy1r835abf1jh58ij4w5b74f6vwtq2m 0 46215 5174035 5096528 2026-08-01T07:26:12Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174035 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Назва = Essa | Подпіс = | Ключ = | Лога = | Шырыня_лога = | Фота = | Апісанне_фота = | Шырыня_фота = | Гады = з [[2006 год у гісторыі музыкі|2006]] | Краіна =Беларусь | Горад =[[Мінск]] | Мова = | Жанр = | Жанры =[[этна-авангард]] | Псеўданім = | Псеўданімы = | Лэйбл = | Лэйблы = | Тэматыка = | Склад = | Былыя ўдзельнікі = | Сайт = | Іншыя праекты ўдзельнікаў = }} '''Essa''' — гурт крыўскага рытуальнага фальклору з [[Мінск]]а. Створаны ў [[2006 год у гісторыі музыкі|2006]] годзе [[Тодар Кашкурэвіч|Тодарам Кашкурэвічам]]. Назва гурта паходзіць ад ракі [[Эса (рака)|Эсы]], якая цячэ на поўначы Беларусі, што з’яўляецца сакральным цэнтрам балцкай зямлі [[Крыўя (зямля)|Крыўі]]. Творчасць гурта ёсць імкненне да традыцыйнай манеры спеву і грання, якое, аднак, больш імправізацыя, чым дакладнае капіраванне аўтэнтычных узораў. Такім чынам музыкі перадаюць сваё разуменне сакральнай музычнай традыцыі этнасу. Essa прэзентуе музычную традыцыю аднаго этнакультурнага рэгіёна — паўночнай Беларусі (Крыўя, [[Нальшчаны]]) і ўсходняй Літвы ([[Аўкштайція]], [[Дзукія]]). Асноўны аўтэнтычны рэпертуар гурта грунтуецца на спевах адной вёскі — [[Велеўшчына]] [[Лепельскі раён|Лепельскага раёна]], на беразе [[Эса (рака)|Эсы]]. Вось як бачаць сэнс сваёй творчасці самі музыкі: «''Мы — вернікі старой, дзядоўскай веры. Мы вызнаем пракаветную тутэйшую традыцыю, што засталася спадчынай ад продкаў. Вера, вернасць — не з’яўляецца прамінулымі слядамі ў гісторыі, дух зямлі, дух народу будзе жыць датуль, дакуль будзе гучаць гэтая музыка. Essa — гэта наша рэлігія!»'' Essa з’яўляецца «жывым» гуртам. Першы выступ адбыўся на прэзентацыі слоўніка «Беларуская міфалогія». 15 красавіка [[2004 год у гісторыі музыкі|2004]] года гурт браў удзел у першым [[Zlocie Dudziarzy Europy]] (2004, [[Познань]], [[Польшча]]), міжнародных музычных фэстах [[Regioo]] ([[2006 год у гісторыі музыкі|2006]], [[Тарту]], [[Эстонія]]), [[MJ]] ([[2008 год у гісторыі музыкі|2008]], [[Зарасай]], [[Літва]]) і інш. Essa з’яўляецца пастаянным удзельнікам міжнароднага фестывалю этнічнай і неафолкавай музыкі [[Crivia Aeterna]]. Гурт актыўна выступае ў Літве, Эстоніі. Выступ гурта таксама можна было пабачыць 24 студзеня [[2009 год у гісторыі музыкі|2009]] года на прэзентацыі другога нумара альманаху DRUVIS, які выдаецца цэнтрам этнакасмалогіі «[[Крыўя (цэнтр этнакасмалогіі)|Крыўя]]», у мінскім [[Палац мастацтва (Мінск)|Палацы мастацтва]]. Таксама [[Тодар Кашкурэвіч]] быў лідарам і адным з заснавальнікаў цэнтра этнакасмалогіі «Крыўя». У [[2016 год у гісторыі музыкі|2016]] годзе выдадзены дэбютны альбом «Niamiha».<ref>[https://www.racyja.com/kultura/gurt-essa-vydau-debyutny-albom-nyamiga/ Гурт Essa выдаў дэбютны альбом «Няміга»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170131232454/http://www.racyja.com/kultura/gurt-essa-vydau-debyutny-albom-nyamiga/ |date=31 студзеня 2017 }} / [[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё Рацыя]]</ref> У запісе ўдзельнічаў саксафаніст з Вільні Петрас Вішняўскас.<ref>[http://www.experty.by/content/essa-vydala-sumesny-albom-z-legendai-letuviskaga-dzhazu-slukhats Essa выдала сумесны альбом зь легендай летувіскага джазу (+слухаць)] / [[Experty.by]]</ref> == Дыскаграфія == * [[Niamiha, альбом|Niamiha]] ([[2016 год у гісторыі музыкі|2016]]) == Склад гурта == * [[Тодар Кашкурэвіч]] — [[дуда]] * [[Вольга Дзядовік|Вольга Дзядовік-Кашкурэвіч]] — спеў, [[жалейка]] === Былыя ўдзельнікі === * [[Святлана Клепікава]] — спеў, [[жалейка]], [[канклес]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://tuzinfm.by/article/896/todar-kaskurevic-nia-chocam-viosku-chocam-zyc.html Тодар Кашкурэвіч: «Ня хочам вёску, хочам жыць агрэсіўна» (Фота, відэа)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170618164012/http://tuzinfm.by/article/896/todar-kaskurevic-nia-chocam-viosku-chocam-zyc.html |date=18 чэрвеня 2017 }} / Інтэрв’ю для [[Тузін Гітоў|Тузін гітоў]] * [http://www.youtube.com/watch?v=QnOEpvqPCfc&feature=channel_page Відэзапіс выступу на Дударскім фэсце 2008] [[Катэгорыя:Фолк-гурты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2006 годзе]] 5ozokcd2jaugkodab0asp479ltjkrqh 0 49540 5173819 5173686 2026-07-31T13:02:40Z M.L.Bot 261 трошку не саха і не зусім каб унікальная, але усё ж 5173819 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Лазар}} {{да выдалення|значнасць?}} {{навуковец}} '''Міхаіл Канстанцінавіч Лазар''' (таксама '''Міхась Лазар'''<ref>{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-566626&strq=l_siz=20|title=Лазар, Міхась|website=unicat.nlb.by|access-date=2026-07-27}}</ref>, нар. {{ДН|2|1|1924}}<ref>{{Cite web|url=http://shtetle.com/shtetls_minsk/losha/losha.html|title=Мое местечко\Лоша|website=shtetle.com|access-date=2026-06-23}}</ref>, [[Даўгінава (Уздзенскі раён)|Даўгінава]], [[Уздзенскі раён]]) — беларускі [[краязнавец]]. == Біяграфія == Вучыўся ў Даўгінаўскай пачатковай школе, Лашанскай няпоўнай сярэдняй школе, у 1941 годзе скончыў Уздзенскую школу. У 1943 годзе вывезены ў Германію, працаваў у трох лагерах. Па вайне служыў у [[Чырвоная Армія|Чырвонай арміі]], працаваў настаўнікам у Даўгінаўскай сямігадовай, Боркаўскай пачатковай школах, настаўнікам, завучам, дырэктарам Цялякаўскай, потым Слабада-Пырашаўскай сямігадовай школ. У 1954 годзе скончыў [[Мінскі педагагічны інстытут імя М. Горкага]]. 1 верасня 1953 года прызначаны завучам Хатлянскай сярэдняй школы, на гэтай пасадзе працаваў 17 гадоў. Затым, да выхаду на пенсію і яшчэ 5 гадоў па гэтым працаваў настаўнікам у гэтай школе. Выдатнік народнай асветы. Вывучае гісторыю [[Хатляны|Хатлян]] і ўсёй Уздзеншчыны, апублікаваў шэраг артыкулаў у раённай і абласной газетах. У 1981 годзе ініцыяваў і стварыў гісторыка-краязнаўчы музей у Хатлянскай сярэдняй школе, якому пазней нададзена званне народнага<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://nastavnica.by/mechta-kotoraya-sby-las-muzej/|title=Мечта, которая сбылась - народный музей|website=nastavnica.by|date=2017-10-20|access-date=2026-07-31}}</ref>. Арганізаваў рэстаўрацыю [[Свята-Пакроўская царква (Хатляны)|Свята-Пакроўскай царквы]] ў Хатлянах — помніка архітэктуры XIX ст.<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://zorkanews.by/25012020/vsyo-slozhilos-tak-kak-nado-pochemu-lyud/|title="Всё сложилось так, как надо"- почему люди переезжают жить в Хотляны - 25.01.2020|author=Светлана МИХАЙЛОВСКАЯ|last=|website=Чырвоная Зорка|date=2020-01-25|access-date=2026-07-31|last2=администратор|first2=Главный}}</ref>. Аўтар краязнаўчай кнігі пра Хатляны<ref name=":0" />. Летам 1988 года спрыяў ідэнтыфікацыі рэдкай знаходкі — каменнага {{нп5|Рала|наральніка|uk|Рало}} 3-га тысячагоддзя да нашай эры, пасля вывучэння ў Інстытуце гісторыі АН БССР, артэфакт захоўваецца ў школьным музеі.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://zorkanews.by/13062022/v-muzee-hotlyanskoj-shkoly-hranitsya-eksponat-kotoromu-svyshe-chetyreh-tysyach-let/|title=В музее Хотлянской школы хранится экспонат, которому свыше четырех тысяч лет - 13.06.2022|author=Виктор Соболевский|last=|website=Чырвоная Зорка|date=2022-06-13|access-date=2026-07-31|last2=Яскович|first2=Дарья}}</ref> == Выданні == * ''Лазар, М. К.'' Хатляны: [краязнаўчы нарыс] / М. К. Лазар. — Мінск : БЕЛТА, 2003. — 121 с. * ''Лазар, М.'' Хатляны: [краязнаўчы нарыс] / Міхась Лазар. — 2-е выд., дапоўненае і перапрацаванае. — Мінск : [[Кнігазбор]], 2008. — 121 с. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{НК}} {{ВС}} {{DEFAULTSORT:Лазар Міхаіл Канстанцінавіч}} [[Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ва Уздзенскім раёне]] 6lfo4wgpmthm0rzpijrjorzqbt4nhmq 5173821 5173819 2026-07-31T13:07:36Z M.L.Bot 261 5173821 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Лазар}} {{да выдалення|значнасць?}} {{навуковец}} '''Міхаіл Канстанцінавіч Лазар''' або '''Міхась Лазар'''<ref>{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-566626&strq=l_siz=20|title=Лазар, Міхась|website=unicat.nlb.by|access-date=2026-07-27}}</ref> (нар. {{ДН|2|1|1924}}<ref>{{Cite web|url=http://shtetle.com/shtetls_minsk/losha/losha.html|title=Мое местечко\Лоша|website=shtetle.com|access-date=2026-06-23}}</ref>, [[Даўгінава (Уздзенскі раён)|Даўгінава]], [[Уздзенскі раён]]) — беларускі [[краязнавец]]. == Біяграфія == Вучыўся ў Даўгінаўскай пачатковай школе, Лашанскай няпоўнай сярэдняй школе, у 1941 годзе скончыў Уздзенскую школу. У 1943 годзе вывезены ў Германію, працаваў у трох лагерах. Па вайне служыў у [[Чырвоная Армія|Чырвонай арміі]], працаваў настаўнікам у Даўгінаўскай сямігадовай, Боркаўскай пачатковай школах, настаўнікам, завучам, дырэктарам Цялякаўскай, потым Слабада-Пырашаўскай сямігадовай школ. У 1954 годзе скончыў [[Мінскі педагагічны інстытут імя М. Горкага]]. 1 верасня 1953 года прызначаны завучам Хатлянскай сярэдняй школы, на гэтай пасадзе працаваў 17 гадоў. Затым, да выхаду на пенсію і яшчэ 5 гадоў па гэтым працаваў настаўнікам у гэтай школе. Выдатнік народнай асветы. Вывучае гісторыю [[Хатляны|Хатлян]] і ўсёй Уздзеншчыны, апублікаваў шэраг артыкулаў у раённай і абласной газетах. У 1981 годзе ініцыяваў і стварыў гісторыка-краязнаўчы музей у Хатлянскай сярэдняй школе, якому пазней нададзена званне народнага<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://nastavnica.by/mechta-kotoraya-sby-las-muzej/|title=Мечта, которая сбылась - народный музей|website=nastavnica.by|date=2017-10-20|access-date=2026-07-31}}</ref><ref name=":0" />. Арганізаваў рэстаўрацыю [[Свята-Пакроўская царква (Хатляны)|Свята-Пакроўскай царквы]] ў Хатлянах — помніка архітэктуры XIX ст.<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://zorkanews.by/25012020/vsyo-slozhilos-tak-kak-nado-pochemu-lyud/|title="Всё сложилось так, как надо"- почему люди переезжают жить в Хотляны - 25.01.2020|author=Светлана МИХАЙЛОВСКАЯ|last=|website=Чырвоная Зорка|date=2020-01-25|access-date=2026-07-31|last2=администратор|first2=Главный}}</ref>. Аўтар краязнаўчай кнігі пра Хатляны<ref name=":0" />. Летам 1988 года спрыяў ідэнтыфікацыі рэдкай знаходкі — каменнага {{нп5|Рала|наральніка|uk|Рало}} 3-га тысячагоддзя да нашай эры, пасля вывучэння ў Інстытуце гісторыі АН БССР, артэфакт захоўваецца ў школьным музеі.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://zorkanews.by/13062022/v-muzee-hotlyanskoj-shkoly-hranitsya-eksponat-kotoromu-svyshe-chetyreh-tysyach-let/|title=В музее Хотлянской школы хранится экспонат, которому свыше четырех тысяч лет - 13.06.2022|author=Виктор Соболевский|last=|website=Чырвоная Зорка|date=2022-06-13|access-date=2026-07-31|last2=Яскович|first2=Дарья}}</ref> == Выданні == * ''Лазар, М. К.'' Хатляны: [краязнаўчы нарыс] / М. К. Лазар. — Мінск : БЕЛТА, 2003. — 121 с. * ''Лазар, М.'' Хатляны: [краязнаўчы нарыс] / Міхась Лазар. — 2-е выд., дапоўненае і перапрацаванае. — Мінск : [[Кнігазбор]], 2008. — 121 с. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{НК}} {{ВС}} {{DEFAULTSORT:Лазар Міхаіл Канстанцінавіч}} [[Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ва Уздзенскім раёне]] hlss1sdvtx7f2mf4hwhr0syybcwhmev 5173824 5173821 2026-07-31T13:13:22Z M.L.Bot 261 /* Крыніцы */ 5173824 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Лазар}} {{да выдалення|значнасць?}} {{навуковец}} '''Міхаіл Канстанцінавіч Лазар''' або '''Міхась Лазар'''<ref>{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-566626&strq=l_siz=20|title=Лазар, Міхась|website=unicat.nlb.by|access-date=2026-07-27}}</ref> (нар. {{ДН|2|1|1924}}<ref>{{Cite web|url=http://shtetle.com/shtetls_minsk/losha/losha.html|title=Мое местечко\Лоша|website=shtetle.com|access-date=2026-06-23}}</ref>, [[Даўгінава (Уздзенскі раён)|Даўгінава]], [[Уздзенскі раён]]) — беларускі [[краязнавец]]. == Біяграфія == Вучыўся ў Даўгінаўскай пачатковай школе, Лашанскай няпоўнай сярэдняй школе, у 1941 годзе скончыў Уздзенскую школу. У 1943 годзе вывезены ў Германію, працаваў у трох лагерах. Па вайне служыў у [[Чырвоная Армія|Чырвонай арміі]], працаваў настаўнікам у Даўгінаўскай сямігадовай, Боркаўскай пачатковай школах, настаўнікам, завучам, дырэктарам Цялякаўскай, потым Слабада-Пырашаўскай сямігадовай школ. У 1954 годзе скончыў [[Мінскі педагагічны інстытут імя М. Горкага]]. 1 верасня 1953 года прызначаны завучам Хатлянскай сярэдняй школы, на гэтай пасадзе працаваў 17 гадоў. Затым, да выхаду на пенсію і яшчэ 5 гадоў па гэтым працаваў настаўнікам у гэтай школе. Выдатнік народнай асветы. Вывучае гісторыю [[Хатляны|Хатлян]] і ўсёй Уздзеншчыны, апублікаваў шэраг артыкулаў у раённай і абласной газетах. У 1981 годзе ініцыяваў і стварыў гісторыка-краязнаўчы музей у Хатлянскай сярэдняй школе, якому пазней нададзена званне народнага<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://nastavnica.by/mechta-kotoraya-sby-las-muzej/|title=Мечта, которая сбылась - народный музей|website=nastavnica.by|date=2017-10-20|access-date=2026-07-31}}</ref><ref name=":0" />. Арганізаваў рэстаўрацыю [[Свята-Пакроўская царква (Хатляны)|Свята-Пакроўскай царквы]] ў Хатлянах — помніка архітэктуры XIX ст.<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://zorkanews.by/25012020/vsyo-slozhilos-tak-kak-nado-pochemu-lyud/|title="Всё сложилось так, как надо" - почему люди переезжают жить в Хотляны - 25.01.2020|author=Светлана МИХАЙЛОВСКАЯ|last=|website=Чырвоная Зорка|date=2020-01-25|access-date=2026-07-31|last2=администратор|first2=Главный}}</ref>. Аўтар краязнаўчай кнігі пра Хатляны<ref name=":0" />. Летам 1988 года спрыяў ідэнтыфікацыі рэдкай знаходкі — каменнага {{нп5|Рала|наральніка|uk|Рало}} 3-га тысячагоддзя да нашай эры, пасля вывучэння ў Інстытуце гісторыі АН БССР, артэфакт захоўваецца ў школьным музеі.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://zorkanews.by/13062022/v-muzee-hotlyanskoj-shkoly-hranitsya-eksponat-kotoromu-svyshe-chetyreh-tysyach-let/|title=В музее Хотлянской школы хранится экспонат, которому свыше четырех тысяч лет - 13.06.2022|author=Виктор Соболевский|last=|website=Чырвоная Зорка|date=2022-06-13|access-date=2026-07-31|last2=Яскович|first2=Дарья}}</ref> == Выданні == * ''Лазар, М. К.'' Хатляны: [краязнаўчы нарыс] / М. К. Лазар. — Мінск : БЕЛТА, 2003. — 121 с. * ''Лазар, М.'' Хатляны: [краязнаўчы нарыс] / Міхась Лазар. — 2-е выд., дапоўненае і перапрацаванае. — Мінск : [[Кнігазбор]], 2008. — 121 с. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{НК}} {{ВС}} {{DEFAULTSORT:Лазар Міхаіл Канстанцінавіч}} [[Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ва Уздзенскім раёне]] fwruzrcaa2zeudbzvbcmx5i3yts0d08 0 52493 5173981 5105333 2026-08-01T04:59:48Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173981 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = Cadillac CTS | фота = CadillacCTS 2.JPG | вытворца = [[Cadillac]] | асноўная кампанія = [[General Motors]] | краіна = [[ЗША]] | гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|2002|2019}} | папярэднік = [[Cadillac Catera]] | пераемнік = [[Cadillac CT5]] | заводы = | платформа = | клас = | сегмент = E | тып кузава = | прывад = | рухавік = | кпп = | колавая база = | падобныя = [[Acura RL]], [[BMW 5|BMW 5 серыі]], [[Infiniti M]], [[Lexus ES]], [[Lincoln MKZ]], [[Mercedes-Benz E-Class]] | вікісховішча = Cadillac CTS | пакаленні = {{Мадыфікацыя аўтамабіля | назва = Першае пакаленне | выява = [[File:Cadillac CTS front 20080706.jpg|290px]] | вытворца = [[Cadillac]] | асноўная кампанія = [[General Motors]] | краіна = [[ЗША]] | іншае імя = | гады вытворчасці = [[2002]]—[[2007]] | папярэднік = Cadillac Catera | пераемнік = CTS II | заводы = {{Сцяг ЗША}} [[Лансінг]], [[ЗША]] <br> {{Сцяг Кітайскай Народнай Рэспублікі}} [[Шанхай]], [[Кітай]] | платформа = GM Sigma | клас = | тып кузава = {{тып кузава|седан|4|5}} | колькасць дзвярэй = | прывад = | рухавік = * V6 2,6 л <br> * V6 2,8 л <br> * V6 3,2 л <br> * V6 3,6 л <br> * V8 5,7 л <br> - V8 6,0 л | кпп = механічная 5-6 ступеньчатая, аўтаматычная 5-ступеньчатая | колавая база = 2880 | даўжыня = 4829 | шырыня = 1793 | вышыня = 1440 | каляіна перадпакой/задняя = | клірэнс = | маса = | грузападымальнасць = | выдатак паліва = | аб'ём бака = | макс. хуткасць = | разгон = | звязаныя = | дызайнер = Уэйн Чэры | вікісховішча = Cadillac CTS (1st generation) }} {{Мадыфікацыя аўтамабіля | назва = Другое пакаленне | выява = [[File:Cadillac CTS front.JPG|290px]] | вытворца = [[Cadillac]] | асноўная кампанія = [[General Motors]] | краіна = [[ЗША]] | іншае імя = | гады вытворчасці = [[2007]]—[[2013]] | папярэднік = CTS I | пераемнік = CTS III | заводы = {{Сцяг ЗША}} [[Лансінг]], [[ЗША]] <br /> {{Сцяг Кітайскай Народнай Рэспублікі}} [[Мяолі]], [[Кітай]] <br /> {{Сцяг Расіі}} [[Калінінград]], [[Расія]] | платформа = GM Sigma II | клас = Бізнес-клас | тып кузава = 4-дзв. седан <br> 5-дзв. універсал<br> 4-меснае купэ | колькасць дзвярэй = | прывад = | рухавік = * 3.0 л. LF1 V6 (270 к.с.) <br /> * 3.6 л. LY7 V6 (263 к.с.) <br /> * 3.6 л. LLT V6 (304 к.с.) <br /> * 6.2 л. [[Нагнятальнік, аўтамабілебудаванне|S/c]] LSA V8 (556 к.с.) | кпп = 6 ст. [[Механічная каробка перадач|мех.]] <br /> 6 ст. [[Аўтаматычная каробка перадач|аўт.]] | колавая база = 2880 мм | даўжыня = 4867 мм ([[седан]]) <br /> 4859 мм ([[універсал (кузаў)|універсал]]) <br /> 4788 мм ([[Купэ (кузаў)|купэ]]) | шырыня = 1842 мм ([[седан]]) <br /> 1844 мм ([[універсал (кузаў)|універсал]]) <br /> 1882 мм ([[Купэ (кузаў)|купэ]]) | вышыня = 1473 мм ([[седан]]) <br /> 1501 мм ([[універсал (кузаў)|універсал]]) <br /> 1420 мм ([[Купэ (кузаў)|купэ]]) | каляіна перадпакой/задняя = | клірэнс = | маса = | грузападымальнасць = седан: 373 дм³, <br> універсал: 720 дм³, <br> купэ: 298 дм³ | выдатак паліва = | аб'ём бака = | макс. хуткасць = ад 205 да 308 км/г | разгон = Ад 0 да 100 км/г за 4,2 — 9 с | падобныя = [[Acura RL]], [[BMW 5-Series]], [[Infiniti M]], [[Lexus ES]], [[Lincoln MKZ]], [[Mercedes-Benz E-Class]] | звязаныя = | дызайнер = Уэйн Чэры | вікісховішча = Cadillac CTS (2nd generation) }} {{Мадыфікацыя аўтамабіля | назва = Трэцяе пакаленне | выява = [[File:Cadillac-CTS-2014-red IAA2013 front-right-side LWS2825.JPG|290px]] | вытворца = [[Cadillac]] | асноўная кампанія = [[General Motors]] | краіна = [[ЗША]] | іншае імя = | гады вытворчасці = [[2013]]—[[2019]] | папярэднік = CTS II | пераемнік = [[Cadillac CT5]] | заводы = {{Сцяг ЗША}} [[Лансінг]], [[ЗША]] | платформа = GM Alpha | клас = Бізнес-клас | тып кузава = 4-дзв. седан | колькасць дзвярэй = | прывад = | рухавік = | кпп = | колавая база = 2910 мм | даўжыня = 4966 мм | шырыня = 1833 мм | вышыня = 1454 мм | каляіна перадпакой/задняя = | клірэнс = | маса = | грузападымальнасць = | выдатак паліва = | аб'ём бака = | макс. хуткасць = | разгон = | падобныя = | звязаныя = | дызайнер = | вікісховішча = Cadillac CTS (3rd generation) }} }} '''Cadillac CTS''' — аўтамабілі бізнес-класа маркі [[Cadillac]]. == Першае пакаленне (2002—2007) == [[Выява:Cadillac CTS front 20080706.jpg|thumb|left|]] Cadillac CTS быў прадстаўлены ў [[2002]] годзе як замена мадэлі [[Cadillac Catera]]. Першае пакаленне прапаноўвалася толькі з кузавам седан. Каб канкураваць на еўрапейскім рынку з [[Audi S6|Audi S6 / RS6]], [[BMW M5]] і [[Mercedes-Benz W212|Mercedes-Benz E63 AMG]], Cadillac выпусціў спартыўную мадэль ''CTS-V'', якая абсталёўвалася рухавіком V8 аб'ёмам 5,7 л, а затым і 6,0 л магутнасцю 400 к.с. == Другое пакаленне (2007—2013) == [[Выява:Cadillac CTS front.JPG|thumb|left|]] У [[2007]] з’явілася другое пакаленне. Аўтамабіль павялічыўся ў памерах, атрымаў дызельную версію рухавіка. Да лінейцы кузаваў, у якой першапачаткова быў толькі седан, у [[2009]] годзе дадаўся ўніверсал ''CTS Sport Wagon'', а ў [[2010]] годзе [[Купэ (кузаў)|купэ]] — ''CTS Coupe''. Восенню [[2011]] года ўсё варыянты кузава зведалі рэстайлінг. {{clear}} == Трэцяе пакаленне (2013—2019) == [[Выява:Cadillac-CTS-2014-red IAA2013 front-right-side LWS2825.JPG|thumb|left|]] У канцы сакавіка на Нью-Ёркскім аўтасалоне адбылася прэм’ера трэцяга пакалення, якое зноў было даступна толькі з кузавам седан. У Амерыцы продажы новага CTS пачаліся восенню [[2013]] года. Вытворчасць скончана ў [[2019]] годзе<ref>{{cite web |url = https://www.motor1.com/news/357800/cadillac-cts-production-ends/ |title = Cadillac CTS Production Ends As CT5 Production Gets Ready To Begin |author = |authorlink = |date = 02-07-2019 |work = |publisher = motor1.com |language = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20191212203229/https://www.motor1.com/news/357800/cadillac-cts-production-ends/ |archivedate = 12 снежня 2019 |accessdate = 2020-01-10 |url-status = dead }}</ref>. {{clear}} == Продажы == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! Год ! [[ЗША]] |- ! 2002 | 37 976 |- ! 2003 | 49 392 |- ! 2004 | 57 211<ref>{{cite web|url=http://www.theautochannel.com/news/2006/01/05/205609.html |title=GM Reports December 2005 and Year Results |publisher= |date= |accessdate=2012-01-06}}</ref> |- ! 2005 | 61 512 |- ! 2006 | 54 846<ref>{{cite web |url=http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http://image.emerald.gm.com/gmnews/viewmonthlyreleasedetail.do?domain=6&docid=31596 |title=GM Media Online |publisher=Media.gm.com |date=2007-01-03 |accessdate=2009-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070621063220/http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http%3A%2F%2Fimage.emerald.gm.com%2Fgmnews%2Fviewmonthlyreleasedetail.do%3Fdomain%3D6&docid=31596 |archivedate=21 чэрвеня 2007 |url-status=dead }}</ref> |- ! 2007 | 57 029 |- ! 2008 | 58 774<ref>{{cite web |url=http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http://image.emerald.gm.com/gmnews/viewpressreldetail.do?domain=2&docid=51161 |title=GM Media Online |publisher=Media.gm.com |date=2009-01-05 |accessdate=2009-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090831002223/http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http%3A%2F%2Fimage.emerald.gm.com%2Fgmnews%2Fviewpressreldetail.do%3Fdomain%3D2&docid=51161 |archivedate=31 жніўня 2009 |url-status=dead }}</ref> |- ! 2009 | 38 817<ref>{{cite web |url=http://media.gm.com/content/Pages/news/us/en/2010/Jan/0105_Dec_Sales/_jcr_content/iconrow/textfile/file.res/Deliveries%20December%2009.xls |title=Deliveries December 09 |publisher= |date= |accessdate=2012-01-06 |archive-date=28 снежня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181228150900/https://media.gm.com/content/Pages/news/us/en/2010/Jan/0105_Dec_Sales/_jcr_content/iconrow/textfile/file.res/Deliveries |url-status=dead }}</ref> |- ! 2010 | 45 656<ref>{{cite web|url=http://www.cheersandgears.com/topic/74944-december-2010-sales-general-motors/ |title=December 2010 Sales: General Motors - Cheers & Gears Forums |publisher=Cheersandgears.com |date= |accessdate=2011-01-04}}</ref> |- ! 2011 | 55 042<ref>{{cite web|url=http://www.cheersandgears.com/topic/77886-sales-december-2011-general-motors/ |title=December 2011 Sales: General Motors - Cheers & Gears Forums |publisher=Cheersandgears.com |date= |accessdate=2012-01-04}}</ref> |- ! 2012 | 46 979<ref>{{cite web |url=http://media.gm.com/media/us/en/gm/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2013/Jan/gmsales.html |title=GM's U.S. Sales up 5 percent in December |publisher=media.gm.com |date= |accessdate=2013-01-03 |archive-date=18 лістапада 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118210917/https://media.gm.com/media/us/en/gm/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2013/Jan/gmsales.html |url-status=dead }}</ref> |- ! 2013 | 32 343<ref>{{cite web|url=http://media.gm.com/dld/content/dam/Media/gmcom/investor/2014/jan/Deliveries-December-2013.pdf |title=GM U.S. Deliveries for December 2013 |publisher=General Motors |date=January 3, 2014 |accessdate=January 6, 2014}}</ref> |- ! 2014 | 31 115<ref>{{cite web |url=http://media.gm.com/media/us/en/gm/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2015/Jan/gmsales.html |title=GM Deliveries up 19 percent in Blockbuster December |publisher=General Motors |date=January 5, 2015 |accessdate=January 8, 2015 |archive-date=6 сакавіка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306013938/http://media.gm.com/media/us/en/gm/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2015/Jan/gmsales.html |url-status=dead }}</ref> |- ! 2015 | 19 485<ref>{{Cite web|url=http://media.gm.com/content/dam/Media/gmcom/investor/2016/jan/GM-Deliveries-December-2015.pdf|title=Deliveries December 2015}}</ref> |- ! 2016 | 15 911<ref>{{cite web |url=http://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2017/jan/0104-gmsales.html |title=Chevrolet and GM Lead U.S. Retail Sales and Share Gains for 2016 |publisher=Media.gm.com |date=January 4, 2017 |accessdate=January 4, 2017 |archive-date=4 студзеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170104234936/http://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2017/jan/0104-gmsales.html |url-status=dead }}</ref> |- ! 2017 | 10 344<ref>{{cite web|url=http://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2018/jan/0103-gmsales.html|title=Three-peat: Chevrolet's Retail Share Grows for Third Consecutive Year – up 1 point since 2015|author=|date=|website=gm.com|accessdate=April 8, 2018}}</ref> |- ! 2018 | 11 219<ref>{{Cite web|url=https://media.gm.com/content/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2019/jan/0103-gmsales.html|title=GM’s U.S. Crossover Sales Topped 1 million in 2018|date=January 3, 2019|website=media.gm.com|access-date=10 студзеня 2020|archive-date=17 лютага 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217210341/https://media.gm.com/content/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2019/jan/0103-gmsales.html|url-status=dead}}</ref> |- ! 2019 | 6 965<ref>{{Cite web | url=https://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2020/jan/0103-gmsales.html | title=GM Sells More Than 1 Million Crossovers Again in 2019, and Over 1 Million Full-Size Trucks | date=2020-01-03 | accessdate=2020-01-10 | lang=en | archive-date=9 кастрычніка 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211009191613/https://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2020/jan/0103-gmsales.html | url-status=dead }}</ref> |- ! 2020 | 611<ref>{{Cite web |url = https://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2021/jan/0105-gmsales.html |title = GM 2020 Sales Far Outperform the U.S. Industry in Fourth Quarter and Calendar Year |date = 2021-01-05 |accessdate = 2021-02-01 |lang = en |archive-date = 3 лютага 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210203103421/https://media.gm.com/media/us/en/gm/home.detail.html/content/Pages/news/us/en/2021/jan/0105-gmsales.html |url-status = dead }}</ref> |- |} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі Cadillac|CTS]] k1sy981a1xmbi9ct3m6pi2owvp2fbqm 0 57401 5173873 5022512 2026-07-31T15:00:05Z Aliaksei Lastouski 75892 5173873 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Судзілоўскі}} {{ДД |пасада=1-ы Прэзідэнт Сената Гаваяў<ref>{{cite web|url=http://hawaii.gov/lrb/hndbook/appe.html|title=Hawaii Legilsators' Handbook. Appendix E|lang=en|accessdate=2016-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130202034434/http://hawaii.gov/lrb/hndbook/appe.html|archivedate=2013-02-02|deadlink=1}}</ref>|сцяг=Flag_of_Hawaii.svg |грамадзянства = * {{Расійская імперыя}} * [[Файл:Flag of the United Principalities of Romania (1862–1866).svg|24px]] [[Аб’яднанае княства Валахіі і Малдовы]] * {{ЗША}} [[ЗША]]}} '''Мікала́й Канстанці́навіч Судзіло́ўскі''', псеўданім '''Ніко́лас Ру́сэль''' ({{ДН|15|12|1850}}, {{МН|Магілёў||}} —{{ДС|30|4|1930}}) — філосаф, прыродазнаўца, рэвалюцыянер, удзельнік грамадскіх і палітычных рухаў [[Беларусь|Беларусі]], [[Расія|Расіі]], [[Швейцарыя|Швейцарыі]], [[Румынія|Румыніі]], [[Англія|Англіі]], [[Францыя|Францыі]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]], [[Японія|Японіі]], [[Кітай|Кітая]] і іншых краін. Прэзідэнт Сената Гавайскіх астравоў. Падарожнік-географ, аўтар публіцыстычных твораў, спецыяліст у галіне [[этнаграфія|этнаграфіі]], [[энтамалогія|энтамалогіі]], [[Хімія|хіміі]], [[Біялогія|біялогіі]], [[аграномія|аграноміі]]. Адкрыў шэраг астравоў цэнтральнай часткі [[Ціхі акіян|Ціхага акіяна]], пакінуў каштоўныя геаграфічныя апісанні [[Гаваі|Гаваяў]] і [[Філіпіны|Філіпінаў]]. Доктар, з імем якога звязаныя пэўныя дасягненні ў [[хірургія|хірургіі]], тэорыі [[туберкулёз]]у і іншых хвароб. Яму належаць некалькі важных прац па медыцыне. Быў таксама членам Амерыканскага таварыства генетыкаў, некалькіх навуковых таварыстваў Японіі і Кітая. Валодаў васьмю еўрапейскімі мовамі, а таксама [[японская мова|японскай]] і [[кітайская мова|кітайскай]]. == Маладосць == Нарадзіўся 3 (15) снежня 1850 года ў [[Магілёў|Магілёве]] ў беларускай шляхецкай сям’і, якая валодала маёнткам у [[Фастава|Фаставе]] Мсціслаўскага павета. Яго бацька быў сакратаром Магілёўскай палаты цывільнага і крымінальнага суда. У сям’і было 8 дзяцей, сярод якіх Мікалай быў старэйшым. Яго сястра, [[Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская|Яўгенія]], таксама далучылася да арганізацыі "Народная воля". Пасля заканчэння Магілёўскай мужчынскай гімназіі Судзілоўскі вучыўся на медыцынскім факультэце Кіеўскага ўніверсітэта. У [[Кіеў|Кіеве]] ён стварыў студэнцкі народніцкі гурток, потым выехаў у Швейцарыю, дзе пазнаёміўся з лідарамі рэвалюцыйнай эміграцыі Лаўровым, Бакуніным і інш. Пасля вяртання ў 1873 годзе Мікалай узначаліў Кіеўскую камуну студэнтаў. Захоплены народніцкай ідэяй ''«хаджэння ў народ»'', у лютым 1874 года Судзілоўскі выехаў у Херсонскую, а потым у Самарскую губерню з мэтай прапаганды сярод сялянства і наладжвання работы прапагандыстаў. Аднак у маі 1874 года [[ахранка]] пачала арышты народнікаў. Цудам Мікалаю, які выдаў сябе за нямецкага каланіста, удалося пазбегнуць арышту і эмігрыраваць. У Расіі Судзілоўскі быў залічаны ў спіс небяспечных дзяржаўных злачынцаў. Яго родная сястра Яўгенія за рэвалюцыйную прапаганду ў жніўні 1874 года была арыштавана і каля двух гадоў знаходзілася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]] ([[Санкт-Пецярбург|Пецярбург]]). Шлях на бацькаўшчыну быў закрыты. З 1875 года і да канца жыцця Судзілоўскі пражыў у эміграцыі. == Эміграцыя == {{арфаграфія}} === Еўропа === У эміграцыі рэвалюцыянер апынуўся спачатку ў [[Лондан]]е, дзе ўдзельнічаў у рабоце эмігранцкіх арганізацый. 23 студзеня 1875 года ён выступіў на сходзе, які быў прысвечаны гадавіне паўстання 1863 г., на якім сярод іншых выступалі [[Фрыдрых Энгельс|Ф. Энгельс]] і [[Карл Маркс|К. Маркс]]. Але ўжо летам 1875 года Судзілоўскі накіроўваецца ў Румынію, а на шляху ў [[Бухарэст]] прыпыняецца ў [[Жэнева|Жэневе]], дзе піша тэзісы сваёй доктарскай дысертацыі. У Румыніі Мікалай Судзілоўскі займаўся ўрачэбнай практыкай і рэвалюцыйнай дзейнасцю. Наш суайчыннік стаў адным з пачынальнікаў румынскага сацыял-дэмакратычнага руху, арганізоўваў сацыялістычныя гурткі. Актыўна ўдзельнічаў у падрыхоўцы антытурэцкага [[Красавіцкае паўстанне|Красавіцкага паўстання]] ў Балгарыі ў 1876 годзе. Бярэ псеўданім Ніколас Русэль і ў далейшым жыве пад гэтым прозвішчам. У 1877 годзе Судзілоўскі скончыў універсітэт у Бухарэсце. Вёў рэвалюцыйную прапаганду сярод параненых расійскіх салдат і афіцэраў падчас 1877—1878 гг., выдаваў у 1879 годзе газету «Бесарабія». Нягледзячы на тое, што за ўратаванне сотняў хворых і параненых румынскі ўрад узнагародзіў Судзілоўскага залатым медалём, у 1881 годзе ўлады за рэвалюцыйную дзейнасць выслалі яго, як і іншых расійскіх сацыялістаў, у Канстанцінопаль. У Жэневе і [[Парыж]]ы Судзілоўскі аднавіў адносіны з расійскай палітычнай эміграцыяй, сустракаўся і спрачаўся з Пляханавым, Засуліч, Аксельрод. З 1882 годзе ён працуе ва Усходняй Румеліі (Балгарыя), але з-за ганенняў вымушаны пакінуць і гэту краіну, а затым і кантынент. === Амерыка === 1 жніўня 1887 года Судзілоўскі прыбыў у [[Нью-Ёрк]], затым абаснаваўся ў [[Сан-Францыска]], дзе займаўся лячэбнай практыкай. У ЗША Мікалай Канстацінавіч надрукаваў некалькі навуковых артыкулаў, быў абраны віцэ-прэзідэнтам грэка-руска-славянскага таварыства. Судзілоўскі атрымлівае амерыканскае грамадзянства. І ў Амерыцы ён адстойвае свае сацыялістычныя перакананні, абараняе правы беднякоў. У 1889 годзе Судзілоўскі ўступіў у канфлікт з прадстаўніком свяцейшага Сінода ў ЗША епіскапам Уладзімірам, абвінаваціўшы апошняга ў хабарніцтве і маральнай разбешчанасці. У выніку епіскап быў адкліканы ў Расію. Прыжыўшы 5 гадоў у [[Каліфорнія|Каліфорніі]], Судзілоўскі ў маі 1892 года пераехаў на Гавайскія астравы, дзе займаўся ўрачэбнай практыкай. Пасля захопу амерыканцамі ў 1898 годзе астравоў доктар рашуча ўключыўся ў барацьбу за незалежнасць [[гавайцы|гавайцаў]]. У 1900—1901 гг. пад імем Каўка Лукіні ([[англійская мова|англ.]] ''Kauka Lukini'') ён быў сенатарам, а потым і прэзідэнтам Сената Тэрыторыі Гаваі — калегіяльнай урадавай установы гэтай калоніі ЗША. === Азія === Пасля выхаду ў адстаўку з паста сенатара Гавайскага парламента Судзілоўскі пераехаў у [[Шанхай]] (Кітай). У маі 1905 года ён ужо знаходзіўся ў Японіі, дзе арганізаваў камітэт дапамогі расійскім ваеннапалонным [[Руска-японская вайна|расійска-японскай вайны]], стварыў для непісьменных салдат школы. з яго дапамогай у [[Нагасакі]] сацыялісты пачалі выпускаць рэвалюцыйную газету «Воля». У [[Токіа]] Судзілоўскі выпускаў газету «Усходні агляд», дапамагаў японскім дэмакратам выпускаць часопіс «Рэвалюцыйны веснік», актыўна праводзіў прапаганду сацыялістычных ідэй. Па патрабаванні Расійскага міністэрства замежных спраў урад ЗША ануляваў яго амерыканскае грамадзянства. У 1912 годзе нястомны Судзілоўскі пераехаў на Філіпіны. Там наш суайчыннік акрамя медыцынскай практыкі займаўся, як заўсёды, грамадскай і асветніцкай дзейнасцю. Потым ён вярнуўся ў Японію. Лютаўскую рэвалюцыю, якая адбылася ў Расіі, Судзілоўскі сустрэў з радасцю, але Кастрычніцкая была ўспрынятая ім як ''«зігзаг гісторыі»''. [[Марксізм]] ён лічыў дактрынёрствам і разгладаў яго толькі як адно ў многіх сацыялістычных вучэнняў. У 1921 годзе Мікалай Канстанцінавіч пасяліўся з сям’ёй у кітайскім горадзе [[Цяньцзынь]], дзе працаваў урачом. Адносіны да бальшавікоў сталі ў яго больш памяркоўныя. Ён арганізаваў першы ў Азіі «Камітэт дапамогі галадаючым Расіі». Пад канец жыцця ён нават пачаў думаць пра вяртанне на Бацькаўшчыну. Але яго намер не здзейсніўся. Мікалай Судзілоўскі памёр 30 красавіка 1930 года ва ўзросце 80 гадоў. Цела яго паводле ўсходняй традыцыі было спалена. Судзілоўскага называюць ''«першым і апошнім энцыяклапедыстам XX стагоддзя»''. {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/БелЭн|15|Судзіло́ўскі Мікалай Канстанцінавіч||250—251}} == Спасылкі == * [http://modelman.livejournal.com/169389.html#cutid1/ Жыццяпіс Мікалая Судзілоўскага] {{ref-ru}} * [http://hml.org/mmhc/mdindex/russel.html/ Mamiya Medical Heritage Center] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081012082416/http://hml.org/mmhc/mdindex/russel.html |date=12 кастрычніка 2008 }} {{ref-en}} * [http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~npmelton/sfbrusse.htm/ "The Bay of San Francisco, " Vol. 2, Page 200, Lewis Publishing Co, 1892.] {{ref-en}} * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_memoirs/011ad/%D0%9F%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%96%D1%96:_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%BF%D1%80%D0%B0_'%D0%97%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82'_130_%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%9E_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%83.html Па Каліфорніі: беларус пра «Залаты штат» 130 гадоў таму] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210905182706/http://pawet.net/library/history/bel_history/_memoirs/011ad/%D0%9F%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%96%D1%96%3A_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%BF%D1%80%D0%B0_%27%D0%97%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%27_130_%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%9E_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%83.html |date=5 верасня 2021 }} // на [[pawet.net]] * [https://zviazda.by/be/news/20211103/1635924343-belaruskiya-slyady-u-kalifornii Беларускія сляды ў Каліфорніі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230801023846/https://zviazda.by/be/news/20211103/1635924343-belaruskiya-slyady-u-kalifornii |date=1 жніўня 2023 }} // [[Газета «Звязда»]] * ''Оргиш В.'' [https://www.ekonomika.by/ekonomisty/sudilovskij-nikolaj-konstantinovich Судиловский Николай Константинович]{{ref-ru}} // ЭКОНОМИКА.BY * [https://1prof.by/news/stil-zhizni/nikolaj-sudzilovskij-neobychnaya-sudba-udivitelnogo-cheloveka/ ''Сергей Кирик'' Николай Судиловский. Необычная судьба удивительного человека] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230801024000/https://1prof.by/news/stil-zhizni/nikolaj-sudzilovskij-neobychnaya-sudba-udivitelnogo-cheloveka/ |date=1 жніўня 2023 }}{{ref-ru}} // Сайт [[Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі|Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі]] {{Вонкавыя спасылкі}} {{DEFAULTSORT:Судзілоўскі Мікалай Канстанцінавіч}} [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Балгарыі]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Румыніі]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Сацыялісты Расіі]] [[Катэгорыя:Энцыклапедысты]] [[Катэгорыя:Паліглоты]] [[Катэгорыя:Географы]] [[Катэгорыя:Этнографы]] [[Катэгорыя:Эмігранты з Расійскай імперыі]] glaom118nx6mp8dljlm1ngx80qwtvs0 0 58273 5173975 4881020 2026-08-01T04:06:00Z CommonsDelinker 151 Replacing FNC.png with [[File:Funchal,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 5173975 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Фуншал |арыгінальная назва = {{lang-pt|Funchal}} |падначаленне = |краіна = Партугалія |герб = Funchal, Portugal (coat of arms).png |сцяг = Pt-fnc1.png |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = <!-- выявы --> |lat_dir=N|lat_deg=32|lat_min=39|lat_sec= |lon_dir=W|lon_deg=16|lon_min=55|lon_sec= |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = 0 |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |рэгіён = Мадэйра |карта краіны = <!-- альтэрнатыўная --> |карта рэгіёна = <!-- альтэрнатыўная --> |карта раёна = <!-- альтэрнатыўная --> |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = 1451 |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = +0 |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = 9050/9060 |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = Funchal |сайт = http://www.cm-funchal.pt/ |мова сайта = pt }} '''Фунша́л''' — горад, [[сталіца]] партугальскага аўтаномнага рэгіёна [[Мадэйра]]. У [[2001]] годзе колькасць жыхароў налічвала каля 100 тыс. чалавек. З’яўляецца буйным атлантычным [[порт]]ам, ёсць міжнародны [[аэрапорт]]. [[Мадэйраўскі ўніверсітэт]]. Развіццё атрымаў [[Турызм|турыстычны бізнес]]. Харчовая прамысловасць сканцэнтравана вакол вытворчасці вядомага мадэрскага віна. == Гісторыя == Горад быў заснаваны ў [[1421]] годзе партугальцамі, у [[1508]] годзе кароль [[Мануэль I Шчаслівы]] надаў паселішчу гарадскія правы. Назва горада паходзіць ад [[Копра|копры]] ({{lang-pt|funcho}}), які расце у гарадскім наваколлі. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} [[Катэгорыя:Гарады Партугаліі]] [[Катэгорыя:Муніцыпалітэты Мадэйры|Фуншал]] [[Катэгорыя:Фуншал| ]] d5h83yyfq14attf3fxpo62g8bieghy8 0 62935 5174033 5173591 2026-08-01T07:25:57Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174033 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Стора}} {{Рака |Нацыянальная назва = da/Storåen |Каардынаты вытока = 56.0919/9.3009 |Каардынаты вусця = 56.3159/8.2935 |Вышыня вусця = 0 }} '''Стора''' ({{lang-da|Storåen}}) — [[рака]] на поўначы [[Еўропа|Еўропы]]. Працякае па цэнтральнай частцы [[Данія|Даніі]]. Належыць да басейна [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]]. Даўжыня ракі 104 км, плошча [[Вадазбор|басейна]] 1565 км², сярэдні расход вады 16,1 м³/сек. Другая па велічыні рака ў Даніі. Рака не суднаходная. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Рэкі Даніі]] [[Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Паўночнае мора]] boshzsajlr5rj1qjx0fa28riah1qr9v 0 65950 5174108 5168452 2026-08-01T11:41:33Z M.L.Bot 261 5174108 wikitext text/x-wiki [[Файл:SHANGHAI_MITSUBISHI_ELEVATOR_(MITSUBISHI_ELECTRIC_ELEVATOR)_(8).jpg|міні|Інтэр’ер ліфта.]] '''Ліфт''' (ад англійскага [[дзеяслоў|дзеяслова]] ''lift'' — падымаць) — від [[транспарт]]у, які выкарыстоўваецца для вертыкальнага перасоўвання. == Гісторыя == Упершыню пра ліфт пісаў рымскі архітэктар [[Вітрувій]], ён спасылаўся на [[Архімед]]а, які пабудаваў пад’ёмны апарат, імаверна, яшчэ ў 236 годзе да н.э. Больш познія згадкі пра ліфты датаваны сярэдзінай VI стагоддзя (ліфты Манастыра Святой Кацярыны ў [[Егіпет|Егіпце]]), першай чвэрцю XVIII стагоддзя (у Францыі) і XVII стагоддзем (ліфт Віндзарскага замка ў Вялікабрытаніі, «Лятальнае крэсла» Велаера ў адным з парыжскіх палацаў). У 1854 годзе Э. Г. Оціс на выстаўцы ў Нью-Ёрку прадэманстраваў сваю прыладу бяспекі — лоўнікі. Першы пасажырскі ліфт быў усталяваны ў Нью-Ёрку ў 1857 годзе. Прылада бяспекі Оціса ў спалучэнні з выкарыстаннем сталёвых каркасаў будынкаў далі магчымасць будаваць хмарачосы. У 1878 годзе быў вынайдзены абмежавальнік хуткасці, які дазволіў задзейнічаць лоўнікі пры перавышэнні намінальнай хуткасці. У 2007 годзе кампанія KONE распрацавала ліфт MaxiSpace, які не патрабуе не толькі машыннага памяшкання, але і процівагі. У 2017 годзе кампанія ThyssenKrupp распрацавала першы ў свеце бесканатны ліфт Multi. == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|9}} {{Пад’ёмна-транспартныя машыны}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі]] q7q5evblk1i48p6rii3ywb5vbg54weo 0 73039 5174038 5167154 2026-08-01T07:57:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174038 wikitext text/x-wiki {{Камп’ютарная гульня | назва = Fallout 3 | выява = [[file:Fallout 3 logo.jpg|228px]] | подпіс = | распрацоўшчык = Bethesda Game Studios | выдаўцы = ZeniMax Media<br>1C | кампазітар = [[Inon Zur]]<ref>{{Cite web |lang=en |url=https://ag.ru/creators/inon-zur?page=2 |title=Inon Zur - Композитор |website=[[ag.ru]] |access-date=24 красавіка 2023 |archive-date=24 красавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230424175226/https://ag.ru/creators/inon-zur?page=2 |url-status=dead }}</ref> | серыя = ''[[Fallout]]'' | платформы = [[Xbox 360]], [[PlayStation 3|PS3]], [[Windows]] | анонс = {{сцяг|ЗША}} 28 кастрычніка 2008<br />{{сцяг|ЕС}} 31 кастрычніка 2008 | рухавічок = Gamebryo / [[Havok]] | жанры = [[FPS]], [[TPS]], [[CRPG]] | рэжым = [[аднакарыстальніцкая гульня|андакарыстальніцкі]] | узроставы рэйтынг = | носьбіты = | сістэмныя патрабаванні = | кіраванне = [[камп’ютарная клавіятура]] і [[камп’ютарная мыш]], або [[геймпад]] }} '''''Fallout 3''''' — [[камп’ютарная гульня]] у жанры [[action/RPG]], распрацаваная кампаніяй [[Bethesda Softworks]]. Трэцяя гульня серыі, не лічучы гульні ''Fallout Tactics''. ''Fallout 3'' выйшла для гульнявых кансоляў [[Xbox 360]], [[PlayStation 3]] і [[камп’ютар]]аў 28 кастрычніка {{vgy|2008|2008 года}} ў ЗША і 31 кастрычніка 2008 года ў Еўропе. Руская версія ''Fallout 3'' для Xbox 360 выйшла 24 красавіка {{vgy|2009|2009 года}}; версія для PS3 выйшла 7 мая 2009 г. == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == * {{official}}{{ref-en}} * [http://xbox360.ign.com/articles/924/924165p1.html ''Fallout 3'' GOTY Edition Review] {{ref-en}} — рэцэнзія на сайце ''[[IGN]]'' {{Вонкавыя спасылкі}} {{Fallout}} {{Гульні Bethesda Softworks}} {{Bethesda Game Studios}} [[Катэгорыя:Гульні Bethesda Softworks]] [[Катэгорыя:Гульні для PlayStation 3]] [[Катэгорыя:Гульні для Xbox 360]] [[Катэгорыя:Гульні для Windows]] [[Катэгорыя:Action/RPG]] [[Катэгорыя:Відэагульні з трохмернай графікай]] [[Катэгорыя:Steam-гульні]] [[Катэгорыя:Відэагульні 2008 года]] [[Катэгорыя:Працягі відэагульняў]] [[Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, якія падвяргаліся цэнзуры]] [[Катэгорыя:Гульні, сертыфікаваныя для Games for Windows]] [[Катэгорыя:Відэагульні, распрацаваныя ў ЗША]] [[Катэгорыя:Fallout]] 9b4wm8sk7ofll4g0y4ve2cwt3wysjhs 0 74691 5174093 3782084 2026-08-01T10:59:57Z M.L.Bot 261 5174093 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Панчоха (значэнні)}} [[File:Legs with fishnetstockings and highheels.jpg|thumb|right|200px|Жанчына ў карункавых панчохах]] [[File:NMA.0028271, Fashion Photo by Erik Liljeroth 1954.jpg|thumb|[[Malmö]] Strumpfabrik 1954.]] '''Панчохі''', адз.л.: '''панчоха''' (ад стар.-{{lang-de|puntschuoch}}<ref name=pr>{{Крыніцы/Слоўнік іншамоўных слоў|2}}, С.160</ref>) — від пераважна [[Трыкатаж|трыкатажных]] вырабаў, якія абуваюць (надзяваюць) на ногі. Закрываюць ногі вышэй калена. У мінулым панчохі выкарыстоўвалі як [[Жанчына|жанчыны]], так і [[Мужчына|мужчыны]], аднак, у сучаснай модзе панчохі лічаць прадметам жаночага гардэроба. == Гісторыя == Першымі вязаць панчохі пачалі [[арабы]]. У час араба-іспанскіх войнаў XIII–XIV стагоддзяў насіць панчохі пачалі па ўсёй [[Еўропа|Еўропе]]. Да гэтага еўрапейцы ўцяплялі ногі анучамі ці кроенымі нагавіцамі са скуры або шчыльнай тканіны. У 1589 годзе англійскі Вільям Лі, жонка якога зарабляла на жыццё ручной вязкай, стварыў першы вязальны станок для панчох. == Гл.таксама == * [[Калготкі]] * [[Шкарпэткі]] {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Адзенне]] 9nada5vif4aaql5szxfgwsfs2jvzlo6 5174095 5174093 2026-08-01T11:05:04Z M.L.Bot 261 5174095 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Панчоха (значэнні)}} [[Файл:Legs with fishnetstockings and highheels.jpg|thumb|right|Карункавыя панчохі.]] [[Файл:NMA.0028271, Fashion Photo by Erik Liljeroth 1954.jpg|thumb|Malmö Strumpfabrik, 1954.]] '''Панчохі''', адз.л.: '''панчоха''' (ад стар.-{{lang-de|puntschuoch}}<ref name=pr>{{Крыніцы/Слоўнік іншамоўных слоў|2}}, С. 160</ref>) — від пераважна [[трыкатаж]]ных вырабаў, якія абуваюць (надзяваюць) на ногі, яны закрываюць ногі вышэй калена. У мінулым панчохі выкарыстоўвалі як [[Жанчына|жанчыны]], так і [[Мужчына|мужчыны]], аднак у сучаснай модзе панчохі лічаць прадметам жаночага гардэроба. == Гісторыя == Першымі вязаць панчохі пачалі [[арабы]]. У час араба-іспанскіх войнаў XIII—XIV стагоддзяў насіць панчохі пачалі па ўсёй [[Еўропа|Еўропе]]. Да гэтага еўрапейцы ўцяплялі ногі анучамі ці кроенымі нагавіцамі са скуры або шчыльнай тканіны. У 1589 годзе англічанін Вільям Лі, жонка якога зарабляла на жыццё ручной вязкай, стварыў першы вязальны станок для панчох. == Гл. таксама == * [[Калготкі]] * [[Шкарпэткі]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Адзенне]] jqmlr36hc9oyez8gmy1ba5vkm5nxli3 0 74763 5174080 5173667 2026-08-01T10:32:20Z M.L.Bot 261 прыбраў лексічна і граматычна штучна і памылкова згенераваную частку 5174080 wikitext text/x-wiki [[Файл:Socken farbig.jpeg|thumb|Шкарпэткі.]] '''Шкарпэ́тка''', мн.лік: '''шкарпэткі''' (ад {{lang-it|scarpetta}}<ref name=pr>{{Крыніцы/Слоўнік іншамоўных слоў|2}}, С.653</ref>) — элемент штодзённага адзення для апранання ног. Кароткія [[панчохі]], якія не дасягаюць калена. == Гл. таксама == * [[Калготкі]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Аксесуары]] [[Катэгорыя:Прадукцыя лёгкай прамысловасці]] [[Катэгорыя:Панчошныя вырабы]] os1b9kac1vp9yufgq3q0snom9zjgzcp 5174084 5174080 2026-08-01T10:36:22Z M.L.Bot 261 5174084 wikitext text/x-wiki [[Файл:Socken farbig.jpeg|thumb|Шкарпэткі.]] '''Шкарпэ́тка''', мн.лік: '''шкарпэткі''' (ад {{lang-it|scarpetta}}<ref name=pr>{{Крыніцы/Слоўнік іншамоўных слоў|2}}, С.653</ref>) — элемент штодзённага адзення для ног. Кароткія [[панчохі]], якія не дасягаюць калена. == Гл. таксама == * [[Калготкі]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Аксесуары]] [[Катэгорыя:Прадукцыя лёгкай прамысловасці]] [[Катэгорыя:Панчошныя вырабы]] t69xprwpzqhh002x4l4neyghv2h8pyq 5174089 5174084 2026-08-01T10:48:15Z M.L.Bot 261 5174089 wikitext text/x-wiki [[Файл:Socken farbig.jpeg|thumb|Шкарпэткі.]] '''Шкарпэ́тка''', мн.лік: '''шкарпэткі''' (ад {{lang-it|scarpetta}}<ref name=pr>{{Крыніцы/Слоўнік іншамоўных слоў|2}}, С.653</ref>) — від трыкатажных вырабаў, рэч штодзённага гардэроба, кароткая [[панчохі|панчоха]], якая не дасягае калена. == Гл. таксама == * [[Калготкі]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Аксесуары]] [[Катэгорыя:Прадукцыя лёгкай прамысловасці]] [[Катэгорыя:Панчошныя вырабы]] 8la66j7gqo9w7h8bolwxmqoi84p7twv 0 78427 5173974 4394113 2026-08-01T04:03:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173974 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:bc}} '''bc''' — інтэрактыўны інтэрпрэтатар [[C (мова праграмавання)|C-падобнай]] мовы, які дазваляе выконваць вылічэнні з адвольнай дакладнасцю. Нярэдка выкарыстоўваецца ў якасці калькулятара ў камандным радку [[UNIX|UNIX-падобных]] сістэм. Традыцыйная рэалізацыя bc была абалонкай для калькулятара [[dc]], які прымаў выразы ў [[адваротная польская натацыя|адваротнай польскай натацыі]], і выконвала пераўтварэнні з інфікснай формы ў адваротную польскую. Сучасная версія [http://www.gnu.org/software/bc/ Gnu bc] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110424054147/http://www.gnu.org/software/bc/ |date=24 красавіка 2011 }} рэалізаваная як асобная праграма. Большасць аператараў bc паўтараюць аналагічныя аператары [[C (мова праграмавання)|C]]. == Сінтаксіс каманды == <syntaxhighlight lang="winbatch"> bc [ -hlwsqv ] [long-options] [ file … ] -l : выклікае стандартную бібліятэку матэматычных функцый. -w : выводзіць папярэджанне наконт Posix — пашырэнняў bc. -s : ужывае мову Posix bc. -q : не друкуе звычайнае вітанне bc. -v : друкуе номер версіі працэсара і завяршае праграму. -h : выклікае даведку па bc</syntaxhighlight> == Аператары і ключавыя словы == Большасць аператараў <code>bc</code> (акрамя <code>^</code>) паўтарае аналагічныя аператары мовы Сі. +,-,*,/ : складанне, адніманне, множанне, дзяленне % : знаходжанне астачы ^ : падвышэнне да ступені sqrt(i) : здабыццё квадратнага кораня з ліка i <code><</code>, <code>></code>, <code><=</code>, <code>>=</code>, <code>!=</code>, <code>==</code> : параўнанне = : прысвойванне ++, -- : інкрэмент, дэкрэмент +=, -=, *=, /=, ^=, %= : прысвойванне з вылічэннем scale = i : вызначаецца дакладнасць вылічэння, i – колькасць лічбаў пася коскі ibase = i : вызначаецца аснова сістэмы злічэння для уваходных даных, дзе i з’яўляецца базісам (2 <= i <= 16) obase = i : вызначаецца аснова сістэмы злічэння для выходных даных last : Вывад апошняга вылічанага значэння if(E)[S1…] else [S2…] : аператар выбару, калі E сапраўдна, выконваецца S1, калі не, то S2 while(E)[S…] : аператар цыклу, выконвае аператары S, пакуль выраз E сапраўдны for(E1;E2;E3)[S…] : аператар цыклу break : спыняе выконванне for ды while continue : завяршае бягучую ітэрацыю цыкла (працягвае цыкл, пераходзячы да наступнай ітэрацыі) halt : спыняе работу bc return : вяртае код 0 пры выхадзе з функцый return i : вяртае код зменнай i пры выхадзе з функцый define a(b) : вызначае сімвальнае імя, іменаваную канстанту ці функцыю. print <спіс> : друкуе спіс на экран == Функцыі матэматычнай бібліятэкі == Пры неабходнасці можна далучыць да калькулятара бібліятэку матэматычных функцый. Для гэтага трэба пазначыць у камандным радку ключ <code>-l</code> * s(i) : [[сінус]] i, дзе i пазначана ў [[радыян]]ах * c(i) : [[косінус]], дзе i пазначана ў радыянах * a(i) : [[арктангенс]], вяртае радыяны * e(i) : [[экспанента]] * l(i) : [[натуральный лагарыфм]] i * j(n, x) : [[функцыя Бэссэля]] == Прыклады выкарыстання == Цыклічнае вылічэнне значэнняў функцыі. <pre>$ bc -lq for(i=1;i<=3;i++) 8*e(i)+sqrt(i) 22.74625462767236188288 60.52666235381829686664 162.41634619307021922088</pre> Вылічэнне [[Пі|Пі]], 200 знакаў пасля кропкі. <pre>$ bc -lq scale=200 4*a(1)</pre> </blockquote> Вывад на экран [[табліца памнажэння|табліцы памнажэння]] 10х10. <pre> $bc -q for (i=1; i<=10; ++i){ for (j=1; j<=10; ++j) print i*j, "\t" print "\n" } </pre> [[Катэгорыя:Unix]] [[Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне]] {{DEFAULTSORT:bc, Unix}} {{каманды Unix}} tu3e356ip5xluxnlp05u07ha0r9anp4 0 86811 5174041 5153129 2026-08-01T08:01:21Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174041 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = Fiat 124 | фота = RAI autotentoonstelling, Bestanddeelnr 920-0815.jpg | вытворца = [[Fiat]] | заводы = | гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|1966|1974}} | тып кузава = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | колавая база = | папярэднік = [[Fiat 1300]] | пераемнік = [[Fiat 131]] | звязаныя = [[Fiat 125]], [[SEAT 124]], [[SEAT 1430]], [[ВАЗ-2101]], [[ВАЗ-2102]], [[ВАЗ-2103]], [[ВАЗ-2106]], [[ВАЗ-2105]], [[ВАЗ-2107]], [[ВАЗ-2104]], Murat 124, Tofaş Serçe, Premier 118NE, Premier Viceroy | вікісховішча = Fiat 124 }} '''Fiat 124''' — [[легкавы аўтамабіль]] сярэдняга класа кампаніі [[Fiat]]. Выпускаўся з [[1966]] па [[1974]] год. «[[Еўрапейскі аўтамабіль года]]—[[1967]]»<ref name="caroftheyear">[https://www.caroftheyear.org/winners/1967/nominees.php Car of the Year — 1967] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20250426114733/https://www.caroftheyear.org/winners/1967/nominees.php |date=26 красавіка 2025 }} // caroftheyear.org {{ref-en}}</ref>. == Гісторыя == {{multiple image | зона = left | кірунак = vertical | подпіс = Fiat 124. Першапачатковы дызайн | box_caption = | выява1 = Fiat 124-Sedan Front-view.JPG | шырыня1 = 200 | выява2 = Fiat 124-Sedan Rear-view.JPG | шырыня2 = 200 }} Распрацоўка мадэлі ''Fiat 124'' вялася з другой чвэрці шасцідзесятых гадоў. Спраектаваны пад кіраўніцтвам {{Не перакладзена 3|Дантэ Джакоза|Дантэ Джакозы|it|Dante Giacosa}}<ref>{{Cite web |url=http://auto-school.by/test-drive_Fiat-124.html |title=Архіўная копія |access-date=1 ліпеня 2012 |archive-date=19 ліпеня 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719040544/http://auto-school.by/test-drive_Fiat-124.html |url-status=dead }}</ref>. У [[1966]] годзе аўтамабіль быў паказаны на Парыжскім аўтасалоне. У наступным годзе лінейка папоўнілася ўніверсалам — ''Fiat 124 Familiare''. У [[1967]] годзе аўтамабілю быў прысуджаны тытул «[[Еўрапейскі аўтамабіль года]]»<ref name="caroftheyear"/>. У маі 1966 быў падпісаны дагавор аб пабудове ў [[СССР]] новага аўтазавода для выпуску Fiat 124. Пры адаптацыі машыны да савецкіх умоў былі вызначаны слабыя месцы канструкцыі, і шэраг паляпшэнняў італьянцы прыстасавалі таксама і да свайго варыянту аўтамабіля, у прыватнасці, больш сучасную заднюю падвеску. Дапрацаваны Fiat 124 дэбютаваў у 1968-м годзе. {{multiple image | зона = left | кірунак = vertical | подпіс = Fiat 124 Special | box_caption = | выява1 = Fiat 124 S front view.jpg | шырыня1 = 200 | выява2 = Fiat 124 S in Ticino, ca. 1972.jpg | шырыня2 = 200 }} Акрамя базавай мадэлі, прапаноўвалася мадыфікацыя ''Special'' з маторам аб’ёмам 1438 см³ і магутнасцю 70 к.с. (150 км/г). Знешне «спецыяльная» версія пазнавалася па здвоеных фарах і ручках дзвярэй пад ніжні ўхоп. Улетку [[1970]] года тры экіпажы на ''Fiat 124 Special'' здзейснілі падарожжа ''«Raid dei Due Capi»'' {{нп5|Кейп-Пойнт|Кейп-Пойнт|en|Cape Point}} ([[ПАР]]) — [[Нордкап]] ([[Нарвегія]]), якое было арганізавана Fiat сумесна з італьянскім аўтамабільным часопісам {{нп3|Quattroruote|Quattroruote|en|Quattroruote}}. Машыны мелі мадыфікаваную падвеску, былі абсталяваныя паветраным фільтрам з алейнай ваннай, абаронай дна картэра, парай дадатковых фар і дугамі бяспекі ў салоне. Аўтамабілі за 50 дзён пераадолелі маршрут [[ПАР]] — [[Батсвана]] — [[Радэзія]] — [[Замбія]] — [[Танзанія]] — [[Кенія]] — [[Эфіопія]] — ''авіяпералёт'' — [[Іран]] — [[Турцыя]] — [[Грэцыя]] — [[Югаславія]] — [[Італія]] — [[Аўстрыя]] — [[Германія]] — [[Данія]] — [[Швецыя]] — [[Фінляндыя]] — [[Нарвегія]]<ref>{{cite web |url = https://www.fcaheritage.com/en-uk/heritage/stories/raid-124 |title = The Raid of the Two Capes |date = 2020-12-29 |publisher = fcaheritage.com |accessdate = 2021-02-02 |lang = en |archive-date = 27 лютага 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210227130605/https://www.fcaheritage.com/en-uk/heritage/stories/raid-124 |url-status = dead }}</ref>. {{multiple image | зона = right | кірунак = vertical | подпіс = Fiat 124 Special T 1600 | box_caption = | выява1 = Fiat 124 Special T (31944562870).jpg | шырыня1 = 200 | выява2 = Fiat 124 Special T (31944558880).jpg | шырыня2 = 200 }} У лістападзе [[1970]] года на аўтасалоне ў Турыне Fiat прадставіў абноўлены ''«124»''-ы. Аўтамабіль атрымаў новую рашотку радыятара і новыя двух’ярусныя заднія ліхтары, з’явіліся вентыляцыйныя адтуліны на задняй стойцы{{sfn|Fiat 124 (1973)}}. Мадэрнізаванаму ''Special'' цалкам перарабілі насавую частку, акружыўшы фары квадратнымі «акулярамі». ''Special'' таксама атрымаў перапрацаваную радыятарную рашотку чорнага колеру, якую перасякала гарызантальная светлая планка з новай эмлемай з чатырох сініх ромбаў. Паказальнікі павароту былі перанесены на вугал крыла збоку ад фар. Заднія ліхтары таксама былі новымі, гарызантальнай і прастакутнай формы, задняя панэль была акружана храміраваным молдынгам. Больш буйныя храміраваныя бамперы атрымалі падоўжную гумавую паласу. Разам з абнаўленнем таксама дэбютавала новая мадыфікацыя — '''Fiat 124 Special T'''. Літара ''«T»'' у назве была скарачэннем ад ''{{lang-en|Twin-cam}}'', пазначаючы такім чынам, што на машыне ўсталяваны рухавік з двайным размеркавальным валам. Матор аб’ёмам 1,4 л выдаваў магутнасць 80 к.с. і дазваляў дасягаць максімальнай хуткасці 160 км/г<ref name="formulapassion.it-2020-11-20">{{cite web |url = https://www.formulapassion.it/automoto/classiche/fiat-124-special-t-1970-2020-1400-twin-cam-531433.html |title = A 50 anni dalla Fiat 124 Special T |date = 2020-11-20 |publisher = formulapassion.it |accessdate = 2021-02-08 |lang = it}}</ref>. {{multiple image | зона = right | кірунак = vertical | подпіс = Fiat 124 (1972—1974) | box_caption = | выява1 = 1974 Fiat 124 front.jpg | шырыня1 = 200 | выява2 = 1974 Fiat 124 rear.jpg | шырыня2 = 200 }} Чарговае абнаўленне адбылося ў [[1972]] годзе. Зноў памянялі радыятарную рашотку. Траўмабяспечныя дзвярныя ручкі такія як на Speciale цяпер атрымалі ўсе без выключэння мадыфікацыі. Магутнасць матораў аб’ёмам 1,2 і 1,43 літра павялічылася на 5 к.с. ''Speciale T'' цяпер абсталёўваўся цалкам новым двухвальным рухавіком. У 1973–1974 гады мадэль таксама экспартавалася ў [[ЗША]], дзе была даступная з рухавіком 1,6 або 1,8 і трохступеньчатай аўтаматычнай каробкай перадач. Зборка седанаў і ўніверсалаў Fiat 124 у Італіі працягвалася яшчэ два гады. Колькасць сабраных асобнікаў перавысіла паўтара мільёна. На змену прыйшоў [[Fiat 131|Fiat 131 Mirafiori]]. == Канструкцыя == Fiat 124 меў кансерватыўную канструкцыю з класічнай кампаноўкай: рухавік размешчаны спераду, а вядучымі з’яўляюцца заднія колы. Праектаваннем мадэлі кіраваў Оскар Мантабоне. Рухавік з верхнім размяшчэннем клапанаў быў распрацаваны {{нп3|Аўрэліа Лампрэдзі|Аўрэліа Лампрэдзі|en|Aurelio Lampredi}}. Шасі распрацаванае Адольфа Месоры з падвескай з вінтавымі спружынамі і мостам ззаду спалучалася з вуглаватым кузавам{{sfn|Fiat 124 (1968)}}. [[Выява:Budapest, Hungexpo, AMTS 2017, 76.jpg|thumb|Інтэр’ер]] Кузаў — чатырохдзверны пяцімесцавы. Даўжыня × шырыня × вышыня — 4030 × 1625 × 1420 мм; колавая база — 2420 мм. Уласная вага — 855 кг (''Special'' — 945 кг). Аб’ём паліўнага бака — 39 л. === Рухавікі === Рухавік усталяваны спераду падоўжна. Базавы матор — бензінавы, радны, чатырохцыліндравы. Мае ніжняе размяшчэнне размеркавальнага вала і, адпаведна, верхняе размяшчэнне клапанаў (OHV). Па два клапаны на цыліндр. Аб’ём — 1197 см³. Дыяметр цыліндра × ход поршня — 73,0 × 71,5 мм. Ступень сціску 8,8:1 дапускае выкарыстанне паліва з нізкім актанавым лікам. Магутнасць — 60 к.с. пры 5600 аб/хв. Круцільны момант — 87 Н·м пры 3400 аб/хв. На мадыфікацыі ''Special'' і ''Special T'' усталёўвалі рухавікі аб’ёмам 1438 см³ і 1592 см³. 1438-кубовы рухавік версіі ''Special T'' у параўнанні з простым рухавіком 1,4 л меў клапаны большага дыяметра, паўсферычную камеру згарання, падвойны размеркавальны вал, які прыводзіўся ў рух зубчастым рамнём. Падача паліва ажыццяўлялася карбюратарам ''Weber 32 DHS''. Дыяметр цыліндра × ход поршня — 80,0 × 71,5 мм. Ступень сціску — 8,9:1. Матор выдаваў магутнасць 80 к.с. пры 5800 аб/хв і 112 Н·м максімальнага круцільнага моманту пры 4000 аб/хв{{sfn|Fiat 124 Special T (1970)}}. {|class=wikitable style="font-size:90%; text-align: center;" |+ ! Мадыфікацыя ! Аб’ём ! Магутнасць ! Гады выпуску |- ! 1200 | 1197 см³ | 60 PS (44 кВт; 59 к.с.) <br /> 66 PS (49 кВт; 65 к.с.) | 1966–1974 |- ! 1400 Special | 1438 см³ | 70 PS (51 кВт; 69 к.с.) <br /> 75 PS (55 кВт; 74 к.с.) | 1968–1974 |- ! 1400 Special T | 1438 см³ | 80 PS (59 кВт; 79 к.с.) | 1968–1972 |- ! 1600 Special T | 1592 см³ | 95 PS (70 кВт; 94 к.с.) | 1973–1974 |- |} === Шасі === Прывад перадаецца праз чатырохступеньчатую каробку перадач, у ''Special T'' з рухавіком 1,6 л — пяціступеньчатую. Спачатку канструкцыя задняй падвескі была ўзятая ад мадэлі [[Fiat 1400|1400]] 1950 года — дзве падоўжныя штангі, адна папярочная і жорсткая бэлька моста. Праз два гады яе замянілі на больш складаную з чатырма падоўжнымі рычагамі і цягай Панара<ref name="qr2006-10">{{артыкул |загаловак = FIAT 124: Триумф простоты |выданне = Quattroruote |тып = часопіс |год = 2006 |нумар = 10 }}{{ref-ru}}</ref>. Усе колы мелі дыскавыя тармазы. З мадэрнізацыяй 1970 года аўтамабіль атрымаў генератар замест магнета і двухконтурную тармазную сістэму. == Вытворчасць па-за межамі Італіі == Вытворчасць мадэлі доўгі час працягвалася за межамі Італіі — па ліцэнзіі аўтамабіль выпускалі ў [[Іспанія|Іспаніі]] ([[SEAT 124]]), [[Паўднёвая Карэя|Паўднёвай Карэі]], [[Індыя|Індыі]] (Premier 118NE), [[Турцыя|Турцыі]] (TOFAŞ Murat 124) і [[СССР]] ([[ВАЗ-2101]]). Акрамя таго, зборка мадэлі з італьянскіх камплектаў дэталяў ажыццяўлялася ў [[Балгарыя|Балгарыі]] і [[Югаславія|Югаславіі]]. Па ўсім свеце было пабудавана звыш 15 мільёнаў ліцэнзійных копій і вытворных мадэляў. {| cellspacing="1" cellpadding="0" class="toccolours" align="center" | align="center" colspan="53" bgcolor="#F0F0F0"|'''Fiat 124, яго ліцэнзійныя варыянты і нашчадкі''' |- align="center" bgcolor="#F0F0F0" | rowspan="2" width="10%"| '''Вытворца''' | colspan="4" width="8%" |1960-я | colspan="10" width="20%" |1970-я | colspan="10" width="20%" |1980-я | colspan="10" width="20%" |1990-я | colspan="10" width="20%" |2000-я | colspan="6" width="10%" |2010-я |- align="center" bgcolor="#F0F0F0" | width="1%" | 6 || width="1%"| 7 || width="1%"| 8 || width="1%"| 9 | width="1%"| 0 || width="1%"| 1 || width="1%"| 2 || width="1%"| 3 || width="1%"| 4 || width="1%"| 5 || width="1%"| 6 || width="1%"| 7 || width="1%"| 8 || width="1%"| 9 | width="1%"| 0 || width="1%"| 1 || width="1%"| 2 || width="1%"| 3 || width="1%"| 4 || width="1%"| 5 || width="1%"| 6 || width="1%"| 7 || width="1%"| 8 || width="1%"| 9 | width="1%"| 0 || width="1%"| 1 || width="1%"| 2 || width="1%"| 3 || width="1%"| 4 || width="1%"| 5 || width="1%"| 6 || width="1%"| 7 || width="1%"| 8 || width="1%"| 9 | width="1%"| 0 || width="1%"| 1 || width="1%"| 2 || width="1%"| 3 || width="1%"| 4 || width="1%"| 5 || width="1%"| 6 || width="1%"| 7 || width="1%"| 8 || width="1%"| 9 | width="1%"| 0 || width="1%"| 1 || width="1%"| 2 || width="1%"| 3 || width="1%"| 4 || width="1%"| 5 |- align="center" | rowspan ="2" bgcolor="#C0C0C0"| [[Fiat|FIAT]] {{Сцяг Італіі}} | colspan="10" bgcolor="#C0C0C0"| Fiat 124 / Fiat 124 Special <!-- 1966-1975--> | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="1" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="9" bgcolor="#C0C0C0"| Fiat 124 Familiare <!-- 1967-1975--> | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" | [[NSU-Fiat]] {{Сцяг ФРГ}} | colspan="1" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#C0C0C0"| Fiat 124 <!-- 1967−1972, 18.979 шт. --> | colspan="7" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" | Pirin-Fiat {{Сцяг Балгарыі (1971-1990)}} | colspan="1" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="5" bgcolor="#C0C0C0"| Fiat 124 <!-- (1967—1971): 274 шт. + універсалы (1967—1970): 35 шт. --> | colspan="8" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" rowspan ="2" | [[SEAT]] {{Сцяг Іспаніі}} | colspan="2" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="13" bgcolor="#C0C0C0"| [[Seat 124]] <!-- 1968-1980--> | colspan="9" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="3" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="7" bgcolor="#C0C0C0"| Seat 1430 <!-- 1969-1975--> | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" | Asia Motors {{Сцяг Карэі}} | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#C0C0C0"| Asia-Fiat 124 <!-- 1970—1975 --> | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" | [[Tofaş]] {{Сцяг Турцыі}} | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="1" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="7" bgcolor="#C0C0C0"| Murat 124 <!-- 1971—1977 --> | colspan="2" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" rowspan ="2" | Premier {{Сцяг Індыі}} | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="16" bgcolor="#C0C0C0"| Premier 118 NE <!-- 1986 — 2001--> | colspan="8" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#C0C0C0"| Premier 137D <!-- 1996 — 2001--> | colspan="8" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | bgcolor="#C0C0C0" rowspan ="7" | [[АўтаВАЗ|ВАЗ]] {{Сцяг СССР}} / {{Сцяг Расіі}} | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="19" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2101|ВАЗ-2101 / 21011 / 21013]] <!-- 1970-1988--> | colspan="1" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="1" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="15" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2102]] <!-- 1971-1985--> | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="3" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="12" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2103]] <!-- 1973 — 1984--> | colspan="5" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="10" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="30" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2106]] <!-- 1976 — 2005--> | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="6" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="9" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="32" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2105]] | colspan="5" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="12" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="31" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2107]] <!-- 1982 — 2012--> | colspan="3" bgcolor="#F0F0F0"| |- align="center" | colspan="4" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="14" bgcolor="#F0F0F0"| | colspan="29" bgcolor="#C0C0C0"| [[ВАЗ-2104]] <!-- 1984 — 2012--> | colspan="3" bgcolor="#F0F0F0"| |- |} === Балгарыя === У канцы [[1966]] года Fiat падпісаў з [[Балканкар]] пагадненне аб зборцы аўтамабіляў [[Fiat 850]] і Fiat 124 на заводзе ў [[Ловеч]]ы. Аўтамабілі мясцовай зборкі прадаваліся пад маркай {{нп3|Пірын-Фіат|Пірын-Фіат|ru|Пирин-Fiat}}. Дамова была заключана тэрмінам на 5 год і па заканчэнні ў [[1971]] годзе далей не працягвалася<ref> {{кніга |аўтар = Jan Tuček |загаловак = Auta východního bloku |частка = Léta rozmachu 1961—1975. Bulharsko |год = 2014 |месца = |выдавецтва = Grada Publishing a.s. |старонкі = 167—168 |старонак = 291 |isbn = 9788024725857 }} {{ref-cz}} </ref>. Усяго было сабрана 274 седаны і 35 універсалаў Fiat 124<ref>{{cite web |url = https://www.carjager.com/blog/article/pirin-fiat-lephemere-marque-bulgare.html |title = Pirin-Fiat : l’éphémère marque Bulgare |date = 2017-02-21 |publisher = carjager.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = fr |archive-date = 22 лютага 2024 |archive-url = https://web.archive.org/web/20240222111040/https://www.carjager.com/blog/article/pirin-fiat-lephemere-marque-bulgare.html |url-status = dead }}</ref>. === Іспанія === {{Асноўны артыкул|SEAT 124|SEAT 1430}} [[Іспанія|Іспанскі]] вытворца [[SEAT]] займаўся ліцэнзійным выпускам аўтамабіляў Fiat з [[1953]] года. У [[1968]] годзе на аўтасалоне ў [[Барселона|Барселоне]] быў прадстаўлены '''SEAT 124'''. Вытворчасць ажыццяўлялася на заводзе ў {{нп3|Зона Франка (Барселона)|Зона Франка|en|Zona Franca (Barcelona)}} (Барселона). У [[1969]] годзе пачалася вытворчасць універсалаў ''Familiar''. Паступова ў мадэльны шэраг дадаліся розныя мадыфікацыі: ''D'', ''D Lujo'', ''D Especial'', ''LS'', ''DLS''. Таксама выпускаліся купэ [[SEAT 124 Sport|Sport]] (з [[1970]] па [[1975]] год). У [[1969]] годзе з'явіўся '''SEAT 1430'''. Гэтая мадэль была заснавана на версіі ''Special'', а пярэдняй часткай з квадратнымі фарамі была падобна на [[Fiat 125]]. Пад капотам быў 1,4-літровы (1438 см³) рухавік абсталяваны карбюратарам ''Weber 32 DHS''. Магутнасць — 70 к.с. пры 5400 аб/хв, круцільны момант — 105 Н·м пры 3400 аб/хв. Седан важыў 910 кілаграмаў і мог паскарацца да 155 км/г. У [[1973]] годзе быў прадстаўлены ''SEAT 1430 Especial 1600''. Гэтая мадэль атрымала новы рухавік з двума размеркавальнымі валамі аб'ёмам 1592 см³ і магутнасцю 95 к.с., а ў [[1974]] годзе ''SEAT 1430 Especial 1800'', рухавік якога быў аб'ёмам 1756 см³ і развіваў магутнасць 118 к.с.<ref>{{cite web |url = https://www.autobild.es/reportajes/motores-seat-mitico-1430-coches-hoy-436545 |title = Motores Seat: del mítico 1430... a los coches de hoy |date = 2019-06-12 |publisher = autobild.es |accessdate = 2021-03-04 |lang = es}}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.motorpasion.com/pruebas-de-coches/50-anos-seat-1430-evolucion-motores-a-prueba-seat-fura-crono-arona-ateca-tarraco-ibiza-leon |title = 50 años del SEAT 1430. La evolución de motores, a prueba entre el SEAT Fura Crono y los Arona, Ateca, Tarraco, Ibiza o León |date = 2019-06-16 |publisher = motorpasion.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = es}}</ref> <gallery widths="200px" class="center"> Выява:SEAT 124 police car.jpg|[[SEAT 124]] Выява:SEAT 124 familiar.jpg|SEAT 124 Familiar Выява:1973 Seat 1430 (4827154253).jpg|[[SEAT 1430]] Выява:Seat 124 SC 1600 (1971) 20120818 090.jpg|[[SEAT 124 Sport]] </gallery> У [[1975]] годзе быў праведзены рэстайлінг ''SEAT 124''. Аўтарам новага аблічча быў [[Джарджэта Джуджара]]. Разам з абнаўленнем, мадэлі ''124'' і ''1430'' аб'ядналі ў адно сямейства. У [[1976]] годзе вытворчасць аўтамабіля была перанесена з ''Зона Франка'' на завод ''Landaben''. Праз гэта '''Seat 124 D''' узору 1975 года паводле месца паходжання атрымаў мянушку «[[Памплона]]»<ref>{{cite web |url = https://fiat124.xoom.it/bella_estera.htm |title = La più bella versione estera |date = |publisher = fiat124.xoom.it |accessdate = 2021-03-04 |lang = it |archive-date = 25 лютага 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225110931/https://fiat124.xoom.it/bella_estera.htm |url-status = dead }}</ref>. <gallery widths="200px" class="center"> Выява:1978 Seat 124 D LS (4645140422).jpg|SEAT 124 D (1975—1980) Выява:1978 Seat 124 D LS (4645138962).jpg|Выгляд ззаду </gallery> Выпуск працягваўся да [[1980]] года. Усяго было выраблена 640 407 адзінак ''Seat 124''<ref>{{cite web |url = https://www.autofacil.es/seat/124/2020/10/04/seat-124-1968--/58653.html |title = Seat 124 (1968 - 1980), un icono de la historia del automóvil español |date = 2020-10-04 |publisher = autofacil.es |accessdate = 2021-03-04 |lang = es |archiveurl = https://web.archive.org/web/20210117154351/https://www.autofacil.es/seat/124/2020/10/04/seat-124-1968--/58653.html |archivedate = 17 студзеня 2021 |url-status = dead }}</ref>. У [[1985]]—[[2001]] гады на базе ''Seat 124 D'' [[Індыя|індыйская]] кампанія {{нп3|Premier Automobiles|Premier Automobiles|en|Premier (company)}} выпускала аўтамабілі ''Premier 118NE'' і ''Premier Viceroy''{{Пераход|Індыя|1}}. === Паўднёвая Карэя === {{External media | image1 = [https://www.motoya.co.kr/news/photo/old/data/old_img/1801/6547f90d897e2144b85c467f2429ccdb_QY1CxSnXCtFQHkyF.jpg Карэйскі Fiat 124 узору 1971 года] }} Кампанія {{нп3|Asia Motors|Asia Motors|en|Asia Motors}} ([[Паўднёвая Карэя]]) была заснавана ў [[1965]] годзе і першапачаткова займалася вытворчасцю камерцыйных аўтамабіляў. У студзені [[1970]] года прадпрыемства пачало выпуск ''Fiat 124''. Меркавалася, што яго запусцяць раней, але фінансавыя цяжкасці, з якімі сутыкнулася кампанія на працягу года пасля яе заснавання, затрымалі старт вытворчасці. У першы год «Азія Мотарс» вырабіла 1737 аўтамабіляў Fiat, лакалізацыя складала 30 адсоткаў. Вырабляліся толькі седаны. Спачатку аўтамабілі не адрозніваліся ад італьянскага арыгінала, але ўжо з [[1971]] года карэйскія Фіаты атрымалі новую рашотку радыятара і падвойныя фары. Вытворчасць была завершана ў красавіку [[1973]] года, калі скончыўся кантракт Asia Motors з італьянскім канцэрнам. Было выраблена 6775 машын<ref>{{cite web |url = http://global-autonews.com/bbs/board.php?bo_table=bd_021&wr_id=162 |title = 아시아자동차의 첫 작품 피아트124 |date = 2005-07-19 |publisher = global-autonews.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = ko |archive-date = 26 красавіка 2025 |archive-url = https://web.archive.org/web/20250426114644/http://global-autonews.com/bbs/board.php?bo_table=bd_021&wr_id=162 |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url = https://koreajoongangdaily.joins.com/2009/09/21/etc/The-old-reliable-Fiat-124-except-made-in-Korea/2910295.html |title = The old, reliable Fiat 124 - except made in Korea |date = 2009-09-21 |publisher = koreajoongangdaily.joins.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.motoya.co.kr/news/articleView.html?idxno=14192 |title = [특별했던차]피아트 124 편 |date = 2018-01-29 |publisher = motoya.co.kr |accessdate = 2021-03-04 |lang = ko}}</ref>. === СССР === [[Выява:Firma del protocollo dell'accordo tra Fiat e Unione Sovietica, nelle persone di Vittorio Valletta e Aleksandr Tarasov, Torino 1966 - san dl SAN IMG-00001322.jpg|thumb|left|Падпісанне пагаднення паміж Fiat і Савецкім урадам. Турын, 1966 год]] {{Асноўны артыкул|ВАЗ-2101}} {{Гл. таксама|АўтаВАЗ}} [[4 мая]] [[1966]] года ў Турыне міністр аўтамабільнай прамысловасці СССР [[Аляксандр Міхайлавіч Тарасаў|Аляксандр Тарасаў]] і прэзідэнт канцэрна Fiat {{нп3|Віторыа Валета|Віторыа Валета|en|Vittorio Valletta}} падпісалі папярэдняе пагадненне аб будаўніцтве ў горадзе [[Тальяці]] завода для вытворчасці ''Fiat 124'' у [[СССР|Савецкім саюзе]]. Генеральнае пагадненне паміж Fiat і Міністэрствам знешняга гандлю СССР было падпісана ў Маскве [[15 жніўня]] [[1966]] года. У ходзе выпрабаванняў у СССР выявіліся сур'ёзныя праблемы з трываласцю кузава і задніх дыскавых тармазоў. Невялікі дарожны прасвет і адсутнасць буксірных правушын рабілі праблематычнай эксплуатацыю машын на дрэнных дарогах. Ніжневальны рухавік савецкі бок палічыў састарэлым і бесперспектыўным з пункту гледжання далейшага развіцця канструкцыі. Усе заўвагі былі ўлічаны італьянскімі канструктарамі. Усяго ў канструкцыю Fiat 124 было ўнесена больш 800 змен. Адаптаваны варыянт быў падрыхтаваны да ліпеня [[1967]] года і атрымаў пазначэнне ''Fiat 124R'' («R» — Russo), савецкае пазначэнне — '''[[ВАЗ-2101|ВАЗ-2101 «Жыгулі»]]'''. [[Выява:Brno, Řečkovice, depozitář TMB, tři Lady.jpg|thumb|Злева направа: [[ВАЗ-2101]], [[ВАЗ-2102]], [[ВАЗ-2103]]]] Замест ніжневальнага рухавіка (73х71,5 мм) ВАЗ-2101 атрымаў новы верхневальны рухавік (76х66 мм). Маючы такую ж ступень сціску (8,8) матор меў большую магутнасць (64 к.с. супраць 60 к.с. пры 5600 аб/хв). Круцільны момант павялічыўся з 87 Н·м да 89 Н·м (пры 3400 аб/хв). У каробцы перадач прымянілі сінхранізатары ад спартовай версіі Fiat 124. Павялічылі памер счаплення: 200 мм замест 182 мм у «Фіата». Пярэдняя падвеска ВАЗа у параўнанні з прататыпам канструктыўна не змянілася, але была зменена кінематыка, узмоцнены і зменены некаторыя дэталі, у прыватнасці, спружыны, шаравыя апоры. Ззаду, замест спружыннай падвескі з трыма штангамі і стабілізатарам спераду, паставілі іншую — на пяці штангах (падобная ўсталёўвалася на ''Fiat 124 Special''). Ад задніх дыскавых тармазоў адмовіліся на карысць барабанных. Кожны з асобных контураў тармазоў атрымаў асобны бачок для тармазной вадкасці, у італьянскай версіі бачок быў агульны. Кузаў быў узмоцнены, маса вырасла прыкладна на 100 кг (955 кг у параўнанні з 855 кг у Фіата 124). Павелічэнне вагі часткова скампенсавана павелічэннем магутнасці рухавіка. Знешне машыны мала адрозніваліся. Іклы на бамперах у «Жыгулей» былі большага памеру, чым у «Фіата». Замест кнопкавых ручкак дзвярэй — выцяжныя, пад ніжні ўхоп. Такія дзвярныя ручкі першапачаткова планавалі ставіць толькі на ВАЗ-2103, аднак з мэтай уніфікацыі іх атрымаў таксама і ВАЗ-2101. На панэлі прыбораў замест сігнальнай лямпы перагрэву рухавіка з'явіўся паказальнік тэмпературы ахалоджвальнай вадкасці. Санкі пярэдніх сядзенняў Fiat перарабілі такім чынам, каб сядзенні раскладваліся, утвараючы спальнае месца<ref>{{cite web |url = https://www.abw.by/novosti/experience/179844 |title = "Жигули": перспективный автомобиль или обман советского руководства? |date = 2015-01-04 |publisher = abw.by |accessdate = 2021-03-04 |lang = ru}} </ref><ref> {{артыкул |загаловак = Вкус Жигулёвского. ВАЗ-2101 и Fiat 124: ищем разницу. И находим |спасылка = https://www.zr.ru/archive/zr/2018/09/vaz2101-i-fiat-124-ishchem-raznitsu-i-nakhodim |выданне = За рулём |тып = часопіс |год = 2018 |нумар = 9 |старонкі = 120–121 }} {{ref-ru}} </ref>. У [[1970]] годзе завод пачаў вытворчасць седанаў ВАЗ-2101 (на экспартных рынках прадаваўся як ''«Lada 1200»''), у [[1971]] годзе ўніверсалаў ([[ВАЗ-2102]]), а ў [[1972]] годзе пачалі выпускаць распрацаваны спецыяльна для СССР люксавы варыянт ([[ВАЗ-2103]]). Выпуск сямейства ВАЗ-2101 і вытворных ад яго мадэляў працягваўся 42 гады: ВАЗ-2101 ([[1970]]—[[1988]]), ВАЗ-2102 ([[1971]]—[[1985]]), ВАЗ-2103 ([[1972]]—[[1984]]), [[ВАЗ-2106]] ([[1976]]—[[2006]]), [[ВАЗ-2105]] ([[1980]]—[[2010]]), [[ВАЗ-2107]] ([[1982]]—[[2012]]), [[ВАЗ-2104]] ([[1984]]—[[2012]])<ref> {{артыкул |спасылка = https://autoreview.ru/articles/avtorynok/pochti-polveka-1 |загаловак = Почти полвека |выданне = Авторевю |тып = часопіс |год = 2012 |нумар = 18 |старонкі = 14 }} {{ref-ru}} </ref>. === Турцыя === [[12 лютага]] [[1971]] года выпуск ''Fiat 124'' пачаўся на заводзе [[Tofaş]] ([[Бурса (горад)|Бурса]], [[Турцыя]]). Лакалізаваны аўтамабіль атрымаў назву '''Murat 124''' у гонар султана [[Мурад I|Мурада I]]. У першы год было выраблена 7 835 аўтамабіляў. Увосень [[1975]] года з канвеера сышоў 100-тысячны аўтамабіль<ref>{{cite web |url = https://e-motoring.com/bugun-100-bini-devirmis |title = Bugün 100 bini devirmiş… |date = 2011-10-12 |publisher = e-motoring.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = tr}}</ref>. Агулам з 1971 да канца [[1976]] года было выраблена 134 867 адзінак<ref>{{cite web |url = https://www.gzt.com/jurnalist/48-yildir-yollardaki-murat-124un-ismi-nereden-geliyor-3486281 |title = 48 yıldır yollardaki 'Murat 124'ün ismi nereden geliyor? |date = 2019-02-12 |publisher = gzt.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = tr}}</ref>. Пасля мадэрнізацыі мадэль перайменавалі ў '''Tofaş Serçe''', што азначае «верабей». {{External media | image1 = [http://www.autoarkiv.dk/CAR%20BROCHURES//TRAVEL%20IMAGES/slides/TURKEY%202005%20TOFAS%20SERCE.JPG Tofaş Serçe ранняга выпуску] }} <gallery widths="200px" class="center"> Выява:1976 Tofaş Murat 124 (Koç).jpg|Murat 124 Выява:Tofas Serce.JPG|Tofaş Serçe </gallery> === Індыя === [[Выява:1989 Premer 118NE.jpg|thumb|Premier 118 NE]] Перамовы аб выпуску аўтамабілся ў [[Індыя|Індыі]] пачаліся пасля візіту {{нп3|Джані Аньелі|Джані Аньелі|en|Gianni Agnelli}} ў гэтую краіну ў [[1981]] годзе. Паколькі Fiat на той момант даўно спыніў вытворчасць гэтай мадэлі і ўжо не меў яе прэс-формаў, вытворчае абсталяванне было набыта ў іспанскага вытворцы Seat<ref>{{cite web |url = https://elpais.com/diario/1981/06/25/economia/362268006_850215.html |title = España suministrará a la India carrocerías del Seat 124 por valor de 1.650 millones |date = 1981-06-25 |publisher = elpais.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = es}}</ref>. Пры гэтым кузаў быў мадыфікаваны для ўстаноўкі новага рухавіка і трансмісіі. У [[1985]] годзе [[Premier Automobiles Ltd.]] запусціў вытворчасць '''Premier 118NE'''. Аўтамабіль атрымаў рухавік [[Nissan]] A12 аб'ёмам 1,2 літра (магутнасць 52 к.с.). У [[1996]] годзе на машыну пачалі ўсталёўваць дызельны рухавік аб'ёмам 1,38 літра (магутнасць 42 к.с.). Гэтая мадэль атрымала назву '''Premier Viceroy'''. У [[2001]] годзе вытворчасць была спынена з-за нізкага попыту<ref>{{cite web |url = https://gomechanic.in/blog/premier-118ne-history-and-failure/ |title = Premier 118NE {{!}} The one that couldn’t live up to the name |date = 2020-05-09 |publisher = gomechanic.in |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref>. == Аўтамабілі кузаўных атэлье == === Cabriolet C4 ''(Carrozzeria Touring)'' === Пасля дэбюту мадэлі Fiat 124 [[мілан]]скае атэлье {{нп3|Carrozzeria Touring|Carrozzeria Touring|en|Carrozzeria Touring Superleggera}} звярнулася да кіраўніцтва Fiat з ідэяй зрабіць кабрыялет. Fiat перадаў атэлье адну з самых першых машын, 44-ы выпушчаны асобнік. Пабудаваны [[кабрыялет]] '''Fiat 124 Cabriolet C4''' дэбютаваў на [[Турынскі аўтасалон|Турынскім аўтасалоне]] [[1966]] года. Каб знізіць сабекошт, была захаваная большасць стандартных дэталяў кузава. Кузаў стаў двухдзверным, але пярэдняя і задняя часткі кузава практычна не былі закранутыя. Дзверы сталі шырэйшымі і трапецападобнай формы. Вышыню парогаў для надання кузаву жорсткасці нарасцілі ўдвая. Рамка лабавога шкла дзеля дынамічнага сілуэту атрымала нахіл. Фінансавыя цяжкасці не дазволілі кампаніі наладзіць выпуск, і ў тым жа 1966 годзе атэлье зачынілася. Выставачная машына валошкавага колеру засталася ў адзіным экземпляры. Аўтамабіль захаваўся і знаходзіцца ў [[:it:Museo dell'automobile Bonfanti-Vimar|музеі Банфанці]] ([[Басана-дэль-Грапа]], [[Італія]])<ref>{{cite web |url = https://www.hemmings.com/stories/2018/03/11/the-last-flight-of-the-featherweights-the-touring-bodied-fiat-124-c4 |title = The Last Flight Of The Featherweights: The Touring-bodied Fiat 124 C4 |date = 2018-03-11 |publisher = hemmings.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref>. === Smart ''(Francis Lombardi)'' === У [[1966]] годзе {{нп3|Carrozzeria Francis Lombardi|атэлье Франсіса Ламбардзі|en|Carrozzeria Francis Lombardi}} пабудавала купэ '''Fiat 124 Smart''' — вуглаватага стылю, з вялікім багажным аддзяленнем. Дзякуючы вялікай плошчы шклення і вузкім стойкам машына мела прасторны і светлы салон<ref>{{cite web |url = https://www.carrozzieri-italiani.com/listing/fiat-124-smart/ |title = Fiat – 124 Smart |publisher = carrozzieri-italiani.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref>. === Coupé ''(Savio)'' === Турынскае атэлье {{нп3|Carrozzeria Savio|Carrozzeria Savio|it|Carrozzeria Savio}} ў шасцідзясятыя гады было шчыльна звязана з Fiat — будавала кузавы для аўтобусаў і вырабляла машыны хуткай дапамогі на базе мікрааўтобусаў Fiat. У [[1968]] годзе на аўтасалоне ў Турыне Savio прадставіў купэ 2+2, створанае ў супрацоўніцтве з бюро {{нп3|OTAS|OTAS|it|OTAS}}. Аўтамабіль на шасі ''Fiat 124'' выдзяляўся незвычайным сілуэтам з угнутай задняй стойкай. Быў пабудаваны адзін асобнік<ref>{{cite web |url = https://www.carrozzieri-italiani.com/listing/fiat-124-coupe-savio/ |title = Fiat – 124 Coupé Savio |publisher = carrozzieri-italiani.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref>. === Eveline Coupé ''(Vignale)'' === З [[1967]] па [[1969]] год {{нп3|Carrozzeria Vignale|Carrozzeria Vignale|en|Vignale}} выпускала купэ '''Eveline'''. Дызайн работы [[:en:Virginio Vairo|Вірджыніа Вайра]]<ref>{{cite web |url = https://auto-didakt.com/cars_blog_leser/fiat-124-coupe-eveline-vignale-virgion-vairo-car-design-review.html |title = A Most Rare Wallflower |date = 2018-09-11 |publisher = auto-didakt.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref> спалучаў стылітычныя элементы іншых машын распрацаваных атэлье Vignale: спераду купэ выглядала падобным на [[Jensen Interceptor]], а дызайн задняй часткі адсылаў да [[Maserati Mexico]]. Машыны абсталёўваліся стандартнымі маторамі аб'ёмам 1,2 і 1,4 літра, шасі і хадавая частка былі такія самыя як ў седана ''Fiat 124''<ref>{{cite web |url = https://www.carrozzieri-italiani.com/listing/fiat-124-coupe-eveline/ |title = Fiat – 124 Coupé Eveline |publisher = carrozzieri-italiani.com |accessdate = 2021-03-04 |lang = en}}</ref>. == Гл. таксама == * [[ВАЗ-2101]] * [[SEAT 124]] * [[Fiat 125]] * [[Fiat 124 Spider (2016)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар = |адказны = Сост. В. А. Котляров |частка = Начало |загаловак = Высокой мысли пламень |том = 1 |год = 2000 |месца = Тольятти |выдавецтва = ДИС ОАО "АВТОВАЗ" }} {{ref-ru}} * {{артыкул |загаловак = Вкус Жигулёвского. ВАЗ-2101 и Fiat 124: ищем разницу. И находим |спасылка = https://www.zr.ru/archive/zr/2018/09/vaz2101-i-fiat-124-ishchem-raznitsu-i-nakhodim |выданне = За рулём |тып = часопіс |год = 2018 |нумар = 9 |старонкі = 120–121 }} {{ref-ru}} * {{артыкул |спасылка = |загаловак = Сделка века |выданне = Авторевю |тып = часопіс |год = 2020 |нумар = 8 |старонкі = 28–31 }} {{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commonscat}} * [http://www.inomarka.nnov.ru/?id=18711 Фіат — Вялікае гняздо]{{Недаступная спасылка}}{{ref-ru}} * {{cite web |url = https://www.origo.hu/auto/20170714-fiat-124-1968.html |title = Mindenki Zsigulinak nézi, pedig vérbeli olasz - Fiat 124 (1968) |publisher = origo.hu |date = 2017-07-16 |accessdate = 2023-03-18 |language = hu |ref = Fiat 124 (1968) }} * {{cite web |url = https://www.origo.hu/auto/20171020-ebbol-lett-az-ezerotos-lada-fiat-124-special-bemutato.html |title = Ezeröcsinek nézik, pedig olasz műremek volt - Fiat 124 Special-bemutató |publisher = origo.hu |date = 2017-10-23 |accessdate = 2023-03-18 |language = hu |ref = Fiat 124 Special T (1970) }} * {{cite web |url = https://www.origo.hu/auto/20221221-torinoi-lepel-fiat-124-berlina-1973-veteranteszt.html |title = Tényleg nem Zsigulit rejt a torinói kosztüm - Fiat 124 Berlina (1973) veteránteszt |publisher = origo.hu |date = 2022-12-26 |accessdate = 2023-03-18 |language = hu |ref = Fiat 124 (1973) }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі FIAT|124]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Еўрапейскі аўтамабіль года]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х]] 672908os06thf47e4lo9bz5pzfmlbqa 0 87192 5173843 3026520 2026-07-31T13:40:59Z Autumndancer 168015 Выдалена перасылка на [[Алье (дэпартамент)]] 5173843 wikitext text/x-wiki '''Алье''': * [[Алье (дэпартамент)]] * [[Алье (правінцыя Турын)]] * [[Алье (рака)]] {{неадназначнасць}} nwpsicedb3xkwkxptygbiqxjc5jf06f 4 90386 5173902 5171316 2026-07-31T18:20:57Z JerzyKundrat 174 5173902 wikitext text/x-wiki ''Новыя факты, калі ласка, дадавайце зверху, каб не было блытаніны :)'' * Самы вядомы на [[Беларусь|Беларусі]] экзэмпляр [[арэх чорны|чорнага арэха]] расце ў '''[[Палаца-паркавы ансамбль (Нача)|сядзібным парку]]''' ў [[Ляхавіцкі раён|Ляхавіцкім раёне]]. * Школьныя падручнікі '''[[Дзмітрый Іванавіч Ілавайскі (гісторык)|дарэвалюцыйнага расійскага гісторыка]]''' перавыдаваліся звыш 30 разоў. * Адзін з '''[[Tiocfaidh ár lá|ірландскіх патрыятычных лозунгаў]]''' парушае граматыку [[Ірландская мова|ірландскай мовы]]. * '''[[Пажарная аўтаматыка]]''' складаецца з сістэм [[пажарная сігналізацыя|пажарнай сігналізацыі]] і аўтаматычных установак пажаратушэння. ''[[Вікіпедыя:Праект:Ці ведаеце вы/Падрыхтоўка/Архіў|Архіў]]'' [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Праекты|Ці ведаеце вы]] emjut3d1vxi5a5iea9h6osojl6ptk00 0 94772 5174042 4953513 2026-08-01T08:03:18Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174042 wikitext text/x-wiki {{Картка сайта | найменне сайта = Find a Grave | лагатып сайта = | URL = <span class="plainlinks">[http://www.findagrave.com/ findagrave.com]</span> | скрыншот = | камерцыйны = Так | тып сайта = База даных пра месцы пахавання знакамітасцей | рэгістрацыя = Неабавязковая | уладальнік = | аўтар = Джым Тыптан | дата пачатку працы = [[1995]] | дата заканчэння працы = | бягучы статус = Актыўная }} '''Find a Grave''' ({{lang-be|«Знайдзі магілу»}}) — [[Сайт|вэб-сайт]] і найбуйнейшая [[база даных]] [[могілкі|могілак]] і [[магіла|магіл]] вядомых людзей. Сайт створаны ў [[1995]] годзе жыхаром [[Солт-Лейк-Сіці]] Джымам Тыптанам<ref name="Jim">{{cite web | date=2007 | url=http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=mr&MRid=1 | title=Find A Grave Contributor: Jim Tipton | work=Find A Grave | accessdate=2008-12-28}}</ref> для рашэння праблемы адсутнасці якой-небудзь адзінай базы даных пра месцы пахавання вядомых людзей. Сайт стаў развівацца хуткімі тэмпамі і па стане на жнівень 2016 года змяшчае 152 млн запісаў<ref>{{cite web | url=http://www.findagrave.com/ | title=Find A Grave |accessdate=2012-11-16}}</ref>. Індывідуальныя старонкі пра якую-небудзь асобу ўтрымліваюць даты і месца нараджэння і смерці, біяграфічныя даныя, назву могілак, дзе было зроблена пахаванне, нумар участка і фатаграфіі самой асобы і магілы<ref>[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=listFaqs Find A Grave FAQ]. ''findagrave.com''</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * Colker, David, [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MWSB&p_theme=mwsb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB82ADCB84FB85C&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM Web site answers grave concerns about stars] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110809032714/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MWSB&p_theme=mwsb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB82ADCB84FB85C&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=9 жніўня 2011 }}, ''[[Los Angeles Times]]'', 26 August 1997 * Johnstone, Nick, [http://www.guardian.co.uk/theguardian/2004/jul/14/features11.g2 Why I love … findagrave.com], ''[[The Guardian]]'', 14 July 2004 * Knight-Ridder/Tribune News Service, [https://web.archive.org/web/20090713023448/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-8326287_ITM Web site attracts millions of grave-seekers], ''The Orlando Sentinel'', 12 July 2001 * Knight-Ridder/Tribune News Service, [https://web.archive.org/web/20090713023535/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-9535304_ITM Find VIPs (and others) who R.I.P. through online cemetery], ''The Philadelphia Inquirer'', 1 August 2005 == Спасылкі == * [http://www.findagrave.com Find a Grave] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Базы даных у Інтэрнэце]] [[Катэгорыя:Сайты]] pyikcrhksudshg20ox8i7n8ai1jce3v 0 94869 5173820 3941391 2026-07-31T13:06:52Z Autumndancer 168015 5173820 wikitext text/x-wiki [[Выява:Perejil-neutral.png|500px|right]] '''Сеуцкая сцяна''' ({{lang-es|Valla de Ceuta}}) — сістэма памежных збудаванняў, якія аддзяляюць [[Іспанія|іспанскі]] [[паўанклаў]] [[Сеута]] ад каралеўства [[Марока]]. Пабудавана ў 2001 годзе на сродкі [[ЕС]] з мэтай абароны Еўропы ад некантралюемага наплыву [[нелегальная міграцыя|нелегальных мігрантаў]] з Афрыкі. Уяўляе сабой паралельныя загараджальныя збудаванні 3-метровай вышыні, аплеценыя [[калючы дрот|калючым дротам]], паміж якімі зроблены праход для памежнікаў. Сцяна абсталявана [[відэакамера]]мі, датчыкамі шуму і руху, закліканымі выявіць спробы перасячэння сцяны з боку нелегальных эмігрантаў і [[кантрабанда|кантрабандыстаў]]. Нягледзячы на пратэсты мараканскага ўрада (які мае прэтэнзіі на іспанскія паўанклавы ў Афрыцы), іспанскі ўрад у наш час заняты будаўніцтвам падобнай сцяны вакол яшчэ аднаго паўночнаафрыканскага паўанклава — [[Мелілья|Мелільі]]. == Гл. таксама == * [[Мараканская сцяна]] [[Катэгорыя:Абарончыя лініі]] [[Катэгорыя:Геаграфія Іспаніі]] [[Катэгорыя:Палітыка Іспаніі]] [[Катэгорыя:Геаграфія Марока]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе]] [[Катэгорыя:Міграцыя насельніцтва]] [[Катэгорыя:Сеута]] [[Катэгорыя:Еўрапейскі міграцыйны крызіс]] 5ze11g9i9s4itj02749abrlphxabdjs 0 98810 5173989 5083670 2026-08-01T06:05:01Z Alisahib2001 115801 5173989 wikitext text/x-wiki {{картка кампаніі | назва = Азербайджанфільм | лагатып = Azərbaycanfilm (2022).png | выява = Azerbaijanfilm studio entry.jpg | подпіс = Уваход на кінастудыю | тып = Дзяржаўная [[кінастудыя]] | заснавана = [[1920]] | размяшчэнне = [[Баку]], {{Сцягафікацыя|Азербайджан}} | ключавыя фігуры = | колькасць супрацоўнікаў = | галіна = [[кінематограф]] | прадукцыя = [[Кінафільм|кінафільмы]] і [[дакументальны фільм|дакументальныя фільмы]] | абарот = | аперацыйны прыбытак = | сайт = [http://www.azerbaijanfilm.az/ Azerbaijanfilm.az] }} '''Азербайджанфільм імя Джафара Джабарлы''' ({{lang-az|Azərbaycanfilm}}) — [[азербайджан]]ская [[кінастудыя]] мастацкіх і дакументальных фільмаў. Заснавана ў [[1920]] годзе ў Баку пры Наркамасветы рэспублік.<ref name="bse1">Вялікая савецкая энцыклапедыя. Гл. рэд. А. М. Прохараў, 3-е выд. Т. 1. А — Ангоб. 1969. 608 стар, мал.; 47 л. мал. і карт, 1 аддз. л. табл.</ref> Першапачаткова называлася Азербайджанскае фота-кінаўпраўленне ў 1923—1926, «Азгоскіно» (1926—1930), «Азеркіно» (1930—1934). «Аздзяржкінпром» (1934), «Азерфільм» (1935—1939), «Бакінская кінастудыя» (1939—1959). З 1960 года — «Азербайджанфільм» імя Дж. Джабарлы.<ref name="bse1" /> У розныя часы на кінастудыі здымаліся такія вядомыя фільмы, як «Дваццаць шэсць камісараў», «Аршын Малы-Алан», «Не бойся, я з табой!», Дакументальны «Заваёўнікі мора», «Допыт», «Перад зачыненымі дзвярамі», «Іншае жыццё» «Чорцік пад лэбавым шклом», «Прыватны візіт у нямецкую клініку» і іншыя. == Гл. таксама == * [[Спіс кінарэжысёраў Азербайджана]] {{зноскі}} == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|www.azerbaijanfilm.az/}} {{ref-az}} {{ref-en}} {{ref-ru}} * [http://bse.sci-lib.com/article003053.html Інфармацыя пра кінастудыі] {{ref-ru}} {{Савецкія кінакампаніі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кінастудыі Азербайджана]] [[Катэгорыя:Мультыплікацыйныя студыі Азербайджана]] [[Катэгорыя:Кінакампаніі Азербайджана]] [[Катэгорыя:Кінакампаніі СССР]] [[Катэгорыя:Кампаніі Баку]] aurqpua3jdyeouv33hh97fxar8383y1 5174065 5173989 2026-08-01T10:06:49Z M.L.Bot 261 Адхілена апошняя змена (зробленая [[Адмысловае:Contributions/Alisahib2001|Alisahib2001]]) і адноўлена версія 5083670, зробленая CommonsDelinker 5174065 wikitext text/x-wiki {{картка кампаніі | назва = Азербайджанфільм | лагатып = | выява = Azerbaijanfilm studio entry.jpg | подпіс = Уваход на кінастудыю | тып = Дзяржаўная [[кінастудыя]] | заснавана = [[1920]] | размяшчэнне = [[Баку]], {{Сцягафікацыя|Азербайджан}} | ключавыя фігуры = | колькасць супрацоўнікаў = | галіна = [[кінематограф]] | прадукцыя = [[Кінафільм|кінафільмы]] і [[дакументальны фільм|дакументальныя фільмы]] | абарот = | аперацыйны прыбытак = | сайт = [http://www.azerbaijanfilm.az/ Azerbaijanfilm.az] }} '''Азербайджанфільм імя Джафара Джабарлы''' ({{lang-az|Azərbaycanfilm}}) — [[азербайджан]]ская [[кінастудыя]] мастацкіх і дакументальных фільмаў. Заснавана ў [[1920]] годзе ў Баку пры Наркамасветы рэспублік.<ref name="bse1">Вялікая савецкая энцыклапедыя. Гл. рэд. А. М. Прохараў, 3-е выд. Т. 1. А — Ангоб. 1969. 608 стар, мал.; 47 л. мал. і карт, 1 аддз. л. табл.</ref> Першапачаткова называлася Азербайджанскае фота-кінаўпраўленне ў 1923—1926, «Азгоскіно» (1926—1930), «Азеркіно» (1930—1934). «Аздзяржкінпром» (1934), «Азерфільм» (1935—1939), «Бакінская кінастудыя» (1939—1959). З 1960 года — «Азербайджанфільм» імя Дж. Джабарлы.<ref name="bse1" /> У розныя часы на кінастудыі здымаліся такія вядомыя фільмы, як «Дваццаць шэсць камісараў», «Аршын Малы-Алан», «Не бойся, я з табой!», Дакументальны «Заваёўнікі мора», «Допыт», «Перад зачыненымі дзвярамі», «Іншае жыццё» «Чорцік пад лэбавым шклом», «Прыватны візіт у нямецкую клініку» і іншыя. == Гл. таксама == * [[Спіс кінарэжысёраў Азербайджана]] {{зноскі}} == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|www.azerbaijanfilm.az/}} {{ref-az}} {{ref-en}} {{ref-ru}} * [http://bse.sci-lib.com/article003053.html Інфармацыя пра кінастудыі] {{ref-ru}} {{Савецкія кінакампаніі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кінастудыі Азербайджана]] [[Катэгорыя:Мультыплікацыйныя студыі Азербайджана]] [[Катэгорыя:Кінакампаніі Азербайджана]] [[Катэгорыя:Кінакампаніі СССР]] [[Катэгорыя:Кампаніі Баку]] ck7t7609xet7qjbo2mwbec9jt6oje5t 0 98834 5173978 4942126 2026-08-01T04:20:24Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173978 wikitext text/x-wiki [[Файл:Billboard Hot 100 logo.svg|міні|''Billboard'' Hot 100: [[лагатып]]]] '''Billboard Hot 100''' («гарачая сотня Білборда») — [[хіт-парад]] ста найбольш папулярных у ЗША песень, які штотыдзень публікуецца [[ЗША|амерыканскім]] часопісам [[Billboard]]. Фактычна ён з’яўляецца афіцыйным хіт-парадам ЗША — самага буйнога нацыянальнага музычнага рынку ў свеце. Паслужыў прататыпам мноства аналагічных чартаў, якія складаюцца па выніках продажу па ўсім свеце. «Братэрскі» хіт-парад альбомаў завецца [[Billboard 200]]. == Гісторыя == [[Файл:Billboard Hot 100 logo.jpg|thumb|''Billboard'' Hot 100: папярэдняя версія лагатыпа]] Першапачаткова Billboard публікаваў тры розных хіт-парады песень. Хіт-парад «Best Sellers in Stores», які традыцыйна лічыцца папярэднікам і правобразам цяперашняга чарта, быў заснаваны на продажах [[сінгл]]аў. Хіт-парад «Most Playes by Jockeys» грунтаваўся на тым, колькі разоў тая ці іншая кампазіцыя была пракручана на амерыканскіх радыёстанцыях за мінулы тыдзень. Хіт-парад «Most Played in Jukeboxes» разлічваўся зыходзячы з колькасці заказаў той ці іншай песні ў музычных аўтаматах, якія былі вельмі папулярнымі ў Штатах у 1940-я і 1950-я. 12 лістапада 1955 года ўсе тры хіт-парады былі аб’яднаны ў The Top 100. Сваю цяперашнюю назву чарт атрымаў у 1958 годзе, калі з методыкі падліку папулярнасці былі выключаны ратацыя на радыёстанцыях і ў музычных аўтаматах. Фактычна, аж да 1998 года, хіт-парад быў заснаваны выключна на выніках продажу сінглаў у музычных магазінах ЗША. Традыцыйная методыка стала падвяргацца крытыцы ў 1990-я гг., калі стала відавочна, што далёка не ўсе самыя папулярныя песні выпускаюцца гуказапіснымі кампаніямі на сінглах (асабліва калі задачай кампаніі з’яўляецца раскрутка альбома ў цэлым). Скажам, кампазіцыя «[[Don't Speak]]» групы [[No Doubt]] на працягу 16 тыдняў лідыравала ў airplay чартах, заснаваных на колькасці прайграванняў песень на радыёстанцыях, але так і не была выпушчана асобным сінглам. У 1998 годзе часопіс ізноў стаў улічваць папулярнасць песень на радыёстанцыях пры складанні чарта, а слова «сінглы» ў назве хіт-параду было заменена на «песні». З 2003 года пры складанні хіт-параду таксама ўлічваюцца вынікі сеткавага продажу у анлайн магазінах. У канцы кожнага года складаецца выніковы хіт-парад. == Статыстыка па выканаўцах == {{main|Спіс рэкордаў Billboard Hot 100}} Архіў хіт-параду за папярэднія дзесяцігоддзі з’яўляецца даволі дакладным барометрам папулярнасці таго ці іншага выканаўца ў ЗША. Найбольшая колькасць песень на першым месцы належыць наступным выканаўцам: * 20 песень — [[The Beatles]] (у перыяд з 1964 па 1970, увогуле 59 тыдняў) * 18 — [[Мэрая Кэры]] (з 1990 па 2008, увогуле 79 тыдняў) * 17 — [[Элвіс Прэслі]] (з 1956 па 1969, увогуле 79 тыдняў) * 13 — [[Майкл Джэксан]] (з 1972 па 1995) * 12 — [[Supremes]] (c 1964 па 1969) * 12 — [[Madonna|Мадонна]] (c 1984 па 2000) * 11 — [[Уітні Х'юстан]] (з 1985 па 1995) * 11- [[Рыяна]] (c 2006 па 2011) * 10 — [[Стыві Уандэр]] (c 1963 па 1986) * 10 — [[Джанет Джэксан]] (з 1986 па 2001) * 9 — [[Bee Gees]] (c 1971 па 1979) * 9 — [[Элтан Джон]] (c 1972 па 1998) * 9 — [[Пол Макартні]] (з 1972 па 1983) <!--з улікам The Wings--> * 9 — [[Ашэр Рэйманд]] (c 1998 па 2010) * 8 — [[Rolling Stones]] (c 1965 па 1978) * 8 — [[Джордж Майкл]] (c 1984 па 1991) Больш за ўсіх песень у дзясятку прыпадае на долю Мадонны — 38, з іх шэсць дасягнулі другога месца, але не змаглі падняцца на вяршыню хіт-параду. Першым сінглам, які дэбютаваў адразу на першым месцы, быў хіт Майкла Джэксана «[[You Are Not Alone]]» (2 верасня 1995 г.) Пасля дэбюты на першым месцы сталі даволі звычайнай з’явай. Майклу Джэксану належыць і іншы рэкорд: пяць песень з яго альбома «[[Bad]]» былі выпушчаны ў якасці асобных сінглаў і ўсе яны дасягнулі першага месца ў чартах. Самы пажылы выканаўца, які ўзначаліў хіт-парад, — [[Луі Армстранг]]: яму было 62 года, калі ў 1964 г. песня «[[Hello, Dolly!]]» ускараскалася на самую вяршыню. Сярод жанчын аналагічны рэкорд творчага даўгалецця належыць [[Шэр]]: ёй было 53 года, калі сінгл «[[Believe, альбом Шэр|Believe]]» узначаліў хіт-парад. Унікальна таксама дасягненне Элтана Джона: у прамежку паміж 1970 і 1999 гадамі не было ніводнага года, калі б яго кампазіцыі адсутнічалі ў спісе сарака лепшых песень ЗША. Самым удачлівым кампазітарам з’яўляецца [[Пол Макартні]]: 32 напісаныя ім песні ўзначальвалі хіт-парад у розныя гады (як правіла, у выкананні яго самога або Beatles). Самым вялікім няўдачнікам лічыцца [[Джэймс Браўн]]: дзевяноста дзевяць яго песень патрапілі ў хіт-парад, але ніводная з іх не змагла дасягнуць самай вяршыні. У красавіку 1964 года, у разгар бітламаніі, Beatles акупавалі ўсе пяць верхніх пазіцый хіт-параду. Іншы прыклад незвычайнага ўсплёску папулярнасці — «каралі дыска» [[Bee Gees]]: на працягу 25 з першых 32 тыдняў 1978 года іх песні знаходзіліся на вяршыні хіт-параду (некаторыя з іх у выкананні іншых спевакоў). Больш свежы прыклад — папулярнасць [[Ашэр Рэйманд|Ашэра]], які знаходзіўся на вяршыні больш паловы 2004 года (28 тыдняў) з трыма кампазіцыямі запар і чацвёртай, выпушчанай некалькі пазней. == Статыстыка па песнях == Па стане на [[люты]] [[2011]] года, на вяршыні хіт-параду за ўсю яго гісторыю пабывала 1000 песень. Юбілейным тысячным хітом на вяршыні чарта стала песня [[Lady Gaga]] «[[Born This Way, песня|Born This Way]]».<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/#/news/lady-gaga-claims-1-000th-hot-100-no-1-with-1005036702.story|title=Lady Gaga Claims 1,000th Hot 100 No. 1 with 'Born This Way'|work=Billboard|publisher=Nielson Business Media, Inc|first=Gary|last=Trust|date=2011-02-16|accessdate=2011-02-16}}</ref><ref>[http://lenta.ru/news/2011/02/17/thousand/ Песня Лэдзі Гагі стала тысячным лідарам чарта Billboard.] {{ref-ru}}{{v|17|02|2011}}</ref> <!-- Па стане на [[кастрычнік]] [[2009]] года, на вяршыні хіт-параду за яго гісторыю пабывала 975 песень.--> Калі ў другой палове 1980-х рэдкая кампазіцыя праводзіла на вяршыні хіт-параду больш двух тыдняў (і ніводная — больш чатырох), у 1990-я гг. звычайнай стала практыка, калі кожны сінгл заставаўся на вяршыні па 8-12 тыдняў. Даўжэй усяго першае месца ў хіт-парадзе займаў сінгл [[Мэраі Кэры]] і [[Boyz II Men]] «One Sweet Day» — 16 тыдняў у 1995-96 гг. З 1956 па 1992 год гэты рэкорд належаў сінглу Элвіса Прэсли «Hound Dog» (11 тыдняў у 1956 г.), з 1992 па 1996 г. — Уітні Х’юстан з песняй «[[I Will Always Love You]]» (14 тыдняў у 1992 г.) Самае працяглае знаходжанне на другім месцы было зафіксавана ў 1995 г. ([[Уітні Х’юстан]], «Exhale (Shoop Shoop)», 11 тыдняў). Даўжэй усіх заставаўся ў хіт-парадзе сінгл [[Ліэн Раймс]] «How Do I Live» (69 тыдняў у 1996-97 гг.), хоць ён так і не дабраўся да першага месца. Калядны [[шлягер]] [[Бінг Кросбі|Бінга Кросбі]] «[[White Christmas]]» перавыдаваўся дзевяць разоў і кожны раз трапляў у хіт-парад, стаўшы ў выніку самым прадаваным сінглам у гісторыі. Самай часта пераспяванай кампазіцыяй з’яўляецца «[[Unchained Melody]]»: яна трапляла ў хіт-парад у выкананні дзевяці розных выканаўцаў. == Статыстыка па гадах == * [[Спіс сінглаў №1 у ЗША]] (штотыднёвы) ** [[Спіс сінглаў № 1 у ЗША ў 2011 годзе (Billboard)|Спіс сінглаў № 1 у ЗША ў 2011 годзе]] ** [[Спіс сінглаў № 1 у ЗША ў 2010 годзе (Billboard)|Спіс сінглаў № 1 у ЗША ў 2010 годзе]] * Спіс лепшых сінглаў у ЗША па выніках года: ** [[Лепшыя сінглы ЗША 2010 года]] ** [[Лепшыя сінглы ЗША 2009 года]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=Singles&f=The+Billboard+Hot+100 Хіт-парад на гэтым тыдні] {{ref-en}}{{v|17|02|2011}} * [http://www.billboard.com/html/1000s/1000s.html# Спіс усіх 1000 сінглаў № 1 1952—2011 гадоў з Відэакліпамі па гадах] {{ref-en}}{{v|17|02|2011}} * [https://web.archive.org/web/20110803173648/http://www.billboard.com/bbcom/charts/yearend_chart_index.jsp Top 100 лепшых сінглаў па гадах] * [https://web.archive.org/web/20051031011432/http://www.billboard.com/bbcom/thisday/index.jsp Chart Rewind — гэты дзень у музыцы і хіт-парады мінулых гадоў] {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Чарты Billboard]] [[Катэгорыя:Рэйтынгі]] [[Катэгорыя:Музыка ЗША]] [[Катэгорыя:Хіт-парады ЗША]] ca2zscfjeszd95nai0fktc8zh6p56aq 0 100416 5174110 5057526 2026-08-01T11:45:23Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174110 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Назва = Infestum | Подпіс = | Ключ = | Лога = | Шырыня_лога = | Фота = Infestum2009.jpg | Апісанне_фота = Infestum, 2009 | Шырыня_фота = 250px | Фон = group_or_band | Жанр = | Жанры = [[блэк-метал]]<br>[[паган-метал]] | Гады = [[2000]] — цяперашні час | Краіна = Беларусь | Горад = [[Мінск]] | Мова = [[англійская мова|англійская]], [[руская мова|руская]] | Іншая назва = | Іншыя назвы = | Лэйбл = | Лэйблы = Battle Hymn Records<br>[[More Hate Productions]]<br>Blood Fire Death Productions | Іншыя праекты = [[Medievil]], Midgard, Morbid Victory, Before Christ, Наша Вайна, [[PIAREVARACIEŃ|Пярэварацень]], Iratus Dominus, Damnapolis, ID:Vision | Склад = Ion the Saint (спевы)<br />W-todd (гітара)<br />Thorngrim (бас і сінтэзатар) | Былыя ўдзельнікі = Grond (ударныя)<br />Divine Skald (гітара)<br />Burglar (ударныя)<br />A\Vesh (гітара) | Сайт = [http://infestum.com/ infestum.com] }} '''«Infestum»''' ({{lang-la|infestum}} — варожасць, зласлівасць, стан небяспекі) — беларускі [[блэк-метал]]-гурт. Ранняя творчасць гэтага гурту мела адценне [[Паган-метал|паганскага металу]], а пазней набыла стыль, які клічаць ''«Chaotic Black Metal»'' або ''«Extreme Black Metal»''. На думку выдаўца «More Hate Productions», «Infestum» з’яўляюцца адным з самых паважаных гуртоў на сцэне [[блэк-метал]]у краін былога [[СССР]]. == Гісторыя == === Раннія гады === [[Файл:Infestum2001.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Infestum2001.jpg|злева|міні|240x240пкс|Гурт{{Недаступная спасылка}} Infestum у 2001 годзе]] Гурт «Infestum» быў утвораны ў 2000 годзе пасля распаду гурту «Midgard» колішнімі яеу ўдзельнікамі Grond (ударныя) і Skald (гітара). Неўзабаве да гурту далучыліся Ion (спевы) і Thorngrim (бас). Гурт пачаў ствараць свае першыя песні. На репетыцыях «Infestum» граў гэтаксама песнм такіх гуртоў як «[[Sepultura]]», «[[Mayhem]]», «[[Venom]]», «[[Bathory]]»<ref name="eternal_hate">[http://eternalhate.no.sapo.pt/Infestum_Interview.htm Eternal Hate webzine — «Infestum — Interview with Ion»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110815203035/http://eternalhate.no.sapo.pt/Infestum_Interview.htm |date=15 жніўня 2011 }}{{ref-en}}</ref>. Гэтыя гурты натхнялі музыкаў і з’яўляліся адпраўным пунктам для стварэння сваіх песень і свайго ўласнага стылю. Зімой 2000—2001 гадоў быў запісаны дэма-альбом ''«[[Infestum (альбом)|Infestum]]»'' — пяць песняў лютага [[блэк-метал]]у з [[фальклор]]нымі, [[Язычніцтва|язычніцкімі]] элементамі. Песня «Сеча» гэтага альбома пачынаецца з гукаў бітвы, тупоту коняў, людскіх крыкаў, бразгату мячоў і сякер. Гэты ўступ вызначае тэматыку творчасці гурту ў першыя яе гады. У інтерв’ю інтэрнет-журналу «Eternal Hate» Ion распавёў:<blockquote>Наша гісторыя, бітвы мінуўшчыны і бітвы ў нашым усведамленні з’яўляюцца фундаментальнай часткаю ў нашай творчасці.<ref name="eternal_hate" /></blockquote>Пазней, у 2002 годзе гэты запіс быў выдадзены паўночнаамерыканскім выдаўцом «Battle Hymn Records» у фармаце MCD. Міні-альбом атрымаў добрыя водгукі. Яго параўноўвалі з працамі «[[Bathory]]», «[[Falkenbach]]», «[[Gontyna Kry]]», «[[Graveland]]», «[[Nordreich]]» і іншых. Вясной 2001 года гурт пачаў канцэртную дзейнасць. Але ўжо ў кастрычніку Grond атрымаў траўму, з-за якой не змог больш выступаць. Ён быў заменены ўдзельнікам Burglar, гралым тады ў «Morbid Victory». Burglar стаў новым сябрам гурту і пакінуў «Morbid Victory». Ён удзельнічаў у запісе новага, поўнафарматнага альбома, які чальцы гурту збіраліся назваць «Criteria Of Pure Insanity», але позней змянілі рашенне, і гэтая назва была дадзеная першай песні альбома. Зімой 2001—2002 гадоў гурт запісаў поўнафарматны альбом, які быў названы ''«[[Last Day Before The Endless Night]]»''. Альбом змяшчаў 4 перазапісаныя песні з дэма-альбома і новы матэрыял. У канцы 2002 года альбом быў выдадзены расейскім выдаўцом «More Hate Productions» у CD фармаце. Вокладку для альбома складаў Уладзімір Смердулак, які працаваў раней з гэткімі гуртамі, як «Nanghizidda» і «Massive Carnage». Цяжкі метал у гэтым альбоме быў разбаўлены інструментальнымі кампазіцыямі, якія падкрэслівалі фальклорную накіраванасць творчасці «Infestum» першых год. Але лірыка новых песень гэтага альбома ўжо была пазбаўленая фальклорных матываў,<ref>{{Cite web|url=http://www.themetallist.com/webzine/interview_37_rus.html|title=The Metallist — Interviews: Infestum|accessdate=2010-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091220195050/http://www.themetallist.com/webzine/interview_37_rus.html|archivedate=2009-12-20|url-status=dead}}</ref> і была больш сфакусаваная на ўвасабленні цёмных частак чалавечай падсвядомасці, паказе ўнутранага драпежніка, які прысутнічае ў кожным чалавеке. === «Ta Natas» (2003—2007) === [[Файл:Infestum_Metalfront_2008.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Infestum_Metalfront_2008.jpg|справа|міні|240x240пкс|Гурт{{Недаступная спасылка}} на фестывалі «Metalfront» у Мінску, 2008]] год У 2003 годзе пачынаецца праца над новым альбомам ''«[[Ta Natas]]»''. Паводле слоў Ion, гэта павінна была быць «ва ўсіх сэнсах болей моцная і жорсткая музыка, чым на папярэдніх працах», а Skald ахарактаразаваў гэты альбом як «поўны цырк на дроце».<ref name="rockhell">[http://rockarchive.ru/text/n-2/158/index.shtml Энциклопедия рока — Infestum: Интервью с Йоном Карганом]</ref> Надта доўга матэрыял альбома цярпеў ад зменаў і не выдаваўся. Пасля шуму першага альбома, музыкі вырашылі, паводле слоў франтмена:<blockquote>Cыйсці на час у цень, прыпыніць канцэртную дзейнасць і сканцэнтравацца на тым, дзеля чаго ўласна мы і пачыналі.<ref name="nestor3">{{cite web|url=http://www.nestor.minsk.by/mg/articles/2005/20/1600.html|title=Infestum. О Черном Метале Замолвите Слово|date=2005|publisher=[[Музыкальная газета]]|accessdate=2012-11-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ChccwUW7?url=http://www.nestor.minsk.by/mg/articles/2005/20/1600.html|archivedate=2012-12-06|url-status=dead}}</ref></blockquote>Гурт не выступаў больш за 2 гады. За гэты час трое з чатырох удзельнікаў гурту паспелі абзавесціся сем’ямі. У 2005 годзе «Infestum» сыграў на фестывалі «Memento Mori Fest-II», выйдзячы на сцэну «ў звычайнай кушалі і джынсах».<ref name="nestor4">{{cite web|url=http://www.nestor.minsk.by/mg/articles/2005/42/0700.html|title=Memento Mori Fest-II: Продолжение маскарада|date=2005|publisher=[[Музыкальная газета]]|accessdate=2012-11-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Chce38Wj?url=http://www.nestor.minsk.by/mg/articles/2005/42/0700.html|archivedate=2012-12-06|url-status=dead}}</ref> Новы выгляд гурту здзівіў тых, хто ведаў яго раней. У інтэрв’ю [[Музыкальная газета|Музыкальнай газеце]] за 2005 год Ion даў тлумачэнне гэтым зменам: <br />{{пачатак цытаты}}''Тыповы «сапраўдны блэкавы» імідж не з’яўляецца колькі-небудзь важным для нас. Сёння на сцэне мы гэткія, як ў жыцці. І гэта —запраўды шчыра і чэсна. Па адносінах да саміх сябе, у першую чаргу.''{{oq|ru|Типичный «тру-блэковый» имидж не является сколько-нибудь важным для нас. Сегодня на сцене мы такие, как в жизни. И это—действительно искренне и честно. По отношению к самим себе, в первую очередь.}}{{канец цытаты}}Урэшце, у 2007 годзе нямецкім выдаўцом «Blood Fire Death Productions» быў выдадзены новы альбом гурту. Гэты альбом быў ужо пазбаўлены той фальклорнай накіраванасці і набыў новыя экспрэсіўныя авангардныя формы. [[Блэк-метал]] альбома даданы симфанічнымі элементами і грой [[сінтэзатар]]а. Вокладку альбома распрацаваў Уладзімір Смердулак, які меў ужо вялікі досвед у стварэнні мастацкага матэрыялу для шмат якіх метал-гуртоў («[[Аркона]]», «[[Dark Princess]]», «[[Rossomahaar]]», «[[Autumn]]», «[[Devilish Distance]]», «[[Asguard]]» і інш.).<ref name="nestor1">{{cite web|url=http://www.nestor.minsk.by/mg/news/2008/04/2302.html|title=ID:Vision подписали контракт на издание дебютного альбома|date=2008|publisher=[[Музыкальная газета]]|accessdate=2012-11-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ChcfNIzr?url=http://www.nestor.minsk.by/mg/news/2008/04/2302.html|archivedate=2012-12-06|url-status=dead}}</ref> Гэтаксама, для альбома былі знятыя два відэа: ''«Razor To Throat»'' і ''«Ta Natas»''. Стварэннем кліпаў займаўся басіст Thorngrim.<ref name="metal.by">{{Cite web |url=http://metal.by/index.php?id=215 |title=Интервью с Infestum на metal.by |access-date=28 лютага 2020 |archive-date=13 сакавіка 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313200456/http://metal.by/index.php?id=215 |url-status=dead }}</ref> ''«Razor To Throat»'' (Брытвай па горле) доўгі час быў вельмі папулярным на партале [http://metalvideo.com/ metalvideo.com], уваходзячы ў першы дзясятак рэйтынгу. У кліпе, акрамя сябраў гурту «Infestum''»'', здымалася дзяўчына па імі Нактурна. Яна з’яўляецца ў кліпе ў аголеным выглядзе. У кліпе ''«Ta Natas»'' ёсць кадры з вялікай колькасцю чалавечых чарапоў. Гэтыя кадры былі ўзятыя з дакументальнага фільма пра [[Костніца ў Седлецы|Костніцу]]<ref name="metal.by" /> (адна з славутасцяў [[Чэхія|Чэхыі]]). Альбом «Ta Natas» неаназначна быў сустрэчаны крытыкай, але водгукі збольшага былі станоўчымі або нейтральнымі. На шмат якіх метал-сайтах альбом атрмыў адзнакі вышэйшыя за сярэдняе. «Гэты альбом поўны гневу, болю і роспачу», як сцвярджае адзін з крытыкаў.<ref>[http://www.metal-district.de/md_cds::::4179:infestum_ta_natas.html metal-district.de — Infestum — Ta Natas] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110719062605/http://www.metal-district.de/md_cds::::4179:infestum_ta_natas.html |date=19 ліпеня 2011 }}{{ref-de}}</ref> Паводле слоў іншага, музыкам «Infestum» «удаецца скамбінаваць цемру, адчай і мелодыю, што ўдаецца не кожнаму гурту».<ref>[http://www.archaic-magazine.com/article.php?aid=44063 Archaic Magazine — Infestum: Ta Natas] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005052921/http://www.archaic-magazine.com/article.php?aid=44063|date=2011-10-05}}{{ref-en}}</ref> Недахопам гэтага альбома крытыкі лічаць празмерна апрацаваны і ўзмацнёны спеў.<ref>[http://www.metal-observer.com/articles.php?lid=1&sid=1&id=13659 The Metal Observer — Infestum — Ta Natas] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111110011539/http://www.metal-observer.com/articles.php?lid=1&sid=1&id=13659 |date=10 лістапада 2011 }}{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.metalcrypt.com/pages/reviews.php?revid=3527 The Metal Crypt — Review: Infestum — Ta Natas]{{ref-en}}</ref> 20 кастрычніка 2007 года лідар гурту быў запрошаны на радыё-праграму «MassaBrutto», якая выходзіла ў эфір на «[[Радыё Мінск|Радыё-Мінск]]», а гэтаксама вяшчаямую ў інтэрнет-радыё rock.aplus.by, каб прэзентаваць свой альбом.<ref>[http://massabrutto.com/playlists/playlist_393.html MassaBrutto Radioshow #393] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107041458/http://www.massabrutto.com/playlists/playlist_393.html|date=2009-01-07}}. massabrutto.com (20-21 Oct 2007) {{ref-en}}</ref> Песні альбома ў далейшым неаднаразова траплялі ў ратацыю на «MassaBrutto». Адначасова з выданнем альбома з-за разыходжання ў поглядах з гурту сыходзіць Divine Skald. Месца гітарыста займае A\Vesh (Наша Вайна, [[PIAREVARACIEŃ]]). === 2009—2012 === Ужо ў 2009 годзе A\Vesh сыходзіць з гурту разам з Burglar, які перайшоў у гурт [[Medievil]]. У гурт прыходзіць новы гітарыст W-todd (ID:vision), які доўгі час з’яўляўся сябром удзельнікаў гурту. У новым складзе, вясной 2010 года гурт выпусціў інтэрнет-сынгл ''«Void Of Nebulae»'', а яшчэ крыхк пазней — інтэрнет-міні-альбом ''«[[Renaissance]]»'', які складаецца з 5 кампазіцый. У 2012 годзе ў склад дадаюцца Werwolfe (бас) і Forneus (ударныя). == Цікавыя факты == * Спявак гурту Ion у сваім юнацтве ўдзельнічаў у дзейнасці некалькіх цэркваў, працаваў рэстаўратарам [[Петрапаўлаўская царква (Мінск)|Петрапаўлаўскай царквы]]. Ён гэтаксама добра знаёмы з [[Біблія]]й і з дзейнасцю шмат якіх [[Хрысціянства|хрысціянскіх]] [[секта]]ў.<ref name="rockhell" /> * З 2006 года Thorngrim, а гэтаксама Burglar выступаюць дадаткова ў гурце [[:ru:Medievil (группа)|Medievil]] (толькі на концэртах).<ref name="nestor2">{{cite web|url=http://www.nestor.minsk.by/mg/articles/2007/15/0500.html|title=MEDIEVIL :: плевать на юродивых...|date=2007|publisher=[[Музыкальная газета]]|accessdate=2012-11-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ChcgJgIL?url=http://www.nestor.minsk.by/mg/articles/2007/15/0500.html|archivedate=2012-12-06|url-status=dead}}</ref> * Альбом ''«Ta Natas»'' быў прысвечаны Алёне Зімніцкай (16.10.1981 — 19.09.2006).<ref>[http://www.heathenharvest.com/article.php?story=20071126163455716 Infestum — Ta Natas на сайте heathenharvest.com]{{ref-en}}</ref> * У першыя гады «Infestum» выступаў на сцэне ў кальчугах, але потым змяніў стыль на болей строгі і афіцыйны.<ref name="metal.by" /> * У апошнія гады гурт засяродзіўся на аддаленай працы — спявак Ян Леановіч і гітарыст Wrathtodd запісваюць новыя кампазіцыі, знаходзячыся ў розных крінах.<ref>{{cite web|url=https://shakal.today/breaking/nadoi-katarsis/729-otshchepentsy-i-predateli-istoriya-chetvertaya-yan|title=«Отщепенцы и Предатели». История четвертая. Ян - Shakal.Tøday|author=shakal.today|publisher=shakal.today|lang=ru|accessdate=2017-09-17}}</ref> == Склад == Склад групы некалькі разоў змяняўся. Адзінымі сталымі ўдзельнікамі групы, якія існавалі ў ёй з самага стварэння, з’яўляюцца Ion the Saint і Thorngrim. === 2000—2001 === * Ion (вакал) * Divine Skald (гітара) * Grond (ударныя) * Thorngrim (бас і сінтэзатар) === 2001—2007 === * Burglar (ударныя) * Ion (вакал) * Divine Skald (гітара) * Thorngrim (бас і сінтэзатар) === 2007—2009 === * A\Vesh (гітара) * Burglar (ударныя) * Ion (вакал) * Thorngrim (бас і сінтэзатар) === З 2009 === * Ion the Saint (вакал) * Thorngrim (бас і сінтэзатар) * Wrathtodd (гітара) === З 2012 === * Ion the Saint (вакал) * Wrathtodd (гітара і сінтэзатар) * Werwolfe (бас) * Forneus (ударныя) == Дыскаграфія == * 2001 — ''Infestum'' ([[EP]]) * 2002 — ''[[Infestum (альбом)|Infestum]]'' (альбом, MCD, Battle Hymn Records) * 2003 — ''[[Last Day Before The Endless Night]]'' (альбом, CD, [[More Hate Productions]]) * 2007 — ''[[Ta Natas]]'' (альбом, CD, Blood Fire Death Productions) * 2010 — ''Void Of Nebulae'' ([[сінгл]]) * 2010 — ''[[Renaissance]]'' ([[EP]]) * 2014 — ''[[Monuments Of Exalted]]'' * 2018 — Les Rites de Passage (CD, Lacerated Enemy Records) == Відэакліпы == * 2007 — ''«Razor To Throat»'' * 2007 — ''«Ta Natas»'' {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://infestum.com Афіцыйны сайт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120112143523/http://infestum.com// |date=12 студзеня 2012 }} * {{facebook|Ordo.Infestum}} * {{myspace|Infestum}} * {{metallum|4967|Infestum}} * {{last.fm|Infestum}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2000 годзе]] [[Катэгорыя:Блэк-метал-гурты Беларусі]] e1w9jzsskhywbnzd4tveoquw8saq1lz 0 100530 5174000 4875850 2026-08-01T06:34:07Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174000 wikitext text/x-wiki {{картка кампаніі| | назва = Deutsche Bahn AG | тып = [[Акцыянернае таварыства]] | лагатып = [[Выява:Deutsche Bahn AG-Logo.svg|120px]] | дэвіз = | заснавана = [[1994]] | размяшчэнне = {{Сцягафікацыя|Германія}}: [[Берлін]] | галіна = [[Чыгуначны транспарт]] | прадукцыя = | абарот = {{Рост}} 30 млрд € ([[2006]]) | чысты прыбытак = 1,7 млрд € (2006) | колькасць супрацоўнікаў = 229 тыс. (2006) | ключавыя фігуры = Рудыгер Грубэ (прэзідэнт) | матчына кампанія = | даччыныя кампаніі = [[DB Fernverkehr]]<br />[[DB Regio]]<br />[[Railion]]<br />[[Schenker]]<br />[[Bax Global]]<br />[[DB Station+Service]] | сайт = [http://www.bahn.de www.bahn.de] | foot_notes = }} [[Файл:DB tower potsdamer 2004.jpg|thumb|right|222px|Штаб-кватэра фірмы ў Берліне]] '''Deutsche Bahn AG''' (''Deutsche Bahn Holding''; скарочана ''DB AG'' ці проста ''DB'') — германская кампанія, асноўны [[чыгунка|чыгуначны]] аператар. Юрыдычна з’яўляецца суб’ектам публічна-прававой уласнасці ({{lang-de|Sondervermögen}}) — акцыянернай кампаніяй са 100 % дзяржаўным удзелам. Міністр транспарту Германіі Вольфганг Тыфензэе [[24 ліпеня]] [[2007]] года абвясціў пра тое, што падчас [[IPO]] кампаніі, якая пройдзе ў [[2008]] годзе, 20-25 % акцый кампаніі будзе прададзена прыватным фундатарам<ref name="zxc">[http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2007/07/25/129823 ''Олег Черницкий''. Продаётся Deutsche Bahn] // Ведомости, № 136 (1910), 25 июля 2007</ref>. Аднак гэтыя планы не ажыццявіліся з-за пачатку сусветнага фінансавага крызісу<ref>[https://www.zeit.de/online/2008/42/bahn-boerse Finanzkrise stoppt Börsengang der Bahn] // Zeit, 14.01.2008 {{ref-de}}</ref>. Выкарыстоўвае саманазва ''Die Bahn'', якая абазначае «шлях», «дарога» і з’яўляецца ў гэтым выпадку сінонімам тэрміна «[[чыгунка]]». Штаб-кватэра кампаніі знаходзіцца ў будынку [[BahnTower]] у [[Берлін]]е. У снежні [[2010]] года зацверджана новая [[KBS|нумарацыя]] ўчасткаў чыгунак [[ФРГ]]. == Паказчыкі дзейнасці == Deutsche Bahn у [[2006]] годзе перавезла 1,85 млрд пасажыраў, 307,6 млн т грузаў. Выручка за 2006 год — 30 млрд еўра, чысты прыбытак — 1,7 млрд еўра<ref name="zxc"/>. == Гл. таксама == * [[Рэйхсбан]] * [[Чыгункі краін свету]] * [[Спіс лакаматыўных дэпо Германіі]] * [[Deutsche Bundesbahn]] (нумарацыя лакаматываў аналагічная DB AG) {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons-inline|Deutsche Bahn}} * [http://www.db.de Карпаратыўны сайт кампаніі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150707034634/http://www.db.de/ |date=7 ліпеня 2015 }} * [http://www.bahn.de Сайт Deutsche Bahn для кліентаў] * [http://www.dw-world.de/dw/article/0,,5372201,00.html Нямецкія чыгункі страцяць манаполію на міжгароднае паведамленне] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110204070349/http://www.dw-world.de/dw/article/0,,5372201,00.html |date=4 лютага 2011 }} Рэпартаж Deutsche Welle [[Катэгорыя:Чыгуначныя кампаніі Германіі]] [[Катэгорыя:Чыгуначны транспарт Германіі]] pn1b3sx6uktn2b5c1fdo94ewylgbrxj 0 103657 5173828 4838146 2026-07-31T13:17:32Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Манта]] у [[Манта (Эквадор)]] 4838146 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Манта |арыгінальная назва = Manta |падпарадкаванне = |краіна = Эквадор |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |lat_dir = S |lat_deg = 0 |lat_min =57 |lat_sec = 0.08 |lon_dir = W |lon_deg = 80 |lon_min = 42 |lon_sec = 58.32 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = Правінцыя |рэгіён = Катапахі |рэгіён у табліцы = Манабі |від раёна = кантоны Эквадора{{!}}Кантон |раён = Манта |раён у табліцы = кантон Манта{{!}}Манта |від абшчыны = |абшчына = |абшчына ў табліцы = |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = мэр (алькальд) |глава = Марцыяна Валдывіеса |дата заснавання = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = 60,49 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |клімат = |афіцыйная мова = |насельніцтва = 192 322 |год перапісу = 2001 |шчыльнасць = 657 |агламерацыя = |нацыянальны склад = |канфесійны склад= каталікі |этнахаронім = |часавы пояс = -5 |DST = |тэлефонны код = 593 5 |паштовы індэкс = EC1308 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = ISO |лічбавы ідэнтыфікатар = EC-M |катэгорыя ў Commons = |сайт = http://www.manta.gov.ec/ |мова сайта = es }} {{значэнні}} '''Ма́нта''', поўная назва — '''Сан-Пабла-дэ-Манта''' ({{lang-es|San Pablo de Manta}}) — найбуйнейшы [[горад]] правінцыі [[Манабі]], і пяты па насельніцтве горад [[Эквадор]]а. У эканамічным плане, Манта з’яўляецца трэцім па значнасці горадам Эквадора. Манта існавала з дакалумбаўскіх часоў. Гэта быў гандлёвы пост Мантэньяс і [[Інкі|Інкаў]]. Менавіта з раёна Манты ў горы падняліся плямёны, якія заваявалі і пасля ўзначалілі даінкскую эквадорскую дзяржаву Кітусаў. За апошнія 50 гадоў насельніцтва горада Манта павялічылася да 250 000 жыхароў. Яго галоўная эканамічная дзейнасць — лоўля [[тунец|тунца]]. Таксама эканоміка падтрымліваецца [[турызм]]ам і перавальваннем грузаў у порце. Гэтак жа праз порт Манта вывозяць 2/3 усёй выраблянай у Эквадоры кавы. Менавіта ў порт Манта прыбыў [[Шарль Мары дэ ла Кандамін]], які ўзначальваў французскую місію па вымярэнню месцазнаходжання экватара ў [[1735]] годзе. З Манты Кандамін пачаў сваю паездку ўнутры краіны да [[Кіта]]. Да ліпеня 2009 у Манце размяшчалася Ваенная База Перадавых Аперацый (FOL) Злучаных Штатаў Амерыкі <ref>[http://www.russian-ecuador.ec/archives/261 Военная американская база в Эквадоре закончит свои операции в июле | Эквадор — Русский Информационный Портал] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20181214191713/http://www.russian-ecuador.ec/archives/261 |date=14 снежня 2018 }}</ref>. Яе афіцыйным прызначэннем была барацьба з наркатрафікам праз тэрыторыю Эквадора з суседніх Перу і Калумбіі. Манта з’яўляецца пабрацімам [[Уладзівасток]]а. == Гарады-пабрацімы == {{гарады-пабрацімы}} {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.manta.gov.ec/ Сайт горада] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120615162133/http://www.manta.gov.ec/ |date=15 чэрвеня 2012 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Эквадора]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1534 годзе]] sez3flsg9gds13jryocdnxyq7g2xiw6 5173831 5173828 2026-07-31T13:20:38Z Autumndancer 168015 5173831 wikitext text/x-wiki {{НП}} {{значэнні}} '''Ма́нта''', поўная назва — '''Сан-Пабла-дэ-Манта''' ({{lang-es|San Pablo de Manta}}) — найбуйнейшы [[горад]] правінцыі [[Манабі]], і пяты па насельніцтве горад [[Эквадор]]а. У эканамічным плане, Манта з’яўляецца трэцім па значнасці горадам Эквадора. Манта існавала з дакалумбаўскіх часоў. Гэта быў гандлёвы пост Мантэньяс і [[Інкі|Інкаў]]. Менавіта з раёна Манты ў горы падняліся плямёны, якія заваявалі і пасля ўзначалілі даінкскую эквадорскую дзяржаву Кітусаў. За апошнія 50 гадоў насельніцтва горада Манта павялічылася да 250 000 жыхароў. Яго галоўная эканамічная дзейнасць — лоўля [[тунец|тунца]]. Таксама эканоміка падтрымліваецца [[турызм]]ам і перавальваннем грузаў у порце. Гэтак жа праз порт Манта вывозяць 2/3 усёй выраблянай у Эквадоры кавы. Менавіта ў порт Манта прыбыў [[Шарль Мары дэ ла Кандамін]], які ўзначальваў французскую місію па вымярэнню месцазнаходжання экватара ў [[1735]] годзе. З Манты Кандамін пачаў сваю паездку ўнутры краіны да [[Кіта]]. Да ліпеня 2009 у Манце размяшчалася Ваенная База Перадавых Аперацый (FOL) Злучаных Штатаў Амерыкі <ref>[http://www.russian-ecuador.ec/archives/261 Военная американская база в Эквадоре закончит свои операции в июле | Эквадор — Русский Информационный Портал] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20181214191713/http://www.russian-ecuador.ec/archives/261 |date=14 снежня 2018 }}</ref>. Яе афіцыйным прызначэннем была барацьба з наркатрафікам праз тэрыторыю Эквадора з суседніх Перу і Калумбіі. Манта з’яўляецца пабрацімам [[Уладзівасток]]а. == Гарады-пабрацімы == {{гарады-пабрацімы}} {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.manta.gov.ec/ Сайт горада] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120615162133/http://www.manta.gov.ec/ |date=15 чэрвеня 2012 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Эквадора]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1534 годзе]] kxz63tks3l2zch7g9mc6ukwmcjh38yi 5173832 5173831 2026-07-31T13:21:06Z Autumndancer 168015 5173832 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Манта}} {{НП}} '''Ма́нта''', поўная назва — '''Сан-Пабла-дэ-Манта''' ({{lang-es|San Pablo de Manta}}) — найбуйнейшы [[горад]] правінцыі [[Манабі]], і пяты па насельніцтве горад [[Эквадор]]а. У эканамічным плане, Манта з’яўляецца трэцім па значнасці горадам Эквадора. Манта існавала з дакалумбаўскіх часоў. Гэта быў гандлёвы пост Мантэньяс і [[Інкі|Інкаў]]. Менавіта з раёна Манты ў горы падняліся плямёны, якія заваявалі і пасля ўзначалілі даінкскую эквадорскую дзяржаву Кітусаў. За апошнія 50 гадоў насельніцтва горада Манта павялічылася да 250 000 жыхароў. Яго галоўная эканамічная дзейнасць — лоўля [[тунец|тунца]]. Таксама эканоміка падтрымліваецца [[турызм]]ам і перавальваннем грузаў у порце. Гэтак жа праз порт Манта вывозяць 2/3 усёй выраблянай у Эквадоры кавы. Менавіта ў порт Манта прыбыў [[Шарль Мары дэ ла Кандамін]], які ўзначальваў французскую місію па вымярэнню месцазнаходжання экватара ў [[1735]] годзе. З Манты Кандамін пачаў сваю паездку ўнутры краіны да [[Кіта]]. Да ліпеня 2009 у Манце размяшчалася Ваенная База Перадавых Аперацый (FOL) Злучаных Штатаў Амерыкі <ref>[http://www.russian-ecuador.ec/archives/261 Военная американская база в Эквадоре закончит свои операции в июле | Эквадор — Русский Информационный Портал] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20181214191713/http://www.russian-ecuador.ec/archives/261 |date=14 снежня 2018 }}</ref>. Яе афіцыйным прызначэннем была барацьба з наркатрафікам праз тэрыторыю Эквадора з суседніх Перу і Калумбіі. Манта з’яўляецца пабрацімам [[Уладзівасток]]а. == Гарады-пабрацімы == {{гарады-пабрацімы}} {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.manta.gov.ec/ Сайт горада] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120615162133/http://www.manta.gov.ec/ |date=15 чэрвеня 2012 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Эквадора]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1534 годзе]] k3yske55txz3kkp9wi1r00xxansv4wi 0 104373 5174060 4397136 2026-08-01T09:54:03Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174060 wikitext text/x-wiki {{картка кампаніі |назва = Hardee's |лагатып = Hardee_brand_logo.svg |тып = [[Даччынае таварыства]], якое цалкам належыць [[матчына кампанія|матчынай кампаніі]] |лістынг на біржы = |дзейнасць = |дэвіз = |заснавана = 1960 |ранейшыя назвы = |заснавальнікі = |размяшчэнне = {{ЗША}} [[Сент-Луіс]], [[Місуры (штат)|штат Місуры]] ([[ЗША]]) |ключавыя фігуры = |галіна = [[Грамадскае харчаванне]] |прадукцыя = |абарот = |НДВКП = |аперацыйны прыбытак = |чысты прыбытак = |колькасць супрацоўнікаў = |матчына кампанія = [[CKE Restaurants]] |даччыныя кампаніі = |аўдытар = |сайт = [http://www.hardees.com www.hardees.com] }} '''«Hardee’s»''' — [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканская]] сетка рэстаранаў [[Фаст-фуд|хуткага харчавання]]. Рэстараны сеткі галоўным чынам засяроджаны ва ўсходняй частцы [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] і ў рэгіёне Усходняга ўзбярэжжа. Сеткай валодае кампанія [[Thomas H]].<ref>[https://franch.biz/news/666/ Франшыза Hardee's здабылі новага ўласніка]{{Недаступная спасылка}}</ref> == Гл. таксама == * [[McDonald's]] * [[KFC]] * [[Burger King]] * [[Subway]] * [[Golden Corral]] == Зноскі == <references /> == Спасылкі == * [http://www.hardees.com Афіцыйны сайт кампаніі] {{ref-en}} {{Сеткі рэстаранаў фастфуду ў ЗША}} [[Катэгорыя:Сеткі хуткага харчавання]] [[Катэгорыя:Сеткі рэстаранаў]] fvuc7nlt3wafu2cznjmjj1ymphbnnha 0 107024 5173817 4435437 2026-07-31T12:51:18Z DzBar 156353 вікіфікацыя 5173817 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Фелпс}} {{Спартсмен | імя = Майкл Фелпс | партрэт = Phelpsbeijing.jpg | памер = | подпіс = Майкл Фелпс на [[летнія Алімпійскія гульні 2008|Алімпійскіх гульнях 2008 года]] ў [[Пекін]]е | поўнае імя = Майкл Фрэд Фелпс II | мянушкі = Балтымарская куля | нацыянальнасць = {{USA}} | клуб = {{не перакладзена 3|North Baltimore Aquatic Club|North Baltimore Aquatic Club|en|North Baltimore Aquatic Club}} | дата нараджэння = 30.6.1985 | месца нараджэння = {{Месца нараджэння|Балтымар}}, [[Мэрыленд]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] | дата смерці = | месца смерці = | года кар'еры = 2000 — цяпер. час | трэнеры = {{не перакладзена 3|Боб Боўмен|Боб Боўмен|en|Bob Bowman (coach)}} | рост = 193 см | вага = 83,9 кг | медалі = {{АГ-спорт|[[Плаванне]] (мужчыны)}} {{турнір|[[Летнія Алімпійскія гульні]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — 400 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|400 м комплекс]]}} {{АГ-медаль|Бронза|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — эстафета 4×100 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×100 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Бронза|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — 200 метраў вольным стылем, мужчыны|200 м вольны стыль]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — 100 метраў батэрфляем, мужчыны|100 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — эстафета 4×200 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×200 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — 200 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|200 м комплекс]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — 200 метраў батэрфляем, мужчыны|200 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2004|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 — камбінаваная эстафета 4×100 метраў, мужчыны|камбін. эстафета 4×100 м]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — 400 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|400 м комплекс]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — эстафета 4×100 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×100 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — 200 метраў вольным стылем, мужчыны|200 м вольны стыль]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — 100 метраў батэрфляем, мужчыны|100 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — эстафета 4×200 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×200 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — 200 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|200 м комплекс]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — 200 метраў батэрфляем, мужчыны|200 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2008|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 — камбінаваная эстафета 4×100 метраў, мужчыны|камбін. эстафета 4×100 м]]}} {{АГ-медаль|Срэбра|Летнія|2012|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 — 200 метраў батэрфляем, мужчыны|200 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Срэбра|Летнія|2012|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 — эстафета 4×100 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×100 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2012|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 — эстафета 4×200 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×200 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2012|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 — 200 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|200 м комплекс]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2012|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 — 100 метраў батэрфляем, мужчыны|100 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2012|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 — камбінаваная эстафета 4×100 метраў, мужчыны|камбін. эстафета 4×100 м]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2016|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — эстафета 4×100 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×100 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2016|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — 200 метраў батэрфляем, мужчыны|200 м батэрфляй]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2016|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — эстафета 4×200 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4×200 м в/с]]}} {{АГ-медаль|Золата|Летнія|2016|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — 200 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|200 м комплекс]]}} {{АГ-медаль|Срэбра|Летнія|2016|[[Плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — 100 метраў батэрфляем, мужчыны|100 м батэрфляй]]}} {{турнір|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту|Чэмпіянаты свету]]}} {{медаль|Золата|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту 2001|Фукуока 2001]]|{{нп5|Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2001 - Мужчыны, 200 м, батэрфляй|200 м батэрфляй||Swimming at the 2001 World Aquatics Championships – Men's 200 metre butterfly}}}} {{медаль|Золата|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту 2003|Барселона 2003]]|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — 200 метраў батэрфляем, мужчыны|200 м батэрфляй]]}} {{медаль|Золата|Барселона 2003|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — 200 метраў комплексным плаваннем, мужчыны|200 м комплекс]]}} {{медаль|Срэбра|Барселона 2003|эстафета 4x200 м в/с}} {{медаль|Срэбра|Барселона 2003|100 м батэрфляй}} {{медаль|Золата|Барселона 2003|400 м комплекс}} {{медаль|Золата|Барселона 2003|камбін. эстафета 4x100 м}} {{медаль|Золата|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту 2005|Манрэаль 2005]]|эстафета 4x100 м в/с}} {{медаль|Золата|Манрэаль 2005|200 м вольны стыль}} {{медаль|Золата|Манрэаль 2005|200 м комплекс}} {{медаль|Срэбра|Манрэаль 2005|100 м батэрфляй}} {{медаль|Золата|Манрэаль 2005|камбін. эстафета 4x100 м}} {{медаль|Золата|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту 2007|Мельбурн 2007]]|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, эстафета 4x100 м, вольны стыль|эстафета 4x100 м]]}} {{медаль|Золата|Мельбурн 2007|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, 200 м, вольны стыль|200 м вольны стыль]]}} {{медаль|Золата|Мельбурн 2007|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, 200 м, батэрфляй|200 м батэрфляй]]}} {{медаль|Золата|Мельбурн 2007|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, 200 м, комплекснае плаванне|200 м комплекс]]}} {{медаль|Золата|Мельбурн 2007|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, эстафета 4x200 м, вольны стыль|эстафета 4x200 м]]}} {{медаль|Золата|Мельбурн 2007|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, 100 м, батэрфляй|100 м батэрфляй]]}} {{медаль|Золата|Мельбурн 2007|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2007 — Мужчыны, 400 м, комплекснае плаванне|400 м комплекс]]}} {{медаль|Золата|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту 2009|Рым 2009]]|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2009 — Мужчыны, эстафета 4x100 м, вольны стыль|эстафета 4x100 м]]}} {{медаль|Срэбра|Рым 2009|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2009 — 200 метраў вольным стылем, мужчыны|200 м вольны стыль]]}} {{медаль|Золата|Рым 2009|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2009 — Мужчыны, 200 м, батэрфляй|200 м батэрфляй]]}} {{медаль|Золата|Рым 2009|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2009 — Мужчыны, эстафета 4x200 м, вольны стыль|эстафета 4x200 м в/с]]}} {{медаль|Золата|Рым 2009|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2009 — Мужчыны, 100 м, батэрфляй|100 м батэрфляй]]}} {{медаль|Золата|Рым 2009|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2009 — Мужчыны, камбінаваная эстафета 4x100 м|камбін. эстафета 4x100 м]]}} {{медаль|Бронза|[[Чэмпіянат свету па водных відах спорту 2011|Шанхай 2011]]|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — эстафета 4×100 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4х100 м в/с]]}} {{медаль|Срэбра|Шанхай 2011|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — 200 метраў вольным стылем, мужчыны|200 м вольны стыль]]}} {{медаль|Золата|Шанхай 2011|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — Мужчыны, 200 м, батэрфляй|200 м батэрфляй]]}} {{медаль|Срэбра|Шанхай 2011|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — Мужчыны, 200 м, комплекснае плаванне|200 м комплекс]]}} {{медаль|Золата|Шанхай 2011|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — эстафета 4×200 метраў вольным стылем, мужчыны|эстафета 4x200 м в/с]]}} {{медаль|Золата|Шанхай 2011|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — Мужчыны, 100 м, батэрфляй|100 м батэрфляй]]}} {{медаль|Золата|Шанхай 2011|[[Плаванне на чэмпіянаце свету па водных відах спорту 2011 — камбінаваная эстафета 4×100 метраў, мужчыны|камбін. эстафета 4x100 м]]}} {{турнір|[[Чэмпіянат свету па плаванні на кароткай вадзе|Чэмпіянаты свету на кароткай вадзе]]}} {{медаль|Золата|[[Чэмпіянат свету па плаванні на кароткай вадзе 2004|Індыянапаліс 2004]]|200 м вольны стыль}} {{турнір|{{нп5|Чэмпіянат Ціхага акіяна па плаванні|Чэмпіянаты Ціхага акіяна||Pan Pacific Swimming Championships}}}} {{медаль|Золата|{{нп5|Чэмпіянат Ціхага акіяна па плаванні 2002|Ёкагама 2002||2002 Pan Pacific Swimming Championships}}|400 м комплекс}} {{медаль|Золата|Ёкагама 2002|200 м батэрфляй}} {{медаль|Золата|Ёкагама 2002|эстафета 4x200 м}} {{медаль|Золата|Ёкагама 2002|200 м комплекс}} {{медаль|Золата|Ёкагама 2002|камбін. эстафета 4x100 м}} {{медаль|Золата|{{нп5|Чэмпіянат Ціхага акіяна па плаванні 2006|Вікторыя 2006||2006 Pan Pacific Swimming Championships}}|200 м батэрфляй}} {{медаль|Золата|Вікторыя 2006|400 м комплекс}} {{медаль|Золата|Вікторыя 2006|эстафета 4x200 м}} {{медаль|Золата|Вікторыя 2006|200 м на спіне}} {{медаль|Золата|Вікторыя 2006|эстафета 4x100 м}} {{медаль|Золата|Вікторыя 2006|200 м комплекс}} {{медаль|Золата|{{нп5|Чэмпіянат Ціхага акіяна па плаванні 2010|Ірвайн 2010||2010 Pan Pacific Swimming Championships}}|100 м батэрфляй}} {{медаль|Золата|Ірвайн 2010|200 м батэрфляй}} {{медаль|Золата|Ірвайн 2010|эстафета 4x100 м}} {{медаль|Золата|Ірвайн 2010|эстафета 4x200 м}} {{медаль|Золата|Ірвайн 2010|камбін. эстафета 4x100 м}} }} '''Майкл Фрэд Фелпс II''' ({{lang-en|Michael Fred Phelps II}}; нар. [[30 чэрвеня]] [[1985]] г., [[Балтымар]], [[Мэрыленд|штат Мэрыленд]], [[ЗША]]) — выбітны амерыканскі плывец, адзіны ў гісторыі спорту 28-разовы алімпійскі чэмпіён (16 раз — на індывідуальных дыстанцыях, 12 — у эстафетах), 26-разовы чэмпіён свету ў 50-метровым басейне. Спартыўная мянушка — «Балтымарская куля» (англ.: The Baltimore Bullet). Майкл найбольш моцны ў плаванні вольным стылем і батэрфляем, крыху слабей выглядае ў плаванні на спіне і брасам. Таксама паспяхова выступае ў комплексным плаванні. == Сусветныя рэкорды Фелпса == На дадзены момант з’яўляецца уладальнікам 7 сусветных рэкордаў (50-метровы басейн/доўгая вада: 100 м і 200 м батэрфляем, 400 м комплекс, эстафета 4 × 100 м вольным стылем, эстафета 4 × 200 м вольным стылем, камбінаваная эстафета 4 × 100 м ; 25-метровы басейн/кароткая вада: камбінаваная эстафета 4х100 м). Усяго на 1 жніўня 2011 г. Фелпс усталяваў 37 сусветных рэкордаў на «доўгай вадзе» (29 індывідуальных і 8 у эстафеце) і перасягнуў вышэйшае дасягненне [[Марк Спіц|Марка Спіца]], які ўсталяваў за кар’еру 33 сусветныя рэкорды (26 індывідуальных і 7 у эстафеце). Яшчэ 2 сусветныя рэкорды ў эстафеце на рахунку Майкла ў 25-метровым басейне. 23 з сваіх 37 рэкордаў Фелпс ўсталяваў на 3 дыстанцыях: 200 м батэрфляем (8 рэкордаў), 200 (8 рэкордаў) і 400 м (7 рэкордаў) комплексным плаваннем. Сусветным рэкордам на дыстанцыях 200 м батэрфляем валодае бесперапынна больш за 10 гадоў, а на дыстанцыі 400 м комплексам — ужо больш за 9 гадоў. == [[Летнія Алімпійскія гульні 2012]] == Майкл Фэлпс 31 ліпеня 2012 выйграў срэбра на дыстанцыі 200 м батэрфляем, а таксама золата ў эстафеце 4х200 м вольным стылем. Такім чынам, на рахунку Фэлпса стала 19 медалёў на Алімпійскіх гульнях (15 залатых, 2 сярэбраныя і 2 бронзавыя). Ён стаў абсалютным рэкардсменам па колькасці алімпійскіх медалёў. Па агульнай колькасці алімпійскіх узнагарод ён абышоў савецкую гімнастку Ларысу Латыніну (9-5-4). 2 жніўня Майкл Фэлпс заваяваў дваццаты ў кар’еры алімпійскі медаль, перамогшы на дыстанцыі 200 метраў комплексным плаваннем. Затым ён перамог на дыстанцыі 100 м батэрфляем і ў складзе зборнай ЗША ў камбінаванай эстафеце 4x100 м. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.michaelphelps.com/ Афіцыйны сайт Майкла Фелпса] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080730073310/http://www.michaelphelps.com/ |date=30 ліпеня 2008 }} {{ref-en}} * [http://www.olympic.org/en/content/Olympic-Athletes/All-Athletes/Athletes-PA-to-PM/-Michael-Phelps-/ Майкл Фелпс на сайце МОК] {{ref-en}} * {{SportsReference|ph/michael-phelps-1|NAME=Майкл Фелпс}} * [http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopModules/BioViewManaged.aspx?personid=4beec290-d7ae-483d-a512-36b18a4e022a&TabId=388&Mid=597 Профіль USA Swimming]{{Недаступная спасылка}} {{ref-en}} * [http://www.sport-express.ru/art.shtml?164490 Прэс-канферэнцыя Фелпса пасля заваявання 11-га алімпійскага золата] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080817132510/http://www.sport-express.ru/art.shtml?164490 |date=17 жніўня 2008 }} * {{twitter.com|MichaelPhelps|Майкл Фелпс}} {{Уладальнікі 6 і больш залатых алімпійскіх медаляў}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Фелпс Майкл}} [[Катэгорыя:Плыўцы ЗША]] [[Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША]] [[Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года]] [[Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года]] [[Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года]] [[Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года]] [[Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года]] [[Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года]] [[Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года]] [[Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года]] [[Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года]] [[Катэгорыя:Сцяганосцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні]] [[Катэгорыя:Уладальнікі дзеючых алімпійскіх рэкордаў]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Мічыганскага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны ЗША па плаванні]] dqgohczl035si816fh87jzt6qjgs07e 0 107374 5173837 5126873 2026-07-31T13:27:50Z Emilia Noah 155537 5173837 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = З [[1996]] — па наш час | Былыя_удзельнікі = [[Бен Мудзі]]<br />[[Рокі Грэй]]<br /> [[Джон ЛеКомпт]]<br />[[Дэвід Ходжэс]]<br />[[Уіл Бойд]] | Іншыя праекты ўдзельнікаў = [[Soul Embraced]], [[We Are The Fallen]] }} '''Evanescence''' ({{lang-be|Знікненне}}) — [[ЗША|амерыканскі]] рок-гурт з [[Літл-Рок]]а ([[Арканзас|штат Арканзас]]), заснаваны ў [[1995]] годзе вакалісткай [[Эмі Лі]] і гітарыстам [[Бэн Мудзі|Бэнам Мудзі]]. Гурт атрымаў шырокую вядомасць пасля выхаду першага альбома [[Fallen]] ([[2003]]). == Гісторыя == === 2024-цяперашні час: ''Sanctuary'' === У верасні 2024 года гурт абвясціў, што ў лістападзе 2024 года яны адправяцца ў студыю, каб запісаць новую музыку для свайго шостага студыйнага альбома.<ref>{{Cite web|url=https://chaoszine.net/evanescence-will-return-to-the-studio-to-work-on-new-material-this-autumn/|title=Evanescence will return to the studio to work on new material this autumn|publisher=Chaoszine|author=Baldin|first=Benedetta|date=September 19, 2024|access-date=June 5, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theprp.com/2024/09/18/news/evanescence-to-hit-the-studio-this-fall/|title=Evanescence To Hit The Studio This Fall|publisher=ThePRP|author=wookubus|date=September 18, 2024|access-date=June 5, 2025}}</ref> 27 сакавіка 2025 года яны выпусцілі песню «Afterlife» для анімэ [[Netflix]] ''«Devil May Cry''».<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/listen-to-evanescences-dramatic-new-single-afterlife-from-netflixs-devil-may-cry-3849788|title=Listen to Evanescence's dramatic new single 'Afterlife' from Netflix's 'Devil May Cry'|website=[[NME]]|author=Skinner|first=Tom|date=March 27, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/music-news/evanescence-afterlife-devil-may-cry-netflix-soundtrack-1235931411/|title=Evanescence's Amy Lee Inspired by 'Horrific & Beautiful' Netflix Series 'Devil May Cry' for New Song 'Afterlife': Animated Video Premiere|author=Aniftos|first=Rania|date=March 27, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kerrang.com/amy-lee-says-afterlife-is-the-first-of-many-new-evanescence-songs|title=Amy Lee says Afterlife is "the first of many" new Evanescence songs|website=[[Kerrang!]]|author=Garner|first=Emily|date=March 25, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref> 9 мая Лі аб’ядналася са спявачкай [[Halsey|Холзі]] для запіса песні «Hand That Feeds» у рамках рэкламы фільма 2025 года ''«Балерына», спін-офа'' да ''«Джона Уіка»''.<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/music-news/halsey-evanescence-amy-lee-new-song-hand-that-feeds-1235964117/|title=Halsey Is 'Freaking Out' After Announcing New Song 'Hand That Feeds' With Amy Lee of Evanescence|first=Hannah|last=Dailey|date=May 6, 2025|access-date=June 5, 2025|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/halsey-evanescences-amy-lee-hand-that-feeds-single-1235335244/|title=Halsey, Evanescence's Amy Lee Join Forces for 'Hand That Feeds'|magazine=[[Rolling Stone]]|last=Zemler|first=Emily|date=May 9, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.stereogum.com/2308185/watch-evanescences-amy-lee-join-halsey-for-live-debut-of-hand-that-feeds/news/|title=Watch Evanescence's Amy Lee Join Halsey For Live Debut Of "Hand That Feeds"|first=Tom|last=Breihan|website=[[Stereogum]]|date=May 15, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref> Акрамя таго, гурт выпусціў песню «Fight Like a Girl» з удзелам амерыканскай спявачкі [[K. Flay]], якая гучыць у фінальных тытрах фільма.<ref>{{Cite web|url=https://uk.news.yahoo.com/evanescence-k-flay-announce-ballerina-090000816.html|title=Evanescence and K.Flay announce Ballerina end-title song Fight Like A Girl|website=[[Yahoo]]|date=June 3, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kerrang.com/evanescence-new-single-collab-collaboration-k-flay-fight-like-a-girl-ballerina-john-wick-soundtrack-ana-de-armas-hero-villain|title=Evanescence announce new single, Fight Like A Girl, featuring K.Flay|website=[[Kerrang!]]|author=Garner|first=Emily|date=June 2, 2025|access-date=June 5, 2025}}</ref> У снежні 2025 года Evanescence абвясцілі аб сусветным турнэ, якое пачнецца ў чэрвені 2026 года, з удзелам [[Spiritbox]], Poppy, Nova Twins і K. Flay на разагрэве ў пэўныя даты. Гэта адбылося пасля супрацоўніцтва Лі з вакалісткай Spiritbox Кортні ЛаПлантэ і Poppy над песняй «End of You» у верасні 2025 года.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.loudersound.com/news/evanescence-announce-2026-european-tour-dates|title="Collaborating with K. Flay, Poppy and Courtney LaPlante made me want to create a world where we could share stages together": Evanescence announce extensive world tour for 2026, with support from Spiritbox, Poppy and others|first=Matt|last=Millspublished|website=Louder|date=2025-12-01|access-date=2025-12-07}}</ref> 10 красавіка 2026 года выйшаў галоўны сінгл да будучага шостага альбома гурта пад назвай «Who Will You Follow». Адначасова з рэлізам была абвешчана назва альбома — ''«Sanctuary''», а таксама вокладка альбома і дата выхаду — 5 чэрвеня.<ref>{{cite magazine|url=https://heavymag.com.au/evanescence-reveal-new-album-by-showcasing-the-lead-single-who-will-you-follow/|title=Evanescence Reveal New Album By Showcasing The Lead Single 'Who Will You Follow'|magazine=Heavy Mag|date=April 10, 2026|access-date=April 10, 2026}}</ref> == Дыскаграфія == {{main|Дыскаграфія Evanescence}} * [[Origin (альбом)|Origin]] (4 лістапада, 2000) ([[Bigwig Enterprises]]) ''(дэма-альбом)''<ref name="EvRef-music">{{cite web|url=http://evanescencereference.info/music/|title=Evanescence EPs and pre-Fallen Material|work=EvanescenceReference.info|accessdate=2008-08-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/65K26bOlU?url=http://evanescencereference.info/music/|archivedate=9 лютага 2012|url-status=live}}</ref> * [[Fallen]] (4 сакавіка, 2003) (Wind-up Records) * [[The Open Door]] (3 кастрычніка, 2006) (Wind-up Records) * [[Evanescence (альбом)|Evanescence]] (11 кастрычніка, 2011) (Wind-up Records) * Synthesis (2017) * The Bitter Truth (2021) * Sanctuary (2026) {{зноскі}} == Спасылкі == {{commons|Evanescence}} * [http://evanescence.com/ Афіцыйны сайт Evanescence] {{ref-en}} * [http://www.myspace.com/evanescence Блог Evanescence] * [http://www.evthreads.com/ Форум Эмі Лі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160303133641/http://www.evthreads.com/ |date=3 сакавіка 2016 }} * {{twitter|evanescence|Evanescence}} [[Катэгорыя:Рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага рока]] [[Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага метала ЗША]] [[Катэгорыя:Жаночы вакал у рок-музыцы]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1995 годзе]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы 1990-х]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы 2000-х]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы 2010-х]] [[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»]]{{Вонкавыя спасылкі}} jaxwobzld36i60aku7qr16tryb2dlmm 0 107705 5173954 4581374 2026-08-01T01:45:00Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173954 wikitext text/x-wiki {{Авіякампанія | Авіякампанія = Aero Charter DARTA | logo = | logo_size = | памер флота = 7 | Пунктаў прызначэння = | ІАТА = - | ІКАА = DRT | пазыўны = DARTA | дата заснавання = [[1971]] | спыненне дзейнасці = | штаб-кватэра = [[камуна Ле Буржэ|Ле Буржэ]], {{Сцяг|Францыя}} [[Францыя]] | дэвіз = | Кіраўнік = | порт прыпіскі =[[аэрапорт Ле Буржэ|Ле Буржэ]] | хабы = | асноўныя пункты прызначэння = | альянс = | сайт = [http://www.aero-charter-darta.com/ www.aero-charter-darta.com] }} '''Aero Charter DARTA''' — [[Францыя|французская]] [[авіякампанія]], якая прадстаўляе паслугі [[аэратаксі]]. Заснавана ў [[1971]] годзе<ref>{{Cite web |url=http://wb-air.narod.ru/1france/darta-ru.htm |title=''wb-air.narod.ru'' |access-date=16 ліпеня 2012 |archive-date=26 сакавіка 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326001213/http://wb-air.narod.ru/1france/darta-ru.htm |url-status=dead }}</ref>. Порт прыпіскі — [[аэрапорт Ле Буржэ|аэрапорт Ле Буржэ]]<ref name="paradizo">[http://paradizo.com/company/aero-charter-darta ''paradizo.com''] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110120011901/http://paradizo.com/company/aero-charter-darta |date=20 студзеня 2011 }}</ref>. На гэты момант уяўляе сабою аб’яднанне кампаній ''DartaTransports Aériens'', ''AeroJets Darta'', ''Escadrille Mercure'' и ''AA Aviation''. Сертыфікат кампаніі: F-N080; ліцэнзія на ажыццяўленне міжнародных перавозак без геаграфічных абмежаванняў<ref>[http://www.aircharterguide.com/Ambulance_Info/AERO-JETS_DARTA/1334/PARIS-CERGY-PONTOISE/1460 ''aircharterguide.com'']</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.aero-charter-darta.com/ Афіцыйны сайт кампаніі] * [http://business-jet.darta.fr/ Англамоўная версія сайта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120103143638/http://business-jet.darta.fr/ |date=3 студзеня 2012 }} * [http://www.planespotters.net/search.php?q=Aero+Charter+DARTA Фота самалётаў кампаніі] на ''planespotters.net'' {{Авіякампаніі Францыі}} [[Катэгорыя:Авіякампаніі Францыі]] hun86x6lddcgx1gtlufz5lk6bgm5q55 0 108360 5174056 4875898 2026-08-01T09:35:42Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174056 wikitext text/x-wiki {{картка кампаніі |назва = Gucci |лагатып = |тып = |лістынг на біржы = |дзейнасць = |дэвіз = |заснавана = [[1921]] <!--http://www.gucci.com/us/worldofgucci/articles/history-1920 У 1921 годзе, Guccio Gucci адкрывае кампанію па вытворчасці скураных вырабаў і магазін у сваёй роднай Фларэнцыі.--> |заснавальнікі = |размяшчэнне = |ключавыя фігуры = Guccio Gucci (заснавальнік),<br /> Robert Polet ([[прэзідэнт]], [[CEO]]),<br /> Alexis Babeau ([[фінансавы дырэктар]]),<br /> Frida Giannini ([[крэатыўны дырэктар]]) |галіна = [[Спажывецкія тавары]] |прадукцыя = [[тэкстыль]], [[адзежа]], [[парфумерыя]], [[аксэсуар]]ы, прадметы [[Раскоша|раскошы]], [[інтэр'ер]] |абарот = |НДВКП = |аперацыйны прыбытак = |чысты прыбытак = |колькасць супрацоўнікаў = |матчына кампанія = |даччыныя кампаніі = |аўдытар = |сайт = }} '''Гучы''' ({{lang-it|Gucci}}) (таксама '''Дом Гучы''' ({{lang-en|House of Gucci}})) — вядомы [[Італія|італьянскі]] [[дом моды]] і модны [[брэнд]]. Gucci лічыцца адным з самых вядомых і [[прэстыж]]ных [[Мода|модных]] [[брэнд]]аў у свеце. Дом Gucci належыць [[Францыя|французскаму]] [[кангламерат]]у Pinault-Printemps-Redoute (PPR) і з’яўляецца другой найбуйнейшай па аб’ёмах продажаў моднай [[Юрыдычная асоба|кампаніяй]] пасля [[LVMH]]. == Спасылкі == {{commons|Category:Gucci}} * [http://www.gucci.com Афіцыйны сайт Gucci] * [https://onebigshop.ru/blog/%D0%91%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%8B/Gucci Gucci — история бренда] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190326122836/https://onebigshop.ru/blog/%25D0%2591%25D1%2580%25D0%25B5%25D0%25BD%25D0%25B4%25D1%258B/Gucci |date=26 сакавіка 2019 }} * [http://bagbid.com/interview-with-frida-giannini/ Інтэрв’ю з Фрыдай Джыяніні] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091105050302/http://bagbid.com/interview-with-frida-giannini/ |date=5 лістапада 2009 }}{{ref-en}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Дамы высокай моды]] [[Катэгорыя:Вытворцы адзення і абутку Італіі]] [[Катэгорыя:Вытворцы касметыкі і парфумерыі Італіі]] [[Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Італіі]] 11znkssdylwia5gbdd2wygmdts81ztw 0 111064 5173967 4812876 2026-08-01T03:30:50Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173967 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = BMW 328 | фота = BMW 328 (16.06.2007).jpg | вытворца = [[BMW|Bayerische Motoren Werke AG]] | заводы = | гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|1937|1939}} | тып кузава = {{Тып кузава|Родстар|}} | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | колавая база = | папярэднік = [[BMW 319/1]] | пераемнік = | вікісховішча = BMW 328 }} '''BMW 328''' — спартыўны [[родстар]] маркі [[BMW]]. Адзін з найбольш паспяховых спартыўных аўтамабіляў свайго часу — пераможца мноства спаборніцтваў — кальцавых гонак і [[ралі]]. Усяго да пачатку [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] аўтамабіль прыняў удзел у 172 міжнародных і нацыянальных чэмпіянатах, заваяваўшы 141 перамогу<ref name="ar2008-24">{{артыкул |загаловак = Классик |спасылка = https://autoreview.ru/articles/svoimi-glazami/klassik |выданне = Авторевю |тып = часопіс |год = 2008 |нумар = 24 |мова = ru }}</ref>, у тым ліку перамогу ў 1000-кіламетровай гонцы Mille Miglia ў 1938 і 1940 гады, брытанскім ралі RAC у 1939 годзе і першае месца ў {{нп3|24 гадзіны Ле-Мана|24-гадзіннай гонцы ў Ле-Мане|ru|24 часа Ле-Мана}}. Да пачатку вайны вырабілі 464 аўтамабілі BMW 328, большасць з якіх мелі адкрытыя спартыўныя кузавы, але былі і спецыяльныя варыянты, якія вырабляліся па заказах{{sfn|W. Oswald|1979|с=64—65}}. == Гісторыя == Працы па стварэнні спартыўнага родстара пачаліся ў [[1935]] годзе. Навінка павінна была замяніць мадэль [[BMW 319/1]]. Дызайн гэтага аўто распрацоўваўся пад кіраўніцтвам Пятра Шыманоўскага. Тэхнічную частку ўзяў на сябе Фрыц Фідлер. Ён увёў у гэтую распрацоўку мноства новых ідэй, якія дазволілі BMW 328 не раз перамагаць у аўтагонках. Аўтамабіль быў упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы Эйфеля на трасе [[Нюрбургрынг]] [[14 чэрвеня]] [[1936]] года. У [[1936]] годзе было пабудавана ўсяго тры BMW 328. Гэта былі гоначныя аўтамабілі, яны мелі палегчаны, пазбаўлены дзвярных праёмаў кузаў і суцэльнае ветравое шкло. У продаж BMW 328 паступіў у лютым 1937 года. Кошт двухмесцавай машыны — 7400 [[Рэйхсмарка|RM]], шасі — 5900 RM. [[Выява:12-03-01-autostadtr-by-RalfR-04.jpg|thumb|left|кабрыялет са скураным дахам фірмы {{нп3|Ludwig Weinberger||de|Ludwig Weinberger (Karosseriebau)}}. Музей [[Autostadt]], [[Вольфсбург]]]] Акрамя спартыўных варыянтаў, на базе BMW 328 існавалі і спецыяльныя варыянты дарожных аўтамабіляў. Спартыўныя кабрыялеты, больш раскошныя, чым серыйныя аўтамабілі, сярод іншых, выраблялі атэлье ''Drauz'', ''Weinberger'', ''Brille'', ''Wendler'' і ''United Workshops''<ref>{{cite web |url = https://bmw-grouparchiv.de/irc/resultlist/detailpage?id=3837210 |title = Baumuster BMW 328 |publisher = bmw-grouparchiv.de |accessdate = 2024-01-21 |language = de }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Фірмамі Wendler, Ludwig Weinberger і Gläser выпускаліся кабрыялеты са скураным верхам. У 1937—1938 гады створаны кабрыялет BMW 328, дапрацаваны атэлье Vereinigte Werkstatten, — са стацыянарнай рамкай лабавога шкла і іншым тэнтам. Атэлье ў якасці опцыі прапаноўвала таксама здымны жорсткі дах<ref name="ar2008-24"/>. [[Выява:BMW 328 Coupè Stromlinien - Villa d'Este 2014 - (14605373156).jpg|thumb|BMW 328 Wendler Coupe]] У [[1937]] годзе для вядомага нямецкага прамыслоўцы Ганса Клепера фірмай {{Не перакладзена 3|Wendler|''Wendler''|de|Wendler (Karosseriebau)}} было пабудавана купэ па праекце дызайнера Райнгарда Кеніг-Фашэнфельда, вучня прафесара Вунібальда Кама. Існавалі BMW 328 з кузавам купэ працы атэлье Muller/Freiburg. Пачатак вайны прыводзіць да прыпынення выпуску аўтамабіляў. З красавіка [[1936]] па верасень [[1939]] года вырабілі 464 аўтамабілі BMW 328, уключаючы шасі, перададзеныя розным кузаўным фірмам. 403 машыны мелі стандартны кузаў родстар<ref>{{cite web |url = https://www.focus.de/auto/gebrauchtwagen/oldtimer/bmw/bmw-328-roadster-der-ursprung-aller-m-modelle_id_1716371.html |title = BMW 328 Roadster: Der Ursprung aller M-Modelle |publisher = FOCUS-Online // focus.de |date = 2014-07-17 |accessdate = 2023-04-30 |language = de}}</ref>. Да 1939 года па ліцэнзіі з германскіх дэталяў аўтамабіль таксама збіраў брытанскі завод Frazer-Nash. Невялікая колькасць машын была сабрана з захаваных дэталяў ужо ў пасляваенныя гады. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |+ {{nowrap|Статыстыка вытворчасці}}{{sfn|W. Oswald|1979|с=52}} |- align="center" ! 1936 ! 1937 ! 1938 ! 1939 |- align="center" | <!-- 1936 --> 3 | <!-- 1937 --> 171 | <!-- 1938 --> 164 | <!-- 1939 --> 126 |- |} Выдаткі на распрацоўку і вытворчасць BMW 328 склалі ў агульнай колькасці 445 000 марак<ref name="ar2008-24"/><ref>http://www.7-forum.com/news/75-Jahre-BMW-328-3953.html 75 год BMW 328 {{ref-de}}</ref>. З пабудаваных асобнікаў — каля 200 захаваліся да нашага часу, з якіх каля 120 знаходзяцца ў Германіі<ref>http://www.cartype.com/pages/5514/bmw_328__1936 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171002103201/http://cartype.com/pages/5514/bmw_328__1936 |date=2 кастрычніка 2017 }} {{ref-en}}</ref>. == Канструкцыя == [[Выява:BMW 328 Heck (2007-06-16 Foto Spurzem).jpg|thumb|left|Родстар BMW 328, выгляд ззаду]] Тэхнічную частку аўтамабіля праектаваў таленавіты інжынер Фрыц Фідлер. Распрацоўку дызайну кузава часта прыпісваюць Пятру Шыманоўскаму<ref name="zr">{{cite web |url = http://www.zr.ru/a/326288/ |title = Хроника: BMW-328 |publisher = zr.ru |date = 2011-06-14 |accessdate = 2024-01-21 |language = ru }}</ref>. За аснову было ўзята шасі родстара [[BMW 319/1]] узору [[1935]] года са сталёвай A-падобнай рамай з труб авальнага перасеку пераменнага дыяметра (дыяметр змяншаецца ад цэнтра да краю, максімальны дыяметр трубы рамы — 90 мм). Рама была вырабленай са сплаву магнію і алюмінія. Дзве стальныя трубы сыходзіліся да носа і злучаліся папярочкамі прамавугольнага перасеку. На раму ўсталёўваліся элегантныя металічныя кузаўныя панэлі, якія мацуюцца да драўлянага каркасу<ref name="ar2008-24"/>. Лёгкі кузаў дазволіў давесці масу аўтамабіля да 830 кілаграмаў, што спрыяльна адбілася на хуткасных характарыстыках машыны — максімальная хуткасць стандартнага родстара BMW 328 складала 150 км/г. Складны тэнт, здымныя бакавыя вокны і багаж размяшчаліся ў задняй частцы кузава. Вечка багажніка адсутнічала і доступ да яго можна было атрымаць адкінуўшы наперад спінкі сядзенняў. [[Выява:BMW M328 engine in BMW-Museum in Munich, Bayern.JPG|thumb|Рухавік BMW 328 на стэндзе ў музеі BMW]] Рухавік — радны, шасціцыліндравы, 2-літровы. Вядомы па мадэлях ''[[BMW 321|321]]'' і ''[[BMW 326|326]]'', але для BMW 328 магутнасць падвысілі з 50 да 80 к.с. Была спраектаваная новая алюмініевая галоўка цыліндраў з паўсферычнымі камерамі згарання са значна пашыранымі ўпускнымі і выпускнымі каналамі. Замест звычайнай паралельнай устаноўкі, размяшчэнне верхніх клапанаў зроблена V-падобна пад вуглом 80 градусаў (упуск і выпуск на супрацьлеглых баках). Упускныя клапаны прыводзяцца ў дзеянне ад ніжняга размеркавальнага вала пасродкам штурхачоў і каромыслаў. Выпускныя клапаны прыводзяцца ў дзеянне яшчэ адным кароткім штурхачом і другім наборам каромыслаў. Такая канструкцыя клапанаў дазваляла ўсталяваць карбюратары вертыкальна, забяспечваючы тым самым лепшую падачу паветра ў рухавік. Дзякуючы прымяненню трох карбюратараў і паўсферычнай камеры згарання пры ступені сціску 7,5:1 рухавік развіваў круцільны момант 126 Н·м. У гоначных версіях магутнасць вар’іравалася ад 100 да 110 к.с. — абмежаванне, якое накладвалася ўжываным бензінам, актанавы лік якога ў той час дасягаў максімуму 80, што абмяжоўвала ступень сціску да 9,5:1. Дзякуючы выкарыстанню спецыяльнага паліва ўдавалася яшчэ больш павысіць прадуктыўнасць рухавіка, давёўшы яго магутнасць да 136 к.с.<ref>{{cite web |url = https://bmw-grouparchiv.de/irc/resultlist/detailpage?id=3939302 |title = BMW M328 Automobilmotor |publisher = bmw-grouparchiv.de |accessdate = 2024-01-21 |language = de }}{{Недаступная спасылка}}</ref><ref>{{cite web |author = Massimo Grassi |url = https://it.motor1.com/news/705116/bmw-326-motore-storia/ |title = BMW 326, il papà dei 6 cilindri BMW |publisher = it.motor1.com |date = 2024-01-20 |accessdate = 2024-01-20 |language = it }}</ref> Першапачаткова на аўтамабілі была ўжытая чатырохступеньчатая трансмісія ZF ад BMW 319/1, аднак на пазнейшых мадэлях выкарыстоўвалася каробка перадач Hurth. Падвеска пярэдніх колаў складалася з ніжніх папярочных рычагоў і верхняй рысоры, а задні наразрэзны мост з гіпоіднай перадачай падвешваўся на паўэліптычных рысорах. На аўтамабілі стаялі тармазы барабаннага тыпу з гідрапрывадам. Працоўная тармазная сістэма дзейнічала на ўсе чатыры колы. Ручны тормаз дзейнічаў на заднія колы, меў механічны, тросавы прывад. {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" |+ Тэхнічныя характарыстыкі{{sfn|W. Oswald|1979|с=63}} |- ! colspan=3 | Рухавік |- ! Тып | colspan=2 | шасціцыліндравы, радны |- ! Дыяметр × Ход поршня | colspan=2 | 66 × 96 мм |- ! Аб’ём | colspan=2 | 1971 см³ |- ! Магутнасць | colspan=2 | 80 к.с. пры 5000 аб/хв |- ! Ступень сціску | colspan=2 | 7,5 |- ! Карбюратар | colspan=2 | тры карбюратары Solex 30 JF |- ! Акумулятар | colspan=2 | 6 В, 75 А·г |- ! Генератар | colspan=2 | 90 або 30 Вт |- ! colspan=3 | Трансмісія |- ! Прывад | colspan=2 | на заднія колы |- ! Счапленне | colspan=2 | адзінарнае, сухое |- ! Каробка перадач | 4-ступеньчатая, Hurth,<br/>сінхранізаваныя III—IV перадачы | 4-ступеньчатая, ZF,<br/>сінхранізаваныя III—IV перадачы |- ! Перадатачныя лікі | I — 3,63;<br />II — 2,07;<br />III — 1,50;<br />IV — 1,00;<br />задні ход — 3,88 | I — 3,07;<br />II — 1,82;<br />III — 1,25;<br />IV — 1,00;<br />задні ход — 3,70 |- ! colspan=3 | Шасі |- ! Шасі | colspan=2 | трубчасты каркас, каробчатая папярочка |- ! Пярэдняя падвеска | colspan=2 | папярочны рычаг знізу і адна папярочная рысора зверху |- ! Задняя падвеска | colspan=2 | на паўэліптычных рысорах |- ! Рулявое кіраванне | colspan=2 | зубчастая рэйка |- ! Нажны тормаз | colspan=2 | гідраўлічны, калодачны, на 4 колы |- ! Ручны тормаз | colspan=2 | з тросавым прывадам, на заднія колы |- ! colspan=3 | Агульныя звесткі |- ! Памеры | colspan=2 | 3900 × 1550 × 1400 мм |- ! Колавая база | colspan=2 | 2400 мм |- ! Каляіна спераду/ззаду | colspan=2 | 1153/1220 мм |- ! Дыскі | colspan=2 | з пяцю адтулінамі (па жаданні — з цэнтральным мацаваннем)<br />3,25 або 3,50 D × 16 |- ! Шыны | colspan=2 | 5,25 або 5,50-16 |- ! Радыус павароту | colspan=2 | 10 м |- ! Маса шасі | colspan=2 | 500 кг |- ! Маса аўтамабіля | colspan=2 | 830 кг |- ! Дазволеная агульная вага | colspan=2 | 1220 кг |- ! Макс. хуткасць | colspan=2 | 150 км/г |- ! Расход паліва на 100 км | colspan=2 | 14,5 л |- ! Паліўны бак | colspan=2 | 50 л (па жаданні — 100 л) |- |} == Спецыяльныя варыянты == Большасць з пабудаваных аўтамабіляў мела адкрытыя спартыўныя кузавы, але існавалі і спецыяльныя варыянты, якія вырабляліся па заказах. На шасі BMW 328 быў пабудаваны шэраг спецыяльных гоначных машын. === «Mille Miglia» === [[Выява:FoS20162016 0624 104937AA (27851807066).jpg|thumb|BMW 328 Touring Coupe]] У 1940 годзе для гонкі Mille Miglia былі пабудаваныя пяць аўтамабіляў. Два з іх былі закрытыя аэрадынамічныя купэ. Адно з іх было пабудавана пад наглядам Фідлера ў [[Мюнхен]]е, іншае — кузаўным атэлье Carrozzeria Touring у [[Мілан]]е. Тры мелі адкрытыя абцякальныя алюмініевыя кузавы тыпу родстар. Паколькі вытворчасць аднаго з трох родстараў заняла занадта шмат часу, два шасі адправілі ў Мілан. Атэлье Touring пагадзілася завяршыць іх будаўніцтва ў паскораным парадку. У гэтых двух родстараў не было рэбраў на крылах, якія меў выраблены ў Мюнхене «Bügelfalten». У гонцы на гэтых машынах выступалі экіпажы Адольф Брудэс/Ральф Розе і Вілі Брым/Улі Рыхтэр<ref name="bmw-grouparchiv.de-3875926">{{cite web |url = https://bmw-grouparchiv.de/irc/resultlist/detailpage?id=3875926 |title = BMW 328 "Mille Miglia" Roadster 2. Serie |publisher = bmw-grouparchiv.de |accessdate = 2024-01-21 |language = de }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. ==== «Bügelfalten» ==== [[Выява:CIMG4115 BMW-328 mille migl.jpg|thumb|BMW 328 Mille Miglia «Bügelfalten»]] Ад іншых BMW 328, прыназначаных да Mille Miglia, родстар пабудаваны ў Мюнхене (нумар шасі 85032) адрозніваўся акцэнтаванымі рэбрамі ўздоўж пярэдніх і задніх крылаў, за што атрымаў мянушку ''Bügelfalten'' ({{lang-de|«стрэлкі на штанах»}})<ref name="autobild.de-2010-03-25">{{cite web |url = https://www.autobild.de/klassik/artikel/bmw-328-buegelfalte-1146545.html |title = "Bügelfalte" wird versteigert |publisher = Autobild Klassik // autobild.de |date = 2010-03-25 |accessdate = 2023-04-30 |language = de}}</ref><ref name="bmw-grouparchiv.de-3875905">{{cite web |url = https://bmw-grouparchiv.de/irc/resultlist/detailpage?id=3875905 |title = BMW 328 "Mille Miglia" Roadster 1.Serie (,,Bügelfalten-Roadster") |publisher = bmw-grouparchiv.de |accessdate = 2024-01-21 |language = de }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Падчас Другой сусветнай вайны родстар знаходзіўся ў валоданні [[Альберт Шпеер|Альберта Шпеера]]. Пасля вайны аўтамабіль трапіў у [[СССР]] у якасці трафея. З 1972 па 2001 год быў ва ўладанні калекцыянера з [[Рыга|Рыгі]]. У маі 2010 года прададзены на аўкцыёне «Sporting Classics of Monaco»<ref>{{cite web |url = https://rmsothebys.com/en/auctions/mc10/sporting-classics-of-monaco/lots/r140-1937-bmw-328-mille-miglia-buegelfalte/187105 |title = Sporting Classics of Monaco 2010 – Lot 297. 1937 BMW 328 Mille Miglia "Bügelfalte" |publisher = RM Sotheby's |date = 2010-03-25 |accessdate = 2024-01-21 |language = en }}</ref>. === «Kamm Coupe» === [[Выява:Paris - Mondial de l'automobile 2010 - BMW 328 1000 Miglia 1940 - 001.JPG|thumb|left|BMW 328 Kamm Coupe]] Для ўдзелу ў гонцы Берлін-Рым у канцы 1938 года на заводзе ў [[Айзенах]]у было пабудавана купэ на базе BMW 328 пад кодавай назвай праекта AM 1007. Распрацоўкай займаўся Рудольф Флемінг. Кузаў быў цалкам алюмініевым, усталяваны на стандартным шасі 328. Тэсты выявілі, што аўтамабіль быў вельмі адчувальны да бакавога ветру і меў дрэнную ўстойлівасць на прамой. Гэта пацвердзілі даследаванні ў аэрадынамічнай трубе FKFS у Штутгарце. У выніку кузаў быў здадзены на металалом, а шасі было перароблена і выкарыстана паўторна для Kamm «Mille Miglia»<ref>{{cite web |url = https://bmw-grouparchiv.de/irc/resultlist/detailpage?id=3890520 |title = BMW 328 "Berlin-Rom" Rennlimousine |publisher = bmw-grouparchiv.de |accessdate = 2024-01-21 |language = de }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Пасля AM 1007 пачалася распрацоўка новага аўтамабіля (AM 1008), названага ў гонар нямецкага піянера аэрадынамікі Вунібальда Кама — ''BMW 328 Kamm Coupe''. У аснову было пакладзена ранейшае шасі, але з расцягнутай на 20 см колавай базай. Новы кузаў быў створаны пад кіраўніцтвам шэф-дызайнера BMW Вільгельма Меергубера. На шашы паміж [[Мюнхен]]ам і [[Зальцбург]]ам ''Kamm Coupe'' ўпершыню прадэманстраваў свае магчымасці — на тэстах аўтамабіль разганяўся да 230 км/г, але ў гонцы Mille Miglia 1940 ''BMW 328 Kamm Coupe'' сышоў з-за тэхнічных праблем. Пасля вайны BMW 328 Kamm Coupe застаўся ў Германіі, былы дырэктар BMW па гонках Эрнст Леф набыў машыну для асабістага карыстання, але праз некалькі гадоў прадаў яе з-за цяжкага фінансавага становішча. У 1953 годзе аўтамабіль быў страчаны ў выніку аварыі з удзелам яго новага ўладальніка. У [[2010]] годзе, да сямідзесяцігоддзя перамогі ў Mille Miglia, была зроблена дакладная копія аўтамабіля<ref name="autobild.de-2010-04-23">{{cite web |url = https://www.autobild.de/klassik/artikel/bmw-328-kamm-coupe-1167733.html |title = Wiedergeburt eines Mille Miglia-Klassikers |publisher = Autobild Klassik // autobild.de |date = 2010-04-23 |accessdate = 2023-04-30 |language = de}}</ref>. === «Berlin-Rom Touring Roadster» === [[Выява:Gaisbergrennen 2009 Bergfahrt 106.jpg|thumb|BMW 328 Berlin-Rom Touring Roadster]] Для гонкі Берлін-Рым былі пабудаваныя тры спецыяльныя родстары ''BMW 328 Berlin-Rom Touring Roadster''. Працу над імі вяло атэлье Carrozzeria Touring — у 1940 годзе шасі адправіліся ў Мілан. Працу скончылі толькі ў сакавіку 1941 года, з-за [[Другая сусветная вайна|вайны]] аўтамабілі не прымалі ўдзелу ў гонках<ref>{{cite web |url = https://bmw-grouparchiv.de/irc/resultlist/detailpage?id=3875963 |title = BMW 328 "Berlin-Rom" Touring Roadster |publisher = bmw-grouparchiv.de |accessdate = 2024-01-21 |language = de }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Пасля ўсе тры машыны лічыліся страчанымі. Адзін нібыта ў 50-х гадах апынуўся ў [[ЗША|Злучаных Штатах]], другі знік, трэці быў адноўлены. == У спорце == BMW 328 дасягнуў выдатных спартыўных поспехаў у 1939-40 гадах. Ён выйграў гонкі «Mille Miglia», «24 гадзіны Ле-Ман», «Гран-Пры-Брэст», «24 гадзіны Франкошамп». У [[1936]] годзе лёгкі двухмесцавы родстар упершыню выйшаў на трасу. 14 чэрвеня ў Нюрбургрынгу сусветны рэкардсмен-матацыкліст {{Не перакладзена 3|Эрнст Хенэ|Эрнст Хенэ|de|Ernst Jakob Henne}} вывеў аўтамабіль на трасу. Нягледзячы на дажджлівы дзень, прататып усталяваў новы рэкорд трасы і прыйшоў да фінішу першым. На рахунку гоначных версій BMW 328 мноства гонак, у тым ліку перамога ў 1000-кіламетровай гонцы Mille Miglia у [[1938]] і [[1940]] гадах, брытанскім ралі RAC у [[1939]] і пяты вынік у агульным заліку (першы ў сваім класе) на 24-гадзіннай гонцы ў Ле-Мане. [[Выява:Adolf Brudes im BMW 328 Mille Miglia am 14.08.1976.jpg|thumb|BMW 328 «Mille Miglia», пабудаваны ў 1940 годзе, за рулём — Адольф Брудэс]] Абсалютным трыумфам BMW 328 варта прызнаць гонкі «Mille Miglia» 1940 года, калі нямецкая каманда выступіла ў складзе чатырох экіпажаў: {{Не перакладзена 3|Фрыц Хашке фон Ханштайн|Ханштайна|de|Fritz Huschke von Hanstein}} і {{Не перакладзена 3|Вальтэр Боймер|Боймера|de|Walter Bäumer}}, {{нп3|Адольф Брудэс|Брудэса|de|Adolf Brudes}} і {{нп3|Ральф Розэ|Розэ|de|Ralph Roese}}, Брыма і Рыхтэра, Венхера і Шольца, якія занялі адпаведна першае, трэцяе, пятае і шостае месцы. Перамогу на закрытай машыне атрымаў экіпаж Ханштайн/Боймер. Трэцімі былі Брудэс/Розэ. Экіпаж Брыма і Рыхтэра заняў пятае месца<ref name="bmw-grouparchiv.de-3875926"/>. BMW 328 «Bügelfalten» Ханса Венхера і Рудольфа Шольца са стартавым нумарам 71 прыйшла да фінішу гонкі шостай<ref name="bmw-grouparchiv.de-3875905"/>. Экіпаж Хашке фон Ханштайна і Вальтэра Боймера таксама ўстанавіў рэкорд максімальнай сярэдняй хуткасці на трасе, развіўшы 103 мілі ў гадзіну (каля 166 км/г). Ажно да 1950-х гадоў BMW 328 паспяхова ўдзульнічала ў міжнародных гонках. Пасля вайны ''BMW 328 Touring Coupe'' прымала ўдзел у гонках па ўздыме на груд у Ругештайнэ ў [[1946]] годзе<ref name="ar2008-24"/>. Таксама, вядомы гоншчык Артур Розэнхамер стварыў у прыгарадзе Берліна, невялікую фірму па адзінкавым вырабе на базе BMW 328 спартыўных і гоначных аўтамабіляў для гоншчыкаў [[ГДР]]<ref>http://www.nauka-avto.ru/vb/showthread.php?t=139 {{ref-ru}}</ref>. У 1947 годзе [[Карл Клінг]] на ''BMW 328 Kamm Coupe'' змог дамагчыся перамогі на кальцавых гонках у [[Гокенгаймрынг|Гокенгайме]]. == Уплыў == Канструкцыя BMW 328 была вельмі паспяховай. Для свайго часу гэты аўтамабіль быў прарывам у аўтамабілебудаванні. Напрыклад, у гэтым аўтамабілі ўпершыню была ўжытая трубчастая рама і паўсферычныя камеры згарання рухавіка<ref>http://www.online-bmw.ru/bmw3/328</ref>. Дызайн BMW 328 азначыў шлях да цалкам абцякальнай формы кузава. Пасля вайны, адзін з 328 Mille Miglia і тэхнічныя планы аўтамабіля былі выкарыстаны кампаніямі Bristol Aeroplane і Frazer Nash пры стварэнні сваіх аўтамабіляў. Угаварылі прыехаць таксама і інжынера BMW — {{Не перакладзена 3|Фрыц Фідлер|Фрыца Фідлера|en|Fritz Fiedler}}, які спраектуе ўдалую мадэль {{Не перакладзена 3|Bristol 400|Bristol 400|en|Bristol 400}} па матывах перадваенных аўтамабіляў BMW. Мадэрнізаваны рухавік BMW 328 выкарыстоўваўся на англійскіх аўтамабілях «Брысталь» (Bristol) і «Фрэзер-Нэш» (Frazer Nash). Як мяркуюць аўтамабільныя гісторыкі, BMW 328 стаў стылістычным правобразам {{Не перакладзена 3|Jaguar XK120|Jaguar XK120|en|Jaguar XK120}}<ref name="zr"/>. <gallery widths="200px" class="center"> Выява:Bristol 400 (1948) - 30508924446.jpg|<small>[[Bristol 400]]</small> Выява:Jaguar XK 120, Bj. 1953, Nürb'ring Südschleife (2008-06-28).jpg|<small>[[Jaguar XK120]]</small> </gallery> У [[1999]] годзе BMW 328 быў названы журналістамі ў ліку першых 25-ці ў конкурсе «Аўтамабіль стагоддзя». === BMW Mille Miglia === [[Выява:BMWMilleMigliaConcept2006.jpg|thumb|left|Канцэпт-кар BMW Mille Miglia на фоне арыгінальнага BMW 328 Mille Miglia Touring Coupe]] У красавіку 2006 года BMW прадставіў канцэпт-кар '''BMW Mille Miglia''', натхнёны ''BMW 328 Mille Miglia Touring Coupe'' 1940 года. За аснову прататыпа была ўзятая серыйная мадэль [[BMW Z4|Z4 M Coupe]]. Рухавік — радны 6-цыліндравы 3,2 л. магутнасцю 343 к.с., запазычаны ад [[BMW E46|M3 (E46)]]. Кузаў у рэтра-стылі быў зроблены з арміраванага вуглявалакном пластыка (даўжыня — 4344 мм, шырыня — 1921 мм, вышыня — 1247 мм). Дзверы адсутнічаюць. Замест іх — адкідны каўпак, які аб’ядноўваў дах з лабавой і бакавымі шыбамі<ref>{{cite web |url = https://de.motor1.com/news/314831/bmw-coupe-concept-mille-miglia/ |title = Vergessene Studien: BMW Concept Coupé Mille Miglia (2006) |publisher = de.motor1.com |date = 2019-03-22 |accessdate = 2023-04-29 |language = de}}</ref>. === BMW 328 Hommage === [[Выява:Festival automobile international 2012 - BMW 328 Hommage - 004.jpg|thumb|BMW 328 Hommage]] Да 75-годдзя родстара была пабудавана сучасная інтэрпрэтацыя — '''BMW 328 Hommage'''. Паказаны ў 2011 годзе {{нп3|Concorso d'Eleganza Villa d'Este|конкурсе элегантнасці ў Віла д’Эстэ|en|Concorso d'Eleganza Villa d'Este}}<ref>{{cite web |author = Roland Hildebrandt |url = https://de.motor1.com/news/567938/bmw-328-hommage-vergessene-studien/ |title = Vergessene Studien: BMW 328 Hommage (2011) |publisher = de.motor1.com |date = 2022-02-21 |accessdate = 2023-04-29 |language = de}}</ref>. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * {{cite book|last=Simons|first=Rainer|title=BMW 328: From roadster to legend|year=2004|publisher=Bentley Publications|location=|isbn=0-8376-1231-4}} * {{кніга |аўтар = Werner Oswald |загаловак = Deutsche Autos 1920—1945. Alle deutschen Personenwagen der damaligen Zeit |выданне = 3. Auflage |месца = Stuttgart |выдавецтва = Motorbuch Verlag |год = 1979 |старонак = 542 |isbn = 3-87943-519-7 |мова = de |ref = W. Oswald }} * {{cite book |last=Norbye |first=Jan P. |authorlink= |title=BMW - Bavaria's Driving Machines |year=1984 |publisher=Publications International |location=Skokie, IL |isbn=0-517-42464-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/bmwbavariasdrivi00norb }} * {{артыкул |загаловак = Классик |спасылка = https://autoreview.ru/articles/svoimi-glazami/klassik |выданне = Авторевю |тып = часопіс |год = 2008 |нумар = 24 |мова = ru }} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * {{cite web |url = http://www.zr.ru/a/326288/ |title = Хроника: BMW-328 |publisher = zr.ru |date = 2011-06-14 |accessdate = 2024-01-21 |language = ru }} * [http://www.carstyling.ru/car/1589/ Вехі — BMW 328] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160309222142/http://www.carstyling.ru/car/1589/ |date=9 сакавіка 2016 }} {{Добры артыкул|Транспарт}} {{Аўтамабілі BMW 1920-1960}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі BMW|328]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] pi6h52xqrlg7e6aam1h95crqxy9bre8 0 111436 5174053 5120435 2026-08-01T09:12:16Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174053 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = [[1999]] - нашы дні | Горад = [[Нью-Ёрк]] | Мова = англійская <br />украінская <br />іспанская <br />руская }} '''Gogol Bordello''' (Гогаль Бардэла) — амерыканскі гурт. У сваёй гры спалучае некалькі музычных стыляў. Гурт быў заснаваны ў [[1999]] годзе ў [[Нью-Ёрк]]у украінскім эмігрантам [[Яўген Гудзь|Яўгенам Гудзем]] з музыкантаў ўсходнееўрапейскага паходжання — з Украіны і з Расіі, а таксама Ізраіля. Яны вядомыя сваімі тэатралізаванымі пастаноўкамі канцэртаў, якія з’яўляюцца сумессю [[карнавал]]у і камедыі. Іх музыка адчула ўплыў украінскіх і рускіх народных матываў, карпацкай (у асноўным украінскай), цыганскай музыкі, у суправаджэнні [[акардэон]]а і [[скрыпка|скрыпкі]] (у некаторых альбомах і саксафона) і з’яўляецца аб’яднаннем раманса, панка, фолк-року і [[рок-н-рол]]у. == Дыскаграфія == '''Студыйныя альбомы''' * ''Voi-La Intruder'' (1999) * ''Multi Kontra Culti vs. Irony'' (2002) * ''Gypsy Punks: Underdog World Strike'' (2005) * ''Super Taranta!'' (2007) * ''Trans-Continental Hustle'' (2010) * ''Моя Цыганиада'' (2011) * ''Pura Vida Conspiracy'' (2013) * ''Seekers and Finders'' (2017) * ''Solidaritine'' (2022) * ''We Mean It, Man!'' (2026) '''Міні-альбомы''' * ''East Infection'' (2005) == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт}} * [http://bordello.sunny-music.ru/ Фан-сайт Gogol Bordello] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090308023211/http://bordello.sunny-music.ru/ |date=8 сакавіка 2009 }} * [http://www.lastfm.ru/music/Gogol+Bordello профіль] на [[last.fm]] {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Панк-рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Фолк-гурты]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1999 годзе]] [[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Мікалая Гогаля]] 1ew2nnwad3hccnxco4nf2dq7a2l83y2 0 112968 5173845 4407810 2026-07-31T13:42:59Z Autumndancer 168015 5173845 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Алье}} {{НП}} '''Алье''' ({{lang-it|Agliè}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Турын|Турын]]. Насельніцтва — 2612 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 201 чал./км². Плошча — 13 км². Паштовы індэкс — 10011. Тэлефонны код — 0124. Заступнік — святы San Massimo di Riez. == Адміністрацыя камуны == {{зноскі}} {{правінцыя Турын}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Турын]] b74ossnzs14tnzt4lm0xj5tnnldzqje 0 113071 5173846 4807049 2026-07-31T13:47:53Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Фрон]] у [[Фронт (Італія)]]: памылка ў назве 4807049 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Камуна |беларуская назва = Фрон |арыгінальная назва = Front |падпарадкаванне = |краіна = Італія |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |lat_dir = N|lat_deg = 45|lat_min = 17|lat_sec =0 |lon_dir = E|lon_deg = 7|lon_min = 40|lon_sec =0 |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндэксКарта = |памер карты краіны = 280 |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = Адміністрацыйны падзел Італіі{{!}}Рэгіён |рэгіён = П’емонт |рэгіён у табліцы = |від раёна = правінцыя |раён = Турын (правінцыя){{!}}Турын |раён у табліцы = |від абшчыны = |абшчына = |абшчына ў табліцы = |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |дата заснавання = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = 10 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 270 |клімат = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 1626 |год перапісу = 2008 |шчыльнасць = 163 |агламерацыя = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |этнахаронім = |часавы пояс = +1 |DST = ёсць |тэлефонны код = 011 |паштовы індэкс = 10070 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = Код ISTAT |лічбавы ідэнтыфікатар = 01109 |катэгорыя ў Commons = Front |сайт = http://www.comune.front.to.it/ |мова сайта = it |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = Мэр камуны |add1 = Claudio Bianco |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Фрон''' ({{lang-it|Front}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Турын|Турын]]. Насельніцтва складае 1626 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 163 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 011. Заступнікам населенага пункта лічыцца святая [[Марыя Магдаліна]]. {{правінцыя Турын}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Турын]] 8xgcct10p9467uh7la2qa6kp2dvltkx 5173849 5173846 2026-07-31T13:48:57Z Autumndancer 168015 5173849 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Фронт''' ({{lang-it|Front}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Турын|Турын]]. Насельніцтва — 1626 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 163 чал./км². Плошча — 10 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 011. Заступнік — святая [[Марыя Магдаліна]]. {{правінцыя Турын}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Турын]] rzslzg26a6mtgn38n9wvapfw9ofwd36 5173851 5173849 2026-07-31T13:49:33Z Autumndancer 168015 5173851 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Фронт}} {{НП}} '''Фронт''' ({{lang-it|Front}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Турын|Турын]]. Насельніцтва — 1626 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 163 чал./км². Плошча — 10 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 011. Заступнік — святая [[Марыя Магдаліна]]. {{правінцыя Турын}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Турын]] mvqiaq5sh5mwskhkq9hxhxz9aoimalk 10 113216 5173852 5059674 2026-07-31T13:50:38Z Autumndancer 168015 5173852 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная паласа |колер= |выява= |state = {{{state|collapsed}}} |загаловак=Населеныя пункты правінцыі Турын |утрыманне= [[Авільяна]] · [[Адзельё]] · [[Айраска]] · [[Ала-дзі-Стура]] · [[Алічэ-Суперыёрэ]] · [[Альб’яна-д’Іўрэа]] · [[Алье (правінцыя Турын)|Алье]] · [[Альмезэ]] · [[Альпетэ]] · [[Альпіньяна]] · [[Ангронья]] · [[Андэцэна]] · [[Андратэ]] · [[Арыньяна]] · [[Байра]] · [[Баланджэра]] · [[Бальдысера-Канавезэ]] · [[Бальдысера-Тарынезэ]] · [[Бальмэ]] · [[Банкетэ]] · [[Барбанія]] · [[Барданекія]] · [[Баронэ-Канавезэ]] · [[Бейнаска]] · [[Біб’яна]] · [[Бобіа-Пелічэ]] · [[Баленга]] · [[Баргара-Тарынезэ]] · [[Баргамазіна]] · [[Баргонэ-Суза]] · [[Баргафранка-д’Іўрэа]] · [[Барджала]] · [[Басканера]] · [[Брандыцца|Брандзіцца]] · [[Брыкеразіа]] · [[Броса]] · [[Брацола]] · [[Брузаска]] · [[Бруіна]] · [[Бруцола]] · [[Бузана]] · [[Бурыяска]] · [[Бурола]] · [[Бусалена]] · [[Бутыльера-Альта]] · [[Вае]] · [[Вало-Тарынезэ]] · [[Валь-дэла-Торэ]] · [[Вальджое]] · [[Вальперга]] · [[Вальпрата-Саана]] · [[Варызела]] · [[Вауда-Канавезэ]] · [[Венарыя-Рэале]] · [[Венаўс]] · [[Вераленга]] · [[Веруа-Савоя]] · [[Весцінье]] · [[Віяльфрэ]] · [[Вігонэ]] · [[Відрака]] · [[Віко-Канавезэ]] · [[Віланова-Канавезэ]] · [[Віларбасэ]] · [[Вілар-Дора]] · [[Віларэджа]] · [[Вілар-Пелічэ]] · [[Вілар-Пероза]] · [[Вілар-Фак’ярда]] · [[Віластэлонэ]] · [[Вілафранка-П’емонтэ]] · [[Вінова]] · [[Вірле-П’емонтэ]] · [[Віске]] · [[Вістрорыа]] · [[Віу]] · [[Вальвера]] · [[Вальп’яна]] · [[Гарцыльяна]] · [[Гасіна-Тарынезэ]] · [[Граверэ]] · [[Граскавала]] · [[Гроса]] · [[Грульяска]] · [[Джавена]] · [[Джальёнэ]] · [[Джэрманьяна]] · [[Джывалета]] · [[Друента]] · [[Іўрэя]] · [[Ізалабела]] · [[Інверса-Пінаска]] · [[Інгрыя]] · [[Ісільё]] · [[Каваньёла]] · [[Кавур]] · [[Казальбаргонэ]] · [[Казелетэ]] · [[Казеле-Тарынезэ]] · [[Калуза]] · [[Камб’яна]] · [[Кампільёнэ-Феніле]] · [[Кандыёла]] · [[Кандыя-Канавезэ]] · [[Каніск’ё]] · [[Канталупа]] · [[Кантойра]] · [[Капрые]] · [[Каравіна]] · [[Карэма]] · [[Карыньяна]] · [[Карманьёла (правінцыя Турын)|Карманьёла]] · [[Кастаньета-По]] · [[Кастаньёле-П’емонтэ]] · [[Кастэламонтэ]] · [[Кастэльнуова-Нігра]] · [[Кастыльёнэ-Тарынезэ]] · [[Кафасэ]] · [[Кашынетэ-д’Іўрэа]] · [[Квінчынета]] · [[Ківаса]] · [[Клаўерэ]] · [[Каасола-Тарынезэ]] · [[Кааццэ]] · [[Каленья|Каленьё]] · [[Калерэта-Джакоза]] · [[Калерэта-Кастэльнуова]] · [[Кандовэ]] · [[Корыа]] · [[Касана-Канавезэ]] · [[Куальюцца]] · [[Куасола]] · [[Кум’яна]] · [[Куарнье]] · [[Кучэльё]] · [[К’езануова (правінцыя Турын)|К’езануова]] · [[К’еры]] · [[К’ямонтэ]] · [[К’юза-дзі-Сан-Мікеле]] · [[К’яверана]] · [[К’яламберта]] · [[К’янока]] · [[Ла-Каса]] · [[Ла-Лоджа]] · [[Ланца-Тарынезэ]] · [[Лаўрыяна]] · [[Левонэ]] · [[Лейні]] · [[Лем’е]] · [[Лесола]] · [[Лакана]] · [[Ламбардорэ]] · [[Ламбрыяска]] · [[Ларанцэ]] · [[Лузерна-Сан-Джавані]] · [[Лузернета]] · [[Лузілье]] · [[Луньяка]] · [[Мальёнэ]] · [[Марэнціна]] · [[Масела]] · [[Маці (правінцыя Турын)|Маці]] · [[Маціе]] · [[Мацэ]] · [[Мачэла]] · [[Меана-дзі-Суза]] · [[Мерчэнаска]] · [[Меўльяна]] · [[Мецэніле]] · [[Мамбела-дзі-Тарына]] · [[Мампантэра]] · [[Манастэра-дзі-Ланца]] · [[Манкальеры]] · [[Манталенгэ]] · [[Мантальда-Тарынезэ]] · [[Мантальта-Дора|Мантальда-Дора]] · [[Мантанара]] · [[Мантэу-да-По]] · [[Манчэнізіа]] · [[Марыёнда-Тарынезэ]] · [[Нікеліна]] · [[Нааска]] · [[Навалеза]] · [[Ноле (правінцыя Турын)|Ноле]] · [[Намальё]] · [[Нонэ]] · [[Азазіа]] · [[Азаска]] · [[Альяніка]] · [[Арбасана]] · [[Орыа-Канавезэ]] · [[Ацэнья]] · [[Паварола]] · [[Павонэ-Канавезэ]] · [[Палацца-Канавезэ]] · [[Панкальеры]] · [[Парэла]] · [[Пека]] · [[Пероза-Арджэнціна]] · [[Пероза-Канавезэ]] · [[Перэра]] · [[Пертузіа]] · [[Песінета]] · [[Печэта-Тарынезэ]] · [[Піверонэ]] · [[Пінаска]] · [[Пінерола]] · [[Піна-Тарэнезэ]] · [[Пішына]] · [[Пайрына]] · [[Памарэта]] · [[Понт-Канавезэ]] · [[Портэ]] · [[Праджэлата]] · [[Пралі]] · [[Пралорма]] · [[Прамола]] · [[Прарасціна]] · [[Праскарсана]] · [[Працільёнэ]] · [[П’ябезі-Тарынезэ]] · [[П’ясаска]] · [[П’янецца]] · [[Рэана]] · [[Рыбардонэ]] · [[Рывальба]] · [[Рывальта-дзі-Тарына]] · [[Рыва-прэса-К’еры]] · [[Рывара]] · [[Рыварола-Канавезэ]] · [[Рывароса]] · [[Рыволі]] · [[Рабасамера]] · [[Рока-Канавезэ]] · [[Ралета]] · [[Рамана-Канавезэ]] · [[Рандзісонэ]] · [[Ронка-Канавезэ]] · [[Рора]] · [[Роста]] · [[Руб’яна]] · [[Рур (правінцыя Турын)|Рур]] · [[Руэльё]] · [[Саласа]] · [[Салерана-Канавезэ]] · [[Сальбертранд]] · [[Сальца-дзі-Пінерола]] · [[Самонэ (правінцыя Турын)|Самонэ]] · [[Сан-Бенін’ё-Канавезэ]] · [[Сангана]] · [[Сан-Джэрмана-Кізонэ]] · [[Сан-Джыліа]] · [[Сан-Джорджа-Канавезэ]] · [[Сан-Джорыа-дзі-Суза]] · [[Сан-Джуста-Канавезэ]] · [[Сан-Дзідэра]] · [[Сан-Карла-Канавезэ]] · [[Сан-Каламбана-Бельмонтэ]] · [[Сан-Марціна-Канавезэ]] · [[Сан-Маўрыцыа-Канавезэ]] · [[Сан-Маўра-Тарынезэ]] · [[Сан-Понса]] · [[Сан-П’етра-Валь-Леміна]] · [[Сан-Рафаэле-Чымена]] · [[Сан-Себасціяна-да-По]] · [[Сан-Секонда-дзі-Пінерола]] · [[Сант’Амброджа-дзі-Тарына]] · [[Сант’Антаніна-дзі-Суза]] · [[Сантэна]] · [[Сан-Франчэска-аль-Кампа]] · [[Сестрыерэ]] · [[Сеціма-Вітонэ]] · [[Сеціма-Ратара]] · [[Сеціма-Тарынезэ]] · [[Скаленгэ]] · [[Скарман’ё]] · [[Соз-дзі-Чэзана]] · [[Соз-д’Улькс]] · [[Спаронэ]] · [[Страмбінела]] · [[Страмбіна]] · [[Суза (Італія)|Суза]] · [[Таван’яска]] · [[Тарацца-П’емонтэ]] · [[Торэ-Канавезэ]] · [[Торэ-Пелічэ]] · [[Траверсела]] · [[Травес]] · [[Трана]] · [[Траўзела]] · [[Трафарэла]] · [[Турын]] · [[Улькс]] · [[Усельё]] · [[Уса (камуна)|Уса]] · [[Фаўрыя]] · [[Фелета]] · [[Фенестрэле]] · [[Фальіца]] · [[Форна-Канавезэ]] · [[Фрасінета]] · [[Фронт (Італія)|Фронт]] · [[Фрасаска]] · [[Ф’ярана-Канавезэ]] · [[Ф’яна]] · [[Чэзана-Тарынезэ]] · [[Чэрэзоле-Рэале]] · [[Чэрэс]] · [[Чэрчэнаска]] · [[Чыконіа]] · [[Чынтана]] · [[Чынцана]] · [[Чырые]] · [[Ш’ёльцэ]] · [[Эксілес]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:камуны правінцыі Турын]]</includeonly><noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны:Правінцыі Італіі|Турын]] </noinclude> p1wtqd349hffe7f5fk1txvmndlvw5ic 0 113768 5173951 4669838 2026-08-01T01:07:17Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173951 wikitext text/x-wiki {{Картка:Аўтамабіль | назва = A.L.F.A 24 HP | выява = Alfa24HP.jpg | подпіс = | выпуск = {{гады аўтамабіля|1910|1913}} | вытворца = [[Alfa Romeo|A.L.F.A]] | месца вытворчасці = | папярэднік = | пераемнік = [[Alfa Romeo 20-30 HP]] | вікісховішча = A.L.F.A 24 HP }} '''A.L.F.A 24 HP''' — першы аўтамабіль італьянскага вытворцы [[Alfa Romeo|A.L.F.A]]. Аўтамабіль выйшаў на рынак у 1910 годзе і выпускаўся да 1913 года. Аўтамабіль быў спраектаваны і зроблены пад кіраўніцтвам Джузэпэ Мэрозі ({{lang-it|Giuseppe Merosi}}). Кузаў ''Torpedo'' быў распрацаваны атэлье Castagna. Мадэль 24 HP абсталявалі монаблокавым 4-цыліндравым рухавіком аб’ёмам 4089 см³. Рухавік размяшчаўся спераду і меў 8 клапанаў. Сілавы агрэгат выдаваў 42 к.с. пры 2200 аб/хв. Альфа 24HP мела карданную трансмісіяю, якая забяспечвала машыне выдатную хуткасць і манеўранасць. A.L.F.A 24 HP стала штуршком да з’яўлення шэрагу новых, больш магутных і тэхнічна прасунутых мадэляў (A.L.F.A 15 HP Corsa, 15/20HP і інш.), аднак сапраўдны фінансавы поспех Альфе прынесла мадэль [[A.L.F.A 12 HP|12 HP]]. Гэтая машына шмат у чым паўтарала A.L.F.A 24 HP, але была больш простай канструктыўна і менш магутнай. == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * {{cite web |url = https://www.media.stellantis.com/em-en/alfa-romeo/press/storie-alfa-romeo-episode-one-driving-on-board-the-24-hp-from-the-origins-to-the-first-international-victories-1906-1925 |title = “Storie Alfa Romeo” Episode one: driving on-board the 24 HP, from the origins to the first international victories (1906-1925) |publisher = media.stellantis.com |date = 2020-04-20 |access-date = 2024-02-02 |language = en |archive-date = 2 лютага 2024 |archive-url = https://web.archive.org/web/20240202160635/https://www.media.stellantis.com/em-en/alfa-romeo/press/storie-alfa-romeo-episode-one-driving-on-board-the-24-hp-from-the-origins-to-the-first-international-victories-1906-1925 |url-status = dead }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Alfa Romeo|24 HP]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] e07u0mq951ydoz6vgrhekn8n7otohg6 0 113793 5173861 4409583 2026-07-31T14:02:02Z Autumndancer 168015 5173861 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Пізана}} {{Мастак}} [[Выява:Creation Adam Pisano OPA Florence.jpg|thumb|250px|Стварэнне Адама, барэльеф кампанілы Джота, [[Опера-дэль-Дуома, Фларэнцыя]]]] '''Андрэа Пізана''', сапраўднае імя '''Андрэа дэ Пантэдэра''' ({{lang-it|Andrea Pisano, Andrea da Pontedera}} каля 1290, Пантэдэра-1348/49, Арв’ета) — італьянскі [[архітэктар]], [[скульптар]], [[ювелір]]. == Біяграфія і творы == Андрэа Пізана нарадзіўся каля 1290 г. Па некаторых звестках, навучаўся ў [[Піза|Пізе]]. Па яго чарцяжах былі збудаваныя замак Скарперыя ў Муджэла, ля падножжа [[Апеніны|Апенінскі гор]], баптыстэрый у [[Пістоя|Пістоі]] і некаторыя будынкі ў [[Фларэнцыя|Фларэнцыі]]; яму ж прыпісваюць чарцёж арсенала ў [[Венецыя|Венецыі]]. Працаваў над упрыгожваннем сабора ў Арв’ета. Пазалочаныя бронзавыя дзверы для фларэнтыйскай [[базіліка Санта-Крочэ|базілікі Санта-Крочэ]] — адзін з першых буйных заказаў, выкананых Пізана (1330—1336). Яны ўпрыгожаны 28 [[барэльеф]]амі, са сцэнамі з жыцця [[Іаан Прадцеча|Іаана Хрысціцеля]] і малюнкамі парокаў і дабрадзей. Першапачаткова дзверы знаходзіліся насупраць сабора, у цяперашні час — у паўднёвым партале баптыстэрыя. Арганізатар буйной скульптурнай майстэрні ў Фларэнцыі. Атрымаў фларэнтыйскае грамадзянства. Разам з [[Джота]] працаваў над упрыгожваннем кампанілы [[Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ|фларэнційскага сабора]]. [[Мармур]]овыя рэльефы ніжняга яруса выкананы ім па малюнках Джота. Каля 1340 г. прызначаны галоўным майстрам сабора. Архітэктар будынка для кліру (не захаваўся), працягнуў пачатае Джота будаўніцтва кампанілы. З’ехаў у Пізу ў 1343 годзе. У Арв’ета ў 1347 годзе прызначаны галоўным майстрам сабора. Памёр падчас чумы 1348 г. {{зноскі}} == Літаратура == * G.Vasari, ''Vite''. Edizione Giuntina, 1568. Milano, 1942 * Ilaria Toesca, ''Andrea e Nino Pisani'', Firenze, Sansoni, 1950. * M. Burresi, "Andrea, Nino e Tommaso scultori pisani'',in «Pisa 1983», catalogo della mostra «Andrea, Nino e Tommaso scultori pisani», a cura di M. Burresi, Milano, Electa, 1983, con appendice documentaria a cura di M.Cataldi e M.Ratti * Gert Kreytenberg, ''Andrea Pisano und die toskanische Skulptur des 14. Jahrhunderts'', München, Bruckmann, 1984. * Anita Fiderer Moskowitz, ''The sculpture of Andrea and Nino Pisano'', Cambridge, Cambridge University Press, 1986. == Спасылкі == {{Commons-inline|Category:Andrea Pisano|Andrea Pisano}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Скульптары Італіі]] [[Катэгорыя:Культура Сярэдневякоўя]] [[Катэгорыя:Архітэктары Італіі]] [[Катэгорыя:Памерлі ад чумы]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў XIII стагоддзі]] [[Катэгорыя:Памерлі ў XIV стагоддзі]] {{DEFAULTSORT:Пізана Андрэа}} 18kr8z11jfcbbqq5l7r75jbhwhcsts3 100 121975 5173881 5173322 2026-07-31T15:51:01Z NirvanaBot 40832 +6 новых 5173881 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская|2026-07-31T14:40:20Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Васіль Іванавіч Сабольшчыкаў|2026-07-31T10:52:39Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Рыгор Міхайлавіч Пажанян|2026-07-31T07:20:30Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Рудольф Паерлс|2026-07-31T06:55:49Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Сямён Паўлавіч Пад'ячаў|2026-07-31T06:46:42Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Адысея (фільм, 2026)|2026-07-30T21:27:07Z|Цімур}} {{Новы артыкул|Іван Якаўлевіч Файніцкі|2026-07-30T14:56:03Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Канстанцін Васілевіч Харламповіч|2026-07-30T13:33:59Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Генры Джон Эльвез|2026-07-30T13:12:47Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Джавані Бальтрафіа|2026-07-30T11:25:38Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Кацярына Балонская|2026-07-30T11:09:13Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Сасета (мастак)|2026-07-30T08:28:05Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Васіль фон Роткірх|2026-07-30T07:33:29Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Дзяніс Трусаў|2026-07-30T06:58:55Z|Librarum}} {{Новы артыкул|Аляксандр Уладзіміравіч Брачалаў|2026-07-30T05:36:08Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Анджэй Струг|2026-07-29T19:35:27Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Вольга Касцюк|2026-07-29T19:14:05Z|Dzejka}} {{Новы артыкул|Ордэн Кастуся Каліноўскага (Беларуская вызвольная армія)|2026-07-29T16:14:49Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гілель Самуілавіч Аляксандраў|2026-07-29T14:32:23Z|Ілля Касакоў}} {{Новы артыкул|Мікалай Платонавіч Агароў|2026-07-29T11:59:34Z|Autumndancer}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 5zj9ms0980wjxfmt1n63qpyiybq55jl 0 128858 5173853 4442111 2026-07-31T13:52:32Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Нібіола]] у [[Нібіёла]]: памылка 4442111 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Камуна |беларуская назва = Нібіёла |арыгінальная назва = Nibbiola |падпарадкаванне = |краіна = Італія |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |lat_dir = N|lat_deg = 45|lat_min = 22|lat_sec =0 |lon_dir = E|lon_deg = 8|lon_min = 40|lon_sec =0 |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндэксКарта = |памер карты краіны = 280 |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = Адміністрацыйны падзел Італіі{{!}}Рэгіён |рэгіён = П’емонт |рэгіён у табліцы = |від раёна = правінцыя |раён = правінцыя Навара{{!}}Навара |раён у табліцы = |від абшчыны = |абшчына = |абшчына ў табліцы = |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |дата заснавання = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = 11 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 133 |клімат = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 768 |год перапісу = 2008 |шчыльнасць = 70 |агламерацыя = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |этнахаронім = |часавы пояс = +1 |DST = ёсць |тэлефонны код = 0321 |паштовы індэкс = 28070 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = Код ISTAT |лічбавы ідэнтыфікатар = 03104 |катэгорыя ў Commons = Nibbiola |сайт = http://www.comune.nibbiola.no.it |мова сайта = it |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = Мэр камуны |add1 = Vincenzo Rocchetti |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Нібіёла''' ({{lang-it|Nibbiola}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Навара (правінцыя)|Навара]]. Насельніцтва складае 768 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 70 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 28070. Тэлефонны код — 0321. Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Caterina. {{правінцыя Навара}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Навара]] grzcfh1ghpnhe4lwagwn72qjryhxraa 0 128865 5173860 4967313 2026-07-31T14:01:33Z Autumndancer 168015 5173860 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Пізана}} {{НП}} '''Пізана''' ({{lang-it|Pisano}}) — [[Камуны Італіі|камуна ў Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Навара (правінцыя)|Навара]]. Насельніцтва складае 770 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 385 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 28010. Тэлефонны код — 0322. Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Eusebio. {{правінцыя Навара}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Навара]] rz6ztmzwiwwqc1wyo7tx0h1z5f4rmdh 0 128901 5174026 5173779 2026-08-01T07:25:23Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174026 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Барбарэска''' ({{lang-it|Barbaresco}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 662 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 94 чал./км². Плошча — 7 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы [[Іаан Прадцеча|Іаан Хрысціцель]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 1ft5yhdw903vtkhl6qqwcq2147aymhr 0 128903 5174027 5173773 2026-08-01T07:25:26Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174027 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Барола}} {{НП}} '''Барола''' ({{lang-it|Barolo}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 733 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 147 чал./км². Плошча — 5 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0173. Заступнік камуны — святы Luigi IX di Francia. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 7kgk0vpt03d178y95ncmqjcmltx2bqb 0 128907 5173786 4340077 2026-07-31T11:59:47Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Беліна]] у [[Беліна (камуна)]]: ёсць у брэсцкім раёне 4340077 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Камуна |беларуская назва = Беліна |арыгінальная назва = Bellino |падпарадкаванне = |краіна = Італія |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = Celle di Bellino (CN).jpg |lat_dir = N|lat_deg = 44|lat_min = 35|lat_sec =0 |lon_dir = E|lon_deg = 7|lon_min = 2|lon_sec =0 |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндэксКарта = |памер карты краіны = 280 |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = Адміністрацыйны падзел Італіі{{!}}Рэгіён |рэгіён = П'емонт |рэгіён у табліцы = |від раёна = правінцыя |раён = правінцыя Кунеа{{!}}Кунеа |раён у табліцы = |від абшчыны = |абшчына = |абшчына ў табліцы = |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |дата заснавання = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = 61 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 1576 |клімат = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 158 |год перапісу = 2008 |шчыльнасць = 3 |агламерацыя = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |этнахаронім = |часавы пояс = +1 |DST = ёсць |тэлефонны код = 0175 |паштовы індэкс = 12020 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = Код ISTAT |лічбавы ідэнтыфікатар = 04017 |катэгорыя ў Commons = Bellino |сайт = http://www.comune.bellino.cn.it/ |мова сайта = it |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = Мэр камуны |add1 = Guglielmo Richard |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Беліна''' ({{lang-it|Bellino}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва складае 158 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 3 чал./км². Займае плошчу 61 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175. Заступнікам населенага пункта лічыцца святы [[Якаў Зевядзееў]]. {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] l39frvfltmkglpev4y2o7qa176y15m1 5173788 5173786 2026-07-31T12:00:41Z Autumndancer 168015 5173788 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Беліна}} {{НП}} '''Беліна''' ({{lang-it|Bellino}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва - 158 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва - 3 чал./км². Плошча - 61 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175. Заступнік - святы [[Якаў Зевядзееў]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] qvle1x10eguh9bu6lxatiam3xerq8ci 5173789 5173788 2026-07-31T12:00:51Z Autumndancer 168015 5173789 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Беліна}} {{НП}} '''Беліна''' ({{lang-it|Bellino}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 158 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 3 чал./км². Плошча — 61 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175. Заступнік — святы [[Якаў Зевядзееў]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] dbv53gn8oaut636lkhhwy317swcfwxw 5174025 5173789 2026-08-01T07:25:19Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174025 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Беліна}} {{НП}} '''Беліна''' ({{lang-it|Bellino}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 158 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 3 чал./км². Плошча — 61 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175. Заступнік — святы [[Якаў Зевядзееў]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 2rj742k8sztcm3uzvhpygd88g6sffbq 0 128908 5173794 4413776 2026-07-31T12:04:31Z Autumndancer 168015 5173794 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бельведэрэ-Лангэ''' ({{lang-it|Belvedere Langhe}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 380 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 95 чал./км². Плошча — 4 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы San Nicola. {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] c09b5so8ix0omozg5sbn8a833e4y4ov 5173795 5173794 2026-07-31T12:04:48Z Autumndancer 168015 5173795 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бельведэрэ-Лангэ''' ({{lang-it|Belvedere Langhe}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 380 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 95 чал./км². Плошча — 4 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы San Nicola. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] i1ngnsuksvry3qewnxlai5ruhwlecpt 0 128910 5173798 4413886 2026-07-31T12:06:48Z Autumndancer 168015 5173798 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бенэ-Ваджыена''' ({{lang-it|Bene Vagienna}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 3483 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 73 чал./км². Плошча — 48 км². Паштовы індэкс — 12041. Тэлефонны код — 0172. Заступнік — San Gottardo. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 0rr8lruio6gwvcavorb1r042ifqzznb 0 128911 5173796 4413867 2026-07-31T12:05:40Z Autumndancer 168015 5173796 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Беневела''' ({{lang-it|Benevello}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 523 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 93 чал./км². Плошча — 5 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы San Pietro in Vincoli. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] iv0dw1v8a5wwfnb88yoc1nxwbv9ybby 0 128912 5173799 4413976 2026-07-31T12:08:06Z Autumndancer 168015 5173799 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бергола''' ({{lang-it|Bergolo}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 76 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 25 чал./км². Плошча — 3 км². Паштовы індэкс — 12074. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы Natività di Maria Vergine. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] lfccnhuimbqzay5ronche7z0cjbhkri 0 128913 5173801 4414029 2026-07-31T12:08:55Z Autumndancer 168015 5173801 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бернецца''' ({{lang-it|Bernezzo}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 3484 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 139 чал./км². Плошча — 25 км². [[Паштовы індэкс]] — 12010. [[Тэлефонны код]] — 0171. Заступнік — [[святы Рох]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] fvz8srowt9xqgihued11er6c07rd44c 0 128916 5173804 4414333 2026-07-31T12:11:36Z Autumndancer 168015 5173804 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Борга-Сан-Дальмацца''' ({{lang-it|Borgo San Dalmazzo}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 12115 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 551 чал./км². Плошча — 22 км². Паштовы індэкс — 12011. Тэлефонны код — 0171. Заступнік — святы San Dalmazzo. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 45wt0k1yp5tv5avk2nrttipvxa74ceg 0 128917 5173803 4414259 2026-07-31T12:10:47Z Autumndancer 168015 5173803 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бозія''' ({{lang-it|Bosia}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 199 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 40 чал./км². Плошча — 5 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы San Nazario. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 3ls3zqjpoo01jduh27oil6vb0ll5h3s 0 128919 5173802 4414235 2026-07-31T12:09:52Z Autumndancer 168015 5173802 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бовес''' ({{lang-it|Boves}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 9850 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 193 чал./км². Плошча — 51 км². Паштовы індэкс — 12012. Тэлефонны код — 0171. Заступнік — святы [[апостал Варфаламей]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] aofnvl4jine5zcmtg163xny3k1o0dho 0 128920 5173805 4414408 2026-07-31T12:12:34Z Autumndancer 168015 5173805 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бра''' ({{lang-it|Bra}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 28000 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 495 чал./км². Плошча — 59 км². Паштовы індэкс — 12042. Тэлефонны код — 0172. Заступнік — святы Madonna dei Fiori. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] li5ijaxscj3figx2s2pi4gyp76jn576 0 128922 5173823 4414662 2026-07-31T13:13:11Z Autumndancer 168015 5173823 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Брыга-Альта''' ({{lang-it|Briga Alta}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 52 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 1 чал./км². Плошча — 51 км². Паштовы індэкс — 18025. Тэлефонны код — 0174. Заступнік — святы Giacomo il Maggiore. {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 7oo97gitdg442pzd4tsu63k164xn9om 5173825 5173823 2026-07-31T13:13:48Z Autumndancer 168015 5173825 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Брыга-Альта''' ({{lang-it|Briga Alta}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 52 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 1 чал./км². Плошча — 51 км². Паштовы індэкс — 18025. Тэлефонны код — 0174. Заступнік — святы Giacomo il Maggiore. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 7xjywjnq7fb3dp5zuxxauly4a8w9bc3 0 128923 5173806 4414452 2026-07-31T12:13:32Z Autumndancer 168015 5173806 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Брандэла''' ({{lang-it|Brondello}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 324 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 36 чал./км². Плошча — 9 км². Паштовы індэкс — 12030. Тэлефонны код — 0175. Заступнік — святы Santa Maria Assunta. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 3cg52jgwzf6uurunrxbrk1ytwotx2d0 0 128924 5173807 4414495 2026-07-31T12:14:28Z Autumndancer 168015 5173807 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Брасаска''' ({{lang-it|Brossasco}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 1111 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 40 чал./км². Плошча — 28 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175. Заступнік — святы Madonna della Neve. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] mtog2z7fgz8xsbqt1m58risilwxfjug 0 128995 5173827 4422070 2026-07-31T13:15:48Z Autumndancer 168015 5173827 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Гуарэнэ''' ({{lang-it|Guarene}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 3229 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 248 чал./км². Плошча — 13 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173. Заступнікам населенага пункта лічыцца святы [[Якаў Зевядзееў]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 0y9zyssgeo4i5jbabrt6wta5ntoclsx 0 129010 5173834 4436058 2026-07-31T13:24:37Z Autumndancer 168015 5173834 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Манта}} {{НП}} '''Манта''' ({{lang-it|Manta}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 3511 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 319 чал./км². Плошча — 11 км². Паштовы індэкс — 12030. Тэлефонны код — 0175. Заступнікам населенага пункта лічыцца святы . {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] mn5ce9eclb8lfdjj7dnxtgxfucn3d6d 5173835 5173834 2026-07-31T13:25:16Z Autumndancer 168015 5173835 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Манта}} {{НП}} '''Манта''' ({{lang-it|Manta}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 3511 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 319 чал./км². Плошча — 11 км². Паштовы індэкс — 12030. Тэлефонны код — 0175. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] f7duy19gjrm72b1eq91vpx2nbd45u7w 0 129041 5173808 4440273 2026-07-31T12:15:54Z Autumndancer 168015 5173808 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Нарцоле''' ({{lang-it|Narzole}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 3438 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 132 чал./км². Плошча — 26 км². Паштовы індэкс — 12068. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы San Bernardo. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] f56k1unq8rkoz37d1aar6no064cvafe 0 129054 5174028 5173753 2026-08-01T07:25:30Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174028 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Перла}} {{НП}} '''Перла''' ({{lang-it|Perlo}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 123 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 11 чал./км². Плошча — 11 км². Паштовы індэкс — 12070. Тэлефонны код — 0174. Заступнікам населенага пункта лічыцца святы [[архангел Міхаіл]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 6ytzw5eeh2f2crhzo6pcnm9lmhj5033 0 129085 5173809 4449142 2026-07-31T12:17:15Z Autumndancer 168015 5173809 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Родзі''' ({{lang-it|Roddi}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 1535 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 171 чал./км². Плошча — 9 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы Assunzione di Maria. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 7uu3hd2itkzt90a2qadvd715ei92pk0 0 129086 5173811 4511772 2026-07-31T12:18:16Z Autumndancer 168015 5173811 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Родзіна}} {{НП}} '''Родзіна''' ({{lang-it|Roddino}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 380 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 36 чал./км². Плошча — 10 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173. Заступнік — святы Santa Margherita. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] doo3l04cuzfou8a4s5pw8cmwh4jx1vh 0 129122 5173826 4416284 2026-07-31T13:14:46Z Autumndancer 168015 5173826 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Вальграна''' ({{lang-it|Valgrana}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[правінцыя Кунеа|Кунеа]]. Насельніцтва — 808 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 35 чал./км². Плошча — 23 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0171. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Кунеа}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Кунеа]] 9resohra6f6h3m92q1vvz1i3m8ytxsu 0 129188 5173839 4421685 2026-07-31T13:30:46Z Autumndancer 168015 5173839 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Грана}} {{НП}} '''Грана''' ({{lang-it|Grana}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Асты (правінцыя)|Асці]]. Насельніцтва — 610 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 101 чал./км². Плошча — 6 км². Паштовы індэкс — 14031. Тэлефонны код — 0141. Заступнік — святы Assunzione della Vergine Maria. {{правінцыя Асці}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Асці]] d7oq1tzin2h8nmjmdriulfd4jhu3p4y 5173841 5173839 2026-07-31T13:31:26Z Autumndancer 168015 5173841 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Грана}} {{НП}} '''Грана''' ({{lang-it|Grana}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[П’емонт]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Асты (правінцыя)|Асці]]. Насельніцтва — 610 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 101 чал./км². Плошча — 6 км². Паштовы індэкс — 14031. Тэлефонны код — 0141. Заступнік — святы Assunzione della Vergine Maria. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Асці}} {{Заліўка камун Італіі}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Асці]] au1c9kbqomjgiksosshpwga0cb3egcl 0 130363 5174034 5173486 2026-08-01T07:26:01Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174034 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Перка}} {{НП}} '''Перка''' ({{lang-it|Perca}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[Трэнціна — Альта-Адыджэ]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Бальцана (правінцыя)|Бальцана]]. Насельніцтва -е 1409 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 44 чал./км². Плошча — 30 км². Паштовы індэкс — 39030. Тэлефонны код — 0474. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Бальцана}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Бальцана]] c30rd4l7i6d4dfc0doe7pbasrfwttk6 0 130465 5174030 5173624 2026-08-01T07:25:46Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174030 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Клоц}} {{НП}} '''Клоц''' ({{lang-it|Cloz}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[Трэнціна — Альта-Адыджэ]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Трэнта (правінцыя)|Трэнта]]. Насельніцтва — 727 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 91 чал./км². Плошча 8 км². Паштовы індэкс — 38020. Тэлефонны код — 0463. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Трэнта}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Трэнта]] 6yfh6pu02englb1ojfl8fg8swboncyb 0 130475 5174031 5173617 2026-08-01T07:25:50Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174031 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Дарэ}} {{НП}} '''Дарэ''' ({{lang-it|Darè}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[Трэнціна — Альта-Адыджэ]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Трэнта (правінцыя)|Трэнта]]. Насельніцтва — 234 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва — 234 чал./км². Плошча — 1 км². Паштовы індэкс — 38080. Тэлефонны код — 0465. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Трэнта}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Трэнта]] kp11k5roe82vktjfntk8epjvtatvykt 0 130495 5174032 5173601 2026-08-01T07:25:54Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174032 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Імер}} {{НП}} '''Імер''' ({{lang-vec|Imèr}}, {{lang-it|Imer}}) — камуна ў [[Італія|Італіі]], размяшчаецца ў рэгіёне [[Трэнціна — Альта-Адыджэ]], падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру [[Трэнта (правінцыя)|Трэнта]]. Насельніцтва — 1206 чалавек (2010 г.), шчыльнасць насельніцтва — 44 чал./км². Плошча — 27 км². Паштовы індэкс — 38050. Тэлефонны код — 0439. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Трэнта}} {{Заліўка камун Італіі}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Трэнта]] ehphozvh6qaq4u91etqrlxgmy7akw1a 0 135096 5173972 4743831 2026-08-01T03:51:58Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173972 wikitext text/x-wiki {{Картка кампаніі | ключавыя постаці = [[Робін Лі]], Chairman, CEO<br />[[Shawn Wang]], CFO<br />[[David Zhu]], COO | зварот = $651,6 млн (2009)<ref>{{cite web|url=http://www.expert.ru/2010/02/11/Baidu/|title=Да Google яшчэ далёка|date=11 лютага 2010|publisher=[[Эксперт Online]]|access-date=2010-12-19|archive-url=https://www.webcitation.org/65riM4Kv2?url=http://expert.ru/2010/02/11/Baidu/|archive-date=2 сакавіка 2012|url-status=live}}</ref> | аперацыйны прыбытак = $33,685 млн (2006) | чысты прыбытак = $38,668 млн (2006) }} '''Baidu''' ({{Кітайская||百度|Bǎidù|Байду}}, {{NASDAQ|BIDU}}) — лідар сярод кітайскіх пошукавых сістэм. Па колькасці апрацаваных запытаў пошукавы сайт «Байду» стаіць на 3 месцы ў свеце (3 млрд 428 млн; з доляй у глабальным пошуку 5,2 %)<ref>{{Cite web |url=http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2018 |title=Baidu Ranked Third Largest Worldwide Search Property by comScore in December 2007 — comScore, Inc<!-- Загаловак дададзены ботам --> |access-date=21 верасня 2012 |archive-date=5 красавіка 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090405082307/http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2018 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080128120757/http://habrahabr.ru/blog/yandex/34614.html «Яндэкс» — дзявяты пошукавік свету / Яндэкс / Хабрахабр<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref>. З запускам [http://www.baidu.jp японскай версіі] упэўнена абагнаў [[Bing]]. Baidu таксама мае анлайн-энцыклапедыю — [[Энцыклапедыя Байду|Энцыклапедыю Байду]], якая абагнала [[Кітайская Вікіпедыя|Кітайскую Вікіпедыю]]. У індэксе Байду ўтрымліваецца звыш 740 млн вэб-старонак, 80 млн выяў і 10 млн медыяфайлаў<ref>{{cite web|url=http://moneycentral.msn.com/investor/research/profile.asp?Symbol=BIDU|title=MSN Money - BIDU|publisher=MSN Money|access-date=2006-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20060111211908/http://moneycentral.msn.com/investor/research/profile.asp?Symbol=BIDU|archive-date=11 студзеня 2006|url-status=dead}}</ref>. == Узлом [[12 студзеня]] [[2010]] года == Раніцай [[12 студзеня]] [[2010]] года сайт падвергся нападу [[хакер]]аў з «Іранскай кіберарміі» (Iranian Cyber Army). Зламыснікі змянілі [[DNS]] запісы і перанакіравалі трафік на іншы сайт<ref>[http://magazeta.com/chinese-internet/2010/01/12/baidu-com-fall/ Baidu.com лежит (Update: Baidu хакнули иранские хакеры) / Китайский интернет / Магазета<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.baidu.com/ Baidu.com] * [http://baike.baidu.com/ Baidu Baike (Байдупедыя)] {{NASDAQ-100}} {{Пошукавыя машыны}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Пошукавыя сістэмы]] [[Катэгорыя:Кампаніі Кітая]] 1s6fm02qfo6mk6b8nce4k9gh0nkn9l6 0 135767 5174001 5156282 2026-08-01T06:39:34Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174001 wikitext text/x-wiki {{lowercase | title = diff}}{{Картка:Праграма | першы выпуск = 1974 }} '''<tt> diff </tt>''' — [[утыліта]] для параўнання файлаў, якая выводзіць розніцу паміж двума файламі. Гэтая праграма парадкова выводзіць адрозненні паміж файламі (для [[Тэкставы файл|тэкставых файлаў]]). Сучасныя рэалізацыі могуць параўноўваць таксама бінарныя файлы. Вынік працы падобных утыліт параўнання файлаў часта называецца «diff», таксама распаўсюджана назва «patch», таму што выніковы файл розніцы можна выкарыстаць з праграмай <tt>patch</tt>. Пры наяўнасці розных версій аднаго файла ўтыліта <tt>diff</tt> дазваляе адсачыць змены ў навейшай версіі адносна папярэдняй. == Гісторыя == Утыліта diff была распрацавана ў пачатку 1970-х гадоў для аперацыйнай сістэмы [[Unix]], якая была плёнам працы [[AT & T]] [[Bell Labs]], у Мюрэй Хіл (Нью-Джэрсі). Канчатковая версія, якая распаўсюджваецца з 5й Версіяй Unix у 1974, цалкам была напісана Дугласам Макілроем. == Алгарытм == Праца diff заснавана на знаходжанні [[Найбольшая агульная падпаслядоўнасць | найбольшай агульнай падпаслядоўнасці]] ({{lang-en | longest common subsequence}}, праблема LCS). Напрыклад, у вас ёсць дзве паслядоўнасці элементаў: a b c d f g h j q z a b c d e f g i j k r x y z і вы хочаце знайсці найбольш доўгую паслядоўнасць элементаў, якая прадстаўлена ў абедзвюх паслядоўнасцях ў аднолькавым парадку. Гэта азначае, што вы хочаце знайсці новую паслядоўнасць, якая можа быць атрымана з першай паслядоўнасці выдаленнем некаторых элементаў або з другой паслядоўнасці выдаленнем іншых элементаў. У дадзеным выпадку такой паслядоўнасцю будзе a b c d f g j z Пасля атрымання найбольшай агульнай паслядоўнасці застаецца толькі невялікі крок, каб атрымаць падобны на diff вывад: e h i k q r x y + — + + — + + + == Ужыванне == diff выклікаецца з каманднага радка з імёнамі двух файлаў у якасці аргументаў: <tt> diff '' original'' ''new'' </tt>. Вынік каманды ўяўляе сабой змены, якія трэба зрабіць у зыходным файле original, каб атрымаць новы файл new. Калі'' original '' і ''new'' — дырэкторыі, то diff аўтаматычна будзе прыменена да кожнага файла, які існуе ў абедзвюх дырэкторыях. Ва ўсіх прыкладах ў гэтым артыкуле выкарыстоўваюцца наступныя два файлы,'' original'' і'' new'': {{Multicol}} ''original'': This part of the document has stayed the same from version to version. It shouldn’t be shown if it doesn’t change. Otherwise, that would not be helping to compress the size of the changes. This paragraph contains text that is outdated. It will be deleted in the near future. It is important to spell check this dokument. On the other hand, a misspelled word isn’t the end of the world. Nothing in the rest of this paragraph needs to be changed. Things can be added after it. {{Multicol-break}} ''new'': This is an important notice! It should therefore be located at the beginning of this document! This part of the document has stayed the same from version to version. It shouldn’t be shown if it doesn’t change. Otherwise, that would not be helping to compress anything. It is important to spell check this document. On the other hand, a misspelled word isn’t the end of the world. Nothing in the rest of this paragraph needs to be changed. Things can be added after it. This paragraph contains important new additions to this document. {{Multicol-end}} Каманда <tt> diff original new </tt> стварае наступны'' нармальны diff-вынік'': 0a1,6 > This is an important > notice! It should > therefore be located at > the beginning of this > document! > 8,14c14 < compress the size of the < changes. < < This paragraph contains < text that is outdated. < It will be deleted in the < near future. --- > compress anything. 17c17 < check this dokument. On --- > check this document. On 24a25,28 > > This paragraph contains > important new additions > to this document. У гэтым традыцыйным фармаце вываду '''a''' азначае '' дабаўлена'' (ад {{lang-en | add}}),'''d''' — '' выдалена'' (ад {{lang-en | delete}}),'''c''' — '' зменена'' (ад {{lang-en | change}}). Перад літарамі a, d або c стаяць нумары радкоў зыходнага файла, пасля іх — нумары радкоў канчатковага файла. Перад кожным радком, які быў дабаўлены, выдалены або зменены, стаяць вуглавыя дужкі. Перадвызначана, агульныя для зыходнага і канчатковага файлаў нумары радкоў не паказваюцца. Радкі, якія былі перамешчаны, паказваюцца як дабаўленыя на сваім новым месцы і выдаленыя са свайго папярэдняга размяшчэння.<ref>{{cite book|title=[http://www.gnu.org/software/diffutils/manual/ Comparing and Merging Files with GNU Diff and Patch]|author=David MacKenzie, Paul Eggert, and Richard Stallman|id=ISBN 0-9541617-5-0|publisher=|year=1997}}</ref> == Варыянты == Большасць рэалізацый diff застаюцца вонкава нязменнымі з 1975 года. Мадыфікацыі ўключаюць у сябе паляпшэнні асноўнага алгарытму, даданне новых ключоў каманды, новыя фарматы вываду. Базавы [[алгарытм]] выкладзен у кнігах'' An O (ND) Difference Algorithm and its Variations'' Юджына В. Майерса,<ref>{{cite journal|author=E. Myers|title=[http://citeseer.ist.psu.edu/myers86ond.html An O(ND) Difference Algorithm and Its Variations]|journal=Algorithmica|volume=1|issue=2|year=1986|pages=251–266}}</ref> і ў ''A File Comparison Program'' Вэбба Міллера ды Майерса.<ref>{{cite journal|author=Webb Miller and Eugene W. Myers|title=A File Comparison Program|journal=Software — Practice and Experience|volume=15|issue=11|year=1985|pages=1025–1040}}</ref> Алгарытм быў незалежна адкрыт і апісан ў ''Algorithms for Approximate String Matching'' Е. Укканенам<ref>{{cite journal|author=E. Ukkonen|title=Algorithms for Approximate String Matching|volume=64|journal=Information and Control|year=1985|pages=100–118}}</ref> Першыя версіі праграмы diff былі распрацаваны для параўнання радкоў тэкставых файлаў, у якіх у якасці раздзяляльніка радкоў выкарыстоўваецца сімвал [[ASCII | новага радка]]. У 1980-х, падтрымка бінарных файлаў прывяла да змен у алгарытме работы і рэалізацыі праграмы. === Кантэкстны фармат === У [[BSD]] версіі 2.8 (выпушчанай у ліпені 1981 года) з’явіўся ''кантэкстны фармат'' (<tt>-c </tt>). У кантэкстным фармаце змененыя радкі паказваюцца разам з незакранутымі радкамі да і пасля змененага фрагмента. Устаўка любой колькасці незакранутых радкоў падае ''кантэкст'' для патча. '' Кантэкст'', які складаецца з незакранутых радкоў, служыць спасылкай для вызначэння становішча змененага фрагмента ў мэтавым файле, нават калі нумары змененых радкоў у зыходным і мэтавым файлах не супадаюць. Вынік каманды <tt>diff -c original new</tt>: <syntaxhighlight lang="diff"> *** /path/to/original ''timestamp'' --- /path/to/new ''timestamp'' *************** *** 1,3 **** --- 1,9 ---- + This is an important + notice! It should + therefore be located at + the beginning of this + document! + This part of the document has stayed the same from version to *************** *** 5,20 **** be shown if it doesn’t change. Otherwise, that would not be helping to ! compress the size of the ! changes. ! ! This paragraph contains ! text that is outdated. ! It will be deleted in the ! near future. It is important to spell ! check this dokument. On the other hand, a misspelled word isn’t the end of the world. --- 11,20 ---- be shown if it doesn’t change. Otherwise, that would not be helping to ! compress anything. It is important to spell ! check this document. On the other hand, a misspelled word isn’t the end of the world. *************** *** 22,24 **** --- 22,28 ---- this paragraph needs to be changed. Things can be added after it. + + This paragraph contains + important new additions + to this document. </syntaxhighlight> == Гл. таксама== * [[cmp]] * [[comm]] * [[diff3]] * [[Kompare]] * [http://kdiff3.sourceforge.net/ kdiff3] * [[Meld_праграма|Meld]] * [[Microsoft File Compare]] * [[rsync]] * [[tkdiff]] * [[wdiff]] — абгортка для diff для параўнання файлаў па словах * [[WinMerge]] * [[Дэльта-кадаванне]] * [[Найбольшая агульная падпаслядоўнасць]] * [[Адлегласць Левенштэйна]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.gnu.org/software/diffutils/ Пакет GNU diffutils] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070611141641/http://www.gnu.org/software/diffutils/ |date=11 чэрвеня 2007 }} уключае ў сябе diff. Распаўсюджваецца пад [[GNU General Public License]]. * [http://gnuwin32.sourceforge.net/packages/diffutils.htm diffutils для Win32] — частка [[GnuWin32]] * [http://www.iconv.com/diff.htm Online-інтэрфейс да diff] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070126062430/http://www.iconv.com/diff.htm |date=26 студзеня 2007 }}{{ref-en}} * [http://www.incava.org/projects/java-diff/ java-diff] — Бібліятэка diff, рэалізаваная на [[Java]] * [http://www.mathertel.de/Diff/ Алгарытм diff на C#] — Зыходны код алгарытма diff і яго варыянтаў на [[C Sharp|C#]] {{каманды Unix}} {{Сістэмы кіравання версіямі}} [[Катэгорыя:Утыліты UNIX]] [[Катэгорыя:Праграмы параўнання файлаў]] qpyqb6gk0gufp5sa8qyihwg795bn6hw 0 137318 5173986 5088613 2026-08-01T05:46:48Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173986 wikitext text/x-wiki {{lowercase}}{{Картка:Праграма}} '''cmp''' — параўноўвае два файлы, і калі яны адрозніваюцца, паведамляе аб першым байце і радку, дзе было выяўлена адрозненне. Уваходзіць у пакет [[GNU diffutils]]. == Сінтаксіс каманды == Каманды прымае параметры ў наступным выглядзе: cmp OPTIONS... FROM-FILE [TO-FILE] Імя файла «-» пазначае стандартны ўвод. «cmp» таксама выкарыстоўвае стандартны ўвод, калі адзін з файлаў не пазначаны. Выходны статус 0 адзначае, што адрозненняў не знойдзена, 1 — знойдзена, 2 — выяўлена памылка. ;-c : Друкуе сімвалы, што адрозніваюцца. Паказвае кантрольныя сімвалы з дапамогай «^» і літары алфавіта, а таксама пазначае сімвалы з пазначаным вышэйшым бітам сімвалам «-M» (пазначае «мэта»). ;--ignore-initial=BYTES : Ігнаруе ўсе адрозненні ў першых BYTES байтах уваходных файлаў. Абыходзіцца з файламі меншымі па памеру, чым BYTES байтаў, як з пустымі. ;-l : Друкуе зрушэнне (дзесятковае) і значэнне (васьмярковае) усіх адрозніваючыхся байтаў. ;--print-char : Друкуе ўсе адрозніваючыя сімвалы. Паказвае кантрольныя сімвалы з дапамогай «^» і літары алфавіта, а таксама пазначае сімвалы з пазначаным вышэйшым бітам сімвалам '-M' (пазначае «мета»). ;--quite ці -s ці --silent : Нічога не друкуе; толькі вяртае выходны статус, адзначаючы, ці адрозніваюцца файлы. ;--verbose : Друкуе зрушанне (дзесятковае) і значэнне (васмярковае) усіх дрозніваючыхся байтаў. ;-v ці --version : Выдае нумар версіі cmp. == Спасылкі == * {{man|1|cmp|GNU/Linux}} * [http://www.gnu.org/software/diffutils/ GNU diffutils] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070611141641/http://www.gnu.org/software/diffutils/ |date=11 чэрвеня 2007 }}{{ref-en}} {{Каманды Unix}} [[Катэгорыя:Утыліты UNIX]] kggdu9fdvr6cg1bl9hpw833r2lhahyq 0 138134 5173996 4752757 2026-08-01T06:21:53Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173996 wikitext text/x-wiki {{lowercase}} '''dd''' ('''d'''ataset '''d'''efinition) — праграма [[UNIX]], прызначаная як для капіравання, так і для канвертацыі файлаў. Назва ўспадкавана ад аператара DD ('''D'''ataset '''D'''efinition) з мовы [[JCL]]. == Уводзіны == Паколькі ў UNIX шматлікія аб’екты з’яўляюцца файламі, спектр ужывання <tt>dd</tt> значна шырэй, чым падаецца на першы погляд. Стала ўзнікае неабходнасць не проста скапіраваць файл ці некалькі файлаў (для чаго прызначана ўтыліта [[cp]]), а скапіраваць першыя ''n'' байтаў файла, прапусціць ''m'' байтаў ад пачатку, прачытаць файл з дэфектыўнага носьбіта, трансляваць змест файла ў [[ASCII]], «павярнуць» парадак байтаў у файле ([[Парадак байтаў|Little-Endian vs. Big-Endian]]),<ref name="tfl-dd">{{cite web|url=http://www.codecoffee.com/tipsforlinux/articles/036.html|title=How and when to use the dd command?|author=Sam Chessman|publisher=CodeCoffee|accessdate=2008-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080214125249/http://www.codecoffee.com/tipsforlinux/articles/036.html|archivedate=14 лютага 2008|url-status=dead}}</ref> проста скапіраваць вельмі вялікі файл ці ўсё разам узятае. Для гэтай мэты і належыць <tt>dd</tt>. Акрамя ўсяго іншага, дадзеная ўтыліта дазваляе скапіраваць рэгіёны з файлаў «сырых» прылад, напрыклад зрабіць рэзервовую копію загрузачнага сектара цвёрдага дыска, ці прачытаць фіксаваныя блокі даных з спецыяльных файлаў, такіх як [[:/dev/zero|/dev/zero]] ці [[:/dev/random|/dev/random]].<ref>{{cite web|url=http://wiki.linuxquestions.org/wiki/Dd|title=Dd - LQWiki|publisher=LinuxQuestions.org|accessdate=2008-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118181914/http://wiki.linuxquestions.org/wiki/Dd|archivedate=18 студзеня 2012|url-status=dead}}</ref> Назву ўтыліты <tt>dd</tt> іншы раз у жарт расшыфроўваюць як «disk destroyer», «data destroyer» альбо «delete data», таму што ўтыліта дазваляе праводзіць нізкаўзроўневыя аперацыі на цвёрдых дысках — пры найменшай памылцы, такой як рэверс параметраў '''<tt>if</tt>''' і '''<tt>of</tt>''', можна страціць частку даных на дыску (ці нават усе даныя)<ref name="tfl-dd" />. == Некаторыя параметры == Пры напісанні артыкула былі ўжыты матэрыялы ''man dd'', якія апісваюць версію ''dd'' ад [[GNU]]. Версіі ''dd'' на іншых [[аперацыйная сістэма|аперацыйных сістэмах]] могуць адрознівацца. === Базавыя параметры === dd [--help] [--version] [if=''файл''] [of=''файл''] [ibs=''байты''] [obs=''байты''] [bs=''байты''] [cbs=''байты''] [skip=''блокі''] [seek=''блокі''] [count=''блокі''] [conv={ascii, ebcdic, ibm, block, unblock, lcase, ucase, swab, noerror, notrunc, sync}] * <tt>if=файл</tt> — чытае даныя з файла замест стандартнага ўводу. * <tt>of=файл</tt> — піша даныя ў файл замест стандартнага вываду. * <tt>bs=''n''</tt> — памер блока. * <tt>ibs=''nn''</tt> и <tt>obs=''nn''</tt> — задае, колькі байтаў трэба счытваць ці запісваць за раз. * <tt>count=''n''</tt> — колькі блокаў скапіраваць. * <tt>seek=''n''</tt> — колькі блокаў прапусціць ад пачатку ў выніковым файле. * <tt>skip=''n''</tt> — колькі блокаў ад пачатку файла прапусціць перад пачаткам капіравання. * <tt>conv=''фільтр'',''фільтр''</tt> — ужыць фільтры канвертацыі. * <tt>ascii</tt> — сканвертаваць у [[ASCII]] з [[EBCDIC]]… * <tt>ebcdic</tt> — …і наадварот. * <tt>block</tt> — выраўноўванне блокаў. * <tt>lcase</tt> — пераўтварыць да ніжняга рэгістра. * <tt>ucase</tt> — пераўтварыць да верхняга рэгістра. * <tt>swab</tt> — мяняць месцамі пары байтаў. * <tt>noerror</tt> — ігнараваць памылкі ўводу-вываду. == Прыклады ўжывання == === Работа з CD/DVD-дыскамі і вобразамі === Стварыць [[Вобраз дыска|вобраз]] CD/DVD, ужываючы вялікі памер блока. Ігнараваць памылкі: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=/dev/cdrom of=backup.iso bs=65536 conv=noerror </syntaxhighlight> Запісаць [[ISO-вобраз]] «image.iso» на прыладу sdb разам з яго загрузачным сектарам і фарматаваннем падзела ў [[Файлавая сістэма|файлавую сістэму]] вобраза (як правіла, [[ISO 9660]] ці [[Universal Disk Format|UDF]]): <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=image.iso of=/dev/sdb </syntaxhighlight> === Работа з файламі === Скапіраваць файл foo ў файл bar: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=foo of=bar </syntaxhighlight> Скапіраваць файл foo ў файл bar, прапусціўшы першыя 10 КБ з файла foo: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=foo of=bar bs=1k skip=10 </syntaxhighlight> Парэзаць 10-мегабайтны файл foo на 2 па 5 МБ: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=foo of=bar.0 bs=1M count=5 dd if=foo of=bar.1 bs=1M skip=5 </syntaxhighlight> Склеіць чатыры 100-мегабайтных файлы ў адзін: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=SMILE.001 of=SMILE bs=1M seek=0 dd if=SMILE.002 of=SMILE bs=1M seek=100 dd if=SMILE.003 of=SMILE bs=1M seek=200 dd if=SMILE.004 of=SMILE bs=1M seek=300 </syntaxhighlight> а можна і так: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=SMILE.001 > SMILE dd if=SMILE.002 >> SMILE dd if=SMILE.003 >> SMILE dd if=SMILE.004 >> SMILE </syntaxhighlight> альбо (для зборкі файла з вялікай колькасці кавалкаў): <syntaxhighlight lang="bash"> for i in {1..4}; do dd if=SMILE.00$i >> SMILE done </syntaxhighlight> Прыклады вышэй паказваюць магчымасці dd на практыцы, звычайна ўжываецца [[cat]] <syntaxhighlight lang="bash"> cat SMILE.00{1,2,3,4} > SMILE </syntaxhighlight> Вывесці на экран (у /dev/stdout) першыя 256 байтаў файла foo: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=foo of=/dev/stdout bs=128 count=2 </syntaxhighlight> ці: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=foo bs=128 count=2 </syntaxhighlight> Папярэдняя каманда годная толькі для прагляду тэкставага файла. Змест бінарнага файла варта глядзець так: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=foo bs=1 count=10 2>/dev/null | hexdump </syntaxhighlight> === Рэзервовае капіраванне і выдаленне дадзеных === Скапіраваць адзін падзел цвёрдага дыска на другі [[цвёрды дыск]], ігнаруючы памылкі ўводу-вываду: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=/dev/sda1 of=/dev/sdb2 bs=4096 conv=noerror </syntaxhighlight> Зрабіць копію [[Галоўны загрузачны запіс|галоўнага загрузачнага запісу]] (MBR) першага цвёрдага дыска: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=/dev/hda of=bootloader.mbr bs=512 count=1 </syntaxhighlight> Перагледзець змест [[Галоўны загрузачны запіс|галоўнага загрузачнага запісу]] (MBR) першага цвёрдага дыска: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=/dev/sda bs=512 count=1 | hexdump -C </syntaxhighlight> Капіраваць усё, акрамя меткі, з дыска на [[Магнітная стужка|магнітную стужку]]: <syntaxhighlight lang="bash"> (dd bs=4k skip=1 count=0 && dd bs=512k) <$disk >$tape </syntaxhighlight> Капіраваць усё, не перазапісваючы метку, з магнітнай стужкі на дыск: <syntaxhighlight lang="bash"> (dd bs=4k seek=1 count=0 && dd bs=512k) <$tape >$disk </syntaxhighlight> '''Знішчыць''' змест прылады <tt>/dev/sdg</tt>, запоўніўшы яго «нулямі» з <tt>[[:/dev/zero|/dev/zero]]</tt>: <syntaxhighlight lang="bash"> dd if=/dev/zero of=/dev/sdg bs=65535 </syntaxhighlight> Даведацца статус выканання аперацыі: <syntaxhighlight lang="bash"> killall -USR1 dd </syntaxhighlight> == Варыянты dd, арыентаваныя на аднаўленне == Праграмы з адкрытым крынічным кодам для ўзнаўлення ўключаюць [http://www.garloff.de/kurt/linux/ddrescue/ dd_rescue] і [http://www.kalysto.org/utilities/dd_rhelp/index.en.html dd_rhelp], што працуюць разам, [http://seed7.sourceforge.net/scrshots/savehd7.htm savehd7] і [http://www.gnu.org/software/ddrescue/ddrescue.html GNU ddrescue] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130417032439/http://www.gnu.org/software/ddrescue/ddrescue.html |date=17 красавіка 2013 }}. [[Antonio Diaz Diaz]] (распрацоўшчык GNU ddrescue) параўноўвае <ref>{{cite web | url=http://blue-gnu.biz/content/interview_gnu_ddrescue_039_s_antonio_diaz_diaz | title=Interview With GNU DDRescue's Antonio Diaz Diaz | publisher=Blue-GNU | accessdate=2008-12-06 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080415135125/http://blue-gnu.biz/content/interview_gnu_ddrescue_039_s_antonio_diaz_diaz | archivedate=15 красавіка 2008 | url-status=live }}</ref> варыянты dd для задач аднаўлення: <blockquote> Стандартная ўтыліта '''dd''' ажыццяўляе лінейнае чытанне дыска, і гэта можа заняць шмат часу ці нават спаліць носьбіт без аднаўлення нечага, калі памылкі размешчаны ў пачатку цвёрдага дыску. '''dd_rescue''' робіць тое ж самае, што і dd, толькі больш эфектыўна. '''dd_rhelp''' — гэта складаны shell-скрыпт, які выконвае dd_rescue шмат разоў, імкнучыся стратэгічна капіраваць носьбіт, але гэта вельмі неэфектыўна. </blockquote> * dd_rhelp спачатку здабывае ўсе даступныя для чытання даныя і захоўвае іх у файл, устаўляючы нулі замест байтаў, якія немагчыма было прачытаць. Потым [[утыліта]] спрабуе паўторна прачытаць некарэктныя даныя і аднавіць гэты файл. * GNU ddrescue можа быць ужыта для капіравання даных наўпрост на новы дыск па неабходнасці, як і dd. == Гл. таксама == * [[cp]] * [[cat]] * [[GNU]] * [[Unix]] * [[dcfldd]] {{зноскі}} == Спасылкі == * {{man|1|dd}} * [http://rus-linux.net/lib.php?name=MyLDP/consol/dd/dd-1.html dd: Каманда, якая не падобна на іншыя] * [http://www.chrysocome.net/dd Рэалізацыя dd для Windows] {{Каманды Unix}} [[Катэгорыя:Сістэмнае праграмнае забеспячэнне]] [[Катэгорыя:Аптычныя дыскі]] [[Катэгорыя:Утыліты UNIX]] 2t3tekcimcwc1nvdxsno5t6vti846o1 0 139191 5174045 4548536 2026-08-01T08:24:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174045 wikitext text/x-wiki {{картка праграмы | name = GNU Core Utilities | logo = | screenshot = | caption = | developer = [[GNU Project]] |latest_release_version = 8.18 |latest_release_date = [[12 жніўня]] [[2012]] | operating system = [[Unix-like]] | programming language = [[C (мова праграмавання)|C]] | genre = Miscellaneous Utilities | license = [[GNU General Public License|GNU GPL]] | website = http://www.gnu.org/software/coreutils/ }} '''GNU Core Utilities''' (ці '''coreutils''') — пакет [[праграмнае забеспячэнне|праграмнага забеспячэння]] [[GNU]], які змяшчае вялікую колькасць асноўных утыліт, такіх як [[cat]], [[ls]] і [[rm]], неабходных для [[UNIX-падобныя аперацыйныя сістэмы|UNIX-падобных аперацыйных сістэм]]. Пакет уключае некалькі больш ранніх пакетаў — '''textutils''', '''shellutils''' і '''fileutils''' — і іншыя разнастайныя ўтыліты. == Сумяшчальнасць GNU coreutils == GNU core-утыліты падтрымліваюць доўгія опцыі параметраў у камандах, дазваляюць ужыванне опцый пасля пастаянных аргументаў, калі не зададзена пераменная асяроддзя <tt>POSIXLY_CORRECT</tt>. Гэтая пераменная асяроддзя ўключае розныя функцыі ў BSD. Згодна філасофіі і [[GNU Coding Standards|правілам напісання праграм для GNU]], [[man|традыцыйным даведнікам]] перавага аддаецца ўтылітам тыпу <tt>[[texinfo|info]]</tt>, так што дакументацыя шырэйшая, чым звычайна. == Праграмы, якія ўваходзяць у склад coreutils == Пакет coreutils 5.2.1-2 у [[Debian]] змяшчае наступныя праграмы: === Файлавыя ўтыліты === * [[chgrp]] — Змяняе групу ўладальніка файла * [[chown]] — Змяняе ўладальніка файла * [[chmod]] — Змяняе правы доступу да файла * [[cp]] — Капіраванне файлаў і(або) каталогаў * [[dd]] — Капіраванне і пераўтварэнне файлаў * [[df]] — Паказвае вольнае месца на зманціраваных файлавых сістэмах * [[dir]] — Тое ж самае, што і <tt>ls -C -b</tt> (спіс файлаў выводзіцца ў калонках з вертыкальным сартаваннем) * [[dircolors]] — Вызначае каляровую схему для вываду каманды <tt>ls</tt> * [[install]] — Капіруе файлы і вызначае атрыбуты * [[ln, UNIX|ln]] — Стварае спасылку на файл * [[ls]] — Друкуе спіс файлаў * [[mkdir]] — Стварае каталогі * [[mkfifo]] — Стварае FIFO (іменаваныя каналы) * [[mknod]] — Стварае спецыяльныя файлы * [[mv]] — Пераносіць і пераймяноўвае файлы * [[rm]] — Выдаляе файлы * [[rmdir]] — Выдаляе пустыя каталогі * [[shred]] — Перазапісвае файлы, каб знішчыць змест (так званае бяспечнае знішчэнне), і апцыянальна выдаляе файлы * [[sync]] — Скідвае на дыск буферы файлавых сістэм * [[touch]] — Змяняе час стварэння, мадыфікацыі файлаў * [[vdir]] — Тое ж самае, што і <tt>ls -l -b</tt> (выводзіць спіс файлаў у доўгім фармаце) === Тэкставыя ўтыліты === * [[cat]] — Счапленне і вывад файлаў у стандартны вывад * [[cksum]] — Правярае кантрольныя сумы файла * [[comm]] — Параўноўвае па радку два спарадкаваных файла * [[csplit]] — Расшчапляе файлы на секцыі * [[cut]] — Выдаляе полі и кожнай стракі файла<ref>{{man|1|cut}}</ref> * [[expand]] — Пераўтварае сімвалы табуляцыі ў знакі прабелу * [[fmt]] — Фарматуе тэкст * [[fold]] — Разбівае доўгія радкі для прылад вывада з абмежаванай даўжынёй * [[Head (Unix)|head]] — Выводзіць некалькі першых радкоў файла * [[Join (Unix)|join]] — Аб’ядноўвае файлы па агульнаму полю * [[md5sum]] — Вылічае і правярае [[Хэшаванне|хэш]] [[MD5]] * [[nl]] — Нумаруе радкі файла * [[od, Unix|od]] — друкуе змест файлаў у васьмярковым і іншых фарматах * [[paste]] — Аб’ядноўвае радкі ў файлах * [[ptx]] — друкуе спарадкаваны індэкс файла * [[pr, Unix|pr]] — Пераўтварае тэкставыя файлы ў фармат для знешняга друку * [[sha1sum]] — Вылічае і правярае [[Хэшаванне|хэш]] [[SHA1]] * [[sort]] — Сартуе радкі ў тэкставых файлах * [[split]] — Расшчапляе файл на некалькі * [[sum]] — Правярае кантрольныя сумы файла * [[tac]] — Сшчапленне і вывад файлаў у адваротным парадку * [[tail]] — Друкуе некалькі апошніх радкоў файла * [[tr]] — Пераўтварае ці выдаляе сімвалы * [[tsort]] — Выконвае тапалагічную сартаванне * [[unexpand]] — Пераўтварае сімвалы прабелаў у сімвалы табуляцыі * [[uniq]] — Выдаляе радкі, што паўтараюцца, з спарадкаванага файла * [[wc]] — Друкуе колькасць байтаў, слоў і радкоў у файлах === Shell утыліты=== * [[basename]] — Выдаляе прэфікс у шляху да файла * [[chroot]] — Змяняе каранёвы каталог * [[date]] — Выводзіць/усталёўвае сістэмны час і дату * [[dirname]] — Выдаляе імя файла з поўнага шляху * [[du]] — Ацэньвае, колькі месца на дыску займае файл * [[echo]] — Друкуе радок тэксту * [[env]] — Друкуе/змяняе пераменныя асяроддзя * [[expr]] — Вылічае выраз * [[factor, Unix|factor]] — Раскладвае лік на простыя множнікі * [[false]] — Вяртае значэнне «хлусня» * [[groups]] — Выводзіць групы, у якіх знаходзіцца карыстальнік * [[hostid]] — Выводзіць лічбавы ідэнтыфікатар для бягучага хаста * [[id]] — Выводзіць рэальны/эфектыўны [[Ідэнтыфікатар карыстальніка, Unix|UID]] і [[Ідэнтыфікатар групы, Unix|GID]] * [[link]] — Выклікае функцыю <tt>link()</tt> для стварэння спасылкі на файл * [[logname]] — Друкуе імя (login), пад якім карыстальнік увайшоў у сістэму * [[nice]] — Запускае працэс з паказаным прыярытэтам * [[nohup]] — Дазволіць камандзе выконвацца пасля выхаду карыстальніка (logout) * [[pathchk]] — Правярае імя файла на правільнасць ці на перамяшчальнасць * [[pinky]] — Просты finger * [[printenv]] — Выводзіць пераменныя асяроддзя * [[printf]] — Фарматуе і выводзіць даныя * [[pwd]] — Друкуе бягучы рабочы каталог * [[readlink]] — Выводзіць значэнне сімвалічнай спасылкі * [[seq]] — Друкуе лікі па парадку * [[sleep]] — Затрымлівае выконванне на пэўны час * [[stat, Unix|stat]] — Выдае даныя аб [[inode]] * [[stty]] — Змяняе і выводзіць налады тэрмінала * [[tee]] — Выконвае вывад на мноства файлаў * [[test]] — Правярае ўмовы * [[true]] — Вяртае значэнне «ісціна» * [[tty]] — Выводзіць імя тэрмінала * [[uname]] — Выводзіць інфармацыю аб сістэме * [[unlink]] — Выклікае функцыю <code>unlink()</code> для выдалення абраных файлаў * [[users]] — Выводзіць імёны тых карыстальнікаў, якія ўвайшлі на дадзены хост * [[who]] — друкуе спіс усіх карыстальнікаў, якія зайшлі ў сістэму * [[whoami]] — Выводзіць эфектыўны UID * [[Yes (Unix)|yes]] — Да бясконцасці выводзіць дадзены радок У '''coreutils''' таксама ўключана праграма <tt><nowiki>[</nowiki></tt>. Гэта сінонім для [[test]], што ўжываецца як <tt><nowiki>[</nowiki></tt>''умова''<tt><nowiki>]</nowiki></tt>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.gnu.org/software/coreutils/ Хатняя старонка GNU coreutils] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210119070451/http://www.gnu.org/software/coreutils/ |date=19 студзеня 2021 }} * [http://www.gnu.org/software/coreutils/faq/coreutils-faq.html FAQ па coreutils] * [http://www.gnu.org/software/coreutils/manual/ Даведнік па coreutils] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201130054325/http://www.gnu.org/software/coreutils/manual/ |date=30 лістапада 2020 }} {{Каманды Unix}} {{GNU}} {{DEFAULTSORT:Coreutils}} [[Катэгорыя:Утыліты Unix]] [[Катэгорыя:GNU]] [[Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне з ліцэнзіяй GNU GPL]] [[Катэгорыя:Свабоднае сістэмнае праграмнае забеспячэнне]] a0wyznwqj41mtbdud8xh3jm3c86yycd 10 139553 5173855 3753213 2026-07-31T13:53:23Z Autumndancer 168015 арфаграфія 5173855 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная паласа |колер = |выява = |загаловак = Населеныя пункты [[Навара (правінцыя)|правінцыі Навара]] |утрыманне = [[Агратэ-Кантурбія]] · [[Амена]] · [[Армена]] · [[Арона]] · [[Барэнга]] · [[Белінцага-Наварэзэ]] · [[Багоніа]] · [[Бока]] · [[Бальцана-Новарэзэ]] · [[Баргалавеццара]] · [[Баргаманера]] · [[Борга-Тычына]] · [[Брыга-Наварэзэ]] · [[Брыёна]] · [[Б’яндратэ]] · [[Вапрыа-д’Агонья]] · [[Варала-Помбія]] · [[Веруна]] · [[Веспалатэ]] · [[Вікалунга]] · [[Вінцальё]] · [[Галіятэ]] · [[Гарбанья-Наварэзэ]] · [[Гаргала]] · [[Гатыка]] · [[Гемэ]] · [[Гаццана]] · [[Граноцца-кон-Мантычэла]] · [[Грыньяска]] · [[Дывіньяна]] · [[Дармелета]] · [[Інворыа]] · [[Кавалірыа]] · [[Кавальета]] · [[Кавальё-д’Агонья]] · [[Казаледжа-Навара]] · [[Казаліна]] · [[Казальбельтрамэ]] · [[Казальвалонэ]] · [[Кальтын’яга]] · [[Камеры]] · [[Карпіньяна-Сезія]] · [[Кастэлацца-Наварэзэ]] · [[Кастэлета-сопра-Тычына]] · [[Калацца]] · [[Камін’яга]] · [[Крэса (Італія)|Крэса]] · [[Курэджа]] · [[Ланд’ёна]] · [[Леза]] · [[Маджора]] · [[Мандэла-Віта]] · [[Марана-Тычына]] · [[Масіна-Вісконці]] · [[Мейна]] · [[Меццамерыка]] · [[Мома]] · [[М’язіна]] · [[Неб’юна]] · [[Нібіёла]] · [[Навара (горад)|Навара]] · [[Аледжа]] · [[Аледжа-Кастэла]] · [[Орта-Сан-Джуліа]] · [[Паруццара]] · [[Пела (муніцыпалітэт)|Пела]] · [[Петэнаска]] · [[Пізана (Навара)|Пізана]] · [[Помбія]] · [[Паньё]] · [[Прата-Сезія]] · [[Рэчэта]] · [[Раманьяна-Сезія]] · [[Раментына]] · [[Сан-Маўрыцыа-д’Апальё]] · [[Сан-Наццара-Сезія]] · [[Сан-П’етра-Мазецца]] · [[Сілавенга]] · [[Сіццана]] · [[Сарыза]] · [[Саццага]] · [[Суна (камуна)|Суна]] · [[Тэрдаб’ятэ]] · [[Тарнака]] · [[Трэкатэ]] · [[Фара-Наварэзэ]] · [[Фантанета-д’Агонья]] · [[Чэрана]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Камуны правінцыі Навара]]</includeonly><noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны:Правінцыі Італіі|Навара]] </noinclude> 0hltr7ljpcpp8kx4m7pw7hd03ywt6mp 0 158877 5173878 5152874 2026-07-31T15:42:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173878 wikitext text/x-wiki [[Файл:ORDbot quantum.jpg|thumb|right|3D-прынтар]] [[Файл:Hyperboloid Print.ogv|thumb|Дэманстрацыя працы 3D-прынтара]] '''3D-прынтар''' — [[прылада]], якая выкарыстоўвае метад паслойнага стварэння фізічнага аб’екта на аснове віртуальнай 3D-мадэлі. == Тэхналогія == 3D-друк можа ажыццяўляцца рознымі спосабамі і з выкарыстаннем розных матэрыялаў, але ў аснове любога з іх ляжыць прынцып паслойнага стварэння цвёрдага аб’екта. Ужываюцца дзве тэхналогіі фарміравання пластоў: * Лазерная *# ''Лазерны друк'' — ультрафіялетавы [[лазер]] паступова, піксель за пікселем, засвечвае вадкі [[фотапалімер]], або фотапалімер засвечваецца ўльтрафіялетавай лямпаю праз фоташаблон, які змяняецца з новым пластом. Пры гэтым вадкі палімер дубянее і ператвараецца ў досыць трывалы пластык. *# ''Лазернае [[спяканне]]'' — пры гэтым лазер выпальвае ў парашку з лёгкасплаўнага пластыка, пласт за пластом, контур будучай дэталі. Пасля гэтага лішні парашок стрэсваецца з гатовай дэталі. *# ''Ламінаванне'' — дэталь ствараецца з вялікай колькасці пластоў працоўнага матэрыяла, якія паступова накладваюцца адзін на аднаго і склейваюцца, пры гэтым лазер выразае ў кожным контур перасячэння будучай дэталі. * Струменевая *# ''Застыванне матэрыялу пры астуджэнні'' — раздаткавая галоўка выціскае на платформу-аснову, якая ахалоджвае, кроплі разагрэтага тэрмапластыка. Кроплі хутка застываюць і зліпаюцца адзін з адным, фармуючы пласты будучага аб’екта. *# ''[[Полімерызацыя]] [[фотапалімер]]нага пластыка пад дзеяннем ультрафіялетавай лямпы'' — спосаб падобны на папярэдні, але пластык цвярдзее пад дзеяннем ультрафіялета. *# ''Склейванне ці [[спяканне]] парашковага матэрыялу'' — падобна на лазернае спяканне, толькі парашковая аснова (часам на аснове здробненай паперы ці цэлюлозы) склейваецца вадкім (часам клейкім) рэчывам, якія паступаюць са струменевай галоўкі. Пры гэтым можна прайграць афарбоўку дэталі, выкарыстоўваючы рэчывы розных колераў. Існуюць узоры 3D-прынтараў, якія выкарыстоўваюць галоўкі струменевых прынтараў. *# Густыя [[кераміка|керамічныя]] змясі таксама ўжываюцца ў якасці матэрыялу, які сам цвярдзее, для 3D-друку буйных архітэктурных мадэляў<ref>[http://www.contourcrafting.org/ Contour Crafting] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120422134904/http://www.contourcrafting.org/ |date=22 красавіка 2012 }}</ref>. *# ''Біяпрынтары'' — друк 3D-структуры будучага аб’екта (органа для перасадкі) вырабляецца ствалавымі клеткамі. Далей дзяленне, рост і мадыфікацыі клеткаў забяспечвае канчатковае фарміраванне аб’екта. Таксама вядомыя дзве тэхналогіі пазіцыянавання друкавалай галоўкі: * Дэкартавая, калі ў канструкцыі выкарыстоўваюцца тры ўзаемна-перпендыкулярныя накіравальныя, уздоўж кожнай з якіх рухаецца або друкавалая галоўка, або аснова мадэлі. * Пры дапамозе трох паралелаграмаў, калі тры радыяльна-сіметрычна размешчаных рухавіка согласованно разам кранаюць асновы трох паралелаграмаў, прымацаваных да друкавалай галоўкі. (гл. артыкул [[Дэльта-робат]] і праект [http://www.kickstarter.com/projects/deltamaker/deltamaker-an-elegant-3d-printer-0 DeltaMaker]) == Існыя тэхналогіі == {{sect-stub}} [[Файл:3D printer in a school workshop.jpg|thumb|3Д прынтар ў школьнай майстэрні. Бурація, Расія]] [[Файл:Samples of 3D printer products. School workshop.jpg|thumb|Узоры 3Д друку]] * [[Лазерная стэрэалітаграфія]] ([[:en:Stereolithography|Laser Stereolithography]], SLA) — аб’ект фармуецца са спецыяльнага вадкага [[фотапалімер]]а, які дубянее пад дзеяннем лазернага выпраменьвання (ці выпраменьвання [[Ртутная газаразрадная лямпа|ртутных лямпаў]]). Пры гэтым лазернае выпраменьванне фармуе на паверхні бягучы пласт распрацоўванага аб’екта, пасля чаго, аб’ект апускаецца ў [[фотапалімер]] на таўшчыню аднаго пласта, каб лазер мог прыступіць да фарміравання наступнага пласта. * Селектыўнае лазернае спяканне ([[:en:Selective laser sintering|Selective Laser Sintering]], SLS) — аб’ект фармуецца з топкага парашковага матэрыялу (пластык, [[Металы|метал]]) шляхам яго плаўлення пад дзеяннем лазернага выпраменьвання. Матэрыял на аснове парашка наносіцца на платформу тонкім раўнамерным пластом (звычайна спецыяльным валікам, які выраўноўвае), пасля чаго лазернае выпраменьванне фармуе на паверхні бягучы пласт распрацоўванага аб’екта. Затым платформа апускаецца на таўшчыню аднаго пласта і на яе зноў наносіцца матэрыял на аснове парашка. Дадзеная тэхналогія не мае патрэбы ў падтрымных структурах «віслых у паветры» элементаў распрацоўванага аб’екта, за кошт запаўнення пустэчаў парашком. Для памяншэння неабходнай для спякання энергіі, тэмпература працоўнай камеры звычайна падтрымліваецца на ўзроўні ледзь ніжэй кропкі плаўлення працоўнага матэрыялу, а для прадухілення акіслення, працэс праходзіць у бескіслародным асяроддзі. * Электронна-прамянёвае плаўленне ([[:en:Electron beam melting|Electron Beam Melting]], EBM) — аналагічная тэхналогіі SLS, толькі тут аб’ект фармуецца шляхам плаўлення металічнага парашка электронным прамянём у вакууме. * Мадэляванне метадам наплаўлення ([[:en:Fused deposition modeling|Fused Deposition Modeling]], FDM) — аб’ект фармуецца шляхам папластовай кладкі расплаўленай ніткі з топкага працоўнага матэрыялу (пластык, метал, воск). Працоўны матэрыял падаецца ў [[Экструзія (тэхналагічны працэс)|экструзійную]] галоўку, якая выціскае на платформу, якая ахалоджвае, тонкую нітку расплаўленага матэрыялу, фармуючы такім чынам бягучы пласт распрацоўванага аб’екта. Далей платформа апускаецца на таўшчыню аднаго пласта, каб можна было вырабіць наступны пласт. Часта ў дадзенай тэхналогіі ўдзельнічаюць дзве працоўныя галоўкі — адна выціскае на платформу працоўны матэрыял, іншая — матэрыял падтрымкі. * Выраб аб’ектаў з выкарыстаннем ламінавання ([[:en:Laminated object manufacturing|Laminated Object Manufacturing]], LOM) — аб’ект фармуецца папластовым склейваннем (нагрэвам, ціскам) тонкіх плёнкаў працоўнага матэрыялу, з выразаннем (з дапамогаю лазернага прамяня ці рэжучай прылады) адпаведных контураў на кожным пласце. За кошт адсутнасці пустэчаў, дадзеная тэхналогія не мае патрэбы ў падтрымных структурах «віслых у паветры» элементаў распрацоўванага аб’екта, аднак, выдаленне лішняга матэрыялу (звычайна яго падзяляюць на дробныя кавалачкі) у некаторых сітуацыях можа выклікаць цяжкасці. == Ужыванне тэхналогіі == * Для [[Хуткая прататыпаванне|хуткага прататыпавання]], гэта значыць хуткага выраба прататыпаў мадэляў і аб’ектаў для далейшай даводкі. Ужо на этапе праектавання можна кардынальным вобразам змяніць канструкцыю вузла ці аб’екта ў цэлым. У інжынерыі такі падыход здольны істотна зменшыць выдаткі ў вытворчасці і засваенні новай прадукцыі. * Для [[Хуткая вытворчасць|хуткай вытворчасці]] — выраб гатовых дэталяў з матэрыялаў, падтрымоўваных 3D-прынтарамі. Гэта выдатнае рашэнне для маласерыйнай вытворчасці. * Выраб мадэляў і формаў для [[Ліццё|ліцейнай вытворчасці]]. * Канструкцыя з празрыстага матэрыялу дазваляе ўбачыць працу механізму «знутры», што ў прыватнасці было скарыстана інжынерамі [[Porsche]] пры вывучэнні току масла ў [[Трансмісія|трансмісіі]] аўтамабіля яшчэ пры распрацоўцы. * Вытворчасць розных дробязяў у хатніх умовах. * Вытворчасць складаных, масіўных, трывалых і недарагіх сістэм. Напрыклад [[Беспілотны лятальны апарат|беспілотны самалёт]] [[Polecat]] кампаніі [[Lockheed Corporation|Lockheed]], вялікая частка дэталяў якога была выраблена метадам трохмернага друку. * Распрацоўкі [[Місурыйскі ўніверсітэт|універсітэта Місуры]], якія дазваляюць наносіць на спецыяльны бія-гель згусткі клеткаў зададзенага тыпу. Развіццё дадзенай тэхналогіі — гадоўля паўнавартасных органаў. * У медыцыне, пры пратэзаванні і вытворчасці [[Імплантаты|імплантатаў]] (фрагменты шкілета, чэрапа<ref>[http://www.cadpoint.ru/news/1-latest-news/683-implantat-75-skull-printed-on-the-3d-printer.html Тэхналогія Oxford Performance Materials па вытворчасці імплантатаў з дапамогаю 3D-друку ўхвалена ў ЗША. Пацярпеламу ў аўтакатастрофе імплантавалі 75 % чэрапной скрынкі.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130405072558/http://www.cadpoint.ru/news/1-latest-news/683-implantat-75-skull-printed-on-the-3d-printer.html |date=5 красавіка 2013 }}</ref>, касцей, храстковыя тканіны). Вядуцца эксперыменты па друку донарскіх органаў<ref>[http://www.cadpoint.ru/video/684-3d-printing-of-donor-organs-will-be-mastered-by-2015.html Эксперыменты ўніверсітэта Герыёт-Ват (Эдынбург, Шатландыя) па 3D-друку ствалавымі клеткамі.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130401093613/http://www.cadpoint.ru/video/684-3d-printing-of-donor-organs-will-be-mastered-by-2015.html |date=1 красавіка 2013 }}</ref>. * Для стварэння будынкаў і збудаванняў<ref>[http://tedxtalks.ted.com/video/TEDxOjai-Behrokh-Khoshnevis-Con/ TEDxOjai — Behrokh Khoshnevis — Contour Crafting: Automated Construction]</ref><ref>[http://www.youtube.com/watch?v=SLIwaIOKfYc/ TEDxMedellin — Behrokh Khoshnevis — Robotic Construction by Contour Crafting.]</ref><ref>[http://www.cadpoint.ru/news/1-latest-news/681-dus-architects-print-house-amsterdame.html Першы цалкам надрукаваны жылы будынак з’явіцца ў Амстэрдаме.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130404093029/http://www.cadpoint.ru/news/1-latest-news/681-dus-architects-print-house-amsterdame.html |date=4 красавіка 2013 }}</ref>. * Для стварэння зброі<ref>[http://www.hardware.slashdot.org/story/12/09/04/1837209/should-we-print-guns-cody-r-wilson-says-yes-video/ Should We Print Guns? Cody R. Wilson Says «Yes» (Video)]</ref>. * Вытворчасці карпусоў эксперыментальнай тэхнікі (аўтамабілі<ref>[http://www.cadpoint.ru/news/1-latest-news/672-presented-the-first-car-designed-by-3d-printer.html Прадстаўлены першы аўтамабіль, створаны з дапамогаю 3D-прынтара.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130316091527/http://www.cadpoint.ru/news/1-latest-news/672-presented-the-first-car-designed-by-3d-printer.html |date=16 сакавіка 2013 }}</ref>, тэлефоны, радыё-электроннае абсталяванне) * Харчовая вытворчасць <ref>[http://rnd.cnews.ru/reviews/index_science.shtml?2013/03/20/522975 Друкаваная ежа будучыні: забудзься пра крамы]</ref> == Прыкладанні == Пасля стварэння 3D-мадэлі выкарыстоўваюцца [[САПР]]-сістэмы, якія падтрымліваюць кіраванне 3D-друкам. Часта мадэлі захоўваюць у фармаце [[STL (фармат файла)|STL]]. == Самастварэнне == {{main|Праект RepRap}} [[Файл:RepRap 'Mendel'.jpg|thumb|right|250px|Трохмерны [[прынтар]] RepRap версія 2.0 (Мендэль), які часткова здольны ўзнавіць самога сябе) ]] Да нядаўняга часу лічыліся навуковай фантастыкай 3D-прынтары, здольныя ўзнавіць дэталі ўласнай канструкцыі, гэта значыць рэпліцыраваць. Цяпер распрацоўка такой машыны вядзецца [[Праект RepRap|праектам RepRap]], на дадзены момант прынтар ужо вырабляе больш за палову ўласных дэталяў. Праект уяўляе сабой [[Распрацоўка з агульнадаступнымі напрацоўкамі|распрацоўку з агульнадаступнымі напрацоўкамі]] і ўся інфармацыя пра канструкцыю распаўсюджваецца па ўмовах ліцэнзіі [[GNU General Public License]]. Праект першага ў гісторыі недарагога рэпліцыраванага (гэта значыць здольнага ўзнавіць прынамсі часткова самога сябе) трохмернага прынтара — RepRap актыўна рэалізуецца ў нашы дні англійскімі канструктарамі [[Універсітэт Бата|ўніверсітэта Бата]]. «Самая галоўная асаблівасць RepRap складаецца ў тым, што з самага пачатку ён быў задуманы як рэпліцыраваная сістэма: прынтар, які сам сябе раздрукоўвае» (Адрыян Боўэр, адзін з супрацоўнікаў праекта RepRap). == Гл. таксама == * [[3D-сканар]] * [[Хуткае прататыпаванне]] * [[Спіс новых перспектыўных тэхналогій]] * [[Будаўнічы 3d прынтар]] * [[Fab lab]] {{зноскі}} == Спасылкі == ; Прылады * [[Праект RepRap]] — адкрыты праект па стварэнні 3D-прынтара сваімі рукамі * [http://fabathome.org/ Fab@Home]{{ref-en}} — іншы адкрыты праект па стварэнні 3D-прынтара сваімі рукамі * [http://www.tantillus.org/Home.html Tantillus The Portable Open Source 3D Printer]{{Недаступная спасылка}}{{ref-en}} — адкрыты праект па стварэнні партатыўнага 3D-прынтара сваімі рукамі ; Артыкулы і агляды * [http://www.3dnews.ru/peripheral/3d-print/ 3D-прынтары] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110219070129/http://www.3dnews.ru/peripheral/3d-print |date=19 лютага 2011 }} [[3DNews]] * [http://theoryandpractice.ru/posts/1754-napechatat-gorod-kak-3d-tekhnologii-privedut-k-kulturnoy-revolyutsii Надрукаваць горад: як 3D-тэхналогіі прывядуць да культурнай рэвалюцыі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130404083736/http://theoryandpractice.ru/posts/1754-napechatat-gorod-kak-3d-tekhnologii-privedut-k-kulturnoy-revolyutsii |date=4 красавіка 2013 }} * [http://blogerator.ru/page/3d-pechat-industrialno-cifrovaja-revoljucija-3d-printer-makerbot-cena-opisanie-perspektivy-1 3D-друк: трэцяя індустрыяльна-лічбавая рэвалюцыя] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161215010919/http://blogerator.ru/page/3d-pechat-industrialno-cifrovaja-revoljucija-3d-printer-makerbot-cena-opisanie-perspektivy-1 |date=15 снежня 2016 }} * [http://www.moderniz.ru/publ/domashnie_3d_printery_uzhe_realnost/1-1-0-85 Хатнія 3D-прынтары ўжо рэальнасць?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130823065115/http://www.moderniz.ru/publ/domashnie_3d_printery_uzhe_realnost/1-1-0-85 |date=23 жніўня 2013 }} * [http://www.3device.ru/ Сайт па 3D-прынтарам і сумежнай тэматыцы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130131073924/http://www.3device.ru/ |date=31 студзеня 2013 }} * [http://habrahabr.ru/post/169437/ 3D прынтары. Агляд дасягненняў за 2012 год] [[Катэгорыя:Прылады адлюстравання інфармацыі]] [[Катэгорыя:Прататыпаванне]] inuixz56fyorfljajhs7kh0gstv8gtu 0 159290 5174005 5165349 2026-08-01T06:57:06Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174005 wikitext text/x-wiki {{Састарэла}} {{ картка праграмы | name = Drupal | developer = Дрыс Байтаерт (Dries Buytaert) і супольнасць распрацоўшчыкаў | operating_system = [[Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне]] |programming_language = [[PHP]] | genre = [[Content Management Framework]] | license = [[GNU General Public License]] | website = http://drupal.org/ }} '''Drupal'''(''Дру́пал'') — [[Свабодныя праграмы|свабодны]] [[вэб-фрэймворк]] з адкрытым зыходным кодам для стварэння [[Сістэма кіравання кантэнтам|сістэм кіравання кантэнтам]] ({{lang-en|content management system, CMS}}), напісаны на [[PHP]]. Распаўсюджваецца пад ліцэнзіяй [[GNU General Public License|GNU GPL]]. Выкарыстоўваецца ў якасці сервернай часткі для, прынамсі, 2,1 % усіх вэб-сайтаў у свеце<ref>{{cite web|url=http://w3techs.com/technologies/overview/content_management/all|title=Usage of content management systems for websites|author=W3Techs|date=2011-07-15|accessdate=2011-07-15}}</ref>, у межах ад персанальных [[блог]]аў да карпаратыўных, палітычных і ўрадавых сайтаў, уключаючы [http://www.whitehouse.gov whitehouse.gov] і [http://data.gov.uk data.gov.uk]. Таксама выкарыстоўваецца для кіравання ведамі і дзелавога супрацоўніцтва. Стандартны рэліз Drupal, вядомы як '''ядро Drupal''', утрымлівае асноўныя магчымасці, характэрныя для сістэм кіравання змесцівам. Яны ўключаюць рэгістрацыю і абслугоўванне ўліковага запісу, кіраванне меню, каналы [[RSS]], настройкі макета старонкі і адміністраванне сістэмы. Drupal можа выкарыстоўвацца як для сайтаў-візітовак, блогаў, інтэрнэт-форумаў, так і для сайтаў супольнасці, якія прадугледжваюць сгенераванае карыстальнікамі змесціва. На красавік 2013 года існуе больш за {{Num|21400}}<ref>{{Cite web |url=http://drupal.org/ |title=Галоўная старонка дру́пал |access-date=17 красавіка 2013 |archive-date=19 кастрычніка 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019082002/https://www.drupal.org/ |url-status=dead }}</ref> свабодных, унесеных супольнасцю, дадаткаў, вядомых як модулі, якія даступныя, каб змяняць і пашыраць здольнасці ядра Drupal, і дадаваць новыя магчымасці ці наладжваць паводзіны і выгляд Drupal. З-за гэтай падключальнай пашыральнасці і модульнай канструкцыі Drupal апісваецца як CMF. Drupal таксама апісваецца як платформа інтэрнэт-праграм, паколькі яна задавальняе агульнапрынятым патрабаванням характарыстык для такіх платформ. Хоць Drupal прапануе складаны праграмны інтэрфейс для распрацоўшчыкаў, усталяванне базавага вэб-сайта і кіраванне ім не патрабуе навыкаў праграмавання<ref>[http://drupal.org/features Асаблівасці]</ref>. Drupal працуе на любой вылічальнай платформе, якая падтрымлівае вэб-сервер, здольны апрацоўваць [[PHP]] (у тым ліку [[Apache]], IIS, Lighttpd, Hiawatha, Cherokee або [[Nginx]]) і базы даных (такія як [[MySQL]], [[MongoDB]], MariaDB, [[PostgreSQL]], [[SQLite]], або Microsoft SQL Server) для захоўвання змесціва і налад. Drupal 6 патрабуе PHP 4.4.0+, а Drupal 7 патрабуе PHP 5.2.5 або вышэй.<ref>{{Cite web |url=http://drupal.org/requirements |title=Патрабаванні |access-date=17 красавіка 2013 |archive-date=9 красавіка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409124633/https://www.drupal.org/requirements |url-status=dead }}</ref> == Гісторыя праекта == Першапачаткова напісаны Дрысам Байтаертам (Dries Buytaert) як дошка для аб’яў, Drupal стаў праектам з адкрытым кодам у 2001 годзе.<ref name="history1">[http://drupal.org/node/769 «History»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090228050758/http://drupal.org/node/769 |date=28 лютага 2009 }} drupal.org. Retrieved 2009-04-08.</ref> Drupal з’яўляецца англійскім варыянтам галандскага слова «druppel», што азначае «кропля».<ref>[http://translation.babylon.com/dutch/to-english/druppel/ «Druppel: Dutch to English Translation»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090413040840/http://translation.babylon.com/Dutch/to-English/druppel |date=13 красавіка 2009 }} Babylon Translation. Retrieved 2009-04-08.</ref> Назва была ўзята ад сайта праекта Drop.org які цяпер спыніў сваё існаванне. Байтаерт хацеў назваць сайт «Dorp» (ад галандскага «вёска», цалкам дарэчнае імя для невялікай супольнасці), але памыліўся пры друку рэгістрацыі даменнага імя і вырашыў, што памылка гучыць лепш.<ref name="history1"/> Назва паступова ператварылася ў Drupal. Цікавасць да Drupal атрымала значны імпульс у 2003 годзе, калі ён быў выкарыстаны для стварэння «DeanSpace» для Говарда Дзіна, аднаго з кандыдатаў у першаснай кампаніі Дэмакратычнай партыі ЗША ў 2004 годзе, на прэзідэнцкіх выбарах. DeanSpace выкарыстоўваў opensource-распаўсюджанне Drupal для падтрымкі дэцэнтралізаванай сеткі каля 50 разрозненых, неафіцыйных вэб-сайтаў Дзіна, якія злучаліся непасрэдна адзін з адным, а таксама з кампаніяй.<ref>Benjamin Melançon et al. (2011). [http://books.google.by/books?id=Oqi_eei2kq8C&pg=PA823&lpg=PA823&dq=deanspace+%22neil+drumm%22&source=bl&ots=fzb_pmTkGG&sig=JpxERqHJy4FB4jKJEgeNovG5qKM&hl=en&sa=X&ei=BrPBT8DpIIP89QSe8eiaCw&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Definitive Guide to Drupal 7 (2nd ed.)]. Apress. p. 823. [http://en.wikipedia.org/wiki/International_Standard_Book_Number ISBN] [http://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9781430231356 9781430231356]. Retrieved 2012-05-27.</ref> Пасля таго як Дзін скончыў сваю кампанію, члены яго вэб-каманды працягвалі пераследваць сваю зацікаўленасць у распрацоўцы вэб-платформы, якая можа дапамагчы палітычнай актыўнасці, пачаўшы з CivicSpace Labs ў ліпені 2004, «першай кампаніі з поўнай занятасцю, якая займалася распрацоўкай і распаўсюджваннем Drupal-тэхналогіі».<ref>Critchley, Spencer (2006-05-03). [http://www.oreillynet.com/onlamp/blog/2006/05/digital_politics_an_interview.html «Digital Politics: An Interview With CivicSpace Founder Zack Rosen»]. O’Reilly Media. Retrieved 2012-05-27.</ref> Іншыя кампаніі таксама пачалі спецыялізавацца на распрацоўцы Drupal.<ref>Kreiss, Daniel (2012-03-05). [http://culturedigitally.org/2012/03/dean-romney-and-drupal-values-and-technological-adoption/ «Dean, Romney, and Drupal: Values and Technological Adoption»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160321025050/http://culturedigitally.org/2012/03/dean-romney-and-drupal-values-and-technological-adoption/ |date=21 сакавіка 2016 }}. Culture Digitally. Retrieved 2012-05-27.</ref><ref>Samantha M. Shapiro, [http://www.nytimes.com/2003/12/07/magazine/the-dean-connection.html «The Dean Connection»], [[The New York Times]] December 7, 2003, accessed May 27, 2012.</ref> Да 2012 года Drupal вэб-сайты налічваюць больш за 100 пастаўшчыкоў, якія прапануюць Drupal-паслугі.<ref>[http://drupal.org/drupal-services «Marketplace»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160610145645/https://www.drupal.org/drupal-services |date=10 чэрвеня 2016 }}. drupal.org. Retrieved 2012-05-27.</ref> Супольнасць у цяперашні час дапамагае развіваць Drupal,<ref>Koenig, Josh. [http://groups.drupal.org/node/1980 «Growth Graphs»]. Groups.Drupal. Retrieved 2009-04-08.</ref> і папулярнасць сістэмы імкліва расце. З ліпеня 2007 года па чэрвень 2008 года Drupal быў спампаваны з сайта Drupal.org больш за 1,4 мільёна разоў, што прыкладна на 125 % больш у параўнанні з папярэднім годам.<ref>Buytaert, Dries (2008). [http://buytaert.net/drupal-download-statistics-2008 «Drupal Download Statistics»]. Retrieved 2009-04-08.</ref> Па стане на снежань 2012 года, больш чым 808.000 сайтаў выкарыстоўваюць Drupal.<ref>[http://drupal.org/project/usage/drupal «Drupal project usage»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160501053634/https://www.drupal.org/project/usage/drupal |date=1 мая 2016 }}</ref> Яны ўключаюць у сябе сотні вядомых арганізацый,<ref>[http://buytaert.net/tag/drupal-sites?page=27 «Drupal Sites»]. Dries Buytaert. Retrieved 2010-07-20.</ref>, у тым ліку карпарацыі, сродкі масавай інфармацыі і выдавецкія кампаніі, урады, некамерцыйныя арганізацыі <ref>«List of Nonprofit, NPO, NGO Websites Using Drupal». ENGINE Industries. Retrieved 2010-07-20.</ref>, школы і прыватных асоб. Drupal таксама выйграў некалькі ўзнагарод Packt Open Source CMS Awards <ref>[http://www.packtpub.com/article/open-source-awards-previous-winners «OSS CMS Award Previous Winners»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120214193921/http://www.packtpub.com/article/open-source-awards-previous-winners |date=14 лютага 2012 }}. Packt Publishing. Retrieved 2009-04-08.</ref> і тры разы — Webware 100.<ref>[http://drupal.org/Drupal-2009-webware-100-winner «Drupal is a Webware 100 winner for the third year in a row»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160820013408/https://www.drupal.org/Drupal-2009-webware-100-winner |date=20 жніўня 2016 }}. Drupal.org. Retrieved 2011-08-31.</ref><ref>[http://news.cnet.com/8301-13546_109-10237630-29.html?tag=mncol «Cnet.com»] {{Архівавана|url=https://archive.today/20120710215055/http://news.cnet.com/8301-13546_109-10237630-29.html?tag=mncol |date=10 ліпеня 2012 }}. News.cnet.com. 2009-05-19. Retrieved 2011-08-31.</ref> 5 сакавіка 2009 года, Байтаерт абвясціў аб замарозцы распрацоўкі кода для Drupal 7 да 1 верасня 2009 года.<ref>[http://buytaert.net/drupal-7-code-freeze-september-1st «Buytaert.net»]. Buytaert.net. Retrieved 2011-08-31.</ref> Drupal 7 быў выпушчаны 5 студзеня 2011 года з рэліз-вечарынамі ў розных краінах.<ref>[http://buytaert.net/drupal-7-to-be-released-on-january-5th-with-one-ginormous-party «Drupal 7 to be released on January 5 (with one ginormous party)»]. Buytaert.net. Retrieved 2011-08-31.</ref> Пасля выпуску спынілася абслугоўванне Drupal 5, і зараз захоўваюцца і падрымліваюцца толькі Drupal 6 і Drupal 7.<ref>[http://www.scoop.co.nz/stories/SC1012/S00048/xplain-hosting-drupal-7-quickstart-training-seminar.htm «Xplain Hosting Drupal 7 Quickstart training seminar»]. {{Не перакладзена 3|Scoop|Scoop|en|Scoop_(website)}}. 2010-12-16.</ref> Апошняя версія Drupal 7.22 выпушчаная 3 красавіка 2013 года. Гэты рэліз выпраўляе крытычную ўразлівасць бяспекі і ўсім уладальнікам прапануецца абнавіць яго неадкладна.<ref>[http://buytaert.net/drupal-8-feature-freeze-extended Drupal 8 feature freeze extended]</ref> Drupal 8 знаходзіцца ў стадыі распрацоўкі, і пакуль няма зафіксаванай даты рэлізу.<ref>[http://drupal.org/node/144376 «Never hack core»]. drupal.org.</ref> Праца па Drupal 8 падзелена на катэгорыі, такія як Ініцыятывы ядра, Мабільная, Лэйаўты, Вэб-службы і Кіраванне канфігурацыяй. Праграма Google Summer of Code з’яўляецца спонсарам 20 Drupal-праектаў.<ref>[https://web.archive.org/web/20080728103300/http://drupal.org/handbook/modules «Handbook: Core Modules»]. drupal.org. Archived from the original on 2008-07-28. Retrieved 2009-04-08.</ref> == Эмблема праекта == [[Файл:Druplicon.large.png|thumb|Лагатып Drupal]] Пасля таго, як Drupal быў створаны, відавочным пытаннем стала абранне і стварэнне эмблемы праекта. Удзельнікі супольнасці лічылі, што яна павінна быць звязана з кропляй або вадой. Першапачаткова эмблема Drupal малявалася як кропля ў крузе. З часам прыйшла ідэя зрабіць эмблему ў выглядзе карыкатурнай кроплі з тварам. Стывен Вітэнс (Steven Wittens) стварыў трохмерную кроплю, але ідэя не пайшла ў масы галоўным чынам таму, што трохмерны аб’ект складана друкаваць, рэдагаваць і г.д. Існуючая эмблема Drupal прыдумана Крысцьянам Янсэнам (Kristjan Jansen).<ref>[http://drupal.org/druplicon History of the Druplicon logo] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100209042126/http://drupal.org/druplicon |date=9 лютага 2010 }}, drupal.org</ref> Яна прадстаўляе сабой кроплю з тварам. Вочы паказваюцца як дзве злучаныя кроплі ў выглядзе знаку бясконцасці і выражаюць у сімвалічнай форме бясконцыя магчымасці Drupal. == Тэхнічныя асаблівасці == Архітэктура Drupal дазваляе прымяняць яго для пабудовы розных тыпаў сайтаў — ад блогаў і навінных сайтаў да інфармацыйных архіваў і сацыяльных сетак. Наяўную па змоўчанні функцыянальнасць можна павялічваць падключэннем дадатковых пашырэнняў — «модуляў» у тэрміналогіі Drupal. Найбольш важныя функцыі, што прадастаўляюцца «са скрыні»: * адзіная катэгарызацыя ўсіх відаў змесціва (таксанамія) — ад форумных паведамленняў да блогаў і навінных артыкулаў; * шырокі набор уласцівасцей пры пабудове рубрыкатараў: плоскія спісы, іерархіі, іерархіі з агульнымі продкамі, сінонімы, роднасныя катэгорыі; * укладзенасць катэгорый любой глыбіні; * пошук па змесціву сайта, у тым ліку пошук па таксанаміі і карыстальнікам; * размежаванне дасягу карыстальнікаў да матэрыялаў (ролевая мадэль); * дынамічная пабудова меню; * падтрымка [[XML]]-фарматаў: ** вывад дакументаў у RDF/RSS; ** агрэгацыя матэрыялаў з іншых сайтаў; ** BlogAPI для публікавання матэрыялаў пры дапамозе знешніх праграм. * аўтарызацыя праз OpenID; * сімвальныя асэнсаваныя [[URL]] (іначай «чалавека-зразумелыя»); * пераклады інтэрфейса сайта на розныя мовы, а таксама падтрымка вядзення шматмоўнага кантэнта; * магчымасць стварэння сайтаў са складанай структурай змесціва (напрыклад, агульнай базай даных або агульнымі настройкамі); * размежаваныя канфігурацыі сайта для розных віртуальных хастоў (мультысайтынг), у тым ліку ўласныя наборы модуляў і тэмаў афармлення для кожнага падсайта; * апавяшчэнні пра выходзячыя абнаўленні модуляў. == Ядро і модулі == Drupal мае модульную архітэктуру з кампактным ядром, прадстаўляючым АРІ, да якога могуць звяртацца модулі. Стандартны набор модуляў уключае такія функцыі, як навінная стужка, блог, форум, загрузка файлаў, зборшчык навін, галасаванні, пошук і іншыя. Дызайн сайта змяняецца таксама пасродкам спецыяльных модуляў — «тэмаў афармлення». === Модулі === Некалькі прыкладаў найбольш папулярных модуляў, якія можна спампаваць з рэпазіторыя на drupal.org: * Views<ref>[http://drupal.org/project/views Views] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080329060836/http://drupal.org/project/views |date=29 сакавіка 2008 }}</ref> — модуль з інтэрфейсам для стварэння розных спісаў. * Panels<ref>[http://drupal.org/project/panels Panels] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080329055924/http://drupal.org/project/Panels |date=29 сакавіка 2008 }}</ref> — прадстаўляе магчымасць разбіваць змесціва старонкі на рэгіёны (больш прасунутае выкарыстанне стандартных рэгіёнаў Drupal). * Services<ref>[http://drupal.org/project/services Services] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131012155950/https://drupal.org/project/services |date=12 кастрычніка 2013 }}</ref> — стварэнне ўласных вэб-сэрвісаў, напрыклад XMLRPC или REST. * WYSIWYG<ref>[http://drupal.org/project/wysiwyg WYSIWYG] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130820083613/https://drupal.org/project/wysiwyg |date=20 жніўня 2013 }}</ref> — модуль для працы з wysiwyg-рэдактарамі, дазваляе адначасова выкарыстоўваць некалькі рэдактараў (ckeditor, tinymce, whyzziwyg). * Apachesolr<ref>[http://drupal.org/project/apachesolr Apachesolr] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130827062341/https://drupal.org/project/apachesolr |date=27 жніўня 2013 }}</ref> — інтэграцыя з пашукавіком Apache SOLR. * Panels everywhere<ref>[http://drupal.org/project/panels_everywhere Panels everywhere] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131019091949/https://drupal.org/project/panels_everywhere |date=19 кастрычніка 2013 }}</ref> — прадстаўляе магчымасць выкарыстоўваць галоўную панэль для ўсяго сайта, з наступнай устаўкай у яе іншых панэлей. * Features<ref>[http://drupal.org/project/features Features] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130822130156/https://drupal.org/project/features |date=22 жніўня 2013 }}</ref> — дазваляе зліваць вызначыныя дадзеныя з базы ў код у выглядзе модуляў для наступнага пераноса (напрыклад, з сервера распрацоўкі на прэпрадакшн сервер). * Backup and migrate (BAM)<ref>[http://drupal.org/project/migrate Backup and migrate (BAM)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130911165539/https://drupal.org/project/migrate |date=11 верасня 2013 }}</ref> — магчымасць дампа і ўзнаўлення базы цалкам або часткова. * Views bulk operations<ref>[http://drupal.org/project/views_bulk_operations Views bulk operations] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130821071923/https://drupal.org/project/views_bulk_operations |date=21 жніўня 2013 }}</ref> — групавыя аперацыі над аб’ектамі ў спісах. * Devel<ref>[http://drupal.org/project/devel Devel] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130817060008/https://drupal.org/project/devel |date=17 жніўня 2013 }}</ref> — набор сродкаў і функцый для хуткай распрацоўкі. * Drush<ref>[http://drupal.org/project/drush Drush] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130831050820/https://drupal.org/project/drush |date=31 жніўня 2013 }}</ref> — Drupal shell, пакет для працы з друпалам і модулямі праз кансоль (таксама дасягальны ў рэпазіторыях апошніх версій [[ubuntu]]). * Memcache<ref>[http://drupal.org/project/memcache Memcache]</ref> — інтэграцыя з серверам [[memcached]]. * Ubercart — сістэма электроннай камерцыі. Да несумнеўных плюсаў Drupal трэба аднесці даволі поўную дакументацыю па розных аспектах сістэмы (дакументацыя пераважна на англійскай мове). == Тэмы афармлення == Дызайн сайта на Drupal можна змяняць з дапамогай тэмаў афармлення. У якасці шабланізатара («рухавік тэмы» у тэрміналогіі Drupal) выкарыстоўваецца PHPTemplate, але з’яўляецца магчымасць выкарыстоўваць Xtemplate<ref>[http://drupal.org/node/6493 XTemplate theme engine | drupal.org] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090316205154/http://drupal.org/node/6493 |date=16 сакавіка 2009 }}</ref>, Smarty<ref>[http://drupal.org/project/smarty Smarty theme engine | drupal.org] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130407172702/https://drupal.org/project/smarty |date=7 красавіка 2013 }}</ref>, Twig<ref>[http://drupal.org/project/twig Twig template engine | drupal.org] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130522125244/http://drupal.org/project/twig |date=22 мая 2013 }}</ref> і іншыя. Уключэнне PHPTemplate і XTemplate рухавікоў у Drupal заклапочвае з нагоды гнуткасці і складанасці.<ref>{{cite web|url=http://drupal.org/node/15689#comment-25704|title=How does Drupal compare to Mambo? discussion thread|work=drupal.org|accessdate=17 красавіка 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713232013/http://drupal.org/node/15689#comment-25704|archivedate=13 ліпеня 2007|url-status=dead}}</ref> Drupal-темізацыя выкарыстоўвае механізм шаблонаў, каб далей адасобліваць HTML/CSS з PHP. Папулярны Drupal-модуль, які называецца «Devel» падае GUI інфармацыю для распрацоўшчыкаў і вярстальшчыкаў пра будову старонкі. Унесеныя супольнасцю тэмы на сайт Drupal.org выдадзеныя ў адпаведнасці з бясплатнай ліцэнзіяй GPL. З версіі 6.0 з’явілася магчымасць дынамічна змяняць формы па сродках [[AHAH]]. У версію 7.0 увайшла бібліятэка jQuery UI. == Метады структуравання зместу == У Drupal прапаноўваецца гібкая схема арганізацыі структуры сайта на аснове [[Таксанамія|таксанаміі]].<br /> '''Таксанамія''' — механізм, які дазваляе ствараць адвольную колькасць тэматычных катэгорый для змесціва сайта і асацыяваць іх з модулямі, якія забяспечваюць увод і вывад інфармацыі. Катэгорыі могуць прадстаўляць плоскія або іерархічныя спісы, альбо складаныя структуры, дзе элемент можа мець некалькі «продкаў» і некалькі даччыных элементаў. З дапамогай падобнай схемы аднымі і тымі ж модулямі магчыма арганізацыя розных варыянтаў структурызацыі змесціва. Напрыклад, лёгка ствараецца скразны спіс «ключавых словаў» для ўсіх дакументаў сайта і т.п. Іншая парадзігма з’явілася са стварэннем у Drupal пашырэння Content Construction Kit (CCK). CCK дазваляе дапаўняць дакументы новымі палямі розных тыпаў — ад палёў увода URL і email, да палёў захоўвання і адлюстравання мультымедыйных файлаў. Таксама па сродках дадатковых модуляў да CCK (напрыклад, Node reference) можна арганізаваць сувязі паміж дакументамі, не выкарыстоўваючы механізм таксанаміі. == Падтрымка лакалізацыі == [[Файл:Drupal злёт 2 Лакалізацыя.jpg|thumb|[http://www.youtube.com/watch?list=UUbkDkLe_ZSWIMs_RlJDZD4g&v=lzeRpv37jEA&feature=player_embedded Відэа «Як перакладаць Drupal»]]] Сістэма падтрымлівае лакалізацыю інтэрфейса на больш чым 100 мовах (аднак не ўсе пераклады з’яўляюцца поўнымі). У Drupal выкарыстоўваецца асабісты механізм для лакалізацыі з захаваннем перакладаў у [[База даных|базе даных]], нараўне з астатнім змесцівам сайта. Імпарт і экспарт перакладаў сайта ажыцяўляецца ў выглядзе po-файлаў. Поўная лакалізацыя змесціва падтрымліваецца іншымі модулямі, якія не ўваходзяць у пастаўку Drupal, але могуць быць спампаваныя з сайта распрацоўшчыкаў. У 2012 годзе [[Drupal-клуб]] арганізаваў конкурс «Пераклад Drupal на беларускую мову»<ref>{{Cite web |url=http://localize.drupal.org/node/4558 |title=Конкурс «Пераклад Drupal на беларускую мову» |access-date=17 красавіка 2013 |archive-date=15 снежня 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121215194841/http://localize.drupal.org/node/4558 |url-status=dead }}</ref> сярод распрацоўшчыкаў, лінгвістаў і проста ініцыятыўных людзей. Цягам трох месяцаў ядро Drupal 7 версіі было цалкам лакалізавана. == Бяспека == Палітыка Drupal складаецца ў тым, каб анансаваць аб прыродзе кожнай уразлівасці сістэмы бяспекі, як толькі выдадзены новы рэліз. Адміністратары Drupal сайтаў аўтаматычна апавяшчаюцца аб гэтых новых рэлізах праз модуль Статуса Абнаўлення (Drupal 6.x) ці праз Менеджар Абнаўлення (Drupal 7.x). Drupal вядзе спіс рассылкі паведамленняў бяспекі, гісторыю ўсіх апавяшчэнняў бяспекі, дамашнюю старонку службы бяспекі і RSS-стужку з новымі апавяшчэннямі. У 2012 годзе паведамілі і выправілі ў ядры Drupal 4 уразлівасці сістэмы бяспекі. Дзіркі ў бяспецы таксама былі знойдзены і выпраўлены ў 174 унесеных карыстальнікамі модулях. == Сістэмныя патрабаванні == Drupal у першую чаргу арыентаваны на платформу [[LAMP]], але магчымы варыянты выкарыстання іншага сістэмнага ПЗ. * [[Аперацыйная сістэма]]: сямейства [[Unix]] (у тым ліку [[FreeBSD]], [[Mac OS X]]), [[Windows]] (любыя АС, на якіх можа працаваць інтэрпрэтатар PHP) * [[Вэб-сервер]]: [[Apache]], [[Nginx]], [[Lighttpd]], [[IIS]] Versions 6, 7 (праз Fast CGI) (тэарытычна любы вэб-сервер, які дапускае выкананне PHP-кода) * [[СКБД]]: [[MySQL]], [[PostgreSQL]] (у прынцыпе нескладаная адаптацыя да іншых рэляційных СКБД, напрыклад [[IBM DB2]] <ref>[http://www.ibm.com/developerworks/ru/library/i-osource9/index.html Статья по адаптации на сайте IBM Developer Networks]</ref>) * [[PHP]] версіі 4.3.3 і вышэй (для сумяшчальнасці з усімі іншымі модулямі рэкамендуецца скарыстоўваць PHP 5, замест PHP 4). Drupal 7 патрабуе PHP 5.2.4 і вышэй. == Крытыка == * Крытыкі Drupal ставяць у папрок распрацоўшчыкам слабое выкарыстанне аб’ектных магчымасцей PHP. Сапраўды, API Drupal практычна не выкарыстоўвае наяўныя ў PHP магчымасці ААП (Аб’ектна-арыентаванага праграмавання). Распрацоўшчыкі аргументуюць гэта слабай рэалізацыей ААП у мове (асабліва да версіі PHP 5). Аб’ектная мадэль у Drupal прысутнічае, але ў некалькі нетрадыцыйным для PHP выглядзе<ref>[http://api.drupal.org/api/5/file/developer/topics/oop.html Праграмаванне ў Drupal з пункту гледжання ААП] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070521225541/http://api.drupal.org/api/5/file/developer/topics/oop.html |date=21 мая 2007 }}</ref>. У Drupal 7 аднак прысутнічае шэраг новаўвядзенняў, якія задзейнічаюць аб’ектныя магчымасці PHP 5. * Да недахопаў (але адначасова і добрай якасці) Drupal можна аднесці адсутнасць адваротнай сумяшчальнасці API. У кожным новым мажорным рэлізе адбываюцца вялікія змены API, калі нароўні з дадаваннем новых функцый прыбіраюцца некаторыя старыя або змяняюцца параметры выкліка існуючых. Гэта прыводзіць да неабходнасці распрацоўшчыкам іншых модуляў адаптаваць іх для працы з новымі версіямі Drupal. Аднак змяненні API і працэдура адаптацыі модуляў да новых версій апісваюцца ў дакументацыі для кожнага рэліза, таксама заўжды прапануецца механізм аўтаматызаванага апгрэйда ядра сістэмы на новую версію.<ref>[http://drupal.org/upgrade Абнаўленне сістэмы (для карыстальнікаў)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110323204952/http://drupal.org/upgrade/ |date=23 сакавіка 2011 }}</ref><ref>[http://drupal.org/update/modules Абнаўленне модуляў (для распрацоўшчыкаў)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110522062347/http://drupal.org/update/modules |date=22 мая 2011 }}</ref> Плюс дадзенай схемы распрацоўкі — няма неабходнасці цягнуць з версіі ў версію праграмны пласт сумяшчальнасці са старымі API, што палягчае бягучы код сістэмы. * Крывая навучання. Некаторыя карыстальнікі апісваюць Drupal як складаны для засваення. Вялікая колькасць унесеных карыстальнікамі модулей могуць мець функцыянальнасць, якая тыражваецца некалькі разоў. == Прыклады рэалізацыі сайтаў на Drupal == Прыведзены прыклады некалькіх сайтаў з высокай наведвальнасцю (дзесяткі тысяч наведвальнікаў у суткі і вышэй), працуючых на Drupal: * [http://www.warnerbrosrecords.com Warner Bros Recordings]<ref name="socialcmsbuzz.com">{{cite web|date=24 кастрычніка 2008|title=Drupal Sites Which You May Not Have Known Were Drupal Based|url=http://socialcmsbuzz.com/45-drupal-sites-which-you-may-not-have-known-were-drupal-based-24092008/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090204021137/http://socialcmsbuzz.com/45-drupal-sites-which-you-may-not-have-known-were-drupal-based-24092008/|archivedate=4 лютага 2009|accessdate=17 красавіка 2013|url-status=dead}}</ref> * [http://www.mtv.co.uk MTV UK]<ref name="socialcmsbuzz.com"/> * [http://news.van.fedex.com FedEx] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150127142025/http://news.van.fedex.com/ |date=27 студзеня 2015 }}<ref>{{cite web|date=[[2008]]|title=Who is Using Drupal?|url=http://websites.usandv.com/who-is-using-drupal|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130302005348/http://websites.usandv.com/who-is-using-drupal|archivedate=2 сакавіка 2013|accessdate=17 красавіка 2013|url-status=dead}}</ref> * [http://ubuntu.com ubuntu]<ref>[http://www.drupal.ru/node/4432 ubuntu.com использует Drupal! | Drupal Россия]</ref> * [http://www.whitehouse.gov/ White House]<ref>[http://www.fastcompany.com/blog/kit-eaton/technomix/white-house-web-adds-some-drupal-magic Under First Open-Source Prez Obama, White House Adopts Drupal, but at What Cost? | Fast Company]</ref> * [http://www.michaeljackson.com The Official Michael Jackson Site] * {{Не перакладзена 3|Либрусек|Либрусек|ru|Либрусек}} * {{Не перакладзена 3|CRM|CRM|ru|CRM}} [[Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння|фонда свабоднага праграмнага забеспячэння]] — [https://crm.fsf.org/ crm.fsf.org] == Супольнасць == [http://drupal.org Drupal.org] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20191019082002/https://www.drupal.org/ |date=19 кастрычніка 2019 }} мае вялікую супольнасць карыстальнікаў і распрацоўшчыкаў, з больш чым 954,296 уліковых запісаў карыстальнікаў і больш чым 25,146 уліковых запісаў распрацоўшчыкаў (на красавік 2013).<ref name="dohome">{{cite web|url=https://drupal.org/|title=Drupal Homepage|work=Drupal.org|accessdate=2011-08-18|archive-date=24 ліпеня 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724232201/https://drupal.org/|url-status=dead}}</ref> Паўгадавыя Drupal-канферэнцыі (DrupalCon) чаргуюцца паміж Паўночнай Амерыкай і Еўропай.<ref>{{cite web|url=http://groups.drupal.org/node/17870|title=drupal.org discussion on Drupalcon event management|publisher=Groups.drupal.org|date=|accessdate=2011-08-31}}</ref> Колькасць удзельнікаў на канферэнцыях DrupalCon павялічылася з 500 у Сегедзе ў жніўні 2008 да больш чым 3,100 у [[Дэнвер]]ы ў сакавіку 2012.<ref>{{cite web|url=http://chicago2011.drupal.org/|title=DrupalCon Chicago 2011}}</ref> Еўрапейскі DrupalCon у жніўні 2012 года праходзіў у [[Мюнхен]]е, [[Германія]]. Меньшыя падзеі, вядомыя як «Drupal-кемпы» (DrupalCamp),<ref>{{cite web|title=Drupal Camps and Cons|url=http://buildamodule.com/drupal-camps-calendar|accessdate=25 January 2013|archive-date=21 студзеня 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121040341/http://buildamodule.com/drupal-camps-calendar|url-status=dead}}</ref> праходзяць на працягу ўсяго года па ўсім свеце. Таксама гуру Drupal запісваюць відэаскрынкасты па ўсталёўцы і наладцы розных модуляў, тэм і г.д., што дазваляе пачаткоўцам хутчэй разабрацца ў сістэме. == Drupal у Беларусі == У Беларусі таксама існуе Drupal-супольнасць, у Мінску ладзяцца мерапрыемствы прысвечаныя Drupal. Восенню 2011 года пачаў сваю дзейнасць [[Drupal-клуб]], куды можа прыйсці любы зацікаўлены ў вывучэнні гэтай сістэмы. 26 лістапада 2011 года актывісты [http://be.wikipedia.org/wiki/Drupal-клуб Drupal-клуба], які дзейнічае на базе [[Маладзёжная арганізацыя "Фаланстэр"|Фаланстэра]], арганізавалі першы Drupal-злёт<ref>{{Cite web |url=http://bizzona.net/drupal-v-minske |title=Першы Drupal-злёт |access-date=17 красавіка 2013 |archive-date=5 кастрычніка 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121005065236/http://bizzona.net/drupal-v-minske |url-status=dead }}</ref>, на якім былі прадстаўлены даклады і майстэр-клас для пачаткоўцаў. [[Файл:Drupal злёт 1.jpg|400px|thumb|Першы Drupal-злёт]] 15-16 снежня 2012 адбыўся другі Drupal-злёт<ref>[http://it.tut.by/329187 Другі Drupal-злёт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130207122126/http://it.tut.by/329187 |date=7 лютага 2013 }}</ref> у іншым фармаце. Усё мерапрыемства было падзелена на 3 блокі: * даклады і прэзентаціі; * пераклад модуляў на беларускую мову; * хакатон па распрацоўцы сацыяльнага праекта [http://niekropali.by niekropali.by]. Сярод удзельнікаў распаўсюджваўся комікс<ref>{{Cite web |url=http://issuu.com/falanster/docs/drupal_komiks_drupal-sliot.by |title=Комікс Drupal-злёт |access-date=17 красавіка 2013 |archive-date=29 ліпеня 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160729123437/https://issuu.com/falanster/docs/drupal_komiks_drupal-sliot.by |url-status=dead }}</ref> прысвечаны Drupal. 15 лістапада 2013 года быў праведзены Drupal-дзень для шкаляроў.<ref>[http://falanster.by/ru/news/drupal-den-sleduyushchee-pokolenie Drupal-день. Следующее поколение] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131123122824/http://falanster.by/ru/news/drupal-den-sleduyushchee-pokolenie |date=23 лістапада 2013 }}</ref> Асобныя фанатычныя ўдзельнікі пад уплывам Drupal намалявалі велізарнае 3D-графіті і запісалі трэк<ref>[http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=WDPDmwPl65w Drupal-клуб. Будь социальным!|Смотреть видео]</ref>. {{Зноскі}} == Літаратура == === Кнігі на рускай мове === ==== Drupal 7 ==== * Тодд Томлинсон CMS Drupal 7: руководство по разработке системы ўправления вэб-сайтом, 3-е издание = Pro Drupal 7 Development, 3rd Edition. — М.: «Вильямс», 2011. — 560 с. — ISBN 978-5-8459-1743-0 * Алексей Черных Drupal 7. — «Эксмо», 2011. — С. 208. — ISBN 978-5-699-47059-4 * Колисниченко Денис Николаевич Drupal 7. Руководство пользователя. — «Диалектика», 2011. — С. 256. — ISBN 978-5-8459-1717-1 ==== Drupal 6 ==== * Анжела Байрон, Эдисон Берри, Натан Хог, Джэфф Итон, Джэймс Уокер, Джэфф Роббинс Drupal: создание и управление сайтом = Using Drupal. — «Символ», 2010. — С. 576. — ISBN 978-5-93286-174-5 * Джон Вандюк CMS Drupal: руководство по разработке системы ўправления сайтом = Pro Drupal development. — «Вильямс», 2009. — С. 576. — ISBN 978-5-8459-1513-9 * Томас Захреддин Drupal 6 = Das Drupal 6 Praxisbuch. — «Эксмо», 2008. — С. 432. — ISBN 978-5-699-36219-6 * Дэвид Мерсер Drupal 6. Создание надежных и полнофункциональных веб-сайтов, блогов, форумов, порталов и сайтов-сообществ = Building powerful and robust websites with Drupal 6: Build your own professional blog, forum, portal or community website with Drupal 6. — «Вильямс», 2009. — С. 272. — ISBN 978-5-8459-1556-6 * В.Ромашов CMS Drupal: система управления содержимым сайта. — «Питер», 2009. — С. 256. — ISBN 978-5-49807-241-8 === Кнігі на англійскай мове === * Robert T. Douglass, Mike Little, Jared W. Smith «Building Online Communities with Drupal, phpBB, and WordPress». Apress, ISBN 1-59059-562-9 * David Mercer «Drupal: Creating Blogs, Forums, Portals, and Community Websites», ISBN 1-904811-80-9 * John K. VanDyk, Matt Westgate «Pro Drupal Development», ISBN 978-1-59059-755-2 * Matt Butcher «Learning Drupal 6 Module Development», ISBN 978-1-84719-444-2 == Спасылкі == * [http://drupal.org Афіцыйны сайт праекта Drupal] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20191019082002/https://www.drupal.org/ |date=19 кастрычніка 2019 }} {{ref-en}} {{ВС}} {{Фрэймворкі для вэб-дадаткаў}} {{CMS для блогаў}} [[Катэгорыя:Свабодныя сістэмы кіравання сайтамі]] [[Катэгорыя:Сістэмы вядзення блогаў]] [[Катэгорыя:Свабоднае праграмнае забеспячэнне, напісанае на PHP]] [[Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для вэб-распрацоўкі]] [[Катэгорыя:Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне]] [[Катэгорыя:Drupal]] 4cn9415g7uj1wj19k988zyuaebhsvr4 0 160325 5173859 3032920 2026-07-31T14:01:04Z Autumndancer 168015 Выдалена перасылка на [[Пізана (Навара)]] 5173859 wikitext text/x-wiki '''Пізана''': == Прозвішча == * [[Андрэа Пізана]] — італьянскі мастак * [[Джунта Пізана]] — італьянскі мастак == Тапонім == * [[Пізана (Навара)]] {{неадназначнасць}} db632cz0p536hz822k0btf57t4cky3w 0 163198 5174049 5044725 2026-08-01T08:39:53Z DzBar 156353 +[[Катэгорыя:Касмічныя апараты ЗША]]; +[[Катэгорыя:Транспартныя сродкі НАСА]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5174049 wikitext text/x-wiki {{Ракета |выява=STS120LaunchHiRes.jpg |подпіс=Шатл «[[шатл Дыскаверы|Дыскаверы]]» узлятае. Палёт [[STS-120]] |назва=Шатл<br />{{lang-en|Space Shuttle}} |прызначэнне=[[Шматразовы транспартны касмічны карабель]] |вытворца=[[United Space Alliance]]:<br />[[Thiokol]]/[[Alliant Techsystems]] (SRBs)<br />[[Lockheed Martin]] ([[Martin Marietta]]) — (ET)<br />[[Rockwell International|Rockwell]]/[[Boeing]] (orbiter) |краіна=ЗША |даўжыня=56,1 м |дыяметр=8,69 м |маса=2030 т |ступені=2 |НААПН=24&nbsp;400 кг |ПН3-мэта=[[Геастацыянарная арбіта|геастацыянарную арбіту]] |ПН3=3810 кг |стан=праграма завершана |месцы-запуску=[[Касмічны цэнтр Кенэдзі]], 39-ы комплекс<br />[[База Вандэнберг]] (планавалася ў [[1980-я]]) |запускі=135 |паспяховых-запускаў=134 паспяховых запуску<br />133 паспяховых пасадкі |няўдалых-запускаў=1 ([[Катастрофа шатла «Чэленджэр»|пацярпеў бедства пры запуску]], ''[[шатл Чэленджэр|Чэленджэр]]'')<!-- LAUNCH failures only to match label in Infobox. --> |часткова-няўдалых-запускаў=1 ([[Катастрофа шатла «Калумбія»|пацярпеў бедства пры пасадцы]], ''[[шатл Калумбія|Калумбія]]'') |першы-запуск=[[12 красавіка]] [[1981]] |апошні-запуск=[[8 ліпеня]] [[2011]] |boosters=2 |boostername=[[Space Shuttle Solid Rocket Booster|Solid Rocket Boosters]] |boosterengines=1 [[Solid-fuel rocket|solid]] |boosterthrust=2&nbsp;800&nbsp;000 [[pound force|lbf]] each, [[sea level]] liftoff |alt-boosterthrust=12,5 [[meganewton|MN]] |boosterSI=269 s |boostertime=124 s |boosterfuel=solid |stage1name=[[Shuttle External Tank|External Tank]] |stage1engines=(none) <br />(3 [[Space Shuttle main engine|SSMEs]] located on Orbiter) |stage1thrust=1&nbsp;225&nbsp;704 lbf total, sea level liftoff |alt-stage1thrust=5,45220 MN |stage1SI=455 s |stage1time=480 s |stage1fuel=[[Вадкі кісларод|LOX]]/[[Вадкі вадарод|LH2]] |stage2name=[[Space Shuttle Orbiter|Orbiter]] |stage2engines=2 [[Orbital Maneuvering System|OME]] |stage2thrust=53.4 kN combined total vacuum thrust |alt-stage2thrust=12&nbsp;000 lbf |stage2SI=316 s |stage2time=1250 s |stage2fuel=[[Monomethylhydrazine|MMH]]/[[Dinitrogen tetroxide|N₂O₄]] }} '''Касмічная транспартная сістэма''' ({{lang-en|Space Transportation System}}), больш вядомая як '''Спейс шатл'''<ref>Напісанне паводле БЭ у 18 т. — Т. 15. — С. 105.</ref> (ад {{lang-en|Space shuttle|скарочана}} — касмічны чаўнок) — [[Злучаныя Штаты|амерыканскі]] шматразовы транспартны [[касмічны карабель]]. Шатл запускалі ў космас з дапамогай ракет-носьбітаў, ажыццяўлялі манеўры на арбіце як касмічным караблём і вярталі на Зямлю як [[самалёт]]. Разумелася, што шатлы будуць хадзіць, як чаўны, паміж калязямной арбітай і Зямлёй, дастаўляць карысныя грузы ў абодвух кірунках. Пры распрацоўцы прадугледжвалася, што кожны з шатлаў павінен быў да 100 разоў стартаваць у [[космас]]. На практыцы жа яны выкарыстоўваюцца значна менш. Да мая 2010 года больш за ўсё палётаў — 38 — здзейсніў шатл «Дыскаверы». Агулам у 1975—1991 гадах пабудавана пяць шатлаў: «[[шатл Калумбія|Калумбія]]» (згарэў пры пасадцы ў 2003), «[[шатл Чэленджэр|Чэленджэр]]» (падарваўся пасля старту ў 1986), «[[шатл Дыскаверы|Дыскаверы]]», «[[шатл Атлантыс|Атлантыс]]» і «[[Індэвар (шатл)|Індэвар]]». Апошнюю місію [[STS-135]] выканаў шатл «Атлантыс», стартаваўшы 8 ліпеня 2011 года з [[Касмічны цэнтр Кенэдзі|Касмічнага цэнтра Кенэдзі]] і прабыўшы ў космасе 12 дзён і 18 гадзін, на чым праграма ''Space Shuttle'' была закрытая. == Гісторыя == === Ідэя === 24 верасня 1966 года, калі касмічная праграма «[[Апалон (касмічная праграма)|Апалон]]» набліжалася да завяршэння праектавання, НАСА і ВПС ЗША апублікавалі сумеснае даследаванне, у якім зрабілі выснову аб тым, што для задавальнення іх будучых патрэбаў спатрэбіцца новы карабель, і найбольш эканамічным рашэннем будзе часткова шматразовая сістэма.<ref>{{Cite web|url=https://history.nasa.gov/SP-4407/vol4/cover.pdf|title=Wayback Machine|website=history.nasa.gov|access-date=2025-09-27}}</ref> Праект «Касмічная транспартная сістэма» стартаваў у 1967 годзе (яшчэ да першага пілатуемага палёту па праграме «[[Апалон (касмічная праграма)|Апалон]]» 11 кастрычніка 1968 года), як агляд перспектыў пілатуемай касманаўтыкі пасля завяршэння праграмы НАСА па палётах да [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяца]]. 30 кастрычніка 1968 года два галаўных цэнтра НАСА (цэнтр пілатуемых касмічных караблёў у Х'юстане і касмічны цэнтр імя Маршала ў Хантсвіле) звярнуліся да амерыканскіх касмічных кампаній з прапановай даследаваць магчымасць стварэння шматразовай касмічнай сістэмы, што павінна было знізіць выдаткі касмічнага агенцтва пры ўмове інтэнсіўнага выкарыстання. У ліпені 1969 года мэтавая група па касмічных «чаўнаках» апублікавала справаздачу, у якой вызначыла, што шатл будзе падтрымліваць кароткатэрміновыя пілатуемыя місіі і касмічную станцыю, а таксама магчымасці запуску, абслугоўвання і вяртання спадарожнікаў. У верасні 1970 года спецыяльна створаная група для вызначэння наступных крокаў у засваенні касмічнай прасторы (пад кіраўніцтвам віцэ-прэзідэнта ЗША [[Спіра Агню|С.Агню]]) аформіла два дэталёва прапрацаваных праекта верагодных праграм. Вялікі праект уключаў: * касмічныя чаўнакі; * арбітальныя буксіры; * вялікую арбітальную станцыю на зямной арбіце (да 50 чалавек); * малую арбітальную станцыю на арбіце Месяца; * стварэнне заселенай базы на Месяцы; * пілатуемыя экспедыцыі да Марса; * высадку людзей на паверхню Марса. У якасці малога праекта прапаноўвалася стварыць толькі вялікую арбітальную станцыю на зямной арбіце. Але ў абодвух праектах было вызначана, што арбітальныя палёты з такімі мэтамі як: забеспячэнне станцыі, дастаўка на арбіту грузаў для далёкіх экспедыцый або блокаў караблёў для далёкіх палётаў, змена экіпажаў і іншыя заданні на арбіце Зямлі, павінны ажыццяўляцца шматразовай сістэмай, якая і атрымала тады назву «Space Shuttle». === Праектаванне === [[Файл:North American Rockwell P333.jpg|міні|275x275пкс|Ранні канцэпт. Арбітальны шатл які разганяецца пілатуемым паскаральнікам ]] У студзені 1971 года кіраўніцтва НАСА і ВПС прыйшлі да высновы, што шматразовы арбітальны апарат з трохкутным крылом, усталяваны на аднаразовым паліўным баку, будзе аптымальнай канструкцыяй для касмічнага чаўнака. ВПС спадзяваліся выкарыстоўваць чаўнок для запуску вялікіх спадарожнікаў і патрабавалі, каб ён быў здольны падымаць 29 000 кг на ўсходнюю нізкую калязямную арбіту або 18 000 кг на палярную арбіту. Праекты спадарожнікаў таксама патрабавалі, каб касмічны чаўнок меў адсек для карыснай нагрузкі памерам 4,6 на 18 м (15 на 60 футаў). Паралельна гэтаму НАСА ацаніла рухавікі F-1 і J-2 ад [[Сатурн (сямейства ракет)|ракет]] [[Сатурн (сямейства ракет)|Сатурн]] і вызначыла, што яны недастаткова магутныя для патрабаванняў будучага касмічнага чоўна, і ў ліпені 1971 года быў выданы кантракт фірме [[Rocketdyne]] на пачатак распрацоўкі рухавіка [[RS-25]]. НАСА разгледзела 29 праектаў кампаноўкі касмічнага чаўнака і вызначыла, што варта выкарыстоўваць канструкцыю з двума бакавымі паскаральнікамі, прычым паскаральнікі павінны быць шматразовымі для зніжэння выдаткаў. НАСА і ВПС ЗША вырашылі выкарыстоўваць [[Цвердапаліўны паскаральнік|цвердапаліўныя паскаральнікі]] з-за больш нізкай кошту і прастаты іх аднаўлення для паўторнага выкарыстання пасля парашутнага прызямлення ў акіяне. У студзені 1972 года прэзідэнт [[Рычард Ніксан]] ухваліў чаўнок, і ў сакавіку НАСА прыняло рашэнне па яго канчатковым праекце. Распрацоўка галоўнага рухавіка касмічнага шатла (SSME) заставалася абавязкам Rocketdyne, і кантракт быў выдадзены ў ліпені 1971 года, а абноўленыя спецыфікацыі рухавіка SSME былі прадстаўлены Rocketdyne у красавіку таго ж года<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.spaceline.org/united-states-manned-space-flight/space-shuttle-program-history/|title=SPACE SHUTTLE PROGRAM HISTORY {{!}} Spaceline|access-date=2025-09-27}}</ref>. У наступным жніўні НАСА заключыла кантракт на будаўніцтва арбітальнага апарата з кампаніяй [[North American Rockwell]], якая да таго часу пабудавала поўнамаштабны макет, пазней названы [[Inspiration (шатл)|Inspiration]]. У жніўні 1973 года НАСА заключыла кантракт на пастаўку знешняга бака з кампаніяй [[Martin Marietta]], а ў лістападзе - кантракт на пастаўку цвердапаліўнага паскаральніка з кампаніяй [[Morton Thiokol]]. === Распрацоўка і будоўля === 4 чэрвеня 1974 года кампанія Rockwell пачала будаўніцтва першага арбітальнага апарата «Constitution» (OV-101), пазней перайменаванага ў [[Энтэрпрайз (шатл)|Энтэрпрайз]]. Энтэрпрайз будаваўся як прататып для аэрадынамічных выпрабаванняў і здольнасці да планірвання пры заходзе на пасадку, з-за гэтага на ім не было рухавікоў і цеплааховы. Будаўніцтва «Энтэрпрайза» было завершана [[17 верасня]] [[1976]] года, і ён быў пераведзены на ваенна-паветраную базу Эдвардс для пачатку выпрабаванняў. [[Файл:Shuttle Main Engine Firing in Gimbal Test - GPN-2000-000552.jpg|міні|313x313пкс|Выпрабаванне рухавіка [[RS25]]]]Паралельна распрацоўваўся галоўны рухавік RS-25. Але спачатку распрацоўка была адкладзена на дзевяць месяцаў, паколькі кампанія [[Pratt & Whitney]] аспрэчвала кантракт, выдадзены Rocketdyne. Першы рухавік быў завершаны ў сакавіку 1975 года пасля праблем з распрацоўкай дросельнай засланкі, збояў у кіраванні сопламі, а таксама паломкамі лапатак турбіны. Нягледзячы на праблемы падчас выпрабаванняў, НАСА замовіла дзевяць рухавікоў RS-25, неабходных для трох арбітальных апаратаў, якія планавалася пачаць будаваць у маі 1978 года. Таксама значныя затрымкі былі ў распрацоўцы сістэмы цеплавой абароны будучага шатла. Папярэднія касмічныя караблі НАСА выкарыстоўвалі [[Уваход у атмасферу|абляцыйныя цеплавыя экраны]], але іх нельга было выкарыстоўваць паўторна. НАСА вырашыла выкарыстоўваць керамічныя пліткі для цеплавой абароны, паколькі тады шатл можна было б пабудаваць з лёгкага алюмінію, а пліткі можна было б замяняць паасобку па меры неабходнасці. Але калі 30 000 плітак пачалі "клеіць" на будуючыйся арбітальны шатл OV-102 «Калумбія», то гэты працэс адтэрмінаваў гатоўнасць шатла на 2 гады. 10 лютага 1978 года быў гатовы другі тэставы шатл - STA-099 «[[Чэленджэр (шатл)|Чэленджэр]]». Ён прызначаўся для наземных выпрабаванняў структурнай канструкцыі планёра, але ў перспектыве ён мог быць даабсталяваны да паўнавартаснага арбітальнага чаўнака (як і зрабілі ў 1979-1980 гадах). 29 студзеня 1979 года НАСА замовіла два дадатковых арбітальных апарата, OV-103 і OV-104, якія былі названыя «[[Дыскаверы (шатл)|Дыскаверы]]» і «[[Атлантыс (шатл)|Атлантыс]]». У лютым 1982 года пачалося будаўніцтва шатла OV-105, пазней названага «[[Індэвар (шатл)|Індэвар]]», але НАСА ў 1983 годзе вырашыла абмежаваць флот Спейс Шатлаў чатырма арбітальнымі апаратамі, і будаўніцтва спынілі. Будоўлю «Індэвара» аднавілі пасля катастрофы «Чэленджэра». === Тэсты і першы палёт === [[Файл:Voo Enterprise.jpg|міні|250x250px|Прататып для атмасферных выпрабаванняў «[[Энтэрпрайз (шатл)|Энтэрпрайз]]» (OV-101) аддзяляецца ад самалёта-авіяносца (спецыяльнай версіі «[[Boeing 747]]»), каб здзейсніць свабодны палёт (без хваставога абцякальніка рухавіка) ў небе над Паўднёвай Каліфорніяй. ]]Пасля прыбыцця на авіябазу Эдвардс, «Энтэрпрайз» пачаў праходзіць лётныя выпрабаванні з самалётам-носьбітам Boeing 747 (спецыяльная мадыфікавацыя Boeing 747SCA для перавозкі арбітальнага апарата<ref>{{Cite web|url=https://www.airwar.ru/enc/craft/b747sca.html|title=Уголок неба ¦ Boeing 747 SCA|website=www.airwar.ru|access-date=2025-10-03}}</ref>). 18 лютага 1977 года «Энтэрпрайз» пачаў выпрабаванні на заход на пасадку і пасадку. Пад час гэтых выпрабаванняў, шатл быў прымацаваным да самалёта-носьбіта на працягу ўсяго палёту. 12 жніўня 1977 года «Энтэрпрайз» правёў свой першы тэст на свабоднае планаванне, дзе ён аддзяліўся ад самалёта-носьбіта і самастойна прызямліўся на авіябазе Эдвардс. Пасля чатырох плануючых палётаў, «Энтэрпрайз» быў перавезены ў [[Касмічны цэнтр Маршала]], дзе 13 сакавіка 1978 г. на спецыяльным «стэндзе», з прымацаванымі цвердапаліўнымі ракетнымі паскаральнікамі і знешнім паліўным бакам, прайшоў выпрабаванні на вібрацыю для імітацыі напружанняў запуску. У красавіку 1979 года «Энтэрпрайз» быў дастаўлены ў цэнтр касмічных даследаванняў, дзе на стартавай пляцоўцы LC-39 (з прымацаванымі цвердапаліўнымі ракетнымі паскаральнікамі і знешнім паліўным бакам) выкарыстоўваўся для праверкі правільнасці пазіцыянавання абсталявання стартавага комплексу. [[Файл:Columbia STS-1 arrival at launch pad.jpg|міні|Шатл «Калумбія» на стартавай пляцоўцы LC-39 перад стартам місіі STS-1]] Паралельна, 24 сакавіка 1979 года ў касмічны цэнтр Кенэдзі на спецыяльна абсталяваным «[[Boeing 747]]» з даследчага цэнтра Драйдэна (Каліфорнія) быў прывезены шатл «Калумбія». Шатл быў перададзены НАСА 25 сакавіка 1979 і змешчаны ў ангар, дзе пачалася непасрэдная падрыхтоўка да яго першага палёту (да таго ж трэба было скончыць прымацаванне цеплаахоўных плітак да ніжняй часткі «Калумбіі»). 24 лістапада 1980 года шатл «Калумбія» быў перавезены ў будынак вертыкальнай зборкі, дзе быў злучаны са знешнім паліўным бакам і цвердапаліўнымі паскаральнікамі, і 29 снежня шатл быў перавезены на стартавую пляцоўку LC-39. Аднак з-за шэрагу няспраўнасцяў запуск неаднакратна адкладвалі. 12 красавіка 1981 года адбыўся першы запуск «касмічнага чаўнака», пілатуемага Джонам Янгам і Робертам Крыпенам. Падчас двухдзённай місіі Янг і Крыпен праверылі абсталяванне на борце шатла і выявілі, што некалькі керамічных плітак адваліліся ад верхняй часткі «Калумбіі» (аднак у НАСА па фотаздымкам ад спадарожнікаў ВПС пашкоджанняў ня выявілі). «Калумбія» ўвайшла ў атмасферу і прызямлілася на авіябазе Эдвардс 14 красавіка. Наступныя 3 палёты «Калумбіі» (STS-2, STS-3, STS-4) былі выпрабавальнымі, з мінімальным экіпажам (2 чалавекі). Калі 4 ліпеня 1982 года скончылася місія STS-4, і «Калумбія» пілатаваная Кенам Мэцінглі і Генры Хартсфілдам, прызямлілася на бетоннай узлётна-пасадачнай паласе авіябазы Эдвардс, [[прэзідэнт ЗША]] [[Рональд Рэйган]] і яго жонка [[Нэнсі Рэйган|Нэнсі]] сустрэліся з экіпажам і выступілі з прамовай. Пасля гэтага НАСА абвясцілі аб '''запуску касмічнай транспартнай сістэмы''' (STS). == Апісанне == «Спейс Шатл» стаў першым дзеючым арбітальным касмічным апаратам, прызначаным для паўторнага выкарыстання. Кожны арбітальны апарат «Спейс Шатл» быў разлічаны на 100 запускаў ці дзесяць гадоў эксплуатацыі, хоць пазней гэты тэрмін быў падоўжаны. [[Файл:Mission control center.jpg|міні|275x275пкс|Агульны выгляд залы кіравання палётамі «Спейс Шатлаў» Цэнтра кіравання палётамі [[Касмічны цэнтр імя Ліндана Джонсана|Касмічнага цэнтра Джонсана]]. На фота заняткі па мадэляванні палёту STS-114.]] Адказнасць за кампаненты шатлаў была размеркавана паміж некалькімі палявымі цэнтрамі НАСА: * [[Касмічны цэнтр Кенэдзі|Касмічны цэнтр Кэнэдзі]] - запуск, пасадку і разварот на экватарыяльных арбітах (адзіны профіль арбіты, які фактычна выкарыстоўваўся ў праграме); * ВПС ЗША авіябазы [[Вандэнберг (авіябыза)|Вандэнберг]] - запуск, пасадку і разварот на палярных арбітах (хоць гэтая канфігурацыя ніколі не выкарыстоўвалася); * [[Касмічны цэнтр імя Ліндана Джонсана|Касмічны цэнтр Джонсана]] (JSC) - цэнтральны пункт для ўсіх аперацый з шатламі, а цэнтр місій імя Джона к. Стэніса адказваў за асноўныя рухавікі, знешнія бакі і цвердапаліўныя паскаральнікі; * [[Касмічны цэнтр імя Джона К. Стэніса]] - правядзенне выпрабаванняў асноўных рухавікоў. Таксама адказваў за асноўныя рухавікі, знешнія бакі і цвердапаліўныя паскаральнікі; * [[Цэнтр касмічных палётаў Годарда|Цэнтр касмічных палётаў імя Годдарда]] - кіраванне глабальнай сеткай сачэння. Пры запуску да арбітальнага апарата (у якім знаходзіліся экіпаж і карысная нагрузка), мацаваўся вонкавы паліўны бак і два цвердапаліўныя ракетныя паскаральнікі (ТРБ). == Пабудаваныя шатлы == * [[шатл Энтэрпрайз|Энтэрпрайз]] (OV-101, атмасферныя тэсты, спісаны) * [[шатл Патфайндэр|Патфайндэр]] (OV-098, наземныя тэсты) * [[шатл Калумбія|Калумбія]] (OV-102, згарэў пры пасадцы ў 2003 годзе) * [[шатл Чэленджэр|Чэленджэр]] (OV-099, узарваўся пры старце ў 1986 годзе) * [[Дыскаверы (шатл)|Дыскаверы]] (OV-103, апошні запуск — 24 лютага 2011) * [[шатл Атлантыс|Атлантыс]] (OV-104, апошні запуск — 8 ліпеня 2011) * [[Індэвар (шатл)|Індэвар]] (OV-105, апошні запуск — 16 мая 2011) == Гл. таксама == * [[Арбітальны самалёт]] * [[КА Буран|Буран]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|15|Спейс шатл|Ларыёнаў У. С.|105—106}} == Спасылкі == {{Commons|Category:Space Shuttle}} {{Шатл}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Спейс шатл]] [[Катэгорыя:Касмічныя караблі шматразовага выкарыстання]] [[Катэгорыя:Касмічныя апараты ЗША]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі НАСА]] lwaomhcbzufg5z4n5ay2w27d0jfra52 0 164405 5173955 5062789 2026-08-01T02:02:02Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173955 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = з 2000 }} '''Alarmsignal''' (''«Сігнал трывогі»'') — [[нямецкі панк]]-гурт. Праз выступленні з такімі гуртамі, як «Knast», «Dritte Wahl» і «Daily Terroristen» гурт стаў вядомым на панк-сцэне. Апошнія альбомы выпускаліся на «White Line Studio» у супрацоўніцтве з Увэ Гольц.<ref>''[http://www.metal.de/cdreviews.php4?was=review&id=6613 Review auf metal.de] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071228120615/http://www.metal.de/cdreviews.php4?was=review&id=6613 |date=28 снежня 2007 }}''</ref><ref>''[http://www.ramtatta.de/4/index_details.php?id=212 Review auf ramtatta.de] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160111082514/http://www.ramtatta.de/4/index_details.php?id=212 |date=11 студзеня 2016 }}''</ref> == Гісторыя == Заснаваны пад назвай Endzeit («Канец часу») у 2000 годзе ў Цэле. Калі сябры гурта даведаліся, што існуе праварадыкальны калектыў з такой самай назвай, яны змянілі назву.<ref>[http://www.oyla21.de/cgi-bin/designs/standard2/index.cgi?page=text&id=538899261158151782&userid=87334195 Interview]</ref> == Дыскаграфія == === Альбомы<ref>''[http://www.musicline.de/de/artist/Alarmsignal/discography Diskografie bei musicline.de] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161224083707/http://www.musicline.de/de/artist/Alarmsignal/discography |date=24 снежня 2016 }}''</ref> === * Fahneneid (2005; JAG-M) * Nazis nehmen uns die Arbeitsplätze weg (2006; Nix Gut Records) * Revolutionäre sterben nie! (2007; Nix Gut Records) * Sklaven der Langeweile (2009; Nix Gut Records) * Alles ist vergänglich (2012; Antikörper Export) * Viva Versus (2015) * Attaque (2018) * Ästhetik des Widerstands (2022) * Insomnia (2025) === EPs === * Demo (2001) * Split EP mit Paradox (2007; Antikoerper-Export, Ugly Punk, Riot-Rex.) * Split CD mit Paradox, Wehrlos, Fallobstfresser (2008; Antikoerper-Export, Ugly Punk) * Split EP з гуртам {{Не перакладзена 3|The toten Crackhuren im Kofferraum|The toten Crackhuren im Kofferraum|de|The toten Crackhuren im Kofferraum}} (2024) === Складанкі === * Hinter 1000 Stäben Keine Welt * Fuck The Elite * Taugenix Fanzine Sampler * Eat The Rich — Vol.3 * Wir lassen uns das Dagegensein nicht verbieten — Nix-Gut Soli-Sampler * Es lebe der Punk — Vol.7 * Es lebe der Punk — Vol.8 * Schlachtrufe BRD Vol. 8 * DeutschpunkBalladen — Vol.2 * Schlachtrufe BRD Vol.9 * Alle gegen Alle — A Tribute to Slime * Chaostage Sampler * Aggro Punk — Erste Aggressive Punk Produktion * Taugenix Sampler Vol. 10 {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.myspace.de/alarmsignalpunk Alarmsignal auf MySpace]{{Недаступная спасылка}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Музычныя калектывы Германіі]] [[Катэгорыя:Панк-гурты]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2000 годзе]] dxoudawetov7fhiy36d30f60rgscuv5 0 164934 5174029 5173708 2026-08-01T07:25:34Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174029 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Віёла}} {{Музычны інструмент}} '''Віёла''' — сямейства смычковых [[Музычны інструмент|музычных інструментаў]]. Віёлы маюць плоскае дно, пакатыя плечы, шырокі грыф з ладамі, 5—7 струн, наладжваюцца па квартах з тэрца пасярэдзіне. Пры ігры на віёле яе трымалі вертыкальна. Распаўсюджванне атрымала ў краінах [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропы]] з XVI стагоддзя. Разнавіднасці: дыскантавая, альтовая, тэнаровая (малая басовая, называлася таксама Віёла ды гамба, ці проста гамба), вялікая басовая і кантрабасовая. Гук віёлы далікатны, матавы. Ужывалася як сольны, ансамблевы і аркестравы інструмент. Бытавала галоўным чынам у арыстакратычнай асяроддзі. З XVII стагоддзя выцясняецца інструментамі скрыпічнага сямейства, якія адпавядаюць новым патрабаванням музычнага мастацтва. У гэты ж час з’яўляюцца разнавіднасці віёлы з рэзанансавымі струнамі: віёла-бастарда, віёла-д’аморе, або віёль-д’амур, віёла-ды-бардонэ, або барытон. {{Струнныя музычныя інструменты}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Музычныя інструменты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Смычковыя музычныя інструменты]] [[Катэгорыя:Гістарычныя музычныя інструменты]] e101myixt7lkasbr3lh9l03m0pw8m0o 0 170440 5174099 4643457 2026-08-01T11:27:31Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174099 wikitext text/x-wiki {{Картка пратакола |Абр = IPv4 |Назва = Internet Protocol version 4 |Узровеь = Сеткавы |Сямейства = [[TCP/IP]] |Створаны = |Порт = |Прызначэнне = Адрасацыя |Спецыфікацыя = RFC 791 |Кліенты = рэалізацыі стэка TCP/IP у [[Windows]], [[Linux]] і [[BSD]] |Серверы = рэалізацыі стэка TCP/IP у [[Windows]], [[Linux]] і [[BSD]] }} '''IPv4''' ({{lang-en|Internet Protocol version 4}}) — чацвёртая версія [[IP]]-пратакола, першая шырока ўжывальная версія. Пратакол апісаны ў RFC 791 (верасень 1981 года), замяніўшы RFC 760 (студзень 1980 года). == Адрасацыя == IPv4 выкарыстоўвае 32-[[біт]]ныя (чатырох[[байт]]ныя) адрасы, якія абмяжоўваюць [[IP-адрас|адрасную прастору]] 4 294 967 296 (2³²) магчымымі ўнікальнымі адрасамі. Зручнай формай запісу [[IP-адрас]]а (IPv4) з’яўляецца запіс у выглядзе чатырох [[Дзесятковая сістэма злічэння|дзесятковых лікаў]] (ад 0 да 255), падзеленых кропкамі, напрыклад, ''192.168.0.1''. (ці ''128.10.2.30'' — традыцыйная дзесятковая форма ўяўлення адрасу) === Уяўленне адрасу === {| class="wikitable" ! Форма запісу !! Прыклад !! Пераўтварэнне з дзесятковай натацыі з кропкамі |- | {{translation|Дзесятковая натацыя з кропкамі|Дзесятковая з кропкамі|en|Dot-decimal notation}} || <tt>192.0.2.235</tt> || — |- | Шаснаццатковая з кропкамі || <tt>0xC0.0x00.0x02.0xEB</tt> || Кожны [[Актэт, інфарматыка|актэт]] пераўтвараецца ў шаснаццатковую форму |- | Васьмярковая з кропкамі || <tt>0300.0000.0002.0353</tt> || Кожны актэт пераўтвараецца ў васьмярковую форму |- | [[Шаснаццатковая сістэма злічэння|Шаснаццатковая]] || <tt>0xC00002EB</tt> || [[Канкатэнацыя]] актэтаў з шаснаццатковай натацыі з кропкамі |- | [[дзесятковая сістэма злічэння|Дзесятковая]] || <tt>3221226219</tt> || 32-бітны лік у дзесятковай форме |- | [[васьмярковая сістэма злічэння|Васьмярковая]] || <tt>030000001353</tt> || 32-бітны лік у васьмярковай форме |} == Зарэзерваваня адрасы == Некаторыя адрасы IPv4 зарэзерваваны для спецыяльных мэтаў і не прызначаны дзеля глабальнай маршрутызацыі<ref name="rfc3330">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc3330.txt RFC3330: Special-use IPv4 addresses]{{ref-en}}; заменены [http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc5735.txt RFC5735: Special-use IPv4 addresses]{{ref-en}}</ref>. {|class="wikitable" ! Падсетка !! Прызначэння |- | 0.0.0.0/8<ref name="rfc1700">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc1700.txt RFC1700: Assigned Numbers]{{ref-en}}</ref> || Адрасы крыніц пакетаў «гэтай» («сваёй») сеткі прызначаны для лакальнага ўжывання на хосце пры стварэнні [[Сокет, праграмны інтэрфейс|сокетаў]] IP. Адрас 0.0.0.0/32 выкарыстоўваецца дзеля пазначэння адрасу крыніцы самога хосту.<ref name="rfc3330" /> |- | 10.0.0.0/8<ref name="rfc1918">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc1918.txt RFC1918: Address allocation for private internets]{{ref-en}}</ref> || Дзеля ўжывання ў прыватных сетках. |- | 127.0.0.0/8<ref name="rfc1700" /> || Падсетка дзеля камунікацый унутры хосту (гл.: [[localhost]]). |- | 169.254.0.0/16<ref>[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc3927.txt RFC3927: Dynamic configuration of IPv4 link-local addresses]{{ref-en}}</ref> || [[Link-local address|Канальныя адрасы]]; падсетка выкарыстоўваецца для аўтаматычнага канфігуравання адрасоў IP у выпадку адсутнасці сервера DHCP. |- | 172.16.0.0/12<ref name="rfc1918" /> || Для ўжывання ў прыватных сетках. |- | 100.64.0.0/10<ref name="rfc6598">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc6598.txt RFC6598: IANA-reserved IPv4 prefix for shared address space]{{ref-en}}</ref> || Для ўжывання ў сетках сэрвіс-правайдэра. |- | 192.0.0.0/24<ref name="rfc5736">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc5736.txt RFC5736: IANA IPv4 Special Purpose Address Registry]{{ref-en}}</ref> || Рэгістрацыя адрасоў спецыяльнага прызначэння. |- | 192.0.2.0/24<ref name="rfc5737">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc5737.txt RFC5737: IPv4 address blocks reserved for documentation]{{ref-en}}</ref> || Для ўзораў у дакументацыі. |- | 192.168.0.0/16<ref name="rfc1918" /> || Для ўжывання ў прыватных сетках. |- | 198.51.100.0/24<ref name="rfc5737" /> || Для ўзораў у дакументацыі. |- | 198.18.0.0/15<ref name="rfc2544">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc2544.txt RFC2544: Benchmarking methodology for network interconnect devices]{{ref-en}}</ref> || Для стэндаў тэставання прадукцыйнасці. |- | 203.0.113.0/24<ref name="rfc5737" /> || Для ўзораў у дакументацыі. |- | 240.0.0.0/4<ref name="rfc1700" /> || Зарэзервавана для ўжывання ў будучыні. |- | 255.255.255.255<ref name="rfc919">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc919.txt RFC919: Broadcasting internet datagrams]{{ref-en}}</ref> || Абмежаваны [[Шырокавяшчальны канал|шырокавяшчальны адрас]]. |} Ёсць таксама рарэзерваваныя адрасы, якія маршрутызуюцца глабальна. {|class="wikitable" ! Падсетка !! Прызначэнне |- | 192.88.99.0/24<ref name="rfc3330" /> || Ужываюцца дзеля [[Anycast|рассылкі бліжэйшаму вузлу]]. Адрас 192.88.99.1/32 ужываецца ў якасці рэтранслятара пры [[Інкапсуляцыя, камп'ютарныя сеткі|інкапсуляцыі]] [[IPv6]] у IPv4 ([[6to4]])<ref name="rfc3068">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc3068.txt RFC3068: An anycast prefix for 6to4 relay routers]{{ref-en}}</ref>. |- | 224.0.0.0/4<ref name="rfc3171">[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc3171.txt RFC3171: IANA guidelines for IPv4 multicast address assignments]{{ref-en}}</ref> || Выкарыстоўваюцца для [[Multicast|шматадраснай рассылкі]]. |} == Структура пакету == Пакет IP змяшчае 14 палёў, з якіх 13 з’яўляюцца абавязковымі. Чатырнаццатае поле прызначана для неабавязковых опцый. Палі ўжываюць [[парадак байтаў]] ад старэйшага да малодшага, старэйшыя біты ідуць першымі. Першы біт мае нумар 0. Такім чынам, напрыклад, поле з версіяй знаходзіцца ў чатырох старэйшых бітах першага байта. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Зрушэнне ў бітах !colspan="4"| 0-3 ||colspan="4"| 4-7 ||colspan="6"| 8-13 ||colspan="2"| 14-15 ||colspan="3"| 16-18 ||colspan="13"| 19-31 |- ! 0 |colspan="4"| Версія |colspan="4"| Памер загалоўка |colspan="6"| [[DSCP|Differentiated Services Code Point]] |colspan="2"| [[Explicit Congestion Notification]] |colspan="16"| Памер пакета |- ! 32 |colspan="16"| Ідэнтыфікатар ||colspan="3"| Флаги ||colspan="13"| Зрушэнне фрагмента |- ! 64 |colspan="8"| [[Time to live|Час жыцця]] ||colspan="8"| [[Спіс пратаколаў IP|Пратакол]] ||colspan="16"| Кантрольная сума заголоўка |- ! 96 |colspan="32"| Адрас крыніцы |- ! 128 |colspan="32"| Адрас прызначэння |- ! 160 |colspan="32" bgcolor="#FFBBBB"| Опцыі (калі памер загалоўка &gt; 5) |- ! 160 или 192+ |colspan="32"| Даныя |} ; Версія : Першым полем пакета з’яўляецца версія пратакола памерам у чатыры біта. Для IPv4 гэта 4. ; Памер загалоўка (Internet Header Length){{anchor|IHL}}: Наступныя чатыры біта змяшчаюць памер загалоўка пакета у 32-бітных [[машыннае слова|словах]]. Паколькі колькасць опцый не сталая, указанне памера важна для адлучэння заголоўка ад даных. Мінімальнае значэнне роўнае 5 (5×32=160 біт, 20 байт), максімальнае — 15 (60 байт). ; Differentiated Services Code Point (DSCP) : Першапачаткова звалася «тып абслугоўвання» (Type of Service, ToS), у цяперашні час вызначаецца RFC 2474 як «Differentiated Services». Ужываецца для падзялення трафіка на класы абслугоўвання, напрыклад для ўсталёўкі адчувальнаму да затрымак трафіку, такому як [[VoIP]] большага прыярытэту. ; Указальнік перагрузкі (Explicit Congestion Notification, ECN) : Папярэджанне аб перагрузцы сеткі без страты пакетаў. З’яўляецца неабавязковай функцыяй і ўжываецца толькі калі абодва хоста яе падтрымліваюць. ; Памер пакета : 16-бітны поўны памер пакета ў байтах, уключаючы загаловак і даныя. Мінімальны памер роўны 20 байтам (зашаловак без даных), максімальны — 65535 байт. Хосты павінны падтрымліваць перадачу пакетаў памерам да 576 байт, але сучасныя рэалізацыі звычайна падтрымліваюць значна большы памер. Пакеты большага памера, чым падтрымлівае канал сувязі, фрагментуюцца. ; Ідэнтыфікатар : Пераважна ўжываецца для ідэнтыфікацыі фрагментаў пакету, калі ён быў фрагментаваны. Існуюць эксперыменты па яго ўжыванню для іншых мэтаў, такіх як даданне інфармацыі аб трасіроўцы пакета для спрашчэння адсочвання шляха пакета з падробным адрасам крыніцы.<ref>{{cite web|author=Stefan Savage.|title=Practical network support for IP traceback|url=http://portal.acm.org/citation.cfm?id=347057.347560|accessdate=2010-09-06}}</ref> ; Флагі : Поле памерам тры біта змяшчае флагі кантролю над фрагментацыяй. Біты ад старэйшага да малодшага азначаюць: :* 0: Зарэзерваваны, павінен быць роўны 0.<ref>У якасці [[Першакрасавіцкія RFC|першакрасавіцкага жарта]] прапанаваны азначаць зламыснасць пакета (evil bit)</ref> :* 1: Не фрагментаваць :* 2: У пакета ёсть яшчэ фрагменты : Калі ўсталяваны флаг «не фрагментаваць», то ў выпадку неабходнасці фрагментацыі такі пакет будзе знішчаны. Можа ўжывацца для перадачы даных хостам, якія ня маюць досыць рэсурсаў для апрацоўкі фрагментаваных пакетаў. : Флаг «ёсть фрагменты» павінен быць усталяваны ў 1 ва ўсіх фрагментаў пакета, акрамя апошняга. У нефрагментаваных усталёўваецца ў 0 — такі пакет лічыцца ўласным апошнім фрагментам. ; Зрушэнне фрагмента : Поле памерам у 13 біт, указвае зрушэнне бягучага фрагмента ад пачатка перадачы фрагментаванага пакета ў блоках па 8 байт. Дазваляе (2¹³−1)×8=65528 байт зрушэння, што перавышае максімальны памер пакета. Першы фрагмент у паслядоўнасці мае нулявое зрушэнне. ; «Час жыцця» (Time to Live, TTL) пакета. : Дазваляе перадухіліць закальцоўванне пакетаў у сеціве шляхам знішчэння пакетаў, якія перавысілі час жыцця. Указваецца ў секундах, інтэрвалы менш секунды акругляюцца да адной секунды. На практыцы кожны маршрутызатар змяньшае час жыцця пакетаў на адзінку (што слушна для існуючых тыповых затрымак у сеціве). Пакеты, час жыцця якіх стаў роўны нулю, знішчаюцца, а адпраўніку дасылаецца паведамленне [[ICMP]] Time Exceeded. На адпраўцы пакетаў з розным часам жыцця заснавана трасіроўка іх шляха праходжання ([[traceroute]]). ; Пратакол : Указвае, даныя якога пратакола змяшчае пакет (напрыклад, TCP ці ICMP). Прысвоеныя нумары пратаколаў можна знайсці на сайце [[IANA]].<ref>[http://www.iana.org/assignments/protocol-numbers/protocol-numbers.xml Assigned Internet Protocol Numbers]{{ref-en}}</ref> ; Кантрольная сума загалоўка : 16-бітная кантрольная сума, ужываецца для праверкі цэласнасці загалоўка. Кожны хост ці маршрутызатар параўноўвае кантрольную суму загалоўка са значэннем гэтага поля і адкідвае пакет, калі яны не супадаюць. Цэласнасць даных IP не правярае — яна правяраецца пратаколамі больш высокіх узроўняў (такіх як TCP ці UDP), якія таксама выкарыстоўваюць кантрольныя сумы. : Паколькі TTL памяньшаецца на кожным кроку праходжання пакета, сума таксама павінна вылічацца на кожным кроку. Метад пераліку кантрольнай сумы вызначаны ў RFC 1071.<ref>[http://www.rfc-editor.org/rfc/rfc1071.txt Computing the Internet Checksum]{{ref-en}}</ref> ; Адрас крыніцы : 32-бітны адрас адпраўніка пакета. Можа не супадаць з сапраўдным адрасам адпраўніка з-за [[NAT|трансляцыі адрасоў]]. ; Адрас прызначэння : 32-бітны адрас атрымальніка пакета. ; Опцыі : За адрасам прызначэння можа ісці поле дадатковых опцый, але яно ўжываецца рэдка. Памер загалоўка ў гэтым выпадку павінен быць дастатковым, каб змясціць усе опцыі (з улікам дадатку да цэлага ліку 32-бітных слоў). : Калі спіс опцый не з'яўляецца канцом загалоўка, ён павінен сканчацца опцыяй 0x00. Опцыі маюць наступны фармат: {| class="wikitable" ! Поле !! Памер у бітах !! Апісанне |- | '''Капіяваць''' || 1 || Усталёўваецца ў 1, калі патрэбна капіяваць опцыі ў загалоўкі ўсіх фрагментаў. |- | '''Клас опцыі''' || 2 || 0 для «кіравальных» опцый і 2 для опцый «зменаў і адладкі». 1 і 3 зарэзерваваны. |- | '''Нумар опцыі''' || 5 || Указвае опцыю. |- | '''Памер опцыі''' || 8 || Указвае памер опцыі (з улікам гэтага поля). Можа не ўказвацца для опцый без аргументаў. |- | '''Аргументы опцыі''' || пераменны || Дадатковыя даныя, якія ўжываюцца опцыяй. |} * Заўвага: Памер загалоўка больш 5 [[машыннае слова|слоў]] указвае на прысутнасць опцый і неабходнасць іх апрацоўкі. * Заўвага: Палі «капіяваць», «клас опцыі» і «нумар опцыі» часам называюць адным васьмібітным полем «тып опцыі». == Вычарпанне адраснай прасторы == {{main|Вычарпанне IPv4-адрасоў}} Ужо ў 1980-я гады стала відавочна, што размеркаванне адраснай прасторы адбываецца значна болей хуткімі тэмпамі, чым было заложана ў архітэктуру IPv4. Гэта прывяло спачатку да з’яўлення [[Класавая адрасацыя|класавай адрасацыі]], пазней [[Бяскласавая адрасацыя|бяскласавай адрасацыі]], і ў канчатковым выніку да распрацоўкі новага пратакола [[IPv6]]. У лютым 2011 года [[IANA]] выдаткавала 5 апошніх блокаў адрасоў [[RIR]]ам. Блокі вольных IP-адрасоў пачалі заканчвацца ў рэгіянальных рэгістратараў з 2011 года.<ref>{{Cite web |url=http://www.potaroo.net/tools/ipv4/index.html |title=IPv4 Address Report |access-date=6 жніўня 2013 |archive-date=6 жніўня 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806020416/http://www.potaroo.net/tools/ipv4/index.html |url-status=dead }}</ref> == Гл. таксама == * [[TCP]] * [[SCTP]] * [[Рэгіянальны інтэрнэт-рэгістратар]] {{Зноскі}} {{IPstack}} [[Катэгорыя:TCP/IP]] [[Катэгорыя:Пратаколы сеткавага ўзроўню]] eit4aiv947tbpern9a4arsx53ygfr1k 0 180557 5173864 4784148 2026-07-31T14:20:24Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5173864 wikitext text/x-wiki {{Славутасць| |Беларуская назва = Базіліка Эмілія |Арыгінальная назва = ''Basilica Aemilia'' |Выява = |Краіна = Італія |Назва месцазнаходжання = Рымскі форум |Месцазнаходжанне = [[Рым]], [[Рымскі форум]] |Першае згадванне = 179 да н.э. }} '''Базіліка Эмілія''' ({{lang-la|Basilica Aemilia}}) — разбураная [[базіліка]] на [[Рымскі форум|Рымскім форуме]]. Базіліка ўяўляла сабой будынак з туфу і траверціну прамавугольнай формы даўжынёй 100 метраў, які складаўся з трох [[неф]]аў. Яна была пабудавана ў [[179 да н.э.|179 годзе да н.э.]] цэнзарамі [[Марк Эмілій Лепід, консул 187 года да н.э.|Маркам Эміліем Лепідам]] і Маркам Фульвіем Набіліёрам, таму спачатку звалася {{lang-la|Basilica Aemilia et Fulvia}}. Пазней базіліка была пашырана прадстаўнікамі роду [[Эміліі|Эміліяў]] — консулам [[Марк Эмілій Лепід, консул 78 года да н.э.|Маркам Эміліем Лепідам]] у [[78 да н.э.]] і консулам [[Луцый Эмілій Лепід Павел, консул 50 года да н.э.|Луцыем Эміліем Лепідам Паўлам]] каля [[50 да н.э.]] на грошы, атрыманыя ад хабару [[Гай Юлій Цэзар|Гая Юлія Цэзара]] — і пры [[Актавіян Аўгуст|імператары Аўгусце]]. У базілікі з’явіўся другі паверх, ступені вялі да тэрасы над порцікамі. На тэрасе знаходзілася трыбуна, звернутая да форума. Уся базіліка была ўпрыгожана мармурам, падлога базілікі таксама атрымала пакрыццё з белага і паліхромнага мармуру. Магчыма, будынак базілікі служыў рынкам, будынкам суда ці месцам правядзення грамадзянскіх сходаў. У паўднёвай частцы будынка знаходзіліся крамы, сярод калон размяшчаліся сталы мянял. Пры пажары [[410]] года базіліка цалкам згарэла (меркаванні археолагаў грунтуюцца на манетах 410—411 гадоў, знойдзеных у пласце, які застаўся пасле пажару). Вялікая зала больш не была адноўлена, аднак корчмы і порцікі былі нанова адбудаваны ў 418—420 гадах прэфектам горада<ref>Freyberger Klaus. Das romische Forum. S. 105.</ref>. Першыя даследаванні на месцы руін пачаліся ў [[1899]] годзе пад кіраўніцтвам Джакама Боні. У 30-х гадах XX стагоддзя базіліка была раскапана і часткова адрэстаўравана. <gallery> Выява:Basilica Emilia - facade in the Augustean Era 02 (150620052).png|Рэканструкцыя базілікі Эмілія, 1905 год. Выява:Disegno1480GiulianoDaSangalloBasilicaEmiliaRoma.jpg|Замалёўка руін, выкананая ў 1480 годзе [[Джуліяна да Сангала]]. Выява:Denario di marco emilio lepido con la basilica emilia.jpg|Фасад базілікі на рымскай манеце, [[61 да н.э.|61 г. да н.э.]] </gallery> {{Зноскі}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар = Stierlin, Henri |загаловак = Imperium Romanum |выданне = |месца = Köln |выдавецтва = Benedikt Taschen Verlag GmbH |год = 1996 |старонкі = |isbn = 3-8228-8729-3 }} {{Рымскі форум}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Архітэктура Старажытнага Рыма]] [[Катэгорыя:Рымскі форум]] [[Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні]] 566uu3zhpudbep7u520db2e35c356fj 5173940 5173864 2026-07-31T21:14:33Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5173940 wikitext text/x-wiki {{Славутасць| |Беларуская назва = Базіліка Эмілія |Арыгінальная назва = ''Basilica Aemilia'' |Выява = |Краіна = Італія |Назва месцазнаходжання = Рымскі форум |Месцазнаходжанне = [[Рым]], [[Рымскі форум]] |Першае згадванне = 179 да н.э. }} '''Базіліка Эмілія''' ({{lang-la|Basilica Aemilia}}) — разбураная [[базіліка]] на [[Рымскі форум|Рымскім форуме]]. Базіліка ўяўляла сабой будынак з туфу і траверціну прамавугольнай формы даўжынёй 100 метраў, які складаўся з трох [[неф]]аў. Яна была пабудавана ў [[179 да н.э.|179 годзе да н.э.]] цэнзарамі [[Марк Эмілій Лепід, консул 187 года да н.э.|Маркам Эміліем Лепідам]] і Маркам Фульвіем Набіліёрам, таму спачатку звалася {{lang-la|Basilica Aemilia et Fulvia}}. Пазней базіліка была пашырана прадстаўнікамі роду [[Эміліі|Эміліяў]] — консулам [[Марк Эмілій Лепід, консул 78 года да н.э.|Маркам Эміліем Лепідам]] у [[78 да н.э.]] і консулам [[Луцый Эмілій Лепід Павел, консул 50 года да н.э.|Луцыем Эміліем Лепідам Паўлам]] каля [[50 да н.э.]] на грошы, атрыманыя ад хабару [[Гай Юлій Цэзар|Гая Юлія Цэзара]] — і пры [[Актавіян Аўгуст|імператары Аўгусце]]. У базілікі з’явіўся другі паверх, ступені вялі да тэрасы над порцікамі. На тэрасе знаходзілася трыбуна, звернутая да форума. Уся базіліка была ўпрыгожана мармурам, падлога базілікі таксама атрымала пакрыццё з белага і паліхромнага мармуру. Магчыма, будынак базілікі служыў рынкам, будынкам суда ці месцам правядзення грамадзянскіх сходаў. У паўднёвай частцы будынка знаходзіліся крамы, сярод калон размяшчаліся сталы мянял. Пры пажары [[410]] года базіліка цалкам згарэла (меркаванні археолагаў грунтуюцца на манетах 410—411 гадоў, знойдзеных у пласце, які застаўся пасле пажару). Вялікая зала больш не была адноўлена, аднак корчмы і порцікі былі нанова адбудаваны ў 418—420 гадах прэфектам горада<ref>Freyberger Klaus. Das romische Forum. S. 105.</ref>. Першыя даследаванні на месцы руін пачаліся ў [[1899]] годзе пад кіраўніцтвам Джакама Боні. У 30-х гадах XX стагоддзя базіліка была раскапана і часткова адрэстаўравана. <gallery> Выява:Basilica Emilia - facade in the Augustean Era 02 (150620052).png|Рэканструкцыя базілікі Эмілія, 1905 год. Выява:Basilica Emilia (149201610).jpg|Замалёўка руін, выкананая ў 1480 годзе [[Джуліяна да Сангала]]. Выява:Denario di marco emilio lepido con la basilica emilia.jpg|Фасад базілікі на рымскай манеце, [[61 да н.э.|61 г. да н.э.]] </gallery> {{Зноскі}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар = Stierlin, Henri |загаловак = Imperium Romanum |выданне = |месца = Köln |выдавецтва = Benedikt Taschen Verlag GmbH |год = 1996 |старонкі = |isbn = 3-8228-8729-3 }} {{Рымскі форум}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Архітэктура Старажытнага Рыма]] [[Катэгорыя:Рымскі форум]] [[Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні]] mehrwajg3ilt6k914rkj83jhac6lfv3 0 185110 5173900 4374088 2026-07-31T18:10:40Z SpinnerLaserzthe2nd 100466 ([[c:GR|GR]]) [[File:Uzbekistan Armed Forces (Cyrillic script).svg]] → [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg]] 5173900 wikitext text/x-wiki {{Картка сцяга |назва = Сцяг Рэспублікі Узбекістан |суб'ект = [[Узбекістан]] |ключ = Узбекістана |выява = Flag of Uzbekistan.svg |заснаваны = {{fd|18|11|1991}} |прапорцыя = 1:2 |выкарыстанне = {{FIAV|110110}} |выява1 = Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg |подпіс1 = {{FIAV|001000}} <small>Сцяг Узброеных сіл Узбекістана</small> |прапорцыя1 = 1:2 }} '''Сцяг Узбекістана''' — разам з [[герб Узбекістана|гербам]] і [[гімн Узбекістана|гімнам]] — з'яўляецца афіцыйным дзяржаўным сімвалам [[Узбекістан|Рэспублікі Узбекістан]]. Зацверджаны [[18 лістапада]] [[1991]] г. == Апісанне == Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Узбекістан уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з трох гарызантальных палос насычанага блакітнага, белага і насычанага зялёнага колераў ва ўсю даўжыню сцяга. Даўжыня сцяга складае 250 см, шырыня — 125 см. Блакітная, белая і зялёная поласы роўныя па шырыні. Шырыня кожнай паласы роўная 40 см. Па краях белай паласы, размешчанай у сярэдзіне сцяга, праходзяць чырвоныя стужкі шырынёй у 2,5 см кожная. На верхняй блакітнай частцы сцяга на пярэднім і адваротным баках, ля тронка намаляваны белы паўмесяц і побач з ім 12 белых пяціканцовых зорак. Паўмесяц і зоркі ўпісваюцца ў прамавугольнік памерам 75 х 30 см, які размяшчаецца па гарызантальнай восі верхняй блакітнай паласы. Паўмесяц размяшчаецца вертыкальна канцамі ад тронка і ўпісваецца ў акружнасць дыяметрам 30 см на адлегласці 20 см ад тронка. Зоркі ўпісваюцца ў акружнасць дыяметрам 6 см. Адлегласць паміж акружнасцямі 6 см. Зоркі размяшчаюцца па вертыкалі і гарызанталі ў наступным парадку: тры зоркі — у верхнім шэрагу, чатыры — у сярэднім і пяць — у ніжнім. Ніжні шэраг зорак размяшчаецца ад ніжняга краю паўмесяца на адлегласці 3,5 см. Нябесна-блакітны колер на сцягу — сімвал блакітнага неба і чыстай вады. Белы колер — сімвал міру і чысціні. Зялёны колер — увасабленне прыроды. Чырвоныя сімвалы — жыццёвыя сілы, сімвал жыцця. На сцягу Узбекістана 12 зорак. 12 азначае 12 зорных месяцаў. == Гл. таксама == * [[Сцяг Узбекскай ССР]] * [[Герб Узбекістана]] == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Узбекістан у тэмах}} {{Азія паводле тэм|Сцяг|Сцягі}} [[Катэгорыя:Сцягі дзяржаў|Узбекістан]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Узбекістана]] 2k2w6px3t1jx2hxjf90o8qero14s73c 0 185208 5174114 5105989 2026-08-01T11:56:56Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174114 wikitext text/x-wiki {{Кампанія |назва = Intetics |лагатып = Logo Intenics.svg |тып = прыватная |дэвіз = Where Software Concepts Come Alive |заснавана = [[1995]] |размяшчэнне = [[Чыкага]], [[Ілінойс]], [[ЗША]] |ключавыя фігуры = Барыс Канцавы (Прэзідэнт і заснавальнік) |галіна = [[Праграмнае забеспячэнне]], [[ІТ-аўтсорсінг]] |сайт = [http://www.intetics.com/ www.intetics.com] }} '''Intetics''' — амерыканская тэхналагічная кампанія, якая займаецца распрацоўкай праграмнага забеспячэння на заказ, стварэннем размеркаваных прафесійных каманд, ацэнкай якасці праграмнага забеспячэння і рашэннямі «all-things-digital», створанымі з выкарыстаннем SMAC, RPA, AI/ML, IoT, blockchain і GIS/UAV/LBS тэхналогій. Штаб-кватэра Intetics размешчана ў горадзе Нэйплз, штат Фларыда, а офісы кампаніі ёсць таксама ў [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]], [[Еўропа|Еўропе]] і [[Лацінская Амерыка|Лацінскай Амерыцы]].<ref>https://www.finanzen.at/nachrichten/aktien/intetics-sponsors-and-speaks-virtual-world-ai-show-in-indonesia-1029383342</ref> == Гісторыя == Intetics заснавана ў 1995 годзе ў Беларусі Барысам Канцавым; тым часам кампанія называлася «Client Server Programs». Тады ў свеце налічвалася каля 10 тысяч вэб-сайтаў, а колькасць інтэрнэт-карыстальнікаў дасягнула 16 мільёнаў толькі ў канцы 1995 года.<ref>{{Cite web|url=https://cybernews.com/security/boris-kontsevoi-intetics-i-believe-digital-transformation-concept-has-been-magnified-artificially/|title=Boris Kontsevoi, Intetics: “I believe the digital transformation concept has been magnified artificially”|date=17 October 2022|access-date=9 лістапада 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230904073723/https://cybernews.com/security/boris-kontsevoi-intetics-i-believe-digital-transformation-concept-has-been-magnified-artificially/|archivedate=4 верасня 2023|url-status=dead}}</ref> У 1996 годзе кампанія далучылася да праграмы Microsoft Certified Solution Provider.<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://theenterpriseworld.com/intetics-custom-software-development/|title=Intetics Inc.- Your Partner for Custom Software Development {{!}} Boris Kontsevoi {{!}} The Enterprise World|date=2022-06-02|access-date=2023-09-04}}</ref> У 1997 годзе штаб-кватэра кампаніі перанесена ў Прагу, [[Чэхія]]. Intetics пачаў займацца вэб-распрацоўкай з самых ранніх часоў Сусветнага Павуцення (WWW) у 1997 годзе.<ref>{{Cite web|url=https://bisprofiles.com/fl/intetics-p16000029250|title=INTETICS INC.. NAPLES, FL|website=bisprofiles.com|access-date=2023-09-04}}</ref> Кампанія Intetics далучылася да Маніфесту гнуткай распрацоўкі (Agile) і падпісала яго ў маі 2002 года, праз год пасля таго, як аўтары дакумента адкрылі яго для падпісання.<ref>{{Cite web|url=https://agilemanifesto.org/display/000000008.html|title=Agile Manifesto Signatories|website=agilemanifesto.org|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2003 годзе кампанія пераехала ў Чыкага, штат Ілінойс, і пачала працаваць пад назвай Intetics, што азначае «Internet. Technology. Ethics.» (Інтэрнэт. Тэхналогіі. Этыка), прасоўвая Кодэкс паводзін і справавую ДНК з дэвізам: «Where Software Concepts Come Alive™». Кампанія арганічна вырасла да 80 чалавек.<ref>{{Cite web|language=ru|url=https://mind.ua/ru/publications/20206137-boris-koncevoj-menyatsya-nado-kogda-vsjo-horosho|title=Борис Концевой: «Меняться надо, когда всё хорошо!»|website=Mind.ua|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=ru-RU|url=https://ain.ua/ru/2020/01/10/menyatsya-nado-kogda-vse-xorosho-boris-koncevoj-ceo-intetics-pro-yubilej-11001-chernyx-lebedej-i-raznyj-majndset-vostochnyx-slavyan/|title=«Меняться надо, когда все хорошо!». Борис Концевой, CEO Intetics про юбилей – 11001, «черных лебедей» и разный майндсет восточных славян|website=AIN.UA|date=2020-01-10|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://theenterpriseworld.com/intetics-custom-software-development/|title=Intetics Inc.- Your Partner for Custom Software Development {{!}} Boris Kontsevoi {{!}} The Enterprise World|date=2022-06-02|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2004 годзе, на світанку рэвалюцыі сацыяльных сетак, узначаленай запускам YouTube і Facebook, Барыс Канцавы прадставіў новую бізнес-мадэль Offshore Dedicated Team, якая пазней стала стандартам галіны IT.<ref>{{Cite web|url=https://bisprofiles.com/fl/intetics-p16000029250|title=INTETICS INC.. NAPLES, FL|website=bisprofiles.com|access-date=2023-09-04}}</ref> У наступным годзе ў Харкаве ([[Украіна]]) быў адкрыты другі цэнтр распрацоўкі Intetics з моцнай ГІС-спецыялізацыяй.<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.zippia.com/intetics-careers-1568671/history/|title=Intetics History: Founding, Timeline, and Milestones - Zippia|website=www.zippia.com|date=2020-08-27|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=en|url=https://superbcompanies.com/categories/web-app-development-companies-in-poland/|title=Top 25 Web Development Companies in Poland {{!}} 2023 Reviews {{!}} SuperbCompanies|website=superbcompanies.com|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2008 годзе кампанія ўпершыню ўвайшла ў спіс Inc. 5000. З таго часу Intetics з’яўлялася ў спісе Inc. 5000 яшчэ восем разоў.<ref>{{Cite web|url=https://www.inc.com/inc5000/2008|title=Inc. 5000}}</ref> У 2009 годзе Intetics адкрыла яшчэ некалькі офісаў па ўсім свеце.<ref>{{Cite web|url=https://bisprofiles.com/fl/intetics-p16000029250|title=INTETICS INC.. NAPLES, FL|website=bisprofiles.com|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2010 годзе прэзідэнт і генеральны дырэктар кампаніі Барыс Канцавы атрымаў званне Certified Outsourcing Professional (COP) ад IAOP, стаўшы першым COP з Усходняй Еўропы. У 2011 годзе, калі з’явіўся тэрмін «Індустрыя 4.0», Барыс Канцавы прадставіў Remote In-Sourcing, перадавую мадэль фарміравання каманды распрацоўкі праграмнага забеспячэння.<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.outsourceaccelerator.com/company/intetics/|title=Intetics|website=Outsource Accelerator|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=en|url=https://itcluster.lviv.ua/en/intetics-joins-lviv-it-cluster/|title=Intetics Joins Lviv IT Cluster - Lviv IT Cluster|date=2022-04-05|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2012 годзе Intetics адкрыла цэнтр распрацоўкі ў [[Кіеў|Кіеве]] (Украіна).<ref>{{Cite web|language=en|url=https://itcluster.lviv.ua/en/intetics-joins-lviv-it-cluster/|title=Intetics Joins Lviv IT Cluster - Lviv IT Cluster|date=2022-04-05|access-date=2023-09-04}}</ref> У наступным годзе выручка ўкраінскага рынку IT-паслуг дасягнула першага мільярда долараў, а Intetics адкрыў у Дзюсельдорфе (Германія).<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.zippia.com/intetics-careers-1568671/history/|title=Intetics History: Founding, Timeline, and Milestones - Zippia|website=www.zippia.com|date=2020-08-27|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2014 годзе Intetics адкрыла прадстаўніцтва ў Лондане (Вялікабрытанія), і каманда кампаніі вырасла да 450 чалавек.<ref>{{Cite web|url=https://archive.kyivpost.com/technology/it-firm-intetics-taps-into-post-soviet-technical-talent-since-early-internet.html|title=IT firm Intetics taps into post-Soviet technical talent since early internet - Apr. 22, 2021|first=Denys|last=Krasnikov|website=Kyiv Post|date=2021-04-22|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2015 годзе кампанія атрымала прэмію Нацыянальнай асацыяцыі аўтсорсінгу (NOA) за лепшы кантракт года ў галіне BPO. NOA — папярэдняя назва Global Sourcing Association (GSA), якая існавала 29 гадоў да 2016 года.<ref>{{Cite web|url=https://www.elixirr.com/wp-content/uploads/2015/10/Winners-officially-announced.pdf|title=Winners Announced for the European Outsourcing Association Awards 2015}}</ref><ref>{{Cite web|language=pl|url=https://focusonbusiness.eu/en/news/national-outsourcing-association-rebrands-in-drive-for-a-global-standard-in-sourcing/1065|title=National Outsourcing Association rebrands in drive for a global standard in Sourcing {{!}} News {{!}} FOCUS ON Business - Created by Pro Progressio|first=Pro|last=Progressio|website=FOCUS ON Business|date=2016-10-08|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gsa-uk.com/GSA-Global-Awards|title=GSA UK - GSA Global Awards|website=www.gsa-uk.com|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2016 годзе штаб-кватэра Intetics была перанесена з Ілінойса ў Нэйплз, штат Фларыда. У тым жа годзе Барыс Канцавы сфармуляваў прынцыпы Predictive Software Engineering і вынайшаў TETRA.<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.eweek.com/development/how-predictive-software-engineering-can-smooth-development-processes/|title=How Predictive Software Engineering Benefits Remote Development Teams|first=Chris|last=Preimesberger|website=eWEEK|date=2017-12-20|access-date=2023-09-04}}</ref> Кампанія таксама стварыла цэнтр распрацоўкі ў [[Кракаў|Кракаве]] (Польшча). З 2016 года Intetics з’яўляецца пастаянным донарам Wikipedia і Wikimedia Foundation.<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.zippia.com/intetics-careers-1568671/history/|title=Intetics History: Founding, Timeline, and Milestones - Zippia|website=www.zippia.com|date=2020-08-27|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://wikimediafoundation.org/support/benefactors/|title=Benefactors|website=Wikimedia Foundation|access-date=2023-09-04}}</ref> Intetics атрымала ўзнагароду ў катэгорыі African Outsourcing Project of the Year на цырымоніі GSA Global Sourcing Awards 2018.<ref>{{Cite web|url=https://www.gsa-uk.com/GSA-Global-Awards-Cape-Town-2018|title=GSA UK - GSA Global Awards - Cape Town 2018|website=www.gsa-uk.com|access-date=2023-09-04}}</ref> Таксама ў 2018 годзе Intetics далучылася да партнёрскай праграмы AWS у статусе Standard Consulting Partner.<ref>{{Cite web|url=https://isg-one.com/docs/default-source/2023-ipl-brochures/aws-ecosystem-partners-2023_-brochure_english.pdf?sfvrsn=8aa0d631_2|title=AWS Ecosystem Partners}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://partners.amazonaws.com/partners/0010L00001mlwJ0QAI/Intetics%20Inc.|title=AWS Partner Solutions Finder|website=partners.amazonaws.com|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2019 годзе кампанія адкрыла цэнтры распрацоўкі ва ўкраінскіх [[Адэса|Адэсе]] і [[Вінніца|Вінніцы]].<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.zippia.com/intetics-careers-1568671/history/|title=Intetics History: Founding, Timeline, and Milestones - Zippia|website=www.zippia.com|date=2020-08-27|access-date=2023-09-04}}</ref> У 2020 годзе было адкрыта прадстаўніцтва Intetics у Ролі, штат Паўночная Караліна, і каманда дасягнула 700 чалавек.<ref>{{Cite web|url=https://jobs.dou.ua/companies/intetics-co/offices/|title=Офіси компанії Intetics {{!}} DOU|website=jobs.dou.ua|access-date=2023-09-04}}</ref> 27 мая 2021 г. быў запушчаны новы вэб-сайт кампаніі Intetics, які атрымаў 3 прэміі Web Awards. <ref>{{Cite web|url=http://www.webaward.org/winner/36022/intetics-inc-wins-2021-webaward-for-intetics-inc.html#.ZCqf5uxBwbk|title=Intetics Inc. wins 2021 WebAward for Intetics Inc.|website=www.webaward.org|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PA00ZQVF.pdf|title=ANALYSIS OF THE ECONOMIC IMPACT ON ARMENIA OF THE SANCTIONS IN RUSSIA – FOCUSED ON AGRICULTURE AND TOURISM|access-date=9 лістапада 2023|archive-date=4 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230904073523/https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PA00ZQVF.pdf|url-status=dead}}</ref> На працягу 2022 года офісы кампаніі былі адкрыты ў Польшчы (Варшава), Арменіі (Ерэван), Грузіі (Батумі), Малдове (Кішынёў).<ref>{{Cite web|language=en|url=https://itcluster.lviv.ua/en/intetics-opens-a-new-softdev-office-in-armenia/|title=Intetics Opens a New SoftDev Office in Armenia - Lviv IT Cluster|date=2022-05-11|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=en|url=https://forum.newsweek.com/profile/Boris-Kontsevoi-CEO-President-Intetics-Inc/26c03e4a-9582-4ec5-9486-849c73cb8cab|title=Boris Kontsevoi {{!}} CEO and President - Intetics Inc.|website=Newsweek Expert Forum|access-date=2023-09-04|archive-date=4 верасня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230904073522/https://forum.newsweek.com/profile/Boris-Kontsevoi-CEO-President-Intetics-Inc/26c03e4a-9582-4ec5-9486-849c73cb8cab|url-status=dead}}</ref> Intetics правяла экспертныя кансультацыі па новым заканадаўстве падчас запуску Diia City<ref>{{Cite web|url=https://chamber.ua/news/ukrainian-it-sector-prospering-against-the-odds-market-overview-by-intetics/|title=Ukrainian IT Sector: Prospering Against the Odds. Market Overview by Intetics}}</ref> — новай прававой базы для ўкраінскай ІТ-індустрыі — і далучылася да ІТ-кластара Львова.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://itcluster.lviv.ua/en/intetics-joins-lviv-it-cluster/|title=Intetics Joins Lviv IT Cluster - Lviv IT Cluster|date=2022-04-05|access-date=2023-09-04}}</ref> У красавіку 2022 года кампанія адкрыла новае прадстаўніцтва ў Львове і прытулак для супрацоўнікаў, пераселеных з рэгіёнаў Украіны, пацярпелых ад расійскага ўварвання ва Украіну. Нягледзячы на вайну, кампанія забяспечвала бесперабойны якасны сэрвіс і аказвала пастаянную падтрымку мясцовым супрацоўнікам.<ref>{{Cite web|language=uk-UA|url=https://dev.ua/news/intetics-vidkryla-novyi-ofis-u-lvovi-1648970748|title=Intetics відкрила новий офіс у Львові|website=dev.ua|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|language=ru-RU|url=https://mc.today/otkryli-dlya-komandy-ofis-i-hostel-vo-lvove-kak-it-kompaniya-intetics-rabotaet-vo-vremya-vojny/|title=Открыли для команды офис и хостел во Львове: как IT-компания Intetics работает во время войны {{!}} MC.today|website=mc.today|date=2022-04-06|access-date=2023-09-04}}</ref> У жніўні 2022 года Intetics адкрыла свой першы офіс у Лацінскай Амерыцы, у Багаце (Калумбія).<ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.einnews.com/pr_news/593957448/intetics-targets-growth-in-latin-america-through-its-new-delivery-center-in-bogot-city-colombia|title=Intetics Targets Growth in Latin America through Its New Delivery Center in Bogotá City, Colombia|first=Irina|last=Dubovik|website=EIN News|date=2022-10-03|access-date=2023-09-04|last2=|first2=}}</ref> У лютым 2023 года AWS выдала Intetics пашыраную акрэдытацыю Advanced Services Partner.<ref>{{Cite web|url=https://ceo.ca/@GlobeNewswire/aws-grants-intetics-an-advanced-services-partner-accreditation|title=AWS Grants Intetics an Advanced Services Partner Accreditation for Outstanding Cloud Expertise and Customer Success, by @GlobeNewswire|website=ceo.ca|access-date=2023-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://partners.amazonaws.com/partners/0010L00001mlwJ0QAI/Intetics%20Inc.|title=AWS Partner Solutions Finder|website=partners.amazonaws.com|access-date=2023-09-04}}</ref> У красавіку 2023 года Intetics запусціла Future TechTalk, першы AI-падкаст з навінамі ІТ-індустрыі і тэхналагічнымі тэндэнцыямі.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://itcluster.lviv.ua/en/intetics-launches-future-tech-talk-first-ever-ai-driven-podcast/|title=Intetics Launches Future Tech Talk – First-Ever AI-Driven Podcast - Lviv IT Cluster|date=2023-04-20|access-date=2023-09-04}}</ref> == Дзейнасць == Intetics забяспечвае распрацоўку прыкладнога [[Праграмнае забеспячэнне|праграмнага забеспячэнне]], стварэнне асобных прафесійных каманд, ацэнку якасці прадукцыі, рашэнняў, пабудаваных з SMAC, RPA, AI/ML, IOT, [[блокчэйн]], GIS/UAV/LBS тэхналогіямі.<ref>http://zillion.nl/articles/intetics.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140226161300/http://www.zillion.nl/articles/intetics.html |date=26 лютага 2014 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.einnews.com/pr_news/487353101/intetics-appoints-ivaylo-ivanov-as-chief-revenue-officer |title=Архіўная копія |access-date=5 кастрычніка 2021 |archive-date=9 лістапада 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109102758/https://www.einnews.com/pr_news/487353101/intetics-appoints-ivaylo-ivanov-as-chief-revenue-officer |url-status=dead }}</ref><ref>https://park.by/residents/intetiks-bel/</ref> На аснове бізнес-мадэлей Offshore Dedicated Team® і Remote In-Sourcing®, Technical Debt Reduction Platform (TETRA™), SLAs для праграмнай інжынерыі, Intetics дапамагае арганізацыям капіталізаваць глабальны талент. Інжынерная экспертыза кампаніі пабудавана на фрэймворку Predictive Software Engineering.<ref>{{Cite web |url=https://chamber.ua/companies/intetics-fe/ |title=Архіўная копія |access-date=5 кастрычніка 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210910143732/https://chamber.ua/companies/intetics-fe/ |archivedate=10 верасня 2021 |url-status=dead }}</ref><ref>https://itcluster.lviv.ua/intetics-joined-lviv-cluster/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210910143729/https://itcluster.lviv.ua/intetics-joined-lviv-cluster/ |date=10 верасня 2021 }}</ref><ref>https://mind.ua/ru/publications/20206137-boris-koncevoj-menyatsya-nado-kogda-vsjo-horosho</ref><ref>{{Cite web |url=https://bestproductsreview.in/intetics-tetra-honored-as-bronze-stevie-award-winner-in-2018/ |title=Архіўная копія |access-date=5 кастрычніка 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210910144230/https://bestproductsreview.in/intetics-tetra-honored-as-bronze-stevie-award-winner-in-2018/ |archivedate=10 верасня 2021 |url-status=dead }}</ref> Intetics спецыялізуецца на распрацоўцы праграмных прадуктаў ва ўмовах няпоўных спецыфікацый. Intetics працуе ў сферах адукацыі, аховы здароўя, лагістыкі, навукі пра жыццё, фінансаў, страхавання, камунікацый, карыстальніцкіх ERP, CRM, інтэлектуальнай аўтаматызацыі і геапрасторавых рашэнняў. Кліентыі Intetics — стартапы, прадпрыемствы, карпарацыі, кампаніі са спісу [[Fortune 1000|Fortune 500]] у розных галінах.<ref>https://career.habr.com/companies/intetics</ref> Кампанія мае сертыфікаты ISO 9001 (якасць) і ISO 27001 (бяспека).<ref>https://chamber.ua/ua/companies/intetics-2/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210910143127/https://chamber.ua/ua/companies/intetics-2/ |date=10 верасня 2021 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://itonews.eu/production-center-intetics/ |title=Архіўная копія |access-date=5 кастрычніка 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210910143126/https://itonews.eu/production-center-intetics/ |archivedate=10 верасня 2021 |url-status=dead }}</ref><ref>https://clutch.co/profile/intetics {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210910144112/https://clutch.co/profile/intetics |date=10 верасня 2021 }}</ref><ref>https://www.siinda.org/event_localcomm2019/event_page/event-agenda-30/coffee-break-89/brands/intetics/about{{Недаступная спасылка}}</ref> Intetics — партнёр Microsoft Gold, Amazon і UiPath.<ref>https://partners.amazonaws.com/partners/0010L00001mlwJ0QAI/</ref><ref>https://marketplace.uipath.com/organizations/intetics-ukraine</ref> Заснавальнік і СЕО кампаніі — Барыс Канцавы, які ў 2017 годзе стаў першым членам [[Forbes]] Technology Council з [[Усходняя Еўропа|Усходняй Еўропы]].<ref>https://theheroes.media/ru/interview/legendarnyi-it-predprinimatel-boris-kontsevoi-ceo-intetics/</ref><ref>https://profiles.forbes.com/members/tech/profile/Boris-Kontsevoi-President-CEO-Intetics-Inc/186a1f6a-57bb-495d-aabb-6cb5b1e9ad3f</ref> == Узнагароды == * Топ 100 кампаній у галіне глабальнага аўтсорсінгу па версіі IAOP’s (Global Outsourcing 100) (2006—2008, 2010—2018, 2019—2023)<ref>{{Cite web|url=https://www.iaop.org/Content/25/195/5148|title=IAOP - The 2020 Global Outsourcing 100|website=www.iaop.org|access-date=2020-03-18}}</ref> * Fortune назваў Intetics адной з самых інавацыйных кампаній Амерыкі ў 2023 годзе за выключныя дасягненні ў абслугоўванні кліентаў.<ref>{{Cite web|url=https://www.iaop.org/Content/25/195/5148|title=IAOP - The 2020 Global Outsourcing 100|website=www.iaop.org|access-date=2020-03-18}}</ref> * Intetics увайшла ў рэйтынг самых хуткарослых кампаній Амерыкі ў 2022 годзе па версіі Financial Times.<ref>{{Cite news|last=Kelly|first=Maxine|date=2022-04-05|title=FT ranking: The Americas’ Fastest-Growing Companies 2022|work=Financial Times|url=https://www.ft.com/content/6ee8f978-a2e0-4644-b7c7-0718a334adb7|access-date=2023-09-04}}</ref> * Узнагарода ў катэгорыі Friendly Workplace ад Marka Pracodawcy (2022)<ref>{{Cite web|url=https://markapracodawcy.pl/friendly-workplace-2019-zapraszamy-atrakcyjnych-pracodawcow/|title=Friendly Workplace 2023 – VI edycja – People First!}}</ref> * Intetics прызнана адной з самых хуткарослых прыватных кампаній Амерыкі часопісам Inc. у штогадовым спісе Inc. 5000 (2008—2015 і 2021 гг.)<ref>{{Cite web|url=https://www.inc.com/profile/intetics|title=Inc. Company Profile}}</ref> * Кампанія Intetics атрымала ганаровае ўзнагароджанне на цырымоніі ўручэння прэміі Fast Company World Changing Ideas Awards 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.fastcompany.com/90742771/world-changing-ideas-awards-2022-software-finalists-and-honorable-mentions|title=30 companies that are using software to change the world|website=Fast Company}}</ref> * Intetics атрымала 3 узнагароды ад Асацыяцыі вэб-маркетынгу: «Лепшы вэб-сайт пастаўшчыка паслуг распрацоўкі мабільных праграм», «Лепшы вэб-сайт распрацоўкі камп’ютэрнага праграмнага забеспячэння» і «Лепшы вэб-сайт міжнароднага бізнесу» ў 2021 годзе.<ref>{{Cite web|url=http://www.webaward.org/winner/36022/intetics-inc-wins-2021-webaward-for-intetics-inc.html#.ZCqf5uxBwbk|title=Intetics Inc. wins 2021 WebAward for Intetics Inc.|website=www.webaward.org|access-date=2023-09-04}}</ref> * Часопіс Software Magazine прызнаў Intetics адной з 500 найбуйнейшых у свеце кампаній-вытворцаў праграмнага забеспячэння з 2010 па 2018 год.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://intetics.com/news/intetics-9th-year-among-worlds-largest-500-software-companies|title=Intetics 9th Year Among World's Largest 500 Software Companies|website=Intetics|access-date=2020-03-18}}</ref><ref>{{Cite journal|title=2018 Software 500 Companies|url=http://rcppubs.com/3D/SWM/2018/nov/|journal=Software Magazine}}</ref> * Intetics увайшла ў шорт-ліст CEE Business Services за сваю ўнікальную платформу ацэнкі якасці праграмнага прадукту TETRA у 2019 годзе.<ref>{{Cite web|url=http://ceeoutsourcingawards.com/short-list-2019/|title=CEE|website=ceeoutsourcingawards.com|access-date=2023-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230904090848/http://ceeoutsourcingawards.com/short-list-2019/|archivedate=4 верасня 2023|url-status=dead}}</ref> * 16-я штогадовая цырымонія ўручэння American Business Awards (2018) БРОНЗАВЫ ПЕРАМОЖЦА: Intetics TETRA (Новы прадукт або паслуга года — праграмнае забеспячэнне — рашэнне для распрацоўкі праграмнага забеспячэння)<ref>{{Cite web|url=https://stevieawards.com/aba/new-product-awards-3|title=New Product Awards {{!}} Stevie Awards|website=stevieawards.com|access-date=2023-09-04}}</ref> * Intetics выйграла ў катэгорыі «Афрыканскі аўтсорсінгавы праект» на цырымоніі ўзнагароджання GSA Global Sourcing Awards 2018.<ref>{{Cite web|url=https://www.gsa-uk.com/GSA-Global-Awards-Cape-Town-2018|title=GSA UK - GSA Global Awards - Cape Town 2018|website=www.gsa-uk.com|access-date=2023-09-04}}</ref> * Intetics атрымала прэмію Software & Technology Innovation Award ад часопіса Corporate Vision у 2016 годзе.<ref>{{Cite web|url=https://www.cv-magazine.com/2016-software-technology-innovation-award-2016-simple-listing|title=Corporate Vision - Software & Technology Innovation Award 2016 Simple Listing|website=www.cv-magazine.com|access-date=2020-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200318013313/https://www.cv-magazine.com/2016-software-technology-innovation-award-2016-simple-listing|archivedate=18 сакавіка 2020|url-status=dead}}</ref> * Кампанія Intetics атрымала ўзнагароды ад Еўрапейскай асацыяцыі аўтсорсінгу (EOA), перамогшы ў намінацыях «Еўрапейскі кантракт года ў галіне BPO» і «Еўрапейскі праект года ў галіне ІТ-аўтсорсінгу» ў 2015 годзе.<ref>{{Cite web|url=https://www.elixirr.com/wp-content/uploads/2015/10/Winners-officially-announced.pdf|title=Winners Announced for the European Outsourcing Association Awards 2015}}</ref> == Зноскі == {{Reflist|4}} == Спасылкі == * [http://www.intetics.com/ Афіцыйная старонка Intetics Co]{{ref-en}} [[Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння]] [[Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1995 годзе]] [[Катэгорыя:Кампаніі паводле алфавіта]] ai3nehlhli3tgpoq5bzj32t6hbztx5r 0 185507 5174109 5088658 2026-08-01T11:43:45Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174109 wikitext text/x-wiki {{Кампанія}} '''Industrial Records''' — лэйбл гуказапісу, заснаваны ў 1976 годзе [[Джэнезіс Пі-Орыдж|Джэнезісам Пі-Орыджам]] ([[Вялікабрытанія]]) == Гісторыя == Назва лэйблу паходзіць ад высунутага Монтэ Казаза (Monte Cazazza) лёзунгу «''Industrial music for industrial people''» («''Індустрыйная музыка для індустрыйных людзей ''») і дала назву цэламу жанру музыкі ([[індастрыял]]). Industrial Records стаў асноўнай зброяй задуманай Пі-Орыджам атакі на грамадзтва і культуру. Лэйбл выдаваў ня толькі праект Пі-Орыджа Throbbing Gristle і іншыя індастрыял-гурты, але і мастака-перфармансіста Монтэ Казаза і нават вядомага контаркультурнага пісьменніка Уільяма Бероўза. Адпавядаючы ідэалогіі Пі-Орыджа, палітыка лэйблу была наўмысна правакацыйнай. З роспускам Throbbing Gristle у 1981 і абвешчаным сканчэннем эпохі індастрыялу Industrial Records замарозіў дзейнасць на 20 год, а раней выпусканыя на ім матар'ялы перайшлі да Mute Records. Аднак у 2002 годзе, разам з адраджэннем Throbbing Gristle, Пі-Орыдж аднавіў дзейнасць лэйблу. == Спасылкі == * [http://www.industrial-records.com/ Афіцыйны сайт Industrial Records] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120716222333/http://www.industrial-records.com/ |date=16 ліпеня 2012 }}{{Вонкавыя спасылкі}} {{Ізаляваны артыкул}} [[Катэгорыя:Індастрыял]] [[Катэгорыя:Лэйблы гуказапісу Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1976 годзе]] mlo0w0xvg8lrdh3c461p7khxxwed6zr 100 193297 5173882 5173323 2026-07-31T15:51:11Z NirvanaBot 40832 +2 новых 5173882 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Паратырэоідны гармон|2026-07-31T07:52:50Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Парашчытападобныя залозы|2026-07-31T07:22:31Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Падстраўнікавы сок|2026-07-30T13:40:40Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Генры Джон Эльвез|2026-07-30T13:12:47Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Падснежнік (Амарылісавыя)|2026-07-30T12:48:31Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Падкорнік бярозавы|2026-07-29T11:30:16Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Падкорнік хваёвы|2026-07-29T11:20:06Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Падкорнікі|2026-07-29T11:02:39Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Archon|2026-07-29T08:26:54Z|Emilia Noah}} {{Новы артыкул|Паддубічы|2026-07-28T11:34:45Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Падвід|2026-07-28T09:53:12Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Пагонічы|2026-07-27T12:00:02Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Арэхавыя|2026-07-26T15:35:41Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Вялікі Лес (балота)|2026-07-24T13:01:12Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Грычын|2026-07-24T12:52:59Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Паганянскае балота|2026-07-24T12:48:33Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Паганафоры|2026-07-24T12:38:47Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Гвінейскі павіян|2026-07-24T08:44:37Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Мядзведжы павіян|2026-07-24T06:34:32Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Павіян анубіс|2026-07-23T13:53:07Z|Autumndancer}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 9sieohhvf3uj60nucj6g5fhr937pw4g 100 193441 5173879 5173320 2026-07-31T15:50:32Z NirvanaBot 40832 +2 новых 5173879 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Васіль Іванавіч Сабольшчыкаў|2026-07-31T10:52:39Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|2-я вуліца Пржавальскага (Мінск)|2026-07-30T17:37:57Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Вуліца Пржавальскага (Мінск)|2026-07-30T15:30:55Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Сацыялістычны завулак (Мінск)|2026-07-24T09:52:07Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Вадзім Іванавіч Альшэўскі|2026-07-23T19:50:42Z|DobryBrat}} {{Новы артыкул|Будынак школы сясцёр-назарэцянак (Навагрудак)|2026-07-23T16:40:31Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Фустат|2026-07-23T13:00:15Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Маці Пальм|2026-07-23T06:59:43Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Могілкі Свята-Мікалаеўскай царквы (Ліда)|2026-07-22T14:27:32Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Могілкі Прачысценскай царквы (Ліда)|2026-07-22T14:25:22Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Капліца Святой Барбары (Ліда)|2026-07-20T21:25:07Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Помнік салдатам, якія загінулі ў гады Першай сусветнай вайны (Ліда)|2026-07-20T09:57:59Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Майданак|2026-07-20T08:50:59Z|Ueschar}} {{Новы артыкул|Сацыялістычная вуліца (Мінск)|2026-07-20T08:12:21Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Вайсковыя могілкі (Ліда)|2026-07-20T08:04:59Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Старыя праваслаўныя могілкі (Ліда)|2026-07-20T07:50:57Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Слабадскія могілкі (Ліда)|2026-07-20T07:17:53Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Светлагорскі гісторыка-краязнаўчы музей|2026-07-18T10:40:04Z|Siliyiw}} {{Новы артыкул|Праезд Сурыкава (Мінск)|2026-07-17T16:57:24Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Завулак Сурыкава (Мінск)|2026-07-17T16:39:32Z|Андрэй 2403 Б}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> l6c1d3qfe5b2fgrzw9xmmezjkp5bcxz 0 205767 5173995 5167406 2026-08-01T06:18:51Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173995 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = 1993 — 2021<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/ca/artist/daft-punk/id5468295 |title=iTunes – Music – Daft Punk |publisher=Itunes.apple.com |date= |accessdate=13 May 2013}}</ref> | Горад = [[Парыж]] | Мова = [[Англійская мова|англійская]] }} '''«Daft Punk»''' — французскі [[Электронная музыка|электронны]] дуэт, які складаецца з музыкантаў {{нп3|Гі-Мануэль дэ Амем Крысто|Гі-Мануэля дэ Амема Крысто|ru|Омем-Кристо, Ги-Мануэль де}} і {{нп3|Тамас Бангальтэ|Тамаса Бангальтэ|ru|Бангальте, Томас}}<ref>{{cite web|title=Daft Punk Bio, Music, News & Shows|url=http://djz.com/featured_djs/daft-punk/|publisher=DJZ.com|accessdate=7 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130120074501/http://djz.com/featured_djs/daft-punk/|archivedate=20 студзеня 2013|url-status=dead}}</ref><ref name=HouseSynthpop/><ref name=Allmusic>[http://www.allmusic.com/artist/daft-punk-p168791 Daft Punk Allmusic bio]</ref><ref name="MusiqueVol.1" />. Daft Punk дасягнулі значнай папулярнасці ў канцы 1990-х гадоў у Францыі і мелі далейшы поспех у наступныя гады. Іх стыль спалучае ў сабе элементы хауса з сінты-попам<ref name=HouseSynthpop>{{cite news| url= http://www.telegraph.co.uk/culture/music/3669339/Daft-Punk-Behind-the-robot-masks.html | title= Daft Punk: Behind the robot masks| first= Bernadette | last= McNulty | work=The Telegraph |date=17 November 2007 | accessdate= 14 October 2012}}</ref><ref name=Allmusic/>. Менеджэрам групы з 1996 па 2008 быў Пэдра Вінтэр (Busy P), кіраўнік [[Ed Banger Records]]<ref name="Pedro" />. На пачатку кар’еры ўдзельнікі групы знаходзіліся пад уплывам розных рок-гуртоў, уключаючы [[The Beach Boys]] і [[The Rolling Stones]]<ref name="DarlinBio" />. Бангальтэ і дэ Амем Крысто першапачаткова былі ў групе пад назвай [[Darlin']], якая хутка распалася. Дуэт стаў называцца Daft Punk, выпусціўшы дэбютны альбом Homework у 1997 годзе. Выпуск альбома Discovery быў яшчэ больш паспяховым, сінглы «[[One More Time (сінгл)|One More Time]]», «Digital Love», і «Harder, Better, Faster, Stronger». У сакавіку 2005 года дуэт выпусціў альбом Human After All, які атрымаў змешаныя водгукі. Тым не менш, сінглы «Robot Rock» і «Technologic» мелі поспех у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. Daft Punk гастраляваў у 2006 і 2007 і выпусціў канцэртны альбом Alive 2007, які выйграў прэмію [[Грэмі]] за Лепшы электронны/танцавальны альбом. Дуэт напісаў музыку да фільма [[Трон: Спадчына]] і ў 2010 годзе выпусціў альбом з саўндтрэкам фільма. У студзені 2013 года, Daft Punk пакінулі [[EMI Records]] зарады [[Sony Music Entertainment]], даччынага лэйбла [[Columbia Records|Columbia]]. Яны выпусцілі альбом Random Access Memories ў 2013, які атрымаў адабрэнне крытыкаў. Першы сінгл «Get Lucky» меў міжнародны поспех, дасягнуўшы піка ў топ-10 у 32 краін свету. Random Access Memories прывёў да пяці прэмій Грэмі ў 2014 годзе, у тым ліку альбом года, а таксама запіс года («Get Lucky»). Гурт вядомы сваім акцэнтам на выкарыстанне візуальных і сюжэтных кампанентаў, звязаных з іх музычнымі творамі. Daft Punk таксама вядомы праз выкарыстанне масак; спецыяльна распрацаваныя шлемы і пальчаткі робляць музыкантаў падобных да робатаў. Яны маюць такі імідж у большасці сваіх публічных выступаў з 2001 года. Дуэт рэдка дае інтэрв’ю ці з’яўляецца на тэлебачанні. == Гісторыя == === 1987—1993: Раннія гады === Тамас Бангальтэ і Гі-Мануэль дэ Амем Крысто пазнаёміліся ў 1987 годзе падчас вучобы ў ліцэі Карно, сярэдняй школы ў [[Парыж]]ы<ref name="MusiqueVol.1">[https://web.archive.org/web/20060410194554/http://www.daft-musique.com/ Daft Punk Musique Vol. 1 Official Website]. [[Web archiving|Archived]] from 10 April 2006.</ref>. Яны сталі добрымі сябрамі і пазней запісалі дэма-трэкі з іншымі музыкантамі са школы. У канчатковым выніку гэта прывяло да фарміравання групы пад назвай Darlin' з Ларанам Брансавічам у 1992<ref name="DarlinBio" />. Бангальтэ і дэ Амем Крысто ігралі на [[Бас-гітара|басу]] і [[Гітара|гітары]], адпаведна, у той час як Брансавіч — на барабанах<ref name="FrenchConn">James, Martin. ''French Connections: From Discotheque to Discovery''. London, United Kingdom: Sanctuary Publishing Ltd., 2003. pgs 265; 267; 268. (ISBN 1-86074-449-4)</ref>. Трыо перайграла песню Darlin' гурта The Beach Boys, якая стала каверам арыгінальнай кампазіцыі<ref name="Shimmies">{{cite web |title= Shimmies in Super 8 |url=http://www.discogs.com/release/306155|work=biography |publisher=[[discogs]] |accessdate=17 July 2007}}</ref>. Stereolab выпусціла абодва трэка на адной пласцінцы і запрасіла групу для сцэнічных выступленняў у Вялікабрытаніі<ref name="Shimmies" /><ref name="ROBOPOP" />. Бангальтэ адчуваў, што «рок-н-рол, які мы зрабілі, даволі сярэдні, я думаю. Гэта было настолькі кароткім, можа быць, шэсць месяцаў, чатыры песні і два выступы»<ref name="Interview at Mixmag 1997" />. Адмоўны водгук ў Melody Maker Дэйва Джэнінгса<ref>{{cite web| title=Blog post by Ned Raggett |url=http://nedraggett.tumblr.com/post/50466658963/and-why-you-ask-am-i-showing-you-this-photo-of-a |last1=Raggett |first1=Ned |date= 14 May 2013 |work= [[Ned Raggett]]'s Blog |publisher= |accessdate=14 May 2013}}</ref> ахрысціў музыку «Ненармальным панк трэшам»<ref>«Review of Shimmies in Super 8.» Melody Maker Apr.-May 1993: n. pag. Web. 6 April 2013.</ref>. Музыканты палічылі агляд пацешным. Як заявіў дэ Амем Крысто, «Мы так доўга намагаліся знайсці [імя] Darlin', і гэта адбылося так хутка»<ref name="DaftPulse">Alan Di Perna, «We Are The Robots» ''Pulse!'', April 2001, pp. 65-69.</ref>. Гурт Darlin' неўзабаве распаўся, пакінуўшы Брансавіча з гуртам Фенікс<ref name="DarlinBio" />. Бангальтэ і дэ Амем Крысто стварылі гурт Daft Punk і пачалі эксперыментаваць з драм-машынамі і сінтэзатарамі. === 1993—1999: ''Homework'' === У 1993 годзе Daft Punk удзельнічаў у рэйве EuroDisney, дзе яны сустрэлі з Сцюартам Мак-Міланам з гурта Slam, сузаснавальнік Лэйбла Soma Quality Recordings. Дэма-стужка, нададзена Мак-Мілану на рэйве, паслужыла асновай для дэбютнага сінглу Daft Punk «The New Wave», які выйшаў абмежаваным выпускам у 1994 годзе<ref name="Interview at Mixmag 1997" />. Сінгл таксама змяшчае канчатковы мікс «The New Wave» пад назвай «Alive», які павінен быў быць уключаны ў першы альбом Daft Punk. Daft Punk вярнуліся ў студыю ў маі 1995 для запісу «Da Funk». Гэта стала першым камерцыйна паспяховым сінглам дуэта. Пасля поспеху «Da Funk», Daft Punk пачаў шукаць мэнэджэра. Выбар дуэта ў канчатковым выніку спыніўся на Пэдра Вінтэры, якія рэгулярна дапамагаў гурту і іншым музыкантам у яго начным клубе «Hype»<ref name="FrenchConn"/>. Гурт падпісаў кантракт з Virgin Records ў верасні 1996 года і з гэтага часу дуэт ліцэнзіруе свае песні праз галоўны лэйбл гэтай кампаніі, Daft Trax<ref name="MusiqueVol.1" /><ref name="FrenchConn"/>. Бангальтэ распавядаў пра рашэнне дуэта заключэння кантракта з Virgin: {{Cquote|''Многія гуказапісвальныя кампаніі прапанавалі нам кантракты. Яны прыходзілі адусюль, але мы вырашылі пачакаць, збольшага таму, што мы не хацелі губляць кантроль над тым, што мы стварылі. Мы выключылі шмат гуказапісвальных кампаній. Мы не былі зацікаўлены ў грошах, таму мы адмовілі лэйблам, якія хацелі большага кантролю, чым мы былі гатовыя былі ім надаць. На самай справе, мы больш як партнёры з Virgin''.<ref name="Yahoo">{{cite web|url=http://music.yahoo.com/read/interview/12052857|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070809052134/http://music.yahoo.com/read/interview/12052857|archivedate=9 жніўня 2007|title=Yahoo! Music – Interviews|publisher=Yahoo! Music|date=30 December 2010|accessdate=3 January 2011|url-status=live}}</ref>}} Наконт мастацкага кантролю і свабоды, Бангальтэ заявіў: {{Cquote|''У нас ёсць значна больш кантролю, чым грошы. Вы не можаце атрымаць усё. Мы жывем у грамадстве, дзе людзі хочуць грошы, таму яны не могуць атрымаць кантроль. Мы выбралі. Кантроль з'яўляецца свабодай. Людзі кажуць, што мы звар'яцелі на кантролі, але кантроль — гэта кантраляванне свайго лёсу без кантролю іншых людзей. Мы не прабуем маніпуляваць іншымі людзьмі, мы проста кантралюем тое, што мы робім самі. Кантраляванне, якое мы робім, робіць нас свабоднымі. Людзі павінны перастаць думаць, што мастак, які кіруе тым, што ён робіць, гэта дрэнна. Шмат мастакоў сёння толькі ахвяры, якія не маюць кантролю, і яны не свабодныя. І гэта дрэнна. Калі вы пачынаеце залежаць ад грошай, то грошы павінны дасягнуць мяжы, каб адпавядаць сваім выдаткам''.<ref name="Yahoo"/>}} «Da Funk» і «Alive» пазней былі ўключаныя ў дэбютны альбом ''Homework''. У лютым таго ж года брытанскі часопіс Muzik апісаў Homework як «адзін з самых раскручаных дэбютных альбомаў на працягу доўгага доўгага часу»<ref>Bush, C. (1997), Frog Rock, ''[[Muzik]]'', IPC Magazines Ltd, London, Issue No.21 February 1997.</ref>. Паводле дадзеных The Village Voice, альбом адрадзіў музыку стылю хаус і адышоў ад еўраданса<ref name="vv">Woods, Scott (5 October 1999). [http://www.villagevoice.com/1999-10-05/music/underground-disco/ «Underground Disco?»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150109041512/http://www.villagevoice.com/1999-10-05/music/underground-disco/|date=9 студзеня 2015}}. ''[[The Village Voice]]''. Retrieved on 10 February 2012.</ref>. Як адзначае крытык Алекс Рэйнер, Homework сабраў устаноўленыя клубныя стылі і «эклектызм» з біг-біт<ref name="1001albums">Rayner, Alex (2006).</ref> Найбольш паспяховым сінглам з Homework быў «Around the World», які вядомы паўтаральным скандаваннем назвы песні. «Da Funk» быў таксама ўключаны ў саўндтрэк фільма Святы. Daft Punk выпусціла серыю музычных кліпаў для Homework, зпрадзюсіраваных Spike Jonze, Мішэлем Гондры, Раманам Каполай і Себ Жаньякам. Калекцыя відэа была выпушчана ў 1999 годзе пад назвай D.A.F.T.: A Story About Dogs, Androids, Firemen and Tomatoes. === 1999—2004: ''Discovery'' === У 1999 годзе дуэт запісваў свой другі альбом, які пачаў годам раней<ref name=PitchforkOuttakes>{{cite web|last=Dombal|first=Ryan|title=Daft Punk: Cover Story Outtakes|url=http://pitchfork.com/news/50746-daft-punk-cover-story-outtakes/|work=[[Pitchfork Media|Pitchfork]]|publisher=pitchfork.com|accessdate=15 May 2013|date=15 May 2013}}</ref><ref name="MTVeInterview" />. Альбома ''Discovery'', выпушчаны ў 2001 годзе, меў яўны сінці-поп-арыентаваны стыль, такі ж, якім гурт заваяваў шмат фанатаў папярэднім альбомам Homework. Гурт сцвярджае, што альбом быў задуманы як спроба паўторна злучыцца з гуллівым дзяцінствам<ref name="ROBOPOP">Chris Gill, [http://remixmag.com/mag/remix_robopop/ «ROBOPOP»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20060103075925/http://remixmag.com/mag/remix_robopop/ |date=3 студзеня 2006 }} (May 2001) ''Remix Magazine Online''. Retrieved 6 March 2007.</ref>. Гэта тлумачыць інтэнсіўнае выкарыстанне музыкі канца 70-х і пачатку 80-х у альбоме. Альбом дасягнуў № 2 у Вялікабрытаніі, і яго сінгл «One More Time» трохі не зайняў першае месца ў брытанскім хіт-парадзе. Песня таксама вядомая тым, што ў вялікай ступені аўта-цюнінгаваная і сціснутая<ref name="ROBOPOP" />. Песня і альбом стварылі новае пакаленне прыхільнікаў, у асноўным знаёмых з другім альбомам Daft Punk. Сінглы «Digital Love» і «Harder, Better, Faster, Stronger» былі таксама вельмі паспяховымі ў Вялікабрытаніі і ў танцавальным чарце ЗША. «Digital Love» быў пазней перайграны гуртамі Kodaline і Hellogoodbye. Песня «Face to Face» стала хітом № 1 у амерыканскіх гульнявых чартах, нягледзячы на абмежаваны сінгл<ref>{{cite web |title= Face to Face (Rare Remixes!)|url=http://www.discogs.com/release/260250|work= biography|publisher=[[discogs]]|accessdate=3 October 2008}}</ref>. 45-хвілінны ўрывак са спектакля ''Daftendirektour'', запісанага ў [[Бірмінгем]]е ў 1997 годзе, быў таксама выпушчаны ў 2001 годзе, пад назвай Alive 1997. У 2003 годзе пабачыў свет поўнаметражны анімацыйны фільм {{нп3|Інтэрстэла 5555: 5історыя 5акрэтнай 5онечнай сістэмы|Інтэрстэла 5555: 5історыя 5акрэтнай 5онечнай сістэмы||Interstella 5555: The 5tory of the 5ecret 5tar 5ystem}}. Прадзюсарам фільма быў пад наглядам {{нп3|Лэйдзі Мацумота|Лэйдзі Мацумота|ru|Мацумото, Лэйдзи}}, які з’яўляецца іх героем дзяцінства. Музыканты з’явіліся ў некалькіх эпізодах мультфільма<ref name="5555Insert">''[[Interstella 5555: The 5tory of the 5ecret 5tar 5ystem]]'' companion leaflet (2003)</ref>. Альбом Daft Club быў таксама выпушчаны для прасоўвання фільма. Раней праз інтэрнэт прадстаўлены зборнік рэміксаў з той жа назвай. === 2004—2008: ''Human After All'' === [[File:Daft Punk 2007.jpg|thumb|Daft Punk выступаюць у [[Горад Берклі, Каліфорнія|Берклі]] 27 ліпеня 2007 года]] З 13 верасня і да 9 лістапада 2004 года Daft Punk прысвяцілі шэсць тыдняў стварэнні новага матэрыялу<ref>''Human After All'' liner notes (2005). Retrieved 17 December 2007.</ref>. Дуэт выпусціў альбом Human After All ў сакавіку 2005 года. Водгукі былі змяшаныя, у асноўным былі скаргі на празмерна паўтаральны характар. Сінгламі альбома былі «Robot Rock», «Technologic», «Human After All», і «The Prime Time of Your Life». Найранейшай афіцыйнай заявай ад Daft Punk ў дачыненні альбом была «мы лічым, што Human After All кажа само за сябе». Анталогія CD Daft Punk/DVD пад назвай ''Musique Vol. 1 1993—2005'' была выпушчана 4 красавіка 2006 года. Яна ўтрымлівае відэакліпы для «Robot Rock (Maximum Overdrive)» і «The Prime Time of Your Life», зробленыя Daft Punk і Тоні Гарднерам, repspectively. Daft Punk таксама выпусціла {{нп3|Рэміксавы альбом|альбом рэміксаў|ru|Ремиксовый альбом}} Human After All пад назвай Human After All: Remixes. 21 мая 2006 года Daft Punk выпусцілі свой першы фільм, Daft Punk’s Electroma, які быў прадстаўлены на [[Канскі кінафестываль|Канскім кінафестывалі]]<ref name="ElectromaReview">[http://www.variety.com/index.asp?layout=features2006&content=jump&jump=review&dept=cannes&nav=RCannes&articleid=VE1117930614&cs=1 ''Daft Punk’s Electroma'' review] ''Variety''. Retrieved 26 February 2007.</ref>. Фільм не ўключае ўласную музыку Daft Punk, што з’яўляецца навінкай для дуэта з улікам іх папярэдніх DVD і фільм-рэлізаз (''D.A.F.T.'' і ''Інтэрстэла 5555: 5історыя 5акрэтнай 5онечнай сістэмы''). Начныя паказы фільма былі паказаны ў парыжскіх тэатрах у канцы сакавіка 2007 года<ref name="DaftAllocine">[http://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=18400301.html ''Daft Punk’s Electroma'' Screenings Info] {{fr icon}} allocine.fr. Retrieved 11 April 2007.</ref>. Першапачатковыя заўвагі грамадскасці з тых часоў былі станоўчымі<ref name="ElectromaNews">[https://web.archive.org/web/20070928041619/http://www.thedaftclub.com/news.php?item.15.5 ''Daft Punk’s Electroma'' news] thedaftclub.com. Retrieved 29 March 2007.</ref>. Daft Punk выпусцілі свой другі канцэртны альбом пад назвай ''Alive 2007'' 19 лістапада 2007 года. Ён змяшчае запісы дуэта з туру ''Alive 2007''<ref name="Spin.com">[http://www.spin.com/articles/exclusive-daft-punk-unveil-live-album-details-midlake-release-ep Exclusive: Daft Punk Unveil Live Album Details; Midlake to Release EP] ''Spin''. Retrieved 27 August 2007.</ref>. Жывая версія «Harder, Better, Faster, Stronger» з ''Alive 2007' была выпушчаная асобным сінглам. Аліўе Гандры зняў музычнае відэа для сінгла, які паказвае знятыя кадры з’яўлення Daft Punk, знятыя 250 гледачамі ў [[Бруклін]]е, Коні-Айленд<ref name="Sideline">[http://www.side-line.com/news_comments.php?id=25543_0_2_0_C Daft Punk Announce Live Album] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130515011656/http://www.side-line.com/news_comments.php?id=25543_0_2_0_C |date=15 мая 2013 }} side-line.com. Retrieved 31 August 2007.</ref>. === 2008—2011: ''Tron: Legacy'' === Пасля туру ''Alive 2007'' дуэт сканцэнтраваўся на іншых праектах. Інтэрв’ю з Пэдра Вінтэрам паказала, што Daft Punk вярнуўся да сваёй парыжскай студыі для працы над новым матэрыялам. Вінтэр таксама сышоў ад кіравання дуэтам, каб працаваць над лэйблам Ed Banger Records<ref name="Studio">[http://www.inthemix.com.au/news/intl/38001/ITM_EXCLUSIVE_Daft_Punk_are_back_in_the_studio Daft Punk Are Back in the Studio] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121113214106/http://www.inthemix.com.au/news/intl/38001/ITM_EXCLUSIVE_Daft_Punk_are_back_in_the_studio |date=13 лістапада 2012 }} inthemix.com. Retrieved 28 May 2008.</ref>. Ён заявіў пазней у інтэрв’ю, што Daft Punk працуе з неўсталяванай кіруючай кампаніяй у Лос-Анджэлесе<ref name="Pedro">[http://bennylabamba.com/interview-daft-punk Interview: Pedro Winter/Ed Banger] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304022623/http://bennylabamba.com/interview-daft-punk|date=4 сакавіка 2016}} [[Pitchfork Media]]. Retrieved 26 July 2007.</ref>. Дуэт стварыў сваю студыю Daft Arts у комплексе Джыма Хенсана ў Галівудзе<ref>[http://www.popmatters.com/pm/article/135516-tron-legacys-orchestral-score-reveals-a-new-side-of-daft-punk/ Tron: Legacy’s' orchestral score reveals a new side of Daft Punk]. [[Los Angeles Times]]. Retrieved on 7 April 2013.</ref>. У 2008 годзе Daft Punk займае 38 месца ў афіцыйным апытанні DJ Magazine пасля 71 месца ў мінулым годзе<ref>[http://djmag.com/index.php?op=top_100&story=home DJmag.com: Top 100 DJs — Results & History] djmag.com. Retrieved 31 August 2007.</ref>. 8 лютага 2009 года Daft Punk выйграў [[Грэмі]] за ''Alive 2007'' і сінгл «Harder, Better, Faster, Stronger». Песня Джанет Джэксан «So Much Betta» з яе альбома Discipline стала ўзорам песні Daft Punk «Daftendirekt». Daft Punk запісалі адзінаццаць новых міксаў сваёй музыку для відэагульні DJ Hero. Дуэт таксама з’яўляецца ў гульні у якасці пары персанажаў. Яны носяць свае шлемы эпохі альбома ''Discovery'' і жаночыя курткі альбома ''Human After All''. Сіквел DJ Hero 2 ўключае ў сябе рэмікс песні «Human After All», але персанажаў самога дуэта там няма. У 2009 годзўе San Diego Comic-Con было абвешчана, што дуэт запіша 24 трэка для фільма Трон:Спадчына<ref name="ComicCon">{{cite web | title=SDCC: Comic-Con: Disney 3D Hits Hall H! | url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=57418 | date=23 June 2009 | accessdate=23 June 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025234433/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=57418 | archivedate=25 кастрычніка 2014 | url-status=dead }}</ref>. Гэта было арганізавана Джозэфам Трапанезай<ref>[http://culturemob.com/blog/soundtrack-review-daft-punks-classical-meets-cyberpunk-approach-to-tron-legacy Daft Punk’s Classical Meets Cyberpunk Approach to «Tron: Legacy»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20221022143017/http://culturemob.com/blog/soundtrack-review-daft-punks-classical-meets-cyberpunk-approach-to-tron-legacy |date=22 кастрычніка 2022 }} culturemob.com. Retrieved 26 November 2010.</ref>. Гурт супрацоўнічаў з ім на працягу двух гадоў, ад падрыхтоўкі вытворчасці да завяршэння. Альбом запісваўся аркестрам з 85 музыкантаў у AIR Lyndhurst Studios у Лондане<ref name="TronDisneyStudio">{{cite web|url=http://www.waltdisneystudiosawards.com/tronlegacy/music.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101104035555/http://www.waltdisneystudiosawards.com/tronlegacy/music.php|archivedate=4 лістапада 2010|title=Disney Awards 2010: Tron Legacy|publisher=[[The Walt Disney Company]]|accessdate=16 June 2013|url-status=dead}}</ref>. Джозэф Касінскі, рэжысёр фільма, назваў матэрыял як сумессю аркестравых і электронных элементаў<ref name="MTV">{{cite web |title='Tron Legacy' Panel Report, Fresh From San Diego Comic-Con |url=http://moviesblog.mtv.com/2009/07/23/tron-legacy-panel-report-fresh-from-san-diego-comic-con |publisher=MTV |date=23 July 2009 |accessdate=29 July 2009 |archive-date=21 верасня 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921061323/http://moviesblog.mtv.com/2009/07/23/tron-legacy-panel-report-fresh-from-san-diego-comic-con |url-status=dead }}</ref>. Члены Daft Punk таксама згулялі эпізадычную ролю ў якасці дыск-жакеяў, якія носяць свае маскі робатаў в віртуальным свеце фільма. Алівія Уайлд заявіла, што дуэт можа быць звязаны з будучымі рэкламнымі мерапрыемствамі, звязаных з фільмам<ref name=autogenerated1>{{cite web | title=Daft Punk to make appearance in 'Tron Legacy' film| url = http://www.nme.com/news/daft-punk/47693 | work=[[NME]] | date=6 October 2009 | accessdate=6 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.side-line.com/news_comments.php?id=43652_0_2_0_C |title=Daft Punk go Disney in 'Tron Legacy' film |publisher=Side-line.com |accessdate=3 January 2011}}</ref>. Тызэр паказвае Daft Punk і іх трэк «Derezzed» з фільма<ref name=DerezzedDaftPunk>{{cite web|title=Teaser trailer with "Derezzed" by Daft Punk|author=alexonx|date=26 October 2010|publisher=filmissimo.it|url=http://www.filmissimo.it/blog/la-colonna-sonora-di-tron-legacy-trailer-con-derezzed-dei-daft-punk.html|accessdate=26 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101031214219/http://www.filmissimo.it/blog/la-colonna-sonora-di-tron-legacy-trailer-con-derezzed-dei-daft-punk.html|archivedate=31 кастрычніка 2010|url-status=dead}}</ref>. Саўндтрэк з фільма быў выпушчаны 6 снежня 2010 года<ref name="TronSoundtrack">[http://tronsoundtrack.com/ Official website of Tron Legacy’s soundtrack] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111025051720/http://tronsoundtrack.com/ |date=25 кастрычніка 2011 }}. Retrieved 27 September 2010.</ref>. Таксама было выпушчана 2-дыскавае выданне альбома, якое ўключае ў сябе плакат дуэта з фільма. Таксама даступныя дадатковыя бонусныя трэкі праз розных анлайн-прадаўцоў. Афіцыйны кліп на «Derezzed», з працягласцю менш за дзве хвіліны, быў паказаны ўпершыню на MTV Networks ў той жа дзень, калі быў выпушчаны альбом<ref>{{cite web |url=http://www.mtv.com/videos/news/603795/review-of-daft-punks-derezzed-music-video.jhtml#id=1653651 |title=Review of Daft Punk's 'Derezzed' Music Video |publisher=MTV |accessdate=3 January 2011 |archive-date=9 снежня 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101209072130/http://www.mtv.com/videos/news/603795/review-of-daft-punks-derezzed-music-video.jhtml#id=1653651 |url-status=dead }}</ref>. Відэа, якое ўключае Алівію Уайлд у ролі Кўоры, разам з выявамі Daft Punk ў Аркадзе Фліна, сталі пазней даступныя для куплі ў Itunes Store і ўключаныя ў [[DVD]] і [[Blu-Ray]] рэлізы фільма. Walt Disney выпусціла альбом рэміксаў пад назвай Tron: Legacy Reconfigured 5 красавіка 2011 года<ref>{{Cite web |url=http://multivu.prnewswire.com/mnr/disney/48611/ |title=Disney TRON: LEGACY Hits The Grid — Tuesday, 5 April |access-date=20 верасня 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128164328/http://multivu.prnewswire.com/mnr/disney/48611/ |archivedate=28 лістапада 2020 |url-status=dead }}</ref>. У 2010 Daft Punk былі дапушчаныя да Ordre des Arts et des Lettres. Бангальтэ і дэ Амему-Крысто прысвоена званне Шэвалье (рыцара).<ref name="FR2">[http://culture.france2.fr/musique/actu/daft-punk-chevaliers-des-arts-et-des-lettres--64520655.html «Daft Punk chevaliers des Arts et des Lettres !»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131211205438/http://culture.france2.fr/musique/actu/daft-punk-chevaliers-des-arts-et-des-lettres--64520655.html|date=11 снежня 2013}} by Laure Narlian, ''[[France 2]]'' (24 August 2010). Retrieved 7 November 2010. (French)</ref>. === 2011-наш час: ''Random Access Memories'' === Soma Records выпусціла раней неапублікаваны трэк пад назвай «Drive», які быў зроблены ў той час, як дуэт яшчэ працаваў з Soma Records, і запісы «Rollin'», «Scratchin'» і «Da Funk». Трэк быў уключаны ў зборнік лэйбла Soma да дваццатай гадавіны<ref>[http://www.somarecords.com/news/ Soma Records announce… Soma20 — Daft Punk — Drive Unreleased 1994] somarecords.com. Retrieved 25 August 2011.</ref>. У кастрычніку 2011 года Daft Punk былі на дваццаць восьмым месцы ў «Топ-100 дыджэяў 2011 года» па версіі DJ Magazine пасля 44 месца годам раней<ref>[http://www.djmag.com/top100?page=3&year=2011 DJ Mag Top 100 DJs of 2011] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120323110908/http://www.djmag.com/top100?page=3&year=2011 |date=23 сакавіка 2012 }} djmag.com. Retrieved 14 November 2012.</ref>. 19 студзеня 2012 Daft Punk займае другое месца ў спіс найвялікшых танцавальных груп усіх часоў па версіі Mixmag, адстаўшы ад The Prodigy на некалькі пунктаў<ref>[http://www.mixmag.net/words/news/mixmags-greatest-dance-act-revealed Mixmag | Mixmag’S Greatest Dance Act of All Time Revealed] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120121011412/http://www.mixmag.net/words/news/mixmags-greatest-dance-act-revealed |date=21 студзеня 2012 }}</ref>. Daft Punk працаваў над сваім чацвёртым студыйным альбомам, ''Random Access Memories'', у супрацоўніцтве са спяваком і аўтарам песень Полам Уільямсам і фронтмэн гурта Chic Найлам Роджэрсам<ref>[http://pitchfork.com/news/44021-listen-lost-daft-punk-track-drive/ Listen: Lost Daft Punk Track «Drive»]</ref><ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MiGTc_KdJlc Paul Williams on Hit Records Nightlife Video hosted by Eddie Muentes]</ref><ref>[http://houston.culturemap.com/newsdetail/02-06-12-disco-legend-talks-about-cancer-broadway-and-possible-plans-to-record-daft-punks-next-album/ Disco legend Nile Rodgers talks about cancer, Broadway & his Daft Punk connection] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120208050543/http://houston.culturemap.com/newsdetail/02-06-12-disco-legend-talks-about-cancer-broadway-and-possible-plans-to-record-daft-punks-next-album/ |date=8 лютага 2012 }}</ref><ref>{{cite web |author=sarahanne |url=http://www.fasterlouder.com.au/features/31745/Chic |title=Chic on |publisher=Fasterlouder.com.au |date=3 March 2012 |accessdate=31 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120308110821/http://www.fasterlouder.com.au/features/31745/Chic |archivedate=8 сакавіка 2012 |url-status=dead }}</ref>. У маі 2012 было абвешчана, што Джорджыа Морадэр супрацоўнічаў з дуэтам, запісаўшы маналог пра сваё жыццё з 1960 па гэты дзень<ref>{{cite web |url=http://www.urb.com/2012/05/25/breaking-giorgio-moroder-recorded-with-daft-punk/ |title=BREAKING :: Giorgio Moroder Recorded With Daft Punk |publisher=URB |date=25 May 2012 |accessdate=10 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190823183703/http://urb.com/2012/05/25/breaking-giorgio-moroder-recorded-with-daft-punk/ |archivedate=23 жніўня 2019 |url-status=dead }}</ref>. Чылі Гансалес заявіў у інтэрв’ю, што ён выконваў матэрыял для праекта дуэта ў аднадзённай сесіі. Ён таксама сказаў, што альбом будзе выпушчаны «вясной наступнага года»<ref>{{cite web |url=http://www.fielddayfestivals.com/field-day-festival-radio/ |title=Field Day Radio &#124; Field Day Festival |publisher=Fielddayfestivals.com |date=2 June 2012 |accessdate=10 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120925010404/http://www.fielddayfestivals.com/field-day-festival-radio/ |archivedate=25 верасня 2012 |url-status=dead }}</ref>. Член Fourplay Натан Іст пазней адзначыў, што ён унёс свой уклад у праект<ref>{{cite web|last=Wood|first=James|title=Interview: Bassist Nathan East Discusses Fourplay's New Album and His Days with Eric Clapton|url=http://www.guitarworld.com/interview-bassist-nathan-east-discusses-fourplays-new-album-and-his-days-eric-clapton|work=Guitar World|publisher=GuitarWorld.com|accessdate=21 December 2012|date=29 November 2012}}</ref>. У кастрычніку 2012 года, Daft Punk прадаставіў пятнаццаціхвіліны мікс песень блюзавага музыканта Джуніяра Кімбру для Эдзі Слімана ў Yves Saint Laurent<ref>{{cite web|url=http://www.nme.com/news/daft-punk/66580 |title=Daft Punk unveil new blues mix listen |publisher=Nme.Com |date=11 October 2012 |accessdate=10 February 2013}}</ref>. Дуэт таксама зайняў 44-е месца ў штогадовым спісе Top 100 DJ Magazine<ref>[http://www.djmag.com/top100?page=5&year=2012 DJ Mag Top 100 DJs of 2012] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130414044327/http://www.djmag.com/top100?page=5&year=2012 |date=14 красавіка 2013 }} djmag.com. Retrieved 14 November 2012.</ref>. У студзені 2013 года, дэ Амем-Крысто распавёў, што Daft Punk быў у працэсе падпісання кантракту з [[Sony Music Entertainment]] і лэйблам [[Columbia Records]]. Таксама стала вядома, што альбом будзе мець вясновы рэліз<ref name="LeParisien">[http://zik-zag.blog.leparisien.fr/archive/2013/01/26/daft-punk-arrive-chez-sony.html Daft Punk arrive chez Sony] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160811062440/http://zik-zag.blog.leparisien.fr/archive/2013/01/26/daft-punk-arrive-chez-sony.html |date=11 жніўня 2016 }} zik-zag.blog.leparisien.fr. Retrieved 26 January 2013.</ref>. Пазней пачалася рэкламная кампанія, якая выкарыстоўвала рэкламныя шчыты і тэлевізійныя ролікі<ref name="WSJ">{{cite web|last=Buerger|first=Megan|title=Daft Punk's Stealth Start for a Summer Hit|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424127887324744104578471414206589292.html|work=[[The Wall Street Journal]]|publisher=online.wsj.com|accessdate=10 May 2013|date=9 May 2013}}</ref>. 3 красавіка, як паведамляў афіцыйны сайт Random Access Memories запусціў The Collaborators, серыю 16 мм дакументальных відэа пра альбом<ref>{{cite web|title=The Vision Behind the Lens: An Exclusive Interview with Cinematographer Ed Lachman|url=http://thecreatorsproject.vice.com/blog/the-vision-behind-the-lens-an-exclusive-interview-with-cinematographer-ed-lachman|work=The Creators Project|publisher=Vice Media Inc|accessdate=13 May 2013|author=Jordan Kinley and Kathleen Flood|date=3 April 2013|archive-date=26 снежня 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226052437/http://thecreatorsproject.vice.com/blog/the-vision-behind-the-lens-an-exclusive-interview-with-cinematographer-ed-lachman|url-status=dead}}</ref>. У тым жа месяцы папярэдні прагляд відэа на песню «Get Lucky» з Роджэрсам і {{нп3|Фарэл Уільямс|Фарэлам Уільямсам|en|Pharrell Williams}} быў згуляны на фестывалі Coachella Valley<ref>{{cite web|title=Daft Punk Confirm Julian Casablancas, Panda Bear, Pharrell, More Collaborations With Coachella Video|url=http://pitchfork.com/news/50293-daft-punk-confirm-julian-casablancas-panda-bear-pharrell-more-collaborations-with-coachella-video/|publisher=[[Pitchfork Media]]|accessdate=13 April 2013|date=12 April 2013}}</ref>. Песня была выпушчаны ў выглядзе лічбавай запампоўкі праз адзін тыдзень 19 красавіка 2013 года<ref>[http://www.mtv.com/news/articles/1705910/daft-punk-get-lucky-release.jhtml Daft Punk’s 'Get Lucky' Gets Very Specific Release Date] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140219002047/http://www.mtv.com/news/articles/1705910/daft-punk-get-lucky-release.jhtml|date=19 лютага 2014}}. [[MTV News]]. Retrieved on 18 April 2013.</ref><ref>{{cite web |url=http://rapfix.mtv.com/2013/04/18/pharrell-and-daft-punks-get-lucky-officially-debuts-friday/ |title=Pharrell And Daft Punk's 'Get Lucky' Officially Debuts Friday |publisher=Rapfix.mtv.com |date=18 April 2013 |accessdate=13 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514195441/http://rapfix.mtv.com/2013/04/18/pharrell-and-daft-punks-get-lucky-officially-debuts-friday/ |archivedate=14 мая 2013 |url-status=dead }}</ref>. «Get Lucky» стала першым брытанскім сінглам Daft Punk на 28 красавіка 2013 года, застаючыся пад нумарам адзін на працягу 4 тыдняў<ref>{{cite web|title=Daft Punk score first UK number one single|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-22331311|publisher=BBC|accessdate=28 April 2013}}</ref> (па стане на 24 мая). На сайце Spotify паведамляецца, што песня з’яўляецца найбольш праслухоўванай новай песняй ў гісторыі сэрвісу<ref>{{cite news|title=Disco 2.0: Following Daft Punk's 'Get Lucky', we've all caught Saturday Night Fever again|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/disco-20-following-daft-punks-get-lucky-weve-all-caught-saturday-night-fever-again-8613018.html|accessdate=13 May 2013|newspaper=The Independent|date=12 May 2013|author=Samuel Muston}}</ref>. У 2013 MTV Video Music Awards Daft Punk дэбютавалі трэйлер да іх сінглу «Lose Yourself to Dance» і атрымалі ўзнагароду за «Лепшае жаночае відэа» побач з Роджэрсам і Фарэлам<ref name="DaftVMAs">{{cite web|title=Video Music Awards – Daft Punk VMA Appearance: The Robots Finally Emerge|url=http://www.mtv.com/news/articles/1713021/daft-punk-vma-2013-performance.jhtml|work=MTV.com|publisher=Viacom International Inc|accessdate=26 August 2013|author=Brenna Ehrlich|date=25 August 2013|archive-date=29 жніўня 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130829084700/http://www.mtv.com/news/articles/1713021/daft-punk-vma-2013-performance.jhtml|url-status=dead}}</ref>. ''Random Access Memories'' быў ганараваны Грэмі за лепшы танцавальны/электронны альбом, альбом Года і лепшы некласічны альбом, у той час як «Get Lucky» атрымала Грэмі як лепшы поп-дуэт і запіс года. Daft Punk таксама выканалі папуры на цырымоніі з Роджэрсам, Фарэлам і Стыві Уандэрам з «Get Lucky», «Le Freak», «Harder, Better, Faster, Stronger», «Another Star», «Lose Yourself to Dance» і «Around the World». Pharrell пазней выпусціў свой другі студыйны альбом ''G I R L'', у якім Daft Punk выканалі дадатковыя вакал для песні «Gust of Wind»<ref>Pharrell Williams, ''G I R L'' liner notes (2014).</ref>. 10 сакавіка 2014, нявыдадзеныя песня гурту «Computerized» ўсплыла ў Інтэрнэце. Песня паказвае Jay-Z і, здаецца, утрымліваюць элементы «The Son of Flynn» з саўндтрэку [[Трон: Спадчына]]<ref>{{cite web|url=http://www.indieshuffle.com/daft-punk-computerized-ft-jay-z/ |title=Daft Punk - Computerized (Ft. Jay Z) |publisher=http://www.indieshuffle.com|accessdate=2014-03-11}}</ref>. == Уплыў == На музычны стыль Бангальтэ і дэ Амема-Крысто паўплывалі шмат крыніц. Задоўга да заняццяў электроннай музыкай ў якасці дуэта яны падзялілі густы [[Элтан Джон|Элтана Джона]], {{нп3|MC5|MC5|ru|MC5}}, [[The Rolling Stones]], [[The Beach Boys]] і {{нп3|The Stooges|The Stooges|ru|The Stooges}}<ref name="DarlinBio">{{cite web |title=Darlin' |url= http://www.discogs.com/artist/Darlin'|work=biography |publisher= [[discogs]] |accessdate=20 February 2007}}</ref><ref>''[[Les Inrockuptibles]]'' (March 2005).</ref>. Бангальтэ нагадаў, што гэтыя запісы заахвоцілі яго вывучаць англійскую мову ў якасці другой, так як ён хацеў зразумець словы<ref name="lesinrocks2013">''[[Les Inrockuptibles]]'' No. 910 (May 2013).</ref>. Узаемнае захапленне дуэта [[рок]]-гуртамі прывяло да стварэння ўласнага індзі-групы пад назвай Darlin'. Бангальтэ патлумачыў: «Гэта было ўсё яшчэ магло быць падлеткавым. Гэта як, ведаеце, кожны хоча быць у гурце»<ref name="Interview at Mixmag 1997">Matthew Collin, [http://www.techno.de/mixmag/97.08/DaftPunk.a.html «Do You Think You Can Hide From Stardom?»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151016230513/http://www.techno.de/mixmag/97.08/DaftPunk.a.html|date=16 кастрычніка 2015}} (August 1997) ''[[Mixmag]]''. Retrieved 6 March 2007.</ref>. Яны таксама чэрпалі натхненне з року і {{нп3|эйсід-хаус|эйсід-хаус|en|Acid house}} у Вялікабрытаніі на пачатку [[1990-я|1990-х]]. Дэ Амем-Крысто назваў Screamadelica гуртам Primal Scream, як альбом, які «склаў ўсе разам» з пункту гледжання жанру. У буклеце альбома ''Homework'' музыканты аддалі належнае вялікай колькасці музычных мастакоў. Акрамя таго, буклет ўтрымлівае цытату з {{нп3|Браян Уілсан|Браяна Уілсана|ru|Уилсон, Брайан}}. Бангальтэ заявіў: «У музыцы Браяна Уілсана вы маглі сапраўды адчуць прыгажосць. Гэта было вельмі духоўным, як Боб Марлі»<ref name="Interview at Mixmag 1997" />. На пытанне пра поспех дэбютнага альбома Daft Punk і рост папулярнасці іх музычнага жанру Бангальтэ адказаў: «перад намі ў вас былі Фрэнкі Наклз або Хуан Аткінс і гэтак далей. Найменшае, што вы можаце зрабіць, гэта аддаць даніну тым, хто ўплывалі на людзей»<ref name="Interview at Mixmag 1997" />. Трэк Daft Punk «Teachers» з альбома ''Homework'' звяртаецца да некалькіх асоб, якія ўплывалі на гурт, напрыклад, Romanthony і Тода Эдвардса. Дэ Амем-Крысто заявіў: «Іх музыка мела вялікі эфект на нас гук. Іх вытворчасць, гук і голас Romanthony, эмоцыі і душа — гэта частка таго, як мы гучым сёння»<ref name="ROBOPOP" />. Romanthony і Эдвардс пазней супрацоўнічаў з Daft Punk падчас работы з альбомам ''Discovery''. Для альбома Daft Punk сканцэнтраваліся на новых стылях электроннай музыкі. Асноўнай крыніцай натхнення быў сінгл «Windowlicker» Aphex Twin, які не быў «чыста клубным трэкам», у адпаведнасці з Бангальтэ<ref name="MTVeInterview">[https://web.archive.org/web/20060327234551/http://www.mtve.com/article.php?ArticleId=40 «Daft Punk Embark On A Voyage of Discovery»] MTVe.com. Retrieved 22 February 2007.</ref>. Дуэт таксама выкарыстоўваў старадаўняе абсталяванне для аднаўлення гуку мастака з папярэдняй эпохі. Падчас інтэрв’ю дэ Амем-Крысто растлумачыў, што «мы не рабілі спіс мастакоў, якіх мы любім, і не капіравалі іх песні»<ref name="mixonlineinterview">Bryan Reesman, [http://mixonline.com/mag/audio_daft_punk/ Daft Punk interview] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141110224721/http://mixonline.com/mag/audio_daft_punk/ |date=10 лістапада 2014 }} mixonline.com. Retrieved 6 March 2007.</ref><ref name="MiamiHerald">Michael Hamersly, [http://www.miami.com/mld/miamiherald/entertainment/weekend/15967428.htm «Ask the DJ»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230909201418/https://www.miamiherald.com/miami-com/|date=9 верасня 2023}} (10 November 2006) ''[[The Miami Herald]]''. Retrieved 6 March 2007.</ref>. Daft Punk зноў супрацоўнічаў з Эдвардсам наконт песні «Fragments of Time», размешчанай у альбоме ''Random Access Memories'' у 2013 годзе. Падчас інтэрв’ю 2009 года Бангальтэ назваў [[Эндзі Уорхал]]а ў якасці аднаго з ранніх мастацкіх уплываў на саўндтрэк Трон:Спадчына. Дуэт чэрпаў натхненне з {{нп3|Вэндзі Карлас|Вэндзі Карласа|en|Wendy Carlos}}, кампазітара арыгінальнага фільма [[Трон (фільм)|Трон]], а таксама Макса Штайнера, Бернард Хермана, Джона Карпэнтэра, Вангеліс, Філіпа Гласа і Морыса Жара<ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2010/12/daft-punks-legacy-act.html |title=Daft Punk's ‘Legacy' act &#124; Pop & Hiss &#124; Los Angeles Times |publisher=Latimesblogs.latimes.com |date= |accessdate=9 December 2010}}</ref><ref name="Factmag">[http://www.factmag.com/2010/11/18/daft-punk-tell-all-about-tron-legacy/ Daft Punk tell all about Tron: Legacy on Factmag.com]</ref>. Daft Punk пазней шукаў «Заходні бераг Вібе» пры вытворчасці Random Access Memories, спасылкі на гурты, падобныя Fleetwood Mac, The Doobie Brothers і [[Eagles]]<ref name="Edwards">{{cite web|title=The Collaborators: Todd Edwards|url=http://www.youtube.com/watch?v=yf2bu0P_4Vo|work=YouTube|publisher=Google, Inc|accessdate=13 May 2013|author=TheCreatorsProject|format=Video upload|date=8 April 2013}}</ref>. Яны таксама падкрэслілі ўплыў [[Жан-Мішэль Жар|Жана-Мішэля Жара]] ў інтэрв’ю пасля выпуску альбома<ref>{{cite web|title=Guest DJ: Daft Punk On The Music That Inspired 'Random Access Memories'|url=http://www.wwno.org/post/guest-dj-daft-punk-music-inspired-random-access-memories|work=89.9 WWNO|publisher=WWNO|accessdate=10 August 2013|author=Sam Yenguin|date=18 June 2013}}</ref>. == Дыскаграфія == ===Студыйныя альбомы=== * «Homework» (1997) * «Discovery» (2001) * «Human After All» (2005) * «Random Access Memories» (2013) == Зноскі == {{Крыніцы|2}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Музыканты Францыі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1993 годзе]] [[Катэгорыя:Электронныя музычныя калектывы Францыі]] 8x0czh21x1ila2c3iqyd31vi22yccpl 0 207688 5174051 4900842 2026-08-01T09:01:52Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174051 wikitext text/x-wiki {{lowercase}} {{Картка праграмы |name = GNU gettext |logo = |screenshot = |caption = |author = [[Ульрых Дрэпэр]] |developers = суполка |genre = [[лакалізацыя праграмнага забеспячэння]] |programming_language = [[C (мова праграмавання)|C]] |user_interface = [[Інтэрфейс каманднага радка|камандны радок]] |language = |operating_system = [[Linux]] і іншыя [[UNIX-падобная аперацыйная сістэма|UNIX-падобныя]], [[Microsoft Windows|Windows]] |released = |platform = |latest_release_version = 0.20.1 |latest_release_date = 12 мая 2019<ref>[http://ftp.gnu.org/pub/gnu/gettext/ Афіцыйны рэпазіторый ''gettext'']</ref> |latest_preview_version = |latest_preview_date = |latest_rc_version = |latest_rc_date = |latest_beta_version = |latest_beta_date = |latest_alpha_version = |latest_alpha_date = |status = актыўны |license = бібліятэка — [[GNU Lesser General Public License|LGPL]]<br />інструменты — [[GNU General Public License|GPL]]<br />дакументацыя — [[GNU FDL|GFDL]]/GPL |website = http://www.gnu.org/software/gettext/ }} '''gettext''' — [[Бібліятэка (праграмаванне)|бібліятэка]] праекта [[GNU]] для [[інтэрнацыяналізацыя|інтэрнацыяналізацыі]], якая шырока ўжываецца ў [[Свабодныя праграмы|свабодным ПЗ]]. == Апісанне == [[Файл:Gettext.svg|right]] Асноўным адрозненнем ад іншых падобных інструментаў з’яўляецца тое, што ў gettext для пазначэння перакладаных радкоў у тэксце праграмы ўжываюцца іх [[англійская мова|англійскія]] арыгіналы, а не адмысловыя ідэнтыфікатары. Такім чынам, для адлюстравання інтэрфейсу на англійскай мове праграме не патрэбныя файлы перакладу. Гэта, як правіла, зручна, таму што большасць праграм і так маюць [[інтэрфейс]] на англійскай мове. У gettext ёсць падтрымка [[множны лік|множнага ліку]]. Для гэтага ў [[Зыходны код|зыходным кодзе праграмы]] ўжываецца адмысловая функцыя, і прыкладаюцца два радкі — у адзіночным і множным ліку. Пры падстаноўцы перакладу на іншую мову ўжываецца столькі форм радкоў-перакладаў, колькі патрэбна для гэтай мовы. Для гэтага ў загалоўку файла перакладу мае быць спецыфічны для гэтай мовы выраз для выбару праз лік нумара радка-перакладу. Бібліятэка gettext прапануе захоўваць пераклады ў файлах з пашырэннямі .mo ({{lang-en|Machine Object}}, бінарны файл, зручны для чытання праграмай і спецыфічны для [[Платформа, вылічальная тэхніка|платформы]]), ці .gmo (GNU .mo), .po ({{lang-en|Portable Object}}, чытэльны для чалавека файл перакладу, не залежны ад платформы) і .pot ({{lang-en|PO template}} — каталог, загатоўка ''.po''-файла для перакладу на новую мову).<ref name="manual">[http://www.gnu.org/software/gettext/manual/gettext.html Дапаможнік GNU gettext] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071205165238/http://www.gnu.org/software/gettext/manual/gettext.html |date=5 снежня 2007 }}{{ref-en}}</ref> Акрамя саміх радкоў перакладу, ''.po''-файлы могуць змяшчаць каментарыі перакладчыка і разнастайныя службовыя нататкі. Для фарміравання і абнаўлення гэтых файлаў пры змяненні праграмы прапануецца ўжываць шэраг утыліт. Першапачаткова радкі з зыходнага тэксту праграмы збіраюцца з дапамогай праграмы <code>xgettext</code> у ''.pot''-файл (каталог). Абнаўленне гэтага файла і файлаў перакладаў з ужываннем новых і змененых радкоў, якія з’явіліся ў зыходным кодзе, ажыццяўляецца праграмай <code>msgmerge</code>. Пры гэтым захоўваюцца ўсе ўжо перакладзеныя радкі, а тыя, якія змяніліся, пазначаюцца як ''недакладныя'' ({{lang-en|fuzzy}}). Прадвызначана, што такія радкі не будуць выкарыстоўваюцца праграмай. Яны патрэбны для зручнасці перакладчыка: часта прасцей грунтавацца на існуючым, хоць і састарэлым, перакладзе, чым перакладаць усю фразу наноў. Для перакладу праграмы на пэўную мову перакладчык стварае ''.po''-файл: капіруе ''.pot''-файл у патрэбнае месца і змяняе ў ім загаловак. Для гэтага можна выкарыстоўваць праграму <code>msginit</code>. Гатовы файл перакладу канвертуецца ў ''.mo''-файлы ўтылітай <code>msgfmt</code>.<ref name="manual" />. Таксама існуюць утыліты для перакладчыкаў, якія палягчаюць рэдагаванне перакладу, напрыклад: * [[Poedit]], [[Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне|кросплатформавы]]. Ужывае [[wxWidgets]] (пры захаванні ''.po''-файла перазбірае і адпаведны ''.mo''-файл). * [[Lokalize]] (раней [[kBabel]]) для [[KDE]]. * [[Gtranslator]] для [[GNOME]]. * [http://translate.sourceforge.net/wiki/pootle/index Pootle] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090312061847/http://translate.sourceforge.net//wiki//pootle//index |date=12 сакавіка 2009 }} — машынны пераклад у анлайне і інструмент кіравання перакладамі. * [http://www.gted.org/ gted] — плагін для [[Eclipse, асяроддзе распрацоўкі|Eclipse IDE]]. * На крайні выпадак можна карыстацца простым [[тэкставы рэдактар|тэкставым рэдактарам]]. Акрамя базавай рэалізацыі gettext для стандартнай [[C (мова праграмавання)|C]], існуюць рэалізацыі аналагічнага падыходу для моў [[C++]], [[Objective-C]], сцэнарыі [[Bourne shell|sh]]/[[bash]], [[Python (мова праграмавання)|Python]], [[Perl]], [[PHP]], GNU [[CLISP]], [[Emacs Lisp]], librep, GNU [[Smalltalk]], [[Java]], GNU [[awk]], [[Pascal|Паскаль]], [[wxWidgets]] (з ужываннем класу wxLocale), YCP (мова [[YaST2]]), [[Tcl]], [[Pike]] и [[R (мова праграмавання)|R]], моў платформы [[Mono]] (прастора імёнаў Mono.Unix), а таксама для фрэймворку [[Qt]]. Некаторыя з гэтых моў непасрэдна падтрымліваюцца вышэйзгаданымі ўтылітамі.<ref name="manual" />. Ужыванне ў большасці [[Мова праграмавання|моў праграмавання]] падобна да ўжывання у C. == Ужыванне == === Для праграміста === ==== Простыя радкі ==== Радкі, якія пры рабоце праграмы паказваюцца карыстальніку і адпаведна патрабуюць перакладу, у [[Зыходны код|зыходным кодзе]] праграмы пішуцца па-англійску і пазначаюцца выклікам функцыі <code>gettext</code>, <code>ngettext</code> або падобнай. printf(gettext("Hello! My name is %s.\n"), name); Звычайна для памяншэння памеру зыходнага кода і паляпшэння чытэльнасці аб’яўляюць і ўжываюць кароткі сінонім функцыі <code>gettext</code> — <code>_</code> (сімвал падкрэслівання). Такім чынам, выклік пераўтвараецца ў printf(_("Hello! My name is %s.\n"), name); Для вышэйзгаданага радка ў каталогу з’явіцца запіс накшталт такога: #: src/name.c:36 msgid "Hello! My name is %s.\n" msgstr "" ==== Множны лік ==== Для перакладу множнага ліку ўжываецца функцыя <code>ngettext</code>, якая прымае ў якасці параметраў два англамоўныя радкі (для адзіночнага і множнага ліку адпаведна) і цэлы лік. У [[PHP]] выклік <code>ngettext</code> для вываду радка з лікам выглядае наступным чынам: <syntaxhighlight lang="PHP"> printf(ngettext("%d day ago", "%d days ago", $daysAgo), $daysAgo); </syntaxhighlight> Функцыя <code>ngettext</code> сама па сабе не здзяйсняе падстаноўку лікавага значэння замест <code>%d</code>, таму праграмісту трэба выклікаць функцыю <code>[[printf]]</code> ці падобную ёй для фарміравання патрэбнага радка з лікам. === Для перакладчыка === ==== Простыя радкі ==== Перакладчык дадае адпаведныя радкі з перакладам у ''.po''-файл: #: src/name.c:36 msgid "Hello! My name is %s.\n" msgstr "Вітаю! Маё імя %s.\n" ==== Множны лік ==== Для перакладу множных лікаў патрэбна, каб у загалоўку (там, дзе пазначаюцца такія звесткі, як <code>Project-Id-Version</code> і <code>PO-Revision-Date</code>) ''.po''-файла было ўказана правіла фарміравання множных лікаў для дадзенай мовы. Напрыклад, у беларускай мове існуюць тры формы множных лікаў: * 1, 21, 31… '''дзень''' * 2, 3, 4, 22, 23, 24, 32, 33, 34… '''дні''' * 0, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 35, 36… '''дзён''' Выбар адной з гэтых трох форм у залежнасці ад ліку ажыццяўляецца наступнай формулай<ref>Так выглядае радок у ''.po''-файле перакладу. Знак '''\n''' пад канец радка значыць перанос радка.</ref>: "Plural-Forms: nplurals=3; plural=(n%10==1 && n%100!=11 ? 0 : n%10>=2 && n%10<=4 && (n%100<10 || n%100>=20) ? 1 : 2)\n" Выраз для <code>plural</code> тут пішацца з ужываннем сінтаксісу мовы C і можа апірацца толькі на пераменную <code>n</code>, якая пазначае выводны лік. Пасля такога аб’яўлення формы набываюць нумары 0, 1 і 2, і пераклад фразы ажыццяўляецца наступным чынам: msgid "%d day ago" msgid_plural "%d days ago" msgstr[0] "%d дзень таму" msgstr[1] "%d дні таму" msgstr[2] "%d дзён таму" === Для карыстальніка === Звычайна карыстальніку ў [[UNIX]]-падобных [[аперацыйная сістэма|аперацыйных сістэмах]] не патрэбна прадпрымаць дадатковых дзеянняў для выбару пэўнага перакладу. Пераклад вызначаецца сістэмнай пераменнай <code>LANG</code>, якая звычайна ўжо мае пэўнае значэнне. == Гл. таксама == * [[Інтэрнацыяналізацыя]] * [[Памяць перакладаў]] {{зноскі}} == Спасылкі == * {{cite web |url = http://www.gnu.org/software/gettext/gettext.html |title = Сайт GNU gettext |lang = en |accessdate = 2009-11-23 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120217133749/http://www.gnu.org/software/gettext/gettext.html |archivedate = 17 лютага 2012 |url-status = dead }} * {{cite web |url = http://blog.alconost.com/software-localization-using-gettext |title = Практическое применение gettext для локализации и интернационализации приложений |lang = ru |accessdate = 2009-11-23 |archiveurl = https://www.webcitation.org/65W98979G?url=http://blog.alconost.com/software-localization-using-gettext |archivedate = 17 лютага 2012 |url-status = dead }} * {{cite web |url = http://sourceforge.net/projects/gettextnet/ |title = Gettext для .NET и Mono |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130413034620/http://sourceforge.net/projects/gettextnet/ |archivedate = 13 красавіка 2013 |accessdate = 12 верасня 2014 |url-status = dead }} [[Катэгорыя:GNU]] [[Катэгорыя:Свабодныя бібліятэкі праграм]] tv9rngjq2mp4lcudfyj2bu787n8q3in 0 210521 5174050 4757073 2026-08-01T08:51:45Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174050 wikitext text/x-wiki {{Асобны снукерны турнір |Назва турніру = General Cup 2014 |Лагатып = Лагатып снукернага турніру General Cup 2014.jpg |Шырыня = 300 px |Сезон = 2014/2015 |Тэрміны = 12 — 18 кастрычніка 2014 |Арэна = [[General Snooker Club]] |Горад = |Краіна = [[Ганконг]] |Арганізацыя = <u>Старшыня:</u> Вонг Ят Хунг<br /><u>Галоўны каардынатар:</u> Пэтсі Чэнг<br /><u>Дырэктар:</u> Кэнь Хуэй |Спонсар = |Фармат = Нярэйтынгавы турнір |Агульны прызавы фонд = HK$390,000 + HK$28,000 |Прызавыя пераможцы = HK$120,000 |Мінулы чэмпіён = {{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] |Пераможца = {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |Фіналіст = {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |Лік = 7:6 |Колькасць удзельнікаў = 9 |Колькасць матчаў = 16 |Колькасць фрэймаў = 109 |Колькасць соценных серый = 14 |Вышэйшая серыя = 144 <small>([[Шон Мёрфі]])</small> |Мінулы турнір = [[General Cup 2013 (снукер)|←2013]] |Наступны турнір = [[General Cup 2015 (снукер)|2015→]] |СпасылкаТурнір = General Cup, снукер |НазваТурнір = General Cup }} '''[[General Cup (снукер)|General Cup]] 2014''' — запрашальны турнір па [[снукер]]ы, які праходзіў з 12 па 18 кастрычніка 2014 года ў «[[General Snooker Club]]», у [[Ганконг]]у. Турнір стаў шостым розыгрышам «[[General Cup (снукер)|General Cup]]», які праходзіў у [[General Cup International 2004 (снукер)|2004]] і [[General Cup International 2009 (снукер)|2009]] гадах, а з [[General Cup International 2011 (снукер)|2011 года]] праходзіць штогод. Пераможца турніру атрымаў HK${{Num|120000}}, а аўтар [[Максімальны брэйк (снукер)|максімальнага брэйка]] мог атрымаць HK${{Num|147000}}, а таксама алмазны кій, кошт якога раўняўся HK${{Num|220000}}. Спаборніцтва ўключала ў сябе адзін матч уайлдкард раўнда, пераможца якога прыяднаўся да 7 іншых снукерыстаў, якія былі падзелены на 2 групы па 4 удзельнікі і гулялі адзін з адным па аднаму матчу. Пасля гэтага з кожнай групы выходзілі два лепшыя гульцы ў плэй-оф, дзе яны гулялі паўфінальныя паядынкі і фінальны матч. На працягу ўсяго турніру на арэне выкаростоўваўся адзін снукерны стол. «General Cup 2014» быў адзначаны вяртаннем у снукер [[Алістэр Картэр|Алістэра Картэра]], які праходзіў курс лячэння ад рака лёгкіх пасля таго, як ён быў дыягнаставаны ў [[Алістэр Картэр|Картэра]] ў маі 2014 года. Пасля другога тура групавога этапу ў групе A у кожнага снукерыста было па аднаму ачку, а ў апошніх паядынках [[Марк Дэвіс]] перайграў [[Рыкі Уолдэн]]а, а [[Джо Пэры]] ў напружанай гульне выйграў вырашальны фрэйм у [[Джымі Уайт]]а і таксама заваяваў пуцёўку ў паўфінал. [[Шон Мёрфі]] з групы B стаў адзіным снукерыстам на першынстве, які не прайграў ніводнага матча падчас групавога раўнда і, такім чынам, выйшаў з групы з першага месца. Другое месца ў гэтым квартэце заняў [[Алістэр Картэр|Алі Картэр]], які таксама паказаў якасны снукер, а [[Кітай|кітаец]] [[Лян Вэньбо]] і [[Марка Фу]] з [[Ганконг]]а не здолелі выйсці ў плэй-оф. У першым паўфінале [[General Cup 2013 (снукер)|леташні пераможца]] [[Марк Дэвіс]] з лікам 2:6 пацярпеў паразу ад [[Алістэр Картэр|Картэра]], які выдатна правёў паядынак і зрабіў [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 139 ачкоў, якая на той момант была найвышэйшай на спаборніцтве. У другім паўфінале [[Шон Мёрфі]] аформіў [[Клірэнс (снукер)|тотал-клірэнс]] у 144 балы, які ў выніку стаў найвышэйшай [[Брэйк (снукер)|серыяй]] на General Cup, перасягнуўшы [[Брэйк (снукер)|брэйк]] [[Алістэр Картэр|Картэра]], а таксама перамог [[Джо Пэры]] у вырашальным фрэйме — 6:5. Пераможцам турніру стаў [[Алістэр Картэр]], які саступаў [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] ў фінальным матчы з лікам 3:5 і 5:6, але паказваў больш якасную гульню і зрабіў дзве [[Соценны брэйк (снукер)|соценныя серыі]] на працягу матча, што дапамагло яму перамагчы [[Шон Мёрфі|праціўніка]] ў вырашальнай партыі — 7:6. Такім чынам, [[Алістэр Картэр|Картэр]] адзначыў сваё вяртанне ў снукер пасля паўгадавога перапынку цудоўнай перамогай на «General Cup 2014». На сваім шляху да тытула ён перайграў у групавым раўндзе [[Марка Фу]] (4:1) і [[Лян Вэньбо|Ляна Вэньбо]] (4:2) і саступіў [[Шон Мёрфі|Шону Мёрфі]] (1:4), выйшаўшы ў паўфінал з другога месца, пасля чаго разграміў у паўфінальным матчы [[Марк Дэвіс|Марка Дэвіса]] (6:2) і ўзяў рэванш у [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] ў вырашальным матчы (7ː6). Гэтая перамога прынесла [[Алістэр Картэр|Картэру]] першую снукерную перамогу больш чым за паўтара года (3 лютага 2013 года ён стаў пераможцам [[German Masters 2013 (снукер)|German Masters]]). == Турнір == General Cup 2014 года стаў шостым розыгрышам [[General Cup (снукер)|гэтага турніру]], які быў заснаваны ў [[General Cup International 2004 (снукер)|2004 годзе]], пасля чаго праходзіў у [[General Cup International 2009 (снукер)|2009]], а з [[General Cup International 2011 (снукер)|2011 года]] праводзіцца штогод. З самога заснавання [[General Cup (снукер)|General Cup]] праходзіць у [[General Snooker Club]] у [[Ганконг]]у<ref name="General Cup International 2004 на Global Snooker">{{cite web|url=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res04_5/04GeneralCup.htm|title=2004 General Cup International|publisher=Global Snooker|archive-url=https://web.archive.org/web/20070819115116/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res04_5/04GeneralCup.htm|archive-date=19 жніўня 2007|language=en|access-date=15 кастрычніка 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="General Cup International у архіве Крыса Цёрнэра">{{cite web|last=Цёрнэр|first=Крыс|title=General Cup International|url=http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/misc4.html#General_Cup|publisher=Снукерны архіў Крыса Цёрнэра|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724175359/http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/misc4.html#General_Cup|archive-date=24 ліпеня 2011|url-status=live|language=en|access-date=15 кастрычніка 2014}}</ref><ref name="General Cup 2012 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup (2012)|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=319|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref><ref name="General Cup 2013 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup (2013)|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=313|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref>. Старшынёй турніру быў Вонг Ят Хунг, галоўным каардынатарам — Пэтсі Чэнг, а дырэктарам — Кэнь Хуэй<ref name="Асноўная інфармацыя на my147.com">{{cite web|last=Ян Ху|first=Ван|title=香港名将杯：巴里霍金斯因颈伤退赛 梁文博受邀出战|url=http://news.my147.com/2014/10/59256.html|publisher=[[my147.com]]|date=10 кастрычніка 2014|language=zh}}</ref>. == Прызавыя грошы == Прызавы фонд турніру склаў HK$390,000, а таксама яшчэ па HK$2,000 за кожную [[Соценны брэйк (снукер)|соценную серыю]]. Пераможца турніру атрымаў HK$120,000, што прыкладна равнялася £9,600 (менш, чым за перамогу на этапе [[Players Tour Championship 2014/2015 (снукер)|PTC]]). Апроч таго, вялікі прыз быў падрыхтаваны для аўтара [[Максімальны брэйк (снукер)|максімальнага брэйка]], у суме ў тры разы перасягнуўшы прыз за перамогу на спаборніцтве<ref name="Асноўная інфармацыя на my147.com"/><ref name="Постэр турніру">{{cite web|title=Фармат і сетка General Cup|url=https://pbs.twimg.com/media/ByXzl1ECcAE7J-t.jpg|format=JPG|language=zh|access-date=15 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014230030/https://pbs.twimg.com/media/ByXzl1ECcAE7J-t.jpg|archive-date=14 кастрычніка 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup (2014)|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=383|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref>. <center> {| class="wikitable" !style="text-align: center|Дасягненне !style="text-align: center|Прызавыя |- |Пераможца |<center>HK$120,000</center> |- |Фіналіст |<center>HK$60,000</center> |- |Паўфіналісты |<center>HK$40,000</center> |- |Трэцяе месца ў групе |<center>HK$25,000</center> |- |Чацвёртае месца ў групе |<center>HK$20,000</center> |- |Уайлдкард раўнд |<center>HK$20,000</center> |- |Соценны брэйк |<center>HK$2,000</center> |- |Найвышэйшы брэйк |<center>HK$20,000</center> |- |Максімальны брэйк |<center>HK$367,000<ref group="пг">Аўтар максімальнай серыі мог атрымаць HK$147,000, а таксама алмазны кій, кошт якога прыкладна равняўся HK$220,000</ref></center> |} </center> {{reflist|group=пг}} == Фармат турніру == [[File:Gfp-china-hong-kong-city-and-more-hills.jpg|thumb|300 px|[[Ганконг]]]] На General Cup 2014 прыняло ўдзел 9 ігракоў, з якіх 8 — удзельнікі мэйн-тура і 1 — аматар. У папярэднім уайлдкард раўндзе адзін з снукерыстаў прафесіяналаў гуляў супраць уладальніка ўайлдкард, пасля чаго пераможца далучыўся да 7 іншых прафесіяналаў, якія былі падзеленыя на 2 групы па 4 іграка. У групавым раўндзе кожны ігрок гуляў з кожным іграком з сваёй групы па аднаму разу, пасля чаго ў плэй-оф выходзілі па 2 лепшых іграка (пераможцы групы), якія выйгралі больш матчаў у сваёй групе. У выпадку, калі снукерысты выйгралі аднолькавую колькасць матчаў, лепшы з іх вызначаўся па крытэрыю розніцы выйграных і прайграных фрэймаў. Пасля гэтага ігрок, які заняў першае месца ў групе А, гуляў у паўфінале з іграком, які заняў другое месца ў групе B, а ігрок, які заняў першае месца ў групе B, гуляў у паўфінале з іграком, які заняў другое месца ў групе А. Пераможцы паўфіналаў змагаліся ў вырашальным матчы за тытул турніру. Усе раўнды праходзілі на працягу сямі дзён (гульні групавога раўнда праходзілі 13, 14 і 16 кастрычніка, а 15 кастрычніка на General Cup 2014 з’яўляўся днём адпачынку) у [[General Snooker Club]] ў [[Ганконг]]у<ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/><ref name="Асноўная інфармацыя на my147.com"/>. <center> {| class="wikitable" |- ! Стадыя !! Тэрміны !! {{Abbr|КФ|Колькасць фрэймаў|0}} !! {{Abbr|НДП|Колькасць фрэймаў, неабходных для перамогі ў матчы|0}} |- | Уайлдкард раўнд || 12 кастрычніка || 11 || 6 |- | Групавы раўнд || 13—16 кастрычніка || 7 || 4 |- | 1/2 фіналу || 17 кастрычніка || 11 || 6 |- | Фінал || 18 кастрычніка || 13 || 7 |} </center> == Вяртанне Алістэра Картэра == У маі 2014 года ў 34-гадовага [[Алістэр Картэр|Алістэра Картэра]], двухразовага фіналіста [[Чэмпіянат свету па снукеры|чэмпіянату свету]] і экс-другога нумара [[Сусветны снукерны рэйтынг|сусветнага рэйтынгу]], быў выяўлены [[рак лёгкіх]], пасля чаго ён быў вымушаны спыніць свае выступы і пачаць лячэнне<ref name="Ali Carter на BBC">{{cite web|title=Ali Carter: Snooker player diagnosed with lung cancer|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/27555474|publisher=[[BBC Sport]]|date=24 мая 2014|language=en}}</ref><ref name="Ali Carter на theguardian">{{cite web|title=Ali Carter diagnosed with lung cancer|url=http://www.theguardian.com/sport/2014/may/24/ali-carter-diagnosed-lung-cancer|publisher=[[the guardian]]|date=24 мая 2014|language=en}}</ref><ref name="Ali Carter на WS">{{cite web|title=Ali Carter|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3853813,00.html|publisher=[[WPBSA]]|date=24 мая 2014|language=en}}</ref><ref name="Ali Carter2 на BBC">{{cite web|title=Two-time World Championship runner-up Ali Carter said he was feeling "strong and positive" after beginning his treatment for lung cancer.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/27656276|publisher=[[BBC Sport]]|date=1 чэрвеня 2014|language=en}}</ref><ref name="Ali Carter на snooker.by">{{cite web|title=У Алі Картэра дыягнаставалі рак|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5569-u-ali-kartera-diagnostirovali-rak-legkih.html|publisher=Snooker.by|date=24 мая 2014|language=ru}}</ref>. [[WPBSA]] зрабіла заяву пра тое, што рэйтынг [[Алістэр Картэр|снукерыста]] будзе замарожаны на час лячэння<ref name="Ali Carter2 на snooker.by">{{cite web|title=Рэйтынг Алі Картэра не пакутуе за час яго хваробы|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5592-rejting-ali-kartera-ne-postradaet-za-vremja-ego-bolezni.html|publisher=Snooker.by|date=10 чэрвеня 2014|language=ru}}</ref>, а ўжо ў жніўні [[Алістэр Картэр|Картэр]] абвясціў у сваім [[твітэр]]ы, што ў хуткім часе зможа вярнуцца ў снукер<ref name="Ali Carter3 на snooker.by">{{cite web|title=Алі Картэр плануе вяртанне ў гульню пасля лячэння рака лёгкіх|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5667-ali-karter-planiruet-vozvrashhenie-v-igru-posle-lechenija-raka-legkih.html|publisher=Snooker.by|date=19 жніўня 2014|language=ru}}</ref>. У верасні стала вядома, што [[Алістэр Картэр|Алістэр]] перамог рак і плануе гуляць на [[Адкрыты чэмпіянат Балгарыі па снукеры 2014|адкрытым чэмпіянаце Балгарыі]], які праходзіў з 2 па 5 кастрычніка<ref name="Ali Carter4 на snooker.by">{{cite web|title=Алі Картэр зарэгістраваўся на PTC у Балгарыі|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5669-ali-karter-zaregistrirovalsja-na-ptc-v-bolgarii.html|publisher=Snooker.by|date=21 жніўня 2014|language=ru}}</ref>, аднак у канцы месяца ён заявіў, што церпіць некаторыя ўскладненні пасля апошняй працэдуры і вымушаны зняцца з турніру<ref name="Ali Carter2 на WS">{{cite web|title=Carter Withdraws From Bulgarian Open|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~4171320,00.html|publisher=[[WPBSA]]|date=25 верасня 2014|language=en}}</ref><ref name="Ali Carter5 на snooker.by">{{cite web|title=Зорка снукера Алі Картэр зняўся з турніру ў Балгарыі з-за дрэннага самаадчування|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5717-zvezda-snukera-ali-karter-snjalsja-s-turnira-v-bolgarii-iz-za-plohogo-samochuvstvija-.html|publisher=Snooker.by|date=25 верасня 2014|language=ru}}</ref>. Такім чынам, запрашальны турнір General Cup 2014 стаў пунктам доўгачаканага вяртання [[Алістэр Картэр|Картэра]], які займаў 15-е месца ў [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|афіцыйным рэйтынгу]]<ref name="Rankings after ET3"/> і яшчэ ніколі не выступаў на [[General Cup (снукер)|гэтым спаборніцтве]], да снукернага стала<ref name="General Cup на snooker.by">{{cite web|title=Запрашальны турнір General Cup стартуе ў Ганконгу|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5733-priglasitelnyj-turnir-general-cup-startuet-v-gonkonge.html|publisher=Snooker.by|date=11 кастрычніка 2014|language=ru}}</ref>. == Удзельнікі == На турніры General Cup 2014 прыняло ўдзел 8 прафесіянальных гульцоў, якія былі запрошаныя арганізатарамі, а таксама 1 уладальнік уайлдкард. Пераможца [[General Cup International 2009 (снукер)|розыгрышу 2009 года]], [[Рыкі Уолдэн]] прыняў удзел у пятым (з шасці) розыгрышы [[General Cup (снукер)|General Cup]], абнавіўшы такім чынам свой рэкордны паказчык. У 2014 годзе ў [[General Snooker Club]] гулялі 3 дэбютанты: [[Алістэр Картэр]], [[Джымі Уайт]] і аматар [[Лінь Юнчжы]], які атрымаў уайлдкард ад арганізатараў спаборніцтва. Да гэтага ніводны гулец не здолеў выйграць тытул [[General Cup (снукер)|General Cup]] два разы. Два ўдзельнікі розыгрышу 2014 года станавіліся пераможцамі спаборніцтва: [[Рыкі Уолдэн]] ([[General Cup International 2009 (снукер)|2009]]) і [[Марк Дэвіс]] ([[General Cup 2013 (снукер)|2013]]). Ніжэй прадстаўлена табліца, якая дэманструе статыстыку выступленняў удзельнікаў спаборніцтва на ўсіх папярэдніх турнірах [[General Cup (снукер)|General Cup]]<ref name="General Cup International 2004 на Global Snooker"/><ref name="General Cup International 2009 на Global Snooker">{{cite web|url=http://www.global-snooker.com/global-snooker-professional-tournaments-2009-general-cup-international-in-hong-kong.asp|title=General Cup International 2009|publisher=Global Snooker|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413102336/http://www.global-snooker.com/global-snooker-professional-tournaments-2009-general-cup-international-in-hong-kong.asp|archive-date=13 красавіка 2010|language=en|access-date=17 кастрычніка 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="General Cup International 2011 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup International (2011)|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=161|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref><ref name="General Cup 2012 на Snooker.org"/><ref name="General Cup 2013 на Snooker.org"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/><ref name="Rankings after ET3">{{cite web|title=WORLD RANKINGS AFTER THE BULGARIAN OPEN 2014 (ET3)|url=http://www.worldsnooker.com/staticFiles/c3/c3/0,,13165~181187,00.pdf|publisher=[[WPBSA]]|date=6 кастрычніка 2014|language=en|format=pdf}}</ref>. {| class="wikitable" width27% |- | bgcolor="90EE90"|Леташні пераможца |- | bgcolor="FAFAD2"|Дэбютант турніру |} {| class="sortable wikitable" style="font-size: 65%;" |- ! {{Abbr|Р|Месца ў сусветным рэйтынгу|0}} !! Гулец !! {{Abbr|ДН|Дата нараджэння|0}} !! Дэбют !! {{nowrap|Найлепшы вынік}} !! {{Abbr|АС|Колькасць удзелаў у асноўных стадыях турніру|0}} !! {{Abbr|М|Згуляна матчаў|0}} !! {{Abbr|В|Выйгрышы|0}} !! {{Abbr|П|Паражэнні|0}} !! {{Abbr|%М|% выйграных матчаў|0}} !! {{Abbr|Ф|Згуляна фрэймаў|0}} !! {{Abbr|ВФ|Выйграна фрэймаў|0}} !! {{Abbr|ПФ|Прайграна фрэймаў|0}} !! {{Abbr|%Ф|% выйграных фрэймаў|0}} |- |7||{{nowrap|{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]]}} || style="text-align: center"| 10.08.1982 || style="text-align: center"| [[General Cup 2013 (снукер)|2013]] || style="text-align: center"| Групавы раўнд ([[General Cup 2013 (снукер)|2013]]) ||style="text-align: center"| 1 ||style="text-align: center"| 3 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 3 ||style="text-align: center"| 0% ||style="text-align: center"| 15 ||style="text-align: center"| 6 ||style="text-align: center"| 9 ||style="text-align: center"| 40% |- |9||{{nowrap|{{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]]}} || style="text-align: center"| 08.01.1978 || style="text-align: center"| [[General Cup International 2009 (снукер)|2009]] || style="text-align: center"| Паўфінал ([[General Cup 2013 (снукер)|2013]]) ||style="text-align: center"| 3 ||style="text-align: center"| 8 ||style="text-align: center"| 5 ||style="text-align: center"| 3 ||style="text-align: center"| 62,5% ||style="text-align: center"| 49 ||style="text-align: center"| 26 ||style="text-align: center"| 23 ||style="text-align: center"| 53,1% |- |11||{{nowrap|{{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]]}} || style="text-align: center"| 11.11.1982 || style="text-align: center"| [[General Cup International 2009 (снукер)|2009]] || style="text-align: center"| Перамога ([[General Cup International 2009 (снукер)|2009]]) ||style="text-align: center"| 4 ||style="text-align: center"| 13 ||style="text-align: center"| 7 ||style="text-align: center"| 6 ||style="text-align: center"| 53,8% ||style="text-align: center"| 94 ||style="text-align: center"| 53 ||style="text-align: center"| 41 ||style="text-align: center"| 56,4% |- |14||{{nowrap|{{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]]}} || style="text-align: center"| 13.08.1974 || style="text-align: center"| [[General Cup 2013 (снукер)|2013]] || style="text-align: center"| Групавы раўнд ([[General Cup 2013 (снукер)|2013]]) ||style="text-align: center"| 1 ||style="text-align: center"| 3 ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| 1 ||style="text-align: center"| 66,7% ||style="text-align: center"| 12 ||style="text-align: center"| 6 ||style="text-align: center"| 6 ||style="text-align: center"| 50% |- bgcolor="FAFAD2" |15||{{nowrap|{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]]}} || style="text-align: center"| 25.07.1979 || style="text-align: center"| 2014 || style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| — |- bgcolor="90EE90" |17||{{nowrap|{{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]]}} || style="text-align: center"| 12.08.1972 || style="text-align: center"| [[General Cup 2012 (снукер)|2012]] || style="text-align: center"| Перамога ([[General Cup 2013 (снукер)|2013]]) ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| 8 ||style="text-align: center"| 6 ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| 75% ||style="text-align: center"| 50 ||style="text-align: center"| 32 ||style="text-align: center"| 18 ||style="text-align: center"| 64% |- |24||{{nowrap|{{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]]}} || style="text-align: center"| 05.03.1987 || style="text-align: center"| [[General Cup International 2009 (снукер)|2009]] || style="text-align: center"| Фінал ([[General Cup International 2009 (снукер)|2009]]) ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| 7 ||style="text-align: center"| 5 ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| 71,4% ||style="text-align: center"| 46 ||style="text-align: center"| 26 ||style="text-align: center"| 20 ||style="text-align: center"| 56,5% |- bgcolor="FAFAD2" |63||{{nowrap|{{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]]}} || style="text-align: center"| 02.05.1962 || style="text-align: center"| 2014 || style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| — |- bgcolor="FAFAD2" |А<ref group="у" name="а">Падчас турніру гулец з'яўляўся аматарам і не ўваходзіў у сусветны рэйтынг</ref>||{{nowrap|{{Сцяг Кітая}} [[Лінь Юнчжы]]}} || style="text-align: center"| || style="text-align: center"| 2014 || style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| — |} {{reflist|group=у}} == Расклад турніру == General Cup 2014 года праходзіў на працягу 7 дзён (з нядзелі 12 кастрычніка па суботу 18 кастрычніка) за адным сталом на арэне ў [[General Snooker Club]] у [[Ганконг]]у. Падчас групавога раўнда кожны дзень на турніры гулялася па 4 матчы, а перад апошнімі паядынкамі ў групах, 15 кастрычніка, арганізатары зладзілі дзень адпачынку<ref name="Асноўная інфармацыя на my147.com"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em left 1em left;" |- ! style="border-top:medium solid;border-bottom:medium solid; border-left:medium solid" | Дата !! style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid" | Дзень тыдня !! style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid" | Стадыя !! style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid; border-right:medium solid" | Пачатак матчаў<ref group="кк">Пачатак матчаў указаны па мясцовым часе.</ref> |- | style="border-left:medium solid" | 12 кастрычніка || align="center"| Нядзеля || align="center"| Уайлдкард раўнд ||style="border-right:medium solid" | Адзін матч (18.00) |- | style="border-left:medium solid" rowspan="4"| 13 кастрычніка || rowspan="4" align="center"| Панядзелак || rowspan="4" align="center"| Групавы раўнд || style="border-right:medium solid" |Першы матч (14.00) |- |style="border-right:medium solid" |Другі матч (16.00) |- |style="border-right:medium solid" |Трэці матч (18.00) |- |style="border-right:medium solid" |Чацвёрты матч (20.00) |- | style="border-left:medium solid" rowspan="4"| 14 кастрычніка || rowspan="4" align="center"| Аўторак || rowspan="4" align="center"| Групавы раўнд || style="border-right:medium solid" |Першы матч (14.00) |- |style="border-right:medium solid" |Другі матч (16.00) |- |style="border-right:medium solid" |Трэці матч (18.00) |- |style="border-right:medium solid" |Чацвёрты матч (20.00) |- | style="border-left:medium solid" | 15 кастрычніка || colspan="3" align="center" style="border-right:medium solid" | '''<u>Дзень адпачынку</u>''' |- | style="border-left:medium solid" rowspan="4"| 16 кастрычніка || rowspan="4" align="center"| Чацвер || rowspan="4" align="center"| Групавы раўнд || style="border-right:medium solid" |Першы матч (14.00) |- |style="border-right:medium solid" |Другі матч (16.00) |- |style="border-right:medium solid" |Трэці матч (18.00) |- |style="border-right:medium solid" |Чацвёрты матч (20.00) |-style="background:#D3D3D3;" | style="border-left:medium solid" rowspan="2"| 17 кастрычніка || rowspan="2" align="center"| Пятніца || rowspan="2" align="center"| Паўфіналы || style="border-right:medium solid" |Першы матч (15.00) |-style="background:#D3D3D3;" |style="border-right:medium solid" |Другі матч (19.00) |-style="background:#FFD700;" | style="border-bottom:medium solid; border-left:medium solid" | 18 кастрычніка ||style="border-bottom:medium solid;" align="center"| Субота ||style="border-bottom:medium solid;" align="center"| Фінал ||style="border-bottom:medium solid; border-right:medium solid" | Адзін матч (14.00) |} {{reflist|group=кк}} == Ход турніру == Першапачаткова снукерыстам з вышэйшым [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|рэйтынгам]] на турніры павінен быў быць [[Бары Хокінс]], а [[Джо Пэры]] пачынаць спаборніцтва з уайлдкард раўнда, аднак за некалькі дзён да турніру стала вядома пра траўму шыі [[Бары Хокінс|пятага нумера рэйтынгу]], у выніку чаго ён не змог прыняць удзел у [[General Cup (снукер)|гэтым першынстве]] ў трэці раз запар. Такім чынам, [[Джо Пэры|Пэры]] заняў яго месца ў групе, а ў якасці восьмага прафесіянала быў запрошаны [[кітай]]скі гулец [[Лян Вэньбо]], які павінен быў пачынаць General Cup 2014 з уайлдкард раўнда<ref name="Асноўная інфармацыя на my147.com"/>. === Першы дзень (12 кастрычніка) === ''Выбыў: {{Сцяг Кітая}} [[Лінь Юнчжы]]'' У першы гульнявы дзень на General Cup 2014 быў згуляны матч уайлдкард раўнда да 6 перамог у фрэймах паміж [[кітай]]скімі снукерыстамі [[Лян Вэньбо|Лянам Вэньбо]], які прыяднаўся да ўдзельнікаў толькі за некалькі дзён да пачатку спаборніцтва, і аматарам [[Лінь Юнчжы|Лінем Юнчжы]]. [[Лінь Юнчжы|Малады гулец]] двойчы выходзіў наперад у ліку, 1:0 і 2:1, пасля чаго [[Лян Вэньбо|24-ы нумар рэйтынгу]] зраўняў лік, пакінуўшы за сабой чацвёртую партыю і дамінаваў каля стала ў трох наступных фрэймах, выканаўшы [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 81 ачко ў пятай партыі і [[Соценны брэйк (снукер)|соценны брэйк]] у 120 ачкоў у сёмай партыі. Пры ліку 2:5 [[Лінь Юнчжы|Лінь]] зрабіў спробу выцягнуць паядынак, узяўшы восьмы і дзявяты фрэймы, але яшчэ адна добрая [[Брэйк (снукер)|серыя]] [[Лян Вэньбо|Ляна]], 87, прынесла яму перамогу з лікам 6:4 і месца ў групе B разам з [[Шон Мёрфі|Шонам Мёрфі]], [[Марка Фу|Маркам Фу]] і [[Алістэр Картэр|Алістэрам Картэрам]]<ref name="my147.com">{{cite web|title=名将杯梁文博获正赛席位 循环赛卡特4-1赢得复出首胜|url=http://news.my147.com/2014/10/59281.html|publisher=[[my147.com]]|date=13 кастрычніка 2014|language=zh}}{{Недаступная спасылка}}</ref><ref name="Results на WS">{{cite web|title=Captain Flies Again|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~4214357,00.html|publisher=[[WPBSA]]|date=17 кастрычніка 2014|language=en}}</ref><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Уайлдкард раўнд</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | '''[[Лян Вэньбо]]'''<br />{{CHN}} | width="50" align="center" | '''6'''-4 | width="230" | [[Лінь Юнчжы]]<br />{{CHN}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 42-'''62''', '''51'''-40, 17-'''72''', '''53'''-37, '''85'''-32 ('''81'''), '''87'''-24, '''135'''-0 ('''120'''), 43-'''63''', 1-'''66''', '''94'''-0 ('''87''')<ref group="хт">У табліцы прадстаўленыя вынікі па кожным з фрэймаў. У дужках пазначаны серыі, якія перавысілі 50 ачкоў, а таксама аўтар гэтай серыі пры неадназначнасці.</ref> |} === Другі дзень (13 кастрычніка) === [[File:Mark Davis at Snooker German Masters (DerHexer) 2015-02-05 01.jpg|thumb|300px|[[General Cup 2013 (снукер)|Леташні]] пераможца [[Марк Дэвіс]]]] 13 кастрычніка ў [[General Snooker Club]] адбыліся першыя паядынкі групавога этапу General Cup, якія гуляліся да 4 перамог у фрэймах. Першымі да стала выйшлі [[Джо Пэры]] і [[General Cup 2013 (снукер)|леташні пераможца]] [[Марк Дэвіс]]. 42-гадовы [[Марк Дэвіс|Дэвіс]] прадэманстраваў добрую форму, не дазволіўшы [[Джо Пэры|праціўніку]] выйграць ніводнага фрэйма. Зрабіўшы [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў 74 бала ў другой партыі і 110 — у трэцяй, ён здабыў першае ачко ў групе з лікам 4:0. Пасля іх сустракаліся прадстаўнікі другой групы [[Шон Мёрфі]], які прайграў усе матчы на [[General Cup 2013 (снукер)|леташнім розыгрышы]]<ref name="General Cup 2013 на Snooker.org"/>, і фіналіст [[General Cup International 2009 (снукер)|General Cup 2009]] [[Лян Вэньбо]]. [[Шон Мёрфі|Брытанец]], які перамог на [[Адкрыты чэмпіянат Балгарыі па снукеры 2014|адкрытым чэмпіянаце Балгарыі]] за тыдзень да гэтага паядынка<ref name="ET3 на Snooker.org">{{cite web|title=European Tour Event Three|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=338|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref>, працягнуў серыю якаснай і надзейнай гульні і, выканаўшы [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 52 пункты ў другой партыі, выйшаў наперад з лікам 3:0, пасля чаго [[Лян Вэньбо|яго апанент]] узяў верх у чацвёртай партыі, але, выйграўшы пяты фрэйм, [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] паставіў кропку ў гэтым паядынку і ўслед за [[Марк Дэвіс|Маркам Дэвісам]] узначаліў сваю групу з адным ачком. Прадстаўнікі гэтай жа групы, [[Марка Фу]], адзіны прадстаўнік [[Ганконг]]а на турніры, і [[Алістэр Картэр]], які вярнуўся ў снукер пасля лячэння ад рака, сустракаліся ў шэсць гадзін па мясцовым часе. Нягледзячы на тое, што яшчэ за два тыдні да гэтай гульні [[Алістэр Картэр|англічанін]] адмовіўся выступаць на [[Адкрыты чэмпіянат Балгарыі па снукеры 2014|адкрытым чэмпіянаце Балгарыі]] ў сувязі з дрэнным самаадчуваннем, у матчы супраць [[Марка Фу|Фу]] ён выглядаў поўным энергіі і хутка выйграў першыя тры партыі з аднолькавымі [[Брэйк (снукер)|серыямі]] ў 55 балаў. [[Марка Фу|Снукерыст з Ганконга]], які займаў 9-ю пазіцыю ў [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|сусветным рэйтынгу]]<ref name="Rankings after ET3"/>, размачыў лік, узяўшы чацвёрты фрэйм, але [[Алістэр Картэр|Картэр]] выйграў пятую партыю з лікам 69:33 і пераможна вярнуўся ў гульню пасля хваробы. У заключным матчы другога гульнявога дня сустракаліся [[Рыкі Уолдэн]], які перамог на [[General Cup (снукер)|гэтым турніры]] ў [[General Cup International 2009 (снукер)|2009 годзе]], а таксама быў у фіналах у [[General Cup International 2011 (снукер)|2011]]<ref name="General Cup International у архіве Крыса Цёрнэра"/> і [[General Cup 2012 (снукер)|2012]]<ref name="General Cup 2012 на Snooker.org"/> гадах, і адзін з самых узроставых прафесіянальных снукерыстаў [[Джымі Уайт]], які, тым не менш, упершыню прыехаў на [[General Cup (снукер)|General Cup]]. 31-гадовы [[Рыкі Уолдэн|Рыкі]] адкрыў лік, пасля чаго [[Джымі Уайт|шасціразовы фіналіст чэмпіянату свету]] прадэманстраваў баявы дух, выйграўшы другі фрэйм з [[Брэйк (снукер)|серыяй]] у 64 ачкі і трэцюю партыю на апошнім чорным шары. [[Рыкі Уолдэн|Уолдэн]] дамінаваў у дзвюх наступных партыях, зрабіўшы лік 3:2 на сваю карысць, пасля чаго выйграў сёмы фрэйм на каляровых шарах і, давёўшы матч да перамогі, заняў другое месца пасля [[Марк Дэвіс|Дэвіса]] ў групе A<ref name="my147.com"/><ref name="Res на IS">{{cite web|first=Dave|second=Hendon|title=CARTER MAKES WINNING RETURN IN HONG KONG|url=http://www.inside-snooker.com/snooker/2014/10/13/carter-makes-winning-return-in-hong-kong|publisher=Inside Snooker|date=13 кастрычніка 2014|language=en|access-date=17 кастрычніка 2014|archive-date=4 сакавіка 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304023029/http://www.inside-snooker.com/snooker/2014/10/13/carter-makes-winning-return-in-hong-kong|url-status=dead}}</ref><ref name="Ali Carter6 на snooker.by">{{cite web|title=General Cup. Картэр пераможна вярнуўся ў снукер пасля лячэння рака лёгкіх|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5717-zvezda-snukera-ali-karter-snjalsja-s-turnira-v-bolgarii-iz-za-plohogo-samochuvstvija-.html|publisher=Snooker.by|date=25 верасня 2014|language=ru}}</ref><ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Група A</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | [[Джо Пэры]]<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | 0-'''4''' | width="230" | '''[[Марк Дэвіс]]'''<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 39-'''78''', 41-'''81''' ('''74'''), 9-'''110''' ('''110'''), 28-'''88''' |- | width="230" align="right" | '''[[Рыкі Уолдэн]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''4'''-2 | width="230" | [[Джымі Уайт]]<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | '''89'''-13, 12-'''67''' ('''64'''), 49-'''54''', '''78'''-22, '''75'''-4, '''65'''-54 |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Група B</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | '''[[Шон Мёрфі]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''4'''-1 | width="230" | [[Лян Вэньбо]]<br />{{CHN}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | '''64'''-9, '''70'''-17 ('''52'''), '''63'''-29, 48-'''68''', '''74'''-51 |- | width="230" align="right" | [[Марка Фу]]<br />{{HKG}} | width="50" align="center" | 1-'''4''' | width="230" | '''[[Алістэр Картэр]]'''<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 1-'''65''' ('''55'''), 24-'''70''' ('''55'''), 0-'''97''' ('''55'''), '''66'''-33, 33-'''69''' |} === Трэці дзень (14 кастрычніка) === [[Файл:Jimmy White at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-01-30 04.jpg|thumb|300px|[[Джымі Уайт]]]] ''Выбыў: {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]]'' 14 кастрычніка першымі да стала выйшлі [[Англія|англічане]] з групы B: сёмы нумар [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|сусветнага рэйтынгу]] [[Шон Мёрфі]] і [[Алістэр Картэр]], які ўпершыню прыехаў на [[General Cup (снукер)|гэты турнір]]. Нягледзячы на бадзёрую гульню [[Алістэр Картэр|Картэра]] ў матчы супраць [[Марка Фу]], у гэтым матчы яму не ўдавалася навязаць барацьбу [[Шон Мёрфі|свайму праціўніку]], які набраў выдатную форму ў апошні час. [[Шон Мёрфі|Шон]] пачаў паядынак з [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў 92 ачкі, пасля чаго ўзяў верх у другой і трэцяй партыі, зрабіўшы лік 3:0 на сваю карысць. [[Алістэр Картэр|Алістэр]] здолеў размачыць лік, выканаўшы [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 63 балы ў чацвёртым фрэйме, але 32-гадовы [[Шон Мёрфі|чэмпіён свету 2005 года]] давёў матч да перамогі ў пятай партыі і з лікам 4:1 зарабіў другое ачко ў групе. Пасля гэтага гуляўся матч групы A паміж 17-м нумарам [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|рэйтынгу]] [[Марк Дэвіс|Маркам Дэвісам]], які разграміў [[Джо Пэры]] ў першай гульне, і ветэранам [[Джымі Уайт]]ам. [[Джымі Уайт|63-ці нумар сусветнага табеля]] аб рангах не сумеў знайсці гульню ў пачатку паядынку і набраў толькі 13 балаў у першых трох партыях у той час, як [[Марк Дэвіс|яго праціўнік]] здзейсніў падыходы ў 97 і 63 балы ў другім і трэцім фрэймах і зрабіў лік 3:0 на сваю карысць. У другой палове [[Джымі Уайт|52-гадовы снукерыст]] не здаваўся пасля няўдалага пачатку, а зрабіў спробу здзейсніць камбэк, аформіўшы [[Брэйк (снукер)|брэйк]] у 85 балаў у чацвёртай партыі і выйграўшы пяты фрэйм на апошнім чорным шары, і, такім чынам, скараціў адставанне да адной партыі — 2:3. Пасля гэтага [[Марк Дэвіс|Марк]] страціў баявы настрой і дазволіў [[Джымі Уайт|апаненту]] пакінуць за сабой яшчэ адзін фрэйм і зраўняць лік, а ў вырашальнай партыі ён ішоў наперадзе з лікам 34:11, але [[Джымі Уайт|Уайт]] здолеў выканаць яшчэ адну выдатную [[Брэйк (снукер)|серыю]], 75 ачкоў, і, выйграўшы чатыры партыі запар, атрымаў першае ачко ў групе B з лікам 4:3 і пакінуў сабе шанцы на выхад у плэй-оф. [[Марка Фу]] з [[Ганконг]]а, які выйшаў у паўфінал [[General Cup (снукер)|General Cup]] у [[General Cup 2013 (снукер)|2013 годзе]]<ref name="General Cup 2013 на Snooker.org"/>, сутракаўся з [[кітай]]цам [[Лян Вэньбо|Лянам Вэньбо]]. Абодва азіяцкія гульцы пасля паразаў у першых матчах групавога этапу знаходзіліся ў неабнадзейваючых сітуацыях і павінны былі перамагаць для таго, каб пакінуць сабе шанцы на выхад з групы. 24-ы нумар [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|рэйтынгу]] [[Лян Вэньбо|Вэньбо]] дамінаваў у пачатку матча, адкрыўшы лік, пасля чаго [[Марка Фу|Фу]] зрабіў дзве добрыя [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў дзвюх наступных партыях, 64 і 74 ачкі, і выйшаў наперад з лікам 2:1. [[Лян Вэньбо|Лян]] зраўняў лік, выйграўшы чацвёрты фрэйм на каляровых, пасля чаго выканаў паўсоценную [[Брэйк (снукер)|серыю]], 80, у пятай партыі і вярнуў сабе лідарства ў паядынку — 3:2. [[Марка Фу]] дамінаваў у шостым фрэйме, узяўшы яго з вышэйшым [[Брэйк (снукер)|брэйкам]] у матчы, 92, а пры ліку 13:24 у вырашальнай сёмай партыі [[Лян Вэньбо]] выканаў пераможны падыход да стала ў 69 балаў і здабыў перамогу з лікам 4:3 і першае ачко ў групе. [[Марка Фу|Адзіны снукерыст з Ганконга на турніры]], у сваю чаргу, пацярпеў другую паразу і пазбавіўся шанцаў выйсці ў паўфінал спаборніцтва. У апошнім матчы трэцяга гульнявога дня да стала выйшлі 11-ы нумар [[Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2014/2015|рэйтынгу]] [[Рыкі Уолдэн]] і [[Джо Пэры]], які няўдала пачаў свой выступ на спаборніцтве, саступіўшы [[Марк Дэвіс|Марку Дэвісу]] з лікам 0:4. Але ў гэты дзень фартуна была на баку [[Джо Пэры|Пэры]]. Ён больш чым упэўнена дамінаваў у першых партыях, выканаўшы [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў 115, 54 і 104 балы і выйшаўшы наперад у паядынку з лікам 3:0, пасля чаго скончыў матч перамогай у чацвёртым фрэйме на каляровых шарах і зарабіў першае ачко, нанёсшы знішчальную паразу [[Рыкі Уолдэн|Уолдэну]]. Такім чынам, пасля двух тураў у групе A кожны з удзельнікаў меў па аднаму ачку, і, такім чынам, усе пакідалі сабе шанцы на выхад у плэй-оф у выпадку перамогі ў апошнім матчы<ref name="my147.com2">{{cite web|title=名将杯墨菲两战全胜锁定出线 怀特演逆转梁文博赢德比|url=http://news.my147.com/2014/10/59295.html|publisher=[[my147.com]]|date=14 кастрычніка 2014|language=zh|access-date=16 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304221948/http://news.my147.com/2014/10/59295.html|archive-date=4 сакавіка 2016|url-status=dead}}</ref><ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Група A</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | [[Марк Дэвіс]]<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | 3-'''4''' | width="230" | '''[[Джымі Уайт]]'''<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | '''74'''-13, '''97'''-0 ('''97'''), '''70'''-0 ('''63'''), 4-'''85''' ('''85'''), 64-'''70''', 0-'''91''', 34-'''86''' ('''75''') |- | width="230" align="right" | [[Рыкі Уолдэн]]<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | 0-'''4''' | width="230" | '''[[Джо Пэры]]'''<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 5-'''121''' ('''115'''), 34-'''85''' ('''54'''), 8-'''113''' ('''104'''), 55-'''67''' |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Група B</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | '''[[Шон Мёрфі]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''4'''-1 | width="230" | [[Алістэр Картэр]]<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | '''92'''-17 ('''92'''), '''72'''-45, '''64'''-52, 27-'''106''' ('''63'''), '''64'''-5 |- | width="230" align="right" | [[Марка Фу]]<br />{{HKG}} | width="50" align="center" | 3-'''4''' | width="230" | '''[[Лян Вэньбо]]'''<br />{{CHN}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 0-'''93''', '''82'''-3 ('''64'''), '''74'''-0 ('''74'''), 53-'''66''', 0-'''93''' ('''80'''), '''134'''-0 ('''92'''), 24-'''82''' ('''69''') |} === Чацвёрты дзень (16 кастрычніка) === [[Файл:Joe Perry at Snooker German Masters (Martin Rulsch) 2014-01-29 03.jpg|thumb|300px|[[Джо Пэры]]]] ''Выбылі: {{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]], {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]], {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]]'' На наступны дзень пасля дня адпачынку, які праходзіў на ганконгскім турніры 15 кастрычніка паміж другім і трэцім турамі групавога раўнда, снукерысты правялі апошнія паядынкі групавога этапа General Cup 2014. У групе A кожны ігрок меў па аднаму балу і забяспечваў сабе выхад у паўфінал у выпадку перамогі ў апошнім матчы. Першымі да стала выйшлі [[Рыкі Уолдэн]] і [[Марк Дэвіс]]. 31-гадовы [[Рыкі Уолдэн|Уолдэн]], які ў папярэднім паядынку супраць [[Джо Пэры]] не здолеў узяць ніводнага фрэйма, саступіў у першай партыі, пасля чаго дазволіў [[Марк Дэвіс|Дэвісу]] дамінаваць у другім фрэйме, а ў трэцяй партыі [[Марк Дэвіс|леташні пераможца]] здзейсніў [[Соценны брэйк (снукер)|сэнчуры-брэйк]], 104, і зрабіў лік 3:0 на сваю карысць. [[Рыкі Уолдэн|Рыкі]], які прымаў удзел на [[General Cup (снукер)|General Cup]] ужо пяты раз запар, пакінуў за сабой чацвёрты фрэйм, але [[Марк Дэвіс|яго сапернік]] выйграў пятую партыю і з лікам 4:1 набраў другое ачко ў групе і забяспечыў сабе выхад у паўфінал з першага месца. У групе B, дзе [[Шон Мёрфі]] ўжо забяспечыў сабе выхад з групы, перамогшы ў двух паядынках, а [[Ганконг|мясцовы снукерыст]] [[Марка Фу]] страціў шанцы на месца ў плэй-оф, у матчы, які непасрэдна вырашаў лёс пуцёўкі ў 1/2 фіналу, сышліся [[Алістэр Картэр|Алі Картэр]] і [[Лян Вэньбо]]. [[Лян Вэньбо|Кітаец]] хутка здабыў два ачкі, дзякуючы [[Брэйк (снукер)|серыям]] у 90 і 107 балаў у першых дзвюх партыях, але [[Алістэр Картэр|яго сапернік]] здолеў перахапіць ініцыятыву. [[Алістэр Картэр|Картэр]], які яшчэ за паўтара месяца да гэтага змагаўся з ракам, выйграў трэці фрэйм з [[Брэйк (снукер)|брэйкам]] у 70 ачкоў, пасля чаго дамінаваў у чацвёртай партыі і зраўняў лік — 2:2. Пасля гэтага [[Алістэр Картэр|35-гадовы брытанец]] выканаў [[Соценны брэйк (снукер)|соценную серыю]], 105, а таксама дамінаваў у шостым фрэйме, і, пакінуўшы за сабой чацвёртае ачко запар, зрабіў лік 4:2 на сваю карысць і выйшаў у паўфінал General Cup 2014. Пасля гэтага на арэну [[General Snooker Club]] выйшлі [[Джо Пэры]], які ўдзельнічаў на [[General Cup 2013 (снукер)|General Cup 2013]], але не выйшаў з групы<ref name="General Cup 2013 на Snooker.org"/>, і [[Джымі Уайт]]. [[Джымі Уайт|52-гадовы снукерыст]] адкрыў лік, зрабіўшы [[Брэйк (снукер)|брэйк]] у 78 ачкоў у стартавай партыі, пасля чаго [[Джо Пэры|Пэры]] дамінаваў у другім фрэйме, а таксама выдатна правёў наступныя дзве партыі, здзейсніўшы [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў 136 і 76 балаў, і адарваўся ад [[Джымі Уайт|праціўніка]] на два ачкі — 3:1. Доўгая пятая партыя засталася за [[Джымі Уайт|дэбютантам турніру]], які пасля гэтага выканаў [[Соценны брэйк (снукер)|сэнчуры]], 108, і зраўняў лік у матчы, 3:3, перавёўшы выяўленне пераможцы ў вырашальны фрэйм. Сёмая партыя праходзіла ў роўнай барацьбе, але 40-гадовы [[Джо Пэры]] добра правёў яе канцоўку, перамогшы на каляровых шарах і здабыўшы сабе месца ў паўфінальнай стадыі — 4:3. Апошнім паядынкам групавога раўнда стала сустрэча [[Шон Мёрфі|Шона Мёрфі]], які пасля перамогі [[Алістэр Картэр|Алістэра Картэра]] з лікам 4:2 забяспечыў сабе першы радок у групе B, і [[Марка Фу]]. [[Шон Мёрфі|Чэмпіён свету 2005 года]] адкрыў лік у матчы, пасля чаго здабыў другое ачко на каляровых, а ў трэцяй партыі выканаў [[Соценны брэйк (снукер)|соценны брэйк]] у 101 бал, зрабіўшы лік 3:0 на сваю карысць. [[Алістэр Картэр|Яго апанент]] зрабіў спробу камбэка, аформіўшы паўсоценную [[Брэйк (снукер)|серыю]], 73, у чацвёртай партыі, пасля чаго дамінаваў у пятым фрэйме, скараціўшы адставанне да аднаго ачка, але [[Шон Мёрфі|Шон]], які выйграў апошняе міні-рэйтынгавае спаборніцтва, [[Адкрыты чэмпіянат Балгарыі па снукеры 2014|адкрыты чэмпіянат Балгарыі]]<ref name="ET3 на Snooker.org"/>, не пакінуў [[Марка Фу|праціўніку]] шанцаў у шостай партыі і з лікам 4:2 выйграў трэці матч у групавым раўндзе, стаўшы адзіным снукерыстам, які выйграў усе паядынкі ў групе<ref name="my147.com3">{{cite web|title=名将杯墨菲卡特马克戴维斯佩里出线 明后两日交叉争冠|url=http://news.my147.com/2014/10/59334.html|publisher=[[my147.com]]|date=16 кастрычніка 2014|language=zh}}{{Недаступная спасылка}}</ref><ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Група A</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | [[Рыкі Уолдэн]]<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | 1-'''4''' | width="230" | '''[[Марк Дэвіс]]'''<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 49-'''71''', 18-'''64''', 0-'''104''' ('''104'''), '''72'''-1, 11-'''60''' |- | width="230" align="right" | '''[[Джо Пэры]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''4'''-3 | width="230" | [[Джымі Уайт]]<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 4-'''78''' ('''78'''), '''80'''-22, '''140'''-0 ('''136'''), '''82'''-1 ('''76'''), 6-'''52''', 10-'''109''' ('''108'''), '''64'''-45 |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #228B22;" |<u>'''<big>Група B</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | '''[[Алістэр Картэр]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''4'''-2 | width="230" | [[Лян Вэньбо]]<br />{{CHN}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 0-'''134''' ('''90'''), 21-'''107''' ('''107'''), '''71'''-32 ('''70'''), '''69'''-0, '''106'''-7 ('''105'''), '''59'''-13 |- | width="230" align="right" | '''[[Шон Мёрфі]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''4'''-2 | width="230" | [[Марка Фу]]<br />{{HKG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | '''88'''-30, '''64'''-49, '''101'''-1 ('''101'''), 16-'''73''' ('''73'''), 0-'''80''', '''85'''-8 |} === Пяты дзень (17 кастрычніка) === [[Файл:Shaun Murphy at Snooker German Masters (Martin Rulsch) 2014-01-30 01.jpg|thumb|300px|[[Шон Мёрфі]]]] ''Выбылі: {{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]], {{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]]'' 17 кастрычніка ў [[Ганконг]]у былі згуляныя паўфінальныя паядынкі. У першым матчы сышліся [[General Cup 2013 (снукер)|дзеючы чэмпіён]] [[Марк Дэвіс]] і [[Алістэр Картэр]], які паказваў выдатную гульню ў сваім першым турніры пасля вылечвання ад рака лёгкіх. Да гэтага англічане 14 разоў перасякаліся паміж сабой на прафесійных спаборніцтвах і выйгралі па 7 матчаў. З 6 паядынкаў [[Алістэр Картэр|двухразовы фіналіст чэмпіянату свету]] выйграў 4 сустрэчы на рэйтынгавым узроўні, а ў пачатку 2014 года снукерысты двойчы гулялі на турніры [[Championship League 2014 (снукер)|Championship League]] і выйгралі па аднаму матчу<ref name="Head-to-Head for Mark Davis vs Allister Carter">{{cite web|title=Head-to-Head for Mark Davis vs Allister Carter - Professional|url=http://www.cuetracker.net/pages/h2h.php?ID1=15&ID2=6|publisher=CueTracker|language=en|access-date=19 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140506063957/http://www.cuetracker.net/pages/h2h.php?ID1=15&ID2=6|archive-date=6 мая 2014|url-status=dead}}</ref>. [[Алістэр Картэр|Картэр]] адкрыў лік, узяўшы першую партыю з [[Брэйк (снукер)|серыяй]] у 75 балаў, пасля чаго зрабіў [[Брэйк (снукер)|брэйк]] у 55 ачкоў у другім фрэйме, але [[Марк Дэвіс|Дэвіс]] адказаў пераможным падыходам у 65 ачкоў і выйграў фрэйм на каляровых шарах. Напружаная трэцяя партыя дасталася [[Алістэр Картэр|Алістэру]], які перамог на апошнім чорным шары, але [[Марк Дэвіс|Марк]] здзейсніў [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 82 балы ў чацвёртым фрэйме і зноў зраўняў лік — 2:2. Пасля гэтага [[Алістэр Картэр|15-ы нумар рэйтынгу]] выканаў цудоўны [[Клірэнс (снукер)|тотал-клірэнс]] у 139 балаў, які быў найвышэйшай [[Брэйк (снукер)|серыяй]] на турніры, перасягнуўшы [[Брэйк (снукер)|брэйк]] у 136 ачкоў, які зрабіў [[Джо Пэры]], і выйшаў наперад, а ў шостым фрэйме ён здзейсніў [[Брэйк (снукер)|брэйк]] у 63 балы і зрабіў лік 4:2 на сваю карысць. [[Марк Дэвіс|Трохразовы чэмпіён свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі]] паспрабаваў вярнуцца ў барацьбу, але [[Алістэр Картэр|яго праціўнік]] выйграў яшчэ адну партыю на каляровых шарах, а пазней давёў матч да перамогі з лікам 6:2 і выйшаў у фінал General Cup 2014. У другім матчы гулялі [[Шон Мёрфі]], які не прайграў ніводнага матча на групавым этапе, і [[Джо Пэры]]. Снукерысты 11 разоў сустракаліся на прафесійных першынствах, з якіх [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] атрымаў 6 перамог і адзін матч завяршыўся ўнічыю. Пры гэтым [[Шон Мёрфі|Шон]] выйграў 3 з 3 рэйтынгавых паядынкаў паміж гульцамі, а ў 2014 годзе яны два разы перасякліся падчас турніру [[Championship League 2014 (снукер)|Championship League]] і атрымалі па адной перамозе<ref name="Head-to-Head for Shaun Murphy vs Joe Perry">{{cite web|title=Head-to-Head for Shaun Murphy vs Joe Perry - Professional|url=http://www.cuetracker.net/pages/h2h.php?ID1=4&ID2=28|publisher=CueTracker|language=en|access-date=19 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204081117/http://www.cuetracker.net/pages/h2h.php?ID1=4&ID2=28|archive-date=4 снежня 2014|url-status=dead}}</ref>. [[Шон Мёрфі|Былы трэці нумар сусветнага рэйтынгу]] ўзяў першы фрэйм з [[Брэйк (снукер)|серыяй]] у 95 балаў, пасля чаго [[Джо Пэры|яго праціўнік]] адказаў сваім [[Брэйк (снукер)|брэйкам]] таксама ў 95 ачкоў і зраўняў лік. 32-гадовы [[Шон Мёрфі|Шон]] зноў выйшаў наперад, пакінуўшы за сабой трэцюю партыю, пасля чаго здзейсніў якасны [[Клірэнс (снукер)|тотал-клірэнс]] у 144 ачкі і, такім чынам, перасягнуў найвышэйшы [[Брэйк (снукер)|брэйк]] турніру, які да гэтага выканаў [[Алістэр Картэр|Картэр]], а таксама зрабіў [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 74 балы ў пятым фрэйме і зрабіў лік 4:1 на сваю карысць. Пасля гэтага [[Джо Пэры|Пэры]] актывізаваўся, выйграў шосты фрэйм, а таксама, зрабіўшы [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў 60 і 97 балаў, пакінуў за сабой сёмую і восьую партыі і зраўняў лік — 4:4. [[Шон Мёрфі]] дамінаваў у дзявятай партыі, выйграўшы яе з [[Брэйк (снукер)|брэйкам]] у 57 ачкоў, пасля чаго [[Джо Пэры|яго апанент]] выканаў [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 85 балаў і, зноў зраўняўшы лік, перавёў паядынак у вырашальны адзінаццаты фрэйм. Пры ліку 0:5 у апошняй партыі [[Шон Мёрфі|Шон]] атрымаў шанец на атаку і больш не дазволіў [[Джо Пэры|праціўніку]] падысці да стала, зрабіўшы [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 80 балаў і скончыўшы матч з лікам 6:5 на сваю карысць. Такім чынам, [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] стаў другім фіналістам General Cup 2014 і ў суботу 18 кастрычніка павінен быў змагацца за найвышэйшы прыз у HK$120,000 (прыкладна £9,600) з [[Алістэр Картэр|Алістэрам Картэрам]]<ref name="my147.com4">{{cite web|title=名将杯卡特击败卫冕冠军 墨菲轰144最高分强势进决赛|url=http://news.my147.com/2014/10/59363.html|publisher=[[my147.com]]|date=17 кастрычніка 2014|language=zh}}{{Недаступная спасылка}}</ref><ref name="Ali Carter7 на snooker.by">{{cite web|title=Картэр выйшаў у фінал General Cup|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5740-karter-vyshel-v-final-general-cup.html|publisher=Snooker.by|date=17 кастрычніка 2014|language=ru}}</ref><ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #D3D3D3;" |<u>'''<big>Паўфіналы</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | [[Марк Дэвіс]]<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | 2-'''6''' | width="230" | '''[[Алістэр Картэр]]'''<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | 1-'''75''' ('''75'''), '''73'''-59 ('''55''' ''Картэр'', '''65''' ''Дэвіс''), 69-'''70''', '''82'''-0 ('''82'''), 0-'''139''' ('''139'''), 0-'''81''' ('''63'''), 48-'''60''', 43-'''73''' |- | width="230" align="right" | '''[[Шон Мёрфі]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''6'''-5 | width="230" | [[Джо Пэры]]<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | {{nowrap|'''96'''-0 ('''95'''), 0-'''95''' ('''95'''), '''74'''-47, '''144'''-0 ('''144'''), '''83'''-36 ('''74'''), 33-'''66''', 0-'''98''' ('''60'''), 30-'''97''' ('''97'''), '''99'''-0 ('''57'''), 8-'''116''' ('''85'''), '''80'''-5 ('''80''')}} |} === Шосты дзень (18 кастрычніка) === [[Файл:Ali Carter at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-02-03 05.jpg|thumb|300px|Пераможца турніру [[Алістэр Картэр]]]] ''Выбыў: {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]]'' 18 кастрычніка [[Алістэр Картэр]], які прымусіў снукерных заўзятараў захапіцца, выйшаўшы ў фінал свайго першага прафесійнага турніру пасля лячэння ад рака, і [[Шон Мёрфі]], які набраў выдатную форму і за два тыдні да гэтага атрымаў перамогу на [[Адкрыты чэмпіянат Балгарыі па снукеры 2014|адкрытым чэмпіянаце Балгарыі]]<ref name="ET3 на Snooker.org"/>, выйшлі на арэну для пачатку фінальнага матча General Cup 2014. Да гэтага спаборніцтва снукерысты правялі паміж сабой 24 сустрэчы, з якіх [[Алістэр Картэр|Картэр]] выйграў 12, а яшчэ 2 скончыліся ўнічыю. Апроч таго, 35-гадовы [[Алістэр Картэр|Алістэр]] перамог у чатырох з шасці рэйтынгавых матчаў паміж імі, а ў пачатку 2014 года [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] і [[Алістэр Картэр|Картэр]] двойчы згулялі паміж сабой на [[Championship League 2014 (снукер)|Championship League]] і атрымалі па адной перамозе<ref name="Head-to-Head for Shaun Murphy vs Allister Carter"/>. Да таго ж яны былі ўдзельнікамі адной групы і ўжо перасякаліся падчас гэтага турніру, калі ў другім туры групавога этапу [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] быў мацней з лікам 4:1<ref name="my147.com2"/>. [[Алістэр Картэр|Дэбютант General Cup]] актыўна пачаў паядынак і выйграў першы фрэйм, пасля чаго [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] зрабіў серыю ў 61 бал, але пераможны [[Брэйк (снукер)|брэйк]] у 68 балаў прынёс яму другі фрэйм запар — 2:0. [[Шон Мёрфі|Шон]] выйграў трэцюю партыю на каляровых, а таксама зрабіў паўсоценную [[Брэйк (снукер)|серыю]], 59, у чацвёртым фрэйме і зраўняў лік у матчы. У пятай партыі [[Алістэр Картэр|Картэр]] адкрыў лік [[Соценны брэйк (снукер)|соценным брэйкам]] у гэтым фінале, выканаўшы падыход у 112 балаў, на які [[Шон Мёрфі]] адказаў серыяй у 90 ачкоў у шостым фрэйме і зноў зраўняўся з [[Алістэр Картэр|праціўнікам]] — 3:3. Пасля гэтага [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] дамінаваў у сёмай партыі і ўпершыню ў матчы выйшаў наперад, а пазней павялічыў адрыў да двух ачкоў, выйграўшы восьмы фрэйм на каляровых шарах. [[Алістэр Картэр|Картэр]] перахапіў ініцыятыву і зрабіў дзве паўсоценныя [[Брэйк (снукер)|серыі]] ў наступных фрэймах, 69 і 99, зрабіўшы лік 5:5. З [[Брэйк (снукер)|серыяй]] у 54 ачкі [[Шон Мёрфі|Мёрфі]], які да гэтага выйграў тры турніры ў 2014 годзе<ref name="ET3 на Snooker.org"/><ref name="ET8 на Snooker.org">{{cite web|title=European Tour Event Eight|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=282|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref><ref name="WO на Snooker.org">{{cite web|title=Gujinggong Liquor Haikou World Open|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=285|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref>, выйграў адзінаццатую партыю і наблізіўся да перамогі на адлегласць аднаго фрэйма, пасля чаго [[Алістэр Картэр]] здзейсніў другі [[Соценны брэйк (снукер)|сэнчуры-брэйк]] у фінале, 101, і зраўняў лік, а таксама дамінаваў у вырашальным фрэйме, здабыўшы перамогу на турніры — 7:6. Такім чынам, [[Алістэр Картэр]] атрымаў шосты прафесійны снукерны тытул, а таксама HK$120,000 прызавых грошай. Гэтая перамога стала першай для [[Алістэр Картэр|Картэра]] з лютага 2013 года, калі ён стаў чэмпіёнам на [[German Masters 2013 (снукер)|German Masters 2013]]<ref name="German Masters 2013 на Snooker.org"/>. Пасля матча [[Алістэр Картэр|Картэр]], які мае мянушку «Капітан», у сваім твітэры напісаў: {{цытата|Надышоў дзень #капітану стаць генералам! Не магу паверыць, што я чэмпіён General Cup і перамог такога вялікага гульца, як @Magician147 з лікам 7:6. ({{lang-en|Today's the day the #captain became the general!!! Can't believe i@ the general cup champion. Beating a great player like @Magician147 7-6}}).'}} У сваю чаргу, [[Шон Мёрфі]] таксама вельмі добразычліва адгукнуўся пра матч: {{цытата|Гэта гонар для мяне - стаць сведкам вяртання @TheCaptain147 ў снукер. Віншую з гэтым цудоўным тыднем вяртання таварыша. ({{lang-en|Feel very honoured to have witnessed @TheCaptain147 return to snooker. Congratulations on a great week back mate and here's to many more.}}).'}} Апроч таго, іншыя вядомыя снукерысты таксама прыядналіся да віншаванняў [[Алістэр Картэр|Картэра]] і захапляліся яго баявым духам. 7-разовы [[Чэмпіянат свету па снукеры|чэмпіён свету]] [[Стывен Хендры]] напісаў: {{цытата|Не здзіўлены перамозе @TheCaptain147 у Ганконгу, ён вялікі снукерыст! ({{lang-en|Not too surprised by @TheCaptain147 winning in Hong Kong,he is a great snooker player!}})}} <ref name="my147.com5">{{cite web|title=“抗癌斗士”卡特完美回归 7-6胜墨菲摘得名将杯桂冠|url=http://news.my147.com/2014/10/59378.html|publisher=[[my147.com]]|date=18 кастрычніка 2014|language=zh}}{{Недаступная спасылка}}</ref><ref name="Res на IS2">{{cite web|first=Dave|second=Hendon|title=CARTER COMPLETES COMEBACK TRIUMPH|url=http://www.inside-snooker.com/snooker/2014/10/18/carter-completes-comeback-triumph|publisher=Inside Snooker|date=18 кастрычніка 2014|language=en|access-date=19 кастрычніка 2014|archive-date=18 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018211852/http://www.inside-snooker.com/snooker/2014/10/18/carter-completes-comeback-triumph|url-status=dead}}</ref><ref name="Ali Carter8 на snooker.by">{{cite web|title=Алі Картэр святкуе вяртанне ў снукер чароўнай перамогай на General Cup|url=http://www.snooker.by/news/foreighnews/5741-ali-karter-prazdnuet-vozvarshhenie-v-snuker-volshebnoj-pobedoj-na-general-cup.html|publisher=Snooker.by|date=18 кастрычніка 2014|language=ru}}</ref><ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%; background: #FFD700;" |<u>'''<big>Фінал</big>'''</u> |- | width="230" align="right" | '''[[Алістэр Картэр]]'''<br />{{ENG}} | width="50" align="center" | '''7'''-6 | width="230" | [[Шон Мёрфі]]<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | '''70'''-15, '''81'''-61 ('''61''' ''Мёрфі'', '''68''' ''Картэр''), 42-'''65''', 28-'''62''' ('''59'''), '''115'''-0 ('''112'''), 0-'''90''' ('''90'''),<br /> 6-'''66''', 46-'''68''', '''75'''-14 ('''69'''), '''99'''-0 ('''99'''), 29-'''59''' ('''54'''), '''101'''-25 ('''101'''), '''77'''-26 |} {{reflist|group=хт}} == Уайлдкард раўнд == [[Лян Вэньбо]], які атрымаў месца на турніры за некалькі дзён да пачатку, пачаў спаборніцтва з уайлдкард раўнда, дзе сустракаўся з [[Кітай|сваім суайчыннікам]] аматарам [[Лінь Юнчжы|Лінем Юнчжы]] за трапленне ў групавы раўнд<ref name="my147.com"/><ref name="Асноўная інфармацыя на my147.com"/><ref name="Results на WS"/><ref name="Wildcard Round General Cup 2014 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup Wildcard Round|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=384|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref>. {| class="wikitable" style="font-size: 90%; margin: 1em auto 1em auto;" |- ! width=180|Першы гулец ! Лік ! width=180|Другі гулец |- | {{Сцяг Кітая}} '''[[Лян Вэньбо]]''' | align="center" | '''6'''-4 | {{Сцяг Кітая}} [[Лінь Юнчжы]] |} == Групавы раўнд == === Група A === <ref name="Results на WS"/><ref name="Group A General Cup 2014 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup, Group A|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=381|publisher=Snooker.org|lang=en}}</ref> ==== Матчы ==== {| class="wikitable" style="font-size: 90%; margin: 1em auto 1em auto;" |- ! width=175| Першы гулец ! Лік ! width=175| Другі гулец |- | {{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] | align="center"| 0-'''4''' | {{Сцяг Англіі}} '''[[Марк Дэвіс]]''' |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Рыкі Уолдэн]]''' | align="center"| '''4'''-2 | {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]] |- | {{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] | align="center"| 3-'''4''' | {{Сцяг Англіі}} '''[[Джымі Уайт]]''' |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Джо Пэры]]''' | align="center"| '''4'''-0 | {{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]] |- | {{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]] | align="center"| 1-'''4''' | {{Сцяг Англіі}} '''[[Марк Дэвіс]]''' |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Джо Пэры]]''' | align="center"| '''4'''-3 | {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]] |} ==== Табліца ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !width=25|{{Abbr|М|Месца|0}} !width=175|Гулец !width=25|{{Abbr|ЗМ|Згуляна матчаў|0}} !width=25|{{Abbr|В|Выйгрышы|0}} !width=25|{{Abbr|П|Паразы|0}} !width=25|{{Abbr|Ф|Згуляна фрэймаў|0}} !width=25|{{Abbr|ВФ|Выйграна фрэймаў|0}} !width=25|{{Abbr|ПФ|Прайграна фрэймаў|0}} !width=25|{{Abbr|РФ|Розніца паміж выйгранымі і прайгранымі фрэймамі|0}} !width=25|{{Abbr|А|Ачкі|0}} |- style="background:#98FB98" || 1 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] | 3 || 2 || 1 || 16 || 11 || 5 || +6 || 2 |- style="background:#98FB98" || 2 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] | 3 || 2 || 1 || 15 || 8 || 7 || +1 || 2 |- || 3 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]] | 3 || 1 || 2 || 20 || 9 || 11 || -2 || 1 |- || 4 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]] | 3 || 1 || 2 || 15 || 5 || 10 || -5 || 1 |} === Група B === <ref name="Results на WS"/><ref name="Group B General Cup 2014 на Snooker.org">{{cite web|title=General Cup, Group B|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=382|publisher=Snooker.org|lang=en}}</ref> ==== Матчы ==== {| class="wikitable" style="font-size: 90%; margin: 1em auto 1em auto;" |- ! width=175| Першы гулец ! Лік ! width=175| Другі гулец |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' | align="center"| '''4'''-1 | {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] |- | {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] | align="center"| 1-'''4''' | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' | align="center"| '''4'''-1 | {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |- | {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] | align="center"| 3-'''4''' | {{Сцяг Кітая}} '''[[Лян Вэньбо]]''' |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' | align="center"| '''4'''-2 | {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] |- | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' | align="center"| '''4'''-2 | {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] |} ==== Табліца ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !width=25|{{Abbr|М|Месца|0}} !width=175|Гулец !width=25|{{Abbr|ЗМ|Згуляна матчаў|0}} !width=25|{{Abbr|В|Выйгрышы|0}} !width=25|{{Abbr|П|Паразы|0}} !width=25|{{Abbr|Ф|Згуляна фрэймаў|0}} !width=25|{{Abbr|ВФ|Выйграна фрэймаў|0}} !width=25|{{Abbr|ПФ|Прайграна фрэймаў|0}} !width=25|{{Abbr|РФ|Розніца паміж выйгранымі і прайгранымі фрэймамі|0}} !width=25|{{Abbr|А|Ачкі|0}} |- style="background:#98FB98" || 1 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] | 3 || 3 || 0 || 16 || 12 || 4 || +8 || 3 |- style="background:#98FB98" || 2 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] | 3 || 2 || 1 || 16 || 9 || 7 || +2 || 2 |- || 3 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] | 3 || 1 || 2 || 18 || 7 || 11 || -4 || 1 |- || 4 ||style="text-align:left;"| {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] | 3 || 0 || 3 || 18 || 6 || 12 || -6 || 0 |} == Плэй-оф == <ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/> {{Турнір4 без матча за трэцяе месца | RD1 = <u>'''Паўфіналы'''</u><br />''да 6 перамог'' | RD2 = <u>'''Фінал'''</u><br />''да 7 перамог'' | group1 = | group2 = | seed-width = | team-width = | score-width = | RD1-seed1 = | RD1-team1 ={{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] | RD1-score1 =2 | RD1-seed2 = | RD1-team2 ={{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' | RD1-score2 ='''6''' | RD1-seed3 = | RD1-team3 ={{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' | RD1-score3 ='''6''' | RD1-seed4 = | RD1-team4 ={{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] | RD1-score4 =5 | RD2-seed1 = | RD2-team1 ={{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' | RD2-score1 ='''7''' | RD2-seed2 = | RD2-team2 ={{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] | RD2-score2 =6 }} == Фінал == [[Алістэр Картэр]] прыняў удзел у першым турніры пасля [[Чэмпіянат свету па снукеры 2014|чэмпіянату свету 2014 года]], паколькі праходзіў курс лячэння ад рака, і адпаведна гэты фінал стаў першым яго фіналам у [[Снукерны сезон 2014/2015|сезоне 2014/2015]]<ref name="General Cup на snooker.by"/>. У сваю чаргу [[Шон Мёрфі]] паказваў спрыяльны ўзровень на працягу пачатку [[Снукерны сезон 2014/2015|сезона]], а на апошнім турніры да General Cup, міні-рэйтынгавым [[Адкрыты чэмпіянат Балгарыі па снукеры 2014|адкрытым чэмпіянаце Балгарыі]], атрымаў перамогу, прайграўшы толькі сем фрэймаў у сямі матчах<ref name="ET3 на Snooker.org"/>. Такім чынам, [[Шон Мёрфі|Мёрфі]] выйшаў у другі фінал прафесійнага турніру запар. Снукерысты ніколі не перасякаліся ў фіналах турніраў, але ў 2008 годзе яны гулялі ў фінале адной з груп турніру [[Championship League 2008 (снукер)|Championship League]], дзе [[Шон Мёрфі|Шон]] атрымаў перамогу з лікам 3:2<ref name="Head-to-Head for Shaun Murphy vs Allister Carter">{{cite web|title=Head-to-Head for Shaun Murphy vs Allister Carter - Professional|url=http://www.cuetracker.net/pages/h2h.php?ID1=4&ID2=6|publisher=CueTracker|language=en|access-date=19 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141203234105/http://www.cuetracker.net/pages/h2h.php?ID1=4&ID2=6|archive-date=3 снежня 2014|url-status=dead}}</ref>. Фінал General Cup 2014 стаў другім выпадкам у гісторыі турніру, калі ў вырашальным паядынку гулялі два [[Англія|англічаніна]] (у [[General Cup International 2011 (снукер)|2011 годзе]] ў фінале сустрэліся [[Стывен Лі]] і [[Рыкі Уолдэн]])<ref name="General Cup International у архіве Крыса Цёрнэра"/>. Для [[Алістэр Картэр|Картэра]] гэты фінал стаў 11-м вырашальным матчам прафесійных турніраў у кар’еры. Да гэтага ён атрымаў перамогу на пяці турнірах і саступіў у пяці фіналах<ref name="Allister Carter CT"/><ref name="Huangshan Cup у архіве Крыса Цёрнэра">{{cite web|last=Цёрнэр|first=Крыс|title=Huangshan Cup|url=http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/misc4.html#Huangshan|publisher=Снукерны архіў Крыса Цёрнэра|language=en|access-date=15 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724175359/http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/misc4.html#Huangshan|archive-date=24 ліпеня 2011|url-status=dead}}</ref>. [[Шон Мёрфі]] выйшаў у 25-ы фінал у сваёй прафесійнай кар’еры, з якіх да гэтага ён выйграў 13 тытулаў, 11 разоў прайграўшы ў вырашальных паядынках турніраў<ref name="Shaun Murphy CT"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 95%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | colspan="3" align="center" bgcolor="#ffd700" | '''Фінал:''' да 7 перамог. Рэферы: [[Энтані Лау]].<br />[[General Snooker Club]], [[Ганконг]], 18 кастрычніка 2014. |- | width="255" align="right" | '''[[Алістэр Картэр]]'''<br />{{ENG}} | width="100" align="center" | '''7'''-6 | width="255" | [[Шон Мёрфі]]<br />{{ENG}} |- | colspan="3" align="center" | {{пачатак схаванага блока|Загаловак = Статыстыка гульцоў|Рамка = |Фон_загалоўка=}} <ref name="Shaun Murphy CT">{{cite web|title=Shaun Murphy|url=http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=4|publisher=CueTracker|language=en|access-date=19 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141008174320/http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=4|archive-date=8 кастрычніка 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="Allister Carter CT">{{cite web|title=Allister Carter|url=http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=6|publisher=CueTracker|language=en|access-date=19 кастрычніка 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705122654/http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=6|archive-date=5 ліпеня 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="General Cup 2013 на Snooker.org"/><ref name="Head-to-Head for Shaun Murphy vs Allister Carter"/> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- | width="130" align="right" | 15 | width="150" align="center" | Сусветны рэйтынг | width="130" | '''7''' |- | align="right" | 5 | align="center" | Перамогі на турнірах | '''13''' |- | align="right" | 3 | align="center" | Рэйтынгавыя турніры | '''5''' |- | colspan="3" align="center" | <u>'''Статыстыка выступаў на General Cup'''</u> |- | align="right" | 0 | align="center" | Колькасць тытулаў | 0 |- | align="right" | 1 | align="center" | Колькасць удзелаў | '''2''' |- | align="right" | 4 | align="center" | Колькасць згуляных матчаў | '''7''' |- | align="right" | 3 | align="center" | Колькасць выйграных матчаў | '''4''' |- | colspan="3" align="center" | <u>'''Статыстыка асабістых сустрэч'''</u> |- | align="right" | '''12''' + 2 нічыі ('''4''') | align="center" | Лік асабістых сустрэч <br />(рэйтынгавыя турніры) | 11 + 2 нічыі (2) |- | align="right" | '''89''' ('''45''') | align="center" | Лік па фрэймах <br />(рэйтынгавыя турніры) | 80 (35) |- | align="right" | 0 (0) | align="center" | Лік па фіналах <br />(рэйтынгавыя турніры) | 0 (0) |} |- | colspan="3" align="center" | {{пачатак схаванага блока|Загаловак = Асабістыя сустрэчы|Рамка = |Фон_загалоўка=}} <ref name="Head-to-Head for Shaun Murphy vs Allister Carter"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" width=30% |- | Рэйтынгавыя турніры |- bgcolor="#C2B280" | Міні-рэйтынгавыя турніры |- bgcolor="#ffdf9f" | Нярэйтынгавыя турніры |- bgcolor="#E6E8FA" | Турніры з альтэрнатыўным фарматам |} <center> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; margin: 1em auto 1em auto;" |- !'''Турнір''' !'''Стадыя''' ! !'''Лік''' ! |- |bgcolor="#ffdf9f"|General Cup 2014 |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Групавы раўнд |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 1:'''4''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2014 (снукер)|Championship League 2014]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 2 – ГР |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 0:'''3''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2014 (снукер)|Championship League 2014]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 1 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':1 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2013 (снукер)|Championship League 2013]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 1 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':0 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |[[Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2012|Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2012]] |align="center"| 1/2 фіналу |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 8:'''9''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2012 (снукер)|Championship League 2012]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 1 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':2 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Усі Класік 2011 (снукер)|Усі Класік 2011]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| 1/2 фіналу |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''6''':3 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2011 (снукер)|Championship League 2011]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група пераможцаў – 1/2 фіналу |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 2:'''3''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2011 (снукер)|Championship League 2011]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група пераможцаў – ГР |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 1:'''3''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2011 (снукер)|Championship League 2011]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 3 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':1 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2011 (снукер)|Championship League 2011]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 2 – ГР |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 1:'''3''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2011 (снукер)|Championship League 2011]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 1 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':1 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |[[Чэмпіянат свету па снукеры 2010|Чэмпіянат свету 2010]] |align="center"| 1/4 фіналу |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''13''':12 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2010 (снукер)|Championship League 2010]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 1 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':0 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Цзянсу Класік 2009 (снукер)|Цзянсу Класік 2009]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Групавы раўнд |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 1:'''2''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |[[Адкрыты чэмпіянат Уэльса па снукеры 2009|Адкрыты чэмпіянат Уэльса 2009]] |align="center"| 1/4 фіналу |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''5''':2 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2009 (снукер)|Championship League 2009]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 1 – ГР |bgcolor="#FFFACD" |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 2:2 |bgcolor="#FFFACD" | {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |[[Чэмпіянат свету па снукеры 2008|Чэмпіянат свету 2008]] |align="center"| 1/8 фіналу |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''13''':4 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2008 (снукер)|Championship League 2008]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 4 – Фінал |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 2:'''3''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2008 (снукер)|Championship League 2008]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 4 – ГР |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':1 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Championship League 2008 (снукер)|Championship League 2008]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| Група 3 – ГР |bgcolor="#FFFACD" |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 2:2 |bgcolor="#FFFACD" | {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Мастэрс 2008 (снукер)|Мастэрс 2008]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| 1/8 фіналу |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 3:'''6''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |[[Кубак Мальты па снукеры 2007|Кубак Мальты 2007]] |align="center"| 1/2 фіналу |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 3:'''6''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |- |[[Гран-пры 2006 (снукер)|Гран-пры 2006]] |align="center"| Групавы раўнд |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Алістэр Картэр]]''' |align="center"| '''3''':2 |{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] |- |bgcolor="#ffdf9f"|[[Benson & Hedges Championship 2000 (снукер)|Benson and Hedges Championship 2000]] |align="center" bgcolor="#ffdf9f"| 1/16 фіналу |{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] |align="center"| 2:'''5''' |bgcolor="#98FB98" | {{Сцяг Англіі}} '''[[Шон Мёрфі]]''' |} </center> |- | colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | {{nowrap| '''70'''-15, '''81'''-61 ('''61''' ''Мёрфі'', '''68''' ''Картэр''), 42-'''65''', 28-'''62''' ('''59'''), '''115'''-0 ('''112'''), 0-'''90''' ('''90'''),}} <br /> 6-'''66''', 46-'''68''', '''75'''-14 ('''69'''), '''99'''-0 ('''99'''), 29-'''59''' ('''54'''), '''101'''-25 ('''101'''), '''77'''-26 |- | align="right" | '''112''' | align="center" | Найвышэйшая [[Брэйк (снукер)|серыя]] | 90 |- | align="right" | '''2''' | align="center" | [[Соценны брэйк (снукер)|Соценныя серыі]] | 0 |- | align="right" | '''5''' | align="center" | [[Брэйк (снукер)|Серыі]] 50+ |4 |} == Серыі, вышэйшыя за 50 ачкоў == У 16 матчах General Cup гульцы аформілі 14 [[Соценны брэйк (снукер)|соценных серый]], а колькасць [[Брэйк (снукер)|серый]], большых за 50 ачкоў, дасягнула 59 [[Брэйк (снукер)|брэйкаў]], што ў сярэднім азначае больш за 3,5 паўсоценных [[Брэйк (снукер)|серыі]] у матчы. Лідарам па колькасці [[Соценны брэйк (снукер)|сэнчуры]] стаў пераможца турніру [[Алістэр Картэр]], які выканаў 4 [[Соценны брэйк (снукер)|соценных серыі]], з якіх 2 ён здзейсніў у фінальным матчы, апярэдзіўшы [[Джо Пэры]], які зрабіў 3 [[Соценны брэйк (снукер)|сотні]] на спаборніцтве і саступіў у паўфінале. Па колькасці [[Брэйк (снукер)|серый]] «50+» лідарамі сталі фіналісты [[Алістэр Картэр|Картэр]] (15 брэйкаў) і [[Шон Мёрфі]] (12 брэйкаў). Прыз за найвышэйшы [[Брэйк (снукер)|брэйк]], зроблены ў асноўнай стадыі турніру, роўны HK$20,000, атрымаў [[Шон Мёрфі|Мёрфі]], які аформіў [[Брэйк (снукер)|серыю]] ў 144 балы ў паўфінальным матчы супраць [[Джо Пэры]]. Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай [[Брэйк (снукер)|серыі]] на турніры. Насупраць пералічаны ўсе [[Соценны брэйк (снукер)|соценныя]] і паўсоценныя [[Брэйк (снукер)|брэйкі]] кожнага гульца<ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/>. {| class="wikitable" style="font-size: 80%; margin-left: 1em auto 1em auto;" |- ! Гулец !! {{Abbr|50+|Агульная колькасць серый, вышэйшых за 50 ачкоў|0}} !! {{Abbr|100+|Колькасць серый, вышэйшых за 100 ачкоў|0}} !! {{nowrap|{{Abbr|50-100|Колькасць серый ад 50 да 100 ачкоў|0}}}} !! Усе серыі {{Abbr|50+|Серыі, вышэйшыя за 50 ачкоў|0}} |- | {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] || style="text-align: center"| '''12''' ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| ''10'' || <u>'''144'''</u>, 101; ''95, 92, 90, 80, 74, 61, 59, 57, 54, 52'' |- | {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] || style="text-align: center"| '''15''' ||style="text-align: center"| 4 ||style="text-align: center"| ''11'' || 139, 112, 105, 101; ''99, 75, 70, 69, 68, 63, 63, 55, 55, 55, 55'' |- | {{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] || style="text-align: center"| '''9''' ||style="text-align: center"| 3 ||style="text-align: center"| ''6'' || 136, 115, 104; ''97, 95, 85, 76, 60, 54'' |- | {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] || style="text-align: center"| '''7''' ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| ''5'' || 120, 107; ''90, 87, 81, 80, 69'' |- | {{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] || style="text-align: center"| '''7''' ||style="text-align: center"| 2 ||style="text-align: center"| ''5'' || 110, 104; ''97, 82, 74, 65, 63'' |- | {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]] || style="text-align: center"| '''5''' ||style="text-align: center"| 1 ||style="text-align: center"| ''4'' || 108; ''85, 78, 75, 64'' |- | {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] || style="text-align: center"| '''4''' ||style="text-align: center"| 0 ||style="text-align: center"| ''4'' || ''92, 74, 73, 64'' |- style="background:#DCDCDC;" | style="text-align: center"|Увогуле || style="text-align: center"| '''59''' ||style="text-align: center"| 14 ||style="text-align: center"| ''45'' || Вышэйшы брэйк: 144 ([[Шон Мёрфі]]) |} == Статыстыка турніру == Фінал General Cup 2014 стаў другім выпадкам у гісторыі турніру, калі ў вырашальным паядынку гулялі два [[Англія|англічаніна]] (у [[General Cup International 2011 (снукер)|2011 годзе]] ў фінале сустрэліся [[Стывен Лі]] і [[Рыкі Уолдэн]])<ref name="General Cup International у архіве Крыса Цёрнэра"/>. [[Алістэр Картэр]] стаў чацвёртым снукерыстам з [[Англія|Англіі]], атрымаўшым перамогу на турніры [[General Cup (снукер)|General Cup]], а таксама шостым пераможцам турніру<ref name="General Cup International 2004 на Global Snooker"/><ref name="General Cup International у архіве Крыса Цёрнэра"/><ref name="General Cup 2012 на Snooker.org"/><ref name="General Cup 2013 на Snooker.org"/>. [[Алістэр Картэр|Картэр]] выйграў свой шосты прафесійны тытул у кар’еры<ref name="Allister Carter CT"/><ref name="Huangshan Cup у архіве Крыса Цёрнэра"/>. Гэтая перамога стала першым поспехам для [[Алістэр Картэр|брытанца]] за паўтара года (у лютым 2013 года ён атрымаў перамогу на [[German Masters 2013 (снукер)|German Masters]]<ref name="German Masters 2013 на Snooker.org">{{cite web|title=Betfair German Masters|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=200|publisher=Snooker.org|language=en}}</ref>). === Статыстыка гульцоў === <ref name="Results на WS"/><ref name="General Cup 2014 на Snooker.org"/> {| class="sortable wikitable" style="font-size: 65%; margin-left: 1em auto 1em auto;" |- ! Гулец !! Апошні матч !! {{Abbr|М|Згуляна матчаў|0}} !! {{Abbr|В|Выйгрышы|0}} !! {{Abbr|П|Паражэнні|0}} !! {{Abbr|Ф|Згуляна фрэймаў|0}} !! {{Abbr|ВФ|Выйграна фрэймаў|0}} !! {{Abbr|ПФ|Прайграна фрэймаў|0}} !! {{Abbr|%Ф|% выйграных фрэймаў|0}} !! {{Abbr|50+|Колькасць паўсоценных серый|0}} !! {{Abbr|100+|Колькасць соценных серый|0}} !! {{Abbr|ВС|Найвышэйшая серыя на турніры|0}} !! {{Abbr|Ф/50+|Адносіна колькасці згуляных фрэймаў да колькасці зробленых паўсоценных серый|0}} !! {{Abbr|Ф/100+|Адносіна колькасці згуляных фрэймаў да колькасці зробленых соценных серый|0}} !! {{nowrap|{{Abbr|ПГ (HK$)|Прызавыя грошы|0}}}} |- style="background:#FFD700;" | {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] || Фінал: {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] 7:6 || style="text-align: center"| 5 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 37 || style="text-align: center"| 22|| style="text-align: center"| 15 || style="text-align: center"| 59,5% || style="text-align: center"| 15 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 139 || style="text-align: center"| 2,47 || style="text-align: center"| 9,25 ||style="text-align: center"| 120,000 |- style="background:#D3D3D3;" | {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] || Фінал: {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] 6:7 || style="text-align: center"| 5 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 40 || style="text-align: center"| 24|| style="text-align: center"| 16 || style="text-align: center"| 60% || style="text-align: center"| 12 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 144 || style="text-align: center"| 3,33 || style="text-align: center"| 20 ||style="text-align: center"| 60,000 |- style="background:#DEB887;" | {{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] || 1/2 фіналу: {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] 2:6 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 24 || style="text-align: center"| 13|| style="text-align: center"| 11 || style="text-align: center"| 54,2% || style="text-align: center"| 7 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 110 || style="text-align: center"| 3,43 || style="text-align: center"| 12 ||style="text-align: center"| 40,000 |- style="background:#DEB887;" | {{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] || 1/2 фіналу: {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] 5:6 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 26 || style="text-align: center"| 13|| style="text-align: center"| 13 || style="text-align: center"| 50% || style="text-align: center"| 9 || style="text-align: center"| 3 || style="text-align: center"| 136 || style="text-align: center"| 2,89 || style="text-align: center"| 8,67 ||style="text-align: center"| 40,000 |- | {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] || Групавы раўнд:<br /> {{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] 1:4<br />{{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] 4:3<br />{{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] 2:4 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 28 || style="text-align: center"| 13|| style="text-align: center"| 15 || style="text-align: center"| 46,4% || style="text-align: center"| 7 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 120 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 14 ||style="text-align: center"| 25,000 |- | {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]] || Групавы раўнд:<br /> {{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]] 2:4<br />{{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] 4:3<br />{{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] 3:4 || style="text-align: center"| 3 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 20 || style="text-align: center"| 9|| style="text-align: center"| 11 || style="text-align: center"| 45% || style="text-align: center"| 5 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 108 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 20 ||style="text-align: center"| 25,000 |- | {{Сцяг Ганконга}} [[Марка Фу]] || Групавы раўнд:<br /> {{Сцяг Англіі}} [[Алістэр Картэр]] 1:4<br />{{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] 3:4<br />{{Сцяг Англіі}} [[Шон Мёрфі]] 2:4 || style="text-align: center"| 3 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| 3 || style="text-align: center"| 18 || style="text-align: center"| 6|| style="text-align: center"| 12 || style="text-align: center"| 33,3% || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| 92 || style="text-align: center"| 4,5 || style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 20,000 |- | {{Сцяг Англіі}} [[Рыкі Уолдэн]] || Групавы раўнд:<br /> {{Сцяг Англіі}} [[Джымі Уайт]] 4:2<br />{{Сцяг Англіі}} [[Джо Пэры]] 0:4<br />{{Сцяг Англіі}} [[Марк Дэвіс]] 1:4 || style="text-align: center"| 3 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center"| 15 || style="text-align: center"| 5|| style="text-align: center"| 10 || style="text-align: center"| 33,3% || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| <50 || style="text-align: center"| — || style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 20,000 |- | {{Сцяг Кітая}} [[Лінь Юнчжы]] || Уайлдкард раўнд: {{Сцяг Кітая}} [[Лян Вэньбо]] 4:6 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center"| 10 || style="text-align: center"| 4|| style="text-align: center"| 6 || style="text-align: center"| 40% || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center"| <50 || style="text-align: center"| — || style="text-align: center"| — ||style="text-align: center"| 20,000 |} === Статыстыка па краінах === {| class="wikitable" |- ! style="border-right:medium solid; border-top:medium solid; border-left:medium solid" |Краіна !! style="border-right:medium solid; border-top:medium solid" colspan="2"| Групавы раўнд !! style="border-right:medium solid; border-top:medium solid" colspan="2"| Паўфіналы !! style="border-right:medium solid; border-top:medium solid" colspan="2"| Фінал |- ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid" | !!width="48"| {{Abbr|КУ|Колькасць удзельнікаў ад краіны|0}} !!width="48" style="border-right:medium solid" | {{Abbr|%У|% удзельнікаў ад краіны|0}} !!width="48"| {{Abbr|КУ|Колькасць удзельнікаў ад краіны|0}} !!width="48" style="border-right:medium solid" | {{Abbr|%У|% удзельнікаў ад краіны|0}} !!width="48"| {{Abbr|КУ|Колькасць удзельнікаў ад краіны|0}} !!width="48" style="border-right:medium solid" | {{Abbr|%У|% удзельнікаў ад краіны|0}} |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid" |{{Сцяг Англіі}} [[Англія]] ||style="text-align: center"| 6 || style="text-align: center; border-right:medium solid"| 75 || style="text-align: center"| 4 || style="text-align: center; border-right:medium solid"| 100 || style="text-align: center"| 2 || style="text-align: center; border-right:medium solid"| 100 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid" |{{Сцяг Кітая}} [[Кітай]] ||style="text-align: center"| 1 || style="text-align: center; border-right:medium solid"| 12,5 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center; border-right:medium solid"| 0 || style="text-align: center"| 0 || style="text-align: center; border-right:medium solid"| 0 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; border-bottom:medium solid" |{{Сцяг Ганконга}} [[Ганконг]] ||style="text-align: center; border-bottom:medium solid"| 1 || style="text-align: center; border-right:medium solid; border-bottom:medium solid"| 12,5 || style="text-align: center; border-bottom:medium solid"| 0 || style="text-align: center; border-right:medium solid; border-bottom:medium solid"| 0 || style="text-align: center; border-bottom:medium solid"| 0 || style="text-align: center; border-right:medium solid; border-bottom:medium solid"| 0 |} === Агульная статыстыка === {| class="wikitable" style="font-size: 80%; margin-left: 1em auto 1em auto;" |- ! style="border-bottom:medium solid; border-right:medium solid; border-left:medium solid; border-top:medium solid;"| !!style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid;" width=85| УК раўнд !!style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid;" width=85| Групавы раўнд !!style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid;" width=85| Паўфіналы !!style="border-bottom:medium solid; border-top:medium solid;" width=85| Фінал ||style="border-left:medium solid; border-top:medium solid; border-right:medium solid; border-bottom:medium solid;" width=95| Увогуле |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Колькасць ігракоў || style="text-align: center"|2|| style="text-align: center" |8|| style="text-align: center" |4|| style="text-align: center" |2 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |9 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Колькасць матчаў || style="text-align: center" |1|| style="text-align: center" |12|| style="text-align: center" |2|| style="text-align: center" |1 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |16 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Колькасць фрэймаў || style="text-align: center" |10 (11)|| style="text-align: center" |67 (84)|| style="text-align: center" |19 (22)|| style="text-align: center" |13 (13) ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |109 (130) |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|<small>Сярэдняя колькасць фрэймаў у матчы</small> || style="text-align: center" |10|| style="text-align: center" |5,58|| style="text-align: center" |9,5|| style="text-align: center" |13 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |— |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Самая буйная перамога || style="text-align: center" |6:4 (1)|| style="text-align: center" |4:0 (2)|| style="text-align: center" |6:2 (1)|| style="text-align: center" |7:6 (1) ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |4:0 (2); 6:2 (1) |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|<small>Колькасць матчаў з вырашальнымі партыямі</small> || style="text-align: center" |0|| style="text-align: center" |3|| style="text-align: center" |1|| style="text-align: center" |1 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |5 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Колькасць серый {{Abbr|50+|Серыі, вышэйшыя за 50 ачкоў|0}} || style="text-align: center" |3|| style="text-align: center" |32|| style="text-align: center" |15|| style="text-align: center" |9 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |59 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Колькасць соценных серый || style="text-align: center" |1|| style="text-align: center" |9|| style="text-align: center" |2|| style="text-align: center" |2 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |14 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|Найвышэйшая серыя || style="text-align: center" | 120 <small>([[Лян Вэньбо|Лян В.]])</small> || style="text-align: center" |136 <small>([[Джо Пэры|Д. Пэры]])</small>|| style="text-align: center" |144 <small>([[Шон Мёрфі|Ш. Мёрфі]])</small>|| style="text-align: center" |<small>112 <small>([[Алістэр Картэр|А. Картэр]])</small> ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |144 <small>([[Шон Мёрфі]])</small> |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|{{nowrap|<small>Сярэдняя колькасць паўсоценных серый у матчы</small>}} || style="text-align: center" |3|| style="text-align: center" |2,67|| style="text-align: center" |7,5|| style="text-align: center" |9 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |3,69 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|<small>Сярэдняя колькасць соценных серый у матчы</small> || style="text-align: center" |1|| style="text-align: center" |0,75|| style="text-align: center" |1|| style="text-align: center" |2 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |0,88 |- | style="border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|{{Abbr|Ф/50+|Адносіна колькасці згуляных фрэймаў да колькасці зробленых паўсоценных серый|0}} || style="text-align: center" |3,33|| style="text-align: center" |2,09|| style="text-align: center" |1,27|| style="text-align: center" |1,44 ! style="border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |1,85 |- | style="border-bottom:medium solid; border-right:medium solid; border-left:medium solid;"|{{Abbr|Ф/100+|Адносіна колькасці згуляных фрэймаў да колькасці зробленых соценных серый|0}} || style="border-bottom:medium solid; text-align: center" |10|| style="border-bottom:medium solid; text-align: center" |7,44|| style="border-bottom:medium solid; text-align: center" |9,5|| style="border-bottom:medium solid; text-align: center" |6,5 ! style="border-bottom:medium solid; border-right:medium solid; border-left:medium solid; text-align: center" |7,79 |} == Зноскі == {{Reflist|2}} == Спасылкі == * [http://snooker.org/res/index.asp?event=383 General Cup 2014 на Snooker.org] {{ref-en}} {{Добры артыкул|Спорт}} {{General Cup, снукер}} {{Снукерны сезон 2014/2015}} [[Катэгорыя:General Cup (снукер)]] [[Катэгорыя:2014 год у снукеры]] [[Катэгорыя:Спорт у Ганконгу ў 2014 годзе]] [[Катэгорыя:Снукерны сезон 2014/2015]] [[Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Ганконгу]] [[Катэгорыя:Кастрычнік 2014 года]] ki162aob307lalelnvw8fdzls4pxq0z 0 216992 5173971 4879384 2026-08-01T03:45:28Z CommonsDelinker 151 Replacing HRT.png with [[File:Horta,_Portugal_(crest).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 5173971 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Орта}} {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Орта |арыгінальная назва = Horta |падначаленне = |краіна = Партугалія |герб = Horta, Portugal (crest).png |сцяг = Pt-hrt1.png |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = Açores 2010-07-23 (5153791848).jpg |подпіс = |lat = |long = |lat_dir = N|lat_deg = 38|lat_min = 34|lat_sec =46 |lon_dir = W|lon_deg = 28|lon_min = 42|lon_sec = 59 |CoordAddon = |CoordScale = 30000 |памер карты краіны = 0 |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = |рэгіён = Азорскія астравы |від раёна = |раён = |карта краіны = |карта =Атлантычны акіян |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = прэзідэнт |глава = |першае згадванне = 1467 |ранейшыя імёны = |статус з = 1498 |плошча = 10,67 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 18 |афіцыйная мова = партугальская |афіцыйная мова-ref = pt-pt |насельніцтва = 14994 |год перапісу = 2011 |шчыльнасць = |нацыянальны склад = [[партугальцы]] |канфесійны склад = [[каталіцызм|каталікі]] |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = (+351) 292 |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = 9900-997 |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = Horta (Azores) |сайт = http://www.cmhorta.pt |мова сайта = pt |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''О́рта''' ({{lang-pt|Horta}}) — [[горад]] на [[востраў Фаял|востраве Фаял]] ([[Партугалія]]). У Орце знаходзіцца Заканадаўчая асамблея [[Азорскія астравы|Азорскіх астравоў]]. Насельніцтва (2011 г.) - 14 994 чал. == Гісторыя == У [[1467]] г. фламандскія і партугальскія перасяленцы заснавалі невялікае паселішча на востраве [[Фаял]]. Яго сучасная назва — трасфарміраванае імя заснавальніка, фламандца Джоша ван Хюртэра ({{lang-nl|Joss van Hürter}}). У [[1498]] г. былі пабудаваны ўмацаванні, жыхары атрымалі статус гараджан. У [[16 стагоддзе|XVI]] ст. Орта на кароткі час была занята [[Іспанія|іспанцамі]], двойчы вытрымала асаду [[Англія|англійскіх]] [[пірацтва|піратаў]]. У [[17 стагоддзе|XVII]] ст. горад стаў адным з цэнтраў [[езуіты|ордэна езуітаў]]. У [[1833]] г. правы горада Орта былі пашыраны. У [[1847]] г. пабудавана новая [[крэпасць]]. У Орце некаторы час знаходзілася [[Консул, дыпламатыя|консульства]] [[ЗША]]. Дзякуючы амерыканскім інвестыцыям у [[1876]] г. быў пашыраны [[порт]]. У [[1893]] г. праз Орту прайшла трансатлантычная кабельная лінія паміж [[Еўропа]]й і [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкай]]. У [[1973]] г. адчынены [[аэрапорт]] (з [[2001]] г. мае статус міжнароднага). З [[1976]] г. у Орце працуе Заканадаўчая асамблея [[Азорскія астравы|Азорскіх астравоў]]. == Эканоміка == Горад Орта — важны [[транспарт]]ны і [[Камунікацыя|камунікацыйны]] цэнтр Паўночнай [[Атлантычны акіян|Атлантыкі]]. У ім імкліва развіваецца [[турызм]]. Порт Орты прыцягальны для [[яхта|яхтсменаў]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Славутыя мясціны == * Самая вялікая на [[Азорскія астравы|Азорскіх астравах]] '''[[гавань]]''', прыцягальная для малых і вялікіх [[судна]]ў. Каля гавані знаходзіцца месца, адкуль назіраюць за [[кіты|кітамі]] і [[дэльфіны|дэльфінамі]]. * '''Стары [[горад]]''' уздоўж гавані з пабудовамі ў [[барока|барочным]] і [[калонія|каланіяльным]] стылях. * '''Порту-Пім''' — невялікі [[заліў]] з пясчаным [[пляж]]ам. * '''Монтэ-дэ-Гія''' — прыродны парк на [[вулкан]]ічным узвышэнні, адкуль назіраюць за наваколлем. На прыбярэжжы шмат [[птушкі|птушак]], сустракаюцца [[марскія чарапахі]]. * '''Кальдэйра''' — [[вулканічны кратар]] у 10 км ад горада. * '''Кабека-Горда''' каля Кальдэйры — самае высокае месца вострава [[Фаял]]. == Спасылкі == * [http://www.cmhorta.pt Афіцыйны сайт] * [http://www.magical-azores-islands.com/Horta.html Славутыя мясціны] [[Катэгорыя:Гарады Партугаліі|Орта]] [[Катэгорыя:Муніцыпалітэты Азорскіх астравоў|Орта]] 6ubkmet1pz0qqva3l1b9bn6kgexrrj0 0 219858 5173857 5011686 2026-07-31T13:56:14Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173857 wikitext text/x-wiki '''[[2012]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі [[Выяўленчае мастацтва Беларусі|беларускага выяўленчага мастацтва]]. [[Файл:Мікалай Тарасюк. Інтэрвію на адкрыцьці выставы «Страчаны рай».Jpg|міні|Адкрыццё выстаўкі [[Мікалай Васільевіч Тарасюк|Міколы Тарасюка]] ў [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва]]. Мінск, 7 жніўня 2012]] == Падзеі == === I квартал === * [[17 студзеня]] — [[4 сакавіка]]: фотавыстаўка «Фарбы Венецыі», [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск<ref>[http://www.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=48113&lang=ru&rubricId=893 «Краски Венеции» {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130722212459/http://www.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=48113&lang=ru&rubricId=893 |date=22 ліпеня 2013 }}</ref> * [[18 студзеня]]: адкрыццё выстаўкі «II Фестываль Беларускага Духоўнага Мастацтва», Палац мастацтва, Мінск * [[24 студзеня]] — [[24 лютага]]: выстава «Арт-крок — 2012», галерэя «Ракурс», [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск * [[25 студзеня]] — [[9 красавіка]]: выстаўка «[[Іван Іванавіч Шышкін|Іван Шышкін]]: жывапіс і графіка», прымеркаваная да 180-годдзя з дня нараджэння мастака, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[29 лютага]] — [[10 сакавіка]]: арт-праект «Радыус нуля», [[Гарызонт (прадпрыемства)|завод «Гарызонт»]]<ref>[http://34mag.net/post/vystava-na-garyzonce/ Выстава на гарызонце] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120904035314/http://34mag.net/post/vystava-na-garyzonce/ |date=4 верасня 2012 }}</ref> * [[1 сакавіка]] — [[31 сакавіка]]: выстаўка батыку «Дочкі-маці» Алены і Валерыі Лянка, [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] * [[6 сакавіка]] — [[17 сакавіка]]: выстаўка «Прастора дызайну», прысвечаная 35-годдзю факультэта дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]], [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>{{Cite web |url=http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/prostranstvo_dizajna.html |title=«Прастора дызайну» |access-date=15 студзеня 2015 |archive-date=12 сакавіка 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312102746/http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/prostranstvo_dizajna.html |url-status=dead }}</ref> * [[7 сакавіка]] — [[9 красавіка]]: выстаўка «Мастацтва пачынаецца з …», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[21 сакавіка]] — [[27 сакавіка]]: выстаўка «Зачараванне Усходу», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[28 сакавіка]]: адкрыццё V Мінскай міжнароднай выстаўкі графікі «Арт-лінія», галерэя «Ракурс», [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск<ref>[http://portal.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=53330&lang=ru&rubricId=893 V Минская международная выставка графики «Арт-линия» {{ref-ru}}]{{Недаступная спасылка}}</ref> === II квартал === * [[4 красавіка]] — [[14 красавіка]]: выстаўка лялек Аляксея Мартынава «Лялечны народзец», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistavka_kukol_alekseya_martyinova_kukolnyij_narodecz.html Выстава лялек Аляксея Мартынава «Лялечны народзец»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[27 красавіка]] — [[19 чэрвеня]]: выстаўка «[[Іван Канстанцінавіч Айвазоўскі|Іван Айвазоўскі]] і марскі [[пейзаж]] XIX—XX стст.», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]]<ref>[http://artmuseum.by/by/news/navnyi-2012/adkryiczczyo-vyista%D1%9Ek%D1%96-%C2%AB%D0%86van-ajvazo%D1%9Esk%D1%96-%D1%96-marsk%D1%96-pejzazh-xix%E2%80%93xx-stst.%C2%BB ''ArtMuseum.by''. «Іван Айвазоўскі і марскі пейзаж XIX—XX стст.»]</ref> * [[28 красавіка]]: адкрыццё выстаўкі «Песняры зямлі беларускай», прысвечанай да 130-годдзя з дня нараджэння выдатных майстроў слова — [[Янка Купала|Янкі Купалы]] (1882—1942) і [[Якуб Колас|Якуба Коласа]] (1882—1956), [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[2 мая]] — [[26 мая]]: арт-праект «Ханс Баум. 18 гадоў на Беларусі. Калаж. Асамбляж», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/xans_baum_18_gado_na_belarus_kalazh_asamblyazh.html «Ханс Баум. 18 гадоў на Беларусі. Калаж. Асамбляж».]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[4 мая]]: ўрачыстае адкрыццё выстаўкі «Вобраз Найсвятой Багародзіцы ў іканапісе Беларусі XVII—XIX стст.», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]]<ref>[http://artmuseum.by/by/news/navnyi-2012/vobraz-najsvyatoj-bagarodz%D1%96czyi-%D1%9E-%D1%96kanap%D1%96se-belarus%D1%96-xvii%E2%80%93xix-stst ''ArtMuseum.by''. Урачыстае адкрыццё выстаўкі «Вобраз Найсвятой Багародзіцы ў іканапісе Беларусі XVII—XIX стст.»]</ref> * [[18 мая]]: Ноч музеяў<ref>[http://gandliar.com/foto/belarus/minsk/museum/national-art-museum/noch-muzeev-2012-v-minske/ Ночь музеев — 2012 в Национальном художественном музее в Минске {{ref-ru}}]</ref> * [[18 мая]] — [[18 чэрвеня]]: выстаўка «Беларускі [[абстракцыянізм]]», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[23 мая]] — [[24 чэрвеня]]: персанальная мастацкая выстава беларускага мастака-каліграфа [[Павел Апанасавіч Семчанка|Паўла Семчанкі]] ў [[Торунь|Торуні]] (Польша) * [[24 мая]]: адкрыццё выстаўкі «[[Ветка|Веткаўскія]] абразы XVIII—XIX стст. у шытых бісерных аправах» з фондаў [[Веткаўскі музей стараверства і беларускіх традыцый імя Ф. Р. Шклярава|Веткаўскага музея народнай творчасці імя Ф. Р. Шклярава]] і прыватных калекцый, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[7 чэрвеня]] — [[9 верасня]]: выстаўка рэпрадукцый твораў [[Марк Шагал|Марка Шагала]] «Мастак і горад» пад адкрытым небам на [[Плошча Якуба Коласа|плошчы Якуба Коласа]] ў Мінску, прымеркавана да 125-годдзя з дня нараджэння Марка Шагала<ref>[http://gandliar.com/foto/belarus/minsk/festivali-i-prazdniki-v-minske/mark-shagal-vistavka-v-minske/ Марк Шагал совершает полет над Минском {{ref-ru}}]</ref> * [[13 чэрвеня]] — [[23 чэрвеня]]: арт-праект Валерыя Малахава і Андрэя Ярашэвіча «Дыялог», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>{{Cite web |url=http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/art-praekt_valeryiya_malaxava_andreya_yarashevcha_dyiyalog.html |title=Прэзентацыя арт-праекта Валерыя Малахава і Андрэя Ярашэвіча «Дыялог» |access-date=15 студзеня 2015 |archive-date=23 кастрычніка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161023111256/http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/art-praekt_valeryiya_malaxava_andreya_yarashevcha_dyiyalog.html |url-status=dead }}</ref> * [[19 чэрвеня]] — [[10 верасня]]: ІІІ Мінскае міжнароднае біенале сучаснага жывапісу «COLORFEST», галерэя «Ракурс», [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск<ref>[http://portal.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=58530&lang=ru&rubricId=893 ІІІ Биеннале современной живописи «COLORFEST» {{ref-ru}}]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[27 чэрвеня]] — [[7 ліпеня]]: выстаўка жывапісу [[Міхаіл Рыгоравіч Шыкаў|Міхаіла Шыкава]] «Іншая варона», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/mxal_shyika_drugaya_vorona.html «Іншая варона»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[27 чэрвеня]] — [[30 ліпеня]]: выстаўка «[[Сяргей Пятровіч Каткоў|Сяргей Каткоў]] і вучні», прымеркаваная да 100-годдзя з дня нараджэння мастака, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]]<ref>[http://artmuseum.by/by/news/navnyi-2012/syargej-katko%D0%8E-%D0%86-vuchn%D0%86 ''ArtMuseum.by''. Выстаўка «Сяргей Каткоў і вучні»]</ref> === III квартал === [[Файл:Mastatskae-zytsio-vitsebsk.jpg|міні|Афіша віцебскіх мастакоў]] * [[4 ліпеня]]: персанальная выстаўка жывапісу [[Анатоль Васільевіч Бараноўскі|Анатоля Бараноўскага]] «Камяні стагоддзяў». Карцінная галерэя «Традыцыя» імя Г. М. Пранішнікава. г. [[Светлагорск]]. * [[17 ліпеня]] — [[4 жніўня]]: выстаўка «BelArt.by. Маладыя мастакі Беларусі», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/belartby_molodyie_xudozhniki_belarusi.html «Belart.by. Маладыя мастакі Беларусі»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[23 ліпеня]] — [[20 жніўня]]: выстаўка твораў тыражнай графікі сусветна вядомага мастака, графіка і скульптара Анатоля Львовіча Каплана (1902—1980), [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[7 жніўня]] — [[18 жніўня]]: выстаўка твораў беларускага разьбяра, музычнага майстра, Народнага майстра Рэспублікі Беларусь [[Мікалай Васільевіч Тарасюк|Міколы Тарасюка]] «Страчаны рай», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] * [[8 жніўня]] — [[3 верасня]]: выстаўка «Шляхам майстэрства. Мастакі — юбіляры 2012 года», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[16 жніўня]] — [[4 лістапада]]: выстаўка «Каралеўскія скарбы: еўрапейскія шэдэўры 1600—1800», арганізаваная Музеем Вікторыі і Альберта (Лондан), [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[21 жніўня]] — [[1 верасня]]: выстаўкі жывапісу Алеся Сушы «[[Яблычны Спас]]», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>{{Cite web |url=http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/yablyichnyi_spas_zhyivaps_alesya_sushyi.html |title=«Яблычны спас» |access-date=15 студзеня 2015 |archive-date=23 жніўня 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130823090055/http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/yablyichnyi_spas_zhyivaps_alesya_sushyi.html |url-status=dead }}</ref> * [[22 жніўня]] — [[1 верасня]]: выстаўка графікі Галіны Лазарчык «1+1=69», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistavachnyi_praekt_exit_ii.html Выстаўка графікі Галіны Лазарчык «1+1=69»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[4 верасня]] — [[15 верасня]]: выставачны праект «EXIT-ІІ», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistavachnyi_praekt_exit_ii.html «EXIT-ІІ»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[4 верасня]] — адкрыццё выстаўкі «На Захадзе ад Усходу», другой часткай транснацыянальнага мастацкага праекта «Europe (to the power of) n». Галерэя «Ў». Куратар — Алена Прэнц<ref>[http://n-europe.eu/article/2012/09/14/o_evrope_v_shesti_glavakh Сайт Новая Европа. «О Европе в шести главах» {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121005143525/http://www.n-europe.eu/article/2012/09/14/o_evrope_v_shesti_glavakh |date=5 кастрычніка 2012 }}</ref> * [[5 верасня]] — [[15 верасня]]: выстаўка керамікі Валерыя Калтыгіна (Бабруйск) «У прасторы прадмета», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_keramk_valeryiya_kaltyigna_babrujsk_u_prastoryi_pradmeta.html «У прасторы прадмета»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[7 верасня]]: ўрачыстае адкрыццё персанальнай мастацкай выстаўкі [[Уладзімір Пятровіч Савіч|Уладзіміра Савіча]] «Размова з уласным ценем альбо гульня з колерам», якая была прысвечана 60-годдзю з дня нараджэння мастака, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[9 верасня]]: ўрачыстае адкрыццё персанальнай мастацкай выстаўкі «[[Мікалай Селяшчук]] (1947—1996). Паміж святлом і ценем» да 65-годдзя з дня нараджэння мастака, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[18 верасня]] — [[6 кастрычніка]]: праект «Калекцыя [[Беларускі экслібрыс|экслібрыса]]», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/muzejnyi_praekt_kalekczyiya_ekslbryisa_da_15-goddzya_muzeya_suchasnaga_vyiyalenchaga_mastacztva.html праект «Калекцыя экслібрыса»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[22 верасня]] — [[14 студзеня]] [[2013]]: арт-праект «Мастакі Парыжскай школы з Беларусі. З калекцыі Белгазпрамбанка, музейных і прыватных збораў», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] === IV квартал === * [[10 кастрычніка]] — [[3 снежня]]: выстаўка твораў [[Георгій Сяргеевіч Скрыпнічэнка|Георгія Скрыпнічэнкі]] «Гармонія стагоддзяў», прымеркаваная да 70-годдзя мастака, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[10 кастрычніка]] — [[12 лістапада]]: выстаўка фотаработ Армена Казарана «[[Ані]]. Благаславёны вобраз армянскай сталіцы», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[17 кастрычніка]] — [[19 лістапада]]: выстаўка беларускага скульптара [[Генадзь Васільевіч Буралкін|Генадзя Васільевіча Буралкіна]] «Генадзь Буралкін. Скульптура і графіка», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[19 кастрычніка]] — [[5 лістапада ]]: выстаўка «Майстар і вучні», прысвечаная 70-годдзю з дня нараджэння вядомага віцебскага акварэліста Фелікса Гумена, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]]<ref>[http://artmuseum.by/by/news/navnyi-2012/majstar-vuchn-felks-gumen ''ArtMuseum.by''. Выстаўка «Майстар і вучні»]</ref> * [[19 кастрычніка]] — [[3 лістапада]]: «ПаСТУЛат» — выставачны праект [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры і мастацтваў]] і [[Беларускі саюз дызайнераў|Беларускага саюза дызайнераў]]<ref>[http://www.buk.by/news_detail.php?ID=2322 ПоСТУЛат-2012 — выставочный проект Белорусского государственного университета культуры и искусств и Белорусского союза дизайнеров {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150315033058/http://buk.by/news_detail.php?ID=2322 |date=15 сакавіка 2015 }}</ref> * [[20 кастрычніка]] — [[8 снежня]]: выстаўка «Нячысцікі. Намаляваў [[Валерый Пятровіч Славук|Славук]]» да праекта «Музейныя лабірынты», у якім удзельнічалі 10 музеяў г. Мінска, [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/slavuk_valeryij_pyatrovch.html Выстаўка «Нячысцікі. Намаляваў Славук» да праекта «Музейныя лабірынты»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[31 кастрычніка]] — [[10 лістапада]]: мемарыяльная выстаўка скульптуры Галіны Гаравой, [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/memaryiyalnaya_vyistaka_galnyi_garavoj.html Мемарыяльная выстаўка скульптуры Галіны Гаравой]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[1 лістапада]] — [[28 студзеня]] [[2013]]: выстаўка «[[Марк Шагал]]: жыццё і каханне» з калекцыі Музея Ізраіля (Іерусалім), [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[2 лістапада]] — [[30 лістапада]]: выстаўка жывапісу Нілы Гарчанюк «Шахматнае каралеўства», [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] * [[13 лістапада]] — [[24 лістапада]]: выставачны праект Ірыны Ражко і Арыны Сямёнавай «Гасцёўня», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_lyalek_ryinyi_razhko.html Праект Ірыны Ражко і Арыны Сямёнавай «Гасцёўня»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[20 лістапада]] — [[9 снежня]]: выстаўка «Кола агню» па выніках X Міжнароднага пленэра па кераміцы «АРТ-Жыжаль», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_keramk_pa_vyinkax_mzhnarodnaga_plenera_art-zhyizhal.htmll Выстаўка «Кола агню»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[23 лістапада]] — [[9 снежня]]: І Мінскае трыенале сучаснага мастацтва «БелЭкспа-Арт-2012»<ref>[http://artkurator.com/articles/beltriennale_atcl_ru.html ARTKURATOR ''Кацярына Кёнігсберг'' «І Минская триеннале современного искусства „БелЭкспо-Арт 2012“» {{ref-ru}}]</ref> <center><gallery mode=packed heights=110> </gallery></center> * [[28 лістапада]] — [[11 лютага]]: выстаўка «Сустрэча. Мікалай Фердынандаў і Арманда Рэверон. Дзве гамы аднаго натхнення» са збору Нацыянальнага музейнага фонду, Галерэі нацыянальнага мастацтва [[Венесуэла|Венесуэлы]] ([[Каракас]]), [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[29 лістапада]] — [[23 студзеня]]: IV Мінскі міжнародны фестываль лічбавага мастацтва «Terra Nova», галерэя «Ракурс», [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск<ref>[http://portal.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=70630&lang=ru&rubricId=893IV Минский международный фестиваль цифрового искусства «Terra Nova» {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150926192310/http://portal.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news?param0=70630&lang=ru&rubricId=893IV |date=26 верасня 2015 }}</ref> * [[4 снежня]] — [[21 студзеня]]: выстаўка «Алтарная скульптура і мастацкія тканіны Беларусі XVII—XIX стагоддзяў» (з фондаў НММ РБ), [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]]<ref>[http://artmuseum.by/by/news/navnyi-2012/adbyilosya-%D1%9Erachyistae-adkryiczczyo-vyistavyi-%E2%80%9Caltarnaya-skulptura-%D1%96-mastaczk%D1%96ya-tkan%D1%96nyi-belarus%D1%96-xvii%E2%80%93xix-stst.%E2%80%9D ''ArtMuseum.by''. Выстаўка «Алтарная скульптура і мастацкія тканіны Беларусі XVII—XIX стст.»]</ref> * [[5 снежня]] — [[23 снежня]]: III Беларускае біенале жывапісу, графікі і скульптуры «Тэстамэнт», Палац мастацтва, Мінск * [[6 снежня]]: адкрыццё мастацкай выстаўкі «Беларусь на ростанях 1812 года», [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]]. У экспазіцыю ўвайшлі творы мастакоў: Яўгена Шунейкі (жывапіс, тэкстыль), Генадзя Драздова (фота, жывапіс), Анатоля Бяляўскага (жывапіс), Наталлі Белавокай (жывапіс па [[ляўкас]]е), Уладзіміра Сайко (жывапіс), Міколы Аўчыннікава (акварэль), Рыгора Мяжуева (акварэль), Віктара Барабанцава (жывапіс), Віктара Мікіты (графіка), Уладзіміра Сытчанкі (камп’ютарная графіка)<ref>[http://belapan.com/archive/2012/12/07/media_vystavka/ Художник Евгений Шунейко: Из войны 1812 года народ наш вышел еще более милосердным, гуманным и достойным {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160306084114/http://belapan.com/archive/2012/12/07/media_vystavka/ |date=6 сакавіка 2016 }}</ref> * [[8 снежня]] — [[31 сакавіка]] [[2013]]: выстаўка ювелірных вырабаў «Сучаснасць. Мінулае. Майстар» Аляксея Вярбіцкага, [[Музей беларускага народнага мастацтва]], [[Раўбічы]] * [[11 снежня]]: урачыстае адкрыццё выставы «Свет рэчаў і пачуццяў» беларускага мастака, заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Беларусі [[Уладзімір Леанідавіч Зінкевіч|Уладзіміра Зінкевіча]], [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[17 снежня]] — [[5 студзеня]]: выстаўка арт-аб’ектаў і інсталяцый з лямцу і святла «НаПраСвет», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>{{Cite web |url=http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistak_art-abekta_nstalyaczyij_z_lyamczu_svyatla_naprasvet.html |title=Выстаўка арт-аб’ектаў і інсталяцый з лямцу і святла «НаПраСвет» |access-date=15 студзеня 2015 |archive-date=29 кастрычніка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161029234802/http://www.modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistak_art-abekta_nstalyaczyij_z_lyamczu_svyatla_naprasvet.html |url-status=dead }}</ref> * «INSITA — 2012», нацыянальная выстаўка інсітнага мастацтва , [[Віцебск]]<ref>[http://libcat.bas-net.by/opac/pls/dict.dic_tst_first?tu=r&name_view=va_all&a_001=BY-NLB-ar6996851&l_siz=20 Электронны каталог ЦНБ НАН Беларусі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210126150246/http://libcat.bas-net.by/opac/pls/dict.dic_tst_first?tu=r&name_view=va_all&a_001=BY-NLB-ar6996851&l_siz=20 |date=26 студзеня 2021 }}</ref> * у [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] на факультэце павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў была створана кафедра сучаснага мастацтва і дызайну * [[Анатоль Васільевіч Бараноўскі|Анатоль Бараноўскі]] атрымаў ганаровае званне [[Народны мастак Беларусі|Народнага мастака Беларусі]] == З’явіліся == * [[Мастацкая галерэя Міхаіла Савіцкага]], Мінск * [[24 мая]] — [[Помнік дойліду Іаану]], [[Полацк]]. Аўтар помніка — скульптар [[Аляксандр Уладзіміравіч Шапо|Аляксандр Шапо]]. * [[29 жніўня]] — да [[Дзень беларускага пісьменства|Дня беларускага пісьменства]] ў [[Глыбокае|Глыбокім]] было ўсталявана 8 бронзавых бюстаў знакамітым беларусам [[Язэп Львовіч Корсак|Язэпу Корсаку]], [[Эліэзер Бэн-Егуда|Эліэзеру Бэн-Егуду]], [[Язэп Драздовіч|Язэпу Драздовічу]], [[Ігнат Буйніцкі|Ігнату Буйніцкаму]], [[Алесь Дубровіч|Алесю Дубровічу]], [[Пётр Міхайлавіч Казлоў|Пятру Казлову]], [[Павел Сухі|Паўлу Сухому]], [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлаву Ластоўскаму]]<ref>[http://nspaper.by/2012/09/03/usix-zyadnala-svyata-slova.html ''Народнае слова''. «Памяць, адлітая ў бронзе»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305134503/http://nspaper.by/2012/09/03/usix-zyadnala-svyata-slova.html |date=5 сакавіка 2016 }}</ref>. == Памерлі == * [[16 студзеня]] — [[Уладзімір Жбанаў]] (нар. [[1954 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1954]]), беларускі скульптар * [[22 студзеня]] — [[Яўген Шатохін]] (нар. [[1947 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1947]]), беларускі мастак, ветэран беларускага адраджэнскага руху * [[22 верасня]] — [[Генадзь Адамавіч Асташонак|Генадзь Асташонак]] (нар. [[1955 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1955]]), беларускі [[мастак]] [[Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва|дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва]], майстар мастацкай апрацоўкі металу * [[6 кастрычніка]] — [[Пётр Данелія]] (нар. [[1920 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1920]]), беларускі мастак * [[9 кастрычніка]] — [[Сяргей Аляксандравіч Цімохаў|Сяржук Цімохаў]] (нар. [[1960 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1960]]), беларускі мастак * [[17 лістапада]] — [[Валянцін Серафімавіч Ягораў|Валянцін Ягораў]] (нар. [[1935 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1935]]), беларускі беларускі мастак-графік * [[28 лістапада]] — [[Алег Аркадзевіч Сурскі|Алег Сурскі]] (нар. [[1928 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1928]]), беларускі мастацтвазнаўца, майстар дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і дызайну == Галерэя жывапісу == <center><gallery mode=packed heights=150> Выява:Boris Arakcheev 2012 Bathhouse 100х100 oil on canvas.jpg|[[Барыс Уладзіміравіч Аракчэеў|Барыс Аракчэеў]] «Лазня», палатно, алей, 100 х 100 см Выява:Spartak Arutiunian 2012 Meeting with Gauguin and Renoir.jpg|Спартак Аруцюнян «Сустрэча з [[Поль Гаген|Гагенам]] і [[П’ер Агюст Рэнуар|Рэнуарам]]» Выява:Трубка Ван-Гога.х.м.50х150.2012.jpg|[[Алег Васілевіч Касцючэнка|Алег Касцючэнка]] «Люлька [[Ван Гог]]а» </gallery></center> == Жывапіс Марты Шматавай == <center><gallery mode=packed heights=150> Выява:Marta Shmatava 2012 Without the name 150 х120.JPG|«Без імя» Выява:Marta Shmatava 2012 Two 120x100+ (1).jpg|«Двое плюс адзін» Выява:Marta Shmatava 2012 Autumn 39x74.JPG|«Восень» Выява:Marta Shmatava 2012 The broken 150x150.jpg| Выява:Marta Shmatava 2012 PR2 150х120.JPG|«ПіЭр у квадраце» </gallery></center> == Галерэя скульптуры == <center><gallery mode=packed heights=190> </gallery></center> {{зноскі}} {{Гады ў гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва}} [[Катэгорыя:2012 год у Беларусі]] [[Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў]] [[Катэгорыя:2012 год у культуры і мастацтве|Беларусь]] j3mr41h7iawxnncxg14zi5m1vbcd6ss 0 219862 5173858 5152805 2026-07-31T13:59:49Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173858 wikitext text/x-wiki [[Файл:Anniversary 85 Gabriel Vashchenko Genadz Buraukin Vasil Sharangovich.jpg|міні|320 пкс|Адкрыццё юбілейнай выстаўкі жывапісу Гаўрылы Вашчанкі ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі]], прысвечанай 85-годдзю мастака. Злева направа: [[Гаўрыла Вашчанка]], [[Генадзь Бураўкін]], [[Васіль Пятровіч Шаранговіч|Васіль Шаранговіч]].]] '''[[2013]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі [[Выяўленчае мастацтва Беларусі|беларускага выяўленчага мастацтва]]. == З’явіліся == * [[5 чэрвеня]] — бюст [[Іван Хруцкі|Івану Хруцкаму]] ў [[Наваполацк]]у, каля дзіцячай школы мастацтваў па [[Маладзёжная вуліца (Наваполацк)|вуліцы Маладзёжнай]]. Помнік з’яўляецца дакладнай копіяй бюста, усталяванага на магіле Хруцкага ў вёсцы Захарнічы, што недалёка ад Полацка. Мемарыяльны знак з палімербетона выканаў віцебскі скульптар [[Аляксандр Гвоздзікаў]]. Бюст жывапісца стаў падарункам да 55-годдзя Наваполацка ад яго вядомага жыхара, спартсмена [[Вадзім Анатолевіч Дзевятоўскі|Вадзіма Дзевятоўскага]]<ref>[http://govorim.by/vitebskaya-oblast/vitebsk/novosti-vitebska/94855-vadim-devyatovskiy-podaril-rodnomu-gorodu-byust-ivana-hruckogo.html Вадим Девятовский подарил родному городу бюст Ивана Хруцкого {{ref-ru}}]</ref>. * [[5 снежня]] — скульптура «Дзядзька Антось» на Заходнем рынку ў Мінску. Скульптары Ігар Засімовіч і Кацярына Зантарыя. Архітэктар Максім Лебядзеў<ref>[http://minsknews.by/blog/2013/12/04/skulptura/ Фотафакт. Адкрыццё скульптуры ў Мінску]{{Недаступная спасылка}}</ref>. <center><gallery mode=packed heights=220> |Манумент [[Іван Хруцкі|Івану Хруцкаму]], [[Наваполацк]] |«Дзядзька Антось», Мінск </gallery></center> * серыя памятных манет [[Дзяржбанк Рэспублікі Беларусь|Дзяржбанка Рэспублікі Беларусь]] «[[Слуцкія паясы]]». Мастак — С. Някрасава <center><gallery mode=packed heights=180> Выява:Słuckija pajasy. Kalekcyjanavańnie (silver coin, averse).png Выява:Słuckija pajasy. Mietki (silver coin, averse).png Выява:Słuckija pajasy. Radziviły (silver coin, averse).png Выява:Słuckija pajasy. Tkactva (silver coin, averse).png Выява:Słuckija pajasy. Šlachiecki kaścium (silver coin, averse).png </gallery></center> * мастацкія капэрты і паштоўкі <gallery mode=packed heights=150> Выява:Belarusian posrcard 2013 by Mikola Ryzhy 175 anniversary Kastus Kalinowsky.jpg|Мастак [[Мікола Рыжы]] Выява:Eos-by0110s.jpg|[[Уладзімір Іванавіч Пракапцоў|Уладзімір Пракапцоў]] «Аўтапартрэт» </gallery></center> == Памерлі == * [[6 лютага]] — [[Уладзімір Іванавіч Стальмашонак|Уладзімір Стальмашонак]] (нар. [[1928 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1928]]), беларускі [[мастак]], [[педагог]]. Народны мастак Беларусі, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР|Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] * [[9 сакавіка]] — [[Пётр Рыгоравіч Журбей|Пётр Журбей]] (нар. [[1945 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1945]]), беларускі рэстаўратар, мастак і педагог<ref>[http://artmuseum.by/ru/news/novosti-2014/restavrator-petr-grigorevich-zhurbej-1502194509032013 Реставратор Петр Григорьевич Журбей (15.02.1945–09.03.2013) {{ref-ru}}]</ref> * [[10 сакавіка]] — [[Барыс Уладзіміравіч Аракчэеў|Барыс Аракчэеў]] (нар. [[1926 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1926]]), беларускі [[мастак]], [[педагог]], [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі]] * [[6 ліпеня]] — [[Кастусь Харашэвіч]], беларускі [[мастак]]-[[жывапісец]] (нар. [[1927 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1927]])<ref name="Charasz">http://www.rh.by/by/74/250/1825/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304203814/http://www.rh.by/by/74/250/1825/ |date=4 сакавіка 2016 }} Харашэвіч Кастусь // [[Рэгіянальная газета]]</ref> * [[14 ліпеня]] — [[Алена Георгіеўна Лось|Алена Лось]] (нар. [[1933 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1933]]), беларускі графік * [[26 жніўня]] — [[Арлен Міхайлавіч Кашкурэвіч|Арлен Кашкурэвіч]] (нар. [[1928 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1928]]), беларускі мастак-[[Графіка (мастацтва)|графік]]. [[Народны мастак Беларусі]] ([[1973]])<ref>Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8. Мн.: Бел. Эн, 1999. — 576 с ISBN 985-11-0144-3</ref>, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь]] * [[17 верасня]] — [[Віктар Пятровіч Маркавец|Віктар Маркавец]] (нар. [[1947 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1947]]), беларускі [[жывапісец]] * [[31 кастрычніка]] — [[Аляксей Васілевіч Кузьміч|Аляксей Кузьміч]] (нар. [[1945 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1945]]), беларускі мастак-жывапісец * [[26 лістапада]] — [[Нінэль Іванаўна Шчасная|Нінэль Шчасная]] (нар. [[1933 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1933]]), беларускі жывапісец і графік * [[5 снежня]] — [[Зміцер Іваноўскі]], [[Гродна|гарадзенскі]] мастак<ref>[http://www.t-styl.info/by/116/news/11836/ Памёр вядомы гарадзенскі мастак Зміцер Іваноўскі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150426145423/http://www.t-styl.info/by/116/news/11836/ |date=26 красавіка 2015 }}</ref> * [[5 снежня]] — [[Абрам Ісакавіч Рабкін|Абрам Рабкін]] (нар. [[1925 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1925]]), расійскі мастак родам з [[Бабруйск]]у == Падзеі == === I квартал === * [[3 студзеня]] — [[28 студзеня]]: юбілейная выстаўка народнага мастака Беларусі [[Віктар Аляксандравіч Грамыка|Віктара Грамыкі]] «Убачыць зямлю ўсю», [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[8 студзеня]] — [[19 студзеня]]: праект [[Валера Песін|Валерыя Песіна]] «Дзённік / Diary», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/praekt_valeryiya_pesna_dzyonnk_diary.html Праект Валерыя Песіна «Дзённік»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[15 студзеня]] — [[2 лютага]]: выстаўка '''«Сумоўе драўлянай скульптуры»''' памяці [[Леанід Рыгоравіч Давідзенка|Леаніда Давідзенкі]], [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistava_sumoe_dralyanaj_skulpturyi_pamyacz_leanda_ryigoravcha_davdzenka.html Выстава «Сумоўе драўлянай скульптуры»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[15 студзеня]] — [[30 студзеня]]: выстаўка жывапісу [[Кастусь Качан|Кастуся Качана]], «Галерэя Мастацтва», Мінск<ref>[http://artgallery.by/vystavki/vystavka_kachana/ Выстаўка жывапісу Канстанціна Качана] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130620221537/http://artgallery.by/vystavki/vystavka_kachana/ |date=20 чэрвеня 2013 }}</ref> * [[22 студзеня]] — [[2 лютага]]: выстаўка Аляксея Жданава '''«З жыцця мутантаў або ўспамін пра будучыню»''' з калекцыі сям’і мастака і прыватных збораў, [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/alyaksej_zhdana_z_zhyiczczya_mutanta_abo_spamn_pra_buduchyinyu.html Выстава Аляксея Жданава «З жыцця мутантаў або ўспамін пра будучыню»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[31 студзеня]] — [[18 лютага]]: выстаўка жывапісу [[Леанід Дзмітрыевіч Шчамялёў|Леаніда Шчамялёва]], «Галерэя Мастацтва», Мінск<ref>[http://artgallery.by/vystavki/vystavka_shemelev/ Выстаўка жывапісу Леаніда Дзмітрыевіча Шчамялёва] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160310235426/http://artgallery.by/vystavki/vystavka_shemelev/ |date=10 сакавіка 2016 }}</ref> * [[5 лютага]]: урачыстае адкрыццё юбілейнй выстаўкі жывапісу і графікі [[Леанід Дзмітрыевіч Шчамялёў|Леаніда Шчамялёва]] «Мастак і час», з нагоды 90-годдзя майстра, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[7 лютага]] — [[2 сакавіка]] — выставачны праект [[Уладзімір Якаўлевіч Цэслер|Уладзіміра Цэслера]] '''«Практыка рынкавага рэалізму»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/uladzmr_czesler_praktyika_ryinkavaga_realzma.html Выставачны праект Уладзіміра Цэслера «Практыка рынкавага рэалізму»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[12 лютага]] — [[28 лютага]]: культурна-адукацыйны праект [[Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт|Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта]] '''Artes Liberales''', галерэя «Ў»<ref>[http://afisha.tut.by/news/culture/334600.html Культурно-образовательный проект Artes Liberales открылся в Минске {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305023052/http://afisha.tut.by/news/culture/334600.html |date=5 сакавіка 2016 }}</ref> <gallery mode=packed heights=150> Выява:Artes Liberales Y- Gallery Minsk 12.02.2013 01.JPG Выява:Artes Liberales Y- Gallery Minsk 12.02.2013 02.JPG Выява:Artes Liberales Y- Gallery Minsk 12.02.2013 Maksim Zhbankou 02.JPG Выява:Artes Liberales Y- Gallery Minsk 12.02.2013 Vika Shcherbakova.JPG Выява:Artes Liberales Y- Gallery Minsk 12.02.2013 Vika Tatiana.JPG Выява:Artes Liberales Y- Gallery Minsk 12.02.2013.JPG </gallery></center> * [[19 лютага]] — [[5 сакавіка]]: выстаўка жывапісу Таццяны Грыневіч '''«Прыцягненне»''', «Галерэя Мастацтва», Мінск<ref>[http://artgallery.by/vystavki/vystavka_grinevich/ Выстаўка жывапісу «Прыцягненне» Таццяны Грыневіч] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140116094801/http://artgallery.by/vystavki/vystavka_grinevich/ |date=16 студзеня 2014 }}</ref> * [[20 лютага]] — [[28 лютага]]: выстаўка кітайскага жывапісу Марыны Эльяшэвіч '''«Насустрач ветру»''', [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] * [[26 лютага]] — адкрыццё выстаўкі абстрактнага мастацтва '''«Арт-крок — 2013»''', галерэя «Ракурс», [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] * [[27 лютага]] — адкрыццё выстаўкі твораў жывапісу да юбілею [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863 года]] і [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]] сябраў суполкі «Пагоня» [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюза мастакоў]] Алеся Цыркунова і Генадзя Драздова ў мінскай сядзібе [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]]<ref>[http://novychas.info/kultura/vystava_zyvapisu_da_jubilieju/ Выстаўка жывапісу — да юбілею паўстання 1863 года і Каліноўскага.]</ref> * [[27 лютага]] — [[27 сакавіка]] [[2013]]: выстаўка твораў каліграфіі сучаснага мастака [[Кітайская Народная Рэспубліка|Кітая]] Лі Цзо '''«Знакі, накрэсленыя на нябёсах»''', [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[5 сакавіка]] — [[16 сакавіка]]: выстаўка '''«З калекцыі Музея сучаснага выяўленчага мастацтва: мастацкае шкло»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/xudozhestvennoe_steklo.html Выстаўка «З калекцыі Музея сучаснага выяўленчага мастацтва: мастацкае шкло»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[6 сакавіка]] — [[29 красавіка]]: выстаўка жывапісу Ганны Сілівончык '''«Столік на дваіх»''', [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[12 сакавіка]]: адкрыццё выстаўкі твораў мастакоў былога аб’яднання «Няміга-17» '''«Лінія жыцця»''' ў [[Палац Румянцавых — Паскевічаў|палацы Румянцавых-Паскевічаў]], Гомель<ref>[http://odsgomel.org/rus/news/gomel/39794/ 12 марта в Гомеле откроется выставка белорусских художников «Линия жизни» {{ref-ru}}]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[14 сакавіка]] — [[1 красавіка]]: выстаўка '''MUZA''' творчага аб’яднання МАRТ у выставачнай зале [[Віцебск]]ага цэнтра сучаснага мастацтва. Удзельнікі выстаўкі: Алег Захарэвіч (куратар творчага аб’яднання), Уладзімір Канцадайлаў (куратар выставы), Сяргей Сотнікаў, [[Віктар Шылко]], Алена Гурына, Лілія Кулянёнак, [[Алег Кастагрыз]] (Віцебск), [[Юрый Уладзіміравіч Якавенка|Юрый Якавенка]] і Сяргей Грыневіч ([[Гродна]])<ref>{{Cite web |url=http://news.vitebsk.cc/2013/03/12/priglashaet-muza/#prettyPhoto |title=''{{нп3|Народныя навіны Віцебска|Народныя навіны Віцебска|en|Narodnya Naviny Vitsebska}}''. «Запрашае MUZA». |access-date=6 сакавіка 2015 |archive-date=5 сакавіка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305135019/http://news.vitebsk.cc/2013/03/12/priglashaet-muza/#prettyPhoto |url-status=dead }}</ref> * [[15 сакавіка]]: адкрыццё выстаўкі '''«Подых Сусвету»''', прысвечанай 100-годдзю з дня нараджэння народнага мастака БССР, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь [[Віталь Канстанцінавіч Цвірка|Віталя Цвіркі]], [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[19 сакавіка]] — [[30 сакавіка]]: выстаўка аўтарскіх работ майстра інтэр’ернай лялькі Галіны Дзмітрук '''«LUX INTERIOR»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/lyalk_galnyi_dzmtruk_lux_interior.html Выстаўка Галіны Дзмітрук «LUX INTERIOR»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[26 сакавіка]] — [[13 красавіка]]: выстаўка фатаграфій Віктара Малашчыца '''«Беларусь у абдымках зорак»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_fatagrafj_vktara_malyishchyicza_belarus_u_abdyimkax_zorak.html Выстаўка фатаграфій Віктара Малышчыца]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[28 сакавіка]] — [[16 красавіка]]: персанальная выстаўка [[Людміла Іванаўна Пятруль|Людмілы Пятруль]] '''«Габелены Людмилы Пятруль»''', Палац мастацтва, Мінск * [[28 сакавіка]] — [[16 красавіка]]: мемарыяльная выстаўка малюнка і акварэлі [[Яўген Сяргеевіч Шатохін|Яўгена Шатохіна]], Палац мастацтва, Мінск * [[28 сакавіка]] — [[16 красавіка]]: персанальная выстаўка [[Мікалай Кузьміч Дуброва|Мікалая Дубровы]], Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://belartunion.by/vystavy/galery.html Выстаўка Мікалая Кузьміча Дубровы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130529133855/http://belartunion.by/vystavy/galery.html |date=29 мая 2013 }}</ref> === II квартал === * [[3 красавіка]] — [[20 красавіка]]: выстаўка Уладзіміра Лапо '''«Крок у змрок»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/uladzmr_lapo_krok_u_zmrok.html Выстаўка Уладзімір Лапо «Крок у змрок»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[3 красавіка]] — [[20 красавіка]]: выстаўка графікі [[Георгій Сяргеевіч Скрыпнічэнка|Георгія Скрыпнічэнкі]], [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/grafka_georgya_skryipnchenki.html Выстаўка графікі Георгія Скрыпнічэнкі]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[15 красавіка]]: у рамках выстаўкі «Мастацкі Пецярбург: шкло, эмаль, кераміка» адбыўся круглы стол па тэме «Праблемы і перспектывы развіцця сучаснага мастацтва шкла, керамікі і эмалі ў краінах СНД» з удзелам прадстаўнікоў Елагінаастраўскога палаца-музея рускага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і інтэр’ера XVIII—XX стст., [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[15 красавіка]] — [[27 красавіка]]: выстаўка шаржаў Міхаіла Шабаліна, [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] * [[20 красавіка]] — [[27 красавіка]]: мастацкая выстаўка, прысвечаная 180-годдзю з дня нараджэння [[Альфрэд Ізідор Ромер|Альфрэда Ромера]], Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://mastackaya-vystava-prysvechanaya-180-goddzu-z-dnya-naradzhen.afisha.360.by Мастацкая выстаўка, прысвечаная 180-годдзю з дня нараджэння Альфрэда Ромера] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160419204259/http://mastackaya-vystava-prysvechanaya-180-goddzu-z-dnya-naradzhen.afisha.360.by/ |date=19 красавіка 2016 }}</ref> * [[23 красавіка]] — [[15 мая]]: Міжнародны фестываль саверсізму й ігдрасілізму '''ДАХ-КРАХ-ХХ «Пад канец канца…»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/mzhnarodnyi_festyival_saverszmu_j_gdraslzmu_dax-krax-xx_napryikanczyi_kancza.html Міжнародны фестываль саверсізму й ігдрасілізму ДАХ-КРАХ-ХХ «Пад канец канца…»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * май — у [[Вілейка|Вілейцы]] ля кінатэатра «Мір» была усталявана скульптурная кампазіцыя, прысвечаная памяці беларуска-польскага мастака-авангардыста [[Уладзіслаў Максімілянавіч Страмінскі|Уладзіслава Страмінскага]]. Кампазіцыю з элементамі [[унізм|ўнізму]], якая сімвалізуе творчасць Страмінскага, выканалі студэнты [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] Фёдар Саратцаў і Станіслаў Шашкоў. Ініцыятар пленэра, у межах якога стваралася кампазіцыя, загадчык кафедры скульптуры мастацкага факультэта гэтай [[ВНУ]] [[Уладзімір Іванавіч Слабодчыкаў|Уладзімір Слабодчыкаў]]<ref>[http://www.rh.by/by/257/10/8065/ Мастак Уладзіслаў Страмінскі: лёс, творчасць і Вілейка] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140104092024/http://www.rh.by/by/257/10/8065/ |date=4 студзеня 2014 }} // «[[Рэгіянальная газета]]»</ref>. * [[2 мая]] — [[19 мая]]: персанальная выстаўка [[Сяргей Дзмітрыевіч Салохін|Сяргея Салохіна]], прысвечаная 70-годдзю мастака, Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://belartunion.by/vystavy/galery.html Палац мастацтва, Мінск. Анонсы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130529133855/http://belartunion.by/vystavy/galery.html |date=29 мая 2013 }}</ref> * [[2 мая]] — [[19 мая]]: персанальная выстаўка Аксаны Аракчэевай «[[Барыс Уладзіміравіч Аракчэеў|Бацькаў]] дар», Палац мастацтва, Мінск * [[8 мая]] — [[19 мая]]: выстаўка ветэранаў-мастакоў '''«Фарбы пераможнай вясны»''', Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://farby-peramozhnaj-vyasny-1.afisha.360.by/ Выстаўка «ФАРБЫ ПЕРАМОЖНАЙ ВЯСНЫ»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305161337/http://farby-peramozhnaj-vyasny-1.afisha.360.by/ |date=5 сакавіка 2016 }}</ref> * [[8 мая]] — [[2 чэрвеня]]: выстаўка жывапісу Віктара Каралёва, «Галерэя Мастацтва», Мінск<ref>[http://artgallery.by/vystavki/1480-2/ Выстаўка жывапісу Віктара Каралёва]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[18 мая]]: '''Ноч музеяў''' * [[24 мая]] — [[16 чэрвеня]]: Рэспубліканская мастацкая выстаўка '''«ПРАЕКТ»''', Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://gedranovich.by/be/node/306#.VLr2Z9KsXwY Рэспубліканская мастацкая выстава «ПРАЕКТ»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151013184005/http://gedranovich.by/be/node/306#.VLr2Z9KsXwY |date=13 кастрычніка 2015 }}</ref> <center><gallery mode=packed heights=190> Выява:Project 24.05.2013 Khobotov Gubarev.JPG|[[Леанід Хобатаў]], [[Валянцін Губараў]], Віталь Герасімаў, Анна Грыневіч </gallery></center> * [[28 мая]] — [[8 чэрвеня]]: выстаўка жывапісу Аляксандр Забаўчыка '''«Чалавек»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] * [[3 чэрвеня]] — [[17 чэрвеня]]: выстаўка жывапісу Леаніда Мядведскага '''«Звычайныя пейзажы»''', «Галерэя Мастацтва», Мінск * [[6 чэрвеня]] — [[20 верасня]]: арт-праект '''«Мастак і горад. Казімір Малевіч»''', [[плошча Якуба Коласа]], Мінск<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/praekt_mastak_gorad._kazmr_malevch.html Праект «Мастак і горад. Казімір Малевіч»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[12 чэрвеня]]: урачыстае адкрыццё выстаўкі карцін народнага мастака СССР, акадэміка Расійскай акадэміі мастацтваў [[:ru:Шилов, Александр Максович|Аляксандра Шылава]], [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[18 чэрвеня]] — [[13 ліпеня]]: праект '''«Голас жанчыны ў мастацтве»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/praekt_golas_zhanchyinyi_mastacztve.html Праект «Голас жанчыны ў мастацтве»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[18 чэрвеня]] — [[2 ліпеня]]: выстаўка жывапісу Івана Сямілетава '''«Сапраўдная гісторыя»''', «Галерэя Мастацтва», Мінск * [[20 чэрвеня]] — [[13 ліпеня]]: выстаўка флуарэсцэнтнага дызайну і графікі Кацярыны Лісіцынай і Алеся Філіпава '''«ЛЮМІН»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/lyumn.html Выстаўка флуарэсцэнтнага дызайну і графікі Кацярыны Лісіцынай і Алеся Філіпава «ЛЮМІН»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[20 чэрвеня]] — [[7 ліпеня]]: персанальная выстаўка [[Яўген Георгіевіч Каробушкін|Яўгена Каробушкіна]] '''«Паэзія паўсядзённасці»''', Палац мастацтва, Мінск * [[20 чэрвеня]] — [[7 ліпеня]]: персанальная выстаўка [[Валянціна Уладзіміраўна Іванькова|Валянціны Іваньковай]], Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://persanalnaya-vystava-valyanciny-uladzimirayny-ivankovaj.afisha.360.by/ Персанальная выстава Валянціны Уладзіміраўны Іваньковай] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305165105/http://persanalnaya-vystava-valyanciny-uladzimirayny-ivankovaj.afisha.360.by/ |date=5 сакавіка 2016 }}</ref> * [[20 чэрвеня]] — [[7 ліпеня]]: персанальная выстаўка [[Пётр Канстанцінавіч Паршын|Пятра Паршына]], Палац мастацтва, Мінск<ref>{{Cite web |url=http://afisha.relax.by/expo/10336920-persanalynaja-vystava-pyatra-kanstanc-nav-cha-parshyna/minsk/ |title=Выстаўка Пятра Канстанцінавіча Паршына |access-date=18 студзеня 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151016140223/http://afisha.relax.by/expo/10336920-persanalynaja-vystava-pyatra-kanstanc-nav-cha-parshyna/minsk/ |archivedate=16 кастрычніка 2015 |url-status=dead }}</ref> * [[3 ліпеня]] — [[1 жніўня]]: выстаўка жывапісных твораў, прысвечаная Дню Незалежнасці Рэспублікі Беларусь, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]]. У экспазіцыю ўвайшлі творы беларускіх мастакоў, напісаныя ў пасляваенны час. Сярод удзельнікаў: [[Мікалай Трафімавіч Бандарчук|Мікалай Бандарчук]], [[Павел Нічыпаравіч Гаўрыленка|Павел Гаўрыленка]], [[Віктар Аляксандравіч Грамыка|Віктар Грамыка]] , [[Соф'я Дзмітрыеўна Лі|Соф’я Лі]], [[Монас Ісакавіч Манасзон|Монас Манасзон]], [[Валянцін Мікалаевіч Савіцкі|Валянцін Савіцкі]], [[Уладзімір Антонавіч Тоўсцік|Уладзімір Тоўсцік]]<ref>[http://www.artmuseum.by/by/vyst/m%D1%96nulyiya-vyista%D1%9Ek%D1%96/3-l%D1%96penya-2013-goda-pachala-praczavacz-vyistava-zhyivap%D1%96snyix-tvora%D1%9E,-pryisvechanaya-dnyu-nezalezhnascz%D1%96-respubl%D1%96 Выстаўка жывапісных твораў, прысвечаная Дню Незалежнасці Рэспублікі Беларусь] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305041556/http://www.artmuseum.by/by/vyst/m%D1%96nulyiya-vyista%D1%9Ek%D1%96/3-l%D1%96penya-2013-goda-pachala-praczavacz-vyistava-zhyivap%D1%96snyix-tvora%D1%9E,-pryisvechanaya-dnyu-nezalezhnascz%D1%96-respubl%D1%96 |date=5 сакавіка 2016 }}</ref> <center><gallery mode=packed heights=180> Выява:Пераправа. 1945.jpg|[[Павел Нічыпаравіч Гаўрыленка|Павел Гаўрыленка]] «Пераправа», [[1945 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1945]] </gallery></center> * [[16 ліпеня]] — [[3 жніўня]]: выстаўка жывапісу Вячаслава Ігнаценкі '''«Калейдаскоп»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>{{Cite web |url=http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/zhyivaps_vyachaslava_gnaczenk_maldova_kalejdaskop.html |title=Выстаўка жывапісу Вячаслава Ігнаценкі «Калейдаскоп» |access-date=15 студзеня 2015 |archive-date=23 красавіка 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140423030556/http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/zhyivaps_vyachaslava_gnaczenk_maldova_kalejdaskop.html |url-status=dead }}</ref> * [[16 ліпеня]] — [[31 ліпеня]]: мастацкая выстаўка '''«ЗАЛАТЫ ФОНД ІІ»''', Палац мастацтва, Мінск * [[26 ліпеня]] — [[26 жніўня]]: выстаўка твораў жывапісу, графікі і скульптуры мастакоў Беларусі, чый юбілей прыпаў на 2013 год, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[30 ліпеня]] — [[31 жніўня]]: персанальная выстаўка Уладзіміра Акулава '''«Месцазнаходжанне»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://belavangard.by/?p=4450 ''belavangard.by'' 2013 — выставка Владимира Акулова «Местоположение» {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150704054833/http://belavangard.by/?p=4450 |date=4 ліпеня 2015 }}</ref> <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:Vladimir Akulov Exhibitions in Minsk Modern Ars Museum 30.07.2013 08.JPG Выява:Vladimir Akulov Exhibitions in Minsk Modern Ars Museum 30.07.2013 03.JPG </gallery></center> === III квартал === * [[7 жніўня]] — [[24 жніўня]]: фотавыстаўка Вольгі Савіч '''«Скарбонка Часу»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/fotavyistaka_volg_savch_skarbonka_chasu.html Фотавыстаўка Вольгі Савіч «Скарбонка Часу»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[8 жніўня]] — [[15 верасня]]: выстаўка '''«Выратаваныя каштоўнасці»''' са збору Музея «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці» — філіяла Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея, на якой прадстаўлены некалькі дзясяткаў твораў заходнееўрапейскага, усходняга і рускага мастацтва — іканапіс і мастацкае ліццё, узоры дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. У экспазіцыі прадстаўлены больш за 300 помнікаў гісторыі і культуры, твораў выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Яна складаецца з помнікаў нумізматыкі і баністыкі XV—XX стагоддзяў, прадметаў з каштоўных металаў, а таксама твораў мастацтва краін Усходу і Заходняй Еўропы. Дапаўнялі экспазіцыю творы сакральнага мастацтва — узоры [[растоў]]скай [[фініфц]]і, рускага меднага ліцця і рарытэтныя кніжныя выданні<ref>{{Cite web |url=http://afisha.relax.by/expo/10338293-vyratavanyja-kashto-nasc-/minsk/ |title=Выратаваныя каштоўнасці |access-date=16 красавіка 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151016134140/http://afisha.relax.by/expo/10338293-vyratavanyja-kashto-nasc-/minsk/ |archivedate=16 кастрычніка 2015 |url-status=dead }}</ref> <center><gallery mode=packed heights=150> Выява:Абраз "Святы Прападобны Нифант".JPG|Святы Прападобны Ніфант. Кан. XIX — пачатак XX ст. Выява:Абраз "Тайная вячэра".JPG|Тайная вячэра. Кан. XIX — пач. XX ст. Выява:Абраз "Троіца старазапаветная".JPG|Троіца старазапаветная. XIX ст. Выява:Абраз "Нараджэнне Багародзіцы".JPG|Нараджэнне Багародзіцы XIX ст. Выява:Абраз "Уваскрэшанне з 12-ю святамі".JPG|Уваскрэшанне з 12-ю святамі </gallery></center> * [[9 жніўня]] — [[17 жніўня]]: выстаўка твораў [[Уладзімір Іванавіч Пракапцоў|Уладзіміра Пракапцова]] «Струны прасторы і часу», прысвечаная 60-годдзю з дня нараджэння мастака, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[9 жніўня]]: адкрыццё выстаўкі '''«Пад знакам Меноры. З гісторыі яўрэйства на Беларусі»''', прысвечанай 90-гадоваму юбілею дзеючага Прэзідэнта Дзяржавы Ізраіль [[Шымон Перэс|Шымона Перэса]] і 100-годдзю з дня нараджэння былога Прэм’ер-міністра Ізраіля [[Менахем Бегін|Менахема Бегіна]], [[Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь]] * [[28 жніўня]] — [[7 верасня]]: выстаўка народнага майстра Вольгі Бабурынай '''«Правы выцінанкі»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_narodnaga_majstra_volg_baburyinaj_pravyi_vyicznank.html Выстаўка народнага майстра Вольгі Бабурынай]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[29 жніўня]] — [[18 верасня]]: мастацкая выстаўка творчага аб’яднання «Верасень» [[Беларускі саюз мастакоў|Беларускага саюза мастакоў]], Палац мастацтва, Мінск * [[29 жніўня]] — [[18 верасня]]: юбілейная выстаўка жывапісу Народнага мастака Беларусі [[Віталь Канстанцінавіч Цвірка|Віталя Цвіркі]] '''«Віталь Цвірка. 100…»''', Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://www.interfax.by/event/104265 Выстаўка Віталя Канстанцінавіча Цвіркі «Віталь ЦВІРКА. 100…»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131105061314/http://www.interfax.by/event/104265 |date=5 лістапада 2013 }}</ref> <center><gallery mode=packed heights=190> Выява:Opening of an Exhibition in Palace of Art, Minsk - Uladzimir Zinkevich.JPG|Уступнае слова [[Уладзімір Леанідавіч Зінкевіч|Уладзіміра Зінкевіча]] </gallery></center> * [[30 жніўня]] — [[30 верасня]]: выстаўка '''«Родам з мястэчка»''', прысвечаная юбілеям знакамітых ураджэнцаў Беларусі, вядомых палітычных дзеячаў Дзяржавы Ізраіль, лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі міру — 90-годдзю [[Шымон Перэс|Шымона Перэса]], дзявятага, дзеючага, прэзідэнта краіны і 100-годдзю Менахема Бегіна (1913—1992), сёмага прэм’ер-міністра, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[5 верасня]]: адкрыццё выстаўкі жывапісу Аляксея Хацкевіча '''«D.A.R.»''', Галерэя сучаснага мастацтва «Ў» <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:Paintings Exhibition D.A.R. Alexey Khatskevich Y-Gallery 5.09.2013 01.JPG Выява:Paintings Exhibition D.A.R. Alexey Khatskevich Y-Gallery 5.09.2013 03.JPG Выява:Paintings Exhibition D.A.R. Alexey Khatskevich Y-Gallery 5.09.2013 06.JPG Выява:Paintings Exhibition D.A.R. Alexey Khatskevich Y-Gallery 5.09.2013 12.JPG Выява:Paintings Exhibition D.A.R. Alexey Khatskevich Y-Gallery 5.09.2013 11.JPG Выява:Paintings Exhibition D.A.R. Alexey Khatskevich Y-Gallery 5.09.2013 08.JPG </gallery></center> * [[6 верасня]] — [[21 верасня]]: выстаўка твораў Надзі Букі '''«Без межаў»''', галерэя «Універсітэт культуры», Мінск <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:Nadia Buka Exhibition in Gallery University of Culture 06.09.2013 02.JPG Выява:Nadia Buka Exhibition in Gallery University of Culture 06.09.2013 06.JPG Выява:Nadia Buka Exhibition in Gallery University of Culture 06.09.2013 13.JPG Выява:Nadia Buka Exhibition in Gallery University of Culture 06.09.2013 Oksana Arakcheeva.JPG Выява:Nadia Buka Exhibition in Gallery University of Culture 06.09.2013 08.JPG Выява:Nadia Buka Exhibition in Gallery University of Culture 06.09.2013 Larisa Finkelshtein.JPG </gallery></center> * [[10 верасня]] — [[21 верасня]]: выставачны праект «Студыя Палітра», прысвечанага 10-годдзю студыі, [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistavachna-teatralnyi_praekt_studyiya_paltra.html Выставачны праект «Студыя Палітра»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[10 верасня]]: адкрыццё выстаўкі аўтарскага канцэпт-праекта Сяргея Шылы '''«Штрых-код»''', прысвечанай рускаму паэту, спеваку і акцёру Ўладзіміру Высоцкаму, [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:Exhibition of Sergey Shilo about Vladimir Vysotsky 10.09.2013 in Pushkin`s library, Minsk 05.JPG Выява:Exhibition of Sergey Shilo about Vladimir Vysotsky 10.09.2013 in Pushkin`s library, Minsk 12.JPG Выява:Exhibition of Sergey Shilo about Vladimir Vysotsky 10.09.2013 in Pushkin`s library, Minsk Larisa Finkelshtein 02.JPG Выява:Exhibition of Sergey Shilo about Vladimir Vysotsky 10.09.2013 in Pushkin`s library, Minsk 12.JPG Выява:Exhibition of Sergey Shilo about Vladimir Vysotsky 10.09.2013 in Pushkin`s library, Minsk 14.JPG Выява:Exhibition of Sergey Shilo about Vladimir Vysotsky 10.09.2013 in Pushkin`s library, Minsk 15.JPG </gallery></center> * [[14 верасня]] — [[12 кастрычніка]]: фотавернісаж [[Яўген Аляксеевіч Колчаў|Яўгена Колчава]] «Скульптура вачыма скульптара», [[Мемарыяльны музей-майстэрня Заіра Ісакавіча Азгура|Мемарыяльны музей-майстэрня З. І. Азгура]] * [[14 верасня]] — [[19 кастрычніка]]: выстаўка з фондаў [[Вілейка|Вілейскага]] краязнаўчага музею «З Вілейкі з каханнем», Гарадская мастацкая галерэя твораў Леаніда Шчамялёва * [[19 верасня]] — [[29 верасня]]: выстаўка жівапісу і графікі '''«Гарадскія матывы Аляксандра Пуцейкі»''', мастацкая галерэя Міхаіла Савіцкага, Мінск * [[24 верасня]] — [[28 верасня]]: штогадовы фестываль моладзевых эксперыментальных арт-праектаў '''«Fun House 2013»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/shtogadovyi_festyival_moladzevyix_eksperyimentalnyix_art-_praekta_fun_house_2013.html Фестываль моладзевых эксперыментальных арт-праектаў «Fun House 2013»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[24 верасня]] — [[8 кастрычніка]]: выстаўка жывапісу Васіля Пяшкуна, галерэя «Мастацтва», Мінск * [[24 верасня]] — [[4 кастрычніка]]: выстаўка '''«Паштоўкi з Вiшнева»''', [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] === IV квартал === * [[1 кастрычніка]] — [[12 кастрычніка]]: персанальная выстаўка Алега Скавародкі '''«Жывапіс. Паэзія колеру»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/zhyivaps_alega_skavarodk_paezya_koleru.html Выстаўка Алега Скавародкі «Жывапіс. Паэзія колеру»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[8 кастрычніка]] — [[5 лістапада]]: выстаўка беларускага мастака [[Вячаслаў Адамавіч Захарынскі|Вячаслава Захарынскага]], [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[8 кастрычніка]] — [[21 кастрычніка]]: выстаўка жывапісу Уладзіміра Зленкі '''«Змрокі»''', «Галерэя Мастацтва», Мінск * [[10 кастрычніка]]: адкрыццё выстаўкі '''«100 гадоў італьянскай моды: абутак і сумкі»''', [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск * [[15 кастрычніка]] — [[26 кастрычніка]]: выстаўка жывапісу Уладзіміра Клімушкі '''«Сінтагмы»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] * [[16 кастрычніка]] — [[2 лістапада]]: выстаўка мастацкага тэкстылю Маргарыты Шчамялёвай '''«Колер 2013»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_tekstyilyu_margaryityi_shchamyalyovaj_koler_2013.html Выстаўка «Колер 2013»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[17 кастрычніка]] — [[3 лістапада]]: персанальная выстаўка '''«Срэбра пачуццяў»''' ([[Анатоль Бараноўскі]], Алена Бараноўская, Віталь Герасімаў). Палац мастацтваў. г. [[Мінск]] * [[17 кастрычніка]] — [[3 лістапада]]: мастацкая юбілейная выстаўка Леаніда Міхайлавіча Гоманава '''«Спатканне»''', Палац мастацтва, Мінск * [[17 кастрычніка]] — [[3 лістапада]]: мастацкая юбілейная выстаўка Аляксандра Сямёнавіча Сушы, Палац мастацтва, Мінск * [[22 кастрычніка]]: урачыстае адкрыццё выстаўкі '''«Венгерская рапсодыя. Мастакі Сольнака»''' з калекцыі Дзяржаўнага музея імя Янаша Дам’яніча ў горадзе Сольнаку, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[23 кастрычніка]]: адкрыццё выставаўкі '''«Выпадкова з мэтай»'''. У праекце былі прадстаўлены фотаздымкі невядомай Каліфорніі спадара К., Гарадская мастацкая галерэя твораў Л. Шчамялёва * [[23 кастрычніка]] — [[6 лістапада]]: выстаўка жывапісу '''«Тры погляду — адзін свет»'''. Рыгор, Наталля і Галіна Івановы, «Галерэя Мастацтва», Мінск * [[31 кастрычніка]] — адкрыцце выстаўкі Літоўскага кінаплакату ў Музее беларускага кіно, Мінск * [[1 лістапада]] — [[13 лістапада]]: выстаўка фотаздымкаў творчай студыі «Мінск-2012», [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] * [[5 лістапада]] — [[23 лістапада]]: фатаграфічны праекта Сяргея Ждановіча '''«INCERTUM»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] * [[6 лістапада]] — [[21 лістапада]]: мастацкая юбілейная выстава [[Анатоль Пятровіч Жураўлёў|Анатоля Жураўлёва]] '''«Гарызонты»''', Палац мастацтва, Мінск <center><gallery mode=packed heights=140> Выява:Exhibition of Anatoly Zhuravlev in Minsk Palace of Arts 6.11.2013 Horizons Family.jpg|З сям'ёй Выява:Exhibition of Anatoly Zhuravlev in Minsk Palace of Arts 6.11.2013 Horizons 01.JPG|Выступае [[Рыгор Сітніца]] Выява:Exhibition of Anatoly Zhuravlev in Minsk Palace of Arts 6.11.2013 Horizons 02.JPG|Выступае [[Ларыса Давыдаўна Фінкельштэйн|Ларыса Фінкельштэйн]] Выява:Exhibition of Anatoly Zhuravlev in Minsk Palace of Arts 6.11.2013 Horizons 06.JPG| Выява:Anatol Zhurauliou in Minsk Palace of Arts 6.11.2013 Horizons.jpg| </gallery></center> * [[6 лістапада]] — [[21 лістапада]]: мастацкая юбілейная выстаўка Мікалая Дундзіна '''«Віцебская гісторыя»''', Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://belartunion.by/arhiv.html Выстаўка Мікалая Дундзіна «Віцебская гісторыя»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150206114351/http://belartunion.by/arhiv.html |date=6 лютага 2015 }}</ref> * [[6 лістапада]] — [[21 лістапада]]: мастацкая юбілейная выстаўка [[Генадзь Баляслававіч Козел|Генадзя Козела]] '''«ШТРЫХ-КОД»''', Палац мастацтва, Мінск * [[6 лістапада]] — [[21 лістапада]]: выстаўка жывапісу Сяргея Цімохава, прысвечаная памяці мастака, Палац мастацтва, Мінск <center><gallery mode=packed heights=190> |«Спас» </gallery></center> * [[8 лістапада]]: адкрыццё выстаўкі твораў Дар’і Сумаравай-Копач і Віктара Копача, Галерэя «Мастацтва», Мінск * [[12 лістапада]] — [[23 лістапада]]: праект Рэспублікі Беларусь '''«Дэкадыроўка. Архетып адэкватнага часу»''', які быў прадстаўлены ў верасні—кастрычніку 2013 года на 5 Маскоўскай біенале сучаснага мастацтва, [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] <center><gallery mode=packed heights=160> Выява:Minsk Museum of Belarusian Modern Art Konstantin Selikhanov sculpture.JPG|[[Канстанцін Уладзіміравіч Селіханаў|Канстанцін Селіханаў]] </gallery></center> * [[12 лістапада]] — [[5 снежня]]: персанальная выстаўка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва '''«Толькі вечныя каштоўнасці»''', прымеркаваная да 60-гадовага юбілею двух віцебскіх мастакоў Юрыя і Таццяны Рудэнкаў, [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[13 лістапада]]: адкрыццё выстаўкі жывапісу Алега Скавародкі '''«Паэзія колеру»''', Віцебскі цэнтр сучаснага мастацтва * [[19 лістапада]] — [[11 студзеня]]: фатаграфічны праект Алесі Філіпавай '''«Масала»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] * [[22 лістапада]] — [[5 снежня]]: персанальная выстаўка жівапісу [[Аляксей Антонавіч Марачкін|Аляксея Марачкіна]] '''«СтART»''', арт-галерэя «Мастацтва», Мінск<ref>[http://artgallery.by/vystavki/start60/ Выстаўка жывапісу «СтART» Алеся Мары (Аляксея Марачкіна)]{{Недаступная спасылка}}</ref> <center><gallery mode=packed heights=150> Выява:Alex Mara.jpg|Мастак Аляксей Марачкін Выява:Alex Mara Exhibition Skripnichenko.jpg|З мастаком [[Георгій Сяргеевіч Скрыпнічэнка|Георгіем Скрыпнічэнкай]] Выява:Alex Mara Exhibition Buraukin.jpg|З паэтам [[Генадзь Мікалаевіч Бураўкін|Генадзем Бураўкіным]] Выява:Alex Mara Exhibition.jpg| </gallery></center> * [[22 лістапада]]: адкрыццё выстаўкі Віктара Сямашкі '''«EX ABRUPTO»''', [[Мемарыяльны музей-майстэрня Заіра Ісакавіча Азгура|Мемарыяльны музей-майстэрня З. І. Азгура]] * [[22 лістапада]] — [[14 снежня]]: '''«Пейзажыццё»''', калектыўная выстаўка жывапісу, галерэя «ЛаСандр-Арт», Мінск. Удзельнікі — беларускія мастакі [[Аляксандр Мікалаевіч Грышкевіч|Аляксандр Грышкевіч]], Валянцін Губараў, Уладзімір Канцадайлаў, Ілона Касабука <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:PaysageLife Artists 01.jpg Выява:PaysageLife Artists 02.jpg Выява:PaysageLife Spartak Arytiunian.jpg Выява:PaysageLife Still Life.jpg Выява:PaysageLife Rimashevski Nekrashevich.jpg Выява:PaysageLife Valentin Gubarev.jpg </gallery></center> * [[23 лістапада]] — адкрыццё скульптурнай кампазіцыі ў Рагачове, прысвечанай згушчанаму малаку і 75-годдзю ААТ «Рагачоўскі малочна-кансервавы камбінат». Скульптура вышынёй каля чатырох метраў, якая з’яўляецца дакладнай копіяй сіне-блакітны банкі згушчанага малака, выканана ў антычнай тэхніцы [[мазаіка|мазаікі]] з каляровага шкла. Аўтар твора — мастак-манументаліст, выкладчык [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] Глеб Отчык, які выйграў конкурс эскізаў<ref>{{Cite web |url=http://realt.onliner.by/2013/11/24/pamyatnik-5/ |title=Памятник белорусской сгущенке установили в Рогачеве. {{ref-ru}} |access-date=1 ліпеня 2015 |archive-date=29 студзеня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129075540/http://realt.onliner.by/2013/11/24/pamyatnik-5 |url-status=dead }}</ref> * [[26 лістапада]] — [[15 снежня]]: ІІ-я Трыенале сучаснага беларускага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва '''«БелАртДэко — 2013»''', Палац мастацтва, Мінск * [[26 лістапада]] — [[15 снежня]]: мастацкая выстаўка '''«100 год беларускаму плакату»''', прысвечаная 100-годдзю з дня выхаду першага друкаванага беларускага плаката, Палац мастацтва, Мінск<ref>[http://minsknews.by/blog/2013/11/27/plakat-2/ Выстаўка «100 год беларускаму плакату»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[29 лістапада]] — [[14 снежня]]: арт-праект '''«Н2О»''', прысвечаны міжнароднаму году воднага супрацоўніцтва, Галерэя «Універсітэт культуры», Мінск <center><gallery mode=packed heights=160> Выява: Выява:Denis Barsukov Gazirovka 2013.JPG|[[Дзяніс Валер'евіч Барсукоў|Дзяніс Барсукоў]] Выява: </gallery></center> * [[29 лістапада]] — [[8 снежня]]: персанальная мастацкая выстаўка твораў Алены Марцьянавай, [[Мінская абласная бібліятэка імя А. С. Пушкіна]] * [[3 снежня]] — [[14 снежня]]: выстаўка «З калекцыі Музея сучаснага выяўленчага мастацтва: аўтарскае шкло, фатаграфія», [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistaka_z_kalekczyi_muzeya_suchasnaga_vyiyalenchaga_mastacztva_atarskae_shklo_fatagrafya.html Выстаўка «З калекцыі Музея сучаснага выяўленчага мастацтва: аўтарскае шкло, фатаграфія»]{{Недаступная спасылка}}</ref> * [[6 снежня]]: адкрыццё персанальнай выстаўкі твораў жывапісу [[Мікола Рыжы|Міколы Рыжага]] '''«Нацюрморт у раме»''', прысвечанай 60-годдзю мастака, галерэя БелАРТ, Мінск<ref>[http://naviny.by/rubrics/culture/2013/12/07/ic_media_photo_117_6422/ ''Naviny.by''. Выставка Николая Рыжего «Натюрморт в раме» {{ref-ru}}] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151026025504/http://naviny.by/rubrics/culture/2013/12/07/ic_media_photo_117_6422/ |date=26 кастрычніка 2015 }}</ref>. <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary.jpg|Віншаванні ад выдавецкага цэнтра «Марка» Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Art critic's speech.JPG|Традыцыйны выступ мастацтвазнаўцы Таццяны Браценковай Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Gratulations.JPG|Віншаванні ад сакурсніка па БДАМ Віктара Мікіты Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Vladimir Savich.JPG|Справа на фота — старшыня Саюза мастакоў Беларусі [[Уладзімір Пятровіч Савіч|Уладзімірам Савічам]] Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Oleg Sudlenkov.JPG|З калекцыянерам Алегам Судленковым Выява:Mikola Ryžy 50 Anniversary Fedotova Markina.JPG|З студэнтамі-мастацтвазнаўцамі </gallery></center> * [[6 снежня]] — [[19 снежня]]: выстаўка жывапісу '''«Смак сонца»''' Андрэя Савіча, «Галерэя Мастацтва», Мінск<ref>[http://artgallery.by/vystavki/smak_sonca/ Выстаўка жывапісу «Смак сонца» Андрэя Савіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160311201650/http://artgallery.by/vystavki/smak_sonca/ |date=11 сакавіка 2016 }}</ref> * [[12 снежня]]: урачыстае адкрыццё юбілейнай выстаўкі [[жывапіс]]у [[Гаўрыла Вашчанка|Гаўрылы Вашчанкі]] '''«Таямніца ночы»''' ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі]], прысвечанай 85-годдзю мастака<ref>[http://artmuseum.by/ru/news/novosti-2013/sostoyalos-torzhestvennoe-otkryitie-vyistavki-tajna-nochi ''ArtMuseum.by''. Состоялось торжественное открытие выставки «Тайна ночи» {{ref-ru}}]</ref> <center><gallery mode=packed heights=120> Выява:Anniversary 85 Gabriel Vashchenko Genadz Buraukin Vasil Sharangovich.jpg|выступае [[Генадзь Бураўкін]] Выява:Anniversary 85 Gabriel Vashchenko in National Belarusian Art Museum.jpg|[[Юрый Васілевіч Гаўрын|Юрый Гаўрын]], [[Барыс Луцэнка]], [[Ларыса Давыдаўна Фінкельштэйн|Ларыса Фінкельштэйн]] Выява:Anniversary 85 Gavriil Vashchenko National Belarusian Art Museum Rygor Sitnica.jpg|выступае [[Рыгор Сітніца]] Выява:Anniversary 85 Gavriil Vashchenko Vasily Sharangovich.jpg|выступае [[Васіль Пятровіч Шаранговіч|Васіль Шаранговіч]] Выява:Anniversary 85 Gavriil Vashchenko National Belarusian Art Museum Family.jpg|[[Ларыса Давыдаўна Фінкельштэйн|Ларыса Фінкельштэйн]], [[Гаўрыла Вашчанка]], Канстанцін Вашчанка </gallery></center> * [[12 снежня]] — [[15 студзеня]]: выстаўка маляваных дываноў Алены Кіш '''«На шчасце»''', галерэя Міхаіла Савіцкага, Мінск <center><gallery mode=packed heights=120> Выява:Exhibition Alena Kish in Gallery Mikhail Savitski 12.12.2013 02.JPG Выява:Exhibition Alena Kish in Gallery Mikhail Savitski 12.12.2013 04.JPG Выява:Exhibition Alena Kish in Gallery Mikhail Savitski 12.12.2013 05.JPG Выява:Exhibition Alena Kish in Gallery Mikhail Savitski 12.12.2013 06.JPG </gallery></center> * [[17 снежня]] — [[4 студзеня]]: выстаўка Вольгі Сазыкінай '''«Міміка лёгкіх: рэканструкцыя. Дзённік Дыхання»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]] * [[17 снежня]]: адкрыццё праекта Ганны Балаш і Аляксея Андрэева, Гарадская мастацкая галерэя твораў Л. Шчамялёва * [[23 снежня]] — [[13 студзеня]] [[2014]]: міжнародная выстаўка мастацкага шкла з Беларусі, ЗША, Латвіі, Літвы, Чэхіі '''«Празрыстае»''', [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь]] * [[24 снежня]] — [[18 студзеня]]: выстаўка жывапісу [[Сяргей Аркадзевіч Грыневіч|Сяргея Грыневіча]] '''«Кастынг»''', [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва, Мінск]]<ref>[http://modernartmuseum.by/by/all/vyistavki/vyistak_zhyivapsu_syargeya_gryinevcha_kastying.html Выстаўка жывапісу Сяргея Грыневіча «Кастынг»]{{Недаступная спасылка}}</ref> <center><gallery mode=packed heights=110> Выява:Minsk Museum of Belarusian Modern Art Natalia Sharangovich.jpg|Уступнае слова дырэктара [[Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск)|Музей сучаснага выяўленчага мастацтва]] [[Наталля Васілеўна Шаранговіч|Наталлі Шаранговіч]] |Інсталяцыя Выява:Minsk Museum of Modern Art Casting Grinevich Eugeny Kolchev.jpg|[[Яўген Аляксеевіч Колчаў|Яўген Колчаў]] |Серыя твораў, прысвечаная Сяргеем Грыневічам [[Джэймс Бонд|Бонду]] Выява:Minsk Museum of Belarusian Modern Art Zesler 02.jpg|[[Уладзімір Якаўлевіч Цэслер|Уладзімір Цэслер]] </gallery></center> * [[28 снежня]]: адкрыццё выстаўкі твораў жівапісу [[Леанід Дзмітрыевіч Шчамялёў|Леаніда Шчамялёва]] «XX, XXI…», прысвечанай 90-годдзю мастака, [[Мастацкая галерэя Міхаіла Савіцкага]]<ref>[http://whereminsk.by/minsk/event/one/827 выстаўка жывапісу Леаніда Шчамялёва «XX, XXI…»]{{Недаступная спасылка}}</ref> <center><gallery mode=packed heights=100> Выява:Opening of an exhibition of Leonid Shchemelyov 28.12.2013 01.jpg Выява:Opening of an exhibition of Leonid Shchemelyov 28.12.2013 08.jpg Выява:Opening of an exhibition of Leonid Shchemelyov 28.12.2013 11.jpg Выява:Exhibition of Leonid Shchemeliov 28.12.2013 Andrey Smolyak.jpg Выява:Larisa Finkelshtein Leanid Shchamialiou.jpg Выява:Exhibition of Leonid Shchemelyov 28.12.2013 Zima 1957 Nikolay Prudnikov.jpg </gallery></center> * выстаўка '''«Інфернальнасць»''', [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]], Мінск == Галерэя жывапісу == <center><gallery mode=packed heights=190> Выява:Igor Tishin - Panama. Oil on canvas, 170x150 cm.JPG|[[Ігар Мікалаевіч Цішын|Ігар Цішын]] «Панама». Палатно, алей, 170 х 150 см Выява: Выява:Мелодия любви.х.м.70х90.2014.jpg|[[Алег Васілевіч Касцючэнка|Алег Касцючэнка]] «Мелодыя кахання». Палатно, алей, 70 х 90 см </gallery></center> == Жывапіс Марты Шматавай == <center><gallery mode=packed heights=190> Выява:Marta Shmatava 2013 Casimirs and Squares.JPG|«Казіміры і квадраты». Палатно, алей, 120 х 150 см Выява:Marta Shmatava 2013 Conjurer 100x80.jpg|«Штукар». Палатно, алей, 100 x 80 см Выява:Marta Shmatava 2013 His Muses 120x100.jpg|«Яго музы». Палатно, алей, 120 x 100 см Выява:2013 Listen soundlessness 130x130.jpg|«Слухай бязгучнасць». Палатно, алей, 130 x 130 см </gallery></center> {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://artgallery.by/vystavki/vystavki2013/ Галерэя «Мастацтва». Выстаўкі 2013. ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180203205601/http://artgallery.by/vystavki/vystavki2013/ |date=3 лютага 2018 }} {{Гады ў гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва}} [[Катэгорыя:2013 год у Беларусі]] [[Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў]] [[Катэгорыя:2013 год у культуры і мастацтве|Беларусь]] k0lw6rpe9ewume6le84bnayh9jzforg 0 225400 5173822 5016065 2026-07-31T13:10:38Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:Спартыўныя клубы, заснаваныя ў 1973 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5173822 wikitext text/x-wiki {{Хакейны клуб | назва = '''Хімік Наваполацк''' | выява = лагатып ХК Хімік Наваполацк.png | былыя_назвы = Дзвіна (1973—1974)<br/>Хімік (1974—1994)<br/>Палімір (1994—2003) | заснаваны = [[1973]] | зачынены = | адкуль = [[Наваполацк]], [[Беларусь]] | пляцоўка = [[Палац культуры і спорту (Наваполацк)|Палац культуры і спорту]], [[Наваполацк]] | змяшчальнасць = 1200 | кіраўнік = {{Сцяг|Беларусь}} Сяргей Бесараб | пасада_кіраўніка = Генеральны дырэктар | трэнер = {{Сцяг|Беларусь}} [[Андрэй Корабаў]] | пасада_трэнера = Галоўны трэнер | капітан = | чэмпіянат = [[Беларуская экстраліга]] | канфэрэнцыя = | дывізіён = | бягучы_сезон = | сезон = | месца = | звязаны_клуб = [[Хімік-2 Наваполацк]] | фарм_клуб = | спонсар = [[ААТ Нафтан|ААТ «Нафтан»]] | колер1 = #FFFFFF | колер2 = #FFFF00 | колер3 = black | узор_левай_рукі1 = | узор_вопраткі1 = | узор_правай_рукі1 = | узор_шортаў1 = | левая_рука1 = | вопратка1 = | правая_рука1 = | шорты1 = | узор_левай_рукі2 = | узор_вопраткі2 = | узор_правай_рукі2 = | узор_шортаў2 = | левая_рука2 = | вопратка2 = | правая_рука2 = | шорты2 = | сайт = http://hchimik.by/ }} '''«Хімік»''' — прафесійны хакейны клуб з горада [[Наваполацк]], [[Беларусь]]. Заснаваны ў [[1973]] годзе. Выступае ў [[Беларуская экстраліга|Беларускай экстралізе]]. == Назвы == * Дзвіна (1973—1974) * Хімік (1974—1994) * Палімір (1994—2003) * Хімік-СКА (2003—2016) * Хімік (с 2016) == Дасягненні == '''[[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай|Чэмпіянат БССР]]''' * [[Выява: Gold_medal_icon.svg|15px]] Чэмпіён (1): [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1989/1990|1989/90]] * [[Выява: Silver_medal_icon.svg|15px]] Срэбны прызёр (3): [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1985/1986|1985/86]], [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1986/1987|1986/87]], [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1988/1989|1988/89]] * [[Выява: Bronze_medal_icon.svg|15px]] Бронзавы прызёр (4): [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1979/1980|1979/80]], [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1980/1981|1980/81]], [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1982/1983|1982/83]], [[Чэмпіянат БССР па хакеі з шайбай 1984/1985|1984/85]] '''[[Беларуская экстраліга|Чэмпіянат Беларусі па хакеі]]''' * [[Выява: Gold_medal_icon.svg|15px]] Чэмпіён (2): [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1995/1996|1995/96]], [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1996/1997|1996/97]] * [[Выява: Silver_medal_icon.svg|15px]] Срэбны прызёр (2): [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1994/1995|1994/95]], [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1997/1998|1997/98]] * [[Выява: Bronze_medal_icon.svg|15px]] Бронзавы прызёр (4): [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1993|1993]], [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1994|1994]], [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1998/1999|1998/99]], [[Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 2000/2001|2000/01]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://hchimik.by/ Афіцый сайт ХК Хімік Наваполацк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190518134552/http://hchimik.by/ |date=18 мая 2019 }} * [http://hockey.by/ Федэрацыя хакея Беларусі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140512063625/http://hockey.by/ |date=12 мая 2014 }} * [http://belarushockey.com/ Старонка хакея Беларусі] {{Вонкавыя спасылкі}} {{Беларуская Экстраліга}} [[Катэгорыя:Хакейныя клубы Беларусі|Хімік Наваполацк]] [[Катэгорыя:ХК Хімік Наваполацк| ]] [[Катэгорыя:Спартыўныя клубы, заснаваныя ў 1973 годзе]] orufy5f2u8kzmq0izrz5ktv3iemlaz5 0 228533 5173991 4644973 2026-08-01T06:11:42Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173991 wikitext text/x-wiki '''Cæremoniale Episcoporum''' ({{lang-la|Цырыманіял біскупаў}}) — [[літургія|літургічная кніга]], якая апісвае царкоўныя службы, што здзяйсняюцца [[біскуп]]амі [[рымскі абрад|лацінскага абраду]] [[Рымска-каталіцкая царква|Рымска-каталіцкай царквы]]. == Гісторыя == Папа Рымскі [[Клімент VIII]] выдаў 14 ліпеня 1600 года першую кнігу, якая насіла такую назву, папраўляючы ў адпаведнасці з патрабаваннямі [[Трыдэнцкі сабор|Трыдэнцкага сабора]] змест кніг, званых ''[[Ordines Romani]]'', якія былі напісаныя з канца VII стагоддзя і апісвалі цырымоніі абрання [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]] і давалі інструкцыі Рымскім Папам для служэння [[імша|імшы]] і іншых службаў на працягу года. Змест гэтых кніг праз некаторы час быў пашыраны. Праца ў дзвюх частках, вядомых як ''De Cæremoniis Cardinalium et Episcoporum in eorum diœcesibus'' («Цырымоніі кардыналаў і біскупаў у сваіх уласных дыяцэзіях»), была дададзеная ў XVI стагоддзі. ''Cæremoniale Episcoporum'' Папы Клімента VIII быў заснаваны на гэтых тэкстах і на іншых, якія цяпер страчаныя. Падрыхтоўчая праца, распачатая ў снежні 1582 года пры Папе Рымскім [[Грыгорый XIII|Грыгорыі XIII]], заняла 17 гадоў. [[Факсіміле]] арыгінальнага выдання 1600 года ў дзвюх кнігах было выдадзенае ''Libreria Editrice Vaticana'' ў 2000 годзе. Папа Рымскі [[Інакенцій X]] апублікаваў выпраўленае выданне ў 1650 годзе. У 1727 ці 1729 годзе разделы, першапачаткова надрукаваныя як асобныя блокі, былі падзеленыя на пранумераваныя параграфы і суміраваныя. У 1752 годзе Папа Рымскі [[Бенедыкт XIV]] крыху перагледзеў дзве існаваўшыя кнігі і дадаў трэцюю частку цырымоній, якія трэба было выконваць тым, хто займаў грамадзянскія пасады ў [[Папская вобласць|Папскай вобласці]]. У 1886 годзе Папа Рымскі [[Леў XIII]] зрабіў іншае выпраўленне, у якім ён захаваў трэцюю кнігу, хоць Папская вобласць і была далучаная да каралеўства Італіі. == Сённяшні стан == У адпаведнасці з абнаўленнем, прадпісаным [[Другі Ватыканскі сабор|Другім Ватыканскім саборам]], цалкам перагледжанае выданне ў асобным томе было апублікаванае Папам [[Ян Павел II|Янам Паўлам II]] у 1984 годзе, замяніўшы ранейшыя выданні<ref>{{cite web |url = http://www.liturgia.it/Cerimoniale.pdf |title = ''Caeremoniale Episcoporum'' - Cerimoniale dei Vescovi |at = Decreto |language = it |date = 1984-09-14 |publisher = Кангрэгацыя Богаслужэння |accessdate = 2010-05-01 |format = PDF |archiveurl = https://www.webcitation.org/68sJtYM7b?url=http://www.liturgia.it/Cerimoniale.pdf |archivedate = 3 ліпеня 2012 |url-status = dead }}</ref>. == Змест Cæremoniale Episcoporum == Кніга складаецца з васьмі частак: # Біскупская літургія; # Імша; # [[Літургія гадзін]] і служба Божага слова; # Царкоўная служба сакрамэнтаў на працягу года; # [[Сакрамэнты]]; # [[Сакрамэнталіі]]; # Значныя даты ў жыцці біскупа; # Літургічныя службы, звязаныя з урачыстымі дзеяннямі біскупскай улады. Ёсць таксама дадаткі: # Пастаўленне [[пралат]]аў; # Табліца літургічных дзён; # Табліца на рытуальныя імшы, імшы ў розных патрэбах, ватыўныя імшы і імшы за памерлых; # Спіс скарачэнняў і ўмоўных пазначэнняў. == Гл. таксама == * [[Каталіцкія літургічныя кнігі]] * [[Рымскі пантыфікал]] == Зноскі == {{reflist}} == Спасылкі == * {{cite web |url=http://www.ceremoniaire.net/print/caer_ep/Caeremoniale_Ep-latin.pdf |title=''Caeremoniale Episcoporum'', 1886 Edition |language=la |year=2006 |accessdate=2010-05-01 |format=PDF |archive-date=23 сакавіка 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323120444/https://www.ceremoniaire.net/print/caer_ep/Caeremoniale_Ep-latin.pdf |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.ceremoniaire.net/print/caer_ep/Caeremoniale_Ep-francais.pdf |title=''Caeremoniale Episcoporum'', 1752 Edition |language=fr |year=2006 |accessdate=2010-05-01 |format=PDF |archive-date=7 мая 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507181112/https://www.ceremoniaire.net/print/caer_ep/Caeremoniale_Ep-francais.pdf |url-status=dead }} {{ізаляваны артыкул}} [[Катэгорыя:Літургічныя кнігі]] kde9ax59p1jwsk2lf4tbmh9l0yiyqpd 0 229001 5173979 5163668 2026-08-01T04:22:51Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173979 wikitext text/x-wiki {{Картка гульні |выява = [[File:Official cover art for Bioshock Infinite.jpg|275px]] |подпіс = Вокладка, на якой галоўны герой гульні Букер Дэ Віт. |распрацоўшчык = {{нп5|Irrational Games|Irrational Games|en|Irrational Games}}{{efn|Некаторыя работы былі зробленыя кампаніяй «''2K Australia''».<ref>{{cite web |url=http://www.polygon.com/2013/2/12/3979724/2k-australias-role-in-bioshock-infinite-development |title=2K Australia's role in BioShock Infinite's development |last=Pitcher |first=Jenna |work=Polygon |publisher=Vox Media |date=February 12, 2013 |accessdate=September 17, 2014 }}</ref>. Перанос гульні пад Mac OS X зроблены «''{{нп5|Aspyr|Aspyr|en|Aspyr}}''»<ref name="Aspyr"/>.}} |даты выпуску = '''Windows, PS3, X360'''<br />26 сакавіка 2013<br />'''OS X'''<br />29 жніўня 2013<br/>'''Linux'''<br/>17 сакавіка 2015 }} '''«BioShóck Ínfinite»''' — шутар ад першай асобы, распрацаваны кампаніяй «{{нп5|Irrational Games|Irrational Games|en|Irrational Games}}» і выдадзены «{{нп5|2K Games|2K Games|en|2K Games}}». Ён быў выпушчаны ва ўсім свеце для «[[Microsoft Windows]]», «[[PlayStation 3]]» і «[[Xbox 360]]» [[26 сакавіка]] [[2013]] года, порт для «OS X» ад кампаніі «{{нп5|Aspyr|Aspyr|en|Aspyr}}» быў выпушчаны [[29 жніўня]] 2013 года, порт для «Linux» быў выпушчаны [[17 сакавіка]] [[2015]] года. «Infinite» — гэта трэцяя гульня ў «{{нп5|BioShock, серыя|серыі BioShock|en|BioShock (series)}}», але яе сюжэтная лінія не з’яўляецца часткай сюжэтнай лініі папярэдніх гульняў «BioShock». Канцэпцыя геймплэю аналагічная папярэднім гульням. «Irrational Games» і {{нп5|Кен Левін|Кен Левін|en|Ken Levine (game developer)}} базавалі гульню на гістарычных падзеях пачатку [[XX стагоддзе|XX стагоддзя]], напрыклад, [[Сусветная выстаўка (1893)|Калумбаўскай выстаўцы 1893 года]], і на аснове канцэпцыі {{нп5|амерыканская выключнасць|амерыканскай выключнасці|ru|Американская исключительность}}, а таксама ўплыве ад пазнейшых падзей, напрыклад, {{нп5|рух «Захапі»|руху «Захапі»|en|Occupy movement}}. Падзеі гульні адбываюцца ў [[1912]] годзе. Галоўны герой, былы агент {{нп5|Пінкертан|Пінкертана|en|Pinkerton (detective agency)}} Букер Дэ Віт пасланы да плаваючага ў паветры горада Калумбія, каб знайсці маладую жанчыну Элізабет, якая знаходзіцца там у палоне большую частку свайго жыцця. Хоць Букер ратуе Элізабет, пара становіцца звязанай з супрацьстаялымі групоўкамі горада: {{нп5|Натывізм, палітыка|натывістычнымі|en|Nativism (politics)}} і {{нп5|элітызм|элітычнымі|en|Elitism}} заснавальнікамі, якія кіруюць Калумбіяй і імкнуцца захаваць свае прывілеі для белых амерыканцаў, і «Vox Populi», падземнымі [[Паўстанне|паўстанцамі]], якія прадстаўляюць {{нп5|найніжэйшы клас|найніжэйшы клас|en|Underclass}} горада. Падчас гэтага канфлікту Букер даведваецца, што Элізабет валодае дзіўнымі здольнасцямі маніпуляваць «''разрывамі''» ў прасторава-часовым кантынууме і неўзабаве выяўляе, што гэтыя здольнасці маюць вялізнае значэнне для цёмных таямніц горада. Гулец кіруе Букерам Дэ Вітам на працягу ўсёй гульні, АІ-кантраляваная Элізабет яму дапамагае. Як і ў папярэдніх гульнях «BioShock», гулец выкарыстоўвае камбінацыі зброі і адзення, якія называецца «Gears». Яны прапануюць унікальныя атрыбуты і псіхакінетычныя здольнасці. Сілы Элізабет таксама могуць быць выкарыстаныя, каб дапамагчы ў барацьбе з варожымі сіламі. У адрозненні ад абмежаваных прастор падводнага горада «{{comment|Rapture|Захапленне}}», адкрытасць Калумбіі прадугледжвае больш дынамічнага бою, уключаючы баі, якія праходзіць на {{нп5|амерыканскія горкі|амерыканскіх горках|en|Roller coaster}}, якія з’яўляюцца чыгуначнай сістэмай горада. Загружаны кантэнт для гульні ўключае ў сябе дадатковую місію «[[BioShock Infinite: Burial at Sea|Burial at Sea]]», якая звязвае сюжэт «Infinite» з сюжэтам арыгінальнай гульні «BioShock». Гульня атрымала больш за 85 узнагарод на E3 2011, у тым ліку «Best of Show» з «{{нп5|Game Critics Awards|Game Critics Awards|en|Game Critics Awards}}». «BioShock Infinite» атрымала добрыя водгукі крытыкаў. У прыватнасці, пахвалы тычыліся яе сюжэту і візуальнага дызайнерскага мастацтва. Паводле водгуку «[[Metacritic]]» гэта трэцяя па рэйтынгах відэагульня 2013 года. На працягу двух месяцаў з моманту выпуску было прададзена больш за {{nobr|3 700 000}} фізічных копій, увогуле былі прададзены больш за 6 мільёнаў копій. У канцы года гульня выйграла некалькі ўзнагарод, у тым ліку «Гульня года» паводле некалькіх гульнявых выданняў. == Апісанне == === Перадгісторыя === [[File:Bioshock-infinite-columbia.jpg|left|thumb|Падзеі «''BioShock Infinite''» адбываюцца ў лятаючым [[стымпанк]]-горадзе Калумбія<ref>{{Cite web | url = http://popstyle.ew.com/2013/04/09/bioshock-infinite-the-steampunk-style-floating-city-the-virtual-actress-and-more-design-notes/ | title = 'BioShock Infinite': The steampunk style floating city, the 'virtual actress,' and more design notes | first = Nakisha | last = Williams | date= April 9, 2013 | accessdate = February 8, 2014 | work = Entertainment Weekly }}</ref>.]] Падзеі «''BioShock Infinite''» адбываюцца ў [[1912]] годзе ў выдуманым горадзе Калумбія, які вісіць у паветры з-за камбінацыі гіганцкіх [[Дырыжабль|дырыжабляў]], паветраных шароў, рэактараў, паветраных вінтоў, і ў асноўным «''квантавай левітацыі''»<ref name="quantum levitation">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Downtown Emporia | quote = '''Rosalind Lutece (via Voxophone)''': "I had trapped the atom in the mid-air. Colleagues called my Lutece Field quantum levitation, but in fact, it was nothing of the sort. Magicians levitate - my atom simply failed to fall. If an atom could be suspended indefinitely, well-- why not an apple? If an apple, why not a city?"}}</ref>. Названы ў гонар {{нп5|Калумбія, сімвал|жаночай персаніфікацыі|en|Columbia (name)}} [[Злучаныя Штаты Амерыкі|Злучаных Штатаў]]<ref>{{Cite web | url = http://kotaku.com/5989001/even-in-the-next-bioshock-america-was-a-woman-but-not-a-nice-one | title = Even in BioShock Infinite's Alternate History, America Was a Woman. But Not a Nice One. | first = Evan | last =Narcisse | date= March 6, 2013 | accessdate = November 1, 2013 | publisher = Kotaku }}</ref>, горад Калумбія быў заснаваны самаабвешчаным [[прарок]]ам Закарыяй Хэйлі Комстакам, які выкарыстаў свае сувязі ў [[Кангрэс Злучаных Штатаў Амерыкі|Кангрэсе]], каб амерыканскі ўрад пабудаваў яго<ref name="archangel"/><ref name="Congress">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Battleship Bay | quote = '''Zachary Hale Comstock (via Voxophone)''': "As the months and years turned to memories, so did the men of Congress turn to righteousness. And through the technology of men, the dollars of Washington, the Lord worked his will upon Columbia and raised her high above the Sodom below."}}</ref>. Урад хацеў, каб Калумбія служыла лятаючай [[Сусветная выстаўка|Сусветнай выстаўкай]] і ў якасці ўзору поспеху амерыканскай выключнасці для астатняй часткі свету<ref name="Infinite official"/>. Горад быў запушчаны падчас [[Сусветная выстаўка (1893)|Калумбаўскай выстаўкі]] ў [[1893]] годзе<ref name="youtube columbia"/>, а затым быў адпраўлены да далёкіх берагоў, падарожнічаючы з кантынента на кантынент<ref name="Infinite official"/>. Калумбія першапачаткова разглядаецца як гонар Злучаных Штатаў, але паміж амерыканскім урадам і горадам расце напружанасць. У [[1901]] годзе, насуперак жаданню ўрада, Калумбія жорстка паклала канец [[Іхэтуаньскае паўстанне|паўстанню іхэтуаняў]] у [[Пекін]]е<ref name="youtube columbia"/>. Гэта падзея паказала плывучы горад як добра ўзброены паветраны [[лінкар]], здольны выклікаць разбурэнні па ўсім свеце<ref name="Infinite official"/>. Амерыканскі ўрад запатрабаваў вярнуць Калумбію пад суверэнітэт ЗША, аднак у адказ Калумбія выйшла са складу Злучаных Штатаў і знікла ў аблоках, яе месцазнаходжанне неўзабаве стала невядомым<ref name="youtube columbia">{{cite web | url = http://www.youtube.com/watch?v=9tMjyGJdzwk | title = Columbia: A Modern Day Icarus? | first = | last = Irrational Games | date =January 28, 2013 | accessdate = November 11, 2013 | publisher = [[YouTube]] }}</ref>. Свабодны ад уплыву звонку, Комстак стаў мець поўны кантроль над горадам, ператварыўшы яго з лятаючай сусветнай выстаўкі ў [[Тэакратыя|тэакратычную]] {{нп5|Паліцэйская дзяржава|паліцэйскую дзяржаву|ru|Полицейское государство}}. Пад кіраўніцтвам Комстака ў Калумбіі склалася псеўда[[Хрысціянства|хрысціянскае]] [[Утопія|ўтапічнае]] грамадства, якое пакланялася яму як чароўнай прароцкай фігуры і бацькам-заснавальнікам Злучаных Штатаў як святым<ref name="NPR"/>. Нягледзячы на відавочны ўтапізм Калумбіі, неўзабаве паказваецца схаваная [[антыўтопія]]<ref>{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/394098/interviews/interview-bioshock-infinite-designer-on-utopias-and-dystopias/ | title = Interview: BioShock Infinite designer on utopias and dystopias | first = Shaun | last= Prescott | date = March 4, 2013 | accessdate = November 5, 2013 | work = Computer and Video Games }}</ref>. У горадзе шырока распаўсюджаныя інстытуцыянальны [[расізм]] і [[элітызм]], перавага {{нп5|белыя людзі|белых|en|White people}}, найвышэйшых і сярэдніх класаў узведзена ўрадам у ранг закона<ref>{{cite web | url = http://www.insidegamingdaily.com/2011/05/23/e3-2011-irrationals-tim-gerritsen-on-bioshock-infinite/ | title = E3 2011: Irrational’s Tim Gerritsen on BioShock Infinite | first = Billy | last= Shibley | date = May 23, 2011 | accessdate = December 26, 2013 | publisher = Machinima.com }}</ref>. Нягледзячы на курс на расавую чысціню ў Калумбіі, людзі расавых меншасцей у горадзе прысутнічаюць, але толькі ў якасці крыніцы таннай працоўнай сілы. Яны — найніжэйшы клас Калумбіі, служаць у асноўным у якасці рабоў ці наёмных служачых<ref>{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Raffle Square | quote = '''Jeremiah Fink (via Voxophone)''': "I told you, Comstock – you sell ‘em paradise, and the customers expect cherubs for every chore! No menials in God’s kingdom! Well, I’ve a man in Georgia who’ll lease us as many Negro convicts as you can board! Why, you can say they’re simple souls, in penance for rising above their station. Whatever eases your conscience, I suppose."}}</ref>. Расавая [[сегрэгацыя]] мае моцныя пазіцыі ў горадзе, напрыклад, Букер Дэ Віт бачыць, як міжрасавыя пары сутыкаюцца з рызыкай грамадскага пабівання камянямі<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/games/2013/04/09/bioshock-infinite-review-xbox-360-version/ | title = BioShock Infinite Review - Xbox 360 Version | page = 1 | first = Daniel | last= Nye Griffithst | date = April 9, 2013 | accessdate = February 8, 2013 | work = [[Forbes]] }}</ref>. Да падзей гульні расавыя напружанасць узрасла да пункту кіпення, Калумбія знаходзіцца на мяжы грамадзянскай вайны паміж кіруючымі «''Заснавальнікамі''» і баевікамі «''Vox Populi''» — дзвюма фракцыямі абсалютна процілеглых ідэалогій<ref>{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Finkton Docks | quote = '''Daisy Fitzroy''': "There's already a fight, DeWitt. Only question is, whose side are you on? Comstock is the god of the white man, the rich man, the pitiless man. But if you believe in common folk, then join the Vox. If you believe in the righteous folk, then join the Vox."}}</ref>. «''Заснавальнікі''» на чале з Комстакам з’яўляюцца пераважнай палітычнай фракцыяй у горадзе і кіраўнікамі Калумбіі. Яны — расісцкія ультра[[нацыяналізм|нацыяналісты]], якія імкнуцца захаваць ільготы Калумбіі выключна для белых амерыканскіх грамадзян, адмаўляючы ў такім жа праве замежнікам<ref>{{cite web | url = http://gameinformer.com/b/news/archive/2010/09/12/columbia-a-city-divided.aspx | title = Columbia: A City Divided | page = 1 | work = Game Informer | date = September 12, 2010 | accessdate = September 12, 2010 | first = Matt | last = Bertz | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100916192511/http://gameinformer.com/b/news/archive/2010/09/12/columbia-a-city-divided.aspx | archivedate = 16 верасня 2010 | url-status = dead }}</ref>. «''Vox Populi''» ({{lang-la|''Голас народа''}}), на чале з Дэйзі Фіцрой — група супраціўлення, якая змагаецца, каб аднавіць правы Калумбійскага грамадзянства для людзей усіх рас і рэлігій. Тым не менш, гады жорсткай барацьбы ператварылі іх барацьбу са сляпой нянавісці ў больш жорсткія і зверскія метады<ref>{{cite web | url = http://www.gameinformer.com/b/news/archive/2010/09/12/columbia-a-city-divided.aspx?PostPageIndex=2 | title = Columbia: A City Divided | page = 2 | work = Game Informer | date = September 12, 2010 | accessdate = September 12, 2010 | first = Matt | last = Bertz | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100916190757/http://gameinformer.com/b/news/archive/2010/09/12/columbia-a-city-divided.aspx?PostPageIndex=2 | archivedate = 16 верасня 2010 | url-status = dead }}</ref>. У дадатак да ўнутранай барацьбы, Калумбія разбураецца «''разрывамі''» ў [[Прастора-час|прасторы-часу]]<ref name="1up preview tears">{{cite web | url = http://www.1up.com/previews/bioshock-infinite-gameplay-1912-1983?pager.offset=0 | title = BioShock Infinite Jumps From 1912 to 1983 And Back | first = Thierry | last = Nguyen | date = May 23, 2011 | accessdate = May 23, 2011 | publisher = 1UP.com | archiveurl = https://web.archive.org/web/20121019163014/http://www.1up.com/previews/bioshock-infinite-gameplay-1912-1983?pager.offset=0 | archivedate = 19 кастрычніка 2012 | url-status = dead }}</ref>. Будучы вынікам мінулых навуковых эксперыментаў, гэтыя разрывы выяўляюць альтэрнатыўныя сусветы і дазваляюць узаемадзейнічаць з імі<ref>{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Emporia | quote = '''Rosalind Lutece (via Voxophone)''': "Brother, what Comstock failed to understand is that our contraption is a window not into prophecy, but probability. But his money means the Lutece Field cannot become the Lutece Tear -- a window between worlds. A window through which you and I might finally be together."}}</ref>. У той час як большасць калумбійскіх грамадзян лічаць гэтыя разрывы простай цікаўнасцю, некаторыя людзі эксплуатуюць іх для стварэння радыкальна новых відаў зброі і тэхналогій<ref>{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = The Factory | quote = '''Jeremiah Fink (via Voxophone)''': "These holes have shown me yet another wonder, though I've yet to see the application for it. They illuminate a merger of machine and man that is somehow the lesser, yet the greater, of both parties. The process seems to be irreversible. Perhaps, though, Comstock will have some need of this kind of thing to keep watch in that tower of his."}}</ref>, іншыя жа праз іх прыносяць футурыстычную музыку і песні і граюць яе на састарэлых прайгравальніках Калумбіі 1912 года<ref name="wired music">{{cite web | url = http://www.wired.com/gamelife/2012/12/bioshock-infinite-music/ | title = If You Leave Me, I’ll Die: 9 Popular Songs That Unlock BioShock Infinite‘s Mysteries | work = Wired | date = December 8, 2012 | accessdate = December 9, 2012 | first = Chris | last = Kohler }}</ref><ref>{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Downtown Emporia | quote = '''Jeremiah Fink (via Voxophone)''': "Dear brother, these holes in the thin air continue to pay dividends. I know not which musician you borrow your notes from, but if he has half the genius of the biologist I now observe, well...then you are to be the Mozart of Columbia."}}</ref>. Як у «''BioShock''» і «''[[BioShock 2]]''», гулец можа знайсці аўдыёчасопісы — «''Voxophones''»— і кінапраектары — «''Kinetoscopes''». Яны пашыраюць гісторыю да тых падзей, якія адбываюцца ў гульні<ref name="polygon fixes">{{cite web | url = http://www.polygon.com/2013/1/17/3886934/bioshock-infinite-will-fix-the-faults-of-its-predecessors-system-of | title = Bioshock Infinite will fix the faults of its predecessor's system of choice | first = Emily | last = Gera | date = January 17, 2013 | accessdate = January 18, 2013 | publisher = Polygon }}</ref>. Хоць дзеянні гульні адбываюцца да падзей папярэдніх двух гульняў («''BioShock''», падзеі якой адбываюцца ў 1960 годзе і «''BioShock 2''» 1968 года), пытанне таго, ці адбываецца «''Infinite''» у гэтай жа часовай лініі, застаецца без адказу<ref name="rps levine interview">{{cite web | url = http://www.rockpapershotgun.com/2010/08/13/the-bioshock-infinite-ken-levine-interview/#more-35892 | title = The Bioshock: Infinite Ken Levine Interview | first = Kieron | last = Gillen | date = August 13, 2010 | accessdate = August 13, 2010 | publisher = Rock Paper Shotgun }}</ref>. === Персанажы === [[Выява:BioShock-Infinite-Revenge-Of-the-Jedi.jpg|thumb|upright=1.2|Элізабет адкрывае разрыў у Парыж 1980-х.]] Гулец кіруе галоўным героем Букерам Дэ Вітам (голас — {{нп5|Трой Бэйкер||en|Troy Baker}}), апальным членам Нацыянальнага Дэтэктыўнага агенцтва Пінкертан, эмацыйна спустошаным ад актаў гвалту, якія ён здзейсніў у {{нп5|бойня на ручаі Вундэд-Ні|бойні пры Вундэд-Ні|en|Wounded Knee Massacre}}<ref>{{cite web | url = http://www.digitaltrends.com/gaming/irrational-games-will-offer-fans-an-alternative-to-bioshock-infinites-cover-art/ | title = Irrational Games will offer fans an alternative to BioShock Infinite's cover art | first = Adam | last = Rosenberg | date = December 10, 2012 | accessdate = December 18, 2012 | publisher = Digital Trends }}</ref>. Сутыкнуўшыся з гульнявымі даўгамі, ён адпраўляецца ў Калумбію, каб выратаваць Элізабет ({{нп5|Кортні Дрэйпер||en|Courtnee Draper}}) — маладую жанчыну, якая знаходзіцца там у няволі з дзяцінства і мае магчымасць адкрываць разрывы<ref name="Infinite official"/><ref name="ign preview songbird">{{cite web | url = http://pc.ign.com/articles/116/1169837p1.html | title = E3 2011: BioShock Infinite – Beware the Songbird | first = Hilary | last= Goldstein | date = May 23, 2011 | accessdate = May 24, 2011 | publisher = [[IGN]] }}</ref>. Яе ўтрымлівае «''Songbird''» (Салавей) — вялікая робат-птушка, якая была яе сябрам, запраграмаваная, каб адчуваць, калі Элізабет здзейсніць спробу ўцёкаў<ref name="ign preview songbird"/>. «''Бацька''» Закарыя Хейлі Комстак (Кіф Вандэнхойвель), галоўны антаганіст, з’яўляецца заснавальнікам Калумбіі і лідарам Заснавальнікаў, якія кіруюць горадам<ref name="archangel">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Welcome Center | quote = '''Zachary Hale Comstock (via Voxophone)''': And then, the archangel showed a vision: a city, lighter than air. I asked her, 'Why do you show this to me, archangel? I'm not a strong man. I'm not a righteous man. I am not a holy man.' And she told me the most remarkable thing: "You're right, Prophet. But if grace is within the grasp of one such as you, how can anyone else not see it in themselves?"}}</ref>. Паважаны як «''Прарок''», Комстак захоўвае сваю ўладу ў горадзе праз магутны [[культ асобы]], заснаваны на хрысціянстве і айцах-заснавальніках Злучаных Штатаў<ref name="NPR">{{cite web | url = http://www.npr.org/blogs/alltechconsidered/2013/04/01/175911265/bioshock-infinite-a-first-person-shooter-a-tragic-play | title = 'Bioshock Infinite': A First-Person Shooter, A Tragic Play | first = Laura | last = Sydell | date = April 1, 2013 | accessdate = April 1, 2013 | publisher = NPR }}</ref><ref name="40deaths">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Downtown Emporia | quote = '''Lady Comstock (via Voxophone)''': Tonight, the Prophet moved against his political enemies. He preaches mercy, but forty souls lie tonight dead, in unmarked graves. If a man was ever unworthy of grace, it would be my husband. But when I was beyond redemption, he offered it anyway. How can I deny forgiveness to one who, with love, granted it to me?}}</ref>. Заснавальнікі супрацьстаяць «''Vox Populi''» на чале з Дэйзі Фіцрой (Кімберлі Брукс). Першапачаткова пакаёўка ў доме Комстака, Фіцрой збягае пасля таго, як яна была пакарана Комстакам за забойства яго жонкі<ref name="scapegoat">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Bull House Impound | quote = '''Daisy Fitzroy (via Voxophone)''': They argued somethin' fierce at night—Lady Comstock and the Prophet. Could never make out what it was about from my bunk, though. After the worst, I see she ain't left for morning prayer...so I crept upstairs to check in on her. And like a fool...I lingered. "Scullery maid" was what they called me when I walked into Comstock House. "Murderer" was what they shouted when I ran out.}}</ref>. Неўзабаве пасля ўцёкаў яна фарміруе «''Vox Populi''» і становіцца яго лідарам з-за нянавісці да метадаў Заснавальнікаў<ref name="fitzroy fear">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = The Hall of Heroes | quote = '''Daisy Fitzroy (via Voxophone)''': The one thing people need to learn is that fear is the antidote to fear. I don't want to be a part of their world. I don't want to be a part of their culture, their politics, their people. The sun is setting on their world, and soon enough, all they gon'[na] see...is the dark.}}</ref> Роберт (Олівер Вагер) і Разалінда Лютэс (Джэніфер Хейлі) — дзве таямнічыя асобы, якія накіроўваюць Букера ў Калумбію і з’яўляюцца на працягу ўсяго яго падарожжа. Хоць яны выглядаюць як блізняты, яны паказваюцца, як адзін і той жа чалавек, але з дзвюх розных рэальнасцей, здолеўшы высветліць, як пераступіць праз рэальнасць. Разалінда паказана адным з тэхналагічных цудаў, якія трымаюць на плаву Калумбію<ref name="forbes ending">{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/insertcoin/2013/03/27/an-attempt-to-understand-bioshock-infinites-brilliant-and-bizarre-ending/ | title = An Attempt to Understand BioShock Infinite's Brilliant and Bizarre Ending | work = Forbes | first = Paul | last = Tassi | date = March 27, 2013 | accessdate = March 27, 2013 }}</ref><ref name="lutece deaths">{{cite video game | title = BioShock Infinite | developer = Irrational Games | publisher = 2K Games | date = March 26, 2013 | level = Downtown Emporia | quote = '''Rosalind Lutece (via Voxophone)''': Comstock has sabotaged our contraption. Yet, we are not dead. A theory: we are scattered amongst the possibility space. But my brother and I are together, and so, I am content. He is not. The business with the girl lies unresolved. But perhaps there is one who can finish it in our stead.}}</ref> === Сюжэт === У 1912 годзе Роберт і Разалінда Лютэс вязуць Букера Дэ Віта да маяка на востраве ля ўзбярэжжа [[Мэн (штат)|штата Мэн]]. Букеру паведамілі: «''прывядзеш нам дзяўчыну, мы даруем доўг''». Букер уваходзіць у маяк, які апыняецца ракетнай шахтай. Яна транспартуе яго ў Калумбію<ref>{{cite video game|title=BioShock Infinite|developer=Irrational Games|publisher=2K Games|date=March 26, 2013|level=|quote=}}</ref> Букер прыбывае на ярмарку і сутыкаецца з гарадскімі ўладамі. Вызваліўшы Элізабет з яе вежы, Букер ухіляецца ад «''Songbird''». Дасягнуўшы дырыжабля, Букер абяцае ўзяць Элізабет у Парыж; калі яна разумее, што яны збіраюцца ў Нью-Ёрк, каб Букеру прабачылі доўг, яна б’е яго і ён страчае прытомнасць. Букер прачынаецца, а дырыжабль ужо пад кантролем Дэйзі Фіцрой і «''Vox Populi''», якія прапануюць вярнуць карабель, калі Букер аднавіць пастаўкі зброі<ref name="eurogamer dec2012 preview">{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2012-12-07-bioshock-infinite-preview-back-on-track | title = BioShock Infinite preview: back on track? | first = Jeffrey | last = Mutelef | date = December 7, 2012 | accessdate = December 7, 2012 | publisher = Eurogamer }}</ref><ref>{{cite web | url = http://popwatch.ew.com/2012/12/07/bioshock-infinite-snap-judgement/ | title = 'Bioshock Infinite' snap judgment: Taking to the skies, and taking on religion and race | first = Adam | last = Vary | date = December 7, 2012 | accessdate = December 9, 2012 | work = Entertainment Weekly | archive-date = 9 снежня 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121209012207/http://popwatch.ew.com/2012/12/07/bioshock-infinite-snap-judgement/ | url-status = dead }}</ref>. Пасля знаходжання Элізабет Букер становіцца яе абаронцам. Элізабет дэманструе сваю здольнасць адкрываць разрывы, але змены рэальнасці наносяць вялікую шкоду прасторы-часу Калумбіі і свету ў цэлым. Адкрыты разрыў прыводзіць іх у свет, дзе Букер — пакутнік «''Vox Populi''», «''ахвяра''» якога выклікала адкрытую вайну паміж Заснавальнікамі і «''Vox Populi''». Сутыкнуўшыся ў альтэрнатыўнай рэальнасці з «''жывым Букерам''», Фіцрой, перакананая, што ён «''альбо самазванец або прывід''», абарочвае яе сілы супраць Букера. З дапамогай Букера Элізабет забівае Фіцрой, каб прадухіліць яе ад забойства хлопчыка-Заснавальніка. Калі галоўныя героі спрабуюць з’ехаць дырыжаблем, «''Songbird''» атакуе іх і яны церпяць крах, трапляючы назад у Калумбію. Працягваючы свой шлях, яны даведваюцца гісторыю заснавання горада: Закарыя Хейлі Комстак наняў двайнятаў Лютэс, каб пабудаваць прыладу «''Сіфон''» для змяншэння сіл Элізабет, якая з’яўляецца прыёмнай дачкой Комстака; і Комстак планаваў забіць сваю жонку і Лютэсаў, каб схаваць праўду. Элізабет захопліваецца «''Songbird''», Букер трапляе ў будучыню, дзе бачыць пажылую Элізабет; яна тлумачыць, што, так як Букер не спыніў «''Songbird''», яна пакутавала дзесяцігоддзямі ад катаванняў і прамывання мазгоў, успадкоўваючы метады Комстака па вядзенні вайны ў свеце. Тлумачачы, што «''Songbird''» заўсёды прадухіляў яго папярэднія спробы выратавання, Элізабет просіць Букера, каб ён спыніў «''Songbird''» песняй і вяртае яго ў цяперашні час<ref name="eurogamer ending"/>. Букер знаходзіць сапраўдную Элізабет і пара пераследуе Комстака каля дырыжабля. Комстак патрабуе ад Букера растлумачыць Элізабет яе мінулае; разгневаны Букер топіць Комстака. Букер адмаўляе веданне аб зніклым мезенцы Элізабет, але яна сцвярджае, што ён проста забыўся. Кіруючы «''Songbird''», пара адбівае атаку «''Vox Populi''» перад тым, як «''Songbird''» знішчае «''Сіфон''». Здольнасці Элізабет цалкам абуджаюцца, што дазваляе ёй адкрыць разрыў і транспартаваць іх у падводны горад «''[[Захапленне (BioShock)|Захапленне]]''»{{efn|Незразумела, гэта «''Захапленне''» з дзвюх папярэдніх гульняў «''BioShock''» ці не. Дыялог у загружаным эпізодзе «''Burial At Sea''» мяркуе, што ''Захапленне'' ў «''BioShock''», «''BioShock Infinite''», і «''Burial At Sea''» можа быць з таго ж сусвету.}}. Букер і Элізабет матэрыялізуюцца ўнутры горада, адкуль яны бачаць «''Songbird''», раздушанага за кошт ціску вады<ref name="kotaku songbird villain">{{cite web | url = http://kotaku.com/seeing-through-the-eyes-of-a-bioshock-infinite-villain-464782887 | title = Seeing Through The Eyes Of A BioShock Infinite Villain | first = Tina | last = Amini | date = April 1, 2013 | accessdate = April 1, 2013 | publisher = Kotaku }}</ref>. Элізабет сустракаецца з Букерам ля маяка, тлумачачы, што ёсць незлічонае мноства альтэрнатыўных маякоў і версій Букера і Элізабет; яны знаходзяцца ў адной з бясконцых магчымых рэальнасцей у залежнасці ад іх выбару<ref>{{cite web | url = http://www.wired.com/gamelife/2013/04/bioshock-infinite-spoilers/ | title = Letters From Columbia: Breaking Down BioShock Infinite | work = Wired | first = Chris | last = Kohler | date = April 3, 2013 | accessdate = April 3, 2013 }}</ref>. Яна расказвае, што 8 кастрычніка 1893 года Роберт Лютэс падышоў да Букера ад імя Комстака з просьбай, што ён «''дае нам дзяўчынку, а мы прабачаем доўг''», спасылаючыся на дачку Букера, Ану Дэ Віт (менавіта надпіс «''AD''» вытатуіраваны на руцэ Букера). Букер неахвотна пагадзіўся, але неўзабаве пагнаўся за Лютэсам; Комстак ледзь паспеў збегчы праз разрыў, яго закрыццё разарвала палец Аны. Комстак выгадаваў Ану як родную дачку, Элізабет, і з-за яе адсечанага пальца яна існуе ў дзвюх рэальнасцях адначасова. Гэта дазваляе ёй ствараць разрывы і перамяшчацца паміж імі<ref name="cvg ending">{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/399176/bioshock-infinite-ending-explained/ | title = Unlocking the secrets and mysteries behind BioShock Infinite | first = Andy | last = Kelly | date = April 5, 2013 | accessdate = April 5, 2013 | work = Computer and Video Games }}</ref>. Роберт Лютэс, разгневаны дзеяннямі Комстака, пераканаў Разалінду дапамагчы яму прывесці Букера ў рэальнасць, дзе існуе Калумбія, каб выратаваць Элізабет<ref name="lutece deaths"/><ref name="cvg ending"/>. Элізабет тлумачыць, што Комстак заўсёды застанецца жывым у альтэрнатыўных сусветах, паколькі Лютэсы стварылі розныя сусветы для Букера шмат разоў, каб паспрабаваць скончыць цыкл<ref name="eurogamer ending">{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2013-04-04-bioshock-infinite-ending-explained | title = BioShock Infinite ending explained | first = Tom | last = Phillips | date = April 4, 2013 | accessdate = April 4, 2013 | publisher = Eurogamer }}</ref>. Каб спыніць Комстака, патрабуецца ўмяшанне ў яго нараджэнне. Элізабет пераносіць Букера назад у часе, менавіта ў той момант, калі ён прыняў хрышчэнне ў надзеі загладзіць грахі, учыненыя ў Вундэд-Ні; яна тлумачыць, што ў той час, як Букер перадумаў, некаторыя альтэрнатыўныя Букеры прынялі хрышчэнне і адрадзіліся як «''Закарыя Комстак''»<ref name="eurogamer ending"/>. Комстак, якому пазней становіцца вядома пра яго сувязь з Букерам і машыну Лютэсаў, выкраў Ану, каб забяспечыць Калумбію біялагічным спадчыннікам. Аны з розных сусветаў топяць Букера, прадухіляючы яго выбар і, такім чынам, прадухіляючы існаванне Комстака. Адна за адной, Элізабет пачынаюць знікаць і экран становіцца чорным<ref name="cvg ending"/>. У сцэны пасля цітраў Букер{{efn|Гульня не ўдакладняе, гэта тая ж версія Букера, якой гуляў гулец або гэта Букер з другой альтэрнатыўнай рэальнасці.}} абуджаецца ў сваёй кватэры 8 кастрычніка 1893 года. Ён кліча Ану і адчыняе дзверы ў яе пакой, але экран становіцца чорным<ref name="cvg ending"/>. == Геймплэй == Як «''BioShock''» і «''BioShock 2''», «''BioShock Infinite''» — шутар ад першай асобы з ролевымі элементамі. У адрозненне ад абмежаваных прастор «''Rapture''» у папярэдніх гульнях «''BioShock''», асяроддзе Калумбіі забяспечвае большую дынамічнасць баявых задач у «''Infinite''»<ref name="cvg combat">{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/347753/interviews/bioshock-infinite-combat-has-evolved-in-a-very-substantial-way/ | title = BioShock Infinite: 'Combat has evolved in a very substantial way' | first = Tom | last = Ivan | date = May 25, 2012 | accessdate = May 27, 2012 | work = Computer and Video Games }}</ref>. Гулец павінен прайсці Калумбію, выкарыстоўваючы зброю і разнастайныя прылады выканання задач. Гулец можа несці толькі два віды зброі, у той жа час<ref name="manual">{{cite book|editor=Irrational Games|year=2013|title=BioShock Infinite manual|edition=US Xbox 360|publisher=2K Games}}</ref>{{rp|7}} можа збіраць іншыя віды зброі і боепрыпасаў са зрынутых ворагаў або ў выпадковых месцах па ўсім горадзе. У дадатак да яго здароўя Букер таксама абсталяваны шчытом. Пры пашкоджанні шчыт аднаўляецца пасля некалькіх секунд, у той час як здароўе можа быць папоўнена з аптэчкі або прадуктаў харчавання<ref name="manual"/>{{rp|2}}. Калі Букер памірае, гулец адраджаецца ў бяспечнай зоне, але губляе невялікую колькасць грошай. Букер аднаўляе часткова здароўе і боепрыпасы, у той час як мясцовыя ворагі таксама часткова вылечваюцца. Гулец можа акрыяць ад смерці шмат разоў, але тады ён страціць усе свае грошы. Букер атрымлівае сілы і здольнасці праз «''Vigors''», «''Gears''» і настоі, раскіданыя па ўсёй Калумбіі. «''Vigors''», эквівалент плазмідаў з «''BioShock''»<ref name="polygon dec2012 preview">{{cite web | url = http://www.polygon.com/2012/12/7/3739008/bioshock-infinite-hands-on-preview | title = BioShock Infinite hands-on: Mysteries in the clouds | first = Michael | last = McWheartor | date = December 7, 2012 | accessdate = December 7, 2012 | publisher = Polygon }}</ref> даюць такія здольнасці, як стварэнне электрашоку ці кантроль машыны/чалавека<ref name="manual"/>{{rp|10}}. «''Vigors''» патрабуюць солі, эквівалент «''ЕВА''» з «''BioShock''» для сілкавання<ref>{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2012/12/08/what-i-didnt-love-about-bioshock-infinite/ | title = What I didn’t love about BioShock Infinite | publisher = ''PC Gamer'' | date = December 8, 2012 | accessdate = December 12, 2012 | first = Evan | last = Lahti }}</ref>. Солі могуць быць знойдзеныя па ўсёй Калумбіі і таксама прадастаўляюцца ў выпадку смерці. Нашэнне «''Gears''» даць пасіўныя здольнасці, якія могуць палепшыць трываласць або пашкоджанне супраціўлення гульца, аналагічныя функцыі ў «''BioShock''» маюць «''Тонікі''»<ref name="polygon dec2012 preview"/>. Кожны кавалак абсталявання трапляе ў адзін з чатырох канкрэтных слотаў: капялюш, сарочка, чаравікі і штаны. Толькі адзін кавалак можа быць прымацаваны да слота ў адзін і той жа час; дадатковыя кавалкі могуць захоўвацца ў інвентары гульца. Настоі даюць магчымасць пастаяннага павышэння здароўя, соляў гульца або шчыта. У некаторых пунктах сюжэту гулец будзе вымушаны зрабіць выбар для таго, каб працягнуць, прычым кожны выбар робіць нязначныя змены сюжэту. Напрыклад, у розыгрышы ў пачатку гульні Букер выйграе, розыгрыш з’яўляецца прыкрыццём для грамадскага забівання камянямі міжрасавай пары. У якасці ўзнагароды за перамогу ў латарэі, Букер атрымлівае самы першы кідок, і гулец атрымлівае выбар: кінуць у пару або ў дыктара. Калі гулец выбірае другі варыянт, пара з’яўляецца пазней, каб падзякаваць яму за вызваленне. [[File:Syline Combat.jpg|thumb|upright=1.2|Букер страляе падчас язды на амерыканскіх горках.]] Букер можа рухацца па Калумбіі пешшу і на амерыканскіх горках. Амерыканскія горкі прызначаюцца для перамяшчэння грузаў па ўсёй Калумбіі, але Букер пазней выкарыстоўвае іх як асабісты транспарт. Гулец знаходзіць інструмент для запясця («''Sky-Hook''»), пасля чаго Букер і ворагі могуць ездзіць на горках; гулец можа сутыкнуцца з ворагамі, якія выкарыстоўваюць сістэму; гулец можа выкарыстоўваць аднаручную зброю пры яздзе. Свабода перамяшчэння па «''Sky-Line''» дазваляецца на працягу некалькіх відаў бою<ref name="kotaku interview"/><ref name="psblog levine">{{cite web | url = http://blog.eu.playstation.com/2010/09/22/bioshock-infinite-10-minute-gameplay-video-ken-levine-talks-combat/ | title = BioShock Infinite: 10-minute Gameplay Video, Ken Levine Talks Combat | first= Sid | last= Shuman | date = September 22, 2010 | accessdate = September 24, 2010 | publisher = Sony Computer Entertainment}}</ref><ref name="ign levine interview">{{cite web | url = http://xbox360.ign.com/articles/111/1112232p2.html | title = Building the World of BioShock Infinite | first = David | last = Clayman | date= August 19, 2010 | accessdate =August 23, 2010 | publisher = [[IGN]] }}</ref>. Букер можа таксама ныраць з амерыканскіх горак, каб ударыць ворагаў яго «''Sky-Hook''»; у той жа час на зямлі ён можа выкарыстоўваць «''Sky-Hook''» як зброю блізкага бою<ref name="manual"/>{{rp|4}}. Пасля таго, як гулец уз’яднаўся з Элізабет, ён павінен супрацоўнічаць з ёй, каб збегчы з Калумбіі. Гулец не кантралюе Элізабет, але замест гэтага яна рэагуе на гульца і бягучую сітуацыі ў манеры, падобнай да [[Штучны інтэлект|АІ]] у «''{{нп5|Left 4 Dead|Left 4 Dead|en|Left 4 Dead}}''»<ref name="kotaku interview">{{cite web | url = http://kotaku.com/5614097/it-would-be-dishonest-to-say-this-is-not-bioshock | title = 'It Would Be Dishonest To Say This Is Not BioShock.' | first=Stephan | last=Tolito | date=August 16, 2010 | accessdate=August 16, 2010 | publisher=Kotaku }}</ref>. У адрозненне ад «''BioShock''», дзе перад гульцом стаіць задача абароны сястрычкі падчас яе суправаджэння<ref>{{cite web | url = http://arstechnica.com/gaming/news/2011/07/ask-ars-is-bioshock-infinite-going-to-be-one-long-escort-mission.ars | title = Ask Ars: will Bioshock Infinite be one long escort mission? | first = Ben | last = Kuchera | date =July 17, 2011 | accessdate = July 18, 2011 | publisher = Ars Technica }}</ref>, Элізабет не патрабуе ніякай абароны і можа паклапаціцца пра сябе ў баі<ref name="psblog levine"/>. У той час як гулец б’ецца, Элізабет скануе вобласць на прадмет наяўнасці матэрыялаў, такіх як патроны, аптэчкі, солі і іншыя прадметы, і кідае іх Букеру па меры неабходнасці. Яна таксама можа выкарыстоўваць свае здольнасці адкрыцця разрываў, каб дапамагчы гульцу, у выніку чаго можна атрымаць зброю, здароўе, солі, дэталі на будынках ці зямлі, такія як выступ на будынку ці лужына нафты, і аўтаматызаваныя абаронныя адзінкі. Толькі адзін разрыў можа быць адкрыты ў адзін і той жа момант, што змушуе гульца рабіць выбар паміж даступнымі разрывамі, каб палегшыць бой<ref name="ign preview songbird"/><ref name="guardian preview">{{cite web | url = http://www.guardian.co.uk/technology/gamesblog/2010/aug/20/bioshock-infinite-gamescom | title = Bioshock Infinite: hands-on at Gamescom | first = Steve | last = Boxer | date =August 20, 2010 | accessdate =August 20, 2010 | work = [[The Guardian]] }}</ref>. Элізабет таксама мае магчымасць узломваць замкі, выкарыстоўваючы яе шпільку. Тым не менш, яна патрабуе адмычак, якія можна знайсці па ўсёй Калумбіі, каб адчыніць дзверы або сейфы, якія захоўваюць каштоўныя або схаваныя элементы. Вывучаючы Калумбію, гулец і Элізабет могуць знайсці розныя карысныя прадметы, такія як [[наяўныя грошы]], прадукты харчавання, медыцынскія камплекты, боепрыпасы і солі<ref>{{cite web | url = http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2013/02/20/bioshock-infinite-ps3-hands-on-a-question-of-faith/ | title = Bioshock Infinite PS3 hands-on: A question of faith | first = Joel | last = Gregory | date = February 20, 2013 | accessdate = November 14, 2013 | publisher = ''Official PlayStation Magazine'' | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140107055734/http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2013/02/20/bioshock-infinite-ps3-hands-on-a-question-of-faith/ | archivedate = 7 студзеня 2014 | url-status = dead }}</ref>. Гандлёвыя аўтаматы, якія раскіданыя па ўсёй Калумбіі, могуць быць выкарыстаны для пакупкі прыпасаў і магутных апгрэйдаў для зброі і «''Vigors''»<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/games/2013/04/09/bioshock-infinite-review-xbox-360-version/ | title = BioShock Infinite Review - Xbox 360 Version | first = Daniel | last = Nye Griffiths | date = April 9, 2013 | accessdate = November 14, 2013 | publisher = ''Forbes''}}</ref>. Даступныя дадатковыя пабочныя місіі, дзе гулец павінен разблакаваць сейфы або дэкадаваць скрытыя шыфры; іх завяршэнне ўзнагароджвае Букера прыпасамі, «''Voxophones''» ці мадэрнізуючымі настоямі<ref>{{cite web | url = http://www.gamefront.com/bioshock-infinite-side-quest-chests-vox-messages-locations-guide/ | title = Bioshock Infinite: Side-quest Chests & Vox Messages Locations Guide | first = Kevin | last = Thielenhaus | date = March 28, 2013 | accessdate = November 14, 2013 | publisher = GameFront}}</ref>. Гулец выступае супраць розных ворагаў, якія падзяляюцца на тры тыпы: стандартныя ворагі, цяжкавагавікі і аўтаматы бяспекі. Стандартныя ворагі — ворагі, якія прадстаўляюць заснавальнікаў і «''Vox Populi''»<ref name="manual"/>{{rp|11–13}}. Цяжкія нападнікі — больш грозныя ворагі, якія выступаюць у якасці міні-босаў на працягу ўсёй гульні. Яны патрабуюць новай тактыкі ад гульца<ref name="cvg motorized patriot">{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/339146/interviews/bioshock-infinite-heavy-hitters-bosses-will-add-variety-strategy-to-combat/ | title = Ken Levine talks to us about the wider role the game's new adversaries will play | first = Tom | last = Ivan | date = March 8, 2012 | accessdate = March 8, 2012 | work = Computer and Video Games }}</ref>. Аўтаматы — узброеныя машыны, раскіданыя па ўсёй Калумбіі, якія дзейнічаюць у якасці сістэмы абароны бяспекі для горада. Гэта пераважна гарматы, аўтаматычныя ракетніцы і лятаючыя маскіты<ref name="manual"/>{{rp|11–13}}. Пасля завяршэння гульні на лёгкім, нармальным або цяжкім рэжыме цяжкасці, разблакоўваецца «''Рэжым 1999''», у якім складанасць гульні значна павялічваецца. Ворагі нашмат больш жорсткія, сістэма навігацыі гульца выдаляецца, кіраванне рэсурсамі з’яўляецца значна больш важным для выжывання; складанасць гульні не можа быць змененай падчас гульні. Акрамя таго, у гэтым рэжыме адраджэнне пасля смерці выкарыстоўвае больш грошай; калі Букер памірае з менш чым $ 100, гульня заканчваецца, і гулец адпраўляецца назад у галоўнае меню, дзе можа трапіць праз апошняе аўтазахаванне да месца, дзе ён загінуў<ref name="EuroG review"/>. У якасці альтэрнатывы «''Рэжым 1999''» можа проста быць адмыкнуты шляхам уводу {{нп5|Код Konami|сакрэтнага кода|en|Konami Code}} ў галоўным меню<ref>{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2013/03/25/bioshock-infinite-1999-mode-konami-code/ | title = Unlock BioShock Infinite's 1999 mode with the Konami code | first = Omri | last = Petitte | date = March 26, 2013 | accessdate = November 14, 2013 | publisher = ''PC Gamer''}}</ref>. Гэты рэжым узыходзіць да «''[[System Shock 2]]''», відэа-гульні, распрацаванай «''Irrational Games''» у 1999 годзе<ref name="kotaku 1999">{{cite web | url = http://kotaku.com/5878338/average-gamers-are-going-to-hate-bioshock-infinites-1999-mode | title = Average Gamers are Going To Hate BioShock Infinite's 1999 Mode | first = Mike | last = Fahey | date = January 23, 2012 | accessdate = March 10, 2014 | publisher = Kotaku }}</ref>. == Распрацоўка == [[File:Ken Levine 2014 GDC cropped.jpg|thumb|right|upright=0.7|Кен Левін быў крэатыўным дырэктарам і вядучым аўтарам «''BioShock Infinite''». Левін раней працаваў у тых жа ролях для «''BioShock''».]] «''BioShock Infinite''» была распрацавана «''Irrational Games''» і выдадзена «''2K Games''». Крэатыўным дырэктарам і вядучы аўтарам быў Кен Левін<ref>{{cite web | url = http://www.destructoid.com/q-a-with-ken-levine-head-in-the-clouds-240197.phtml | title = Q&A with Ken Levine: Head in the clouds | publisher = Destructoid | date = December 9, 2012 | accessdate = March 16, 2014 | first = Allistair | last = Pinsof | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140316111605/http://www.destructoid.com/q-a-with-ken-levine-head-in-the-clouds-240197.phtml | archivedate = 16 сакавіка 2014 | url-status = dead }}</ref>. «''Irrational Games''» і Левін, які раней распрацаваў арыгінальную «''BioShock''», прапусцілі магчымасць працы над працягам «''BioShock 2''» на карысць новай гульні «''BioShock''» з іншай абстаноўкай<ref>{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2010-08-12-levine-why-i-passed-on-bioshock-2 | title = Levine: Why I passed on BioShock 2 | publisher = Eurogamer | date = August 12, 2010 | accessdate = January 4, 2014 | first = Wesley | last = Yin-Poole }}</ref>, «''Take-Two Interactive''» дапамагла ім<ref name="shacknews garritsen interview">{{cite web | url = http://www.shacknews.com/article/65100/bioshock-infinite-interview-irrationals-timothy | title = BioShock Infinite Interview: Irrational's Timothy Gerritsen | publisher = Shacknews | date = August 12, 2010 | accessdate = January 4, 2014 | first = Xav | last = de Matos }}</ref>. Праца над «''Infinite''» пачалася ў лютым 2008 года<ref name="guardian prescient">{{cite web | url = http://www.theguardian.com/technology/2011/dec/01/bioshock-infinite-interview-ken-levine | title = How BioShock Infinite will be prescient – interview with Ken Levine | work = [[The Guardian]] | date = December 2, 2011 | accessdate = January 4, 2014 | first = Nick | last = Cowen }}</ref>, канцэпцыя гульні сфарміравалася праз шэсць месяцаў пасля выпуску арыгінала «''BioShock''»<ref>{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/261321/irrational-prototyped-other-games-before-bioshock-infinite/ | title = Irrational prototyped other games before Bioshock: Infinite | work = Computer and Video Games | date = August 23, 2010 | accessdate = January 4, 2014 | first = Andy | last = Robinson }}</ref>. Пад мянушкай «''Праект Ікар''»<ref name="Icarus">{{cite web | url = http://www.g4tv.com/thefeed/blog/post/706568/teaser-site-for-irrational-games-project-icarus-goes-live/ | title = Teaser Site For Irrational Games' "Project Icarus" Goes Live | publisher = G4 | date = July 28, 2010 | accessdate = January 4, 2014 | first = Jake | last = Gaskill | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140103220624/http://www.g4tv.com/thefeed/blog/post/706568/teaser-site-for-irrational-games-project-icarus-goes-live/ | archivedate = 3 студзеня 2014 | url-status = dead }}</ref>, «''Irrational Games''» працаваў у таямніцы над «''Infinite''» на працягу двух з паловай гадоў да абвяшчэння выхаду [[12 жніўня]] [[2010]] года<ref name="vg247 levine interview">{{cite web | url = http://www.vg247.com/2010/08/19/interview-irrational-games-ken-levine/ | title = Interview – Irrational Games' Ken Levine | first = Stephany | last = Nunneley | date = August 19, 2010 | accessdate = August 19, 2010 | publisher = VG247}}</ref>. Распрацоўка гульні заняла каля пяці гадоў. Рэліз быў абвешчаны на [[19 лютага]] 2013 года.<ref>{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2013/02/19/bioshock-infinite-gold-irrational/ | title = BioShock Infinite goes gold, Irrational says it cut enough content to "make five or six games" | work = PC Gamer | date = February 20, 2013 | accessdate = January 4, 2014 | first = Omri | last = Petitte }}</ref>. У «''Irrational Games''» над гульнёй працавала каманда з 200 чалавек<ref name="nytimes levine">{{cite web | url = http://www.nytimes.com/2013/03/24/arts/video-games/the-nerd-as-auteur-in-bioshock-infinite.html | title = The Nerd as Auteur in BioShock Infinite | first = Harold | last = Goldberg | date = March 21, 2013 | accessdate = April 10, 2013 | work = The New York Times }}</ref>, якая таксама атрымлівала істотную дапамогу ад дэвелаперскай кампаніі «''2K Australia''», якая раней была часткай «''Irrational Games''»<ref>{{cite web | url = http://www.polygon.com/2013/2/12/3979724/2k-australias-role-in-bioshock-infinite-development | title = 2K Australia's role in BioShock Infinite's development | publisher = Polygon | date = February 12, 2013 | accessdate = March 16, 2014 | first = Jenna | last = Pitcher }}</ref>. На пачатковых этапах развіцця «''Irrational Games''» разглядалі некалькі параметраў для гульні, у тым ліку паўторнае выкарыстанне «''Rapture''» або ўстаноўка сюжэту ў эпоху [[Адраджэнне|Адраджэння]], пакуль, нарэшце, не было прынята рашэнне аб лятаючым горадзе Калумбія<ref name="vg247 original rapture">{{cite web | url = http://www.vg247.com/2013/02/01/bioshock-infinite-originally-set-in-rapture-dev-explains-terrifying-move-from-to-columbia/ | title = BioShock Infinite originally set in Rapture: dev explains ‘terrifying’ move to Columbia | first = Dave | last = Cook | date = February 1, 2013 | accessdate = February 1, 2013 | publisher = VG247 }}</ref><ref name="polygon cut material">{{cite web | url = http://www.polygon.com/2013/2/18/3994648/bioshock-infinite-had-enough-cut-from-it-to-make-five-or-six-full | title = BioShock Infinite had enough cut from it to make five or six full games | first = Jenna | last = Pitcher | date = February 18, 2013 | accessdate = February 19, 2013 | publisher = Polygon }}</ref>. Рашэнне аб стварэнні гульні ў Калумбіі паўстала пасля таго, як распрацоўшчыкі і Левін прачыталі навукова-папулярную кнігу Эрыка Ларсана «''Д’ябал у Белым горадзе''», якая паказвае Калумбаўскую выстаўку ў Чыкага 1893 года<ref name="telling tales">{{cite web | url = http://www.digitalspy.com/gaming/news/a351747/telling-tales-bioshocks-ken-levine-on-video-game-storytelling.html | title = Telling tales: 'BioShock's Ken Levine on video game storytelling | first = Andrew | last = Laughlin | date = November 20, 2011 | accessdate = January 4, 2014 | publisher = Digital Spy}}</ref>. Перыяд часу на мяжы XX стагоддзя і гістарычныя падзеі, звязаныя з ім, напрыклад, Сусветная выстаўка, натхнілі такія аспекты гульні, як, напрыклад, горад у небе<ref>{{cite web | url = http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2011/12/07/ken-levine-explains-the-birth-of-bioshock-infinite/ | title = Ken Levine explains the birth of Bioshock Infinite | first = Leon | last = Hurley | date = December 7, 2011 | accessdate = January 4, 2014 | work = PlayStation Official Magazine | archiveurl = https://web.archive.org/web/20131110113534/http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2011/12/07/ken-levine-explains-the-birth-of-bioshock-infinite/ | archivedate = 10 лістапада 2013 | url-status = dead }}</ref>, а канцэпцыя амерыканскай выключнасці пазней натхніла сюжэт гульні і яе настрой<ref>{{cite web | url = http://ign.com/articles/2010/08/19/building-the-world-of-bioshock-infinite | title = Building the World of BioShock Infinite | first = David | last = Clayman | date = August 19, 2010 | accessdate = March 20, 2014 | publisher = [[IGN]] }}</ref>. У гульні таксама ўключаны ўплыў ад пазнейшых падзей, такія як {{нп5|рух «Захапі»|рух «''Захапі''»|en|Occupy movement}} 2011 года<ref>{{cite web | url = http://www.washingtonpost.com/business/technology/the-tea-party-occupy-wall-street-and-bioshock-infinite-how-a-video-game-is-reflecting-life/2011/10/21/gIQAlU8fGM_story.html | title= The tea party, Occupy Wall Street and ‘BioShock Infinite’: How a video game is reflecting life | first= Hayley | last = Tsukayama | date = October 25, 2011 | accessdate = October 26, 2011 | work = The Washington Post }}</ref> і некалькіх фільмаў, такія як «''{{нп5|Сіні аксаміт, фільм|Сіні аксаміт|en|Blue Velvet (film)}}''» [[Дэвід Лінч|Дэвіда Лінча]] і «''[[Ззянне (фільм, 1980)|Ззянне]]''» [[Стэнлі Кубрык]]а<ref name="Wired Inspired">{{cite web | url = http://www.wired.com/gamelife/2012/12/ff_bioshock/ | title = Why BioShock Infinite’s Creator Won’t Settle for Success | first = Chris | last = Suellentrop | date = December 6, 2012 | accessdate = January 4, 2014 | publisher = ''Wired''}}</ref>. [[Файл:Meg Turney as Elizabeth from Bioshock.jpg|міні|злева|Касплэй Элізабет, галоўнай гераіні гульні, на фестывалі «''WonderCon''» у 2013 годзе.]] Цэнтральнае месца ў гульні займаюць адносіны паміж персанажамі Букера і Элізабет, яго кампаньёна<ref>{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/384576/interviews/interview-ken-levine-on-religion-and-racism-in-bioshock-infinite/ | title = Interview: Ken Levine on religion and racism in BioShock Infinite | first = Nick | last = Cowen | date = December 21, 2012 | accessdate = January 4, 2014 | work = Computer and Video Games}}</ref>. У адрозненне ад Джэка з «''BioShock''» і Суб’екта Дэльта з «''BioShock 2''», абодва з якіх былі маўклівымі героямі, пратаганіст «''BioShock Infinite''» Букер мае ўласны голас<ref name="gamepro inspirations">{{cite web | url = http://www.gamepro.com/article/features/218053/ken-levine-talks-bioshock-infinite-inspirations/ | title = Ken Levine talks BioShock Infinite inspirations | first = Will | last = Herring | date = February 1, 2011 | accessdate = February 1, 2011 | publisher = Gamepro | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110825145555/http://www.gamepro.com/article/features/218053/ken-levine-talks-bioshock-infinite-inspirations | archivedate = 25 жніўня 2011 | url-status = live }}</ref>. Элізабет, цэнтральны элемент гульні, была распрацавана ў якасці сімвала, які можа быць не толькі карысным спадарожнікам гульца, а і рэальным партнёрам са значнай эмацыйнай сувяззю<ref>{{cite web | url = http://www.vg247.com/2012/12/07/bioshock-infinite-elizabeths-role-in-the-game-deepened-as-development-progressed/ | title = BioShock Infinite – Elizabeth's role in the game deepened as development progressed | first = Stephaney | last = Nunneley | date = December 7, 2012 | accessdate = December 7, 2012 | publisher = VG247 }}</ref>. Развіццё Элізабет было натхнёна персанажам {{нп5|Алікс Вэнс|Алікс Вэнс|en|Alyx Vance}}, які быў апісаны Левінам як цэнтральны элемент і «''эмацыйны''» драйвер «''[[Half-Life 2]]''»<ref name="Gamespot halflife">{{cite web | url = http://www.gamespot.com/features/how-half-life-influenced-bioshock-infinite-6347428/ | title = How Half-Life Influenced BioShock Infinite | first = Giancarlo | last = Varanini | date = December 12, 2011 | accessdate = December 15, 2011 | publisher = Gamespot }}</ref>. Для сюжэту Левін прымяніў новы падыход шляхам прыцягнення акцёраў для Букера і Элізабет, [[Трой Бэйкер|Троя Бэйкера]] і [[Кортні Дрэйпер]], адпаведна, у студыю, каб развіць персанажаў і дапамагчы ўдакладніць сюжэт<ref name="wired voiceactors">{{cite web | url = http://www.wired.com/gamelife/2011/09/bioshock-infinite-pax-2011/ | title = Rare Collaboration Adds Weight to BioShock Infinite | first = Chris | last = Kohler | date = September 2, 2011 | accessdate = December 21, 2011 | work = Wired }}</ref>. Левін, аднак, не забяспечваў акцёраў поўным веданнем сюжэту для таго, каб дапамагчы ім развіць адносіны іх персанажаў значна больш натуральным чынам<ref name="levine storytelling">{{cite web | url = http://www.gamasutra.com/view/feature/6586/ken_levine_on_the_storytelling_.php | title = Ken Levine on the Storytelling Craft of BioShock Infinite | first = Dennis | last = Scimeca | date = January 9, 2012 | accessdate = January 9, 2012 | publisher = Gamasutra }}</ref>. «''BioShock Infinite''» працуе на моцна мадыфікаваным «''[[Unreal Engine]]''», з дапаўненнямі і зменам асноўнага рухавіка<ref>{{cite web | url = http://www.unrealengine.com/showcase/bioshock_infinite/ | title = BioShock Infinite &#124; Unreal Technology | first = John | last = Gaudiosi | date = March 26, 2013 | accessdate = March 16, 2014 | publisher = Unreal Engine | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140215102355/http://www.unrealengine.com/showcase/bioshock_infinite/ | archivedate = 15 лютага 2014 | url-status = dead }}</ref>. «''Irrational''» першапачаткова разглядаў выкарыстанне моцна мадыфікаванага рухавічка «''Unreal Engine 2.5''», які выкарыстоўваўся для першапачатковага «''BioShock''», але ён быў прызнаны недастатковым для іх бачання<ref>{{cite web | url = http://www.joystiq.com/2010/11/03/bioshock-infinite-is-to-unreal-engine-3-as-bioshock-was-to-unrea/ | title = BioShock Infinite is to Unreal Engine 3 as BioShock was to Unreal Engine 2.5 | first = Christopher | last = Grant | date = November 3, 2010 | accessdate = March 16, 2014 | publisher = Joystiq }}</ref>. Паводле слоў Левіна, «''Infinite''» была распрацавана з нуля, нічога не было ўзята з папярэдніх гульняў «''BioShock''»<ref name="eurogamer announced">{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2010-08-12-bioshock-infinite-announced | title = BioShock Infinite announced | first = Wesley | last= Yin-Poole | date =August 12, 2010 | accessdate =August 12, 2010 | publisher = Eurogamer}}</ref>. З пункту гледжання геймплэя, «''Irrational''» стварыла вертыкальныя і адкрытыя прасторы Калумбіі, каб забяспечыць больш магчымасцей для ўключэння большай колькасці відаў баёў у адрозненне ад закрытых лакацый «''Rapture''» у арыгінальнай «''BioShock''»<ref name="cvg combat"/>. Пры падыходзе часу публікацыі гульні шматлікія матэрыялы, такія як «''Vigors''», механізмы разрываў, зброя, лакацыі, персанажы, ворагі, былі выразаны з яе. Кажуць, што падчас гэтага працэсу было выразана матэрыялу, дастатковага для пяці або шасці гульняў<ref name="polygon cut material"/>. Некалькі членаў персаналу «''Irrational''» сышлі ў канцы распрацоўкі гульні<ref>{{cite web | url = http://ign.com/articles/2012/08/08/bioshock-infinite-loses-two-developers | title = BioShock Infinite Loses Two Developers | publisher = [[IGN]] | first = Andrew | last = Goldfarb | date = August 8, 2012 | accessdate = March 16, 2014 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://ign.com/articles/2012/10/15/combat-designer-ai-lead-depart-bioshock-infinite-team | title = Combat Designer, AI Lead Depart BioShock Infinite Team | publisher = [[IGN]] | first = Andrew | last = Goldfarb | date = October 15, 2012 | accessdate = March 16, 2014 }}</ref>. Левін заявіў, што праблемы з прадукцыйнасцю папярэдніх гульняў «''BioShock''», з якімі сутыкаецца «''[[Windows]]''», былі разгледжаны «''Irrational''» у «''Infinite''». Ён таксама дадаў, што версія «''Windows''», уключаная на «''[[Steam]]works''», не будзе выкарыстоўваць дадатковае {{нп5|Тэхнічныя сродкі абароны аўтарскіх правоў|праграмнае забеспячэнне кіравання лічбавымі правамі|en|Digital rights management}}, як «''{{нп5|Games for Windows – Live|Games for Windows – Live|en|Games for Windows – Live}}''» ці «''{{нп5|SecuROM|SecuROM|en|SecuROM}}''»<ref name="pcgamer pc version">{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2012/12/21/bioshock-infinite-will-feel-at-home-on-the-pc-wont-use-games-for-windows-live-or-securom/ | title = Bioshock Infinite will feel "at home on the PC," won’t use Games for Windows Live or SecuRom | work = PC Gamer | date = December 21, 2012 | accessdate = December 21, 2012 | first = Phil | last = Savage }}</ref>. Версія для «''Windows''» пастаўляецца на трох DVD дысках для тэкстур больш высокага разрознення, якія знаходзяцца па-за межамі версіі прыстаўкі, і падтрымліваюцца відэакартамі, здольнымі працаваць з «''[[DirectX]]'' ''11''» у дадатак да «''DirectX 10''», што дазваляе далей палепшыць графіку гульні<ref>{{cite web | url = http://www.ign.com/articles/2013/01/15/bioshock-infinite-the-pc-version-difference | title = BioShock Infinite: The PC Version Difference | first = Charles | last =Onyett | date = January 15, 2013 | accessdate = January 15, 2013 | publisher = [[IGN]] }}</ref>. «''Irrational''» таксама разглядзеў яшчэ адно пытанне, з якім сутыкнуліся гульцы ў арыгінальнай «''BioShock''». Яно складалася ў тым, што версія «''Infinite''» для «''[[PlayStation 3]]''» не была парціраваная і распрацоўвалася адначасова з версіяй для «''Windows''» і для «''Xbox''»<ref>{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2010-11-19-ps3-bioshock-infinite-will-not-be-a-port | title = PS3 BioShock Infinite will not be a port | first = Fred | last = Dutton | date = November 19, 2010 | accessdate = November 19, 2010 | publisher = Eurogamer }}</ref>. Акрамя таго, версія для «''PlayStation 3''» падтрымлівае {{нп5|стэрэамалюнак|стэрэаскапічнае 3D|ru|Стереоизображение}} і кантролер рухаў «''[[PlayStation Move]]''», а таксама ўключае ў сябе бясплатную копію арыгінальнай «''BioShock''» у Паўночнай Амерыцы<ref>{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/334923/bioshock-infinite-gets-3d-support/ | title = BioShock Infinite gets 3D support | first = Mike | last = Jackson | date = February 8, 2012 | accessdate = February 8, 2012 | work = Computer and Video Games }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2012-12-04-free-bioshock-1-with-bioshock-infinite-ps3-is-a-us-exclusive-offer | title = Free BioShock 1 with BioShock Infinite PS3 is a US exclusive offer | publisher = Eurogamer | first = Wesley | last = Yin-Poole | date = December 4, 2012 | accessdate = December 4, 2012 }}</ref>. «''BioShock Infinite''» была выпушчана ва ўсім свеце для платформ «''[[Microsoft Windows]]''», «''[[PlayStation 3]]''», «''[[Xbox 360]]''» [[26 сакавіка]] [[2013]] года<ref>{{cite web | url = http://www.digitalspy.com/gaming/news/a468379/bioshock-infinite-new-trailer-celebrates-launch-watch.html | title = 'BioShock Infinite' new trailer celebrates launch - watch | first = Scott | last = Nichols | date = March 26, 2013 | accessdate = January 4, 2014 | publisher = Digital Spy }}</ref>. «''Aspyr''» пазней апублікавала і перанесла «''Infinite''» на платформу [[Mac OS X|OS X]], порт быў выпушчаны 29 жніўня 2013 года<ref name="Aspyr">{{Cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/422444/bioshock-infinite-coming-to-mac-on-august-29/ | title = News: BioShock Infinite coming to Mac on August 29 | first = Mike | last= Jackson | date = August 3, 2013 | accessdate = March 16, 2014 | work = Computer and Video Games }}</ref><ref>{{Cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/427009/bioshock-infinite-releases-for-mac-today/ | title = News: BioShock Infinite releases for Mac today | first = Shaun | last= Prescott | date = August 30, 2013 | accessdate = March 16, 2014 | work = Computer and Video Games }}</ref>. Дзве асноўныя часткі {{нп5|загружаны кантэнт|загружанага кантэнту|en|Downloadable content}} былі аддзеленыя ад гульні. Першы кавалак называецца «''{{comment|Clash in the Clouds|Сутыкненне ў аблоках}}''», гэта баявы рэжым на арэне без сюжэту. Гулец сутыкаецца з усё больш складанымі хвалямі ворагаў на розных картах з асноўнай гульні. Ён быў выпушчаны [[30 ліпеня]] 2013 года<ref>{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2013-07-30-bioshock-infinite-clash-in-the-clouds-review | title = BioShock Infinite: Clash in the Clouds review | publisher = Eurogamer | first = Tom | last = Bramwell | date = July 30, 2013 | accessdate = July 30, 2013 }}</ref>. Другая частка называецца «''{{comment|Burial at Sea|Пахаванне ў моры}}''», яе падзеі адбываюцца ў «''Rapture''». Гэтая частка звязвае сюжэт «''Infinite''» і арыгінальнай гульні «''BioShock''». Яна складаецца з двух эпізодаў, першы выпушчаны [[12 лістапада]] 2013 года, а другі — [[25 сакавіка]] [[2014]] года<ref>{{cite web | url = http://ign.com/articles/2013/10/25/bioshock-infinite-burial-at-sea-episode-1-dlc-release-date | title = BioShock Infinite: Burial at Sea Episode 1 DLC Release Date | publisher = [[IGN]] | first = Andrew | last = Goldfarb | date = October 25, 2013 | accessdate = March 19, 2014 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://ign.com/articles/2014/02/05/bioshock-infinite-burial-at-sea-episode-2-release-date | title = BioShock Infinite: Burial at Sea Episode 2 Release Date | publisher = [[IGN]] | first = Luke | last = Karmali | date = February 5, 2014 | accessdate = March 19, 2014 }}</ref>. «''BioShock Infinite: Complete Edition''», камплектацыя «''BioShock Infinite''» з «''Clash in the Clouds''» і «''Burial at Sea''», была выпушчана 4 лістапада 2014 года<ref>{{cite web |url=http://www.gamespot.com/articles/bioshock-infinite-complete-edition-confirmed-for-x/1100-6422481/ |title=BioShock Infinite Complete Edition Confirmed for Xbox 360, PS3, PC |last=Makuch |first=Eddie |work=GameSpot |publisher=CBS Interactive |date=September 22, 2014 |accessdate=September 23, 2014 }}</ref>. == Музыка == Арыгінальны саўндтрэк для «''BioShock Infinite''» быў складзены {{нп5|Гары Шыман|Гары Шыманам|en|Garry Schyman}}, які раней складаў саўндтрэкі для «''BioShock''» і «''BioShock 2''»<ref>{{cite web | url = http://www.vg247.com/2012/12/20/bioshock-infinite-scored-by-series-composer-garry-schyman/ | title = BioShock: Infinite scored by series composer Garry Schyman | first = Brenna | last = Hillier | date = December 20, 2012 | accessdate = December 20, 2012 | publisher = VG247 }}</ref>. Кен Левін заявіў, што музыка з «''Infinite''» «''значна адрознівалася ў параўнанні з папярэднімі гульнямі серыі, напісаная большай колькасцю „інструментаў і стылю“''». Ён адчуваў, што гульня надала «''нашмат больш амерыканскіх пачуццяў''», і дадаў, што каманда хацела «''крыху больш Дзікага Захаду''». Левін пракаменціраваў, што музыка была часткова натхнёнай музыкай [[Джоні Грынвуд]]а для «''[[І будзе кроў]]''», якая служыла ў якасці «''добрага''» адпраўнога пункта, і саўндтрэка {{нп5|Пол Бакмастар|Пола Бакмастара|en|Paul Buckmaster}} для фільма «''[[12 малпаў]]''»<ref name="IGN music"/>. З самага пачатку ў працэсе распрацоўкі Шыман выбраў зусім новы падыход да музыкі для «''Infinite''» з-за яе адрозненняў з папярэднімі гульнямі «''BioShock''»<ref name="gameinformer music">{{cite web | url = http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2013/03/19/game-music-spotlight-bioshock-infinite-composer-gary-schyman.aspx | title = Game Music Spotlight: BioShock Infinite Composer Gary Schyman | first = Matt | last = Helgeson | date = March 19, 2013 | accessdate = January 7, 2014 | work = Game Informer | archive-date = 10 студзеня 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140110174754/http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2013/03/19/game-music-spotlight-bioshock-infinite-composer-gary-schyman.aspx | url-status = dead }}</ref>. Ён сказаў, што ў параўнанні з папярэднімі гульнямі, сусвет «''Infinite''» і час падзей былі «''зусім іншымі і ўнікальнымі ў многіх адносінах''», і што ён быў «''значна больш канкрэтызаваны ў плане персанажаў''» сюжэтам двух галоўных герояў<ref name="IGN music">{{cite web | url = http://ign.com/articles/2013/03/12/the-music-of-bioshock-infinite | title = The Music of BioShock Infinite | publisher = [[IGN]] | date = March 12, 2013 | accessdate = January 7, 2014 | first = Andrew | last= Goldfarb }}</ref>. Шыман адзначыў, што ён працаваў над музыкай на працягу працяглага перыяду часу, і ў сувязі з доўгім і складаным цыклам распрацоўкі гульні праца заняла шмат часу, каб знайсці правільны падыход да саўндтрэку<ref name="PCGamer music">{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2013/03/14/bioshock-infinites-composer-garry-schyman-on-making-music-for-the-songbird/ | title = BioShock Infinite's composer Garry Schyman on making music for the Songbird | publisher = ''PC Gamer'' | date = March 15, 2013 | accessdate = January 7, 2014 | first = | last= PC Gamer }}</ref>. Пасля доўгіх эксперыментаў Шыман выявіў, што выкарыстанне больш простай музыкі было лепшым для гульні, паколькі ён адчуваў, што гэта ўзгадняецца з прастатой 1912 года<ref name="IGN music"/>. Тым не менш, Шыман заявіў, што ён не абмяжоўвае сябе музыкай таго часу<ref name="IGN music"/> і дадаў, што падчас стварэння гульні 1912 год быў вельмі ўплывовым, але не вызначальным. Ён сказаў: «''Я не хачу імітаваць папулярную музыку 1912 года, якая не асабліва эмацыйная для нашых вушэй у 2013 годзе''»<ref name="PCGamer music"/>. Першапачаткова выкарыстоўваючы працы з больш [[аркестр]]авым падыходам, Шыман пазней пачаў выкарыстоўваць невялікія ансамблі струнных інструментаў ад трох да дзесяці ігракоў, каб скласці для гульні адносна просты саўндтрэк<ref name="IGN music"/>. Шыман таксама называе Элізабет крытычна важным элементам для музыкі, патлумачыўшы, што «''шмат музыкі адносіцца да яе, а таксама некаторых з эмацыйных рэчаў, якія яна перажывае''». Ён працягваў апісваць музыку «''Infinite''», як «''больш эмацыйны саўндтрэк''», як адносіны паміж двума ключавымі персанажамі ў гульні, Букерам і Элізабет<ref name="gameinformer music"/>. Левін заявіў, што выбраць ліцэнзійную музыку для «''Infinite''» было значна больш складана ў параўнанні з арыгінальнай «''BioShock''»<ref name="wired Q&A">{{cite web | url = http://www.wired.com/gamelife/2012/04/ken-levine-interview/all/ | title = Q&A: Ken Levine’s Brave New World of BioShock Infinite | work = Wired | date = April 26, 2012 | accessdate = January 7, 2013 | first = John | last = Mix Meyer }}</ref><ref name="kotaku jazz">{{cite web | url = http://kotaku.com/5896452/jazz-teddy-roosevelt-and-jumping-off-the-edge-what-makes-bioshock-infinite-tick | title = Jazz, Teddy Roosevelt, and Jumping Off the Edge: What Makes BioShock Infinite Tick | publisher = Kotaku | date = March 26, 2012 | accessdate = March 26, 2012 | first = Kate | last = Cox }}</ref>. Ён адзначыў, што з арыгінальнай «''BioShock''», падзеі якой адбываюцца ў 1959 годзе ў сярэдзіне 20-га стагоддзя, было лёгка набыць музычныя творы прадстаўнікоў эпохі. Ён сказаў, што каманда «''мела велізарную бібліятэку добрай музыкі, выбраць было з чаго''»<ref name="wired Q&A"/><ref name="kotaku jazz"/>. Левін заявіў, што падзеі «''Infinite''», аднак, адбываюцца ў 1912 годзе ў пачатку XX стагоддзя; музыку таго часу ён апісаў як «''жудасную''» і «''не вельмі прыемную''» для «''сучаснага вуха''». Такім чынам, каманда распрацоўшчыкаў была гатова «''капаць сапраўды глыбока''», каб знайсці больш задавальняючай музыкі падчас працы над «''Infinite''»<ref name="wired Q&A"/><ref name="kotaku jazz"/>. Левін адзначыў, што ён не быў строгі з выбарам музыкі і песень. Ён адчуваў, што самае галоўнае ў адносінах да музыкі было «''атрымаць, каб людзі адчувалі рэчы''». Ён дадаў, што выдуманы характар гульні апраўдаў яго і ў гульню «''гуляецца трохі хутка і свабодна''» і гулец «''[робіць] рэчы крыху па-іншаму''» з музыкай<ref name="wired Q&A"/>. Левін таксама заявіў, «''што музыка „Infinite“ іграе „дзіўную“ ролю ў гульні; што музыка будзе „звязваць у макрагісторыю“ і што каманда мела „шмат маленькіх гісторый“, каб расказаць пра гэта''»<ref name="wired Q&A"/><ref name="kotaku jazz"/>. Саўндтрэк «''BioShock Infinite''», арыгінальная музыка і песні, атрымалі шматлікія ўзнагароды. Гульня заваявала ўзнагароду «''Найлепшая песня ў гульні''» («''{{comment|Will the Circle Be Unbroken?|Ці будзе круг бесперапынным?}}''» у выкананні Кортні Дрэйпер і Троя Бэйкера) і была намінаваная на найлепшы саўндтрэк на «''VGX''» 2013 года<ref name="VGX_2013"/>. Яна пазней выйграла ўзнагароду на 17-ай цырымоніі «''D.I.C.E.''» за выдатныя дасягненні ў арыгінальным складзе музыкі<ref name="IGN DICE">{{cite web|last=Karmali |first=Luke |title=The Last of Us Wins Game of the Year at DICE Awards 2014 |url=http://www.ign.com/articles/2014/02/07/the-last-of-us-wins-game-of-the-year-at-dice-awards-2014 |publisher=[[IGN]] |date=February 7, 2014 |accessdate=February 11, 2014 }}</ref> і перамагла ў намінацыі «''Найлепшая музыка ў гульні''» на 3-цяй штогадовай цырымоніі «''New York Videogame Critics Circle Awards''»<ref name="New York Awards">{{cite web|last=nygcc |first= |title=Winners & Rebroadcast: 3rd Annual Critics Circle Awards |url=http://nygamecritics.com/2014/02/12/winners-rebroadcast-3rd-annual-critics-circle-awards/ |publisher=New York Videogame Critics Circle |date=February 12, 2014 |accessdate=February 25, 2014 }}</ref>. Гульня таксама выйграла «''Song Collection''» Нацыянальнай акадэміі гандлю відэагульнямі 2013 года<ref name="NAVGTR">{{cite web |last=admin |title=2013 NAVGTR Award Winners |url=http://navgtr.org/archives/2028/ |publisher=National Academy of Video Game Trade Reviewers |date=February 17, 2014 |accessdate=February 18, 2014 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6aTimsHY4?url=http://navgtr.org/archives/2028/ |archivedate=2 жніўня 2015 |url-status=dead }}</ref> і перамагла ў намінацыі «''Арыгінальная музыка''» ў 10-й цырымоніі Брытанскай акадэміі відэагульняў<ref name="IGN BAFTA 2014">{{cite web|last=Karmali |first=Luke |title=BAFTA Games Awards 2014 Winners Announced |url=http://ign.com/articles/2014/03/13/bafta-games-awards-2014-winners-announced |publisher=[[IGN]] |date=March 13, 2014 |accessdate=April 14, 2014 }}</ref>. Гульня заваявала тры ўзнагароды на 12-й штогадовай «''Audio Network Guild Awards''»: музыка года, найлепшы арыгінальны інструментальны трэк («''Lighter Than Air''») і найлепшае выкарыстанне ліцэнзаванай музыкі<ref name="GANG Win">{{cite web|last=McDonald |first=Dren |title=GANG AWARDS Winners |url=http://www.audiogang.org/blog/gang-awards-winners/ |publisher=Game Audio Network Guild |date=March 22, 2014 |accessdate=April 14, 2014 }}</ref>. == Рэліз == === Перад выпускам === Праз тыдзень пасля абвяшчэння «''BioShock Infinite''» была выстаўлена на «''[[Gamescom|Gamescom 2010]]''», дзе яна атрымала свае першыя ўзнагароды, выйграўшы «''Game of the Show''» і «''Найлепшая гульня для Xbox 360''» паводле «''[[IGN]]''»<ref name="Gamescom IGN">{{cite web|title=Gamescom: BioShock Infinite Wins Game of Show|url=http://ign.com/articles/2010/08/20/gamescom-bioshock-infinite-wins-game-of-show|publisher=[[IGN]]| first = Martin| last = Robinson |date=August 20, 2010|accessdate=November 3, 2013}}</ref>. Яна была намінавана на «''Самую чаканую гульню''» паводле «''{{нп5|Spike Video Game Awards|Spike Video Game Awards 2010|en|Spike Video Game Awards}}''»<ref name="VGA2010nom">{{cite web|title=Spike TV Video Game Awards Nominees Revealed |url=http://gamerant.com/spike-tv-video-game-awards-nominees-revealed-jeff-53342/ |publisher=Game Rant | first = Jeff | last = Schille |date=November 17, 2010 |accessdate=December 14, 2013}}</ref>, але не выйграла<ref name="VGA2010">{{cite web|title=2010 Spike Video Game Awards Winners List |url=http://gamerant.com/2010-spike-video-game-awards-winners-list-robk-56735/ |publisher=Game Rant | first = Rob | last = Keyes |date=December 12, 2010 |accessdate=December 14, 2013}}</ref>. «''Infinite''» была на дысплеі для відэагульняў на «''[[Electronic Entertainment Expo|Electronic Entertainment Expo 2011]]''» (E3 [[2011]]), дзе яна была шмат чым узнагароджана, выйграўшы больш за 85 рэдакцыйных узнагарод<ref name="Infinite official">{{cite web | url = http://www.bioshockinfinite.com/the-game/ | title = The Game | publisher = ''BioShock Infinite'' Official Website | accessdate = October 31, 2013 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130330040712/http://www.bioshockinfinite.com/the-game | archivedate = 30 сакавіка 2013 | url-status = dead }}</ref>, 39 з якіх былі «''Game of the Show''»<ref name="E3 2011 Awards">{{cite web | url = http://gematsu.com/2011/06/bioshock-infinite-takes-home-75-e3-awards | title = BioShock Infinite takes home 75 E3 awards | publisher = Gematsu | last = Romano | first = Sal | date = June 30, 2011 | accessdate = February 18, 2014 }}</ref>. У прыватнасці, на выстаўцы «''E3 2011''» гульня выйграла ўсе чатыры намінацыі ад «''{{нп5|Game Critics Awards|Game Critics Awards|en|Game Critics Awards}}''» за «''Best of Show''», «''Найлепшую арыгінальную гульню''», «''Найлепшую PC-гульню''» і «''Найлепшую экшан/прыгодніцкую гульню''»<ref name="GC Awards">{{cite web | url = http://www.gamasutra.com/view/news/35496/BioShock_Infinite_Leads_E3_Game_Critics_Awards_Winners.php | title = BioShock Infinite Leads E3 Game Critics Awards Winners | publisher = [[Gamasutra]] | first = Kyle | last = Orland | date = June 28, 2011 | accessdate = June 28, 2011 }}</ref>. «''Infinite''» зноў была намінавана на «''Самую чаканую гульню''» на «''[[Spike Video Game Awards]]''» у 2011 і [[2012]] гадах<ref name="VGA2011">{{cite web|title=2011 Spike Video Game Awards: Complete Winners List |url=http://gamerant.com/2011-spike-video-game-awards-complete-winners-list-robk-120822/ |publisher=Game Rant | first = Rob | last = Keyes |date=December 10, 2011 |accessdate=December 14, 2013}}</ref><ref name="VGA2012">{{cite web|title=2012 Spike Video Game Awards Winners List |url=http://gamerant.com/2012-spike-video-game-awards-vgas-winners/ |publisher=Game Rant | first = Anthony | last = Taormina |date=December 7, 2012 |accessdate=December 14, 2013}}</ref>. Гульня таксама атрымала дзве паслядоўныя намінацыі прэміі «''Залаты джойсцік''» на «''One to Watch''» у 2011 і 2012 гадах<ref name="GJA 2011 Nom">{{cite web|last=Orland |first=Kyle |title=Nominees Announced For 2011 Golden Joystick Awards |url=http://www.gamasutra.com/view/news/37071/Nominees_Announced_For_2011_Golden_Joystick_Awards.php |publisher=Gamasutra |date=September 7, 2011 |accessdate=April 11, 2014 }}</ref><ref name="GJA 2012 Nom">{{cite web|last=Reynolds |first=Matthew |title=Golden Joystick Awards 2012 public voting now open |url=http://www.digitalspy.com/gaming/news/a401428/golden-joystick-awards-2012-public-voting-now-open.html |publisher=Digital Spy |date=August 24, 2012 |accessdate=April 11, 2014 }}</ref>. === Крытыка === {{Video game reviews | width = 28 em <!-- Aggregators --> | GR = (PS3) 96%<ref name="GRPS3">{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/ps3/605051-bioshock-infinite/index.html|title=BioShock Infinite for PlayStation 3|publisher=GameRankings|accessdate=March 26, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130325080459/http://www.gamerankings.com/ps3/605051-bioshock-infinite/index.html|archivedate=25 сакавіка 2013|url-status=dead}}</ref><br>(PC) 93%<ref name="GRPC">{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/pc/605053-bioshock-infinite/index.html|title=BioShock Infinite for PC|publisher=GameRankings|accessdate=March 26, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160726190120/http://www.gamerankings.com/pc/605053-bioshock-infinite/index.html|archivedate=26 ліпеня 2016|url-status=dead}}</ref><br>(X360) 92%<ref name="GRX360">{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox360/605052-bioshock-infinite/index.html|title=BioShock Infinite for Xbox 360|publisher=GameRankings|accessdate=March 26, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160628022547/http://www.gamerankings.com/xbox360/605052-bioshock-infinite/index.html|archivedate=28 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref> | MC = (PS3) 94/100<ref name="MCPS3">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/game/playstation-3/bioshock-infinite|title=BioShock Infinite for PlayStation 3 Reviews|publisher=Metacritic|accessdate=March 26, 2013}}</ref><br>(PC) 94/100<ref name="MCPC">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/game/pc/bioshock-infinite|title=BioShock Infinite for PC Reviews|publisher=Metacritic|accessdate=March 26, 2013}}</ref><br>(X360) 93/100<ref name="MCX360">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/game/xbox-360/bioshock-infinite|title=BioShock Infinite for Xbox 360 Reviews|publisher=Metacritic|accessdate=March 26, 2013}}</ref> <!-- Reviewers --> | Edge = 9/10<ref name="Edge review">{{cite web | url = http://www.edge-online.com/review/bioshock-infinite-review/| title = BioShock Infinite review | first = | last = Edge Staff | date = March 24, 2013 | accessdate = March 24, 2013 | work = Edge }}</ref> | EGM = 10/10<ref name="EGM review">{{cite web | url = http://www.egmnow.com/articles/reviews/egm-review-bioshock-infinite/ | title = EGM Review: BioShock Infinite | first = Andrew | last = Fitch | date = March 25, 2013 | accessdate = April 4, 2013 | work = Electronic Gaming Monthly | archive-date = 31 ліпеня 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160731150558/http://www.egmnow.com/articles/reviews/egm-review-bioshock-infinite/ | url-status = dead }}</ref> | EuroG = 10/10<ref name="EuroG review">{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2013-03-25-bioshock-infinite-review | title = BioShock Infinite review | first = Tom | last = Bramwell | date = March 25, 2013 | accessdate = March 25, 2013 | publisher = Eurogamer }}</ref> | GI = 10/10<ref name="GI review PC">{{cite web | url = http://www.gameinformer.com/games/bioshock_infinite/b/pc/archive/2013/03/25/enjoying-the-view-from-above.aspx | title = Enjoying The View From Above - BioShock Infinite - PC | first = Joe | last = Juba | date = March 25, 2013 | accessdate = January 18, 2014 | work = Game Informer | archive-date = 4 лютага 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170204191329/http://www.gameinformer.com/games/bioshock_infinite/b/pc/archive/2013/03/25/enjoying-the-view-from-above.aspx/ | url-status = dead }}</ref> | GRadar = {{rating|5|5}}<ref name="GRadar review">{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/bioshock-infinite-review/ |title= BioShock Infinite Review |publisher=GamesRadar| first = Lucas | last = Sullivan |date=March 25, 2013 |accessdate=April 3, 2013}}</ref> | GSpot = 9/10<ref name="GSpot review X360/PC">{{cite web | url = http://www.gamespot.com/reviews/bioshock-infinite-review/1900-6405762/ | title = BioShock Infinite Review - Xbox 360 & PC | date = March 25, 2013 | accessdate = October 11, 2013 | first= Kevin | last = VanOrd | publisher = Gamespot }}</ref> | IGN = 9.5/10<ref name="IGN PC review">{{cite web | url = http://www.ign.com/articles/2013/03/22/bioshock-infinite-pc-review | title = BioShock Infinite PC Review | first = Ryan | last = McCaffery | date = March 21, 2013 | accessdate = March 24, 2013 | publisher = [[IGN]] }}</ref> | Joystiq = {{rating|5|5}}<ref name="Joystiqreview">{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2013/03/25/bioshock-infinite-review/ |title= Bioshock Infinite review: Of lions, lambs and liars | first = Xav | last= de Matos |date=March 25, 2013 |accessdate=March 25, 2013 | publisher = Joystiq }}</ref> | OPMUK = 10/10<ref name="OPMUK review">{{cite web | url = http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/review/bioshock-infinite-review-lofty-ambitions-take-flight-in-a-true-modern-classic/ | title = Bioshock Infinite PS3 review & gameplay video – lofty ambitions take flight in a true modern classic | first = Joel | last = Gregory | date = March 25, 2013 | accessdate = March 25, 2013 | work = PlayStation Official Magazine | archiveurl = https://web.archive.org/web/20141221134923/http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/review/bioshock-infinite-review-lofty-ambitions-take-flight-in-a-true-modern-classic/ | archivedate = 21 снежня 2014 | url-status = dead }}</ref> | OXM = 9.5/10<ref name="OXM review">{{cite web | url = http://www.oxmonline.com/bioshock-infinite-review | title = BioShock Infinite review | first = Mikel | last= Reparez | date= March 24, 2013 | accessdate = March 25, 2013 | work = Official Xbox Magazine }}</ref> | PCGUK = 91%<ref name="PCGUK review">{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/review/bioshock-infinite-review/ | title = BioShock Infinite review | first = Tom | last= Francis | work = PC Gamer | date = March 24, 2013 | accessdate = March 24, 2013 }}</ref> | VG = 8/10<ref name="VG review">{{cite web | url = http://www.videogamer.com/reviews/bioshock_infinite_review.html | title = BioShock Infinite Review | first = Steven | last = Burns | date = March 25, 2013 | accessdate = April 4, 2013 | publisher = VideoGamer.com }}</ref> }} «''BioShock Infinite''» атрымала прызнанне крытыкаў пасля рэлізу. Рэцэнзенты асабліва хвалілі сюжэт, сетынг і візуальны арт-дызайн. Сайт «''GameRankings''» даў «''BioShock Infinite''» сярэдні рэйтынг 96 % на аснове 17 аглядаў для версіі «''[[PlayStation 3]]''»<ref name="GRPS3"/>, 93 % на аснове 39 аглядаў для версіі «''PC''»<ref name="GRPC"/> і 92 % на аснове 27 аглядаў для версіі «''[[Xbox 360]]''»<ref name="GRX360"/>. «''Metacritic''» даў гульні адзнаку 94/100 ад 27 крытыкаў для версіі «''PlayStation 3''»<ref name="MCPS3"/>, 94/100 ад 68 крытыкаў для версіі «''PC''»<ref name="MCPC"/> і 93/100 ад 33 крытыкаў для версіі «''Xbox 360''»<ref name="MCX360"/>. Гульня на ўсіх трох версіях платформы адносіцца да тых, што атрымалі «''ўсеагульнае прызнанне''». Паводле «''Metacritic''» «''BioShock Infinite''» мела трэці рэйтынг відэагульняў 2013 года на ўсіх платформах, вышэй знаходзіліся толькі «''[[Grand Theft Auto V]]''» і «''{{нп5|The Last of Us|The Last of Us|en|The Last of Us}}''»<ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/feature/best-video-games-of-2013?page=0 |title=The Best Videogames of 2013 |last=Dietz |first=Jason |date=December 30, 2013 |publisher=Metacritic |accessdate=December 30, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629095750/http://www.metacritic.com/feature/best-video-games-of-2013?page=0 |archivedate=29 чэрвеня 2016 |url-status=dead }}</ref>. Крытыкі згодныя з тым, што «''BioShock Infinite''» — адна з найлепшых гульняў {{нп5|Сёмае пакаленне гульнявых кансолей|эпохі сёмага пакалення гульнявых кансолей|en|History of video game consoles (seventh generation)}}<ref name="GRadar review"/><ref>{{cite web | url = http://www.gameplanet.co.nz/pc/reviews/1025731.BioShock-Infinite-review/ | title = BioShock Infinite review | first = James | last = Cullinane | date = March 26, 2013 | accessdate = April 14, 2014 | publisher = Gameplanet | archiveurl = https://web.archive.org/web/20161113161655/http://www.gameplanet.co.nz/pc/reviews/1025731.BioShock-Infinite-review/ | archivedate = 13 лістапада 2016 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://gamingxd.com/bioshock-infinite-review/|title=Bioshock Infinite (360) Review|first=Bradley|last=Marsh|date=March 27, 2013|accessdate=November 18, 2021|publisher=Gamestyle|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150113043640/http://gamestyle.com/review/bioshock-infinite-review/|archivedate=13 студзеня 2015|url-status=dead}}</ref> Раян Мак-Кэфэры з «''IGN''» хваліць гульню і называе яе «''бліскучым стралком, які падштурхоўвае ўвесь жанр наперад з інавацыямі ў сюжэце і геймплэі''»<ref name="IGN PC review"/>. Джо Джуба з «''Game Informer''» заявіў, што «''Infinite''» знаходзіцца сярод найлепшых гульняў, у якія ён калі-небудзь гуляў<ref name="GI review PC"/>, а Адам Долж з «'' PlayStation Universe''» назваў яе «''адным з найлепшых шутараў ад першай асобы, які быў калі-небудзь зроблены''»<ref name="PSU.comReview">{{cite web | url = http://www.psu.com/a018897/BioShock--Infinite-Review | title = BioShock: Infinite Review | first = Adam | last = Dolge | date = March 27, 2013 | accessdate = April 13, 2014 | publisher = PSU.com }}</ref>. Назваўшы яе «''шэдэўрам, які будзе абмяркоўвацца бліжэйшыя гады''», Джоэл Грэгары з «''PlayStation Official Magazine''» заключыў, што «''Infinite''» стала апошняй гульнёй, якая далучыцца да асвячонага шэрагу «''{{нп5|Half-Life, гульня|Half-Life|en|Half-Life (video game)}}''», «''{{нп5|Deus Ex|Deus Ex|en|Deus Ex}}''» і «''BioShock''» як «''апафеоз шутараў, якія кіруюцца сюжэтам''»<ref name="OPMUK review"/>. Нават звычайна з’едлівы крытык Бен «''Yahtzee''» Крошаў з «''{{нп5|Zero Punctuation|Zero Punctuation|en|Zero Punctuation}}''» назваў «''Infinite''» найлепшай гульнёй 2013 года, заявіўшы, што ён усё яшчэ думаў пра гульню праз месяцы пасля таго, як згуляў<ref name="Escapist.comTop5">{{cite web | url = http://www.escapistmagazine.com/videos/view/zero-punctuation/8642-Top-5-Games-of-2013 | title = Top 5 Games of 2013 | last = Croshaw | first = Ben | date = January 1, 2014 | accessdate = July 23, 2014 | publisher = The Escapist | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304134638/http://www.escapistmagazine.com/videos/view/zero-punctuation/8642-Top-5-Games-of-2013 | archivedate = 4 сакавіка 2016 | url-status = dead }}</ref>. Многія крытыкі добразычліва параўналі «''BioShock Infinite''» з арыгінальнай «''BioShock''»<ref name="EGM review"/><ref name="GI review PC"/><ref name="IGN PC review"/><ref name="OXM review"/><ref name="Destruct review">{{cite web | url = http://www.destructoid.com/review-bioshock-infinite-249341.phtml | title = Review: BioShock Infinite | publisher = Destructoid | last = Sterling | first = Jim | date = March 25, 2013 | accessdate = November 2, 2013 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20131103084714/http://www.destructoid.com/review-bioshock-infinite-249341.phtml | archivedate = 3 лістапада 2013 | url-status = dead }}</ref>, некаторыя нават мяркуюць, што «''Infinite''» перасягнуў яе<ref name="Joystiqreview">{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2013/03/25/bioshock-infinite-review/ |title= Bioshock Infinite review: Of lions, lambs and liars | first = Xav | last= de Matos |date=March 25, 2013 |accessdate=March 25, 2013 | publisher = Joystiq }}</ref><ref name="GiantBombReview">{{cite web | url = http://www.giantbomb.com/reviews/bioshock-infinite-review/1900-568/ | title = BioShock Infinite Review | first = Jeff | last = Gerstmann | date = March 25, 2013 | accessdate = November 9, 2013 | publisher = Giant Bomb | archive-date = 10 лістапада 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131110081451/http://www.giantbomb.com/reviews/bioshock-infinite-review/1900-568/ | url-status = dead }}</ref><ref name="Kotaku review">{{cite web | url = http://kotaku.com/bioshock-infinite-the-kotaku-review-458672230 | title = BioShock Infinite: The Kotaku Review | first = Evan | last = Narcisse | date = March 25, 2013 | accessdate = December 18, 2013 | publisher = Kotaku}}</ref>. Дарэн Фрэніх з «''Entertainment Weekly''» заявіў, што «''калі „BioShock“ была „[[Хросны бацька (фільм)|Хросным бацькам]]“, то „BioShock Infinite“ з’яўляецца „[[Апакаліпсіс сёння|Апакаліпсісам сёння]]“''»<ref name="Entertainment Weekly Rev">{{cite web | url = http://popwatch.ew.com/2013/03/26/bioshock-infinite-review/ | title = 'BioShock Infinite' review, with an addendum | first = Darren | last = Franich | date = March 25, 2013 | accessdate = January 24, 2014 | work = [[Entertainment Weekly]] | archive-date = 1 лютага 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140201223610/http://popwatch.ew.com/2013/03/26/bioshock-infinite-review/ | url-status = dead }}</ref>. Адам Ковіц з «''{{нп5|Machinima Inc.|Machinima.com|en|Machinima Inc.}}''» назваў іх «''дзвюма'' ''аналагічнымі пакуль яшчэ асобнымі гульнямі, якія могуць суіснаваць і застаюцца роўнымі па якасці''»<ref name="Machinimareview">{{cite web | url = http://www.insidegamingdaily.com/2013/03/25/bioshock-infinite-review/ | title = BioShock Infinite Review | first = Adam | last = Kovic | date = March 25, 2013 | accessdate = November 9, 2013 | publisher = Machinima.com }}</ref>. Шырокае прызнанне было накіравана да сюжэту, некалькі крытыкаў называюць яго адным з найлепшых у відэа-гульнях<ref name="Joystiqreview"/><ref name="Escapist review">{{cite web |url=http://www.escapistmagazine.com/articles/view/editorials/reviews/10250-BioShock-Infinite-Review-A-Head-in-the-Clouds |title=BioShock Infinite Review: A Head in the Clouds |publisher=''The Escapist'' |last=Wehner |first=Mike |date=March 25, 2013 |accessdate=November 2, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131104061650/http://www.escapistmagazine.com/articles/view/editorials/reviews/10250-BioShock-Infinite-Review-A-Head-in-the-Clouds |archivedate=4 лістапада 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wired.co.uk/news/archive/2013-03/26/bioshock-infinite-review?page=all|title=BioShock Infinite review|publisher=''Wired UK''|last=Orland|first=Kyle|date=March 26, 2013|accessdate=April 1, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304212710/http://www.wired.co.uk/news/archive/2013-03/26/bioshock-infinite-review?page=all|archivedate=4 сакавіка 2016|url-status=dead}}</ref>. Сюжэт быў добра прыняты<ref name="GSpot review X360/PC"/><ref name="CVG review">{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/394912/reviews/bioshock-infinite-review-cloud-nine-review/ | title = BioShock Infinite review: Cloud nine | first = Alex | last = Dale | date = March 25, 2013 | accessdate = December 14, 2013 | work = Computer and Video Games }}</ref>, Джарэд Ньюман з «''[[Time]]''» хваліць яго здольнасць да аператыўнага каментарыя і крытыкі ад гульцоў як праўдзівай ацэнкі гульні<ref name="Time Review">{{cite web | url = http://techland.time.com/2013/04/09/bioshock-infinite-review-elevated-action/ | title = BioShock Infinite Review: Elevated Action | first = Jared | last = Newman | date = April 9, 2013 | accessdate = April 14, 2014 | work = [[Time]] | archive-date = 16 красавіка 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140416183425/http://techland.time.com/2013/04/09/bioshock-infinite-review-elevated-action/ | url-status = dead }}</ref>. Некаторыя крытыкі, у тым ліку Адам Сеслер з «''Rev3Games''», таксама высока ацанілі сюжэт «''BioShock Infinite''», адзначыўшы, што яго здольнасць спрытна абыйсці гульца і ўзаемадзеянне прывялі да сюжэту, які можа працаваць толькі ў гульні<ref name="Rev3 Review">{{cite web | url = http://revision3.com/rev3gamesreviews/bioshock-infinite-review | title = BioShock Infinite REVIEW! Adam Sessler Reviews | first = Adam | last = Sessler | date = March 25, 2013 | accessdate = April 14, 2014 | publisher = Rev3Games | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140416183007/http://revision3.com/rev3gamesreviews/bioshock-infinite-review | archivedate = 16 красавіка 2014 | url-status = dead }}</ref><ref name="Telegraph Review">{{cite web | url = http://www.telegraph.co.uk/technology/video-games/video-game-reviews/9952038/BioShock-Infinite-review.html | title = BioShock Infinite review | first = Tom | last = Hoggins | date = March 25, 2013 | accessdate = April 14, 2014 | work = [[The Daily Telegraph]] }}</ref>. Сюжэтны паварот у канцы пераважна хвалілі<ref name="GI review PC"/><ref name="Joystiqreview"/><ref name="Rev3 Review"/>, некалькі крытыкаў прадказвалі, што гэта будзе правакаваць дыскусію, і што гэта зроблена, каб пакінуць глыбокае ўражанне на гульцоў, падахвочваючы іх перайграць гульню<ref name="EuroG review"/><ref name="GSpot review X360/PC"/><ref name="VG review"/><ref name="Escapist review"/>. Яны таксама ў цэлым пагадзіліся, што канец «''Infinite''» лепшы, чым у арыгінальнай «''BioShock''»<ref name="IGN PC review"/><ref name="Destruct review"/>. Крытык Грэгары патлумачыў, што, у адрозненні ад свайго папярэдніка, «''Infinite''» не страціў імпульс пасля выяўлення сюжэтнага павароту<ref name="OPMUK review"/>. Некаторыя крытыкі, якія ў цэлым хвалілі канцоўку, прызнавалі, што яна пакутавала ад сюжэтных дзір і лагічных ляпаў<ref name="PSU.comReview"/><ref name="GameFront review">{{cite web|url=http://www.gamefront.com/bioshock-infinite-review-a-gleaming-city-of-unrealized-potential/ |title=BioShock Infinite Review: A Gleaming City of Unrealized Potential |publisher= GameFront |last=Hornshaw |first=Phil |date=March 29, 2013 |accessdate=April 14, 2014}}</ref>. «''{{нп5|Edge, часопіс|Edge|en|Edge (magazine) }}''» назваў яе «''канцоўкай, што не мае сэнсу ў сусвеце гульні''»<ref name="Edge review"/>. З’явіліся некалькі артыкулаў, якія спрабавалі растлумачыць канцоўку гульні<ref name="forbes ending"/><ref name="eurogamer ending"/><ref name="cvg ending"/><ref>{{cite web | url = http://www.digitalspy.com/gaming/levelup/a538104/why-bioshock-infinites-ending-was-one-of-2013s-biggest-moments.html | title = Why BioShock Infinite's ending was one of 2013's biggest moments | first = Ben | last = Lee | date = December 29, 2013 | accessdate = February 23, 2014 | publisher = Digital Spy }}</ref>. Роля Элізабет у геймплэі і сюжэце атрымала шырокае адабрэнне<ref name="IGN PC review"/><ref name="GameFront review"/>. Яе рэалізацыя, як «''A.I.''» партнёра для Букера, які кіруецца гульцом, была апісана крытыкам Саліванам як «''цалкам геніяльная''»<ref name="GRadar review"/>. Некалькі крытыкаў сказалі, што гэта асноўны аспект, які адрознівае «''Infinite''» ад сваіх папярэднікаў<ref name="EGM review"/><ref name="IGN PC review"/>. Спецыяльныя хвалы былі дадзеныя не толькі здольнасці Элізабет клапаціцца пра сябе ў баі, але актыўна дапамагаць гульцу, знаходзячы боепрыпасы і здароўе, і адкрываць разрывы<ref name="GI review PC"/><ref name="GRadar review"/>. Крытыкі таксама прызналі, што Элізабет не толькі баявы партнёры, але і кампаньён, які выклікае эмацыйную рэакцыю гульца<ref name="EGM review"/>. Том Брамвел з «''Eurogamer''» адчуваў, што гульня «''стварае сямейную сувязь''» паміж Элізабет і Букерам<ref name="EuroG review"/>, Саліван заявіў, што яна адчувала сябе «''сябрам''»<ref name="GRadar review"/>. Мак-Кефры патлумачыў, што прысутнасць Элізабет у гульні прадугледжвае матывацыю і эмацыйную глыбіню, тое, чаго, ён лічыў, хапала і арыгінальнаму «''BioShock''»<ref name="IGN PC review"/>. «''Edge''» называюць Элізабет «''тэхнічным трыумфам, найбольш падобным „А. І.“ кампаньёнам з „Half-Life 2“ з Алікс Вэнс''»<ref name="Edge review"/>. Саліван кажа пра тое, што яе «''паводзіны прымушаюць вас забыцца, што яна персанаж відэагульні''»<ref name="GRadar review"/>. Некаторыя крытыкі таксама высока ацанілі адносіны і ўзаемадзеянне Элізабет з Букерам, лічачы, што яны ўтварылі ядро сюжэту гульні<ref name="Destruct review"/><ref name="Telegraph Review"/>. Мікель Рэпараз з «''Official Xbox Magazine''» растлумачыў, што «''ўзаемадзеянне паміж Элізабет і Букерам з’яўляецца сэрцам і душой, што робіць „''BioShock Infinite''“ незабыўным''»<ref name="OXM review"/>. Агучванне персанажаў Троем Бэйкерам і Кортні Дрэйпер было добра прынята<ref name="Joystiqreview"/><ref name="GiantBombReview"/>. Асабліва хвалілі за іх выступы ў ролях Букера і Элізабет адпаведна<ref name="Boston Globe">{{cite web|url=http://www.boston.com/business/2013/03/26/review-brilliant-bioshock-infinite-takes-flight/vvTzYxUrjZ2g7IcRuvOCBK/story.html|title=Review: Brilliant BioShock Infinite takes flight|publisher=''The Boston Globe''|last=Kesten|first=Lou|date=March 26, 2013|accessdate=April 1, 2013}}</ref><ref name="Metro review">{{cite web|url=http://metro.co.uk/2013/03/25/bioshock-infinite-review-the-best-of-all-possible-worlds-3557783/|title=BioShock Infinite review|publisher=''Metro'' |last=Jenkins |first=David|date=March 25, 2013 |accessdate=November 10, 2013}}</ref>. Аўдыё і саўндтрэк таксама атрымалі станоўчыя водгукі<ref name="GI review PC"/><ref name="GiantBombReview"/>. Джош Віртанен з «''Cheat Code Central''» заявіў, што «''з абсурдна таленавітымі акцёрамі, якія стварылі сапраўды жудасны выбар музыкі для стварэння настрою, гэтая гульня гучыць фантастычна ад пачатку да канца''»<ref name="CCC review">{{cite web|url=http://www.cheatcc.com/pc/rev/bioshockinfinitereview.html |title=BioShock Infinite Review for PC |publisher=Cheat Code Central |last=Wirtanen |first=Josh |date=March 26, 2013 |accessdate=April 15, 2014}}</ref>. Хоць баявы геймплэй быў у асноўным добра прыняты і высока ацэнены<ref name="GI review PC"/><ref name="GSpot review X360/PC"/><ref name="Rev3 Review"/>, гэта найбольш палярызаваны аспект гульні. Том Хогінс з «''[[Daily Telegraph]]''» адзначыў, што «''перастрэлкі далёка не найлепшы кампанент „Infinite“''»<ref name="Telegraph Review"/>. Тым не менш, крытыкі выказалі меркаванне, што перастрэлкі гульні і стральба палепшаныя ў параўнанні з яе папярэднікамі<ref name="CVG review"/><ref name="CCC review"/>. Пашыранае асяроддзе гульні было таксама добра ўспрынятае<ref name="OPMUK review"/>. «''Edge''» адзначыў, што яно заклікала гульца больш думаць тактычна і імправізаваць<ref name="Edge review"/>. Том Францыск з «''{{нп5|PC Gamer|PC Gamer|en|PC Gamer}}''» і Хогінс адчувалі, што ў цэлым баявая сістэма «''Infinite''» была палепшаная ў параўнанні з папярэднімі гульнямі «''BioShock''» дзякуючы дынамізму пашыранага асяроддзя<ref name="PCGUK review"/><ref name="Telegraph Review"/>. Даданне амерыканскіх горак атрымала асабліваю пахвалу ад крытыкаў<ref name="IGN PC review"/><ref name="Rev3 Review"/>. Саліван лічыць, што амерыканскія горкі «''забяспечваюць новы досвед для {{comment|FPS|First-person shooter}} цалкам''»<ref name="GRadar review"/>, а Грэгары назваў гэта «''рэальным гульня-чэйнджэрам''»<ref name="OPMUK review" />. Крытыкі таксама атрымалі асалоду ад «''Vigors''», зброі і апгрэйдаў<ref name="GI review PC" /><ref name="GSpot review X360/PC" />. Мак-Кефры хваліў «''мноства баявых варыянтаў''»<ref name="IGN PC review"/>. У адрозненні ад гэтага геймплэй быў раскрытыкаваны некаторымі экспертамі як манатонны і нудны<ref name="GameFront review"/>. Стывен Бернс з «''{{нп5|VideoGamer.com|VideoGamer.com|en|VideoGamer.com}}''» тлумачыў адсутнасць рэальнага сэнсу эскалацыі канфлікту ў гульні або вельмі цяжкіх баёў з ворагамі<ref name="VG review"/>. Некаторыя з іх таксама адзначылі, што «''Infinite''» — горшы шутар у параўнанні з ролевай сістэмай «''[[System Shock]]''»<ref name="CVG review"/>. Ньюман заявіў, што «''баі здаюцца занадта абмежаванымі ў выніку''»<ref name="Time Review"/>. Былі таксама скаргі, што сярэдняя частка гульні была пракладзена па недахопах геймплэя<ref name="IGN PC review"/><ref name="Telegraph Review"/>. Крытыкі выказалі расчараванне тым, што ў гульні ёсць толькі два віды зброі ў гульца<ref name="VG review"/>. Рэпараз казаў, што гэта, нароўні з адсутнасцю дзіўных мадэрнізацый, зрабіла «''Infinite''» менш вынаходлівай «''баявой гульнёй''», якая не зусім дацягвае да высокіх стандартаў «''BioShock''»<ref name="OXM review"/>. Крытыка таксама была накіравана на «''бедныя''» смерці ў баі<ref name="GI review PC"/><ref name="OXM review"/>. Былі скаргі, што гэта прывяло да меншай складанасці гульні<ref name="CVG review"/>. === Продажы === У першы тыдзень рэлізу «''BioShock Infinite''» была самай прадаванай гульнёй у «''Top 10 PC Charts''» у «''[[Steam]]''»<ref name="DSOGaming">{{cite web|url=http://www.dsogaming.com/news/weekly-top-10-pc-charts-uk-pc-retail-and-steam-digital-charts-24th-30th/|title=Weekly Top 10 PC Charts; UK PC Retail and Steam Digital Charts [24th - 30th]|last=Papadopoulos|first=John|date=April 2, 2013|publisher=DSOGaming|accessdate=April 3, 2013}}</ref>. У Злучаных Штатах «''BioShock Infinite''» была самай прадаванай гульнёй на кансолі ў сакавіку 2013 года, з больш чым {{nobr|878 000}} прададзеных асобнікаў; гэтыя лічбы не ўключаюць у сябе лічбавыя продажы, такія як праз «''Steam''»<ref>{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2013-04-19-bioshock-bests-tomb-raider-as-the-top-selling-game-of-the-month-in-the-us?utm_source=feedly | title = BioShock Infinite bests Tomb Raider as March's top-selling in the US | first = Jeffrey | last = Matulef | date = 2013-04-19 | accessdate = 2013-04-19 | publisher = Eurogamer }}</ref>. «''Take Two''» паведамілі ў сваёй справаздачы, што былі прададзены {{nobr|3 700 000}} копій гульні ў розніцу за май 2013 года<ref>{{cite web | url = http://www.edge-online.com/news/bioshock-infinite-shipped-3-7-million-copies-take-two-says/?utm_medium=referral&utm_source=t.co | title = BioShock Infinite shipped 3.7 million copies, Take-Two says | first = Taylor | last = Cooke | date = 2013-05-15 | accessdate = 2013-05-15 | work = Edge }}</ref>, продажы перавысілі 4 млн у канцы ліпеня<ref>{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2013-07-31-bioshock-infinite-sells-over-4-million-copies | title = BioShock Infinite sells over 4 million copies | first = Jeffrey | last= MAtulef | date = 2013-07-31 | accessdate = 2013-07-31 | publisher = Eurogamer }}</ref>. Паводле «''Take Two''», былі прададзены больш за 6 мільёнаў копій гульні па стане на май 2014 года<ref>{{cite web | url = http://www.gamespot.com/articles/borderlands-2-ships-9-million-units-bioshock-infinite-climbs-to-6-million/1100-6419623/?utm_medium=referral&utm_source=t.co | title = Borderlands 2 ships 9 million units, BioShock Infinite climbs to 6 million | first = Eddie | last = Makuch | date = 2014-05-15 | accessdate = 2014-05-15 | publisher = Gamespot }}</ref> і 11 млн годам пазней<ref>{{Cite web | url = http://www.gamespot.com/articles/bioshock-franchise-still-really-important-publishe/1100-6427664/ | title = BioShock Franchise Still "Really Important," Publisher Says | first = Eddie | last = Makuch | date = 2015-05-28 | accessdate = 2015-05-28 | publisher = Gamespot }}</ref>. На працягу першага тыдня продажаў у Вялікабрытаніі «''BioShock Infinite''» дэбютавала як нумар адзін па продажах камп’ютарных гульняў і самай прадаванай гульнёй ва ўсіх даступных фарматах, заняўшы першае месца па Вялікабрытаніі па рознічных продажах для ПК<ref name="DSOGaming"/><ref name="UK Week 1">{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2013/04/02/bioshock-infinite-goes-sky-high-in-this-weeks-uk-charts/|title=''BioShock Infinite'' goes sky-high in this week's UK charts|last=Kubba|first=Sinan|date=April 2, 2013|publisher=Joystiq|accessdate=April 2, 2013}}</ref><ref name="Metro">{{cite web|url=http://metro.co.uk/2013/04/02/bioshock-infinite-and-luigis-mansion-2-triumph-in-uk-games-chart-3578960/|title=''BioShock Infinite'' and ''Luigi’s Mansion 2'' triumph in UK games chart|last=|first=|date=April 2, 2013|publisher=''Metro''|accessdate=April 3, 2013}}</ref>. У першы тыдзень у Вялікабрытаніі яе версія для «''Xbox 360''» займала першае месца, версія для «''PlayStation 3''» заняла другое месца, ПК-версія — дзявятае месца. 64 працэнты продажаў былі на «''Xbox 360''», 31 працэнт на «''PlayStation 3''» і 5 працэнтаў на ПК<ref name="Metro"/>. [[2 красавіка]] 2013 года гульня перавысіла продажы «''BioShock 2''» і стала найбольш прадаванай у франшызе<ref name="UK Week 1"/><ref name="Metro"/><ref name="Videogamer.com">{{cite web|url=http://www.videogamer.com/xbox360/bioshock_infinite/news/uk_video_game_chart_bioshock_infinite_takes_no_1_with_record_launch.html|title=UK Video Game Chart: ''BioShock Infinite'' takes No.1 with record launch|last=Orry|first=James|date=April 2, 2013|publisher=VideoGamer.com|accessdate=April 3, 2013}}</ref>. Падчас другога тыдня гульні ў Вялікабрытаніі, нягледзячы на падзенне 75 працэнтаў продажаў, «''BioShock Infinite''» была ў чартах Вялікабрытаніі ўсіх фарматаў<ref>{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2013/04/08/bioshock-infinite-clings-to-top-spot-in-this-weeks-uk-charts/|title=''BioShock Infinite'' clings to top spot in this week's UK Charts|last=Kubba|first=Sinan|date=April 8, 2013|publisher=Joystiq|accessdate=April 11, 2013}}</ref>. У трэці тыдзень «''Infinite''» стала першай гульнёй 2013 года, якая ўзначальвала брытанскія чарты на працягу трох тыдняў запар<ref>{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2013/04/15/bioshock-infinite-keeps-on-going-in-this-weeks-uk-charts/|title=''BioShock Infinite'' keeps on going in this week's UK charts|last=Kubba|first=Sinan|date=April 15, 2013|publisher=Joystiq|accessdate=April 16, 2013}}</ref>. === Узнагароды === «''BioShock Infinite''» атрымала шматлікія ўзнагароды і намінацыі ў канцы года. Пасля яе выхаду ў 2013 годзе яна выйграла ўзнагароду «''Гульня года''» ад 42 публікацый<ref>{{cite web | url = http://gotypicks.blogspot.com.au/2013/09/2013-game-of-year.html | title = 2013 GAME OF THE YEAR | first = | last= | date = | accessdate = April 14, 2014 | publisher = GAME OF THE YEAR PICKS BLOG }}</ref>, у тым ліку «''[[Associated Press]]''»<ref>{{cite web |url=http://www.newser.com/article/daapgjg80/ap-critics-pick-the-best-video-games-of-2013-agree-bioshock-infinite-is-no-1.html |title=AP critics pick the best video games of 2013; agree 'Bioshock Infinite' is No. 1 |last1=Kesten |first1=Lou |last2=Lang |first2=Derrik J. |date=December 19, 2013 |publisher=Newser |accessdate=December 19, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220050053/http://www.newser.com/article/daapgjg80/ap-critics-pick-the-best-video-games-of-2013-agree-bioshock-infinite-is-no-1.html |archivedate=20 снежня 2013 |url-status=live }}</ref>, «''[[CNN]]''»<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2013/12/20/tech/gaming-gadgets/top-video-games-2013/ |title=2013: The year in video gaming |last=Frum |first=Larry |date=December 20, 2013 |publisher=[[CNN]] |accessdate=December 21, 2013}}</ref>, «''Electronic Gaming Monthly''»<ref>{{cite web |url=http://www.egmnow.com/platforms/xbox_360/egms-best-of-2013-part-five-05-01/ |title=EGM’s Best of 2013: Part Five: #05 ~ #01 |last=EGM Staff |date=December 29, 2013 |work=Electronic Gaming Monthly |accessdate=January 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150404050035/http://www.egmnow.com/platforms/xbox_360/egms-best-of-2013-part-five-05-01/ |archivedate=4 красавіка 2015 |url-status=dead }}</ref>, «''[[Entertainment Weekly]]''»<ref>{{cite web |url=http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20760444_20760457_30061603,00.html#30061603 |title=Top 10 (and 3 Worst) Videogames of 2013 |page=10 |last1=Franich |first1=Darren |last2=Morales |first2=Aaron |date=December 20, 2013 |work=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=January 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140122094609/http://www.ew.com/ew/gallery/0%2C%2C20760444_20760457_30061603%2C00.html#30061603 |archivedate=22 студзеня 2014 |url-status=dead }}</ref>, «''[[Forbes]]''»<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/games/2013/12/23/the-best-video-games-of-2013/2/ |title=The Best Video Games Of 2013 |page=2 |last=Kain |first=Erik |date=December 23, 2013 |publisher=''[[Forbes]]'' |accessdate=December 24, 2013}}</ref> і «''{{нп5|Games Magazine|Games|de|Games Magazine}}''»<ref>{{cite web|title=GAMES Game Awards|url=http://www.gamesmagazine-online.com/gameslinks/archives.html#2014awards|publisher=''Games''|accessdate=December 6, 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6duGEl6Ew?url=http://www.gamesmagazine-online.com/gameslinks/archives.html#2014awards|archivedate=20 снежня 2015|url-status=dead}}</ref>. Гульня таксама атрымала прыз за найлепшы шутар года ад шэрага публікацый, у тым ліку «''The Escapist''»<ref name="EscShoot">{{cite web |last=The Escapist Staff |title=The Winners of The Escapist Awards and Game of the Year Nominees |page=2 |url=http://www.escapistmagazine.com/articles/view/editorials/10833-The-Winners-of-The-Escapist-Awards-and-Game-of-the-Year-Nominees.2 |publisher=''The Escapist'' |date=January 1, 2014 |accessdate=January 1, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140102192458/http://www.escapistmagazine.com/articles/view/editorials/10833-The-Winners-of-The-Escapist-Awards-and-Game-of-the-Year-Nominees.2 |archivedate=2 студзеня 2014 |url-status=dead }}</ref>, «''Game Informer''»<ref name="InformerBest2013">{{cite web |last=Bertz |first=Matt |title=Game Informer Best Of 2013 Awards |url=http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2014/01/07/game-informer-best-of-2013-awards.aspx?PostPageIndex=5 |page=5 |work=Game Informer |date=January 7, 2014 |accessdate=January 17, 2014 |archive-date=11 студзеня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111032623/http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2014/01/07/game-informer-best-of-2013-awards.aspx?PostPageIndex=5 |url-status=dead }}</ref>, «''{{нп5|GameTrailers|GameTrailers|en|GameTrailers}}''»<ref name="GTrail">{{cite web|last= |first= |title=2013 GameTrailers Game of the Year Awards Video - Winners Montage |url=http://www.gametrailers.com/videos/acdl95/gametrailers-game-of-the-year-awards-winners-montage |publisher=GameTrailers |date=January 7, 2014 |accessdate=January 11, 2014 }}</ref>, «''{{нп5|Hardcore Gamer|Hardcore Gamer|en|Hardcore Gamer}}''»<ref name="HardGameShooter">{{cite web|last=HG Staff |first= |title=2013 Best Shooter |url=http://www.hardcoregamer.com/2013/12/21/2013-best-shooter/66927/ |publisher=''Hardcore Gamer'' |date=December 21, 2013 |accessdate=December 24, 2013 }}</ref>, «''IGN''»<ref name="IGNOSG">{{cite web|last= |first= |title=Best Overall Shooter Game - IGN's Best of 2013 |url=http://ign.com/wikis/best-of-2013/Best_Overall_Shooter_Game |publisher=[[IGN]] |date=January 10, 2014 |accessdate=January 11, 2014 }}</ref>, «''Official Xbox Magazine''»<ref name="OXMShooter">{{cite web|last=OXM Staff |first= |title=Official Xbox Magazine's 2013 Awards: Categories, Genres, and Platforms - Best Shooter |url=http://www.oxmonline.com/official-xbox-magazines-2013-awards-categories-genres-and-platforms#slide-12 |work=Official Xbox Magazine |date=January 13, 2014 |accessdate=January 17, 2014 }}</ref> і «''PlayStation Universe''»<ref>{{cite web|last=Harradence |first=Michael |title=Best Shooter of 2013 |url=http://www.psu.com/a022077/Best-Shooter-of-2013 |publisher=PSU.com |date=December 26, 2013 |accessdate=April 14, 2014 }}</ref>. У 2013 годзе «''BioShock Infinite''» атрымала ўзнагароду за «''Найлепшы візуальны дызайн''» на 31-м «''{{нп5|Golden Joystick Award|Golden Joystick Awards|en|Golden Joystick Award}}''»,<ref name="CVG_2013 Win">{{cite web|last=Hussain |first=Tamoor |title=Golden Joysticks 2013: Full list of winners |url=http://www.computerandvideogames.com/435281/golden-joysticks-2013-full-list-of-winners/ |work=Computer and Video Games |date=October 26, 2013|accessdate=October 26, 2013}}</ref>, а таксама атрымала дадатковыя намінацыі на «''Гульню года''», «''Найлепшы сюжэт''», «''Студыю года''» (''Irrational Games'') і «''Найлепшы гульнявы момант''» (''Hallelujah'')<ref name="CVG_2013 Nom">{{cite web|last=Robinson |first=Andy |title=Golden Joysticks 2013 voting begins |url=http://www.computerandvideogames.com/426923/golden-joysticks-2013-voting-begins/ |work=Computer and Video Games |date=August 29, 2013 |accessdate=November 3, 2013}}</ref>; Кен Левін таксама атрымаў першае «''Lifetime Achievement Award''» ад «''Golden Joysticks''» за яго дасягненні ў відэа-гульнях<ref name="CVG_2013 Ken">{{cite web|last=Ivan |first=Tom |title=Golden Joysticks 2013: Ken Levine accepts Lifetime Achievement award |url=http://www.computerandvideogames.com/435354/golden-joysticks-2013-ken-levine-accepts-lifetime-achievement-award/ |work=Computer and Video Games |date=October 25, 2013 |accessdate=December 31, 2013}}</ref>. На 5-ым штогадовым «''Inside Gaming Awards''» гульня атрымала дзве ўзнагароды за «''найлепшую графіку''» і «''найлепшы сюжэт''»<ref name="InsideGaming2013win">{{cite web|last=P Rubin|first=Brian|title=Winners of the 5th Annual Inside Gaming Awards Announced|url=http://www.insidegamingdaily.com/2013/12/04/winners-of-the-5th-annual-inside-gaming-awards-announced/|publisher=Machinima.com |date=December 4, 2013 |accessdate=December 5, 2013 }}</ref>, таксама была намінавана на «''Гульню года''», «''Самую захапляльную гульню''», «''Найлепшую агучку''», «''Найлепшы дадатковы кантэнт''» («''Burial at Sea — Episode One''») і «''Выбар геймераў''»<ref name="InsideGaming2013nom">{{cite web|last=Smith|first=Rob|title=Inside Gaming Awards 2013 Nominees Announced|url=http://www.insidegamingdaily.com/2013/11/21/inside-gaming-awards-2013-nominees/|publisher=Machinima.com|date=November 21, 2013|accessdate=December 5, 2013}}</ref>. На «''VGX''» 2013 года «''Infinite''» выйграла тры ўзнагароды за «''Найлепшы шутар''», «''Найлепшую песню ў гульні''» («''Will the Circle Be Unbroken?''») і «''Персанажаў года''» (блізняты Лютэс); яна атрымала шэсць намінацый на дадатковыя «''Гульню года''», «''Студыю года''» (''Irrational Games''), «''Найлепшую гульню для Xbox''», «''Найлепшы голас акцёра''» (Трой Бэйкер), «''Найлепшы голас актрысы''» (Кортні Дрэйпер) і «''Найлепшы саўндтрэк''»<ref name="VGX_2013">{{cite web|last=Dane|first=Patrick|title=‘Grand Theft Auto V’ Tops Spike VGX 2013 Award Winners List|url=http://gamerant.com/vgx-2013-winners-list/|publisher=Game Rant|date=December 7, 2013|accessdate=December 7, 2013}}</ref>. У [[2014]] годзе «''BioShock Infinite''» выйграла дзве ўзнагароды на 17-й штогадовай «''{{нп5|Academy of Interactive Arts & Sciences|D.I.C.E.|en|Academy of Interactive Arts & Sciences}}''» за «''Гульню года ў стылі экшан''» і «''Выдатныя дасягненні ў арыгінальным складзе музыкі''» і была намінавана на яшчэ чатыры ўзнагароды: «''Гульню года''», «''Выдатныя дасягненні ў мастацтве''», «''Выдатныя дасягненні ў гуку''» і «''Выдатныя дасягненні ў сюжэце''»<ref name="IGN DICE"/>. Яна выйграла «''Найлепшую музыку ў гульні''» на 3-яй «''Annual New York Videogame Critics Circle Awards''»<ref name="New York Awards"/> і была намінавана на яшчэ чатыры ўзнагароды, у тым ліку «''Найлепшую гульню''»<ref name="New York Nominations">{{cite web|last=nygcc |first= |title=The Nominees! New York Videogame Critics Circle Awards, 2013 |url=http://nygamecritics.com/2014/01/03/the-nominees-new-york-videogame-critics-circle-awards-2013/ |publisher=New York Videogame Critics Circle |date=January 3, 2014 |accessdate=January 31, 2014 }}</ref>. У 2013 г. гульня заваявала шэсць узнагарод на «''Нацыянальнай акадэміі гандлю відэагульнямі''» і была намінавана на яшчэ шэсць, уключаючы «''Гульню года''»<ref name="NAVGTR"/>. Яна таксама была намінавана на «''Выдатную прыгодніцкую/экшан гульню''» на 18-ай цырымоніі ўзнагароджвання «''{{нп5|Спадарожнік, прэмія|прэміяй «''Спадарожнік''»|en|Satellite Awards}}''»<ref name="Satelliteawards">{{cite web|last= |first= |title=Satellite Awards - 2013 Nominations |url=http://www.pressacademy.com/award_cat/current-nominees/ |publisher=International Press Academy |date= |accessdate=December 15, 2013 }}</ref>. «''Infinite''» выйграла «''Арыгінальную музыку''» ў 10-й «''[[BAFTA|Брытанскай акадэміі відэагульняў]]''» і тры намінацыі за «''Мастацкія дасягненні''», «''Дасягненні ў гуку''» і «''Найлепшы выканаўца''» (Кортні Дрэйпер)<ref name="IGN BAFTA 2014"/>. Гульня выйграла абедзве намінацыі, у якіх яна прымала ўдзел у 14-й штогадовай «''{{нп5|Game Developers Choice Awards|Game Developers Choice Awards|en|Game Developers Choice Awards}}''»: «''Найлепшае аўдыё''» і «''Найлепшыя візуальныя эфекты''»<ref name="2013 GDC Awards">{{cite web|last=Haywald |first=Justin |title=The Last of Us wins GDC game of the year award |url=http://www.gamespot.com/articles/the-last-of-us-wins-gdc-game-of-the-year-award/1100-6418420/ |publisher=GameSpot |date=March 19, 2014 |accessdate=April 14, 2014 }}</ref>. Гульня выйграла тры ўзнагароды на 12-й «''Annual Game Audio Network Guild Awards''», у тым ліку «''Музыку года''»<ref name="GANG Win"/> і была намінавана на яшчэ чатыры, у тым ліку «''Аўдыё года''»<ref name="GameAudioNom">{{cite web |last=McDonald |first=Dren |title=GAME AUDIO NETWORK GUILD (G.A.N.G.) ANNOUNCES FINALISTS FOR 12TH ANNUAL G.A.N.G. AWARDS |url=http://www.audiogang.org/blog/game-audio-network-guild-g-a-n-g-announces-finalists-for-12th-annual-g-a-n-g-awards/ |publisher=Game Audio Network Guild |date=February 21, 2014 |accessdate=February 26, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140710151418/http://www.audiogang.org/blog/game-audio-network-guild-g-a-n-g-announces-finalists-for-12th-annual-g-a-n-g-awards/ |archivedate=10 ліпеня 2014 |url-status=dead }}</ref>. «''BioShock Infinite''» з’явілася ў некалькі спісах «''Топ гульняў''» розных выданняў. У ліпені 2013 года «''GamesRadar''» паставіла сюжэт гульні на адзінаццатае месца ў сваім спісе «''Найлепшыя сюжэты відэагульняў за ўсю гісторыю''»<ref>{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/the-best-videogame-stories-ever/|title=The best videogame stories ever |last=GamesRadar Staff|first=|date=July 12, 2013|publisher=GamesRadar|accessdate=November 2, 2013}}</ref>. У верасні 2013 года «''Official Xbox Magazine''» уключыў гульню ў свой спіс «''Найлепшых гульняў для Xbox''»<ref>{{cite web|url=http://www.oxmonline.com/official-xbox-magazines-best-xbox-games#slide-5 |title=Official Xbox Magazine's Best Xbox Games |page=6 |last=OXM Staff |first= |date=September 11, 2013|work=Official Xbox Magazine|accessdate=January 23, 2014}}</ref>. У тым жа месяцы «''[[IGN]]''» размясціў «''Infinite''» пад нумарам трыццаць адзін у яго спісе «''Топ-100 шутараў ад першай асобы''»<ref>{{cite web|url=http://ign.com/top/shooters/31|title=''BioShock Infinite'' - #31 Top Shooters|date=September 12, 2013|publisher=[[IGN]]|accessdate=September 27, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002134316/http://www.ign.com/top/shooters/31|archivedate=2 кастрычніка 2013|url-status=dead}}</ref>, а ў кастрычніку 2013 года ў сваім спісе «''Top 25 гульняў для Xbox 360''» пад нумарам дванаццаць <ref>{{cite web|url=http://ign.com/articles/2013/09/20/the-top-25-xbox-360-games-4?page=3|title=The Top 25 Xbox 360 Games |page=3 |last=IGN Staff|first=|date=September 20, 2013|publisher=[[IGN]]|accessdate=November 2, 2013}}</ref>. У кастрычніку 2013 года «''WatchMojo.com''» размясціў сюжэт «''Infinite''» пад нумарам адзін у яго спісе «Top 10 гульняў з выдатным сюжэтам»<ref>{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=3f47eONJgLA |title=Top 10 Video Games With Great Stories |last=WatchMojo.com |first= |date=October 15, 2013|publisher=[[YouTube]] |accessdate=January 23, 2014}}</ref>. У лістападзе 2013 года «''Eurogamer''» размясціў «''Infinite''» на дваццаць пятае месца ў яго спісе «''Top 50 гульняў пакалення''»<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/2013-11-04-eurogamers-games-of-the-generation-the-top-50|title=Eurogamer's Games of the Generation: The top 50|last=Robinson|first=Martin|date=November 4, 2013|publisher=Eurogamer|accessdate=November 8, 2013}}</ref>, а «''Hardcore Gamer''» ацаніў яе дванаццатым месцам у сваім спісе «''Top 100 гульняў пакалення''»<ref>{{cite web|url=http://www.hardcoregamer.com/2013/11/08/top-100-games-of-the-generation-20-11/60941/|title=Top 100 Games of the Generation: 20-11|last=HG Staff|first=|date=November 8, 2013|publisher=''Hardcore Gamer''|accessdate=November 11, 2013}}</ref>. У тым жа месяцы «''Complex''» памясціў «''Infinite''» пад нумарам дваццаць у яго спісе «''Найлепшыя відэагульні апошняга пакалення для Xbox 360''»<ref>{{cite web|url=http://www.complex.com/video-games/2013/11/greatest-xbox-360-video-games-last-generation/bio|title=Bioshock: Infinite – Take a Bow: The Greatest Xbox 360 Video Games of the Last Generation|date=November 22, 2013|publisher=''Complex''|accessdate=December 10, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131126033601/http://www.complex.com/video-games/2013/11/greatest-xbox-360-video-games-last-generation/bio|archivedate=26 лістапада 2013|url-status=dead}}</ref>, а «''PlayStation Universe''» паставіў яе пад нумарам восем у яго спіс «''100 найлепшых гульняў пакалення для PS3''»<ref>{{cite web|url=http://www.psu.com/a021805/The-Top-100-Games-Of-The-PS3-Generation--1--10- |title=The Top 100 Games Of The PS3 Generation: 1 -10 |last=Harradence |first= Michael |date=November 28, 2013|publisher=PlayStation Universe|accessdate=December 10, 2013}}</ref>. У снежні 2013 года «''PlayStation Official Magazine''» памясціў «''Infinite''» на пятае ў яго спіс «''Найлепшыя гульні для PS3 — найлепшыя з пакалення''», і пахваліў яе сюжэт, як «''мабыць, найлепшую апісальную частку цэлага пакалення''»<ref name="POM UK Greatest PS3">{{cite web |url=http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2013/12/11/official-playstation-magazines-best-ps3-games-greatest-games-of-a-generation/7/#gallery-top |title=Official PlayStation Magazine’s greatest PS3 games – the best of the generation |page=7 |last=Staff |date=December 11, 2013 |work=PlayStation Official Magazine |accessdate=January 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202201329/http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2013/12/11/official-playstation-magazines-best-ps3-games-greatest-games-of-a-generation/7/#gallery-top |archivedate=2 лютага 2014 |url-status=dead }}</ref>. == Тэмы == Шон Робертсан, вядучы мастак гульні, заявіў, што, нягледзячы на некалькі {{нп5|Тэма, літаратура|тэм|uk|Тема (література)}}, гульня будзе даследчыцкай, сюжэт жа ў рэшце рэшт апынуўся іншым. Робертсан растлумачыў, што тэмы былі там, каб служыць у якасці фону і рамкі «''больш чалавечага памеру''» і эмацыйна рэзананснага сюжэту пра людзей. Ён працягваў казаць, што, нягледзячы на тое, што «''сюжэт памеру оперы''» і «''палітычная нестабільнасць''» будуць служыць фонам, сюжэт, у канчатковым рахунку, аб Букеры і Элізабет<ref name="gamasutra reveal">{{cite web | url = http://www.gamasutra.com/view/news/29872/Interview_Irrational_Games_Leaves_The_Sea_For_The_Sky_With_BioShock_Infinite.php | title = Interview: Irrational Games Leaves The Sea For The Sky With BioShock Infinite |first = Leigh | last= Alexander |date =2010-08-12 | accessdate= 2010-08-12 | publisher = Gamasutra }}</ref>. Кен Левін, крэатыўны дырэктар гульні, заявіў, што гульцы павінны рабіць свае ўласныя высновы з гульні, і ў канчатковым рахунку вырашыць, «''што такое добра і дрэнна''». Ён растлумачыў, што «''ёсць шмат частак „Infinite“, якія адкрытыя для інтэрпрэтацыі, і мэтай з’яўлялася тое, каб вы высоўвалі свае ўласныя тэорыі аб іх''». Для гэтага Левін пазбегнуў прадастаўлення аўтарытэтнага канчатковага адказу адносна канцоўкі гульні, адказваючы: «''На самой справе важна тое, што думаюць людзі. Чаму мая інтэрпрэтацыя больш важная, чым ваша?''»<ref name="Levine meaning">{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/416306/interviews/ken-levine-and-the-search-for-meaning-in-bioshock-infinite/ | title = Interview: Ken Levine and the search for meaning in BioShock Infinite | first = Rob | last = Crossley | date = 2013-06-26 | accessdate = 2013-11-08 | publisher = ComputerAndVideoGames.com }}</ref>. Прызнаючы, што фанаты абмяркоўваюць і расчароўваюцца ў тэмах «''Infinite''», Левін быў усё-такі задаволены празрыстасцю гульні, заявіўшы, што гэта быў яго намер, і параўнаў {{нп5|інтэрпрэтацыя квантавай механікі|інтэрпрэтацыю квантавай механікі|en|Interpretations of quantum mechanics }} з інтэрпрэтацыяй з некаторых са сваіх любімых фільмаў «''[[Касмічная адысея 2001 года]]''», «''[[Байцоўскі клуб (фільм)|Байцоўскі клуб]]''», «''{{нп5|Майстар (фільм, 2012)|Майстар|ru|Мастер (фильм, 2012)}}''», «''{{нп5|Перакрыжаванне Мілера|Перакрыжаванне Мілера|ru|Перекрёсток Миллера}}''» і «''{{нп5|Нафта, фільм|Нафта|ru|Нефть (фильм)}}''»<ref name="Levine meaning"/>. Роб Крослі з «''{{нп5|Computer and Video Games|CVG|en|Computer and Video Games}}''» заявіў, што «''[Паводле Левіна] [гульнявая] {{нп5|шматсветавая інтэрпрэтацыя|шматсветавая тэорыя|en|Many-worlds interpretation }} з’яўляецца {{нп5|мастацкія сродкі|мастацкім сродкам|uk|Художні засоби}}, адзіным, што дае сюжэту нешта ўнікальнае ў гульнях, яшчэ адзначаецца ў кінаінтэрпрэтацыях''»<ref name="Levine meaning"/>. Левін сцвярджаў, што асноўныя паведамленні ў «''Infinite''» былі не асабістымі, не палітычнымі, настойваючы, што яны былі гістарычнымі. У адказ людзям, якія абмяркоўваюць Калумбію як «''расісцкае грамадства''», ён сказаў, што гульня не рабіла ніякіх асаблівых пунктаў аб тэме расізму і што ён у гульні быў толькі «''фактарам часу''»<ref name="Levine meaning"/>. Расізм, які малюецца ў Калумбіі, быў заўважаны Левінам «''больш адлюстраваннем таго, якія расавыя адносіны ў ЗША былі ў 1912 годзе''»; Левін патлумачыў, што гульня была «''менш пра вывучэнне добрых і дрэнных бакоў расізму і больш пра справядлівае адлюстраванне часу і яго ўплыў на тую эпоху''»<ref name="Ventureracism">{{cite web | url = http://venturebeat.com/2012/12/07/bioshock-infinite-forces-players-to-confront-racism-hands-on-preview/ | title = BioShock Infinite forces players to confront racism (hands-on preview) | first = Alejandro | last = Quan-Madrid | date = 2012-12-07 | accessdate = 2013-11-08 | publisher = VentureBeat | archive-date = 14 кастрычніка 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131014141552/http://venturebeat.com/2012/12/07/bioshock-infinite-forces-players-to-confront-racism-hands-on-preview/ | url-status = dead }}</ref>. Ён адзначыў, што некалькі гістарычных амерыканскіх дзеячоў, такія як бацькі-заснавальнікі [[Абрахам Лінкальн]] і [[Тэадор Рузвельт]] былі «''людзьмі свайго часу''», вялікія людзі, якія былі, тым не менш расістамі. Такім чынам, Левін лічыў, што карціны нацыяналізму і расізму былі гарантаваныя ў гульні, заявіўшы, што не рабіць так было бы «''падманам''» і «''дзіўным''» ў той перыяд часу<ref name="Ventureracism"/><ref name="pcgam political"/>. У дадатак да расізму, гульня была інтэрпрэтавана як вырашэнне палітычных і сацыяльных праблем<ref>{{cite web | url = http://www.nbcnews.com/technology/brains-over-brawn-why-smart-people-are-drawn-bioshock-infinite-1B9066435 | title = Brains over brawn: Why smart people are drawn to 'BioShock Infinite' | publisher = [[NBC]] | date = 2013-03-25 | accessdate= 2013-12-30 | first = Yannick | last = LeJacq }}</ref>, а таксама паказвала некалькі тэм, такіх як канстанты і пераменныя, амерыканская выключнасць<ref name="forbes themes"/>, {{нп5|экстрэмізм|экстрэмізм|ru|Экстремизм}}<ref name="forbes themes">{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/erikkain/2013/04/17/bioshock-infinite-refunded-on-religious-grounds/ | title = 'BioShock Infinite' Refunded On Religious Grounds | first = Erik | last = Kain | date = 2013-04-17 | accessdate = 2013-12-29 | work = [[Forbes]] }}</ref>, [[фундаменталізм]]<ref>{{cite web | url = http://www.theglobeandmail.com/technology/gaming/game-reviews/bioshock-infinite-a-shooting-game-for-deep-thinkers/article10503889/ | title = BioShock Infinite a shooting game for deep thinkers | first = Peter | last = Nowak | date = 2013-03-28 | accessdate = 2013-12-29 | work = The Globe and Mail }}</ref>, [[нацыяналізм]]<ref>{{cite web | url = http://www.destructoid.com/racists-call-bioshock-infinite-a-white-killing-simulator-240586.phtml | title = Racists call BioShock Infinite a white-killing simulator | first = Jim | last = Sterling | date = 2012-12-14 | accessdate = 2013-12-29 | publisher = Destructoid | archiveurl = https://web.archive.org/web/20131231000530/http://www.destructoid.com/racists-call-bioshock-infinite-a-white-killing-simulator-240586.phtml | archivedate = 31 снежня 2013 | url-status = dead }}</ref>, {{нп5|фанатызм|фанатызм|en|Fanaticism}}<ref name="nbcrev">{{cite web | url = http://www.nbcnews.com/technology/review-bioshock-infinite-masterpiece-1B9057346 | title = Review: 'BioShock Infinite' is a masterpiece | publisher = [[NBC]] | date = 2013-03-25 | accessdate= 2013-12-30 | first = Todd | last = Kenreck }}</ref>, [[Рэлігійны культ|культызм]]<ref name="nbcrev"/>, [[папулізм]]<ref name="kotaku religion"/>, [[рэлігія]]<ref name="kotaku religion">{{cite web | url = http://kotaku.com/in-defense-of-religion-in-bioshock-infinite-475004169 | title = In Defense Of Religion In BioShock Infinite | first = Jordan | last = Ekeroth | date = 2013-04-17 | accessdate = 2013-12-29 | publisher = Kotaku }}</ref>, {{нп5|дыхатамія|дыхатамія|ru|Дихотомия}}<ref name="pcgamer baptism"/>, {{нп5|тоеснасць, філасофія|тоеснасць|en|Identity (philosophy) }}<ref name="pcgamer baptism"/>, [[Мультысусвет|множныя рэальнасці]]<ref name="pcgamer baptism"/>, {{нп5|фаталізм|фаталізм|en|Fatalism}}<ref name="Inc Fate"/>, {{нп5|выбар|выбар|en|Choice}}<ref name="Inc Fate"/>, {{нп5|непрадбачаныя наступствы|наступствы|en|Unintended consequences}}<ref name="Inc Fate">{{cite web | url = http://www.incgamers.com/2013/04/the-bird-or-the-cage-what-bioshock-infinite-says-about-choice-and-fatalism | title = The bird, or the cage: What BioShock Infinite says about choice and fatalism | first = Peter | last = Parrish | date = 2013-04-08 | accessdate = 2013-11-08 | publisher = IncGamers | archiveurl = https://web.archive.org/web/20131229052620/http://www.incgamers.com/2013/04/the-bird-or-the-cage-what-bioshock-infinite-says-about-choice-and-fatalism | archivedate = 29 снежня 2013 | url-status = dead }}</ref>, [[свабода волі]]<ref name="gameinform baptism"/>, [[надзея]]<ref name="gameinform baptism"/>, агіда да сябе<ref name="Levine meaning"/>, {{нп5|адмаўленне, псіхалогія|адмаўленне|en|Denial}}<ref name="Levine meaning"/>, {{нп5|нараджэнне звыш|новае жыццё|ru|Рождение свыше}}<ref name="gamerevolution baptism"/> і {{нп5|адкупленне, тэалогія|адкупленне|en|Redemption (theology)}}<ref name="gamerevolution baptism"/>. [[File:Bioshock infinite lutece twins.jpg|left|thumb|upright=1.2|Паняцце «''канстант і зменных''» паказана Робертам і Разаліндай Лютэс. Тут у пачатку сцэны яны прапаноўваюць Букеру падкінуць манету, якую яны назіралі падаючую ўверх арлом раней 122 разы.]] Тэма гульні «''пастаянныя і пераменныя''» атрымала значную ўвагу, яна ў першую чаргу звярталася да персанажаў Роберта і Разалінды Лютэс, якія паказаны ў якасці ключавых фігур Калумбіі і драйверамі для падзей гульні. У пачатку гульні яны просяць Букера падкінуць манету, якая падала арлом уверх 122 разы са 122 кідкоў, пра што засведчаны ўліковыя знакі на абодвух баках платы, якую насіў Роберт). Гэта паказвае, што Лютэсы прыцягнулі іншага Букера з такой жа колькасці альтэрнатыўных рэальнасцей для таго, каб дасягнуць сваіх мэтаў. Манетны фліп прысутнічае ў кожным сусвеце і, такім чынам, ён асуджаны заўсёды мець той жа вынік<ref name="eurogamer ending"/>. Гэтая сцэна была параўнана з такімі працамі, як «''{{нп5|Сад разбежных сцежак|Сад разбежных сцежак|en|The Garden of Forking Paths }}''» і «''{{нп5|Розенкранц і Гільдэнстэрн мёртвыя|Розенкранц і Гільдэнстэрн мёртвыя|en|Rosencrantz and Guildenstern Are Dead}}''», якія маюць падобныя тэмы аб прадмеце выбару супраць лёсу<ref name="Inc Fate"/><ref name="eurogamer american fairground">{{cite web | url = http://www.eurogamer.net/articles/2013-04-05-bioshock-infinite-americas-fairground | title = BioShock Infinite: America's Fairground | publisher = Eurogamer | date = 2013-04-05 | accessdate= 2013-04-08 | first = Christian | last = Donlan }}</ref>. Тэма аповеду некалькіх рэальнасцей, у прыватнасці, таксама праводзіць паралелі з тым, што, у адрозненні ад папярэдніх гульняў «''BioShock''», у «''Infinite''» была толькі адна канцоўка, нягледзячы на мараль рашэння. Крыс Колер з «''Wired''» патлумачыў, што, падобна таму, як альтэрнатыўныя сусветы ўнутры гісторыі ўсё мелі свае падобныя «''канстанты''» і розныя «''пераменныя''», гульня можа быць прайграная бясконцым лікам спосабаў, але некаторыя рэчы заўсёды будуць аднолькавымі<ref>{{cite web | url = http://www.wired.com/gamelife/2013/04/bioshock-infinite-spoilers/ | title = Letters From Columbia: Breaking Down BioShock Infinite | publisher = ''Wired'' | date = 2013-04-03 | accessdate= 2013-12-28 | first = Chris | last = Kohler }}</ref>. Том Філіпс з «''Eurogamer''» пагадзіўся, інтэрпрэтуючы радок Элізабет («''Мы плаваем у розных акіянах, але зямля на тым жа беразе''»), што гэта азначае, што, як і падарожжы Букера ў розных сусветах, розныя гульцы будзе мець розны досвед на працягу ўсёй гульні, але, тым не менш, усё ж дасягнуць аднолькавага фіналу<ref name="eurogamer ending"/>. Гэта прывяло некаторых да ідэнтыфікацыі «''BioShock Infinite''» як метагульні і метакаментарыя да ўсяго працэсу гульні, які мае розныя варыянты ў гульнях<ref name="VentureTaka">{{cite web | url = http://venturebeat.com/2013/04/12/the-deanbeat-bioshock-infinite-is-a-work-of-art-trapped-in-a-violent-video-game/ | title = The DeanBeat: BioShock Infinite is art trapped in a violent video game | publisher = VentureBeat | date = 2013-04-12 | accessdate = 2013-12-28 | first = Dean | last = Takahashi | archive-date = 28 снежня 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131228010807/http://venturebeat.com/2013/04/12/the-deanbeat-bioshock-infinite-is-a-work-of-art-trapped-in-a-violent-video-game/ | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.ibtimes.co.uk/bioshock-infinite-review-irrational-ken-levine-booker-449979 | title = BioShock Infinite Review [Video] | first = Edward | last = Smith | date = 2013-03-25 | accessdate = 2013-12-29 | publisher = International Business Times UK }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.incgamers.com/2013/10/telltales-walking-dead-season-two-else-wed-like-see | title = Telltale’s Walking Dead Season Two: What else we’d like to see | first = Peter | last = Parrish | date = 2013-10-29 | accessdate = 2013-12-29 | publisher = IncGamers | archiveurl = https://web.archive.org/web/20131109190053/http://www.incgamers.com/2013/10/telltales-walking-dead-season-two-else-wed-like-see | archivedate = 9 лістапада 2013 | url-status = dead }}</ref><ref name=Wong2013>{{Citation| title = Bioshock Infinite is a Metacommentary on Game Narrative| url = http://www.gamasutra.com/blogs/KevinWong/20130410/190222/| year = 2013| author = Wong, Kevin| accessdate = 2014-01-03 }}</ref>. Некаторыя крытыкі зрабілі выснову, што «''Infinite''» — альтэрнатыўная версія папярэдніх гульняў «''BioShock''», параўноўваючы іх элементы гульні, такія як галоўныя героі, антаганісты, сетынг і сюжэт. Тэма альтэрнатыўных сусветаў і тлумачэнне Элізабет, што «''Там заўсёды маяк, заўсёды ёсць чалавек, заўсёды ёсць горад''» былі названыя падмацаваннем да гэтага<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/insertcoin/2013/03/29/the-one-twist-in-bioshock-infinite-you-might-have-missed-completely/ | title = The One Twist in BioShock Infinite's Ending You Might Have Missed Completely | first = Paul | last = Tassi | date = 2013-03-29 | accessdate = 2013-12-29 | work = [[Forbes]] }}</ref><ref>{{cite web | url = http://fandomania.com/constants-and-variables-bioshock-bioshock-2-and-bioshock-infinite-compared/ | title = Constants and Variables: BioShock, BioShock 2, and BioShock: Infinite Compared | first = Celeste | last = Monsour | date = 2013-04-04 | accessdate = 2013-12-29 | publisher = Fandomania }}</ref>. === Палеміка === [[File:BioShock Infinite Columbia Propaganda.jpg|thumbnail|upright=1.2|Джордж Вашынгтон стаіць высока над «''нябелымі''» нацыянальнасцямі. Гэта калумбійскі прапагандысцкі плакат, які паказвае ксенафобію Заснавальнікаў, выкарыстоўваўся Нацыянальным Фондам Свабоды.]] Тэмы расізму, крайняй рэлігійнасці і ідэалагічнасці грамадства «''Infinite''» выклікалі спрэчкі. У розных аглядах Заснавальнікаў і «''Vox Populi''» да рэлізу Левін і «''Irrational Games''» былі падвергнуты крытыцы розных груп; на дэманстрацыі Заснавальнікаў людзі, якія жылі ў адпаведнасці з ідэалам {{нп5|Рух чаявання|чаявання|en|Tea Party movement}}, у тым ліку сваякі Левіна, адчувалі, што гульня атакавала гэты рух; наконт «''Vox Populi''» Левін знайшоў некаторыя вэб-сайты, якія пісалі, што гульня рабіла нападкі на [[рабочы рух]], і адзін {{нп5|Stormfront|сайт перавагі белых|en|Stormfront (website)}} сцвярджаў, што «''[[Яўрэі|яўрэй]] Кен Левін робіць сімулятар забойства белых людзей''»<ref name="pcgam political">{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2012/12/13/bioshock-infinite-interview-ken-levine-racism-history/ | title = Interview: Ken Levine on American history, racism in BioShock Infinite: "I’ve always believed that gamers were underestimated." | first = Evan | last = Lahti | date = 2012-12-13 | accessdate = 2012-12-18 | work = PC Gamer }}</ref>. Левін лічыць, што «''Infinite''», як «''BioShock''» перад ім, была {{нп5|тэст Роршаха|тэстам Роршаха|en|Rorschach test}} для большасці людзей, хоць гэта будзе негатыўна ўспрынята ў грамадстве, бо бачанне ў распрацоўцы сюжэту было «''аб куплі не ў адным пункце гледжання''»<ref name="pcgam political"/>. Некаторыя з вобразаў гульні былі знойдзены для выкарыстання ў іранічных спосабах некаторымі кансерватыўнымі групамі. У 2013 годзе Нацыянальны Фонд Свабоды, група ў Руху чаявання, уключыў прапагандысцкую фрэску з гульні, якая адстойвала расізм і ксенафобію Заснавальнікаў, на сваю старонку ў ''[[Facebook]]'', перш чым яе крыніца была прызнана, а затым знёс<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/insertcoin/2013/12/16/tea-party-group-unironically-utilizes-bioshock-infinite-propaganda/ | title = Tea Party Group Unironically Utilizes BioShock Infinite Propaganda | work = [[Forbes]] | first = Paul | last = Tassi | date = 2013-12-16 | accessdate = 2014-01-03 }}</ref>. «''[[Fox News Channel|Fox News]]''» стварыў лагатып, вельмі падобны на лагатып «''BioShock Infinite''» для сегмента, названага «''Абараняючы Радзіму''», які адносіцца да іміграцыйнага кантролю<ref>{{Cite web | url = http://www.avclub.com/article/fox-news-rips-bioshock-infinite-logo-irony-ensues-206519 | title = Fox News rips off BioShock Infinite logo, irony ensues | publisher = A.V. Club | date = 2014-07-02 | accessdate = 2014-07-02 | first = Sam | last = Barsanti }}</ref>. Выява Закарыі Комстака як фанатыка таксама лічыцца абразлівай для «''геймераў з моцнымі рэлігійнымі пачуццямі''». Член каманды распрацоўшчыкаў «''BioShock Infinite''» нават пагражаў падаць у адстаўку з-за канцоўкі гульні<ref>{{cite web | url = http://www.strategyinformer.com/news/22051/bioshock-infinites-ending-may-cause-controversy | title = BioShock Infinite's ending may cause controversy | first = Jonah | last = Falcon | date = 2013-03-01 | accessdate = 2013-04-04 | publisher = Strategy Informer | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130326011342/http://www.strategyinformer.com/news/22051/bioshock-infinites-ending-may-cause-controversy | archivedate = 26 сакавіка 2013 | url-status = dead }}</ref>, вераючы, што гульня кажа: «''Быць рэлігійным значыць быць злым''»<ref name="Metro Contro">{{cite web | url = http://metro.co.uk/2013/03/22/sold-on-the-bioshock-factor-3554071/ | title = Is controversy the main selling point of BioShock Infinite? | first = David | last = Jenkins | date = 2013-03-01 | accessdate = 2013-03-22 | publisher = ''Metro'' }}</ref>. Комстак быў зменены пасля таго, як Левін пагаварыў з распрацоўшчыкам, які дапамог Левіну перагледзець паняцце прабачэння ў [[Новы Запавет|Новым Запавеце]], і ўсталяваць, чаму людзі прыйшлі да таго, каб прытрымлівацца Комстака і зразумець экстатычны рэлігійны досвед. Левін паахвяравў цэнзураваннем персанажа, каб прадставіць сюжэт лепш для шырокай аўдыторыі<ref>{{cite web | url = http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2013/01/18/bioshock-infinite-altered-after-conversations-with-religious-people-on-the-team-says-levine/ | title = Bioshock Infinite altered after "conversations with religious people on the team" says Levine | first = Leon | last = Hurley | date = 2013-01-18 | accessdate = 2013-01-20 | work = PlayStation Official Magazine (UK) | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130122031459/http://www.officialplaystationmagazine.co.uk/2013/01/18/bioshock-infinite-altered-after-conversations-with-religious-people-on-the-team-says-levine/ | archivedate = 22 студзеня 2013 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.gamespot.com/news/bioshock-infinites-religious-themes-led-dev-to-consider-quitting-6404620 | title = BioShock Infinite's religious themes led dev to consider quitting | first = Eddie | last = Makuch | date = 2013-02-28 | accessdate = 2013-02-28 | publisher = GameSpot }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2013/03/01/bioshock-infinite-artist-almost-resigned-over-antagonists-religious-views/ | title = BioShock Infinite artist almost resigned over game's depiction of religion | last = Petitte | first = Omri | date = 2013-03-01 | work= PC Gamer | accessdate= 2013-03-02 }}</ref>. Вядомы выпадак, калі гулец, які лічыў сябе «''набожным вернікам''», пакрыўдзіўся на прымусовае хрышчэнне, якое Букер атрымлівае перад уваходам у Калумбію, запатрабаваў вяртання грошай, бо не ведаў загадзя гэтага кантэнту ў гульні<ref name="kotaku refund">{{Cite web | url = http://kotaku.com/some-dont-like-bioshocks-forced-baptism-enough-to-as-473178476 | title = Some Don't Like BioShock's Forced Baptism. Enough To Ask For A Refund | first = Patricia | last = Hernandez | date = 2013-04-16 | accessdate = 2013-04-16 | publisher = Kotaku }}</ref>. Патрысія Эрнандэс з «''Kotaku''» лічыць, што сцэна хрышчэння была «''выдатнай''» у кантэксце відэагульняў як віду мастацтва, і сцэна выклікала шматлікія водгукі ў сацыяльных медыя<ref name="kotaku refund"/>. Сцэны хрышчэння на працягу ўсёй гульні была таксама інтэрпрэтаваны некаторымі крытыкамі не як крытыка хрысціянства або рэлігіі, а як прадстаўленне такіх тэм, як воля, зло, адраджэнне і адкупленне<ref name="pcgamer baptism">{{Cite web | url = http://www.pcgamer.com/2013/04/04/bioshock-infinite-ending-explained/ | title = BioShock Infinite's ending explained, and what we think about it | first = | last = PC Gamer | date = 2013-04-05 | accessdate = 2013-12-27 | publisher = ''PC Gamer'' }}</ref><ref name="gameinform baptism">{{Cite web | url = http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2013/04/09/free-will-and-hope-in-bioshock-infinite.aspx | title = Free Will And Hope In BioShock Infinite | first = Matt | last = Miller | date = 2013-04-09 | accessdate = 2013-12-27 | publisher = ''Game Informer'' | archive-date = 1 студзеня 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140101180348/http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2013/04/09/free-will-and-hope-in-bioshock-infinite.aspx | url-status = dead }}</ref><ref name="gamerevolution baptism">{{Cite web | url = http://www.gamerevolution.com/features/dies-died-will-die-an-analysis-of-bioshock-infinite | title = Dies, Died, Will Die: An Analysis of BioShock Infinite | first = Nicholas | last = Tan | date = 2013-04-09 | accessdate = 2013-12-27 | publisher = Game Revolution }}</ref><ref name="gamespot baptism">{{Cite web | url = http://www.gamespot.com/articles/bioshock-infinite-baptism-of-the-human-heart/1100-6407174/ | title = BioShock Infinite: Baptism of the Human Heart | first = | last = Gamespot Staff | date = 2013-04-21 | accessdate = 2013-12-27 | publisher = GameSpot }}</ref><ref name="relevant baptism">{{Cite web | url = http://www.relevantmagazine.com/culture/video-games/what-bioshock-infinite-gets-right | title = What 'Bioshock Infinite' Gets Right | first = Andrew | last = Barber | date = 2013-04-11 | accessdate = 2013-12-27 | publisher = ''Relevant'' }}</ref>. === Паказ гвалту === Паказ гвалту ў «''Infinite''» выклікаў значныя абмеркаванні. Крыс Плант з «''{{нп5|Polygon, сайт|Polygon|en|Polygon (website)}}''» лічыць, што ступень гвалту ў гульні можа адцягваць гульцоў, якія больш зацікаўлены ў тэмах сюжэту. Ён лічыць, што ў адрозненні ад фільмаў, заснаваных на гвалце, як частцы іх тэмы, «''Infinite''» не спрабуе рацыяналізаваць свой гвалт, сцвярджаючы, што «''маштабы нармальныя''» і «''халодная эфектыўнасць у гэтым ёсць''», аднак такога гвалту, на думку Планта, не бывае «''нават у самых {{нп5|эксплуатацыйнае кіно|эксплуатацыйных фільмах|ru|Эксплуатационное кино}}''»<ref>{{cite web | url = http://www.polygon.com/2013/4/2/4174344/opinion-why-my-wife-wont-play-bioshock-infinite | title = Opinion: Violence limits BioShock Infinite's audience — my wife included | first = Chris | last = Plante | date = 2013-04-02 | accessdate = 2013-04-03 | publisher = Polygon }}</ref>. Кірк Хэмілтан з «''Kotaku''» пагадзіўся, заявіўшы, што ў той час як гвалт з’яўляецца лейтматывам відэагульняў, «''смешна, што гвалт вылучаецца ў такім рэльефе супраць удумлівага сюжэту гульні і выдатнага свету''». Хэмілтан прызнаў, што «''Infinite''» хутчэй за ўсё, было цяжка прадаць на масавы рынак, калі ёй не хапала элементаў шутара ад першай асобы, але па-ранейшаму кажа, што гвалтоўныя забойствы непатрэбныя для гульні. Кліф Бляжынскі, творчы лідар «''{{нп5|Gears of War|Gears of War|en|Gears of War}}''», якая прызнаецца як вельмі гвалтоўная, пагадзіўся з гэтымі пачуццямі, кажучы, што ён «''адчуў гвалт, які на самай справе адцягвае ад сюжэту''»<ref name="kotaku violence">{{cite web | url = http://kotaku.com/bioshock-infinite-is-insanely-ridiculously-violent-it-470524003 | title = BioShock Infinite Is Insanely, Ridiculously Violent. It's A Real Shame | first = Kirk | last = Hamilton | date = 2013-04-04 | accessdate = 2013-04-04 | publisher = Kotaku }}</ref>. Дзін Такашы з «''{{нп5|VentureBeat|VentureBeat|en|VentureBeat}}''» адчуў, што прырода гульні як шутара ад першай асобы абмяжоўвае яе відовішчнасць з-за крайняга гвалту, уласцівага жанру<ref name="VentureTaka"/>. Рус Мак-Лафлін з «''VentureBeat''» заявіў, што раптоўны гвалт на карнавале ў пачатку гульні быў неабходным элементам, каб паказаць, што «''Калумбія не з’яўляецца дасканалай. Яна непрыгожая, [[Ксенафобія|ксенафобная]] і гатовая выбухнуць''». Мак-Лафлін таксама лічыць паведамленне аб надзвычайнай прыродзе актаў гвалту, які здзяйсняе Букер, такім, што «''не можа быць ніякай маралі ў экстрэмальных умовах''»<ref>{{Cite web | url = http://venturebeat.com/2013/04/10/bioshock-infinites-extreme-violence-is-completely-valid/view-all/ | title = BioShock Infinite’s extreme violence is completely valid | first = Rus | last = McLaughlin | publisher = VentureBeat | date = 2013-04-10 | accessdate = 2013-04-10 | archive-date = 13 красавіка 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130413110335/http://venturebeat.com/2013/04/10/bioshock-infinites-extreme-violence-is-completely-valid/view-all | url-status = dead }}</ref>. Джым Стэрлінг з «''Destructoid''» сказаў, што гвалт у гульні з’яўляецца апраўданым, таму што «''„BioShock Infinite“ — гэта гульня аб гвалце''». Ён сцвярджаў, што «''хоць ён адчувае віну за тое, што ён зрабіў, ён жорсткі чалавек па натуры, які непазбежна звяртаецца да бойні, каб вырашыць свае праблемы''» і «''ўся яго гісторыя з’яўляецца адным з адмаўленняў''». Стэрлінг таксама адзначыў, што «''Калумбія — падробка, падман, з атмасферай жаху на яе паверхні''». Ён лічыў, што, негвалтоўны варыянт будзе ісці супраць усяго прыроднага ў самой гульні і «''тыя, хто просяць негвалтоўны „BioShock Infinite“, просяць іншую гульню цалкам''». Ён сцвярджаў, што тыя, хто просяць негвалтоўны «''Bioshock''», просяць «''яшчэ большую гамагенізацыю ў гульнях''» і «''„BioShock Infinite“ не ваша гульня, калі вы хочаце негвалтоўнае даследаванне, таму што тэмы „Infinite“ круцяцца вакол гвалту як асноўнай канцэпцыі''»<ref>{{cite web | url = http://www.destructoid.com/why-does-bioshock-infinite-need-to-be-non-violent--251424.phtml | title = Why does BioShock Infinite need to be non-violent? | first = Jim | last = Sterling | date = 2013-04-12 | accessdate = 2013-11-01 | publisher = Destructoid | archiveurl = https://web.archive.org/web/20131103091433/http://www.destructoid.com/why-does-bioshock-infinite-need-to-be-non-violent--251424.phtml | archivedate = 3 лістапада 2013 | url-status = dead }}</ref>. Левін абараніў паказ гвалту, заявіўшы, ён быў «''часткай інструментарыя апавядальніка''»<ref>{{cite web | url = http://www.pcgamer.com/2013/04/04/ken-levine-game-violence/ | title = Violence is "a part of the storyteller's toolkit," says Ken Levine | first = Omri | last = Petitte | date = 2013-04-04 | accessdate = 2013-12-28 | work = PC Gamer }}</ref>. Ён працягваў казаць, што мастацтвам трэба было паўтарыць і адлюстраваць гвалт<ref>{{cite web | url = http://ign.com/articles/2013/12/05/ken-levine-on-bioshock-infinites-explicit-violence | title = Ken Levine on BioShock Infinite's Explicit Violence | first = Lucy | last = O'Brien | date = 2013-12-04 | accessdate = 2013-12-28 | publisher = [[IGN]] }}</ref>. Ён пазней патлумачыў, што ён адчуваў, што «''рэакцыя на гвалт [у „BioShock Infinite“] больш уражвае людзей, якія ўпэўненыя ў здольнасці сферы гульняў выразіць сябе ў больш разнастайнай модзе''»<ref>{{cite web | url = http://www.npr.org/blogs/alltechconsidered/2014/06/28/326437835/modern-video-games-go-beyond-jumping-on-blocks | title = Modern Video Games Go Beyond 'Jumping On Blocks' | date = 2014-06-28 | accessdate = 2014-07-02 | publisher = NPR }}</ref>. == Заўвагі і крыніцы == ;Заўвагі {{notelist}} ;Крыніцы {{Reflist}} == Спасылкі == {{Commons|BioShock Infinite}} * {{Афіцыйны сайт|http://www.bioshockinfinite.com/}} * [http://www.aspyr.com/games/bioshock-infinite ''BioShock Infinite''] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140216123244/http://www.aspyr.com/games/bioshock-infinite |date=16 лютага 2014 }} у [[Aspyr]] * {{dmoz|Kids_and_Teens/Games/Computer_and_Video/Shooter/BioShock_Series/BioShock_Infinite/|''BioShock Infinite''}} * {{Moby game|id=/bioshock-infinite}} * {{Imdb імя|id=1712064|title=BioShock Infinite}} {{BioShock}} {{Irrational Games}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Выдатны артыкул|Камп’ютарная гульня}} [[Катэгорыя:Гульні для macOS]] [[Катэгорыя:Гульні для PlayStation 3]] [[Катэгорыя:Гульні для Windows]] [[Катэгорыя:Гульні для Xbox 360]] [[Катэгорыя:Утопіі]] [[Катэгорыя:Працягі відэагульняў]] [[Катэгорыя:Шутары ад першай асобы]] [[Катэгорыя:Відэагульні 2013 года]] [[Катэгорыя:BioShock]] f2mrgdcad7do2q3ffhqwj7h6bh3nhze 0 246852 5173928 5118488 2026-07-31T20:31:05Z Siliyiw 169172 5173928 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Барсукі}} {{НП-Беларусь |статус = аграгарадок |беларуская назва = Барсукі |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 08|lat_sec = 12 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 42|lon_sec = 27 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Гомельская |раён = Кармянскі |сельсавет2 = Барсукоўскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |OpenStreetMap = 243046136 }} '''Барсукі́'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Barsuki}}, {{lang-ru|Барсуки}}) — [[аграгарадок]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d909g0026752&q_id=4203514|title=Решение Кормянского районного Совета депутатов от 4 сентября 2009 года № 109 "О преобразовании некоторых населенных пунктов Кормянского района в агрогородки"|url-status=}}</ref> у [[Кармянскі раён|Кармянскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Барсукоўскі сельсавет (Кармянскі раён)|Барсукоўскага сельсавета]]. == Геаграфія == Аграгарадок знаходзіцца за 5 км у напрамку на захад ад гарадскога пасёлка [[Карма (Кармянскі раён)|Карма]], за 86 км ад [[Гомель|Гомеля]], за 48 км ад [[Чыгунка|чыгуначнай]] станцыі [[Рагачоў (станцыя)|Рагачоў]]<ref name="bel2">{{Крыніцы/БелЭн|2к}}</ref>, на аўтамабільнай дарозе {{таблічка-by|Р|30}}<ref name="atl">{{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Гомельская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2011|старонкі=10|старонак=68|isbn=978-985-508-107-5|тыраж=10&nbsp;000}}{{ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == * [[1995]] год — 593 жыхары, 194 двары<ref name="bel2" />. == Памятныя мясціны == * [[Брацкая магіла]] савецкіх воінаў, загінуўшых у [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікую Айчынную вайну]]<ref name="bel2" />. == Вядомыя асобы == * [[Міхаіл Апанасавіч Дзмітрыеў]] (1921—2001) — [[педагог]], [[доктар педагагічных навук]], [[Герой Сацыялістычнай Працы]]. Заслужаны настаўнік БССР<ref name="БЭ6">{{Крыніцы/БелЭн|6}} — С. 125.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|2}} — С. 318. * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Гомельская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2011|старонкі=10|старонак=68|isbn=978-985-508-107-5|тыраж=10&nbsp;000}}{{ref-ru}} * Ліст карты N-36-98. Выданне 1979 г.{{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Барсукоўскі сельсавет, Кармянскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Барсукоўскі сельсавет (Кармянскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кармянскага раёна]] cj4pcib7owdovtv2y2r0eugwcflm4uk 0 246856 5173931 5081189 2026-07-31T20:41:11Z JerzyKundrat 174 5173931 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Сырская Буда |вобласць = Гомельская |раён = Кармянскі |сельсавет2 = Барсукоўскі }} '''Сы́рская Бу́да'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Syrskaja Buda}}) — [[вёска]] ў [[Кармянскі раён|Кармянскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Барсукоўскі сельсавет (Кармянскі раён)|Барсукоўскага сельсавета]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя асобы == * [[Алесь Астапенка]] (1920—1970) — беларускі паэт, літаратуразнавец. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Барсукоўскі сельсавет (Кармянскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Барсукоўскі сельсавет (Кармянскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Кармянскага раёна]] d9sab04vipi0ol397p54e3oyet8xzke 0 274451 5174048 5162298 2026-08-01T08:34:49Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174048 wikitext text/x-wiki {{Картка кампаніі}} '''GSC Game World''' — украінская прыватная кампанія, распрацоўшчык [[відэагульня]]ў, заснаваная ў Кіеве ў 1995 годзе Сяргеем Грыгаровічам. Найбольш вядомая па серыях гульняў [[Казакі (серыя відэагульняў)|Казакі]] і [[S.T.A.L.K.E.R.]]. GSC Game World стала першай кампаніяй ва Украіне, якая лакалізавала камп’ютарныя гульні на [[Руская мова|рускую мову]]. У 2002 годзе яна стала выдавецтвам GSC World Publishing. Першапачаткова кампанія размяшчалася ў Кіеве, цяпер часова знаходзіцца ў Празе. == Гісторыя == === Заснаванне і ранняя дзейнасць === Кампанія была заснавана ў 1995 годзе Сяргеем Грыгаровічам ({{lang-uk|Сергій Костянтинович Григорович}}), які стаў [[CEO|галоўным выканаўчым дырэктарам (CEO)]]. Назву і эмблему кампаніі ён прыдумаў яшчэ ў школе, у 1990 годзе, ва ўзросце 12 гадоў. «GSC» — гэта ініцыялы яго імя ў [[Транслітарацыя|транслітарацыі]]. Пазней Грыгаровіч патлумачыў гэтае рашэнне так: <blockquote>Мой бацька казаў, што жыццё трэба прысвяціць таму, каб зрабіць сабе імя, каб потым было чым ганарыцца. І таму я выкарыстаў свае ініцыялы, каб назваць кампанію.</blockquote> У 1996 годзе, калі Грыгаровічу было шаснаццаць, у двухпакаёвай кватэры ў кампаніі працавала пятнаццаць чалавек. Сярод першых супрацоўнікаў былі малодшы брат Грыгаровіча Яўген і Андрэй Прохараў. Кампанія першай ва Украіне пачала перакладаць відэагульні на [[Руская мова|рускую мову]], дадаткова ствараючы мультымедыйныя [[Энцыклапедыя|энцыклапедыі]] на CD-ROM. === Распрацоўка гульняў === У 1997 годзе кампанія пачала распрацоўку сваёй першай відэагульні, але цяжкасці ў распрацоўцы прывялі да яе хуткай адмены. <blockquote>«Запомніў прынцып: хочаш нешта зрабіць, але не ведаеш, што менавіта, глядзі на іншых і не рабі так. У той час наш рынак не патрабаваў інтэлекту, таму мы вырашылі арыентавацца на заходнюю аўдыторыю. Акрамя таго, рынак [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]] пасля [[:en:1998 Russian financial crisis|крызісу 1998]] года быў нестабільным.» — Сяргей Грыгаровіч</blockquote> У 1998 годзе, пасля эканамічнага крызісу ў РФ, кампанія GSC пераарыентавалася на заходні рынак, займаючыся распрацоўкай [[Стратэгія ў рэальным часе|стратэгічных гульняў у рэальным часе]]. GSC беспаспяхова спрабавала атрымаць кантракт на распрацоўку [[Warcraft III: Reign of Chaos|Warcraft 3]] з [[Blizzard Entertainment]]. Па словах генеральнага дырэктара, яны атрымалі адмову з-за недаверу Blizzard да маладосці Грыгаровіча. Да канца 1998 года кампанія скончыла сваю дэбютную камерцыйную гульню ''WarCraft 2000: Nuclear Epidemic''. Яна мела ўласны рухавік, які пасля быў паўторна выкарыстаны ў гульні ''[[Казакі: Еўрапейскія войны]]''. Nuclear Epidemic адрознівалася ад іншых стратэгічных гульняў таго часу сваімі павялічанымі абмежаваннямі на памер адзінак. У пачатку 1999 года Nuclear Epidemic была выкладзена ў свабодным доступе ў інтэрнэце. Кампанія пачала распрацоўку іншага праекта пад назвай DoomCraft, які быў зачынены праз паўгода на карысць распрацоўкі Казакоў. === Дэбют кампаніі === У 2001 годзе GSC Game World выпусціла стратэгію ў рэальным часе для [[Windows XP|Windows]] ''[[Казакі: Еўрапейскія войны]]''. Гэта была першая гульня, якая прынесла кампаніі фінансавы поспех і сусветнае прызнанне. Пазней у тым жа годзе GSC Game World выпусціла тактычны [[шутар ад першай асобы]] ''Codename: Outbreak'' і дапаўненне для Казакоў пад назвай ''Казакі: Апошні довад каралёў''. У тым жа годзе GSC пачала распрацоўку новага шутара. Ён быў абсталяваны рухавіком [[X-Ray]], які ствараў высакаякасныя выявы і падтрымліваў мноства сучасных тэхналогій. Праект атрымаў назву ''Oblivion Lost'' ({{lang-be|Згубленае забыццё}}). <blockquote>«Для пачатку мы распрацавалі гульню з сюжэтам пра вайну робатаў і прышэльцаў у антуражы прыроды і пірамід ацтэкаў. Але на кожнай сустрэчы мы казалі сабе: „Мы робім поўнае глупства“.» —  Сяргей Грыгаровіч, пра адмененую гульню Oblivion Lost</blockquote> У 2002 годзе кампанія выпусціла аркадную гоначную гульню ''Hover Ace: Combat Racing Zone'' і яшчэ адно дапаўненне да Казакоў пад назвай ''Казакі: Зноў вайна''. У канцы таго ж года была выпушчана новая стратэгія ў рэальным часе пад назвай ''Заваяванне Амерыкі''. Акрамя таго, у сакавіку 2002 года, пасля паездкі кампаніі GSC Game World у [[Зона адчужэння Чарнобыльскай АЭС|Чарнобыльскую зону адчужэння]], канцэпцыя ''Oblivion Lost'' была цалкам перагледжана і ўзяла за аснову Чарнобыльскую катастрофу. Гульня называлася ''Stalker: Oblivion Lost'', але неўзабаве назва была зменена на ''S.T.A.L.K.E.R.: Oblivion Lost'' з-за праблем з аўтарскім правам са словам «Stalker». Сістэма рэндэрынгу была перапрацавана. Выхад гульні быў запланаваны на канец 2003 года. У 2003 годзе кампанія выпусціла дапаўненне ''Заваяванне Амерыкі: У пошуках Эльдарада'' і [[шутар ад першай асобы]] ''FireStarter''. Таксама працягвалася распрацоўка шутара ад першай асобы ''S.T.A.L.K.E.R.: Oblivion Lost'', выдаўцом якога стала THQ. Па іх рэкамендацыі назва ''[[S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl]]'' ({{lang-be|S.T.A.L.K.E.R.: Цень Чарнобыля}}) стала афіцыйнай і гульня атрымала першую дакладную дату выхаду — сярэдзіна 2004 года. [[Файл:GSC World Publishing.svg|міні|Лагатып GSC World Publishing]] У 2004 годзе GSC адкрыла падраздзяленне GSC World Publishing для публікацыі гульняў GSC у краінах СНД і ў Еўропе. Сумесна з [[Ubisoft]] 20 лістапада 2004 года GSC апублікавала ўласную стратэгію ў рэальным часе ''Аляксандр'', афіцыйную гульню, заснаваную на фільме Олівера Стоўна «Аляксандр». Рэліз ''S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl'' быў перанесены THQ на 2005 год з-за пераходу на новы працэс рэндэрынгу. У 2005 годзе быў выпушчаны сіквел стратэгіі ''Казакі'' — ''Казакі 2: Напалеонаўскія войны''. У лютым 2005 года выхад ''Shadow of Chernobyl'' быў адкладзены на нявызначаны тэрмін. У 2006 годзе кампанія выпусціла дапаўненне да серыі ''Казакі'' пад назвай ''Казакі 2: Бітва за Еўропу'' і новую стратэгічную ролевую гульню ў рэальным часе ''Героі знішчаных імперый''. Кампанія апублікавала заяву аб тым, што ''Shadow of Chernobyl'' павінна выйсці ў першым квартале 2007 года. У пачатку года некаторыя супрацоўнікі GSC пакінулі кампанію і заснавалі студыю 4A Games. 20 сакавіка 2007 года ''[[S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl]]'' быў афіцыйна выпушчаны. 24 сакавіка 2007 года гульня займала восьмае месца ў чартах продажаў для розных платформаў і першае месца сярод гульняў для ПК паводле рэйтынгу брытанскай арганізацыі ELSPA. 12 лютага 2008 года было прададзена 950 тысяч копій у СНД і 700 тысяч копій у іншых краінах свету, што зрабіла ''[[S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl]]'' самым паспяховым праектам GSC Game World на той момант. Сусветны поспех гульні падштурхнуў кампанію да распрацоўкі наступнага праекта. 5 снежня 2007 года выйшла мабільная гульня ''S.T.A.L.K.E.R. Mobile'', створаная сумесна з кампаніяй Qplaze. 22 жніўня 2008 года было выпушчана другая гульня серыі, ''[[S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky|S.T.A.L.K.E.R.: Чыстае неба]]'', [[прыквел]] да ''Ценю Чарнобыля''. 2 кастрычніка 2009 года была выпушчана трэцяя гульня серыі, ''[[S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat|S.T.A.L.K.E.R.: Покліч Прыпяці]]'', сюжэтны [[сіквел]] да ''Ценю Чарнобыля''. У 2009 годзе GSC пачала працу над ''[[S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl|S.T.A.L.K.E.R. 2]]''. Кампанія афіцыйна анансавала гульню 13 жніўня 2010 года. Падчас распрацоўкі кампанія скарацілася з 200 супрацоўнікаў да 50. Раней гэта быў найбуйнейшы распрацоўшчык відэагульняў ва Усходняй Еўропе.<ref name="gsc2013_polygon">{{cite web |url=https://www.polygon.com/features/2013/9/8/4568598/stalker-fallout-gsc-game-world |title=Stalker fallout: Polygon traces the exodus from Kiev's legendary GSC Game World |author=Hall, Charlie |date=2013-09-08 |website=Polygon |publisher=Vox Media |language=en |access-date=2021-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180516032644/https://www.polygon.com/features/2013/9/8/4568598/stalker-fallout-gsc-game-world |archive-date=2018-05-16 |url-status=live }}</ref> Фінансавая кампанія [[Ernst & Young]] назвала Грыгаровіча «прадпрымальнікам года» Украіны ў лютым 2011 года. 9 снежня 2011 года агенцтва «Украінскія навіны» апублікавала паведамленне з заявай Грыгаровіча аб ліквідацыі кампаніі. Распрацоўка ''[[S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl|S.T.A.L.K.E.R. 2]]'' была спынена. Грыгаровіч заявіў, што зрабіў гэта з асабістых меркаванняў. Прэс-сакратар студыі Валянцін Елтышаў сказаў, што фінансавае становішча студыі адыграла нязначную ролю ў роспуску. === Адраджэнне === У канцы 2014 года GSC Game World зноў адкрылася і абвясціла, што працуе над новай гульнёй. Новым генеральным дырэктарам кампаніі стаў брат заснавальніка кампаніі Яўген Грыгаровіч ({{lang-uk|Євген Григорович}}). У маі 2015 года кампанія анансавала ''Казакі 3'', рымейк першай гульні ''Казакі'', уключаючы ўвесь яе арыгінальны геймплэй. Гульня была выпушчана 20 верасня 2016 года ў [[Steam]], пасля чаго была дапрацавана і абноўлена. 15 мая 2018 года GSC паўторна анансавала ''S.T.A.L.K.E.R. 2''. Рэліз гульні запланаваны на 5 верасня 2024 года для [[Windows]] і [[Xbox Series X and Series S|Xbox Series X/S]]. === Расійскае ўварванне ва Ўкраіну === Калі ў 2022 годзе пачалося [[Уварванне Расіі ва Украіну (з 2022)|расійскае ўварванне]] ва Украіну, GSC прыпыніў распрацоўку ''S.T.A.L.K.E.R. 2''. Кампанія выкарыстоўвала сацыяльныя сеткі, каб заклікаць фанатаў і гульнявых журналістаў рабіць ахвяраванні Узброеным сілам Украіны і адкрыла спецыяльныя рахункі для ахвяраванняў. Да мая 2022 года распрацоўка ''S.T.A.L.K.E.R. 2'' аднавілася пасля таго, як каманда была пераведзена ў [[Прага|Прагу]], што дазволіла ім бяспечна працягваць працу. Адзін з былых распрацоўшчыкаў GSC Game World, Уладзімір Ежоў, загінуў у баі пад [[Бахмут]]ам у снежні 2022 года. 27 снежня 2022 года ва Уладзімірскім саборы адбылася цырымонія развітання з Ежовым з удзелам ваеннай варты, на якой прысутнічала шмат людзей. == Гульні == {| class="wikitable sortable" !Назва !Дата выпуску !Платформа(ы) !Выдавец(ўцы) |- |''WarCraft 2000: Nuclear Epidemic'' |25 лістапада 1998 | rowspan="14" |[[Microsoft Windows]] |- |- |''[[Казакі: Еўрапейскія войны]]'' |12 красавіка 2001 |CDV Software, Russobit-M |- |''Codename: Outbreak'' |8 кастрычніка 2001 |Virgin Interactive, Russobit-M |- |''Казакі: Апошні довад каралёў'' |20 лістапада 2001 |CDV Software, Russobit-M |- |''Hover Ace: Combat Racing Zone'' |2 верасня 2002 |Strategy First, Russobit-M |- |''Казакі: Зноў вайна'' |1 лістапада 2002 | rowspan="3"|CDV Software, Russobit-M |- |''Заваяванне Амерыкі'' |18 снежня 2002 |- |''Заваяванне Амерыкі: У пошуках Эльдарада'' |25 чэрвеня 2003 |- |''FireStarter'' |28 лістапада 2003 |Hip Interactive, Russobit-M |- |''Аляксандр'' |20 лістапада 2004 |[[Ubisoft]], GSC World Publishing |- |''[[Казакі 2: Напалеонаўскія войны]]'' |4 красавіка 2005 | rowspan="3"|CDV Software, GSC World Publishing |- |''Казакі 2: Бітва за Еўропу'' |19 чэрвеня 2006 |- |''Героі знішчаных імперый'' |6 кастрычніка 2006 |- |''[[S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl]]'' |20 сакавіка 2007 |THQ, GSC World Publishing |- |''S.T.A.L.K.E.R. Mobile'' |5 снежня 2007 |[[Java ME]] |NOMOC World Publishing |- |''[[S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky]]'' |22 жніўня 2008 | rowspan="2" |[[Microsoft Windows]] |Deep Silver, GSC World Publishing |- |''[[S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat]]'' |2 кастрычніка 2009 |bitComposer Games, GSC World Publishing |- |''[[Казакі 3]]'' |20 верасня 2016 | rowspan="1" |[[Microsoft Windows]], [[Linux]] | rowspan="3" |GSC Game World |- |''[[S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl]]'' |5 верасня 2024 |[[Microsoft Windows]], [[Xbox Series X and Series S|Xbox Series X/S]] |} === Адмененыя гульні === {| class="wikitable sortable" !Назва !Дата адмены !Платформа(ы) |- |Неназваная квэставая гульня |1997 | rowspan="2" |[[Microsoft Windows]] |- |''DoomCraft'' |студзень 1999 |- |''Oblivion Lost'' |люты 2002 |[[Microsoft Windows]], [[Xbox]] |- |''Warlocks'' |2002 | rowspan="2" |[[Microsoft Windows]] |- |''Robbery'' |2006 |- |Неназваная гульня ''S.T.A.L.K.E.R.'' для PSP |вясна 2007 |[[PlayStation Portable]] |- |''S.T.A.L.K.E.R. Online'' |кастрычнік 2011 |[[вэб-браўзер]] |} == Гульнявыя рухавікі == Vital Engine — [[гульнявы рухавік]], створаны для ''Codename: Outbreak'', пазней выкарыстоўваўся для серыі гульняў ''Xenus'' і гульні ''Precursors'' ад украінскага распрацоўшчыка ''Deep Shadows''. [[X-Ray|X-Ray Engine]] — гэта гульнявы ​​рухавік, створаны для серыі гульняў ''S.T.A.L.K.E.R.''. X-Ray выкарыстоўвае элементы свабоднага фізічнага рухавіка ''Open Dynamics Engine''. == Спадчына == Студыі, створаныя ўдзельнікамі GSC: * Кампанія ''Deep Shadows'' была заснавана 30 жніўня 2001 года ў Кіеве Сяргеем Забар’янскім і Раманам Лютам. У гульнях Deep Shadows выкарыстоўваецца ''Vital Engine'', распрацаваны заснавальнікамі кампаніі падчас працы ў GSC. * Кампанія ''4A Games'' была заснавана 2 сакавіка 2006 года. Дэбютным праектам кампаніі стала гульня ''[[Метро 2033]]''. Пазней ''4A Games'' працавала над іншымі гульнямі серыі Metro 2033. * Кампанія ''Vostok Games'' была заснавана ў 2012 годзе пасля часовага роспуску GSC. Яна займаецца распрацоўкай і падтрымкай арыгінальнай постапакаліптычнай анлайн-гульні ''Survarium''. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://www.gsc-game.com Official website] * [https://www.gsc-game.com/index.php?t=news Old website] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20240609173750/https://www.gsc-game.com/index.php?t=news |date=9 чэрвеня 2024 }} {{S.T.A.L.K.E.R.}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вытворцы відэагульняў Украіны]] sggmcyyctim1fz8mov1puy157gqh3if 0 277414 5173793 5095804 2026-07-31T12:02:41Z Autumndancer 168015 5173793 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Беліна}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Беліна |вобласць = Мінская |раён = Барысаўскі |сельсавет = Глівінскі }} '''Бе́ліна'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Bielina}}, {{lang-ru|Белино}}) — [[вёска]] ў [[Барысаўскі раён|Барысаўскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Глівінскі сельсавет|Глівінскага сельсавета]]. == Геаграфія == Знаходзіцца за 21 км на паўднёвы ўсход ад горада Барысаў, 96 км ад Мінска. Рэльеф раўнінны, на поўначы цячэ р. [[Бярэзіна]], бераг якой забалочаны, вакол — лес. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і затым па шашы Барысаў—[[Беразіно]]. Планіроўка ў адну кароткую вуліцу блізкай да шыротнай арыентацыі, забудаваную пераважна з паўднёвага боку традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Частка забудовы на паўночным усходзе размешчана адасоблена. == Гісторыя == Вядома з сярэдзіны XIX ст. У 1858 г. 1 двор, З жыхары. У 1897 г. 8 двароў, 52 жыхары, у Глівінскай воласці Барысаўскага павета. У 1917 г. 68 жыхароў. З лютага да лістапада 1918 г. на тэрыторыі, акупіраванай войскамі Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай БНР. З 1 студзеня 1919 г. ў БССР, з лютага — у ЛітБел ССР. З жніўня 1919 г. да мая 1920 г. у час польска-савецкай вайны — у прыфрантавой зоне. З 31 ліпеня 1920 г. ў [[БССР]]. Паводле перапісу 1926 г. 11 двароў, 56 жыхароў. Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад [[Забашавіцкі сельсавет|Забашавіцкага сельсавета]]<ref>Рашэнні выканкома Мінскага абласнога (сельскага) Савета дэпутатаў працоўных ад 28 лютага і 31 сакавіка 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 21 (1061).</ref>, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад [[Чарневіцкі сельсавет|Чарневіцкага сельсавета]]<ref>[http://www.pravo.by/pdf/2009-307/2009-307(002-019).pdf Решение Минского областного Совета депутатов от 30 октября 2009 г. № 219 Об изменении административно-территориального устройства Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210628095334/https://www.pravo.by/pdf/2009-307/2009-307(002-019).pdf|date=28 чэрвеня 2021}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Інфраструктура == Аздараўленчы комплекс «Беліна». == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ГВБ|8-1}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Глівінскі сельсавет}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Глівінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна]] hgpb85kxb99nx9k6upsafkiy8vium3j 0 282278 5173963 4572850 2026-08-01T03:02:08Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173963 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Athyrium distentifolium Moore7.png |image title = |image descr = [[Батанічная ілюстрацыя]] з кнігі «''The ferns of Great Britain and Ireland''», 1857 |regnum = Расліны |rang = Від |parent = Athyrium |latin = Athyrium alpestre |author = ([[Hoppe]]) [[Clairv.]] |syn = * {{btname|Aspidium alpestre|[[Hoppe]]}} * {{btname|Athyrium distentifolium|[[Tausch]] ex [[Opiz]]}} |typus = |children name = |children = |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |wikispecies = Athyrium alpestre |commons = Category:Athyrium alpestre |ipni = 17241480-1 |grin = 411575 |tpl = tro-26615199 }} '''Athyrium alpestre''' — [[Біялагічны від|від]] [[папараць|папараці]] роду {{bt-bellat|качадыжнік|Athyrium}} сямейства {{bt-bellat|Аспленіевыя|Athyriaceae}}. Адзін з самых марозастойкіх відаў роду. == Батанічнае апісанне == Гэта даволі кампактныя расліны з кароткімі паўзучымі [[карэнішча]]мі каля 1,5 см у дыяметры, чорна-бурага колеру. [[Ваі]] да 90 см даўжынёй і да 20 см шырынёй, двойчы ці тройчы пёрыстыя<ref>[http://skazka.nsk.ru/atlas/id.690 Энциклопедия растений Сибири: Кочедыжник расставленнолистный] {{ref-ru}}</ref>. == Арэал == Мае вельмі шырокі [[арэал]], расце ў гарах [[Паўночная Еўропа|Паўночнай і Сярэдняй Еўропы]], на [[Каўказ]]е, у [[Сібір]]ы ([[Алтайскі край]], [[Рэспубліка Алтай]], [[Кемераўская вобласць]], [[Краснаярскі край]], [[Хакасія]], [[Тува]], [[Бурація]]) і на [[Паўночная Амерыка|Поўначы Паўночнай Амерыкі]] ([[Канада]], [[Аляска]]) у тайговых і горных раёнах, даходзячы да [[тундра|тундры]] і [[альпійскі пояс|альпійскага пояса]]. Расце на камяністых схілах субальпійскіх лугоў, сустракаецца ў зарасніках кустоў і ў цёмных іглічных лясах. Гэта звычайны від у горных раёнах [[Шатландыя|Шатландыі]] на вышынях больш за 600 метраў. Больш чым 10 % папуляцыі знаходзіцца ў гарах {{нп3|Кейрнгормс|||Cairngorms}}. Асноўны від, які расце на вышынях 750 метраў і вышэй, расце толькі ў 4 месцах і з’яўляецца эндэмікам Шатландыі<ref>Ratcliffe, Derek (1977) Highland Flora. Inverness. HIDB. pp. 67 and 82</ref><ref>Shaw, Philip and Thompson, Des (eds.) (2006) The Nature of the Cairngorms: Diversity in a changing environment. Edinburgh. The Stationery Office. ISBN 0114973261. pp. 75 and 218-35</ref><ref>[http://www.ukbap.org.uk/UKPlans.aspx?ID=121 «Species Action Plan: Newman’s Lady Fern (Athyrium flexile)»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071031122216/http://www.ukbap.org.uk/UKPlans.aspx?ID=121 |date=31 кастрычніка 2007 }}</ref>. Разнавіднасць {{bt|Athyrium distentifolium|var=americanum|([[Butters]]) [[Boivin]]}} {{bt-latbel|s=3|Athyrium americanum|aut=([[Butters]]) [[Maxon]]}} расце на захадзе ЗША, на Аляске, у Канадзе і ў прыбярэжных раёнах [[Грэнландыя|Грэнландыі]]<ref>{{Cite web |url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ATAM |title=Athyrium americanum (Butters) Maxon. Alpine ladyfern |access-date=6 кастрычніка 2015 |archive-date=8 сакавіка 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308054833/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ATAM |url-status=dead }}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * {{Плантарыум|5881}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Аспленіевыя]] [[Катэгорыя:Флора Еўропы]] [[Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі]] [[Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1820 годзе]] fq6grq8s95kz2cakao95qwnyo53ego7 0 301744 5174055 4470077 2026-08-01T09:32:20Z Amherst99 6180 /* */ 5174055 wikitext text/x-wiki '''Тэставы выпадак''' (ад {{lang-en|test case}}, [[Транслітарацыя|трасліт.]]: ''тэст кейс'') — у распрацоўцы [[Праграмнае забеспячэнне|праграмнага забеспячэння]] — гэта набор умоў, пры якіх тэсціроўшчык будзе вызначаць, ці задавальняецца загадзя пэўнае патрабаванне. Каб вызначыць, што патрабаванне цалкам выконваецца, можа спатрэбіцца шмат варыянтаў тэсціравання. Часта варыянты тэсціравання групуюцца ў тэставыя наборы. == Тыповы фармат запісу тэставага выпадку == Тэставы выпадак звычайна складаецца з адной стадыі, але часам з паслядоўнасці крокаў, каб праверыць паводзіны / функцыянальнасць, асаблівасці выкарыстання. Звычайна чаканы вынік або чаканы выхад перадусталяваны. Дадатковая інфармацыя, якая можа быць уключана ў тэставы выпадак: * Унікальны ідэнтыфікатар тэставага выпадку * Кароткае апісанне тэставага выпадку * Стадыя тэста або парадак выканання * Патрабаванні * Глыбіня тэста * Катэгорыя тэста * Аўтар * Кнопка-сцяжок для ўказання аўтаматызаваны тэст ці не == Спасылкі == * [https://www.bsuir.by/m/12_108786_1_98216.pdf ''Куликов С.'' Тестирование программного обеспечения. Базовый курс. / EPAM Systems, 2015/] // Сайт [[БДУІР|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі]] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тэставанне праграмнага забеспячэння]] 6ac9tvr20ot73zn0ajmtw2ipspcv846 10 320402 5173933 3174080 2026-07-31T20:49:26Z JerzyKundrat 174 5173933 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Galantheae|rang=Род|latin=Galanthus|name=Падснежнік}} <noinclude></noinclude> fpmc6uzp0k8et5ocaah06255pdw7ex2 0 333340 5173907 4316635 2026-07-31T18:35:40Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5173907 wikitext text/x-wiki [[Файл:Gotthard-Basistunnel Trasse.png|thumb|500px|Гатардскі базісны тунэль на карце [[Швейцарыя|Швейцарыі]].]] '''Гатардскі базісны тунэль''' ({{lang-de|Gotthard-Basistunnel, GBT}}, {{lang-it|Galleria di base del San Gottardo}}) — чыгуначны [[тунэль]] у [[Швейцарыя|Швейцарыі]] даўжынёй 57,1 км (уключаючы службовыя і пешаходныя хады — 153,4 км<ref name="alptransit2">[http://www.alptransit.ch/en/media/press-releases/detail-en/article/2010/10/15/hauptdurchschlag-im-laengsten-eisenbahntunnel-der-welt/ Final breakthrough of the longest railway tunnel in the world] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20101026035859/http://www.alptransit.ch/en/media/press-releases/detail-en/article/2010/10/15/hauptdurchschlag-im-laengsten-eisenbahntunnel-der-welt/ |date=26 кастрычніка 2010 }} — прэс-рэліз AlpTransit, 15.10.2010</ref>). Паўночны партал тунэля знаходзіцца каля вёскі Эрстфельд, а паўднёвы партал — каля вёскі Бодыё. Пасля завяршэння пракладкі ўсходняй часткі (15 кастрычніка 2010 года) і заходняй часткі (23 сакавіка 2011 года) ён стаў самым доўгім чыгуначным тунэлем у свеце<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/russian/international/2010/10/101015_switzerland_tunnel.shtml|title=В Швейцарии пробили самый длинный туннель|publisher=[[Бі-бі-сі]]|date=15.10.2010}}</ref>. Тунэль будзе забяспечваць чыгуначнае злучэнне праз [[Альпы]] і перавядзе грузавыя перавозкі поўнач-захад з аўтамабільных на больш экалагічныя чыгуначныя. Час паездкі з [[Цюрых]]а ў [[Мілан]] зменшыцца з 3 гадзін 40 хвілін да 2 гадзін 50 хвілін. У снежні 2016 года [[AlpTransit|AlpTransit Gotthard Ltd]] перадала тунэль Федэральным чыгункам Швейцарыі (SBB) у працоўным стане<ref>[http://www.alptransit.ch/en/media/press-releases/gotthard-basistunnel-soll-2016-in-betrieb-gehen-735.html?cHash=559529f6894fdbc15dd6646646b4ae7b Gotthard Base Tunnel to be operational from 2016] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111116192243/http://www.alptransit.ch/en/media/press-releases/gotthard-basistunnel-soll-2016-in-betrieb-gehen-735.html?cHash=559529f6894fdbc15dd6646646b4ae7b |date=16 лістапада 2011 }}</ref>. Тунэль быў адкрыты 1 чэрвеня 2016 года<ref>{{cite news|title=Gotthard: Längster Eisenbahntunnel der Welt eröffnet|url=http://www.spiegel.de/wirtschaft/gotthard-basistunnel-schweiz-feiert-eroeffnung-a-1095211.html|accessdate=2016-06-01|work=Spiegel Online|publisher=Axel Springer AG|date=2016-06-01}}</ref>. == Гл. таксама == * [[Брэнерскі тунэль]] {{зноскі}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Альпы]] [[Катэгорыя:Чыгуначныя тунэлі Швейцарыі]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе]] n522u9pkfwu5urphx3iwy6setk1y72v 0 333402 5174004 4485390 2026-08-01T06:53:45Z DobryBrat 5701 стыль, афармленне 5174004 wikitext text/x-wiki {{Картка прэміі |назва = Прэмія «Гоя» |арыгінальная назва = Premio Goya |лога = |шырыня_лога = 250px |выява = |апісанне_фота = |краіна = {{сцягафікацыя|Іспанія}} |узнагарода за = |заснавальнік = |заснаванне = 1987 |першае ўзнагароджанне = |апошняе ўзнагароджанне = |першы ўладальнік = |апошні ўладальнік = |сайт = }} '''«Гоя»''' ({{lang-es|Premios Anuales de la Academia «Goya»}}) — нацыянальная кінапрэмія [[Іспанія|Іспаніі]]. Уручаецца Іспанскай акадэміяй кінематаграфічных мастацтваў і навук. Названая ў гонар іспанскага мастака [[Франсіска Гоя|Франсіска Гоі]]. Узнагарода ўяўляе сабой бронзавы бюст Франсіска Гоі. Падчас першай цырымоніі пераможцам ўручаўся бюст, выкананы Мігелем Беракалем. Пачынаючы з другой цырымоніі бюст ствараў скульптар Хасэ Луіс Фернандэс. Цырымонія ўручэння кінапрэміі праходзіць штогод у канцы студзеня — пачатку лютага і транслюецца першым каналам іспанскага тэлебачання TVE. == Гісторыя прэміі == Іспанская акадэмія кінематаграфічных мастацтваў і навук заснавала прэмію «Гоя» для прызнання лепшых работ іспанскага кінематографа ў розных катэгорыях. Першая цырымонія прайшла [[16 сакавіка]] [[1987]] года ў мадрыдскім Тэатры Лопэ дэ Вэга. Былі ўручаны ўзнагароды ў 15 намінацыях, зараз намінацый 28. У 2000 годзе цырымонія ў першы і (на дадзены момант) у апошні раз праводзілася не ў сталіцы Іспаніі. У гэтым годзе ўручэнне прэміі праходзіла ў [[Барселона|Барселоне]]. У 2003 годзе шматлікія дзеячы іспанскага кінематографа выкарыстоўвалі цырымонію ўручэння прэміі для таго, каб выказаць сваё непрыманне пазіцыі іспанскага ўрада ў дачыненні да ўварвання Злучаных Штатаў Амерыкі ў Ірак. У 2004 годзе іспанская Асацыяцыя ахвяр тэрарызму арганізавала маніфестацыю каля будынка, дзе праводзілася цырымонія ўзнагароджання, бо сярод намінантаў быў дакументальны фільм Хуліа Медэма «Басконская пелота: Скура супраць каменя». У гэтым фільме, па словах маніфестантаў, параўноўваліся ахвяры і іх забойцы. У 2005 годзе на цырымоніі ўручэння прэміі «Гоя» упершыню прысутнічаў старшыня ўрада краіны [[Хасэ Луіс Радрыгес Сапатэра]]. Пасля гэтай цырымоніі ў адрас Іспанскай сацыялістычнай рабочай партыі прагучалі абвінавачванні ў палітызацыі кінапрэміі (фільм «Мора ўнутры», зняты [[Алехандра Аменабар]]ам, быў намінаваны на прэмію «Гоя» ў 15 розных катэгорыях і ў канчатковым выніку атрымаў 14 узнагарод). {{Кінапрэмія Гоя}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Кінапрэміі Іспаніі]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе]] 8dlgc9tjay6kvkpxvm9a2f17kgcb4sg 0 346993 5173969 4580549 2026-08-01T03:39:54Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173969 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = BMW F22 | фота = BMW 220d at Legendy 2014.JPG | сегмент = C | вытворца = [[BMW|Bayerische Motoren Werke AG]] | гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|2013|2021}} | папярэднік = [[BMW E87|E82]] (купэ), [[BMW E87|E88]] (кабрыялет) | пераемнік = [[BMW G42]] | заводы = {{Сцягафікацыя|ФРГ}} | тып кузава = {{Тып кузава|купэ|2|}}<br/>{{Тып кузава|кабрыялет|2|}} | колавая база = 2690 | даўжыня = 4432 | шырыня = 1774 | вышыня = 1418 | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = | каляіна задняя = | клірэнс = | грузападымальнасць = | падобныя = |звязаныя = [[BMW F20]] | аб'ём бака = | дызайнер = Крыстафер Вайль | вікісховішча = BMW F22 | рухавік = | кпп = 6 ст. [[МКПП]] <br /> 8 ст. [[АКПП]] }} '''[[BMW]] F22''' — аўтамабілі ў кузаве [[Купэ (кузаў)|купэ]] і [[кабрыялет |кабрыялет]] ад [[Германія|нямецкага]] аўтавытворцы [[BMW]], якія ўваходзяць у [[BMW 2|2-ю серыю BMW]]. Вырабляліся з [[2013]] па [[2021]] год. Нягледзячы на тое, што F22 з’яўляецца пераемнікам купэ 1-й серыі, ён выпускаецца менавіта ў 2-й серыі BMW. Назва, прысвоеная 2-й серыі, вынікае ў адпаведнасці з рацыянальнай сістэмай пазначэнняў мадэляў BMW — няцотныя лікі прысвойваюцца традыцыйным чатырохдзверным мадэлям, у той час, як цотныя — спартыўным купэ і кабрыялетам. Мадэльны шэраг складаўся з '''218d''', '''220d''', '''220i''', '''225d''', '''228i''' і '''BMW M235i'''. == Гісторыя == [[Файл:BMW_M235i_(14974381522).jpg|злева|міні|275x275пкс|BMW M235i]] [[Файл:Blue_BMW_M235i_(F22)_rr_MIAS14.JPG|злева|міні|275x275пкс|BMW M235i, выгляд ззаду]] Аўтамабіль быў прадстаўлены ў 2014 годзе на Паўночнаамерыканскім міжнародным аўтасалоне<ref>[http://paultan.org/2013/10/25/bmw-2-series-coupe-m235i-unveiled/ BMW 2 Series Coupe and M235i unveiled in full — Paul Tan] {{Ref-en}}(англ.</ref><ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=bmw-at-the-2014-naias-detroit&outputChannelId=6&id=T0159344EN&left_menu_item=node__8677 BMW at the 2014 NAIAS Detroit.] {{Ref-en}}</ref> і затым на 13-м Пекінскім міжнародным аўтасалоне.<ref name="autogenerated1">[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=bmw-at-the-13th-beijing-international-automotive-exhibition-2014&outputChannelId=6&id=T0177974EN&left_menu_item=node__8977 BMW at the 13th Beijing International Automotive Exhibition 2014.] {{Ref-en}}</ref> Першапачаткова мадэльны рад складаўся з мадэляў ''220i'', ''M235i'' (326 [[Конская сіла|к. с.]]) і ''220d''.<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=a-new-dimension-in-dynamics-the-bmw-2-series-coupe&outputChannelId=6&id=T0151285EN&left_menu_item=node__8677 A new dimension in dynamics.]</ref> Мадэлі ''218d'' (143 к. с.) і ''225d'' (218 к. с.) былі дабаўлены ў сакавіку [[2014]] года.<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=bmw-model-upgrade-measures-from-the-spring-of-2014&outputChannelId=6&id=T0164771EN&left_menu_item=node__8677 BMW model upgrade measures from the spring of 2014.] {{Ref-en}}</ref> Мадэлі ''228i'' (245 к. с.), ''M235i xDrive'' (326 к. с.) былі дададзеныя летам 2014 года.<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=bmw-model-upgrade-measures-from-the-summer-of-2014&outputChannelId=6&id=T0179142EN&left_menu_item=node__8259 BMW model upgrade measures from the summer of 2014.] {{Ref-en}}</ref> Першапачатковы мадэльны шэраг для паўночнаамерыканскага і канадскага рынкаў уключаў мадэлі ''228i'' (243 к. с.) і ''M235i'' (324 к. с.).<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=bmw-at-the-2014-naias-detroit&outputChannelId=6&id=T0159344EN&left_menu_item=node__8677 BMW at the 2014 NAIAS Detroit]. {{Ref-en}}</ref><ref>[https://www.press.bmwgroup.com/usa/pressDetail.html?title=the-all-new-bmw-2-series-coupe&outputChannelId=9&id=T0151907EN_US&left_menu_item=node__8677 The All-New BMW 2 Series Coupe]. {{Ref-en}}</ref> Продаж у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] стартавалі ў сакавіку 2014 года. Першапачаткова мадэльны шэраг складаўся з ''220i'' (184 к. с.), ''M235i'' (326 к. с.) і ''220d'' (184 к. с.).<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/united-kingdom/pressDetail.html?title=the-new-bmw-2-series-coup%C3%A9&outputChannelId=8&id=T0152652EN_GB&left_menu_item=node__8677 The new BMW 2 Series Coupé.] {{Ref-en}}</ref> Мадэль ''228i'' была дабаўлена летам 2014 года.<ref name="autogenerated3">[https://www.press.bmwgroup.com/united-kingdom/pressDetail.html?title=bmw-model-debuts-and-upgrades-for-summer-2014&outputChannelId=8&id=T0180311EN_GB&left_menu_item=node__4175 BMW model debuts and upgrades for summer 2014.] {{Ref-en}}</ref> Абсталяваны двух-турбінным 3,0-літровым радным шасці-цыліндравым маторам, M2 выдаваў 365 к. с. (272 кВт) пры 6500 аб/хв. з максімальнымі абаротамі да 7000 аб/хв. Момант склаў 465 Нм паміж 1400-5560 аб/хв. У [[2016]] годзе было прадстаўлена купэ ''BMW M2'', абсталяванае дапрацаваным шасціцыліндравым радным бензінавым маторам [[BMW N55|N55]] аб'ёмам 3,0 літра з адным турбакампрэсарам. Магутнасць сілавога агрэгата складае 370 r. с. Таксама аўтамабіль адрозніваецца ад стандартнага купэ іншымі падвескамі, па канструкцыі аналагічнымі тым, якія прымяняюцца на мадэлях BMW M3 і BMW M4<ref><span class="citation">''Владимир Мельников''&nbsp;[http://autoreview.ru/archive/2016/5/koren-iz-m4 Корень из M4]&nbsp;(рус.)&nbsp;// Авторевю.&nbsp;— 2016.&nbsp;— № 5.&nbsp;— С. 12-15.</span></ref>. === 2015 BMW 228i === Пакет 2015 BMW 228i, які ўключае ў сябе адаптыўную M падвеску паменшаную на 10 мм, шыны Michelin Pilot Super Sport на унікальных літых 18-цалёвых дысках, з механічнай рулявой рэйкай BMW Variable Sport Steering і M спартыўнымі тармазамі (чатырох-поршневыя пярэднія супарты, двух-поршневыя заднія супарты, 13,4/13,6-цалёвыя пярэднія/заднія тармазныя дыскі, цёмна-сінія супарты з лагатыпам M), сталі даступнымі з ліпеня 2014 года (вытворчасць) для абодвух мадэляў купэ BMW 228i з 6-ступеньчатай механічнай і 8-ступеньчатай спартыўнай аўтаматычнай каробкамі перадач. 2015 BMW 228i з пакетам Track Handling Package была прадстаўлена ў 2014 годзе на Міжнародным аўтасалоне ў Нью-Ёрку.<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/usa/pressDetail.html?title=the-bmw-228i-coupe-with-track-handling-package&outputChannelId=9&id=T0177929EN_US&left_menu_item=node__8677 The BMW 228i Coupe with Track Handling Package]</ref> === BMW M235i Racing === [[Файл:2016-03-01_Geneva_Motor_Show_1137.JPG|міні|275x275пкс|BMW M2 на Жэнеўскім аўтасалоне 2016]] M235i Racing з’яўляецца гоначная версія 2 серыі ад падраздзялення [[BMW M|BMW Motorsport]]. Аўтамабіль мае 3,0-літровы радны шасці-цыліндравы рухавік з максімальнай магутнасцю 333 к. с. (245 кВт). Аўтамабіль мае антыблакіровачную сістэму тармазоў, кантроль цягі і дынамічны кантроль устойлівасці. === BMW M2 (F87) === У кастрычніку 2015 года, BMW прадставіў новы флагман 2 серыі, [[BMW M2|M2]]. Ён з’яўляецца ўскосным пераемнікам купэ 1 серыі M. Вытворчасць купэ M2 пачалося ў канцы 2015 года, а продаж ў Вялікабрытаніі з красавіка 2016 года, быў прадстаўлены на Паўночнаамерыканскім аўтасалоне ў Дэтройце.<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/usa/pressDetail.html?title=media-alert-bmw-m2-and-bmw-x4-m40i-to-make-world-debuts-at-the-2016-north-american-international-auto&outputChannelId=9&id=T0247814EN_US&left_menu_item=node__4100 Media Alert: BMW M2 AND BMW X4 M40i TO MAKE WORLD DEBUTS AT THE 2016 NORTH AMERICAN INTERNATIONAL AUTO SHOW IN DETROIT]</ref> Аўтамабіль з рухавіком BMW N55 развівае магутнасць 370 к. с. (272 кВт). З 6-ступеньчатай механічнай каробкай перадач, M2 разганяецца да 100 км/г за 4,5 секунды, альбо за 4,3 секунды з 7-ступеньчатым DCT аўтаматам.<ref>[http://www.bmwusa.com/standard/content/experience/m2.aspx BMW M2 Model Overview - BMW North America] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160114052145/http://www.bmwusa.com/standard/content/experience/m2.aspx |date=14 студзеня 2016 }}</ref> Максімальная хуткасць абмежаваная электронікай на адзнацы 250 км/г, але абмежаванне, у якасці опцыі, можа быць павялічана да 270 км/г. == Характарыстыкі == === Рухавікі === {| class="wikitable sortable collapsible" |+бензінавыя рухавікі<ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=specifications-bmw-2-series-coupe-03-2014&outputChannelId=6&id=T0165234EN&left_menu_item=node__8677 Specifications BMW 2 Series Coupe, 03/2014.]</ref><ref>[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=specifications-bmw-2-series-coupe-m235i-xdrive-228i-valid-from-07-2014&outputChannelId=6&id=T0179544EN&left_menu_item=node__8677 Specifications BMW 2 Series Coupe M235i xDrive, 228i, valid from 07/2014.]</ref><ref>[https://www.press.bmwgroup.com/united-kingdom/pressDetail.html?title=the-new-bmw-2-series-coup%C3%A9-press-pack&outputChannelId=8&id=T0171273EN_GB&left_menu_item=node__8677 The new BMW 2 Series Coupé press pack.]</ref> !Мадэль !Гады !Апісанне і код !Магутнасць, момант @аб/хв |- |218i (136 к.с.) |з 2015 года |1499 куб. см, радны 3-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW B38|B38A15M0]]) |136 к. с. (100 кВт) @4500-6000, 220 Нм @1250-4500 |- |220i (184 к.с.) |з 2014 года |1997 куб. см, радны 4-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N20|N20B20U0]]) |184 к. с. (135 кВт) @5000-6250, 270 Нм @1250-4500 |- |228i (243 к.с.) |з 2014 года |1997 куб. см, радны 4-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N20|N20B20]]) |243 к. с. (179 кВт) @5000-6500, 346 Нм @1250-4800 |- |228i (245 к.с.) |з 2014 года |1997 куб. см, радны 4-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N20|N20B20U0]]) |245 к. с. (180 кВт) @5000-6500, 350 Нм @1250-4800 |- |M235i (324 к.с.) |з 2014 года |2979. куб. см, радны 6-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N55|N55B30]]) |324 к. с. (238 кВт) @5800-6000, 447 Нм @1300-4500 |- |M235i (326 к.с.) |з 2014 года |2979. куб. см, радны 6-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N55|N55B30O0]]) |326 к. с. (240 кВт) @5800-6000, 450 Нм @1300-4500 |- |M235i xDrive (326 к.с.) |з 2014 года |2979. куб. см, радны 6-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N55|N55B30O0]]) |326 к. с.  (240 кВт) @5800-6000, 450 Нм @1300-4500 |- |M2 (370 к.с.) |з 2016 года |2979. куб. см, радны 6-цыліндравы з двума турбінамі ([[BMW N55|N55B30T0]]) |370 к. с. (272 кВт) @6500, 500 Нм @1450-4750 |} {| class="wikitable sortable collapsible" |+дызельныя рухавікі !Мадэль !Гады !Апісанне і код !Магутнасць, момант @аб/хв |- |218d (150 к.с.) |з 2014 года |1995 куб. см, радны 4-цыліндравы турба ([[BMW B47|B47D20]]) |150 к. с. (148 кВт) @4000, 330 Нм @1750-2250 |- |220d (184 к.с.) |з 2014 года |1995 куб. см, радны 4-цыліндравы турба ([[BMW N47|N47D20O1]]) |184 к. с. (181 кВт) @4000, 380 Нм @1750-2750 |- |220d (190 к.с.) |з 2014 года |1995 куб. см, радны 4-цыліндравы турба ([[BMW B47|B47D20]]) |190 к. с. (187 кВт) @4000, 400 Нм @1750-2500 |- |225d (218 к.с.) |з 2014 года |1995 куб. см, радны 4-цыліндравы турба ([[BMW N47|N47D20T1]]) |218 к. с. (215 кВт) @4400, 450 Нм @1500-2500 |} == Маркетынг == У рамках рэкламнай кампаніі BMW ў ЗША, рэкламны ролік з BMW 2 серыі пад назвай «Факел» паказваўся да і падчас трансляцыі на канале NBC [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2014|Зімовых Алімпійскіх гульняў у Сочы]].<ref>{{Cite web |url=https://www.press.bmwgroup.com/usa/pressDetail.html?title=bmw-debuts-bmw-i-brand-campaign-during-nbc%E2%80%99s-broadcast-of-the-sochi-2014-olympic-winter-games&outputChannelId=9&id=T0166486EN_US&left_menu_item=node__8677 |title=BMW Debuts BMW i Brand Campaign During NBC’s Broadcast of the Sochi 2014 Olympic Winter Games. |access-date=26 верасня 2016 |archive-date=16 лістапада 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141116195748/https://www.press.bmwgroup.com/usa/pressDetail.html?title=bmw-debuts-bmw-i-brand-campaign-during-nbc%E2%80%99s-broadcast-of-the-sochi-2014-olympic-winter-games&outputChannelId=9&id=T0166486EN_US&left_menu_item=node__8677 |url-status=dead }}</ref> {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.bmw.by/by/en/newvehicles/2series/overview.html BMW 2 на афіцыйным сайце кампаніі]{{Недаступная спасылка}} {{Ref-ru}}(руск.) {{Сучасныя аўтамабілі BMW}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі BMW|F22]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] 8s6rwk65z8i8vd0p5g6li30283fum8g 0 347251 5173968 5105177 2026-08-01T03:35:10Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173968 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = BMW 4 | фота = IAA 2013 (11148919643).jpg | сегмент = D | вытворца = [[BMW|Bayerische Motoren Werke AG]] | гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|2013|}} | папярэднік = [[BMW E90/91/92/93|BMW E92/E93]] | пераемнік = | заводы = {{Сцягафікацыя|ФРГ}} | тып кузава = F32 {{Тып кузава|Купэ|2|4}}<br/>F33 {{Тып кузава|Кабрыялет|2|4}}<br/> F36 {{Тып кузава|Купэ|4|4}} | колавая база = 2810 | даўжыня = 4638 | шырыня = 1826 | вышыня = 1362 | маса = 1470 кг (428i) <br /> 1585 кг (435i) <br /> 1465 кг (420d) | поўная маса = 1990 кг (428i) <br /> 2045 кг (435i) <br /> 1985 кг (420d) | каляіна пярэдняя = 1545 | каляіна задняя = 1594 | клірэнс = 130 | грузападымальнасць = 520 кг | падобныя = [[Audi A5]], [[Cadillac ATS]], [[Lexus IS]] | звязаныя = [[BMW F30]] | аб'ём бака = 60 л | дызайнер = Крыстафер Вэйл | вікісховішча = BMW 4 Series | рухавік = | кпп = 6 ст. [[МКПП]] <br /> 8 ст. [[АКПП]] }} '''BMW 4''' — серыя кампактных прэстыжных аўтамабіляў [[BMW]], выпуск якіх пачаўся ў ліпені [[2013]] года. Серыя ўяўляе сабой кузавы [[Купэ (кузаў)|купэ]] і [[кабрыялет]], якія аддзяліліся ад [[BMW 3]] серыі. Акрамя звычайных аўтамабіляў, з [[2014]] года выпускаецца таксама спартыўная версія '''[[BMW M4]]'''. Папярэднікам з’яўляецца [[BMW E92]]/[[BMW E93|E93]], якія адносіліся да [[BMW 3]] серыі. == F32/F33/F36 (2013—ц.ч.) == {{main|BMW F32}} [[Файл:BMW_4Series_Coupe_01.JPG|злева|міні|[[Канцэпт-кар]]]] Жаданне вылучыць купэ сярэдняга класа ў асобную серыю [[BMW]] выказала яшчэ ў [[2011]] годзе<ref><span class="citation">[http://www.drive.ru/bmw/shortnews/2011/06/15/4178940.html Дзеля прэстыжу BMW зменіць назвы ў двухдверок першай і трэцяй серыі]&#x20;(рус.).&#x20; drive.ru&#x20;(15&#x20;чэрвеня 2011).&#x20;<small>Праверана 2 верасня 2014.</small></span><span class="citation"></span></ref>. Тады ж была абвешчаная дата з’яўлення (2013 год) і тыпы кузаваў. Праз год, у ліпені, журналістам удалося засняць тэсціруемую замаскіраваную версію M4<ref><span class="citation">[http://www.drive.ru/spy/bmw/5007caf5b72142d20e00002d.html Купэ BMW M4 выйшла на першыя тэсты] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140227181554/http://www.drive.ru/spy/bmw/5007caf5b72142d20e00002d.html |date=27 лютага 2014 }}&#x20;(рус.).&#x20; drive.ru&#x20;(19&#x20;ліпеня 2012).&#x20;<small>Праверана 2 верасня 2014.</small></span><span class="citation"></span></ref>. У пачатку 2013 года, на Паўночнаамерыканскім аўтасалоне ў Дэтройце быў паказаны [[канцэпт-кар]] аўтамабіля. На Такійскім аўтасалоне быў паказаны канцэпт версіі M4, а таксама версія кабрыялет. [[Файл:2014_Canadian_International_AutoShow_0088_(12645347483).jpg|злева|міні|F33]] Затым, на Франкфурцкім аўтасалоне была паказана канчатковая версія<ref><span class="citation">[https://www.press.bmwgroup.com/global/pressDetail.html?title=bmw-at-the-2013-frankfurt-international-motor-show-iaa&outputChannelId=6&id=T0144746EN&left_menu_item=node__8258 BMW at the 2013 Frankfurt International Motor Show (IAA)]&#x20;(англ.).&#x20; press.bmwgroup.com&#x20;(10&#x20;October 2013).&#x20;<small>Праверана 2 верасня 2014.</small></span><span class="citation"></span></ref>. У сярэдзіне 2013 года пачаўся выпуск звычайнай версіі купэ. У снежні, спартыўная версія была рассакрэчаная: сталі вядомыя знешнасць аўтамабіля і рухавік<ref><span class="citation">[http://www.topgearrussia.ru/photo/206713/93bba02b.html BMW M3 і M4 рассакрэчаныя датэрмінова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140914114200/http://www.topgearrussia.ru/photo/206713/93bba02b.html |date=14 верасня 2014 }}&#x20;(рус.).&#x20; topgearrussia.ru&#x20;(11&#x20;снежня 2013).&#x20;<small>Праверана 2 верасня 2014.</small></span><span class="citation"></span></ref>. Афіцыйна прадстаўлена яна была на Паўночнаамерыканскім аўтасалоне 2014 года. Версія Gran Coupe была прадстаўлена ў лютым 2014 года<ref><span class="citation">[http://www.topgearrussia.ru/photo/209004/8985b32d.html BMW прадставіла 4-Series Gran Coupe] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140914113755/http://www.topgearrussia.ru/photo/209004/8985b32d.html |date=14 верасня 2014 }}&#x20;(рус.).&#x20; topgearrussia.ru&#x20;(2&#x20;лютага 2014).&#x20;<small>Праверана 2 верасня 2014.</small></span><span class="citation"></span></ref>. === Характарыстыкі === [[Файл:BMW_4-Series_F36_Gran_Coupé_01_Avignon_Motor_Festival_2014-03-23.jpg|злева|міні|F36]] 4 серыя пабудавана на базе новага пакалення BMW 3 серыі (нягледзячы на тое, што ў іх няма ні адной агульнай кузаўны панэлі<ref><span class="citation">[http://www.topgearrussia.ru/cars/car-reviews/195986/dc3a2d57.html Тэст-драйв: BMW 435i Coupe] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140802192209/http://www.topgearrussia.ru/cars/car-reviews/195986/dc3a2d57.html |date=2 жніўня 2014 }}&#x20;(рус.).&#x20; topgearrussia.ru&#x20;(9&#x20;верасня 2013).&#x20;<small>Праверана 2 верасня 2014.</small></span><span class="citation"></span></ref>). Для аўтамабіляў даступна некалькі варыянтаў 2- і 3-літровых [[Бензінавы рухавік унутранага згарання|бензінавых]] і [[Дызельны рухавік|дызельных рухавікоў]] канфігурацыі [[Чатырохцыліндравыя рухавікі|l4]] і [[Шасціцыліндравыя рухавікі|l6]] з [[Задні прывад|заднім]] або [[Поўны прывад|поўным прывадам]], а таксама з выбарам 6-ступеньчатай [[Механічная каробка перадач|механічнай]] ці 8-ступеньчатай [[Аўтаматычная каробка перадач|аўтаматычнай каробкі перадач]]. [[Файл:BMW_M4_Coupe_(F82)_front.JPG|злева|міні|M4 Coupe (F82)]] * Шыны — пярэднія — 225/50 R17 94V, заднія — 225/50 R17 94V * Дыскі — пярэднія — 7,5 J x 17 лёгкасплаўныя, заднія — 7,5 J x 17 лёгкасплаўныя * Пярэдняя падвеска — незалежная, тыпу Макферсан, спружынная * Задняя падвеска — незалежная, [[Падвеска аўтамабіля|шматрычагавая]], спружынная * Рулявое кіраванне — электраўзмацняльнік руля * Пярэднія тормазы — [[Тармазная сістэма|дыскавыя]], вентыляваныя * Заднія тормазы — [[Тармазная сістэма|дыскавыя]], вентыляваныя * Дыяметр развароту — 11,3 м === Галерэя === <gallery perrow="4"> File:BMW 425i Coupe (F32) rear.JPG |Выгляд ззаду File:IAA 2013 (11148910013).jpg |Інтэр'ер </gallery> == G22/G23/G24 (2020—) == [[Выява:BMW Concept 4 IAA 2019 JM 0179.jpg|thumb|BMW Concept 4]] {{main|BMW G22}} [[1 ліпеня]] [[2020]] на заводзе ў [[Дзінгольфінг]]у пачалася вытворчасць другога пакалення BMW 4 серыі<ref>{{cite web |url = https://www.motor1.com/news/431679/2021-bmw-4-series-production/ |title = New BMW 4 Series Enters Production, Brings XXL Grille To Assembly Line |publisher = motor1.com |date = 2020-07-01 |accessdate = 2020-07-10 |language = en |archive-date = 20 верасня 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200920104217/https://www.motor1.com/news/431679/2021-bmw-4-series-production/ |url-status = dead }}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.bmw.com/com/en/newvehicles/4series/overview.html BMW 4 на афіцыйным сайце BMW] * [http://www.bmw.by/by/en/newvehicles/4series/overview.html BMW 4 на беларускім афіцыйным сайце BMW]{{Недаступная спасылка}} {{Сучасныя аўтамабілі BMW}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі BMW|*]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х]] ls5u7z019565htdxcmpcwr4f72553gm 0 347730 5173970 4791762 2026-08-01T03:41:45Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173970 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = BMW 7-й серыі (G11, G12) | фота = 2016 BMW 7-Series (G11) sedan, front view.jpg | сегмент = F | вытворца = [[BMW|Bayerische Motoren Werke AG]] | гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|2015|2022}} | папярэднік = [[BMW F01]] | пераемнік = [[BMW G70]] | платформа = BMW OKL | клас = | заводы = {{Сцягафікацыя|ФРГ}}<br/>{{Сцягафікацыя|Індыя}} | тып кузава = {{Тып кузава|седан|4|5}} | колавая база = G11 — 3070 мм<br/>G12 — 3210 мм | даўжыня = G11 — 5098 мм<br/>G12 — 5238 мм | шырыня = 1902 | вышыня = G11 — 1467 мм<br/>G12 — 1479 мм | маса = G11: 1755—1980 кг<br/>G12: 1795 — 2070 кг<ref>{{cite web |url=http://www.bmw.com/com/en/newvehicles/7series/sedan/2015/showroom/technical_data.html#m=730i |title=BMW 7 Series Sedan: Technical data |publisher=BMW |accessdate=2015-11-30}}</ref> | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1618 | каляіна задняя = 1646 | клірэнс = | грузападымальнасць = | падобныя = [[Lexus LS]], [[Audi A8]], [[Mercedes-Benz S-клас]] | звязаныя = [[BMW G30]] | аб'ём бака = | дызайнер = {{нп3|Надэр Фагіхзадэх||en|Nader Faghihzadeh}} | рухавік = | кпп = 8-хутк. [[АКПП]] | вікісховішча = BMW G11 }} '''BMW G11''' — завадскі індэкс кузава шостага пакалення [[BMW 7|7-й серыі]] [[BMW]], якое выпускалася з [[2015]] да [[2022]] года. Прэзентацыя аўтамабіля адбылася [[10 чэрвеня]] 2015 года ў [[Мюнхен|Мюнхене]]<ref>[http://www.live.bmwgroup.com/2015G11/index.html Premiere of the new BMW 7 Series]</ref>. Серыя '''G12''' уяўляе сабой падоўжаную версію і пазначаецца літарай ''L''. Як частка стратэгіі BMW па распаўсюджванню зараджаемых гібрыдных аўтамабіляў на ўсю лінейку выпускаемых серый<ref>{{cite news |url=http://blog.caranddriver.com/bmw-will-make-plug-in-hybrid-versions-of-every-major-model/ |title=BMW Will Make Plug-In-Hybrid Versions of Every Major Model |author=Robert Sorokanich |publisher=Car And Driver |date=2014-12-01 |accessdate=2015-11-30 |quote=The company announced today that it will spread the plug-in-hybrid tech [...] across all of its models. |archive-date=8 снежня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208123646/http://blog.caranddriver.com/bmw-will-make-plug-in-hybrid-versions-of-every-major-model/ |url-status=dead }}</ref> абедзве версіі (G11 і G12) будуць даступнымі з гібрыднымі рухавікамі з адпаведным пазначэннем 740e ці 740Le<ref>{{cite news|url=http://www.autocar.co.uk/car-news/new-cars/2015-bmw-7-series-first-images-leaked-ahead-official-reveal |title=2015 BMW 7 Series - first images leaked ahead of official reveal |author=Greg Kable |publisher=autocar.co.uk |quote=In the first half of 2016, BMW will also provide the 7 Series with a plug-in hybrid petrol-electric system in a new 740e model. |date=2015-06-07 |accessdate=2015-06-10}}</ref>. У параўнанні з [[BMW F01|папярэднікам]] седан вырас у памеры, але страціў у вазе за кошт прымянення кампазітных матэрыялаў пры вырабе кузава. Сістэма iDrive валодае [[Дысплей|сэнсарным дысплеем]], здольным распазнаваць жэсты. Адной з унікальных асаблівасцяў аўтамабіля з’яўляецца сістэма аўтаматычнай паркоўкі, з дапамогай якой BMW здольны заехаць у гараж без удзелу кіроўцы. У якасці дадатковых опцый заяўлены лазерныя фары, панарамны дах, а таксама кліматычная сістэма з магчымасцю іянізацыі і араматызацыі паветра. Шостае пакаленне BMW 7-й серыі — гэта першы серыйны аўтамабіль, пабудаваны на модульнай платформе CLAR (classical architecture, або cluster architecture).<ref>{{Cite web |url=http://www.drive.ru/news/bmw/557945d995a6566f5800029e.html |title=Седан BMW сёмай серыі змяніўся ў ранейшых габарытах |access-date=2 кастрычніка 2016 |archive-date=13 чэрвеня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150613232805/http://www.drive.ru/news/bmw/557945d995a6566f5800029e.html |url-status=dead }}</ref> {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.bmw.by/by/en/newvehicles/7series/overview.html Мадэль на афіцыйным сайце BMW]{{Недаступная спасылка}} {{Сучасныя аўтамабілі BMW}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі BMW|G11]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 2020-х]] 282mkny9iax78047agmqkzwxtkftlfv 0 348176 5174040 5165067 2026-08-01T07:58:41Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174040 wikitext text/x-wiki {{Картка:Альбом |Вокладка = Taylor Swift - Fearless.png |Назва = Fearless |Тып = студыйны альбом |Аўтар = [[Тэйлар Свіфт]] |Запісаны = 2007—2008 |Працягласць = 53:33 |Выдадзены = 11 лістапада 2008 года |Жанр = кантры, кантры-поп |Лэйбл = Big Machine |Год = 2008 |Прадзюсар = Скот Барчэтта, Натан Чэпман, Тэйлар Свіфт |Папярэдні альбом = [[Taylor Swift (альбом Тэйлар Свіфт)|Taylor Swift]] <br /> (2006) |Гэты альбом = '''''Fearless''''' <br /> (2008) |Наступны альбом = [[Speak Now (альбом Тэйлар Свіфт)|Speak Now]] <br /> (2010) {{Спіс сінглаў | Назва = Fearless | Тып = Студыйны альбом | Сінгл 1 = [[Love Story (песня Тэйлар Свіфт)|Love Story]] | Сінгл 1 дата = 12 верасня 2008 | Сінгл 2 = [[White Horse (песня Тэйлар Свіфт)|White Horse]] | Сінгл 2 дата = 7 снежня 2008 | Сінгл 3 = [[You Belong with Me (песня Тэйлар Свіфт)|You Belong With Me]] | Сінгл 3 дата = 19 красавіка 2009 | Сінгл 4 = [[Fifteen (песня Тэйлар Свіфт)|Fifteen]] | Сінгл 4 дата = 30 жніўня 2009 | Сінгл 5 = [[Fearless (песня Тэйлар Свіфт)|Fearless]] | Сінгл 5 дата = 3 студзеня 2010 }} }} «'''Fearless'''» — другі [[студыйны альбом]] амеріканскай кантры-спявачкі [[Тэйлар Свіфт]], выдадзены 11 лістапада 2008 года. Альбом дэбютаваў у чарце «Billboard 200» адразу на першым месцы, разышоўшысь за першы тыдзень продажаў рэкордным для 2008 года тыражом у {{Num|592304}} асобнікаў. Па выніках года ён стаў самым камерчыскі паспяховым альбомам у ЗША.<ref>http://www.billboard.com/charts/hot-100#/charts-year-..</ref> == Стварэнне і рэліз == [[Тэйлар Свіфт]] самастойна напісала 7 з 13 кампазіцый альбома, а таксама ўдзельнічала ў напісанні астатніх 6 песень. Таксама Тэйлар прадзюсіравала альбом разам з Натанам Чепманом. Пры стварэнні альбома выкарыстоўвалісь гітары, банджа і скрыпкі. «Fearless» быў упершыню выпушчаны ў продаж у ЗША і Канадзе 11 лістапада 2008 года. Затым рушылі ўслед рэлізы ў Аўстраліі, Італіі, Вялікабрытаніі і іншых краінах: # [[ЗША]] і [[Канада]] — 11 лістапада 2008 # [[Аўстралія]] — 15 лістапада 2008 # [[Ірландыя]], [[Італія]] і [[Тайвань]] — 6 сакавіка 2009 # [[Вялікабрытанія]] і [[Філіпіны]] — 8 сакавіка 2009 # [[Індыя]] — сакавік 2009 # [[Новая Зеландыя]] — 9 сакавіка 2009 # [[Нідэрланды]] і [[Бельгія]] — 11 сакавіка 2009 # [[Мексіка]] — 17 сакавіка 2009 # [[Еўропа]] — 20 сакавіка 2009 # [[Бразілія]] і [[Іспанія]] — 31 сакавіка 2009 # [[Германія]] — 15 мая 2009 # [[Японія]] — чэрвень 2009 == Крытычныя водгукі == У асноўным «Fearless» атрымаў станоўчыя водгукі крытыкаў. Па данных сайта Metacritic, які спецыялізуецца на рэцэнзіях, альбом набраў 73 бала са 100 магчымых.<ref>[http://www.metacritic.com/music/artists/swifttaylor/f.. Fearless reviews at Metacritic.com]{{Недаступная спасылка}}</ref> Газета Newsday прысвоіла альбому рэйтынг «А» з фармулёўкай «мудра не па гадах» («wise beyond her years»), Джэймс Рыд з газеты The Boston Globe даў станоўчы водгук. Сайт Allmusiс звярнуў увагу на тое, як Свіфт піша свае песні, і адзначыў, што гэты альбом «вырас» у параўнанні з папярэднім.<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&sql=10:k..|title=Fearless|publisher=[[All Music]]|author=Stephen Thomas Erlewine|archiveurl=https://www.webcitation.org/66adXoNWt?url=http://www.allmusic.com/album/r1436466|archivedate=1 красавіка 2012|accessdate=6 кастрычніка 2016|url-status=live}}</ref> Часопіс Rolling Stone паставіў «Fearless» на 39-е месца ў спісе 50 лепшых альбомаў 2008 года.<ref>[http://www.rollingstone.com/news/story/24958695/album.. Rolling Stone | Search Articles, Artists, Reviews, Videos, Music and Movies<!— Загаловак дададзены ботам —>]{{Недаступная спасылка}}</ref> == Сінглы == «[[Love Story (песня Тэйлар Свіфт)|Love Story]]» была выпушчана як лід-сінгл з альбома ў верасні 2008 года і не паступаў у продаж у іншых краінах да вясны 2009 года. Адначасова з выпускам сінгла быў пушчаны ў ратацыю відэакліп. Песня стала вельмі папулярная і заваявала першыя месцы ў мностве чартаў. На цяперашні час «[[Love Story (песня Тэйлар Свіфт)|Love Story]]» з’яўляееца самай прадаванай самастойна напісанай жаночай кампазіцыяй за ўсю гісторыю лічбавай эры, а таксама самай паспяховай кантры-песняй за ўвесь час. Другі сінгл, «[[White Horse (песня Тэйлар Свіфт)|White Horse]]», з’явіўся ў продажы ў ЗША і Аўстраліі ў лістападзе 2008 года. Песня стала папулярнай, але не змагла паўтарыць поспех папярэдніцы. Паказ відэакліпа стартаваў у лютым 2009 года. Трэцім сінглам стала песня «[[You Belong with Me (песня Тэйлар Свіфт)|You Belong With Me]]». Яна дасягнула 2 пазіцыі ў Billboard Hot 100, чатыры разы атрымала плацінавы статус, а таксама некалькі намінацый на прэмію [[Грэмі]]. На кампазіцыю быў зняты відэакліп, які атрымаў некалькі ўзнагарод, у тым ліку [[MTV|MTV Video Music Awards]] за «Лепшае жаночае відэа». З альбома было выпушчана яшчэ два сінгла — «[[Fifteen (песня Тэйлар Свіфт)|Fifteen]]» і «[[Fearless (песня Тэйлар Свіфт)|Fearless]]». == Прома-кампанія == [[Файл:Taylor Swift - Fearless Tour - Los Angeles 05.jpg|thumb|220px|Тэйлар Свіфт спявае «You’re Not Sorry» падчас Fearless Tour]] У якасці рэкламы новага альбома [[Тэйлар Свіфт]] выконвала песні на розных тэлешоў і цырымоніях ўзнагароджання, уключаючы такія перадачы як Saturday Night Live, Late Show with David Letterman і The Ellen DeGeneres Show. Яна таксама выканала песню «[[Fifteen (песня Тэйлар Свіфт)|Fifteen]]» разам з [[Майлі Сайрус]] на 51 цырымоніі ўручэння прэміі [[Грэмі]]. У лютым 2009 года Тэйлар адправілася ў Вялікабрытанію і рэкламавала галоўны сінгл «[[Love Story (песня Тэйлар Свіфт)|Love Story]]» на тэлебачанні і па радыё. Тур у падтрымку альбома, які атрымай назву «Fearless Tour», пачаўся 23 красавіка 2009 года з выступу ў горадзе Эвансвіл, штат [[Індыяна]]. [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] выступіла ў 50 гарадах ЗША, а таксама ў адной з школ горада Александрыя, штат [[Віргінія]]. Спецыяльныя госці на ўсіх канцэртах — Келлі Піклер і група «Гларыяна». == Спіс кампазіцый == {{tracklist | writing_credits = yes | title1 = [[Fearless (песня Тэйлар Свіфт)|Fearless]] | writer1 = Taylor Swift, Liz Rose, Hillary Lindsey | length1 = 4:01 | title2 = [[Fifteen (песня Тэйлар Свіфт)|Fifteen]] | writer2 = Swift | length2 = 4:54 | title3 = [[Love Story (песня Тэйлар Свіфт)|Love Story]] | writer3 = Swift | length3 = 3:55 | title4 = Hey Stephen | writer4 = Swift | length4 = 4:14 | title5 = [[White Horse (песня Тэйлар Свіфт)|White Horse]] | writer5 = Swift, Rose | length5 = 3:54 | title6 = [[You Belong with Me (песня Тэйлар Свіфт)|You Belong With Me]] | writer6 = Swift, Rose | length6 = 3:51 | title7 = Breathe (разам з [[Колбі Кэйлат]]) | writer7 = Swift, Colbie Caillat | length7 = 4:23 | title8 = Tell Me Why | writer8 = Swift, Rose | length8 = 3:20 | title9 = You’re Not Sorry | writer9 = Swift | length9 = 4:23 | title10 = The Way I Loved You | writer10 = Swift, Rose, John Rich | length10 = 4:04 | title11 = Forever & Always | writer11 = Swift | length11 = 3:45 | title12 = The Best Day | writer12 = Swift | length12 = 4:05 | title13 = Change | writer13 = Swift | length13 = 4:40 }} {{Track listing | collapsed = yes | headline = International bonus tracks | writing_credits = | lyrics_credits = | music_credits = | title14 = [[Our Song (песня Тэйлар Свіфт)|Our Song]] | note14 = International version | length14 = 3:24 | title15 = [[Teardrops on My Guitar (песня Тэйлар Свіфт)|Teardrops On My Guitar]] | note15 = International version | length15 = 3:10 | title16 = [[Should’ve Said No (песня Тэйлар Свіфт)|Should've Said No]] | note16 = International version | length16 = 4:06 |}} {{Track listing | collapsed = yes | headline = Bonus track Japanese edition | writing_credits = | lyrics_credits = | music_credits = | title17 = Crazier | writer17 = Swift, Robert Ellis Orrall | length17 = 3:13 |}} {{Track listing | collapsed = yes | headline = Bonus tracks UK version of iTunes | writing_credits = | lyrics_credits = | music_credits = | title18 = Umbrella ([[Рыяна]] і [[Jay-Z]]) | note18 = cover version, live sound | length18 = 1:31 | title19 = Фрагмент інтэрв'ю | length19 = 2:59 |}} == Пазіцыі ў чартах == Альбом стартаваў з першай пазіцыі ў некалькіх буйных чартах, уключаючы Billboard 200. «Fearless» некалькі разоў губляў свае пазіцыі, аднак стаў першым з 1999 года альбомам, які займаў першае месца ў гэтым чарце ў агульнай складанасці 11 тыдняў, з якіх 7 ішлі паслядоўна.<ref>[http://www.billboard.com/bbcom/news/swift-makes-it-lucky-seven-atop-billboard-1003932876.story Swift Makes It Lucky Seven Atop Billboard 200 | Billboard.com]</ref><ref>[http://www.billboard.com/bbcom/chart-beat-bonus/chart-beat-flo-rida-atlantic-mac-mcanally-1003943129.story Chart Beat: Flo Rida, Atlantic, Mac McAnally | Billboard.com<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref> Ён Таксама стаў першым альбомам ў гісторыі кантры-музыкі, які змог пратрымацца на першым месцы ў Billboard 200 больш сямі тыдняў. «Fearless» стаў залатым у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] і [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]], плацінавым у [[Аўстралія|Аўстраліі]] і сем разоў плацінавым ў [[ЗША]].<ref>{{Cite web |url=http://bigmachinerecords.com/taylorswift/index.cfm?id=33&viewStory=226 |title=Big Machine: Taylor Swift<!-- Загаловак дададзены ботам --> |access-date=6 кастрычніка 2016 |archive-date=25 мая 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525021200/http://bigmachinerecords.com/taylorswift/index.cfm?id=33&viewStory=226 |url-status=dead }}</ref> «Fearless» стаў першым альбомам у гісторыі, якому за адзін год удалося атрымаць 4 прэстыжныя ўзнагароды: [[American Music Award]], Academy of Country Music Award, Country Music Association Award і [[Грэмі]] за лепшы альбом года.<ref name="starpulse.com">[http://www.starpulse.com/Music/Swift,_Taylor/Albums/album/289042/19083873/ Taylor Swift Albums] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304194126/http://www.starpulse.com/Music/Swift,_Taylor/Albums/album/289042/19083873/ |date=4 сакавіка 2016 }}. starpulse.com</ref> {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Тэйлар Свіфт}} [[Катэгорыя:Альбомы Тэйлар Свіфт]] [[Катэгорыя:Альбомы Big Machine Records]] 2taj66tl14sqzpbblm53r7w1d2ku0kz 0 348402 5173836 5152787 2026-07-31T13:26:26Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173836 wikitext text/x-wiki {{Картка:Альбом |Вокладка = Taylor Swift - 1989.png |Назва = 1989 |Тып = студыйны альбом |Аўтар = [[Тэйлар Свіфт]] |Запісаны = 2013-2014 |Працягласць = 48:41 |Выдадзены = 27 кастрычніка 2014 |Жанр = поп, данс-поп, сінці-поп |Лэйбл = Big Machine |Год = 2014 | Прадзюсар = Макс Марцін, Шэлбак, Натан Чэпман, Тэйлар Свіфт, Джэк Антонаф, Алі Пайамі, Імоджан Хіп, Грэг Курціс, Матмэн & Робін, Райан Тэдар |Папярэдні альбом= [[Red (альбом Тэйлар Свіфт)|Red]] <br /> (2012) |Гэты альбом= '''''1989''''' <br /> (2014) |Наступны альбом = [[Reputation (альбом Тэйлар Свіфт)|Reputation]] <br /> (2017) {{Спіс сінглаў | Назва = 1989 | Тып = Студыйны альбом | Сінгл 1 = [[Shake It Off (песня Тэйлар Свіфт)|Shake It Off]] | Сінгл 1 дата = 18 жніўня 2014 | Сінгл 2 = [[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]] | Сінгл 2 дата = 10 лістапада 2014 | Сінгл 3 = [[Style (песня Тэйлар Свіфт)|Style]] | Сінгл 3 дата = 9 лютага 2015 | Сінгл 4 = [[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]] | Сінгл 4 дата = 17 мая 2015 | Сінгл 5 = [[Wildest Dreams (песня Тэйлар Свіфт)|Wildest Dreams]] | Сінгл 5 дата = 30 жніўня 2015 | Сінгл 6 = [[Out of the Woods (песня Тэйлар Свіфт)|Out of the Woods]] | Сінгл 6 дата = 31 снежня 2015 | Сінгл 7 = [[New Romantics (песня Тэйлар Свіфт)|New Romantics]] | Сінгл 7 дата = 23 лютага 2016 }} }} '''1989''' — пяты студыйны альбом амерыканскай кантры-спявачкі [[Тэйлар Свіфт]], выпушчаны 27 кастрычніка 2014 пад лэйблам Big Machine. [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] прадставіла будучую пласцінку як свой «першы задакументаваны афіцыйны поп-альбом», які прадставіў новы музычны стыль, які адрозніваецца ад ранніх работ выканаўцы ў жанры кантры. Дыск дэбютаваў на першым месцы ў Billboard 200 з тыднёвымі продажамі ў 1,2 мільёна копій, ўшто дапамагло яму адразу ж усталяваць некалькі рэкордаў у чартах Billboard. Свіфт стала першым выканаўцам у гісторыі, які тры разы запар прадаў звыш мільёна асобнікаў свайго альбома за дэбютны тыдзень продажаў. «1989» правёў 24 тыдні запар у лепшай пяцёрцы чарта Billboard 200. Да лютага 2016 тыраж пласцінкі склаў 5,750,000 копій у [[ЗША]].<ref name=bb_2015>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/grammys/686720..|title=Taylor Swift '1989': Grammy Album of the Year Spotlight |last=Partridge|first=Kenneth|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]| date=February 6, 2016 |accessdate=February 12, 2016}}</ref> У [[Канада|Канадзе]] альбом дэбютаваў на першым месцы ў Canadian Albums Chart з накладам у 107 000 копій.<ref>{{cite web |url=http://ajournalofmusicalthings.com/weekly-music-sales.. |title=Music Weekly Sales and Analysis: 05 Лістапада 2014 |date=November 5, 2014 |first=Alan |last=Cross |website=A Journal of Musical Things |accessdate=November 12, 2014}}</ref> У другі тыдзень альбом застаўся на першым месцы з тыражом 37 000 копій.<ref>{{cite web |url=http://ajournalofmusicalthings.com/weekly-music-sales.. |title=Music Weekly Sales Report and Analysis: 12 November 2014 |website=A Journal of Musical Things |date=November 12, 2014 |first=Alan |last=Cross |accessdate=November 19, 2014}}</ref> Па выніках года альбом стаў у [[Канада|Канадзе]] бэстсэлерам года з накладам у 314,000 копій.<ref name=CANsales>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/business/6451045/ni.. |title=Nielsen: Canada Loved Taylor Swift, Music and Streaming, Ага, Vinyl in 2014 |last=Bliss |first=} |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 27, 2015 |accessdate=January 30, 2015}}</ref> У [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] «1989» з тыражом у 90 000 копій у першы тыдзень адразу стаў № 1 у UK Top Chart. Агульнасусветны наклад дыска склаў больш за 8,6 млн копій<ref name="WW">{{cite web|url=http://www.ifpi.org/news/Taylor-Swift-named-IFPI-glob..|title=Taylor Swift named IFPI global recording artist of 2014|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|date=November 23, 2015|accessdate=March 1, 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.billboard.com/entry/view/id/116673|title=Taylor Swift Named IFPI Global Recording Artist of 2014|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=February 24, 2015|accessdate=March 1, 2015}}</ref>, з якіх 6 мільёнаў было прададзена ў 2014 годзе.<ref name="WWW">{{cite web|url=http://www.ifpi.org/news/Global-digital-music-revenue..|title=IFPI publishes Digital Music Report 2015|work=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|date=April 14, 2015|accessdate=April 17, 2015}}{{Недаступная спасылка}}</ref> == Стварэнне і рэліз == Свіфт пачала планаваць праект у 2013 годзе і прыступіла да працы непасрэдна ў 2014 у супрацоўніцтве са шведскімі прадзюсарамі Максам Марцінам і Шалбэкам. У лістападзе таго ж года ў інтэрв’ю часопісу Billboard спявачка паведаміла наступнае: «У альбом увойдуць сем ці восем песень, якія я хачу запісаць. Гэта ўжо перарасло ў новы гук, і гэта ўсё тое, што я хачу вам сказаць». Пазней да працы над альбомам далучыліся Дайан Уорэн, Джэк Антонаф і Райан Тэдар, а колькасць планаваных песень павялічылася да трынаццаці.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kjwr9z_eiVw |title=Diane Warren on the GRAMMYs Red Carpet 2014 |publisher=YouTube. Google |date=January 27, 2014 |accessdate=April 3, 2014}}</ref> У хуткім часе было абвешчана, што спявачка канчаткова вырашыла перайсці ад кантры да попу і «1989» будзе яе «першым задакументаваным афіцыйным поп-альбомам». Змены ў творчасці [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] пратлумачыла так: {{цытата|За апошнія некалькі гадоў я прачыналася не проста з жаданнем, а з патрэбай стварыць новы стыль музыкі. Мне трэба было змяніць спосаб апавядання сваіх гісторый і спосаб іх гучання. Я слухала шмат музыкі таго дзесяцігоддзя, у якое нарадзілася, і прыслухоўвалася да сваёй інтуіцыі. Гэта дзейсны метад. Я таксама напісала іншую сюжэтную лінію, якая адрозніваецца ад тых, пра якія я апавядала вам да гэтага. Спадзяюся, вы ведаеце, што менавіта вы падштурхнулі мяне да змен, да "1989"...}} Рэліз альбома адбыўся 27 кастрычніка 2014 года пад лэйблам Big Machine. Дыск адразу стаў неверагодна папулярным і прыцягнуў да сябе ўвагу і слухачоў, і крытыкаў. {| class="wikitable plainrowheaders" |+Храналогія рэлізу |- ! scope="col"| Краіна ! Дата ! Версія ! Фармат ! Лэйбл ! Зноскі |- | rowspan="3" |[[Планета Зямля|Увесь свет]] | rowspan="3" |27 кастрычніка 2014 | rowspan="3" |Стандартная • дэлюкс | rowspan="3" |CD • лічбавая дыстрыбуцыя | Big Machine |<ref>https://itunes.apple.com/us/album/1989/id907242701</ref><ref>http://www.target.com/p/taylor-swift-1989-deluxe-edit..</ref> |- | Big Machine • Universal Music |<ref>{{cite web|title="1989" von Taylor Swift|url=https://itunes.apple.com/de/album/1989/id907104653|publisher=iTunes Store (DE). Apple Inc.|accessdate=August 23, 2014|language=German}}</ref><ref>{{cite web|title="1989 (Deluxe)" von Taylor Swift|url=https://itunes.apple.com/de/album/1989-deluxe/id90710..|publisher=iTunes Store (DE). Apple Inc.|accessdate=August 23, 2014|language=German}}</ref><ref>{{cite web|title=1989|url=http://www.amazon.de/1989-Taylor-Swift/dp/B00MV0FQFG/..|publisher=Amazon.com (DE)|accessdate=August 23, 2014|language=German}}</ref><ref>{{cite web|title=1989 (Deluxe Edt.)|url=http://www.amazon.de/1989-Deluxe-Edt-Taylor-Swift/dp/..|publisher=Amazon.com (DE)|accessdate=August 23, 2014|language=German}}</ref> |- | Big Machine • Virgin EMI |<ref>{{cite web|title=1989 by Taylor Swift|url=https://itunes.apple.com/gb/album/1989/id907104653|publisher=iTunes Store|accessdate=August 23, 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=1989 (Deluxe) by Taylor Swift|url=https://itunes.apple.com/gb/album/1989-deluxe/id90710..|publisher=iTunes Store (GB). Apple Inc.|accessdate=August 23, 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=1989|url=http://www.amazon.co.uk/1989-Taylor-Swift/dp/B00MV0FQ..|publisher=Amazon.com (UK)|accessdate=August 23, 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=1989 (Deluxe Edition)|url=http://www.amazon.co.uk/1989-Taylor-Swift/dp/B00MV0FT..|publisher=Amazon.com (UK)|accessdate=August 23, 2014}}</ref> |- |[[Канада]] | rowspan="2" |9 снежня 2014 | rowspan="3" |Стандартная | rowspan="2" |Грампласцінка | rowspan="7" |Big Machine |<ref>https://www.amazon.ca/dp/B00P2HSETA/</ref> |- |[[ЗША]] |<ref>https://www.amazon.com/dp/B00P2HSETA//</ref> |- |[[Турцыя]] |10 снежня 2014 |CD |<ref>http://www.dr.com.tr/Muzik/1989--Licensee-/Yabanci-Al{{Недаступная спасылка}}..</ref> |- | rowspan="2" |[[Канада]] | 3 марта 2015 | rowspan="2" |Дэлюкс | Караоке (лічбавая дыстрыбуцыя) |<ref>https://itunes.apple.com/ca/album/taylor-swift-karaok..</ref> |- | 14 мая 2015 | Караоке (CD + G) |<ref>https://www.amazon.ca/dp/B00V7Y297A/</ref> |- | rowspan="2" |[[ЗША]] | 15 снежня 2014 | rowspan="2" |Стандартная | Караоке (лічбавая дыстрыбуцыя) |<ref>http://www.apple.com/itunes/download/</ref><ref>https://www.amazon.com/dp/B00TVK1U5E/</ref> |- | 14 красавіка 2015 | Караоке (CD+G/DVD) |<ref>https://www.amazon.com/dp/B00UXA96G6/</ref> |- | [[Кітай]] | 30 снежня 2014 | Дэлюкс | CD | Universal Music |<ref>https://www.amazon.cn/dp/B00QWC2HB0/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141224100207/http://www.amazon.cn/%E9%9F%B3%E4%B9%90/dp/B00QWC2HB0 |date=24 снежня 2014 }}</ref> |} == Крытычныя водгукі == «1989» быў сустрэты станоўчымі водгукамі ад музычных крытыкаў, атрымаўшы сукупую ацэнку 76/100 на сайце «Metacritic» на аснове 28 прафесійных рэцэнзій. Альбом стаў першым у спісе «The 10 Best Albums of 2014» часопіса «Billboard»<ref name="Billboard">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/events/year-in-musi..|title=The 10 Best Albums of 2014|date=December 11, 2014|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=December 11, 2014}}</ref> і спісе «20 Best Albums of 2014» часопіса «Cosmopolitan».<ref name="Cosmopolitan">{{cite web|url=http://www.cosmopolitan.com/entertainment/music/a3358..|title=Cosmo's 20 Best Albums of 2014|author=Cosmopolitan|date=December 3, 2014|work=Cosmopolitan|accessdate=December 3, 2014|url-status=dead}}</ref> Часопіс «[[Rolling Stone]]» паставіў альбом на дзясятае месца у сваім спісе «50 Best albums», а таксама на другі радок у спісе «20 Best Pop Albums of 2014».<ref name="RollingStone50">{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/music/lists/50-best-album..|title=50 Best Albums of 2014|date=December 1, 2014|work=Rolling Stone|accessdate=December 1, 2014}}{{Недаступная спасылка}}</ref><ref name="RollingStone20">{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/music/lists/20-best-pop-a..|title=10 Best Pop Albums of 2014|date=December 19, 2014|work=Rolling Stone|accessdate=December 21, 2014}}{{Недаступная спасылка}}</ref> Выданне «Digital Spy» паставіла дыск на другое месца у «Top Albums of 2014».<ref name="DigitalSpy">{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/feature/a614406/wha..|title=Digital spy's Top Albums Of 2014|author=DigitalSpy|date=December 6, 2014|work=DigitalSpy|accessdate=December 6, 2014}}</ref> Часопіс «Drowned In Sound» назваў альбом трэцім лепшым альбомам 2014 года<ref name="DrownedInSound">{{cite web|url=http://drownedinsound.com/in_depth/4148558-drowned-in..|title=Drowned In Sound's 50 Favorite Albums of 2014|work=Drowned in Sound|date=December 11, 2014|accessdate=December 11, 2014}}{{Недаступная спасылка}}</ref>, у той час як часопіс «American Songwriter» паставіў «1989» на чацвёртае месца ў сваім спісе «Top 50 Albums of 2014»,<ref name="AmericanSongwriter">{{cite web|url=http://www.americansongwriter.com/2014/11/american-so.. 50-albums-2014/5/|title=American Songwriter's Top 50 Albums Of 2014|author=American Songwriter|date=November 24, 2014|work=American Songwriter|accessdate=December 1, 2014}}</ref> а часопіс «[[Time (magazine)|TIME]]» уключыў яго ў свой рэйтынг «Top 10 Best Albums of 2014».<ref name=TIME>{{cite web|url=https://time.com/3613540/top-10-best-albums/|title=time's Top 10 Best Albums of 2014|date=December 3, 2014|work=Time|accessdate=December 3, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161109203013/http://time.com/3613540/top-10-best-albums/|archivedate=9 лістапада 2016|url-status=dead}}</ref> Адзнакі крытыкаў: # Metacritic — 76/100 # AllMusic — 3/5 # The A.V. Club — 5+ # Billboard — 4/5 # The Daily Telegraph — 4/5 # Entertainment Weekly — B # The Guardian — 4/5 # NME — 7/10 # The Observer — 4/5 # Rolling Stone — 4/5 # Slant Magazine — 3,5/5 {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col"| Публікацыя ! Спіс ! Месца |- |American Songwriter |Top 50 Albums of 2014<ref name="AmericanSongwriter"/> |4 |- |The A.V. Club |The 20 Best Albums of 2014<ref name=AVClub>{{cite web|url=http://www.avclub.com/article/20-best-albums-2014-212282|title=The A.V. Club 20 Best Albums of 2014|author=A.V. Club|date=December 9, 2014|work=American Songwriter|accessdate=December 9, 2014}}</ref> |15 |- |Billboard |The 10 Best Albums of 2014<ref name="Billboard"/> |1 |- |Complex |50 Best Albums of 2014<ref name=Complex>{{cite web|url=http://www.complex.com/music/2014/12/best-albums-2014/taylor-swift-1989|title=Complex 50 Best Albums of 2014|author=Complex|date=December 24, 2014|work=Cosmopolitan|accessdate=December 28, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107032447/http://www.complex.com/music/2014/12/best-albums-2014/taylor-swift-1989|archivedate=7 лістапада 2017|url-status=dead}}</ref> |8 |- |Cosmopolitan |20 Best Albums of 2014<ref name="Cosmopolitan"/> |1 |- |Dagsavisen |Best Albums of 2014<ref name=Dagsavisen>{{cite web|url=http://www.dagsavisen.no/kultur/musikk/her-er-listene-over-den-beste-musikken-i-2014-1.304856|title=Her er listene over den beste musikken i 2014|author=Espen Hågensen Rusdal|date=December 31, 2014|work=Billboard|accessdate=December 31, 2014}}</ref> |27 |- |Digital Spy |Top Albums of 2014<ref name="DigitalSpy"/> |2 |- |Drowned In Sound |50 Favorite Albums of 2014<ref name="DrownedInSound"/> |3 |- |The Daily Telegraph |Best Albums of 2014<ref>{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/musicblog/2014/nov/26/-sp-the-best-albums-of-2014|title=Guardian Best Albums of 2014|date=November 26, 2014|work=The Guardian|accessdate=December 1, 2014}}</ref> |5 |- |Guardian |Best Albums of 2014<ref>{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/musicblog/2014/nov/26/-sp-the-best-albums-of-2014|title=Guardian Best Albums of 2014|date=November 26, 2014|work=The Guardian|accessdate=December 1, 2014}}</ref> |12 |- |musicOMH |Top 100 Albums of 2014<ref name=musicOMH>{{cite web|url=http://www.musicomh.com/features/lists/musicomhs-top-100-albums-2014|title=musicOMH's Top 100 Albums of 2014|date=December 6, 2014|work=musicOMH|accessdate=December 6, 2014}}</ref> |32 |- |Pazz & Jop |Pazz & Jop 2014 Best Albums<ref name= Pazz&Jop>{{cite web|url=http://www.villagevoice.com/pazznjop/albums/|title=Pazz & Jop 2014|work=The Village Voice|access-date=8 кастрычніка 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150121184534/http://www.villagevoice.com/pazznjop/albums/|archivedate=21 студзеня 2015|url-status=dead}}</ref> |7 |- |Pitchfork |The 50 Best Albums of 2014<ref name=Pitchfork>{{cite web|url=http://pitchfork.com/features/staff-lists/9558-the-50-best-albums-of-2014/2/|title=Pitchforks’s 50 Best Albums Of 2014|date=December 17, 2014|work=Pitchfork Media|accessdate=December 17, 2014}}</ref> |31 |- |PopMatters |The 80 Best Albums of 2014<ref name=PopMatters>{{cite web|url=http://www.popmatters.com/feature/188860-the-best-albums-of-2014/P6/|title=The 80 Best Albums of 2014|date=December 8, 2014|work=PopMatters|accessdate=December 8, 2014}}</ref> |15 |- |Rolling Stone |50 Best Albums of 2014<ref name="RollingStone50"/> |10 |- |Rolling Stone |20 Best Pop Albums of 2014<ref name="RollingStone20"/> |2 |- |Spin |50 Best Albums of 2014<ref name=Spin>{{cite web|url=http://www.spin.com/articles/50-best-albums-2014/?slide=17|title=Spin's 50 Best Albums of 2014|work=Spin|date=December 9, 2014|accessdate=December 9, 2014}}</ref> |34 |- |Stereogum |The 50 Best Albums of 2014<ref name=Stereogum>{{cite web|url=http://www.stereogum.com/1721100/the-50-best-albums-of-2014/list/attachment/1989/|title=The 50 Best Albums of 2014|author=Stereogum|date=December 2, 2014|work=Rolling Stone|accessdate=December 2, 2014}}</ref> |22 |- |TIME |Top 10 Best Albums of 2014<ref name=TIME /> |4 |- |Time Out |The 30 Best Albums of 2014<ref name=TimeOut>{{cite web|url=http://www.timeout.com/london/music/the-best-albums-of-2014?pageNumber=2|title=The 30 Best Albums of 2014|work=[[Time Out]]|date=December 6, 2014|accessdate=December 6, 2014}}</ref> |15 |} === Узнагароды === У красавіку 2015 года падчас уручэння прэмій на цырымоніі «Billboard Music Awards» «1989» атрымаў ўзнагароду ў катэгорыі «Лепшы альбом», а 30 жніўня 2015 года на 32-й цырымоніі прэміі MTV VMA [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] перамагла ў 4 намінацыях.<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/news/bbma/6568580/billboard-music-awards-2015-winners-list |title=Billboard Music Awards 2015: See the Full Winners List |date=May 17, 2015|accessdate=December 9, 2015}}</ref> 7 снежня 2015 года [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] была намінавана на прэмію [[Грэмі]] ў 7 катэгорыях, у тым ліку: запіс года («[[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]]»), песня года («[[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]]»), альбом года («1989»), лепшае сольнае поп-выступленне («[[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]]»), лепшае поп-выступленне ў дуэце/групай («[[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]]»), лепшы вакальны поп-альбом («1989»), лепшы музычны кліп («[[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]]»). Спявачка атрымала перамогу ў трох з іх: «Альбом года» ([[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] стала першай жанчынай у гісторыі, якая двойчы атрымала ўзнагароду ў гэтай намінацыі), «Лепшы музычны кліп» і «Лепшы вакальны поп-альбом».<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/grammys/6785974/grammy-nominations-2016-full-list |title=Grammy Nominations 2016: See the Full List of Nominees |date=December 7, 2015 |accessdate=December 9, 2015}}</ref> Таксама спявачка перамагла яшчэ ў многіх іншых прэміях. У маі 2016 года [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] уручылі спецыяльную ўзнагароду — «Taylor Swift Award на BMI Pop Awards». Гэта быў другі выпадак у гісторыі гэтай прэміі, калі артысту прысудзілі падобную ўзнагароду. У 1990 годзе яе ўпершыню атрымаў [[Майкл Джэксан]]. == Сінглы == Першым сінглам з «1989» стала песня «[[Shake It Off (песня Тэйлар Свіфт)|Shake It Off]]». У хіт-парадзе Billboard Hot 100 ([[ЗША]]) сінгл дэбютаваў на першым месцы з лічбавымі продажамі ў 544 000 адзінак у першы тыдзень. Трэк паказаў лепшы вынік тыднёвых продажаў 2014 года і чацвёрты ў гісторыі. Музычны відэакліп быў зняты амерыканскім рэжысёрам Маркам Романакам і выпушчаны 18 жніўня 2014 года, адначасова з рэлізам сінгла.<ref name="TheGuardian">{{cite web|last1=Michaels|first1=Sean|title=Taylor Swift announces new album details and single Shake It Off|url=http://www.theguardian.com/music/2014/aug/19/taylor-swift-new-album-1989-single-shake-it-off|website=[[The Guardian]]|date=August 19, 2014|accessdate=August 19, 2014}}</ref> Ён быў зняты за тры дні ў чэрвені 2014 года ў [[Лос-Анджэлес]]е<ref>{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-dismisses-the-haters-dances-with-fans-for-new-song-shake-it-off-20140818|title=Taylor Swift Dismisses the Haters in New Song 'Shake It Off'|work=[[Rolling Stone]]|first=Daniel|last=Kreps|date=October 18, 2014|accessdate=August 19, 2014}}</ref>. Марк Романак, адказваючы на заўвагі крытыкаў, назваў кліп на «[[Shake It Off (песня Тэйлар Свіфт)|Shake It Off]]» сатырычным зліццём розных стыляў і клішэ, папулярных у наш час.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/taylor-swifts-shake-it-off-video-director-defends-from-racist-claim-2014228#ixzz3CUDptIPI|title=Taylor Swift's "Shake It Off" Video Director Mark Romanek Defends It From Racist Claims|last=Lee|first=Esther|date=October 22, 2014|work=[[US Weekly]]|accessdate=April 5, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.etonline.com/music/150256_taylor_swift_shake_it_off_video_director_mark_romanek_hits_back_at_racist_claims/|title=Taylor Swift's 'Shake It Off' Video Director Hits Back at Racist Claims|last=Bueno|first=Antoinette|date=October 22, 2014|work=[[Entertainment Tonight]]|publisher=[[CBS Studios Inc.|CBS Studios Inc]]|accessdate=April 5, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.vulture.com/2014/08/mark-romanek-on-making-taylor-swifts-new-video.html|title=Mark Romanek on Directing Taylor Swift's New Video 'Shake It Off'|last=Buchanan|first=Kyle|date=October 21, 2014|work=Vulture|publisher=New York Media LLC|accessdate=April 5, 2014}}</ref> На найбуйнейшым сусветным відэахостынгу [[YouTube]] відэакліп набраў больш за 1,6 млрд праглядаў<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nfWlot6h_JM|title=Taylor Swift — Shake It Off|date=2014-08-18|publisher=[[YouTube]]|work=[[Vevo]]|accessdate=2015-07-23}}</ref>. [[Тэйлар Свіфт]] ўпершыню прадставіла «[[Shake It Off (песня Тэйлар Свіфт)|Shake It Off]]» у жывым выкананні на цырымоніі «2014 MTV Video Music Awards», якая прайшла 24 жніўня 2014 года<ref>{{cite web|last1=Ng|first1=Philiana|title=It's Official: Taylor Swift to Perform at MTV VMAs|url=http://www.hollywoodreporter.com/earshot/mtv-vmas-taylor-swift-perform-725493|website=The Hollywood Reporter|accessdate=October 18, 2014|date=August 13, 2014}}</ref>. [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] таксама праспявала песню 4 верасня 2014 года на цырымоніі «2014 Germany Radio Awards»<ref>{{cite web|url=http://popcrush.com/taylor-swift-shake-it-off-2014-german-radio-awards-video/|title=Taylor Swift Performs 'Shake It Off' at the 2014 German Radio Awards [VIDEO]|last=Chau|first=Thomas|date=September 4, 2014|work=Pop Crush|accessdate=April 4, 2014}}</ref> і 19 верасня 2014 года падчас жывога выступу на фестывалі «iHeartRadio Music Festival».<ref>{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2763140/Taylor-Swift-kicks-iHeartRadio-Music-Festival-flashing-midriff-striking-two-piece.html|title=Taylor Swift kicks off iHeartRadio Music Festival in TWO striking ensembles - Daily Mail Online|work=Mail Online}}</ref> 10 лістапада 2014 кампазіцыя «[[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]]» была выпушчаная як другі сінгл з альбома. Песня заняла першае месца ў Billboard Hot 100 і [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] стала першай у 56-гадовай гісторыі гэтага чарта жанчынай, чые сінглы зрушылі адзін аднаго з першага месца. Да мая 2015 года было прададзена 3,980,000 копій кампазіцыі ў ЗША.<ref name=us_sales>{{cite web |url=http://hitsdailydouble.com/news&id=296100 |title=Year 2015-to-Date Marketshare at the Four-Month Mark |work=[[Hits (magazine)|HITS]] |publisher=HITS Digital Ventures |date=May 21, 2015 |accessdate=May 21, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150521184511/http://hitsdailydouble.com/news%26id%3D296100 |archivedate=21 мая 2015 |url-status=live }}</ref> Музычны відэакліп на сінгл быў зняты вядомым амерыканскім рэжысёрам Джозэфам Канам за тры дні ў верасні 2014 ў двух розных месцах [[Нью-Ёрк]]а на Лонг-Айлендзе. Партнёрам спявачкі ў кліпе стаў 25-гадовы амерыканскі манекенщик і мадэль Шон О’браэн Прай.<ref>{{cite web | url = http://www.vanityfair.com/vf-hollywood/2014/11/taylor-swift-blank-space-music-video-model-sean-o-pry | title = Taylor Swift Made Her "Blank Space" Music Video Co-Star Sean O'bil Pry Blush on Set | first= Josh |last=Duboff | work=[[Vanity Fair]]| date = November 10, 2014 | accessdate = November 11, 2014}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.eonline.com/news/596685/meet-sean-o-pry-13-things-to-know-about-the-hot-guy-in-taylor-swift-s-blank-space-video| title = Meet Sean O'bil Pry! 13 Things to Know About the Hot Guy in Taylor Swift's "Blank Space" video | first= Bruna |last=Nessif | publisher = [[E! Online]]| date = November 10, 2014 | accessdate = November 11, 2014}}</ref> Відэа выпадкова патрапіла ў эфір на «[[Yahoo!]]» 10 лістапада 2014 года<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2014/11/10/taylor-swift-blank-space-music-video_n_6132186.html|title=Taylor Swift's 'Blank Space' Video Leaked Early (UPDATE)|last=Goodman|first=Jessica|work=[[The Huffington Post]]|accessdate=November 12, 2014}}</ref>, што некалькі засмуціла рэжысёра, які назваў гэта памылкай.<ref>{{cite web | url = https://mobile.twitter.com/JosephKahn/status/531733733741965312?p=v | title = Joseph Kahn twitter | date = November 10, 2014 | accessdate = November 10, 2014}}</ref> Пазней ён дадаў, што было б лепш, калі б [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] сама прадставіла свой кліп.<ref>{{cite web | url = https://mobile.twitter.com/JosephKahn/status/531810387063095296?p=v | title = Joseph Kahn | date = November 10, 2014 | accessdate = November 10, 2014}}</ref> На дадзены момант «[[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]]» н звыш 1,8 млрд праглядаў на [[YouTube]], стаўшы першым жаночым сольным відэа з такім паказчыкам. У якасці трэцяга сінгла была выкарыстана песня «[[Style (песня Тэйлар Свіфт)|Style]]». Крытыкі станоўча паставіліся да такога выбару: выданне Pitchfork Media назвала «[[Style (песня Тэйлар Свіфт)|Style]]» 50-й лепшай песняй 2014 года<ref>{{cite web|url=http://pitchfork.com/features/staff-lists/9555-the-100-best-tracks-of-2014/6/|title=The 100 Best Tracks of 2014|work=Pitchfork Media|accessdate=February 5, 2015|first=Jordan|last=Sargent|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304222057/http://pitchfork.com/features/staff-lists/9555-the-100-best-tracks-of-2014/6/|archivedate=4 сакавіка 2016|url-status=dead}}</ref>, а Даніэль Крэпс (аглядальнік часопіса [[Rolling Stone]]) заявіў, што трэці сінгл кардынальна адрозніваецца ад двух папярэдніх, дэманструючы [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] з у цёмнага, больш абстрактнага боку.<ref name="RS">{{cite web|last1=Kreps|first1=Daniel|title=Taylor Swift Shows Her Sensual Side in Moody 'Style' Video|url=http://www.rollingstone.com/music/videos/taylor-swift-shows-her-sensual-side-in-moody-style-video-20150213|website=[[Rolling Stone]]|accessdate=November 13, 2015|date=November 13, 2015}}</ref> У Billboard Hot 100 кампазіцыя дэбютавала на 60-м месцы, у выніку дабраўшыся да шостай пазіцыі. Музычнае відэа на «[[Style (песня Тэйлар Свіфт)|Style]]» зняў амерыканскі рэжысёр і прадзюсар Кайл Ньюман.<ref>{{cite web | url = https://m.youtube.com/watch?v=-CmadmM5cOk | title = Taylor Swift - Style | publisher = [[YouTube]] | accessdate = November 13, 2015}}</ref> 17 мая 2015 песня «[[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]]», якая была запісаная пры ўдзеле Кендрыка Ламара, стала чацвёртым сінглам у падтрымку «1989». Першая версія кампазіцыі ўпершыню трапіла ў чарт Billboard Hot 100 на два тыдні ў лістападзе 2014 года і студзені 2015, дасягнуўшы 78 месца.<ref>{{cite web|url=http://m.billboard.com/entry/view/id/126113|title=Wiz Khalifa Tops Hot 100, Taylor Swift Re-Enters Following BBMAs Video Premiere|author=Gary Trust|work=[[Billboard (magazine)|Billbaord]]|publisher=([[Prometheus Global Media]])|date=May 21, 2015|accessdate=May 22, 2015}}{{Недаступная спасылка}}{{Недаступная спасылка}}{{Недаступная спасылка}}{{Недаступная спасылка}}</ref> Пасля прэм’еры новай версіі і музычнага відэа, якое стала вельмі папулярным і ўсталявала на «[[Vevo]]» рэкорд па колькасці праглядаў за суткі (20,1 млн), на цырымоніі «Billboard Music Awards 2015» песня вярнулася ў асноўны чарт пад нумарам 53, а ў лічбавы — пад нумарам 26 з продажамі ў 47,000 копій. У выніку «[[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]]» дасягнула першага месца ў Billboard Hot 100 з продажамі 385,000 копій. Да чэрвеня 2015 года ў [[ЗША]] было прададзена 1,1 млн лічбавых копій сінгла.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6583313/wiz-khalifa-see-you-again-returns-no-1-hot-100|title=Wiz Khalifa's 'See You Again' Replaces Taylor Swift at No. 1 on Hot 100|author=Trust, Gary|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=June 3, 2015|accessdate=June 3, 2015}}</ref> Арыгінальная альбомная версія песні атрымала ў асноўным змешаныя водгукі ад музычных крытыкаў,<ref>{{Cite web |url=http://cedricced.com/2015/05/08/single-review-taylor-swift-is-bleeding-heartache-on-bad-blood/ |title=cedricced.com |access-date=8 кастрычніка 2016 |archive-date=29 мая 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150529172433/http://cedricced.com/2015/05/08/single-review-taylor-swift-is-bleeding-heartache-on-bad-blood/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://m.hitfix.com/immaculate-noise/taylor-swift-1989-track-by-track-album-review hitfix.com] {{Архівавана|url=https://archive.today/20150604020243/http://m.hitfix.com/immaculate-noise/taylor-swift-1989-track-by-track-album-review |date=4 чэрвеня 2015 }}</ref><ref>[http://www.cultnoise.com/album-review-taylor-swift-1989/ cultnoise.com] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150626111601/http://www.cultnoise.com/album-review-taylor-swift-1989/ |date=26 чэрвеня 2015 }}</ref> а дуэтная — станоўчыя.<ref>[http://consequenceofsound.net/2015/05/kendrick-lamar-shines-in-taylor-swifts-bad-blood-remix/ consequenceofsound.net]</ref><ref>[http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-taylor-swifts-bad-blood-video-is-a-whole-lot-of-sound-and-fury-20150518-story.html latimes.com]</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theedgesusu.co.uk/records/2015/05/20/review-taylor-swift-ft-kendrick-lamar-bad-blood/|title=Review: Taylor Swift ft. Kendrick Lamar – Bad Blood|last=Seabrook|first=George|date=May 20, 2015|work=The Edge|accessdate=May 21, 2015}}</ref> Пятым сінглам з пласцінкі стала песня «[[Wildest Dreams (песня Тэйлар Свіфт)|Wildest Dreams]]», якая атрымала ў асноўным станоўчыя водгукі ад крытыкаў. Музычнае відэа на кампазіцыю зняў рэжысёр Джозэф Кан, які працаваў з [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] над кліпамі «[[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]]» і «[[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]]». Партнёрам спявачкі стаў амерыканскі акцёр Скот Іствуд.<ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2015/08/29/taylor-swift-scott-eastwood-wildest-dreams|title=Taylor Swift teases 'Wildest Dreams' video with pic of Scott Eastwood|author=Christopher Rosen|date=August 29, 2015|accessdate=August 30, 2015|archive-date=27 верасня 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170927000035/http://ew.com/article/2015/08/29/taylor-swift-scott-eastwood-wildest-dreams/|url-status=dead}}</ref> Прэм’ера кліпа адбылася 30 жніўня 2015 года падчас прэ-шоў 32-й цырымоніі «MTV VMA 2015». У [[ЗША]] песня двойчы атрымала плацінавы статус і дабралася да пятага месца ў чарце Billboard Hot 100. У якасці шостага сінгла была выкарыстана кампазіцыя «[[Out of the Woods (песня Тэйлар Свіфт)|Out of the Woods]]», а сёмага — песня «[[New Romantics (песня Тэйлар Свіфт)|New Romantics]]». == Прома-кампанія == [[Файл:Taylor Swift 2 (18477753053).jpg|thumb|right|220px|Тэйлар падчас 1989 World Tour]] З мая па снежань 2015 года [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] гастралявала па свеце ў рамках «1989 World Tour», які сабраў 250 млн даляраў, што зрабіла яго самым прыбытковым турам за ўсю гісторыю. На канцэртах да яе далучаліся зорныя госці, сярод якіх былі [[Селена Гомес]], [[Джасцін Тымберлейк]], [[Аўрыл Лавін]], Лорд, Fifth Harmony, Little Mix, Эд Шыран, Charli XCX, [[Рэйчэл Платэн]], Нік Джонас, Элі Голдзінг, [[Рыкі Марцін]], Сіара, [[Хайдзі Клум]] і Кара Дзелавінь. Акрамя таго, [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] некалькі разоў выступала з іншым вядомымі музыкамі. Яна праспявала «I Saw Her Standing There» і «[[Shake It Off (песня Тэйлар Свіфт)|Shake It Off]]» разам з [[Пол Макартні|Полам Макартні]] на шоў «Saturday Night Live 40th Anniversary Special» і разам [[Кені Чэсні]] выканала яго песню «Big Star» падчас канцэртнага тура Чэсні «Big Revival Tour» у [[Нашвіл|Нэшвіле]]. Спявачка таксама аккампанавала [[Мадонна (спявачка)|Мадонне]] на гітары ў акустычным прадстаўленні на цырымоніі «iHeartRadio Music Awards». А 30 жніўня 2015 года на 32-й цырымоніі прэміі «MTV VMA» [[Тэйлар Свіфт|Тэйлар]] выступіла разам з [[Нікі Мінаж]]. Акрамя таго, [[Тэйлар Свіфт|Свіфт]] прымала ўдзел у розных ток-шоў і ранішніх ТБ-праграмах, давала шмат інтэрв’ю. == Спіс кампазіцый == {{Track listing | total_length = | writing_credits = yes | title1 = Welcome to New York | writer1 = Taylor Swift, Ryan Tedder | length1 = 3:32 | title2 = [[Blank Space (песня Тэйлар Свіфт)|Blank Space]] | writer2 = Swift, Max Martin, Karl Johan Schuster | length2 = 3:51 | title3 = [[Style (песня Тэйлар Свіфт)|Style]] | writer3 = Swift, Martin, Schuster, Ali Payami | length3 = 3:50 | title4 = [[Out Of The Woods (песня Тэйлар Свіфт)|Out Of The Woods]] | writer4 = Swift, Jack Antonoff | length4 = 3:55 | title5 = All You Had to Do Was Stay | writer5 = Swift, Martin | length5 = 3:13 | title6 = [[Shake It Off (песня Тэйлар Свіфт)|Shake It Off]] | writer6 = Swift, Martin, Schuster | length6 = 3:39 | title7 = I Wish You Would | writer7 = Swift, Antonoff | length7 = 3:27 | title8 = [[Bad Blood (песня Тэйлар Свіфт)|Bad Blood]] | writer8 = Swift, Martin, Schuster | length8 = 3:31 | title9 = [[Wildest Dreams (песня Тэйлар Свіфт)|Wildest Dreams]] | writer9 = Swift, Martin, Schuster | length9 = 3:40 | title10 = How You Get the Girl | writer10 = Swift, Martin, Schuster | length10 = 4:07 | title11 = This Love | writer11 = Swift | length11 = 4:10 | title12 = I Know Places | writer12 = Swift, Tedder | length12 = 3:15 | title13 = Clean | writer13 = Swift, Ryan Tedder, Imogen Heap | length13 = 4:30 }} {{Track listing | headline = Deluxe edition | collapsed = yes | total_length = | writing_credits = yes | title1 = Wonderland | writer1 = Swift, Martin, Schuster | length1 = 4:05 | title2 = You Are in Love | writer2 = Swift, Antonoff | length2 = 4:27 | title3 = [[New Romantics, (песня Тэйлар Свіфт)|New Romantics]] | writer3 = Swift, Martin, Schuster | length3 = 3:50 | title4 = I Know Places | note4 = Voice memo | length4 = 3:36 | title5 = I Wish You Would | note5 = Voice memo | length5 = 1:47 | title6 = Blank Space | note6 = Voice memo | length6 = 2:11 }} == Пазіцыі ў чартах == === Тыднёвыя чарты === {| class="wikitable sortable" |- !Чарт (2014—2015) !Вышэйшая пазіцыя |- |[[Аўстралія|Australian Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com">http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Аўстрыя|Austrian Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|5 |- |[[Бельгія|Belgian Albums Chart]] ([[Фландрыя]])<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Бельгія|Belgian Albums Chart]] ([[Валонія]])<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|7 |- |[[Бразілія|Brazilian Albums]]<ref>http://www.portalsucesso.com.br/ranking?tipo=10top</ref> | style="text-align:center;"|3 |- |[[Канада|Canadian Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Кітай|Chinese Albums Chart]]<ref>http://ww25.sino-chart.com {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161104220145/http://ww25.sino-chart.com/ |date=4 лістапада 2016 }}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Харватыя|Croatian Foreign Albums]]<ref>http://www.hdu-toplista.com/index.php?what=arhiva&w=details&id={{{id}}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Чэхія|Czech Albums]]<ref>http://www.ifpicr.cz/hitparada/index.php</ref> | style="text-align:center;"|17 |- |[[Данія|Danish Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|2 |- |[[Нідэрланды|Dutch Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Фінляндыя|Finnish Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|10 |- |[[Францыя|French Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|9 |- |[[Германія|German Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|4 |- |[[Грэцыя|Greek Albums Chart]]<ref>{{Cite web |url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html |title=Архіўная копія |access-date=19 лістапада 2013 |archive-date=16 кастрычніка 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016073400/http://www.ifpi.gr/charts_en.html |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"|11 |- |[[Венгрыя|Hungarian Albums]]<ref>http://www.mahasz.hu/?menu=slagerlistak&menu2=archivum&lista=top40&ev=2014&het=44&submit_=Keres%E9s</ref> | style="text-align:center;"|22 |- |[[Ірландыя|Irish Albums Chart]]<ref>http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171110231932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |date=10 лістапада 2017 }}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Італія|Italian Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|5 |- |[[Японія|Japanese Albums Chart]]<ref>http://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2014-11-10/</ref> | style="text-align:center;"|3 |- |[[Паўднёвая Карэя|Korean International Albums]]<ref>http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/album.gaon?nationGbn=E</ref> | style="text-align:center;"|2 |- |[[Новая Зеландыя|New Zealand Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Нарвегія|Norwegian Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|1 |- |[[Польшча|Polish Albums]]<ref>http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=922</ref> | style="text-align:center;"|17 |- |[[Партугалія|Portuguese Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|3 |- |[[Расія|Russian Albums]]<ref>https://lenta.ru/news/2014/11/06/grebenshchikov</ref> | style="text-align:center;"|7 |- | [[Шатландыя|Scottish Albums]]<ref>http://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20141102/40/</ref> | style="text-align:center;"|1 |- | [[ПАР|South African Albums Chart]]<ref>http://www.rsg.co.za</ref> | style="text-align:center;"| 7 |- | [[Іспанія|Spanish Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|4 |- | [[Швецыя|Swedish Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|23 |- | [[Швейцарыя|Swiss Albums Chart]]<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|3 |- | [[Тайвань|Taiwanese Albums Chart]]<ref>http://www.g-music.com.tw/GMusicBillboard0.aspx {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120810013900/http://www.g-music.com.tw/GMusicBillBoard0.aspx |date=10 жніўня 2012 }}</ref> | style="text-align:center;"|2 |- | [[Вялікабрытанія|UK Albums Chart]]<ref>http://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20141102/7502/</ref> | style="text-align:center;"|1 |- | [[ЗША|US Billboard 200]]<ref>http://www.billboard.com/artist/371422/Taylor+Swift/chart?f=305</ref> | style="text-align:center;"|1 |} === Выніковыя гадавыя чарты === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! Чарт (2014) ! Пазіцыя |- | [[Аўстралія|Australian Albums Chart]]<ref>{{cite web|url=http://aria.com.au/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2014.htm|title=End of Year Charts&nbsp;– ARIA Top 100 Albums 2014|work=[[ARIA Charts]]|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=January 7, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 2 |- | [[Бельгія|Belgian Albums]] ([[Фландрыя]])<ref>{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2014&cat=a|title=Jaaroverzichten 2014|publisher=Ultratop|language=Dutch|accessdate=December 10, 2014}}</ref> | style="text-align:center;"| 71 |- | [[Бельгія|Belgian Albums]] ([[Валонія]])<ref>{{cite web|url=http://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2014&cat=a|title=Rapports Annuels 2014|publisher=Ultratop|language=French|accessdate=December 10, 2014}}</ref> | style="text-align:center;"| 198 |- | [[Канада|Canadian Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/top-canadian-albums|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=December 11, 2014|title=2014 Year End Charts&nbsp;— Top Canadian Albums}}</ref> | style="text-align:center;"| 2 |- | [[Германія|German Albums]]<ref>{{cite web |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2014 |title=Top 100 Album-Jahrescharts|language=German |work=[[GfK Entertainment]] |publisher=offiziellecharts.de |accessdate=10 August 2015}}</ref> | style="text-align:center;"|71 |- | [[Японія|Japanese Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.oricon.co.jp/special/47530/5/|title=2014 Japan Year end|publisher=Oricon|accessdate=December 20, 2014}}</ref> | style="text-align:center;"| 34 |- | [[Мексіка|Mexican Albums Chart]]<ref>{{cite web|url=http://www.centrodedesarrollodigital.com/amprofonanual/100.php|title=Los Más Vendidos 2014|format=PDF|language=Spanish|publisher=[[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas]] (AMPROFON)|accessdate=May 23, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161004204811/http://centrodedesarrollodigital.com/amprofonanual/100.php|archivedate=4 кастрычніка 2016|url-status=dead}}</ref> |align="center"|28 |- | [[Новая Зеландыя|New Zealand Albums Chart]]<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2614|title=Top Selling Albums of 2014|publisher=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=January 2, 2015|archive-date=21 снежня 2014|archive-url=https://archive.today/20141221063113/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2614|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| 3 |- | [[Вялікабрытанія|UK Albums Chart]]<ref name="UK top 40 2014">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-selling-artist-albums-of-2014-3387/|title=The Official Top 40 Biggest Selling Artist Albums of 2014|last=Moss|first=Liv|date=January 1, 2015|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=January 1, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 11 |- | [[ЗША|US Billboard 200]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/top-billboard-200-albums|title=Top 200 Albums Chart Year End 2014|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=January 7, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 3 |- |- ! Чарт (2015) ! Пазіцыя |- | [[Аўстралія|Australian Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/aria-chart-for-2015-reveal-the-most-popular-music-that-australia-loves-to-turn-up-the-volume-on/news-story/6e893d679c4b38360d1d4efe73b44b06|title=ARIA chart for 2015 reveal the most popular music that Australia loves to turn up the volume on|work=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser]]|author=McCabe, Kathy|accessdate=January 6, 2016}}</ref> | style="text-align:center;"| 3 |- | [[Канада|Canadian Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/top-canadian-albums|title=TOP CANADIAN ALBUMS: YEAR END 2015|work=Billboard|accessdate=December 10, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- | [[Нідэрланды|Dutch Albums]]<ref>[http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2015&cat=a Dutch Charts — dutchcharts.nl<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> | style="text-align:center;"| 35 |- | [[Японія|Japanese Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.oricon.co.jp/special/48546/5/|title=2015 Japan Year end|publisher=Oricon|accessdate=December 23, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 30 |- | [[Новая Зеландыя|New Zealand Albums]]<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4183|title=Top Selling Albums of 2015|publisher=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=December 25, 2015|archive-date=23 жніўня 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823012621/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4183|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| 5 |- | [[Швейцарыя|Swiss Albums]]<ref>[http://www.hitparade.ch/charts/jahreshitparade Schweizer Jahreshitparade 2015 — hitparade.ch<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> | style="text-align:center;"| 47 |- | [[Вялікабрытанія|UK Albums Chart]]<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-artist-albums-of-2015-revealed__13273/|title=The Official Top 40 Biggest Artist Albums of 2015 revealed|last=Copsey|first=Rob|date=5 January 2016|publisher=Official Charts Company|accessdate=5 January 2016}}</ref> | style="text-align:center;"| 6 |- | [[ЗША|US Billboard 200]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/top-billboard-200-albums|title=TOP BILLBOARD 200 ALBUMS: YEAR END 2015|work=Billboard|accessdate=December 10, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- | [[ЗША|US Digital Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/digital-albums|title=DIGITAL ALBUMS: YEAR END 2015|work=Billboard|accessdate=December 10, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- ! Чарт (2016) ! Пазіцыя |- | [[Аўстралія|Australian Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.adelaidenow.com.au/entertainment/music/aria-chart-for-2015-reveal-the-most-popular-music-that-australia-loves-to-turn-up-the-volume-on/news-story/6e893d679c4b38360d1d4efe73b44b06|title=ARIA chart for 2015 reveal the most popular music that Australia loves to turn up the volume on|work=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser]]|author=McCabe, Kathy|accessdate=January 6, 2016}}</ref> | style="text-align:center;"| 17 |- |[[Бельгія|Belgian Albums Chart]] ([[Фландрыя]])<ref name="australian-charts.com"/> | style="text-align:center;"|94 |- | [[Канада|Canadian Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/top-canadian-albums|title=TOP CANADIAN ALBUMS: YEAR END 2015|work=Billboard|accessdate=December 10, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 17 |- | [[Новая Зеландыя|New Zealand Albums]]<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4183|title=Top Selling Albums of 2015|publisher=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=December 25, 2015|archive-date=23 жніўня 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823012621/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4183|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| 19 |- | [[Вялікабрытанія|UK Albums Chart]]<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-artist-albums-of-2015-revealed__13273/|title=The Official Top 40 Biggest Artist Albums of 2015 revealed|last=Copsey|first=Rob|date=5 January 2016|publisher=Official Charts Company|accessdate=5 January 2016}}</ref> | style="text-align:center;"| 44 |- | [[ЗША|US Billboard 200]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/top-billboard-200-albums|title=TOP BILLBOARD 200 ALBUMS: YEAR END 2015|work=Billboard|accessdate=December 10, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 17 |- | [[ЗША|US Digital Albums]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/digital-albums|title=DIGITAL ALBUMS: YEAR END 2015|work=Billboard|accessdate=December 10, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 22 |} === Выніковы хіт-парад === {| class="wikitable" |- ! Чарт ! Пазіцыя |- | [[ЗША|US Billboard 200]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/greatest-billboard-200-albums|title=Greatest of All Time ''Billboard'' 200 Albums|work=Billboard|accessdate=November 12, 2015}}</ref> |align="center"| 64 |} {{зноскі}} {{Тэйлар Свіфт}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Альбомы Тэйлар Свіфт]] [[Катэгорыя:Альбомы на англійскай мове]] bgmcmul46vrex6lusxd83fsy2o9cgj1 0 357477 5173998 4394271 2026-08-01T06:29:27Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173998 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Delphinium luteum 6.jpg |image title = Delphinium luteum |image descr = Агульны выгляд квітнеючай расліны |regnum = Расліны |parent = Delphinium |rang = Від |latin = Delphinium luteum |author = [[A.Heller]], 1903 |syn = *{{bt|Delphinium nudicaule|var=luteum|(A.Heller) [[Jeps.]]}} |children name = |children = |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |iucnstatus = |iucn = |wikispecies = Delphinium luteum |commons = Category:Delphinium luteum |grin = 400584 }} {{NatureServe|G1}} '''Delphinium luteum''' — [[Біялагічны від|від]] шматгадовых [[Расліны|раслін]] [[Род (біялогія)|роду]] [[Рагулькі|Рагулькі]] <span>(</span>''<span lang="la">Delphinium</span>''<span>)</span> сямейства [[Казяльцовыя|Лютиковые]] <span>(</span>''<span lang="la">Ranunculaceae</span>''<span>)</span>. Некаторымі аўтарамі разглядаўся ў якасці падвіду іншага амерыканскага віду — <span></span>''<span lang="la">Delphinium nudicaule</span>'' <span lang="la">Torr. </span><span lang="la">& [[Эйса Грэй|A. Gray]]</span><span></span>. == Батанічнае апісанне == [[Файл:Delphinium_luteum_4.jpg|злева|міні|Кветкі]] Маленькая, вельмі рэдкая [[Трава|травяністая расліна]] з ярка-жоўтымі [[Кветка|кветкамі]] ў форме [[Рог дастатку|рога дастатку]]. Жоўтая афарбоўка кветак — рэдкасць для раслін роду Рагулькі. == Распаўсюджанне і экалогія == Расце на абмежаванай тэрыторыі ў акрузе Санома ў [[Каліфорнія|Каліфорніі]] і ніколі не распаўсюджвалася за межы асобных прыбярэжных раёнаў. === Ахоўны статус === З 1970-х гадоў від аднесены да [[Віды пад пагрозай вымірання|відаў пад пагрозай вымірання]]. Ахоўны статус з 2000 года — ''знаходзіцца пад пагрозай знікнення'' (''endangered'')<ref>http://ecos.fws.gov/speciesProfile/SpeciesReport.do?spcode=Q0M2{{Недаступная спасылка}} По данным U.S. Fish & Wildlife Service{{ref-en}}(англ.) Проверено 15 февраля 2009 г.</ref>. Лічыцца, што ў прыродзе засталося, магчыма, менш за 100 раслін. У 2002 годзе налічвалася 80 раслін у двух адасобленых месцах, прычым адно з іх — у [[Батанічны сад|батанічным садзе]] [[Каліфарнійскі ўніверсітэт|Каліфарнійскага універсітэта]] ў [[Берклі (Каліфорнія)|Берклі]]<ref>[http://www.centerforplantconservation.org/ASP/CPC_ViewProfile.asp?CPCNum=1382 http://www.centerforplantconservation.org/ASP/CPC_ViewProfile.asp?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090819050257/http://www.centerforplantconservation.org/ASP/CPC_ViewProfile.asp?CPCNum=1382 |date=19 жніўня 2009 }}</ref>. Робяцца спробы захаваць желтоцветковый выгляд живокости. Іншы блізкі від — <span id="cxmwIw" tabindex="0">(</span>''[[Delphinium bakeri]]''<span id="cxmwIw" tabindex="0">)</span>, які кампактна расце ў асобных раёнах Каліфорніі, таксама знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Абодва віды часта разглядаюцца разам. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233500516 ''Delphinium luteum''] на сайце Flora of North America(англ.)&nbsp; {{Праверана|15|02|2009}}(Праверана 15 лютага 2009) * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=DELU ''Рагулька жоўтая''] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081020225107/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=DELU |date=20 кастрычніка 2008 }} на сайце USDA NRCS(англ.)&nbsp; {{Праверана|15|02|2009}}(Праверана 15 лютага 2009) {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Знікаючыя віды]] [[Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі]] [[Катэгорыя:Рагулькі]] f4c39k7xvyfhob881998pcxzkpmu6xw 0 358092 5173983 5016624 2026-08-01T05:21:27Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173983 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = | regnum = Жывёлы | image file = Catocala sponsa.01.jpg | image title = | image descr = | parent = Catocala | rang = Від | latin = Catocala sponsa | author = [[Linnaeus]], [[1767]] | syn = | typus = | children name = | children = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | iucn = | wikispecies = Catocala sponsa | commons = Category:Catocala sponsa }} '''Catocala sponsa''' — начны [[Матылі|матылёк]] з сямейства {{bt-bellat|соўкі|Noctuidae}}, прадстаўнік роду {{bt-bellat||Catocala}}. == Арэал == З’яўляецца [[Палеарктыка|заходнепалеартычным]] відам. Арэал распаўсюджаны на шыракалістыя і змешаныя (іглічна-драбналістыя з прымешкай шыракалістых) лясы практычна ўсёй [[Еўропа|Еўропы]] (акрамя паўночных раёнаў), [[Паўночная Афрыка|поўначы Афрыкі]], [[Анатолія|Малой Азіі]], [[Іран]]а, [[Закаўказзе|Закаўказзя]] і Заходняга Казахстана<ref name="кя">{{кніга|аўтар=Воронин Л.&nbsp;В., Анашкина Е.&nbsp;Н., Администрация Ярославской области, Ярославская область. Департамент агропромышленного комплекса, охраны окружающей среды и природопользования, Ярославский государственный педагогический университет имени К.&nbsp;Д. Ушинского|загаловак=Красная книга Ярославской области|частка=Насекомые|спасылка=http://www.adm.yar.ru/doosp/RED%20BOOK/04%20nasekomie.pdf|месца=Ярославль|выдавецтва=Александр Рутман|год=2004|старонкі=184-185|старонак=382|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304202539/http://www.adm.yar.ru/doosp/RED%20BOOK/04%20nasekomie.pdf|archivedate=4 сакавіка 2016}}</ref><ref name="км">{{кніга|аўтар=|частка=Беспозвоночные|спасылка частка=http://kkmo2.verhovye.ru/rb/bspozvon/catocala_sponsa.php|загаловак=Красная книга Московской области|арыгінал=|спасылка=http://kkmo2.verhovye.ru/|вікікрыніцы=|адказны=|выданне=|месца=|выдавецтва=T-во науч. изд. кмк|год=2008|том=|старонкі=|старонак=827|серыя=|isbn=9785873175000|тыраж=}}</ref><ref name="кн">{{кніга|аўтар=Ануфриев Г.&nbsp;А., Бакка А.&nbsp;И., Бакка С.&nbsp;В. и др.|частка=Беспозвоночные|спасылка частка=http://red-book-nn.ru/docs/02-2-02-119.htm|загаловак=Красная книга Нижегородской области том 1 ( животные)|арыгінал=|спасылка=http://red-book-nn.ru/|вікікрыніцы=|адказны=|выданне=|месца=Нижний Новгород|выдавецтва=|год=2003|том=|старонкі=|старонак=328|серыя=|isbn=9785885872027|тыраж=|archive-date=10 лістапада 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111110123221/http://red-book-nn.ru/}}</ref><ref name="бу">[http://www.urral.ru/vid/213.htm Бабочки Северного Урала]</ref>. На тэрыторыі [[Расія|Расіі]] сустракаецца ў [[Еўрапейская частка Расіі|Еўрапейскай часткі]], на [[Каўказ]]е і ў Ніжнім [[Паволжа|Паволжы]]<ref name="кя"/><ref name="км"/>. [[Файл:Catocala_sponsa_on_tree_2008.JPG|злева|міні|180x180пкс|Матылёк са складзенымі крыламі на дрэве]] == Апісанне == Буйны начны матылёк з размахам крылаў да 6,8—8 см<ref name="кя"/><ref name="ле">{{Cite web |url=http://lepidoptera.ru/species/catocala-sponsa/ |title=Пурпурная ленточница на сайте Lepidoptera.ru |access-date=17 студзеня 2017 |archive-date=19 жніўня 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819215028/http://lepidoptera.ru/species/catocala-sponsa |url-status=dead }}</ref>. Пярэднія крылы — бура-шэрага колеру з малюнкам з папярочных перавязяў і плям іржавага і светла-бурага колеру, што характэрна для совак, заднія — малінава-чырвонага колеру з чорнымі аблямоўкай і перавяззю ў выглядзе расцягнутай '''W'''. У стане спакою пярэднія крылы закрываюць маляўнічыя заднія, пры неабходнасці адпудзіць ворагаў матылёк прыўздымае пярэднія крылы, паказваючы яркія ніжнія. [[File:Russia stamp 2005 № 1024.jpg|thumb|Паштовая марка Расіі]] {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Насякомыя Афрыкі]] [[Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі]] [[Катэгорыя:Стужачніцы]] [[Катэгорыя:Насякомыя на марках]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1767 годзе]] p0f4xy36y0qre5ojgqk9ovznft3zvy6 0 358603 5173877 4918637 2026-07-31T15:21:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173877 wikitext text/x-wiki {{значэнні|25 сакавіка}} {{Часопіс |назва = |арыгінал назвы = |лагатып = |выява = |шырыня = |подпіс = |спецыялізацыя = |перыядычнасць = |скарачэнне = |мова = |адрас рэдакцыі = |галоўны рэдактар = |заснавальнікі = |выдавец = |краіна = |гісторыя = |заснаванне = |апошні выпуск = |аб'ём = |камплектацыя = |тыраж = {{num|}} |ISSN = |eISSN = |доступ = |узнагароды = |вэб-сайт = |вікікрыніцы = |вікісховішча = }} '''«25 сакавіка»''' — часопіс студэнцкай моладзі [[Віленскі ўніверсітэт#Універсітэт Стэфана Баторыя|Універсітэта Стэфана Баторыя]]. Выдаваўся ў [[1936]] — [[1939]] гадах у [[Вільня|Вільні]] на [[Беларуская мова|беларускай мове]]. Выйшла 5 нумароў. Прытрымліваўся ідэйна-палітычнай праграмы групоўкі моладзі, якая імкнулася спалучыць ідэал суверэннай Беларусі з [[хрысціянства]]м і элементамі [[сацыялізм]]у. Апублікаваў «Ідэйную дэкларацыю маладых адраджэнцаў», дзе выказваўся за кааператыўна-карпарацыйны ўклад як аснову дзяржаўнага ладу. Канчатковую мэту сваёй дзейнасці рэдакцыя бачыла ў садзейнічанні фарміраванню «новага тыпу беларуса, вольнага ад сервілізму і нацыянальнага [[дэкаданс]]у, свядомага ідэалаў 25 сакавіка»<ref>[[25 сакавіка]] [[1918]] г. была абвешчана незалежнасць [[БНР|Беларускай Народнай Рэспублікі]]</ref>. У адпаведнасці з задачай «адрадзіць беларускае жыцце знутры і прыспасобіць народ да лепшай будучыні» часопіс прапагандаваў ідэю суверэннасці Беларусі (артыкулы: «Акт 25 сакавіка — вяршыня беларускай палітычнай думкі» [[Станіслаў Глякоўскі|С. Глякоўскага]], «Беларускае народнае свята»), арыентаваў чытачоў у тагачасных палітычных плынях, выкрываў [[фашызм]] (артыкул «Расізм: Гітлераўскі светапогляд» [[Вацлаў Пануцэвіч|В. Пануцэвіча]]), крытыкаваў практыку камуністычнага будаўніцтва (арт. «Пра стаханаўшчыну» В. Пануцэвіча), аддаваў увагу праблемам духоўнага жыцця народа і ролі народнай культуры ў сучаснасці (артыкулы [[Мар'ян Пецюкевіч|М. Пецюкевіча]]), высвятленню рэлігійнага індыферэнтызму сярод моладзі (артыкулы [[Антон Кумша|А. Кумшы]]), пытанням маральна-этычнага характару (артыкулы: «Алкаголь — наш вораг» пад псеўд. Ст. з-над Немна, «Чалавек як жывёліна разумная, грамадская, рэлігійная» С. Глякоўскага). На старонках часопіса змешчаны гістарычныя эцюды «Каліноўскі — першы змагар за Беларусь», «Васемнаццатыя ўгодкі Слуцкага паўстання» (абодва пад крыптанімам «М»), «Забытая гадаўшчына» (пад крыптанімам «Ш», пра 350-годдзе ([[Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588|Статута ВКЛ 1588 года]]). У рубрыках «Вольная трыбуна» і «Хроніка» асвятляў дыскусійныя пытанні, падзеі ў культурным і грамадскім жыцці [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] і [[Вільня|Вільні]]. {{зноскі}} == Літаратура == * Ліс, А. «25 сакавіка» / Арсень Ліс // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. — 523 с. — С. 219. — ISBN 985-11-0041-2. == Спасылкі == {{Артыкул|загаловак=“25 Сакавіка” — выданьне маладых беларускіх патрыётаў|год=2015|спасылка=https://kamunikat.org/?pubid=36880|выданне=[[Беларускі Рэзыстанс (часопіс)|Беларускі Рэзыстанс]]|нумар=1 (16)|мова=be-tarask|старонкі=46 — 63|archive-date=10 красавіка 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410200642/https://kamunikat.org/?pubid=36880}} [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Часопісы Вільні на беларускай мове]] [[Катэгорыя:1936 год у Вільні]] mkuc1ui3crslxf06ycornm7x3eipk7w 0 420288 5174061 5105557 2026-08-01T09:56:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174061 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Hello}} {{Музычны сінгл | Назва = Hello | Вокладка = | Памер = 220 | Выканаўца = [[Адэль (спявачка)|Адэлі]] | Альбом = [[25, альбом Адэлі|''25'']] | Бок А = | Бок Б = | Выпушчаны = 22 кастрычніка 2015 года | Фармат = [[Лічбавая дыстрыбуцыя]] | Запісаны = {{Няма АК2|Май - Верасень 2014 у [[Metropolis Studios]] у Лондане|2016|08|19}} | Жанр = [[барока-поп]], [[соўл]] | Кампазітар = | Працягласць = {{duration|m=4|s=55}} {{small|(альбомная версія)}} * {{duration|m=4|s=15}} {{small|(радыё версія)}} | Лэйбл = [[XL Recordings|XL]], [[Columbia Records|Columbia]] | Прадзюсар =[[Грэг Кёрстын]] | Аўтары песні = Адэль, Грэг Кёрстын | Чарты = | Агляды = * [[The Telegraph]] {{rating|4|5}}<ref name=AdeleHello1>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/music/artists/Adele-Hello-review/ |title=Adele, 'Hello', review: 'delivers raw, honest feeling'|author= Neil McCormick |date=23.10.2015 |publisher=telegraph.co.uk |lang=en}}</ref> * [[The Evening Standard]] {{rating|4|5}}<ref>{{cite web|url=http://www.standard.co.uk/stayingin/adele-hello-single-review-heartbroken-and-enormous-voice-a3097471.html|title=Adele - Hello, new song review: 'Heartbroken and enormous voice'|author=David Smyth |date=23.10.2015|publisher=standard.co.uk |lang=en}}</ref> |Папярэдні = [[Skyfall (песня)|Skyfall]] |Пап_год = 2012 |Год = 2015 |Наступны = [[When We Were Young]] |Наст_год = 2016 |Яшчэ = {{вонкавы відэакліп|{{YouTube|YQHsXMglC9A|logo=1|«Hello»}}}} }} {{Quote box |quote = «"Hello" гэта старамодная балада, якая ніколі не спяшаецца, ніколі не перагібае, але дае пажытак для разважанняў і тыя шчырыя пачуцці і адчуванні, якія зрабілі Адэль суперзоркай. У сённяшнім музычным свеце, перанасычаным тэатральна найгранай, не жывой, а пластыкавай поп-музыкай, Адэль у «Hello» ракрываецца, як подых чыстага кіслароду». |source = Ніл Мак-Кормік з [[The Telegraph]]<ref name="AdeleHello1" /> |quoted = true |bgcolor = #FFFFF0 |salign = center |align = right |width = 27% |border = 1px |fontsize = 90% }} '''«Hello»''' — песня брытанскай спявачкі і аўтара песень [[Адэль (спявачка)|Адэль]] з трэцяга студыйнага альбома [[25, альбом Адэлі|''25'']]. Напісаная Адэллю і Грэгам Кёрстынам, які таксама з’яўляецца прадзюсарам трэка, песня была выпушчана лэйблам [[XL Recordings]] як лід-сінгл 22 кастрычніка 2015<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/6737541/adele-25-album-release|work=Billboard|title=Adele Reveals Release Date, Tracklist for '25' Album|first=Joe|last=Lynch|date=2015-10-22}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.theguardian.com/music/2015/oct/22/adele-confirms-album-release-date-and-new-single-hello|work=The Guardian|title=Adele confirms album release date and new single, Hello|date=2015-10-22}}</ref>. «Hello» стаў першым рэлізам спявачкі пасля выхаду ў 2012 песні [[Skyfall (песня)|«Skyfall»]] і «паведамляе» пра вяртанне Адэлі да музыкі пасля трохгадовага маўчання<ref>{{Cite news|url=http://www.msnbc.com/msnbc/adele-makes-history-after-hiatus-she-says-hello-again-fans|work=MSNBC|title=Adele makes history after hiatus as she says ‘Hello’ again to fans|first=Joseph|last=Neese|date=2015-10-23}}</ref>. Сінгл дэбютаваў на першым месцы ў [[ЗША]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Германія|Германіі]], [[Францыя|Францыі]] і іншых краінах<ref name="UK number 1" />. Прэзентацыя відэакліпа на песню адбылася на яе канале [[Vevo]] 23 кастрычніка 2015. На працягу сутак ролік набраў больш за 27 млн праглядаў, тым самым усталяваўшы [[:en:24-Hour Vevo Record|новы рэкорд]]<ref>{{Cite news|url=http://www.bustle.com/articles/119190-adeles-hello-breaks-vevo-record-proving-the-soulful-singer-is-still-at-the-top-of-her|work=Bustle|title=Adele's "Hello" Breaks VEVO Record, Proving The Soulful Singer Is Still At The Top Of Her Game|first=JENNIFER|last=STILL}}</ref>. 12 лютага 2017 года ў [[Лос-Анджэлес]]е на [[59-я цырымонія «Грэмі»|59-й цырымоніі]] ўручэння музычнай прэміі «Грэмі» песня ганаравана трыма ўзнагародамі ў катэгорыях [[Прэмія «Грэмі» за лепшую песню года|Лепшая песня года]], [[Прэмія «Грэмі» за лепшы запіс года|Лепшы запіс года]] і [[Прэмія «Грэмі» за лепшае сольнае поп-выкананне|Лепшае сольнае поп-выкананне]]<ref>{{cite web | url=https://www.grammy.com/files/59thpresslist01312017finalpreshow.pdf | title=59th Annual GRAMMY Awards Nominees and Winners | work=The Grammys | date=2017-02-13 | access-date=2017-02-13}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.grammy.com/nominees | title=59th Annual GRAMMY Awards Nominees and Winners | work=The Grammys | date=2016-12-06 | access-date=2016-12-08}}</ref><ref name="billboardGrammy">{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/news/grammys/7686168/grammy-awards-2017-winners-list| title=Grammy Awards 2017: See the Full Winners List | work=[[Billboard]]| date=2017-02-13 | access-date=2017-02-13}}</ref>. == Гісторыя рэлізу == Падчас запісу альбома Адэль сустракалася з многімі аўтарамі песень, пакуль яна не сустрэла прадзюсара Грэга Кёрстына, у працы з якім адбыўся прарыў<ref>{{Cite news|url=http://www.allaccess.com/net-news/archive/story/146974/adele-speaks-out-on-siriusxm-beats-radio-1-hello-e|work=All Access|title=Adele Speaks Out On SiriusXM, Beats Radio 1, 'Hello' Explodes Worldwide|date=2015-10-23}}</ref>. «Hello» была напісана ў [[Чызік]]у (прадмесце [[Лондан]]а), які зрабіў песню чымсьці незвычайным для Адэлі, якая прызналася, што любіць складаць музыку дома<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/p035zwgc|work=BBC Radio 2|title=Adele: “My son doesn’t like my music, I just sing Twinkle Twinkle”|first=Chris|last=Evans|date=2015-10-23}}</ref>. Песня была напісана Адэллю і [[Грэг Кёрстын|Грэгам Кёрстынам]], які з’яўляецца і прадзюсарам сінгла, а таксама сыграў на [[Бас-гітара|бас-гітары]], [[Гітара|гітары]], [[фартэпіяна]] і клавішных інструментах з Адэллю, пазначанай як [[барабан]]шчыца<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6738449/radio-on-adele-hello-she-can-make-you-feel-what-she-feels|work=Billboard|title=Radio on Adele's 'Hello': 'She Can Make You Feel What She Feels'|first=Gary|last=Trust|date=2015-10-24}}</ref><ref name="Billboard - Lars">{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6738252/adele-comeback-song-hello-25|title=Adele's Comeback Song 'Hello' Has Arrived|last=Brandle|first=Lars|work=[[Billboard (Magazine)|Billboard]]|date=23 October 2015|access-date=9 November 2015}}</ref>. Падчас працы над альбомам, Адэль паехала ў [[Лос-Анджэлес]], каб зрабіць сесію запісу для альбома і перазапісаць свой вакал для «Hello»<ref>{{Cite news|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/feature/a675199/adeles-new-single-first-listen-review-hello-is-a-mighty-comeback.html#~ps4xzA6PQZo3yz|work=Digital Spy|title=Adele's new single first listen review: 'Hello' is a mighty comeback|first=Lewis|last=Corner|date=2015-10-23}}</ref>. Гаворачы пра працэс запісу яна сказала: «Мы напісалі большую частку матэрыялу адным захадам»<ref name="Powell" />. Падчас рэкламнай паўзы на праграме [[The X Factor, Вялікабрытанія|The X Factor]] 18 кастрычніка было паказана 30 секунд з відэа на песню «Hello». Рэкламны ролік новага матэрыялу выканаўцы, які паказвае лірыку песні на чорным экране ў суправаджэнні вакалу Адэлі<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34567653|work=BBC|title=Adele 'teases new material in TV advert'|date=2015-10-18}}</ref>. Праз тры дні на праграме [[:en:The Radio 1 Breakfast Show|The Radio 1 Breakfast Show]] вядучы [[Нік Грымшау]] намякнуў, што прэм’ера першага сінгла Адэлі з новага альбома адбудзецца ў яго праграме 30 кастрычніка<ref>{{Cite news|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a674855/adeles-new-single-hello-will-be-released-this-week.html#~prWsThLQsINhSb|work=Digital Spy|title=Updated: Adele's new single 'Hello' will be released this week|first=Lewis|last=Corner|date=2015-10-21}}</ref>. Аднак, 22 кастрычніка Адэль у сваёй заяве пацвердзіла некаторыя дэталі рэлізу яе альбома «25» і выхад песні «Hello» як лід-сінгла з альбома 23 кастрычніка<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/34606780/adele-reveals-the-release-date-for-her-third-studio-album-25-and-new-single|work=BBC|title=Adele reveals the release date for her third studio album, 25, and new single|date=2015-10-22}}</ref>. Падчас інтэрв’ю спявачкі Ніку Грымшау на радыё [[BBC Radio 1]] 22 кастрычніка адбылася прэм’ера песні<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34613748|work=BBC News|title=Adele premieres 'intimate' new song|date=2015-10-25}}</ref>. == Музыка і тэкст == Песня «Hello» напісана ў танальнасці [[фа мінор]] з тэмпам 79 удараў у хвіліну<ref>{{Cite web|url = https://www.audiokeychain.com/track/vqs/adele-hello|title = Key and BPM of Adele - Hello|website = AudioKeychain}}</ref>, у фартэпіяннай версіі адбываецца прагрэсаванне танальнасцей Fm-[[:en:A♭ (musical note)|A♭]] (ля-бемоль)-[[:en:E♭ (musical note)|E♭]] (мі-бемоль)-[[:en:D♭ (musical note)|D♭]] (рэ-бемоль)<ref name="sheet music">{{cite web|title=Adele "Hello" official sheet music| url=http://www.sheetmusicdirect.com/se/ID_No/122316/Product.aspx |website=Sheet Music Direct|access-date=23 October 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=Adele "Hello" official sheet music Musicnotes |url=http://www.musicnotes.com/sheetmusic/mtd.asp?ppn=MN0156888 |website=Musicnotes |access-date=23 October 2015}}</ref>. Вакал Адэлі ў песні ахопліваюць паўтоны ад [[Фа, нота|F3]] (фа малой актавы) да [[Ля, нота|А♭5]] (ля другой актавы)<ref name=Vocalrange>{{cite web|title=Hello By Adele - Digital Sheet Music |url=http://www.musicnotes.com/sheetmusic/mtd.asp?ppn=MN0156888 |website=musicnotes.com |publisher=Musicnotes, Inc |access-date=26 October 2015}}</ref>. Лірычна, песня прысвечана тэме настальгіі і шкадавання і прадстаўлена ў выглядзе гутаркі пра адну ці некалькіх гісторый адносін з яе мінулага<ref>{{cite web |url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/adele-fame-toxic-touring-lonelypeople-6693239 |title=Adele: Fame is toxic and touring is lonely...people have paid to see me but what if they don't like me |author=Rachael Bletchly |date=23 October 2015|work=mirror|access-date=25 October 2015}}</ref>. == Меркаванне крытыкаў == [[:en:Alexis Petridis|Алекс Петрыдыс]] з [[The Guardian]] апісаў яе як «значную баладу, якая з’яўляецца цудоўным прыкладам у сваім родзе» і меркаваў, што песні «пра пакутнае каханне сталі адметнай прыкметай эпічных балад Адэлі, якія зрабілі яе сусветнай зоркай»<ref>{{cite web|url=http://www.theguardian.com/music/musicblog/2015/oct/23/adele-new-single-hello-review |title=Striking, witty and lovelorn – Adele's new single Hello reviewed (and hear it here, too) |author=Alexis Petridis |date=2015-10-23 |work=[[The Guardian]] |publisher=www.theguardian.com |access-date=2015-10-28}}</ref>. У сваім аглядзе песні для [[The Independent]] Эмілі Джап напісала, што гэта «нельга назваць інавацыйным вяртаннем, але Адэль з яе знаёмым „дымлівым“ гукам вельмі чакалі». Таксама яна адзначыла, што «Адэль робіць тое, што яна робіць лепш усіх, прыкладаючы ўсе высілкі для гучнага напеву эмацыйных апавяданняў пра каханне і страту, гэтак жа як і ў альбоме „[[21, альбом Адэлі|21]]“, але гэтым разам з трохі большым самапрабачэннем»<ref>{{cite web| url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/adele-hello-first-listen-review-this-is-an-if-it-aint-broke-ballad-showing-what-adele-does-best-a6705686.html |title=Adele 'Hello', first review: This is an 'if it ain't broke' ballad showing what Adele does best |author=Emily Jupp |date=2015-10-23 |work=[[The Independent]] |publisher=www.independent.co.uk |access-date=2015-10-28|lang=en}}</ref>. Грэг Кот з газеты [[Chicago Tribune]] напісаў: «Тэксты песень працуюць лепш за ўсё тады, калі яны раскрываюць асабістыя дэталі, якія адпавядаюць спалучэнню сілы вакалу і стрыманасці»<ref>{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/kot/ct-adele-new-song-hello-20151022-column.html |title=Adele's new song 'Hello' a safe balancing act |author=Kot Greg |date=23 October 2015 |work=[[Chicago Tribune]] |publisher=www.chicagotribune.com |access-date=2015-10-28|lang=en}}</ref>. Ніл Мак-Кормік з [[The Telegraph]] назваў «Hello» «прыгожай песняй пра страту і шкадаванне», дадаўшы, што «яна хапае Вас за той від памяці, які кожны слухач захоўвае дзе-небудзь у сваім сэрцы і звязвае з уласнай драмай Адэлі»<ref name=AdeleHello1/>. Эма Паўэл з газеты [[Evening Standard]] ([[Лондан]]) напісала: «Праслухаўшы „Hello“ упершыню, фанаты — у тым ліку знакамітасці — тысячамі выйшлі ў сацыяльныя сеткі, каб пахваліць песню, называючы яе „магічнай“, а іншыя пісалі, што яны былі даведзены ёю да слёз.»<ref name="Powell">{{cite web |url=http://www.standard.co.uk/showbiz/celebrity-news/adele-leaves-fans-with-shivers-and-in-tears-as-she-releases-debut-single-hello-from-album-25-a3097451.html |title=Adele releases first single 'Hello' in three years leaving fans with ‘shivers’ and in tears |author=Emma Powell |date=23 October 2015 |work=[[Evening Standard]] |publisher=standard.co.uk |access-date=2015-10-28|lang=en}}</ref>. Дэвід Сміт (Evening Standard): «Хрыплыя бэк-вакалы і мінімум ударных пакідаюць досыць месцы для яе голасу, велізарнага і якое разбівае сэрца. Адэль магла б быць больш прадпрымальнай у прамоўшэне, але большая частка яе прывабнасці складаецца ў тым, што яна, быццам бы прыйшла з іншага часу, калі эпічныя гастролі і шумная раскрутка ў СМІ і сацыяльных сетках былі цалкам непатрэбнымі датуль, пакуль вы мелі вялікую песню. І яе „Hello“, як раз і ёсць такая вялікая песня.»<ref>{{cite web |url=http://www.standard.co.uk/stayingin/adele-hello-single-review-heartbroken-and-enormous-voice-a3097471.html |title=Adele - Hello, new song review: 'Heartbroken and enormous voice' |author=David Smyth |date=23 October 2015 |work=[[Evening Standard]] |publisher=standard.co.uk |access-date=2015-10-28|lang=en}}</ref>. === Рэйтынгі і ўзнагароды === Часопіс ''[[Rolling Stone]]'' змясціў песню «Hello» на шостае месца ў сваім спісе Лепшых песень 2015 года (50 best songs of 2015)<ref>{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/music/lists/50-best-songs-of-2015-20151203/titus-andronicus-dimed-out-20151203|title=50 Best Songs of 2015|publisher=Billboard.com}}</ref>. На цырымоніі [[:en:2016 Billboard Music Awards|2016 ''Billboard'' Music Awards]], спявачка была намінавана ў 9 катэгорыях, перамогшы ў 5, уключаючы Top Selling Song за песню «Hello»<ref>{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/news/bbma/7378353/billboard-music-awards-2016-complete-winners-list | title=Billboard Music Awards 2016: Complete Winners List | work=Billboard | date=22 May 2016 | access-date=22 May 2016 }}</ref>. Відэакліп песні атрымаў 7 намінацый на [[Цырымонія MTV Video Music Awards 2016|Цырымоніі MTV Video Music Awards 2016]], уключаючы [[MTV Video Music Award за лепшае відэа года|Лепшае відэа года]] і [[MTV Video Music Award за лепшае жаночае відэа|Лепшае жаночае відэа]]<ref>{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/events/vma/7453279/beyonce-adele-lead-nominees-2016-mtv-video-music-awards | title=Beyonce, Adele Lead Nominees for 2016 MTV Video Music Awards | work=Billboard | access-date=July 26, 2016}}</ref>. === Падабенства з песняй Лаянела Рычы === Некалькі выданняў, напрыклад, [[Radio Times]] і [[The Telegraph]], заўважылі падабенства з аднайменнай знакамітай песняй 1983 года [[Hello, песня Лаянела Рычы|«Hello»]] амерыканскага соўл-спевака [[Лаянел Рычы|Лаянела Рычы]]<ref name=Horton/><ref>{{cite web |url=http://www.radiotimes.com/news/2015-10-26/hello-adele-is-it-lionel-richie-youre-looking-for |title=Hello Adele, is it Lionel Richie you're looking for? |date=26 October 2015 |work=[[Radio Times]] |publisher=www.radiotimes.com |access-date=2015-10-28 |lang=en}}</ref>. Рычы сам жартаўліва адказваў на сваёй старонцы ў [[Instagram]] «Прывітанне Адэль, гэты ты мяне шукаеш?», скарыстаўшы пакадравае параўнанне з іх двух музычных кліпаў, у якім ён і Адэль робяць той жа самы выраз твару падчас тэлефоннага званка з амаль дакладна такога ж колеру і дызайну тэлефона. Сама Адэль знайшла гэту сітуацыю смешнай, а таксама і заявіла на ранішнім шоу радыё [[BBC Radio 1]], што яна жадала захаваць канкурэнтную паралель з іншым выканаўцам, распавёўшы вядучаму канала [[BBC]] [[Нік Грымшау|Ніку Грымшау]], што гэты музычны свет «definitely got to do something, me and Lionel»<ref name=Horton>{{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/music/news/hello-is-it-me-youre-looking-for/ |title=Lionel Richie responds to Adele's 'Hello' |author=Helena Horton |date=26 October 2015 |work=''[[The Telegraph]]'' |publisher=www.telegraph.co.uk |access-date=2015-10-28 |lang=en}}</ref>. 15 лютага 2016 года на [[58-я цырымонія «Грэмі»|58-й цырымоніі «Грэмі»]] гэты нюанс некаторых супадзенняў абыграў адзін з вядучых ([[LL Cool J]]) падчас свайго выступлення, а самі Рычы і Адэль разам сфатаграфаваліся<ref name=Grammys2016as>{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/news/grammys/6875374/grammys-2016-didnt-see-on-tv |title=Grammys 2016: 34 Things You Didn't See on TV |author= Katie Atkinson |date=16 лютага 2016 |work=''[[Billboard]]'' |publisher=www.billboard.com |access-date=2016-02-16 |lang=en}}</ref>. == Камерцыйны поспех == [[Выява:Elton John in Norway 4.jpg|thumb|right|Сінгл «Hello» стаў у ЗША першай песняй у лічбавым фармаце з больш як мільённым тыражом за адзін тыдзень рэлізу, і трэцім сінглам у гісторыі па сумарным тыражы, уключаючы продажы на фізічных носьбітах. Рэкорд належыць песне «[[Candle in the Wind 1997|Candle in the Wind 1997/Something 'Bout the Way You Look Tonight]]» у выкананні [[Элтан Джон|Элтана Джона]], якой удалося перавысіць тыраж за адзін тыдзень: 3,446,000 копій у дэбютны тыдзень плюс яшчэ 1,212,000 копій у другі тыдзень рэлізу<ref>{{cite web|url=http://m.billboard.com/entry/view/id/146220|title=Adele's 'Hello' Has Biggest Sales Week for a Single Since Elton John's Princess Diana Tribute in 1997|author=Gary Trust & Keith Claufield|work=[[Billboard? (magazine)|Billboard]]|publisher=([[Prometheus Global Media]])|date=November 4, 2015|access-date=November 5, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216093226/https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6752913/adele-hello-biggest-sales-week-elton-john-candle-wind-1997|archive-date=16 снежня 2019|url-status=dead}}</ref>.]] На працягу 12 гадзін з моманту рэлізу, песня паднялася на першую пазіцыю ў чартах iTunes у 85 краінах<ref>{{Cite news|url=http://perezhilton.com/2015-10-23-adele-hello-new-single-25-number-one-song-worldwide-preorder-itunes#.ViufKbfhDIV|work=PerezHilton.com/|title=Adele's Hello Is Already The No. 1 Single In 85 Countries!|date=2015-10-23|access-date=15 лютага 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024150726/http://perezhilton.com/2015-10-23-adele-hello-new-single-25-number-one-song-worldwide-preorder-itunes#.ViufKbfhDIV|archive-date=24 кастрычніка 2015|url-status=dead}}</ref>. Улічваючы шматлікія прагляды кліпа на [[Vevo]] і праслухоўванне песні на [[Spotify]], аналітыкі адразу выказалі здагадку: «Hello» можа ўзначаліць чарты [[ЗША]] ([[Billboard Hot 100]]) і [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] ([[UK Singles Chart]]), што потым і пацвердзілася<ref>{{Cite news|url=http://headlineplanet.com/home/2015/10/23/adeles-hello-25-soar-to-1-on-itunes-sales-charts/|work=Headline Planet|title=ADELE’S “HELLO,” “25” SOAR TO #1 ON ITUNES SALES CHARTS|first=BRIAN|last=CANTOR|date=2015-10-23}}</ref><ref name="Weeknd9" >{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6738614/weeknd-tops-hot-100-adele-no-1-next-week|work=Billboard|title=he Weeknd Tops Hot 100; Adele No. 1 Next Week?|first=Gary|last=Trust|date=October 26, 2015}}</ref>. За першыя 3 дні рэлізу ў Вялікабрытаніі было прададзена 165 000 копій і [[Official Charts Company]] пацвердзіла, што сінгл дэбютуе на першым месцы ў брытанскім чарце<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-34641642 |title= Entertainment arts. Adeles Hello |work=bbc.co.uk |date=2015-10-26}}</ref>. Праз 24 гадзіны пасля выхаду «Hello» быў загружаны 400 000 разоў у ЗША, што стала новым рэкордам першага дня продажаў<ref>{{Cite news |url=http://www.idolator.com/7612834/adeles-hello-vevo-record-first-week-sales |title=Adeles Hello Vevo record first week sales |work=idolator.com |date=2015-10-26 |access-date=15 лютага 2017 |archive-date=20 ліпеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720085626/https://www.idolator.com/7612834/adeles-hello-vevo-record-first-week-sales |url-status=dead }}</ref>. За два першыя дні колькасць лічбавых спамповак дасягнула 450 тыс., што гаварыла пра рэкорд і за ўвесь тыдзень. Да гэтага ім валодаў сінгл «[[Right Round]]» рэпера [[Flo Rida]] з 636 000 лічбавых загрузак у дэбютны тыдзень (які скончыўся 15 лютага 2009 года), паводле звестак кампаніі Nielsen Music. І гэты рэкорд адбыўся: новы сінгл Адэлі быў 750 000 раз спампаваны ў ЗША за палову тыдня (з 23 па 26 кастрычніка)<ref>{{cite web |url=http://www.idolator.com/7612834/adeles-hello-vevo-record-first-week-sales |title=Adele’s “Hello” Has Already Sold 750,000 Downloads, Breaks First-Day Sales, VEVO & Streaming Records |first=Mike |last=Wass |date=26 October 2015 |publisher=Spinmedia |access-date=15 лютага 2017 |archive-date=20 ліпеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720085626/https://www.idolator.com/7612834/adeles-hello-vevo-record-first-week-sales |url-status=dead }}</ref>. У самой Адэлі лепшы тыдзень продажаў раней быў у песні «[[Rolling in the Deep]]» (353 000 копій у тыдзень, які скончыўся 15 мая 2011 года)<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6738480/adele-hello-record-us-digital-sales |work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Aiming for Record U.S. Digital Sales Week |first= Keith |last=Caulfield |date=2015-10-25}}</ref>. З улікам такіх дасягненняў лід-сінгла «Hello», яшчэ за тры тыдні да рэлізу эксперты меркавалі, што тыраж новага альбома «25» складзе ў дэбютны тыдзень ад 1,3 да 1,8 млн копій, што стане рэкордам для жанчын за апошнюю чвэрць стагоддзя (Nielsen era, 1991-), і паб’е папярэдняе дасягненне дыска [[Oops!... I Did It Again]] спявачкі [[Брытні Спірс]], які выйшаў у маі 2000 года з тыражом у 1,32 млн копій<ref>{{Cite news| url=http://www.billboard.com/articles/news/6745314/adele-25-first-week-sales-forecast-hello |work=Billboard| title=Adele's '25' Is a Lock to Sell 1 Million in Its First Week -- How About 2? |last= Ed Christman and Gail Mitchell| date=2015-10-29}}</ref>. Сінгл «Hello» выйшаў на першае месца ў чартах [[iTunes]] больш як 100 краін, а будучы альбом Адэлі «25» узначаліў спісы перадзаказаў у 93 краінах<ref name="lenta1" /><ref name="Renshaw" />. [[Х'ю Мак-Інтайр]] з часопіса [[Forbes Magazine]] назваў аб'ёмы продажаў сінгла «значнымі», сцвярджаючы, што «„Hello“ апынулася здольным паставіць рэкорд продажаў у той час, калі ўжо мала хто купляе музыку»<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2015/11/04/why-adeles-record-breaking-sales-week-is-especially-important/|title=Why Adele's Record-Breaking Sales Week Is Especially Important|author=Hugh McIntyre|work=Forbes}}</ref>. У [[Еўропа|Еўропе]] і свеце «Hello» у першую ж тыдзень выхаду ўзначаліў хіт-парады многіх краін, уключаючы такія як, [[Бельгія]], [[Венгрыя]], [[Германія]], [[Грэцыя]], [[Ізраіль]], [[Ірландыя]], [[Ісландыя]], [[Італія]], [[Ліван]], [[Люксембург]], [[Нідэрланды]], [[Нарвегія]], [[Партугалія]], [[Славакія]], [[Славенія]], [[Чэхія]], [[Швейцарыя]], [[Шатландыя]], [[Францыя]]<ref>{{cite web|url=http://www.idolator.com/7613572/adele-hello-debuts-chart-hot-100-sells-jaw-dropping-1-million-downloads|title=Adele’s “Hello” Debuts At #1, Sells Jaw-Dropping 1.1 Million US Downloads In First Week|first1=Robble|last1=Daw|date=2 November 2015|access-date=11 November 2015|archive-date=20 ліпеня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720085550/https://www.idolator.com/7613572/adele-hello-debuts-chart-hot-100-sells-jaw-dropping-1-million-downloads|url-status=dead}}</ref>. У [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] «Hello» дэбютаваў 30 кастрычніка 2015 года на пазіцыі № 1 у [[UK Singles Chart]] з паказчыкам 333000 камбінаваных продажаў, уключаючы 259000 загрузак, што зрабіла яго найбуйнейшым чарттоперам за апошнія тры гады. Сінгл стаў другім для Адэлі лідарам хіт-параду Вялікабрытаніі пасля [[Someone Like You]] (2011). Акрамя таго, «Hello» з паказчыкам 7,32 млн стрымінгавых загрузак у дэбютны тыдзень, пабіў папярэдні рэкорд, усталяваны сінглам [[What Do You Mean?]] канадскага спевака [[Джасцін Бібер|Джасціна Бібера]]<ref name="UK number 1">{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/chart-news/adele-smashes-official-chart-records-with-comeback-single-hello__11165/ |title=Adele smashes Official Chart records with comeback single Hello |work=[[Official Charts Company]]|author=Copsey, Rob |date=October 30, 2015 |access-date=October 30, 2015}}</ref>. На наступны тыдзень сінгл заставаўся на вяршыні чарта UK Singles Charts, дадаўшы яшчэ 121000 лічбавых загрузак і 5,78 млн патокаў па стрымінгу, атрымаўшы залаты статус ад BPI<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/adele-says-hello-to-another-week-at-number-1__11291/|title=Adele says Hello to another week at Number 1|date=6 November 2015|publisher=Official Charts Company|first=Justin|last=Myers}}</ref>. Працягваючы лідыраваць у трэці тыдзень запар у брытанскім чарце і дадаўшы яшчэ 4,7 млн слухачоў (streamed track), сінгл атрымаў плацінавы статус [[BPI]]<ref name="UKnumber13">{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/chart-news/adele-s-hello-scores-official-singles-chart-hat-trick__11673/ |title=Adele’s Hello scores Official Singles Chart hat-trick |work=[[Official Charts Company]]|author=Liv Moss |date=13 November 2015 |access-date=13 лістапада 2015}}</ref>. === Паўночная Амерыка === У [[ЗША]] хіт «Hello» дэбютаваў 14 лістапада 2015 года на пазіцыі № 1 у [[Billboard Hot 100]], паставіўшы рэкорд лічбавых загрузак: 1,11 млн. Адначасова ён узначаліў чарты [[Digital Songs]] (у 4-ы раз) і [[Streaming Songs]] (1-ы раз). Другі паказчык з 61.6 млн загрузак (streams, ці радыёпраслухоўвання і продажу, у Streaming Songs), дзе лепшы паказчык у гісторыі быў толькі 3 сакавіка 2013 года: [[Baauer]]'s «[[Harlem Shake]]» (103 млн)<ref name="US number 1">{{cite web|url=http://m.billboard.com/entry/view/id/145909|title=Adele Says "Hello" to No. 1 Debut, First Song To Sell 1 Million Downloads In A Week|work=[[Billboard (Magazine)|Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=2 November 2015|access-date=2 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151105071255/http://m.billboard.com/entry/view/id/145909|archive-date=5 лістапада 2015|url-status=dead}}</ref>. «Hello» гэта 4-ы чарттопер спявачкі ў ЗША (і 1048-м у суме з іншым выканаўцамі за 57-летнюю гісторыю чарта) пасля яе папярэдніх сінглаў: «[[Rolling in the Deep]]» (хіт № 1 усяго 2011 года), «[[Someone Like You]]» і «[[Set Fire to the Rain]]». Адначасова ён стаў 24-м чарттоперам, які адразу трапіў на першае месца<ref name="Hello1" >{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6746355/adele-hello-no-1-hot-100-debut-one-million-downloads-week|work=Billboard|title=Adele Says 'Hello' to No. 1 Hot 100 Debut; First Song to Sell 1 Million Downloads in a Week|first=Gary|last=Trust|date=November 2, 2015|access-date=November 2, 2015}}</ref>. У другі тыдзень знаходжання (у тыдзень, які скончыўся 21 лістапада) на пазіцыі № 1 у ЗША сінгл быў запампаваны ў лічбавым фармаце 635,000 разоў, што стала трэцім рэкордным паказчыкам у гісторыі і самым вялікім паказчыкам спамповак у недэбютны тыдзень. Таксама другі тыдзень хіт узначальваў чарты [[Digital Songs]] і [[Streaming Songs]] (61,6 млн і 47,4 млн патокаў у першыя два тыдні адпаведна), і першы тыдзень быў на пазіцыі № 1 у чартах [[On-Demand Songs]] і [[Adult Alternative Songs]]<ref name="Hello2w">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6754159/adele-hello-hot-100-second-week |work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Tops Hot 100 for Second Week; Ariana Grande, Meghan Trainor Hit Top 10 |first=Gary|last=Trust|date=November 9, 2015|access-date=November 9, 2015}}</ref>. У чарце з [[28 лістапада]] песня працягнула лідыраваць трэці тыдзень запар у [[Hot 100]] (дадаўшы яшчэ 480,000 лічбавых копій) і стала № 1 у радыёэфірным [[Radio Songs]] (145 млн праслухоўванняў). Тым самым яна ўзначаліла ўсе тры галоўныя кампаненты аб’яднанага хіт-параду ЗША: продажы (Digital Songs), радыёэфір (Radio Songs) і Інтэрнэт ([[Streaming Songs]] +44,7 млн і [[On-Demand Songs]] +16,7 млн)<ref name="Hello3w" />. «Hello» стала толькі 4-й песняй, якой удалося тры тыдні запар выходзіць тыражом больш за 400,000 лічбавых копій. Раней такое ж удалося зрабіць хітам «[[Happy (песня Фарэла Ўільямса)|Happy]]» ([[Pharrell Williams]], 2014), «[[Blurred Lines]]» ([[Robin Thicke]] пры ўдзеле Williams and T.I., 2013), і «[[Somebody That I Used to Know]]» ([[Gotye]] пры ўдзеле [[Kimbra]], 2012). У радыёэфірным [[Radio Songs]] песня стала самай праслухоўванай у ЗША за апошнія 22 гады, паўтарыўшы адпаведны рэкорд упершыню пасля «[[Dreamlover]]» ([[Mariah Carey]]), якая 28 жніўня 1993 года таксама ўсяго толькі за 4 тыдні дасягнула пазіцыі № 1<ref name="Hello3w" />. «Hello» таксама паставіла рэкорд па хуткасці ўзыходжання на вяршыню: адразу з № 4 на № 1 і ўпершыню за ўсю 25-гадовую гісторыю гэтага радыёэфірнага хіт-параду. Раней рэкорд належаў сінглу «[[Empire State of Mind]]» ([[Jay Z]] і [[Alicia Keys]]), які 28 лістапада 2009 года падняўся адразу з № 6 на № 1. Таксама песня стала толькі трэцяй, якая здолела адначасова ўзначаліць усе пяць асноўных чартаў (Hot 100, [[Digital Songs]], [[Streaming Songs]], [[On-Demand Songs]] і [[Radio Songs]]) за ўсе тры гады, што яны разам суіснуюць (Streaming Songs быў запушчаны ў студзені 2013). Раней гэтага змаглі дасягнуць толькі дзве песні: «[[Fancy (песня)|Fancy]]» ([[Iggy Azalea]] пры ўдзеле [[Charli XCX]], 28 чэрвеня 2014), і «[[Uptown Funk!]]» ([[Mark Ronson]] пры ўдзеле [[Bruno Mars]] (8 тыдняў № 1 у лютым — красавіку 2015)<ref name="Hello3w">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6762610/adele-hello-hot-100-no-1-third-week-fastest-radio-songs |work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Leads Hot 100 for Third Week, Is Fastest Radio Songs No. 1 in 22 Years |first=Gary |last=Trust |date=November 16 2015 |access-date=November 16, 2015}}</ref>. Таксама песня ўзначаліла радыёэфірны хіт-парад [[Adult Contemporary]] (які быў створаны ў 1993 годзе), падняўшыся з пазіцыі № 4 на № 1 (і гэта самае хуткае ўзыходжанне да вяршыні ўпершыню з 1997 года). Хутчэй узыходзіў у 1997 годзе хіт «[[Butterfly Kisses]]» ([[Bob Carlisle]]). У тую ж тыдзень (да 28 лістапада) песня другі тыдзень лідыравала ў Adult Alternative Songs (радыёэфірны хіт-парад альтэрнатыўнай музыкі для дарослай аўдыторыі) і паднялася ў іншых чартах: [[Adult Pop Songs]] (7-3) і [[Pop Songs]] (9-4)<ref name="AdultContemporary1">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6762575/adele-hello-hits-no-1-adult-contemporary-chart |work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Hits No. 1 on Adult Contemporary Chart |first=Gary |last=Trust |date=November 16 2015 |access-date=November 16, 2015}}</ref>. У чарце з [[5 снежня]] песня працягнула лідыраваць 4-ы тыдзень запар у [[Hot 100]] (набраўшы 2,555,000 лічбавых копій за гэтыя чатыры тыдні)<ref name="auto3">{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6770427/adele-tops-hot-100-fourth-week-justin-bieber-alessia-cara|title=Adele Tops Hot 100 for Fourth Week; Justin Bieber, Alessia Cara Hit Top 10 |last=Trust |first=Gary |work=Billboard |access-date=23 November 2015}}</ref>. З 19 снежня 6-ы тыдзень запар узначальваючы [[Hot 100]]<ref name="fastest">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6762610/adele-hello-hot-100-no-1-third-week-fastest-radio-songs|work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Leads Hot 100 for Third Week, Is Fastest Radio Songs No. 1 in 22 Years|first=Gary|last=Trust|date=November 16, 2015|access-date=November 16, 2015}}</ref> сінгл быў загружаны тыражом звыш 2,9 млн копій<ref name="ussales4">{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6786013/adele-hello-leads-hot-100-sixth-week|title=Adele's 'Hello' Leads Hot 100 for Sixth Week, Selena Gomez Goes Top 10|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|date=December 7, 2015|access-date=8 December 2015}}</ref>. Асацыяцыя гуказапісу сертыфікавана яго ў 4-кратным плацінавым статусе [[RIAA]]. Адначасова (у тыдзень з 19 снежня) сінгл узначальваў Streaming Songs (6 тыдняў запар), Radio Songs (4 тыдні № 1), Digital Songs (вярнуўся на першае месца), Adult Contemporary (4 тыдні № 1), Pop Songs (3 тыдні № 1), Adult Pop Songs (3 тыдні № 1), Dance/Mix Show Airplay (2 тыдні № 1)<ref name="Hello6w">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6786013/adele-hello-leads-hot-100-sixth-week|work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Leads Hot 100 for Sixth Week, Selena Gomez Goes Top 10|first=Gary|last=Trust|date=December 7, 2015|access-date=December 7, 2015}}</ref>. У чарце з [[2 студзеня]] 2016 года песня працягнула лідыраваць 8-ы тыдзень запар у [[Hot 100]] (набраўшы 3,1 млн лічбавых загрузак за гэтыя восем тыдняў), а таксама 6 тыдняў № 1 у Radio Songs; раней была лідарам у Streaming Songs (7 тыдняў запар) і Digital Songs (5 тыдняў № 1)<ref name="Hello8w">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6814198/adele-longest-hot-100-reign-eighth-week-hello|work=Billboard|title=Adele Scores Her Longest Hot 100 Reign With Eighth Week at No. 1 for 'Hello' |first=Gary|last=Trust|date=December 21, 2015|access-date=21 снежня 2015}}</ref><ref name="ussales14">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6806123/adele-hot-100-seventh-week-no-1|work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Leads Hot 100 for Seventh Week At No. 1|first=Gary|last=Trust|date=December 14, 2015|access-date=December 15, 2015}}</ref>. Амерыканская асацыяцыя [[Recording Industry Association of America]] стратыфікавала песню ў 4-кратным плацінавым статусе<ref name="riaa">[http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Hello%22 «American single certifications — Adele — Hello»]. [[Recording Industry Association of America]]. Retrieved 15 December 2015</ref>, тыраж у студзені перавысіў 3,7 млн копій і яна пратрымалася 10 тыдняў на пазіцыі № 1 у ЗША (стаўшы 31-й песняй, якая прабыла на першым месцы 10 і больш тыдняў у ЗША)<ref name="ussales">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6828954/adele-hello-hot-100-10th-week-twenty-one-pilots-top-10|work=Billboard|title=Adele's 'Hello' Tops Hot 100 for 10th Week as Twenty One Pilots Fly to Top 10|first=Gary|last=Trust|date=4 January 2016|access-date=4 January 2016}}</ref>. У чарце, які датуецца 23 красавіка 2016 года, песня знаходзілася ўжо 21 тыдзень на пазіцыі № 1 у [[Adult Contemporary Chart]], пабіўшы рэкорд, які раней належаў [[Кэлі Кларксан]] з песняй [[Breakaway, песня|Breakaway]] (2005) і [[Селін Дыён]] з песняй [[A New Day Has Come]] (2002) для ўсіх жанчын-спявачак пачынаючы з 1961 года, калі гэты чарт быў упершыню запушчаны (адначасова ён стаў трэцім сярод усіх хітоў, з улікам спевакоў і гуртоў)<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7326510/adele-hello-ties-longest-reign-ac-chart-woman|title=Adele's 'Hello' Ties Longest Reign on AC Chart by a Woman|last=Trust|first=Gary|work=[[Billboard (Magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=April 11, 2016|access-date=April 11, 2016}}</ref>. Сінгл таксама меў поспех у выглядзе розных версій і рэміксаў, уключаючы танцавальныя і электронныя (Dance/EDM remixes)<ref name="AdeleRemixes">{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/dance/6777110/adele-hello-remixes-best|title=Remix Roundup: Listen to 6 Must-Hear Remixes of Adele's 'Hello' Right Now|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|access-date=26 November 2015}}</ref>, якія зрабілі «Hello» буйным хітом у танцавальных чартах ''Billboard''<ref name="AdeleDanceCharts">{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6762252/adele-hello-dance-charts-remixes|title=Adele Says 'Hello' to Dance Charts Thanks to New Remixes|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|access-date=12 November 2015}}</ref>. У чарце [[Dance Club Songs]] «Hello» перасягнуў свайго папярэдніка «Skyfall» як самы паспяховы для спявачкі ў гэтым хіт-парадзе (дасягнуўшы пазіцыі № 6 у выданні ад 12 снежня 2015), у той час як у чарце [[Dance/Mix Show Airplay]] ён стаў яе першым сінглам, які дасягнуў першага месца (пазіцыя № 1 у выданні ад 12 снежня 2015), перавысіўшы папярэдняе вышэйшае дасягненне сінгла «[[Rolling In The Deep]]», які меў вышэйшую пазіцыю № 2 у 2011 годзе, адначасова стаўшы для Адэлі яе чацвёртым хітом у Top-5. Па гэтым паказчыку ў гэтым хіт-парадзе яна падзяліла разам з [[Дэвід Гета|Дэвідам Гетам]] першае месца па хуткасці, як выканаўца, які дасягнуў першага месца ўсяго за 4 тыдні (Гета зрабіў гэта ў 2011 годзе са сваім хітом «[[Without You, песня Дэвіда Гета|Without You]]» пры ўдзеле [[Ашэр (спявак)|Ашэра]])<ref name="AdeleDanceAirplay">{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6785565/adele-hello-no-1-dance-mix-show-airplay-chart|title=Adele's 'Hello' Is Now a No. 1 Dance Hit, Too|last=Trust|first=Gary|work=Billboard|access-date=3 December 2015}}</ref>. У [[Канада|Канадзе]] «Hello» узначаліў хіт-парад [[Canadian Hot 100]], з тыражом 140,000 копій, што на 100,000 больш, чым у найбліжэйшага пераследніка, песні «[[Sorry, песня Джасціна Бібера|Sorry]]» канадскага спевака [[Джасцін Бібер|Джасціна Бібера]], чый тыраж склаў толькі 40,000 копій і заняў пазіцыю № 2 у той жа самы тыдзень. Акрамя таго, песня была спампавана (прагледжана і праслухана патокаў) па стрымінгу 4,79 млн разоў, пабіўшы папярэдні рэкорд за тыдзень<ref>{{cite web|url=http://ajournalofmusicalthings.com/adeles-hello-annihilates-the-competition-in-its-first-week-its-not-even-close/ |title=Adele’s “Hello” ANNIHILATES the Competition in Its First Week. It’s Not Even Close|author=Cross, Alan |date=November 2, 2015 |access-date=November 3, 2015 |publisher=A Journal Of Musical Things}}</ref>. Сінгл застаўся на першым месцы і ў другі тыдзень рэлізу і быў сертыфікаваны ў плацінавым статусе за тыраж звыш 70,000 копій<ref name="autogenerated2">[http://www.ibtimes.com.au/adeles-hello-hits-platinum-australia-she-prepares-one-televised-concert-1479892 Adele’s ‘Hello’ hits platinum in Australia as she prepares for a one-off televised concert<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref>. === Аўстралія і Акіянія === Сінгл меў вялікі поспех у краінах [[Акіянія|Акіяніі]]. 31 кастрычніка 2015 года «Hello» дэбютаваў у [[Аўстралія|Аўстраліі]] на пазіцыі № 1 у чарце [[ARIA Charts|ARIA Singles Chart]], з тыражом звыш 59075 копій, атрымаўшы залаты статус у першую ж тыдзень рэлізу. Песня таксама стала сама хутка прадаваным сінглам года пасля «[[See You Again, песня Уіз Халіф|See You Again]]» рэпера [[Wiz Khalifa]]<ref name=autogenerated2 />. Для Адэлі гэта другі сінгл на пазіцыі № 1 у ARIA Singles Chart пасля яе папярэдняга хіта 2011 года «[[Someone Like You]]»<ref name="AUS number 1">{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/news/50690/adele-says-'hello'-to-the-#1-spot-?pos=1|title=Adele says 'Hello' to the #1 spot|publisher=ARIA Charts|last=Gavin|first=Ryan|date=31 October 2015|access-date=2 November 2015}}</ref>. Сінгл заставаўся на першым месцы і ў другі тыдзень рэлізу, атрымаўшы плацінавую сертыфікацыю за тыраж звыш 70000 копій<ref name=autogenerated2 />. У [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]] песня дэбютавала на пазіцыі № 1, захаваўшы гэта месца і ў другі тыдзень і заадно атрымаўшы плацінавую сертыфікацыю ў гэтай астраўной краіне<ref>{{Cite web |url=http://www.idolator.com/7613572/adele-hello-debuts-chart-hot-100-sells-jaw-dropping-1-million-downloads |title=Adele’s «Hello» Debuts At #1, Sells Jaw-Dropping 1.1 Million US Downloads In First Week {{!}} Idolator<!-- Загаловак дададзены ботам --> |access-date=15 лютага 2017 |archive-date=20 ліпеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720085550/https://www.idolator.com/7613572/adele-hello-debuts-chart-hot-100-sells-jaw-dropping-1-million-downloads |url-status=dead }}</ref> == Музычнае відэа == Рэліз відэакліпа адбыўся 23 кастрычніка на канале VEVO Адэлі. Здымкі відэа праходзілі некалькі дзён у верасня 2015 года на ферме ў [[Квебек]]у (Канада)<ref name="LATimes">{{cite web| url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-adele-hello-video-song-flip-phone-20151023-story.html |title=Director of Adele's 'Hello' video explains its look, theme and, oh yes, flip phone |author=Steven Zeitchik |work=[[Los Angeles Times]] |date=October 23, 2015 |access-date=25 кастрычніка 2015}}</ref>, а рэжысёрам стаў [[Канада|канадскі]] [[акцёр]] і кінарэжысёр [[Ксаўе Далан]], лаўрэат [[Канскі кінафестываль|Канскага кінафестывалю]] і прэміі «[[Сезар]]». У кліпе зняўся [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканскі]] акцёр [[Трыстан Уайлдз]]<ref>{{Cite news|url=http://www.rollingstone.com/music/news/adele-unveils-25-track-list-plans-hello-video-20151022|work=The Rolling Stone|title=Adele Unveils '25' Track List, Plans 'Hello' Video|first=Brittany|last=Spanos|date=2015-10-22}} {{Cite web |title=Архіўная копія |url=https://www.rollingstone.com/music/news/adele-unveils-25-track-list-plans-hello-video-20151022 |access-date=17 кастрычніка 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306083502/https://www.rollingstone.com/music/news/adele-unveils-25-track-list-plans-hello-video-20151022 |archive-date=6 сакавіка 2018 }}</ref>. Адэль выконвае сваю песню ў маленькім доме і за яго межамі ў лесе, у нарэзцы са сцэнамі з тэлефоннымі званкамі і ўспамінамі пра мінулыя ўзаемаадносіны герояў<ref>{{cite news|last=Tyrrell|first=Rebecca|title=The guy in Adele’s new music video might look familiar to you|url=http://metro.co.uk/2015/10/23/the-guy-in-adeles-new-music-video-might-look-familiar-to-you-5457876/|access-date=23 October 2015|work=[[Metro (British newspaper)|Metro]]|date=23 October 2015}}</ref>. Гэта першае музычнае відэа, якое было знята на шырокафарматную камеру [[IMAX]], што забяспечыла максімальны эфект прысутнасці гледача<ref>{{Cite news|url=https://twitter.com/IMAX/status/657453923410669568|work=Twitter|title=The 1st music video to be filmed with IMAX cameras just dropped! Watch Adele's single Hello off her new album, 25|date=2015-10-23}}</ref>. 23 кастрычніка 2015 года за першыя 24 гадзіны відэакліп на [[YouTube]] прагледзелі 27,7 млн раз, што пабіла [[:en:24-Hour Vevo Record|папярэдні рэкорд]] на канале [[Vevo]]<ref>{{cite web| url=http://www.theguardian.com/music/2015/oct/27/adeles-hello-beats-taylor-swifts-record-for-most-viewed-video-in-24-hours?CMP=twt_gu |publisher=Guardian |date=27 October 2015 |first=Nancy |last=Groves |title=Adele's Hello beats Taylor Swift's record for most-viewed video in 24 hours}}</ref>, які раней належаў кліпу «[[Bad Blood]]» амерыканскай спявачкі [[Тэйлар Свіфт]] (20,1 мільёна)<ref name="Twitter">{{cite web|url=https://twitter.com/Vevo/status/658679223364677632|title=#Hello, 27.7M views in one day! @Adele just snatched the 24 hr record|publisher=Twitter|date=26 October 2015|access-date=26 October 2015}}</ref>. За 48 гадзін «Hello» паглядзелі 50 мільёнаў разоў. Ён таксама пабіў рэкорд за самы хуткі час дасягнення паказчыку 100 млн праглядаў [[Vevo]], які раней належаў кліпу «[[Wrecking Ball, песня|Wrecking Ball]]» спявачкі [[Miley Cyrus]]<ref>[http://www.eonline.com/news/711235/adele-s-hello-music-video-shatters-miley-cyrus-vevo-record «Hello» shatters Miley Cyrus' record]</ref>. Фактычна, гэта другі паказчык у гісторыі, таму што, хутчэй паказчыку ў 100 млн праглядаў відэа дамогся толькі вірусны хіт «[[Gentleman]]» паўднёвакарэйскага выканаўцы [[Psy]] (ён дасягнуў 100 млн праглядаў за 4 дні ў 2013 годзе)<ref>{{cite news|last= Lynch|first=Joe |title=Adele's 'Hello' Is Second-Fastest Video to Hit 100 Million YouTube Views Ever |url=http://www.billboard.com/articles/news/6745988/adele-hello-fastest-youtube-100-million?source=gravity |work=[[Billboard]]|date=29 October 2015}}</ref>. Па хуткасці праглядаў (1,6 мільёна праглядаў у гадзіну) «Hello» нават абыйшоў іншы папулярны кліп на YouTube — трэйлер [[Зорныя войны: Абуджэнне сілы|сёмага эпізоду «Зорных войнаў»]]; 1,2 мільёна праглядаў за гадзіну)<ref name="lenta1">{{cite web |url=http://lenta.ru/news/2015/10/28/adele/ |title=Кліп Адэль стаў папулярнейшым за трэйлер «Зорных войнаў» |date=28 кастрычніка 2015 |publisher=[[Lenta.ru]]|access-date=2015-10-28|lang=ru}}</ref><ref name="Renshaw">{{cite web |url=http://www.nme.com/news/adele/89339 |title=Adele's 'Hello' video gains more YouTube views per hour than new 'Star Wars' trailer |author= David Renshaw |date=28 кастрычніка 2015 |publisher=[[nme.com]] |access-date=2015-10-28|lang=en}}</ref>. 21 студзеня 2016 года відэакліп «Hello» пабіў рэкорд «[[Gangnam Style]]» (158 дзён) спевака [[Psy]] па хуткасці дасягнення 1 млрд праглядаў на [[YouTube]], Адэль зрабіла гэта ўсяго за 87 дзён<ref>{{cite news|last= Derrik J. Lang. |title=Adele Breaks Psy's Record for Fastest Video to Hit 1 Billion on YouTube |url=http://www.billboard.com/articles/news/6851620/adele-hello-fastest-video-1-billion-youtube |work=[[Billboard]]|date=22 студзеня 2016}}</ref><ref>{{cite news|last=By Allee Manning and Jishai Evers. |url=http://www.vocativ.com/news/272360/adele-takes-over-youtube-shattering-yet-another-record {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160202190250/http://www.vocativ.com/news/272360/adele-takes-over-youtube-shattering-yet-another-record |date=2 лютага 2016 }} |title=Adele Poised To Break A Billion-View Record]|work=vocativ.com |date=January 18, 2016}}</ref>. Да 17 мая 2016 года відэакліп прагледзелі больш 1,52 млрд раз<ref name=autogenerated4>{{cite web|title=Adele – Hello|url=https://www.youtube.com/watch?v=YQHsXMglC9A |publisher=YouTube|access-date=2016-02-02}}</ref> і ён стаў [[:en:List of most viewed YouTube videos|5-м самым прагляданым відэа]] на канале [[YouTube]]<ref name=autogenerated3>{{cite web|title=Most Viewed Videos of All Time (Over 100 million views)|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLirAqAtl_h2r5g8xGajEwdXd3x1sZh8hC |publisher=YouTube|access-date=2016-05-05}}</ref>. == Жывыя выступленні == Адэль упершыню выканала «Hello» на [[BBC]] у спецыяльнай часовай перадачы ''[[Adele at the BBC]]''<ref name="AdelePerformingLive">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6762620/adele-performing-live-25-videos |title=Here's Every Video of Adele Performing Live for '25' |work=[[Billboard (Magazine)|Billboard]]|last=Platon |first=Adelle |date=16 November 2015|access-date=16 лістапада 2015}}</ref>, якая была запісана 2 лістапада і выйшла ў эфір пазней у тым жа месяцы (на сайце BBC з’явілася 5 лістапада за некалькі дзён да рэлізу альбома)<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2d2gP1DTqDZSVP8hGl7ZX4z/exclusive-adele-at-the-bbc-a-first-look-when-adele-met-graham-norton-featuring-hello-live|title=*Exclusive* Adele at the BBC, a first look – When Adele met Graham Norton, featuring Hello (live)|work=BBC News}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-34638507|title=Adele to film BBC One special with Graham Norton|work=BBC News}}</ref>. Адэль ужывую выканала «Hello» 7 лістапада 2015 года на [[NRJ Music Awards|17-й цырымоніі NRJ Music Awards]] ([[Каны]], [[Францыя]])<ref>[http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6754075/watch-adele-deliver-powerful-hello-performance-at-frances-nrj-awards Adele Sing 'Hello' at France’s NRJ Awards | Billboard<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref><ref>{{cite news |title=L'integrale des NRJ Music Awards 2015 |url=http://nrjmusicawards.nrj.fr/videos/l-integrale-des-nrj-music-awards-2015-3605-1129512 |work=nrjmusicawards.nrj.fr |date=8 лістапада 2015 |access-date=15 лютага 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117014818/http://nrjmusicawards.nrj.fr/videos/l-integrale-des-nrj-music-awards-2015-3605-1129512 |archive-date=17 лістапада 2015 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://cannes-or-bust.com/cannes-events/nrj-music-awards/ |title=NRJ music awards |website=Cannes or Bust |publisher=Cannes or Bust |access-date=16 November 2015}}</ref> падчас адкрыцця гэтага музычнага вечара<ref>[http://www.huffingtonpost.com/joe-deprospero/adele-at-radio-city-music_b_8591362.html Adele at Radio City Music Hall: A Moment of Beauty at a Time of Unrest | Joe DeProspero<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref>. Таксама яна выступіла 21 лістапада 2015 у вячэрняй перадачы [[Saturday Night Live]] на амерыканскім канале [[NBC]]<ref>{{cite news|last= Mitchell |first=Peters |title=Watch Adele Beautifully Sing 'Hello' and 'When We Were Young' on 'SNL' |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6770292/watch-adele-beautifully-sing-hello-and-when-we-were-young-on-snl-saturday-night-live |work=Billboard|date=22 November 2015}}</ref><ref>{{cite news|last=Erin |first=Strecker |title=Adele Announced as 'Saturday Night Live' Musical Guest |url=http://www.billboard.com/articles/news/6738597/adele-saturday-night-live-musical-guest |work=Billboard|date=26 October 2015}}</ref>. 23 лістапада 2015, пасля з’яўлення ў праграме ''[[:en:The Tonight Show Starring Jimmy Fallon|The Tonight Show Starring Jimmy Fallon]]'', Адэль запісала песню разам з акцёрам і тэлезоркай [[Джымі Фэлан]]ам і гуртам ''[[The Roots, гурт|The Roots]]''. Гэта версія песні выйшла ў запісу на шоу ў наступны вечар<ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2015/11/25/entertainment/adele-jimmy-fallon-tonight-show-feat/|title=Adele kills it on 'The Tonight Show' with Jimmy Fallon|author=Lisa Respers France, CNN|date=25 November 2015|work=CNN}}</ref>. 13 снежня 2015 года Адэль прадставіла «Hello» у жывым выкананні ў фінале праграмы ''[[The X Factor, Вялікабрытанія|X Factor]]'' на [[Арэна Уэмблі|Арэне Уэмблі]] ([[Лондан]])<ref>{{cite web|last=Williott|first=Carl|title=Watch Adele Perform 'Hello' On ‘X Factor UK’|url=http://www.idolator.com/7617847/adele-hello-x-factor-uk|website=Music News, Reviews, and Gossip on Idolator.com|access-date=31 January 2016|date=14 December 2015|archive-date=20 ліпеня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720085607/https://www.idolator.com/7617847/adele-hello-x-factor-uk|url-status=dead}}</ref>. == Кавер-версіі == * 9 лістапада 2015 года брытанская спявачка [[Рыта Ора]] прадставіла сваю ўласную версію песні ў студыі [[:en:Capital (radio network)|Capital FM]]<ref>{{cite web|url=http://www.capitalfm.com/artists/rita-ora/news/adele-hello-cover-sigma/#9JtCFImi6s8mUX24.97|title=WATCH: Rita Ora Covered Adele's Hello' In Her OWN Language|date=November 9, 2015|access-date=April 5, 2016|work=[[Capital (radio network)|Capital]]|publisher=[[Global Radio]]}}</ref>. * 14 лістапада 2015 года амерыканская спявачка [[Дэмі Лавата]] выканала версію «Hello» на 2015 [[:en:KBKS-FM|106.1 KISS FM]] Fall Ball у [[Сіэтл]]е. Эта кавер-версія атрымала станоўчыя водгукі музычнай крытыкі<ref>{{cite web|url=http://www.vanityfair.com/hollywood/2015/11/demi-lovato-adele-hello-cover|title=Watch Demi Lovato’s Raw and Powerful Cover of Adele’s “Hello”|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|publisher=[[Conde Nast]]|last=Robinson|first=Joanna|date=November 15, 2015|access-date=April 5, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6762533/watch-demi-lovato-passionately-cover-adele-hello|title=Watch Demi Lovato Passionately Cover Adele's 'Hello'|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=November 15, 2015|access-date=April 5, 2016|last=Peters|first=Mitchell}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/entry/demi-lovato-hello_us_5648ea5be4b08cda3489451c|title=Demi Lovato Absolutely Slays Cover Of Adele’s ‘Hello’|work=[[The Huffington Post]]|last=Karlin|first=Lily|date=November 15, 2015|access-date=April 5, 2016}}</ref>. Яна атрымала намінацыю ў катэгорыі «Best Cover Song» на цырымоніі [[:en:3rd iHeartRadio Music Awards|3rd iHeartRadio Music Awards]]<ref name="nominees">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6873866/iheartradio-music-awards-2016-nominees-performers|title=iHeartRadio Music Awards Announce 2016 Nominees, Performers & New Categories|first=Joe|last=Lynch|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=February 9, 2016|access-date=April 5, 2016}}</ref>. Фан-відэа на гэту кавер-версію Лавата сабрала больш за 12,5 млн праглядаў на канале [[YouTube]]<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9PUMKYhoLRQ|title=Demi Lovato Covers Adele's "Hello" - Seattle's Fall Ball|author=Riley Baltazar|work=[[YouTube]]|publisher=[[Google]]|date=November 15, 2015|access-date=April 5, 2016}}</ref>. * 31 снежня 2015 года канадская спявачка [[Селін Дыён]] на навагоднім паказе ў [[Лас-Вегас]]е выканала сваю версію «Hello»<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6828871/celine-dion-covers-adele-hello|title=Watch Celine Dion's Perfect Cover of Adele's 'Hello'|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|last=Strecker|first=Erin|date=January 1, 2016|access-date=April 5, 2016}}</ref>. * У снежні 2015 года гурт Backyard Band, які базіруецца ў Вашынгтоне, выпусціў сваю кавер-версію песні, якая адразу пасля рэлізу стала папулярнай<ref>{{cite web|url= https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/what-a-viral-cover-of-adeles-hello-means-for-go-go/2016/02/04/40a4bb18-c9cd-11e5-88ff-e2d1b4289c2f_story.html|title=What a viral cover of Adele’s ‘Hello’ means for go-go|work=[[The Washington Post]]|date=February 4, 2016|access-date=May 9, 2016}}</ref>. * У снежні 2015 года рэгі-версію «Hello» выпусціў Conkarah пры ўдзеле Rosie. Відэакліп гэтай кавер-версіі на YouTube быў прагледжаны больш 6 млн раз у першы месяц<ref>{{Cite web|url=http://www.axs.com/reggae-cover-of-adele-s-hello-by-sibling-duo-conkarah-and-rosie-74814|title=Reggae cover of Adele's 'Hello' by sibling duo Conkarah and Rosie|access-date=2016-08-04}}</ref>. == Удзельнікі запісу == ;Запіс * Запіс праводзіўся ў наступных студыях: Metropolis Studios ([[Лондан]], [[Вялікабрытанія]]); міксаванне — Capitol Studios ([[Лос-Анджэлес]], [[Каліфорнія]]) і Electric Lady Studios ([[Нью-Ёрк]], [[ЗША]])<ref name="Target version booklet">{{Cite AV media notes |title=25 |others=[[Adele]] |year=2015 |url=http://www.target.com/p/adele-25-target-exclusive/-/A-50281802 |first=Adele |last=Adkins |pages=12–13 |type=Booklet |publisher=[[XL Recordings]] |id=88875176782 |location=London, England, U.K. |access-date=15 лютага 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427051216/http://www.target.com/p/adele-25-target-exclusive/-/A-50281802 |archive-date=27 красавіка 2016 |url-status=dead }}</ref>. ;Удзельнікі<ref name="Target version booklet"/> {{col-begin}} * Аўтары песні — [[Адэль (спявачка)|Адэль]], [[Грэг Кёрстын]] * [[Музычны прадзюсар]] — Грэг Кёрстын * [[:en:Audio mixing (recorded music)|Міксаванне]] — [[:en:Tom Elmhirst|Том Элмірст]] * [[Гукарэжысёр]] — Алекс Паска, Грэг Кёрстын, Джуліян Бург, Ліям Нолан * [[Майстарынг]] — Рэндзі Мэрыл, [[:en:Tom Coyne (music engineer)|Том Койн]] * На ўсіх інструментах гулялі — Грэг Кёрстын, Адэль ** Дадатковыя інструменты — [[:en:Emile Haynie|Эміль Хейні]] {{col-end}} == Спіс кампазіцый == * '''Digital download''' # «Hello» — 4:55 == Чарты == {{col-begin}} {{col-2}} === Штотыднёвыя чарты === {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- !scope="col"|Чарты (2015) !scope="col"|Лепшая <br />пазіцыя |- |{{Аўстралія}} [[Аўстралія]] ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/chart/singles|title=ARIA Australian Top 50 Singles|publisher=Australian Recording Industry Association|date=2 November 2015|access-date=31 October 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- {{singlechart|Austria|1|artist=Adele|song=Hello|rowheader=true|accessdate=4 November 2015}} |- {{singlechart|Flanders|1|artist=Adele|song=Hello|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- {{singlechart|Wallonia|1|artist=Adele|song=Hello|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- |{{Бразілія}} [[Бразілія]] ([[Brasil Hot 100 Airplay|''Billboard'' Brasil Hot 100]])<ref name=brabill>{{cite web|url=http://www.billboard.com.br/tipo_lista/top-100/20151130|title=Hot 100 Billboard Brasil&nbsp;– weekly|work=[[Billboard Brasil]]|date=30 November 2015|access-date=30 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045614/http://billboard.com.br/tipo_lista/top-100/20151130/|archive-date=8 снежня 2015|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| 32 |- |{{Балгарыя}} [[Балгарыя]] ([[BAMP]])<ref>[http://acharts.co/bulgaria_singles_top_40 Bulgaria Singles Top 40 — Music Charts<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref> | style="text-align:center;"|1 |- |{{Канада}} [[Канада]] ([[Canadian Hot 100]])<ref>[http://ajournalofmusicalthings.com/adeles-hello-annihilates-the-competition-in-its-first-week-its-not-even-close A Journal of Musical ThingsAdele’s «Hello» ANNIHILATES the Competition in Its First Week. It’s Not Even Close. — A Journal of Musical Things<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{Канада}} [[Канада]] [[Canada AC|AC]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']])<ref>{{cite web|title=Chart Seach|url=http://www.billboard.com/biz/search/charts?f%5b0%5d=ts_chart_artistname%3AAdele&f%5b1%5d=itm_field_chart_id%3A1237&f%5b2%5d=ss_bb_type%3Achart_item&type=2&artist=Adele|publisher=[[Billboard charts|''Billboard'']] [[Canada AC]] for Adele}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{Канада}} [[Канада]] [[Canada CHR/Top 40|CHR/Top 40]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']])<ref>{{cite web|title=Chart Seach|url=http://www.billboard.com/biz/search/charts?f%5b0%5d=ts_chart_artistname%3AAdele&f%5b1%5d=itm_field_chart_id%3A1239&f%5b2%5d=ss_bb_type%3Achart_item&type=2&artist=Adele|publisher=[[Billboard charts|''Billboard'']] [[Canada CHR/Top 40]] for Adele}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{Канада}} [[Канада]] [[Canada Hot AC|Hot AC]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']])<ref>{{cite web|title=Chart Seach|url=http://www.billboard.com/biz/search/charts?f%5b0%5d=ts_chart_artistname%3AAdele&f%5b1%5d=itm_field_chart_id%3A1242&f%5b2%5d=ss_bb_type%3Achart_item&type=2&artist=Adele|publisher=[[Billboard charts|''Billboard'']] [[Canada Hot AC]] for Adele}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- | {{Харватыя}} [[Харватыя]] ([[Croatian Airplay Radio Chart|Airplay Radio Chart]])<ref>{{cite web |title= ARC 100 - datum izlaska: 17. veljače 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170211022939/http://radio.hrt.hr/emisija/arc-top-40/51/ |url= http://radio.hrt.hr/emisija/arc-top-40/51/ |date= 2 November 2015 |archive-date= 11 лютага 2017 |publisher= [[Croatian Radiotelevision|HRT]] |language= hr |access-date= 15 лютага 2017 }}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- | {{Калумбія}} [[Калумбія]] ([[National-Report]])<ref name="ColombiaNR">{{cite web|title=Top 10 Música Anglo Radio|language=es|url=http://national-report.com/generosColombia.php|date=21 November 2015|work=[[National-Report]]|publisher=Radio y Música|access-date=15 лютага 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20151122072335/http://national-report.com/generosColombia.php|archive-date=22 лістапада 2015|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| 3 |- {{singlechart|Czech Republic|1|year=2015|week=48|rowheader=true|accessdate=30 November 2015}} |- {{singlechart|Czechdigital|1|year=2015|week=44|rowheader=true|accessdate=November 2, 2015}} |- |{{Данія}} [[Данія]] ([[Tracklisten]])<ref>[http://hitlisten.nu/default.asp?w=44&y=2015&list=t40 Hitlisten.NU — Danmarks officielle hitlister<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{ЕС}} Euro Digital Songs (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite web | url = http://www.billboard.com/biz/charts/euro-digital-songs | work = [[Billboard (magazine)|Billboard]]| title = Euro Digital Songs|access-date=31 October 2015}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- {{singlechart|Finland|1|artist=Adele|song=Hello|rowheader=true|accessdate=8 November 2015}} |- |{{Францыя}} [[Францыя]] ([[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]])<ref>{{Cite web |url=http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-singles-telecharges/ |title=Архіўная копія |access-date=15 лютага 2017 |archive-date=20 кастрычніка 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181020074743/http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-singles-telecharges/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- {{singlechart|Germany|1|artist=Adele|single=Hello|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- |{{Грэцыя}} [[Грэцыя]] Greece Digital Songs (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite web | url = http://www.billboard.com/biz/charts/2015-11-07/greece | work = [[Billboard (magazine)|Billboard]]| title = Greece Digital Songs}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- {{singlechart|Hungary|1|year=2015|week=44|rowheader=true|accessdate=19 November 2015}} |- {{singlechart|Hungarytop10|1|year=2015|week=43|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- {{singlechart|Ireland|1|year=2015|week=44|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- {{singlechart|Israelairplay|1|year=2015|week=44|rowheader=true|accessdate=1 November 2015}} |- {{singlechart|Italy|1|year=2015|week=44|rowheader=true|accessdate=31 October 2015}} |- {{singlechart|Billboardjapanhot100|17|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=4 December 2015}} |- |{{Ліван}} [[Ліван]] ([[The Official Lebanese Top 20|OLT 20]])<ref name="The Official Lebanese Top 20">{{cite web |url= http://www.olt20.com/Charts#&panel1-4|title=The Official Lebanese Top 20 |publisher=[[The Official Lebanese Top 20]] |access-date= November 2, 2015}}</ref> |style="text-align:center;"| 1 |- |{{Люксембург}} [[Люксембург]] Luxembourg Digital Songs (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite web | url = http://www.billboard.com/biz/charts/2015-11-07/luxembourg-digital-songs | work = [[Billboard (magazine)|Billboard]]| title = Luxembourg Digital Songs}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{Мексіка}} [[Мексіка]] ([[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|AMPROFON]])<ref>{{cite web|url=http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php|title=Top 20 Streaming (del 30 de Octubre al 05 de Noviembre)|publisher=[[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|AMPROFON]]|language=es|date=13 November 2015|access-date=19 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216014922/http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php|archive-date=16 лютага 2017|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{Мексіка}} [[Мексіка]] Mexico Ingles Airplay (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite web | url = http://www.billboard.com/biz/charts/2015-12-12/mexico-ingles | work = [[Billboard (magazine)|Billboard]]| title = Mexico Ingles Airplay}}</ref> |style="text-align:center;"|1 |- {{singlechart|Dutch40|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=October 27, 2015}} |- {{singlechart|Dutch100|1|artist=Adele|song=Hello|rowheader=true|accessdate=October 31, 2015}} |- |{{Новая Зеландыя}} [[Новая Зеландыя]] ([[Recorded Music NZ]])<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/singles|title=NZ Top 40 Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=2 November 2015|access-date=30 October 2015|archive-date=20 чэрвеня 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200620014910/https://nztop40.co.nz/chart/singles|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"|1 |- {{singlechart|Norway|1|artist=Adele|song=Hello|accessdate=October 30, 2015|rowheader=true}} |- {{singlechart|Poland|1|chartid=1812|year=2015|accessdate=30 November 2015|rowheader=true}} |- |{{Партугалія}} [[Партугалія]] Portugal Digital Songs (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite web | url = http://www.billboard.com/biz/charts/2015-11-07/portugal | work = [[Billboard (magazine)|Billboard]]| title = Portugal Digital Songs}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- {{singlechart|Scotland|1|date=2015-11-05|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- {{singlechart|Slovakia|2|year=2015|week=48|rowheader=true|accessdate=30 November 2015}} |- {{singlechart|Slovakdigital|1|year=2015|week=44|rowheader=true|accessdate=November 2, 2015}} |- |{{Славенія}} [[Славенія]] Slovenia ([[SloTop50]])<ref>{{cite web |url=http://www.slotop50.si/Lestvice/Tedenske-lestvice |title=SloTop50 - Slovenian official singles chart |publisher=slotop50.si |access-date=21 September 2015 |archive-url=https://www.webcitation.org/6brW0AfMg?url=http://www.slotop50.si/Lestvice/Tedenske-lestvice |archive-date=27 верасня 2015 |url-status=dead }}</ref> |style="text-align:center;"| 1 |- |{{ПАР}} [[ПАР]] Entertainment Monitoring Africa ([[:en:Entertainment Monitoring Africa|EMA]])<ref>[http://sa-ema.com/airplay-chart/?week=2015-11-10 «EMA Top 10 Airplay: Week Ending 2015-11-10».] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151123212853/http://www.sa-ema.com/airplay-chart/?week=2015-11-10 |date=23 лістапада 2015 }} Entertainment Monitoring Africa. Retrieved 11 November 2015</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- |{{Паўднёвая Карэя}} [[Паўднёвая Карэя]] South Korea Chart ([[Gaon Music Chart|Gaon]])<ref>{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=47&hitYear=2015&termGbn=week|title=Gaon Digital Chart – Week 47, 2015|publisher=[[Gaon Music Chart|Gaon]]|language=ko|access-date=November 19, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 3 |- |{{Паўднёвая Карэя}} [[Паўднёвая Карэя]] South Korea Chart International ([[Gaon Chart|Gaon]])<ref>{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?serviceGbn=ALL&termGbn=week&hitYear=2015&targetTime=45&nationGbn=E|title=Gaon Digital Chart (International) – Week 45, 2015|publisher=[[Gaon Music Chart|Gaon]]|language=ko|access-date=November 6, 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- {{singlechart|Spain|1|artist=Adele|song=Hello|accessdate=November 04, 2015|rowheader=true}} |- |{{Швецыя}} [[Швецыя]] ([[Sverigetopplistan]])<ref>[http://www.sverigetopplistan.se/ Sverigetopplistan — Sveriges Officiella Topplista]</ref> | style="text-align:center;"| 1 |- {{singlechart|Switzerland|1|artist=Adele|song=Hello|accessdate=November 1, 2015|rowheader=true}} |- {{singlechart|UK|1|date=2015-11-05|rowheader=true|accessdate=30 October 2015}} |- {{singlechart|Billboardhot100|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=2 November 2015}} |- {{singlechart|Billboardadultalternativesongs|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=10 November 2015}} |- {{singlechart|Billboardadultcontemporary|1|artist=Adele|rowheader=true}} |- {{singlechart|Billboardadultpopsongs|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=23 November 2015|note=[http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6770362/adele-hello-crowns-pop-songs-adult-pop-songs-charts]}} |- {{singlechart|Billboarddanceclubplay|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=December 5, 2015}} |- {{singlechart|Billboarddanceairplay|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=3 December 2015}} |- {{singlechart|Billboardpopsongs|1|artist=Adele|rowheader=true|accessdate=23 November 2015|note=[http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6770362/adele-hello-crowns-pop-songs-adult-pop-songs-charts]}} |- {{singlechart|Billboardrhythmic|10|artist=Adele|rowheader=true|acessdate=17 November 2015}} |- {{singlechart|Billboardrockairplay|26|artist=Adele|rowheader=true}} |- |} {{col-2}} === Выніковыя гадавыя чарты === {|class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |- ! scope="col"| Чарт (2015) ! scope="col"| Пазіцыя |- ! scope="row"| {{Аўстралія}} [[Аўстралія]] (ARIA)<ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-singles-2015.htm|title=ARIA Charts - End of Year Charts - Top 100 Singles 2015|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=6 January 2016}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| {{Аўстрыя}} [[Аўстрыя]] (Ö3 Austria Top 40)<ref>{{cite web |url=http://www.austriancharts.at/year.asp?cat=s&id=2015 |title=JAHRESHITPARADE SINGLES 2015|publisher=austriancharts.at |access-date=6 January 2016}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| {{Бельгія}} [[Бельгія]] ([[Ultratop|Ultratop 50]] Flanders)<ref>{{cite web |url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2015 |title=Jaaroverzichten 2014|publisher=[[Ultratop]] |access-date=6 January 2016}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| {{Бельгія}} [[Бельгія]] ([[Ultratop|Ultratop 50]] Wallonia)<ref>{{cite web |url=http://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2015 |title=Rapports annuels 2014|publisher=[[Ultratop]] |access-date=6 January 2016}}</ref> | 14 |- ! scope="row"| {{Канада}} [[Канада]] (Canadian Hot 100)<ref>{{cite web|title=Canadian Hot 100 : Year End 2015|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/canadian-hot-100|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|access-date=10 December 2015}}</ref> | 25 |- ! scope="row"| {{Германія}} [[Германія]] (Official German Charts)<ref>{{cite web |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-2015 |title=Top 100 Single-Jahrescharts|language=de |work=[[GfK Entertainment]] |publisher=offiziellecharts.de |access-date=6 January 2016}}</ref> | 7 |- ! scope="row"| {{Ірландыя}} [[Ірландыя]] (IRMA)<ref>{{cite web|url=http://www.irma.ie/#verticalTab2|title=best of 201|publisher=[[Irish Recorded Music Association|IRMA]]|access-date=16 January 2016}}</ref> | 7 |- ! scope="row"| {{Ізраіль}} [[Ізраіль]] (Media Forest)<ref>{{cite web|url=http://www.mediaforest.biz/Charts/YearlyCharts.aspx|title=Yearly Charts|publisher=[[Media Forest]]|language=he|access-date=16 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102192257/http://www.mediaforest.biz/charts/yearlycharts.aspx|archive-date=2 студзеня 2014|url-status=dead}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| {{Італія}} [[Італія]] (FIMI)<ref>{{cite web|url=http://www.fimi.it/news/classifiche-top-of-the-music-2015-fimi-gfk-la-musica-italiana-in-vetta-negli-album-e-nei-singoli-digitali|title=Classifiche 'Top of the Music' 2015 FIMI-GfK: La musica italiana in vetta negli album e nei singoli digitali|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=13 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160111221358/http://www.fimi.it/news/classifiche-top-of-the-music-2015-fimi-gfk-la-musica-italiana-in-vetta-negli-album-e-nei-singoli-digitali|archive-date=11 студзеня 2016|url-status=dead}}</ref> | 18 |- ! scope="row"| {{Нідэрланды}} [[Нідэрланды]] (Dutch Top 40)<ref>{{cite web |url=http://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/2015 |title=Top 100 –Jaaroverzicht van 2015|publisher=[[Dutch Top 40]] |access-date=6 January 2016}}</ref> | 48 |- ! scope="row"| {{Нідэрланды}} [[Нідэрланды]] (Single Top 100)<ref>{{cite web |url=http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2015 |title=JAAROVERZICHTEN – SINGLE 2015|publisher=[[Single Top 100]] |access-date=6 January 2016}}</ref> | 18 |- ! scope="row"| {{Новая Зеландыя}} [[Новая Зеландыя]] (Recorded Music NZ)<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4183|title=Top Selling Singles of 2015|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=25 December 2015|archive-date=23 снежня 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223012535/http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4183|url-status=dead}}</ref> | 13 |- ! scope="row"| {{Швейцарыя}} [[Швейцарыя]] (Schweizer Hitparade)<ref>{{cite web |url=http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2015 |title=Jahreshitparade 2015|publisher=[[Swiss Hitparade|Schweizer Hitparade]] |access-date=6 January 2016}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| {{Вялікабрытанія}} UK Singles (Official Charts Company)<ref>{{cite web|title=The Official Top 40 Biggest Songs of 2015 revealed|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-songs-of-2015-revealed__13270/|access-date= 4 January 2016}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| {{ЗША}} [[ЗША]] ''Billboard'' Hot 100<ref>{{cite web|title=Hot 100 Songs Year End 2015|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/hot-100-songs|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|access-date=9 December 2015}}</ref> | 35 |- ! scope="row"| {{ЗША}} [[ЗША]] Adult Contemporary (''Billboard'')<ref>{{cite web|title=Adult Contemporary Songs : Year End 2015|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/adult-contemporary-songs|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|access-date=10 December 2015}}</ref> | 39 |- |} {{col-end}} == Гісторыя рэлізу == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col"| Рэгіён ! scope="col"| Дата ! scope="col"| Фармат ! scope="col"| [[Лэйбл]] |- ! scope="row"| У свеце |rowspan="2"| 23 кастрычніка 2015 | [[Music download|Digital download]] |rowspan="2"| [[XL Recordings|XL]] |- ! scope="row"|{{Італія}} [[Італія]]<ref>{{cite web|title=Adele - Hello Radiodate|url=http://radioairplay.fm/radio-date/ADELE--Hello-143680-23-10-2015-radiodate|publisher=radioairplay.fm|access-date=25 October 2015|date=23 October 2015}}</ref> | [[Contemporary hit radio|Mainstream radio]] |- ! rowspan="2" scope="row"|{{ЗША}} [[ЗША]]<ref>{{cite web|title=Hot/Modern/AC > Future Releases|url=http://www.allaccess.com/hot-modern-ac/future-releases|publisher=allaccess.com|access-date=25 October 2015|date=23 October 2015|archive-date=24 жніўня 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150824000429/http://www.allaccess.com/hot-modern-ac/future-releases|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Top 40 Mainstream > Future Releases|url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|publisher=allaccess.com|access-date=25 October 2015|date=23 October 2015|archive-date=30 жніўня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830230815/https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|url-status=dead}}</ref> | 26 кастрычніка 2015 | [[Adult contemporary music|Hot/Modern/AC]] |rowspan="2"| [[Columbia Records|Columbia]] |- | 27 кастрычніка 2015 | Mainstream radio |- |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{youtube|YQHsXMglC9A|Афіцыйнае відэа}} * [http://www.amalgama-lab.com/songs/a/adele/hello.html Пераклад тэксту песні "Hello ".] — amalgama-lab.com * [http://www.metrolyrics.com/hello-lyrics-adele.html metrolyrics.com] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151108142325/http://www.metrolyrics.com/hello-lyrics-adele.html |date=8 лістапада 2015 }} [[Катэгорыя:Песні 2015 года]] [[Катэгорыя:Песні Адэлі]] [[Катэгорыя:Сінглы, якія ўзначальвалі UK Singles Chart]] [[Катэгорыя:Сінглы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100]] npbsszkmj5229jb93v3crk86hdqimqz 0 446234 5174006 5155113 2026-08-01T07:03:07Z 5174006 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Назва = Dzieciuki | Гады = [[2012 год у гісторыі музыкі|2012]]-па сённяшні дзень | Краіна = Беларусь | Горад = [[Гродна]] | Мова = [[беларуская]] | Жанр = [[фолк-панк]], [[кельцік-панк]] | Тэматыка = Гісторыя Беларусі і беларуская нацыя | Склад = [[Дзяніс Жыгавец]]<br />[[Алесь Дзянісаў]]<br />Андрэй «Пітон»<br />Мікола «Калямба» Палякоў<br />Лёха Пудзін<br />Андрэй Пудзін<br />Саня «Сыр» | Былыя ўдзельнікі = Паша «Трабл»<br /> | Іншыя праекты ўдзельнікаў = [[КальЯн]], [[Людзі на балоце, гурт|Людзі на балоце]] | Іншая назва = Дзецюкі }} '''«Dzieciuki»''' (Дзецюкі́) — беларускі фолк-панкавы гурт з [[Гродна]]. Заснаваны [[10 красавіка]] [[2012 год у гісторыі музыкі|2012 года]]. Гурт мае тры студыйныя альбомы: «Гарадзенскі гармідар»<ref name=":0">[http://tuzin.by/albums/1054/haradzienski-harmidar.html КАРОТКІ КУРС ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСІ АД ГАРАДЗЕНСКІХ ПАНКАЎ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190226093052/http://tuzin.by/albums/1054/haradzienski-harmidar.html |date=26 лютага 2019 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>, «Рэха»<ref name=":1">[http://www.experty.by/content/dzieciuki-vydali-kantseptualny-albom-rekha-slukhats-spampavats Dzieciuki выдалі канцэптуальны альбом «Рэха» (+слухаць/+спампаваць)] / [[Experty.by]]</ref> і «Радыё „Harodnia“». Гурт пазіцыяніруе сябе як асветніцкая фолк-панк брыгада, якая распавядае пра невядомыя старонкі беларускай гісторыі. Частка складу «Дзецюкоў» адначасова з’яўляецца ўдзельнікамі гурта «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]»<ref>[http://tuzin.by/article/477/dzieciuki-krytyki-projducca-pa-nasym-albomie-nazdakom.html DZIECIUKI: «КРЫТЫКІ ПРОЙДУЦЦА ПА НАШЫМ АЛЬБОМЕ НАЖДАКОМ»]{{Недаступная спасылка}} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>. У [[2014 год у гісторыі музыкі|2014 годзе]] музыкі сталі пераможцамі музычнай прэміі ад партала [[Тузін Гітоў]] у намінацыі «Героі году»<ref>[http://www.experty.by/content/gero-2014-leibonik-dzieciuki-slukhats «Героі 2014»: Leibonik і Dzieciuki (+слухаць)] / [[Experty.by]]</ref>. Ад пачатку актыўнай канцэртнай дзейнасці гурт сутыкнуўся са шматлікімі забаронамі выступаў<ref>[http://tuzin.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html DZIECIUKI ПАПОЎНІЛІ «ЧОРНЫ СЬПІС» (+КАМЭНТАР ГУРТУ)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201121061305/https://tuzin.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html |date=21 лістапада 2020 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>. Так, былі забаронены канцэрты ў [[Брэст|Брэсце]]<ref>[http://tuzin.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html КАНЦЭРТ ГУРТА DZIECIUKI ЗАБАРОНЕНЫ БЕРАСЬЦЕЙСКІМ КДБ (ВІДЭА І КАМЭНТАР ГУРТА)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201116050058/https://tuzin.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html |date=16 лістапада 2020 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref> і ў [[Мінск]]у<ref>[http://tuzin.by/article/3662/ideolahi-praciahvajuc-vajnu-suprac-dzieciukou-a-brutto.html ІДЭОЛЯГІ ПРАЦЯГВАЮЦЬ ВАЙНУ СУПРАЦЬ «ДЗЕЦЮКОЎ», А BRUTTO ПАДТРЫМАЛІ ДЗЯРЖАЎНЫЯ ПРАФСАЮЗЫ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201118160248/https://tuzin.by/article/3662/ideolahi-praciahvajuc-vajnu-suprac-dzieciukou-a-brutto.html |date=18 лістапада 2020 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>. == Гісторыя гурта == Гурт быў створаны ў Гродна ў 2012 годзе удзельнікамі гуртоў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Амаль адразу музыкі выдалі міні-альбом з чатырох спеваў<ref>[http://budzma.by/news/dzieciuki-naradzhenne-superhurta-fotarepartazh.html Будзьма беларусамі! Dziеciuki: нараджэнне супергурта (фотарэпартаж)]</ref>. Першы паўнавартасны альбом гурта выйшаў у [[люты]]м 2014 года пад той жа назвай што і папярэдняя праца — «[[Гарадзенскі гармідар]]». Частка тэкстаў альбома была прысвечаная беларускім паўстанцам і партызанам розных часоў: [[Кастусь Каліноўскі|каліноўцам]], [[Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч|балахоўцам]], «лясным братам» (магчыма памылка, ці проста супадзенне прыдуманай назвы для спева і [[Лясныя браты|ляснымых братоў]] з [[Краіны Балтыі|краін Балтыі]]. Спеў «Сумнае рэгі» была аб масавых расстрэлах у [[Курапаты|Курапатах]] і [[Хатынь|Хатыні]]. У плане гучання крытыкі знайшлі музыку падобнай да [[Кельцік-панк|ірландскага панк-рока]]. Матэрыял альбома крытыкавалі за пэўную «сыраватасць» і «няроўнасць». На думку музычнага крытыка Сяргея Будкіна гурт стаў ўлюбёнцамі публікі па той прычыне, што заняла нішу нацыянальнаарыентаванага панку, чаго раней не было<ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=http://www.experty.by/content/dzieciuki-garadzensk-garm-dar-dye |title=Dzieciuki «Гарадзенскі гармідар» (+аўдыё) {{!}} Experty.by — белорусская музыка |accessdate=2017-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170623032709/http://www.experty.by/content/dzieciuki-garadzensk-garm-dar-dye |archivedate=2017-06-23 |url-status=dead }}</ref>. Прэзентацыя альбома прайшла ў Мінску ў клубе «Re:Public», аднак наступны канцэрт у Брэсце быў адменены мясцовым аддзяленнем [[Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь|КДБ]]<ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html |title=Канцэрт гурта Dzieciuki забаронены берасьцейскім КДБ (відэа і камэнтар гурта). Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=1 мая 2021 |archive-date=26 чэрвеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170626190249/http://tuzinfm.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://news.tut.by/culture/388367.html|title=У Брэсце адмянілі канцэрт гурта «Dzieciuki»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501115636/https://news.tut.by/culture/388367.html |archivedate=1 мая 2021 |website=[[TUT.BY]] |lang=ru |url-status=dead}}</ref>. Затым музыкі адправілася з гастролямі ў [[Польшча|Польшчу]], [[Германія|Германію]], [[Чэхія|Чэхію]], [[Славакія|Славакію]] і [[Аўстрыя|Аўстрыю]]. У 2014 годзе споўнілася 45 гадоў ансамблю «[[Песняры]]» і музычным парталам «[[Тузін Гітоў]]» быў арганізаваны запіс трыб’ют альбома «Re:Песняры». Сучасныя беларускія музыкі павінны былі запісаць свае версіі спеваў «Песняроў». «Dzieciuki» ўзялі ўдзел у праекце і запісалі кампазіцыю «а хто там ідзе?» па [[А хто там ідзе?|аднайменым вершы]] [[Янка Купала|Янкі Купалы]]. Гэты спеў на верш Янкі Купалы лічыцца рарытэтным, бо ніколі не выдаваўся і быў запісаны «Пяснярамі» спецыяльна для фільма «[[Раскіданае гняздо (фільм)|Раскіданае гняздо]]» [[1982 год у гісторыі кіно|1982 года]]. Пазней кампазітар, народны артыст Рэспублікі Беларусь і аўтар арыгінальнай музыкі для гэтага спева [[Сяргей Альбертавіч Картэс|Сяргей Картэс]] запрасіў музыкаў выканаць яе ў [[Беларуская дзяржаўная філармонія|Белдзяржфілармоніі]] на афіцыйным святочным вечары з нагоды свайго 80-годдзя<ref>{{cite web|url=https://euroradio.fm/kampazitar-syargey-kartes-zaprasiu-gurt-dzieciuki-vystupic-na-svaim-yubilei|title=Кампазітар Сяргей Картэс запрасіў гурт Dzieciuki выступіць на сваім юбілеі|website=[[Еўрапейскае радыё для Беларусі]]}}</ref>. У сярэдзіне [[лістапад]]а 2014 года у полі недалёка ад [[Заслаўе|Заслаўя]] музыкі здымалі кліп на спеў «Хлопцы-балахоўцы». Пасля завяршэння здымак на месца прыехаў аўтазак з [[АМАП (Беларусь)|АМАПам]] і павёз усю здымачную каманду з 18 чалавек у аддзяленне [[Міліцыя Беларусі|міліцыі]]. Па словах міліцыянтаў іх выклікаў мясцовы жыхар, якога напалохалі ўзброеныя людзі. Музыкі сапраўды былі ўзброеныя рознымі муляжамі і былі апранутыя ў ваенную форму часоў [[Грамадзянская вайна ў Расіі|Грамадзянскай вайны ў Расіі]]. Музыкам таксама было абвешчана, што на арганізацыю гэтага мерапрыемства трэба мець дазвол, без якога іх дзеянні лічацца несанкцыянаванай акцыяй. Затрыманыя былі апытаныя і адпушчаныя праз 3 гадзіны. Зняты матэрыял супрацоўнікі міліцыі забралі на 10 дзён «для высвятлення зместу»<ref>{{cite web|url=https://news.tut.by/society/423500.html|title=Милиция объяснила, почему задержала музыкантов во время съемок клипа|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501115633/https://news.tut.by/society/423500.html |archivedate=1 мая 2021 |website=[[TUT.BY]] |lang=ru |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/zhamerun/1401/hurt-dzieciuki-u-pounym-skladzie-zatrymau-amap.html |title=Гурт Dzieciuki ў поўным складзе затрымаў АМАП (онлайн, фота, аўдыё). Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=1 мая 2021 |archive-date=26 красавіка 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170426171351/http://tuzinfm.by/zhamerun/1401/hurt-dzieciuki-u-pounym-skladzie-zatrymau-amap.html |url-status=dead }}</ref>. Музычны партал «Тузін Гітоў», які па выніках года штогод прысуджае ўзнагароды ў намінацыях «Адкрыццё года» і «Героі года», назваў «героямі года—2014» гурт «Dzieciuki». На пачатку [[2016 год у гісторыі музыкі|2016 года]] выйшаў другі альбом гурта — «[[Рэха]]». У адрозненне ад папярэдняга гэты альбом быў цалкам прысвечаны гістарычнай тэматыцы. Гукарэжысёрам выступіў Андрэй Баброўка, які працуе з гуртам «[[Brutto (гурт)|Brutto]]». Крытыкі аднагалосна адзначылі творчы рост гурта. Конрад Ерафееў асобна вылучыў гумар, які звычайна не ўласцівы беларускаму нацыянальнаарыентаванаму року. Канцэрт-прэзентацыя новага альбома ў Мінску адмянялася і пераносілася тры разы. У рэшце рэшт ідэалагічнае кіраванне [[Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт|Мінгарвыканкама]] запатрабавала тэксты спеваў гурта, а пасля прыняло рашэнне не дазваляць канцэрт па прычыне «экстрэмізму»<ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html |title=Dzieciuki папоўнілі «чорны сьпіс» (+камэнтар гурту). Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=1 мая 2021 |archive-date=21 чэрвеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170621170420/http://tuzinfm.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/article/3464/ideolah-skalaban-adkaza-za-dzieciukou-u-sudzie.html |title=Ідэоляг Скалабан адкажа за «Дзецюкоў» у судзе. Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=1 мая 2021 |archive-date=6 ліпеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706143122/http://tuzinfm.by/article/3464/ideolah-skalaban-adkaza-za-dzieciukou-u-sudzie.html |url-status=dead }}</ref>. На працягу 2016 года неаднаразова выступалі ў Польшчы з сумеснымі канцэртамі з гуртам «Brutto». Таксама ў пачатку 2016 года «Dzieciuki» прынялі ўдзел у міжнародным трыб’юце «Tribute To The Pogues», прысвечаным англа-ірландскаму фолк-панк-гурту «[[The Pogues]]», якія лічацца заснавальнікамі кельцік-панка. Для альбома была запісаная кампазіцыя «Не саскочу!» (беларуская версія спева «Streams of Whiskey»). [[25 сакавіка]] [[2017 год у гісторыі музыкі|2017 года]] бралі ўдзел у здымках праграмы «Belsat Music Liv» на канале «[[Белсат]]». У [[кастрычнік]]у 2017 года споўнілася 80 гадоў з дня расстрэлаў [[29 кастрычніка]] 1937 года [[Народны камісарыят унутраных спраў СССР|НКУС]] [[Спіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 года|больш за сотню дзеячаў беларускай культуры]]. Партал «Тузін Гітоў» падрыхтаваў трыб’ют-альбом «(Не) расстраляная паэзія», куды ўвайшлі спевы на вершы забітых паэтаў. «Dzieciuki» ўзялі ўдзел у праекце і запісалі спеў «Бунтар» на верш [[Міхась Чарот|Міхася Чарота]]. [[27 красавіка]] [[2019 год у гісторыі музыкі|2019 года]] гурт прэзентаваў кліп на спеў «Калі над лугам бусел праляцеў» з будучага новага альбома. Відэа было знятае ў польскай вёсцы [[Чарна Бухта]] на мяжы Польшчы, [[Літва|Літвы]] і Беларусі. На наступны дзень [[28 красавіка]] ў мінскім клубе «Re:Public» адбыўся вялікі сольны канцэрт гурта. Гэта быў першы за апошнія тры гады сольны канцэрт гурта «Dzieciuki», дазволены ў Мінску. На канцэрце музыкі прэзентавалі спевы з новага альбома. Сам альбом пад назвай «[[Радыё «Harodnia»]]» павінен быў выйсці ў гэтыя ж дні, аднак з-за тэхнічных прычын, рэліз быў перанесены на пачатак восеня. Альбом стаў даступны для праслухоўвання [[2 верасня]]. Павел Трублін, адзін з вакалістаў гурта, пасля завяршэння працы над запісам альбома, пакінуў калектыў, каб пачаць працаваць над сольным праектам. Яго месца заняў Улад Бернат. 21 снежня 2019 года ўпершыню за сем год існавання гурта ўлады дазволілі Dzieciuk’ам даць сольны канцэрт у Гродне. Ён адбыўся ў клубе BIG BAR і сабраў больш за 200 наведвальнікаў<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://hrodna.life/articles/dzieciuki-solnyi-kancert/|title=Dzieciuki далі першы сольны канцэрт у Гродне і сабралі 200 наведвальнікаў|website=[[Hrodna.life]]|date=2024-02-28|access-date=2024-02-28}}</ref>. Пасля выбараў 2020 года ўдзельнікі гурта трапілі пад рэпрэсіі<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://hrodna.life/2020/08/12/ales-denisov-sud/|title=Вакаліста гурта Dzieciuki Алеся Дзянісава адпусцілі з ІЧУ. Але ўсё роўна будуць судзіць|last=HL|website=[[Hrodna.life]]|date=2020-08-12|access-date=2024-02-28}}</ref>. Запланаваны на 2020 год альбом запісаць не атрымалася, музыкі пакінулі краіну, ратуючыся ад крымінальнага пераследу. За мяжой аднавілі выступы. У 2023 годзе ў Польшчы выпусцілі міні-альбом «Зямля, вагонь ды вада». З папярэдняга складу ў гурце засталіся трое: [[Алесь Дзянісаў]], Аляксей Пудзін і Уладзіслаў Бернат. На бубнах грае гродзенец Цімафей Штароў, на дудзе — Дзяніс Шматко з гурта Lity Taler, на бас-гітары і акардыёне граюць палякі, арганізацыйнымі пытаннямі займаецца Пётр Дудановіч<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://hrodna.life/articles/dzieciuki-mini-albom/|title="Стыхіі супраць вайны". Гродзенскі гурт Dzieciuki прэзентаваў міні-альбом|website=[[Hrodna.life]]|date=2024-02-28|access-date=2024-02-28}}</ref>. 10 ліпеня 2025 года [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь]] аб’явіла групу Dzieciuki [[Экстрэмісцкае фарміраванне|экстрэмісцкім фарміраваннем]]. Раней у красавіку таго ж года інтэрнэт-старонкі гурта і яго лідэра Алеся Дзянісава ўключылі ў [[Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў|спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]]<ref>{{cite web|lang=ru|url=https://reform.news/gruppu-dzieciuki-priznali-jekstremistskim-formirovaniem|title=Группу Dzieciuki признали «экстремистским формированием»|website=[[Reform.news]]}}</ref>. == Дыскаграфія == * Гарадзенскі гармідар (EP (міні-альбом), [[2012 год у гісторыі музыкі|2012]]) * [[Гарадзенскі гармідар]] ([[2014 год у гісторыі музыкі|2014]])<ref name=":0" /> * [[Рэха (альбом)|Рэха]] ([[2016 год у гісторыі музыкі|2016]])<ref name=":1" /> * [[Радыё «Harodnia»]] ([[2019 год у гісторыі музыкі|2019]]) * Зямля, вагонь ды вада (EP (міні-альбом), 2023)<ref name=":2" /> === Удзел у зборніках === * [[Re:Песняры]] ([[2014 год у гісторыі музыкі|2014]]), трэк «А хто там ідзе» * Tribute To The Pogues ([[2016 год у гісторыі музыкі|2016]]), трэк «Не саскочу!» * (Не) расстраляная паэзія (2017) (спеў «Бунтар») == Відэаграфія == * [[2014 год у гісторыі музыкі|2014 год]] — [https://www.youtube.com/watch?v=q17IMkfRib0 «Ладзьдзя роспачы»] * 2014 год — [https://www.youtube.com/watch?v=NclFX17eeXg «Лясныя браты»]<ref>[http://tuzin.by/article/3766/pasa-trabl-vielmi-drenna-kali-z-historyji-nia-robiac.html ПАША ТРАБЛ: «ВЕЛЬМІ ДРЭННА, КАЛІ З ГІСТОРЫІ НЯ РОБЯЦЬ ВЫСНОВАЎ» (ВІДЭА)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170610070212/http://tuzin.by/article/3766/pasa-trabl-vielmi-drenna-kali-z-historyji-nia-robiac.html |date=10 чэрвеня 2017 }} / [[Tuzin.fm]]</ref> * 2014 год — [https://www.youtube.com/watch?v=39jMugc6eHE «Сумнае рэгі»] * 2014 год — [https://www.youtube.com/watch?v=Kjp6J0blNWQ «Хлопцы-балахоўцы»] * [[2016 год у гісторыі музыкі|2016 год]] — [https://www.youtube.com/watch?v=wEFDq7dIptA «Эпілог»] * 2016 год — [https://www.youtube.com/watch?v=bvlSY334G2I «Тадэвуш Касьцюшка»] (сумесна з польскім гуртам «Hańbа») * [[2019 год у гісторыі музыкі|2019 год]] — [https://www.youtube.com/watch?v=2uVl_nf8zLg «Калі над лугам бусел праляцеў»] == Склад == * [[Дзяніс Жыгавец]]: вершы * Влад «DzyaDZEN’ka» Бернат: [[спеў]], [[беларуская дуда]] * [[Алесь Дзянісаў]]: [[акустычная гітара]], [[банджа]], [[спеў]], вершы * Андрэй «Пітон»: [[бас-гітара]], [[спеў]] * Мікола «Калямба» Палякоў: [[акардэон]], [[тамбурын]], [[бэк-вакал]] * Лёха Пудзін: [[гітара]] * Андрэй Пудзін: [[гітара]] * Саня «Сыр»: [[Ударная ўстаноўка|ударныя]] * Аляксандр «Барабан»: ударныя (з 2019) === Былыя ўдзельнікі === Паша «Трабл»: вакал, валынка, бэк-вакал (2012—2018){{зноскі}} == Спасылкі == * [https://www.last.fm/ru/music/Dzieciuki Dzieciuki] на Last.fm {{Вонкавыя спасылкі}} {{Dzieciuki}} [[Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Панк-рокавыя гурты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2012 годзе]] [[Катэгорыя:Гурты з Гродна]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]] hrwe6fbwwxdaa112fan7znr2832d1mw 0 466940 5173982 4762876 2026-08-01T05:15:14Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173982 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Расліны | latin = Calystegia soldanella | parent = Calystegia | rang = Від | author = ([[L.]]) [[R.Br.]], 1810 }} '''Calystegia soldanella''' (сін. ''Convolvulus soldanella'') — від раслін сямейства {{Bt-bellat|Бярозкавыя|Convolvulaceae}}. Шматгадовыя травяністыя ліяны, якія растуць на пясчаных пляжах і іншых прыбярэжных месцах ва [[Умераны клімат|ўмераных]] рэгіёнах па ўсім свеце<ref name="nzpcn">{{Cite web|url=http://www.nzpcn.org.nz/flora_details.asp?ID=2080|title=Calystegia soldanella|publisher=New Zealand Plant Conservation Network|accessdate=12 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610230225/http://www.nzpcn.org.nz/flora_details.asp?ID=2080|archivedate=10 чэрвеня 2015|url-status=dead}}</ref>. Таксама стаў вядомы як «кветка прынца» ў гонар прынца Карла Эдуарда Сцюарта, які пасеяў яго на востраве Эрыскей, [[Шатландыя]], калі прызямліўся там у 1745 годзе, каб узначаліць паўстанне Якабітаў. == Распаўсюджанне == У [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыцы]] ''Calystegia soldanella'' сустракаецца на заходнім узбярэжжы, а таксама ў некаторых раёнах усходняга ўзбярэжжа. Таксама распаўсюджаны ў [[Мацярык Аўстралія|Аўстраліі]] і [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]]. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASO2 USDA Plants Profile] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130510023559/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CASO2 |date=10 мая 2013 }} * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3226,3227,3255 Jepson Manual Treatment] * Munz, Philip A. (2003). ''Introduction to Shore Wildflowers of California, Oregon, and Washington''. Berkeley: University of California Press. [[Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе]] [[Катэгорыя:Флора Аўстраліі]] [[Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі]] t5k020umy5mcpr0upkg15g9n1yheleb 0 531817 5174044 4770558 2026-08-01T08:22:47Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174044 wikitext text/x-wiki {{Арфаграфія}} {{Вікіфікацыя}} {{файлавы фармат |тып=[[растравая графіка]] |screenshot = [[Файл:Rotating earth (large).gif|220px]] |подпіс=Вярчэнне Зямлі. У месцах з сінім градыентам бачны эфект постара, які узнікае праз недастатковую глыбіню палітры. }} '''GIF''' ({{Lang-en|Graphics Interchange Format}} — «фармат для абмену выявамі») — папулярны [[Растравая графіка|растравы]] фармат графічных выяў. Здольны захоўваць сціснутыя даныя без страты якасці ў фармаце не больш за 256 колераў. Фармат GIF, які не залежыць ад [[Апаратнае забеспячэнне|апаратнага забеспячэння]], быў распрацаваны ў 1987 годзе (GIF87a) фірмай CompuServe для перадачы растравых відарысаў па сетках. У 1989-м фармат быў мадыфікаваны (GIF89a), былі дададзены падтрымка празрыстасці і анімацыі. GIF выкарыстоўвае LZW-кампрэсію, што дазваляе сціскаць файлы, у якіх шмат аднародных залівак (лагатыпы, надпісы, схемы). Доўгі час GIF быў адным з найбольш распаўсюджаных фарматаў у [[Інтэрнэт|інтэрнэце]]. == Вымаўленне назвы == Стваральнікі фармату вымаўлялі яго назва як «джыф» {{IPA|/dʒɪf/}}<ref name="lenta">{{Cite news|title=Формат «ГИФ» оказался форматом «ДЖИФ»|url=http://lenta.ru/news/2013/05/22/jif/|accessdate=2013-05-22}}</ref>. Тым не менш, у англамоўным свеце шырока выкарыстоўваецца і вымаўленне «гіф» {{IPA|/gɪf/}}, заснаванае на тым, што GIF — скарачэнне ад Graphics Interchange Format. Абодва варыянты вымаўлення пазначаны як правільныя слоўнікамі [[Оксфардскі слоўнік англійскай мовы|Oxford English Dictionary]]<ref>{{Cite web|url=http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50292950?query_type=word&queryword=gif&first=1&max_to_show=10&sort_type=alpha&result_place=1&search_id=kUF6-h25mk9-6375&hilite=50292950|title=Oxford English Dictionary|archiveurl=https://www.webcitation.org/6183G2wjj?url=http://oed.com/public/redirect/welcome-to-the-new-oed-online|archivedate=2011-08-22|publisher=Oxford University Press|accessdate=2007-04-15}}</ref> і American Heritage Dictionary<ref>{{Cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/GIF|title=American Heritage Dictionary|archiveurl=https://www.webcitation.org/6183GcRnM?url=http://dictionary.reference.com/browse/GIF|archivedate=2011-08-22|publisher=Houghton-Mifflin|accessdate=2007-04-15}}</ref>. У беларускай мове файлы ў фармаце GIF часам называюць «гі́фкамі». == Вобласць прымянення == Відарыс у фармаце GIF захоўваецца парадкова, падтрымліваецца толькі фармат з індэксаванай палітрай колераў. Стандарт распрацоўваўся толькі для падтрымкі 256-каляровай палітры. Адзін з колераў у палітры можа быць абвешчаны «празрыстым». У гэтым выпадку, у праграмах, якія падтрымліваюць празрыстасць GIF (напрыклад, большасць сучасных [[браўзер]]аў) скрозь пікселі, афарбаваныя «празрыстым» колерам, фон будзе бачны. «Напаўпразрыстасць» пікселяў (тэхналогія альфа-каналу) не падтрымліваецца. === Аніміраваныя відарысы === [[Файл:Bldg_1s.gif|міні|GIF-анімацыя разбурэння будынка пры [[Землетрасенне|землятрасенні]].]] [[Файл:FILE Rio de Janeiro 2018 - A Arte Eletrônica na Época Disruptiva, Festival Internacional de Linguagem Eletrônica.gif|міні|240x240пкс|Яшчэ ўзор gif-анімацыі.]] Фармат GIF падтрымлівае анімацыйныя відарысы. Яны ўяўляюць сабой паслядоўнасць з некалькіх статычных [[кадр]]аў, а таксама інфармацыю аб тым, колькі часу кожны кадр павінен быць паказаны на экране. Анімацыю можна зрабіць цыклічна ({{Lang-en|loop}}), тады ўслед за апошнім кадрам пачнецца прайграванне першага кадра і г. д. GIF-анімацыя можа выкарыстоўваць празрыстасць для таго, каб не захоўваць чарговы кадр цалкам, а толькі змены адносна папярэдняга. Недакументаваная магчымасцю, якая ўсё ж падтрымліваецца, з’яўляецца захаванне большай колькасці колераў з дапамогай аніміраванага GIF з нулявой затрымкай паміж кадрамі. Пры гэтым пераадольваецца абмежаванне ў 256 колераў: кожны кадр утрымлівае сваю палітру{{Удакладніць}}<ref>[http://habrahabr.ru/post/149728/ True-Color GIF / Хабрахабр]</ref>. === Сцісканне === GIF выкарыстоўвае фармат сціску LZW. Такім чынам добра сціскаюцца выявы, радкі якіх маюць участкі, якія паўтараюцца. У асаблівасці выявы, у якіх шмат [[Піксель|пікселяў]] аднаго колеру па гарызанталі<ref>[http://www.artlebedev.ru/kovodstvo/sections/8/ § 8. Простой секрет ГИФа]</ref>. [[Алгарытм]] сціску LZW адносіцца да фарматаў сціску без страт. Гэта азначае, што адноўленыя з GIF даныя будуць у дакладнасці адпавядаць спакаваным. Варта адзначыць, што гэта дакладна толькі для 8-бітных выяў з палітрай, для каляровай фатаграфіі страты будуць абумоўлены канвертацыяй яе да 256 колераў. Метад сціску LZW распрацаваны ў 1978 годзе [[ізраіль]]цянамі Абрахамам Лемпелям і Якабам Зівам, а пазней дапрацаваны ў ЗША Тэры Велчам. LZW сціскае даныя шляхам пошуку аднолькавых паслядоўнасцяў (яны называюцца «фразы») ва ўсім файле. Выяўленыя паслядоўнасці захоўваюцца ў табліцы, ім прысвойваюцца больш кароткія маркеры (ключы). Метад LZW, гэтак жа, як і RLE, лепш дзейнічае на аднародных участках, свабодных ад шуму колераў, ён дзейнічае значна лепш, чым RLE, пры сціску адвольных графічных даных, але працэс кадзіравання і распакавання адбываецца павольней. === Празрадковы GIF === Фармат GIF дапускае празрадковае захоўванне даных. Пры гэтым радкі разбіваюцца на групы, і змяняецца парадак захоўвання радкоў у файле. Пры загрузцы выява праяўляецца паступова, у некалькі праходаў. Дзякуючы гэтаму, маючы толькі частку файла, можна ўбачыць выяву цалкам, але з меншай [[Раздзяляльнасць (камп’ютарная графіка)|раздзяляльнасцю]]. У празрадковым GIF’е спачатку запісваюцца радкі 1, 9, 17 і г. д. Такім чынам, загрузіўшы 1/8 даных, карыстальнік будзе мець уяўленне аб цэлай выяве. Другім праходам ідуць радкі 5, 13, 21, раздзяляльнасць выявы ў браўзеры яшчэ ўдвая павялічваецца. Нарэшце, трэці і чацвёрты праход перадаюць (3, 7, 11, 15, 19…) і (2, 4, 6, 8, …). Такім чынам, задоўга да заканчэння загрузкі файла карыстальнік можа зразумець, што ўнутры, і вырашыць, ці варта чакаць поўнай загрузкі выявы. Празрадковы запіс нязначна павялічвае памер файла, але гэта, як правіла, апраўдваецца ўласцівасцямі, што набываюцца. Маска, якая выкарыстоўваецца ў GIF: <center> {| style="background: transparent;" |----- | <pre> 1 4 3 4 2 4 3 4 </pre> |}</center> == Гісторыя == Існуе дзве спецыфікацыі фармату GIF — GIF 87a і GIF 89a. Першая спецыфікацыя была створана ў [[1987|1987 годзе]] кампаніяй CompuServe для замены састарэлага фармату [[RLE]]. GIF стаў папулярным у ходзе развіцця інтэрнэту, бо дазваляў выкарыстоўваць больш кампактныя (па памеры файла) па параўнанні з іншымі фарматамі выявы на вэб-старонках. Хоць да цяперашняга часу фармат шмат у чым састарэў і для яго замены створаны фармат [[PNG]], ён па-ранейшаму шырока выкарыстоўваецца. GIF-фармат запатрабаваны пры стварэнні так званых сінемаграфаў. == Патэнты == GIF першапачаткова выкарыстаў прапрыетарныя алгарытмы, аднак тэрмін дзеяння [[патэнт]]аў на іх мінуў. У ЗША патэнт на алгарытм сціску LZW, які выкарыстоўваецца ў GIF (патэнт № 4 558 302) скончыўся [[20 чэрвеня]] [[2003|2003 года]]. Тэрмін дзеяння канадскага патэнта завяршыўся [[7 ліпеня]] [[2004|2004 года]]. Дзеянне патэнта для Вялікабрытаніі, Францыі, Германіі і Італіі завяршылася [[18 чэрвеня]] 2004 года, а для Японіі — [[20 чэрвеня]] 2004 года. Тэрмін дзеяння апошняга патэнта на GIF скончыўся [[11 жніўня]] [[2006|2006 года]]<ref>{{Cite web |url=http://www.gnu.org/philosophy/gif.html#venuenote |title=Информация из статьи «Почему на страницах сайта GNU нет файлов GIF» |access-date=30 верасня 2017 |archive-date=20 ліпеня 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060720214326/http://www.gnu.org/philosophy/gif.html#venuenote |url-status=dead }}</ref>. == Альтэрнатыва == Існуе фармат [[APNG]], створаны ў 2004 годзе, які выкарыстоўвае 24-бітныя колеры і 8-бітную напаўпразрыстасць, які працуе ў браўзеры [[Mozilla Firefox]] пачынаючы з 2007 года. Некаторыя праграмы і пашырэнні таксама падтрымліваюць APNG. == Гл. таксама == * Гіф-арт * [[PNG]] * [[MNG]] * [[APNG]] * [[JPEG]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.dcs.ed.ac.uk/home/mxr/gfx/2d-hi.html The Graphics File Format Page](англ.)&nbsp; * [http://livegif.ru/articles/6_1.html Апісанне фармату GIF (на рускай)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070615072945/http://www.livegif.ru/articles/6_1.html |date=15 чэрвеня 2007 }} * [http://skachat-gifki.ru/ Прыклады гіф анімацыі (карцінкі)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171008191352/http://skachat-gifki.ru/ |date=8 кастрычніка 2017 }} {{ВС}} [[Катэгорыя:Фарматы файлаў]] [[Катэгорыя:Графічныя фарматы]] [[Катэгорыя:Графіка ў Web]] gtumt6xm2pbmmtd8pgk4feiw2hyg7i5 0 532582 5174092 5150288 2026-08-01T10:54:15Z Normantas Bataitis 101827 5174092 wikitext text/x-wiki {{ДД|дата смерці=15.01.2026}} '''Віктарас Баўбліс''' ({{lang-lt|Viktoras Baublys}}; [[10 студзеня]] [[1943]] — [[15 студзеня]] [[2026]]) — літоўскі дыпламат, першы надзвычайны і паўнамоцны пасол [[Літва|Літвы]] ў [[Беларусь|Беларусі]] (1994—1998). == Біяграфія == Нарадзіўся 10 студзеня 1943 года. У 1972 годзе скончыў юрыдычны факультэт [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]]. У 1972—1983 гадах быў старшынёй Камісіі партыйнага кантролю Клайпедскага гарадскога камітэта Камуністычнай партыі Літвы, старшынёй Камітэта народнага кантролю. У 1979—1982 гадах навучаўся ў Вышэйшай партыйнай школе ў [[Ленінград]]зе. У 1983—1989 гадах быў інспектарам Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Літвы, першым сакратаром Клайпедскага гарадскога камітэта. У 1989—1991 гадах быў загадчыкам арганізацыйнага аддзела Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Літвы. У 1991—1992 гадах — кіраўнік Упраўлення па кантролі за прэсай пры Міністэрстве ўнутраных спраў Літоўскай Рэспублікі. У 1992—1993 гадах працаваў у прыватным бізнэсе. У 1993—1994 гадах — прэс-сакратар урада [[Адольфас Шляжавічус|Адольфаса Шлежавічуса]]. У 1994—1998 гадах — Пасол Літвы ў Беларусі. Пазней працаваў дарадцам Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі па супрацоўніцтве з Калінінградскай вобласцю Расійскай Федэрацыі, быў паслом па асаблівых даручэннях. У 2000—2001 гадах — дарадца прэм’ер-міністра Літвы [[Раландас Паксас|Раландаса Паксаса]]. У 2002—2005 гадах — Пасол Літвы ва [[Украіна|Украіне]], з 2002 года — пасол па сумяшчальніцтве ў Рэспубліцы Малдова і Рэспубліцы Грузія. У 2005—2009 гадах — генеральны консул Літвы ў [[Калінінград]]зе. Памёр 15 студзеня 2026 года.<ref>[https://cemety.lt/public/deceaseds/2487082?type=unrecognized_deceased Viktoras Baublys] {{in lang|lt}}</ref><ref name="lrt">{{Cite web|lang=lt|url=https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2809113/mire-diplomatas-viktoras-baublys|title=Mirė diplomatas Viktoras Baublys|last=BNS|website=lrt.lt|date=2026-01-17|access-date=2026-01-17}}</ref>{{efn-ua|Памёр не пазней за 17 студзеня 2026 года<ref name="lrt"/>.|}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Заўвагі == {{Notelist-ua}} {{Паслы Літвы ў Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Баўбліс Віктарас}} [[Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Літвы]] [[Катэгорыя:Паслы Літвы ў Беларусі]] bvv8brbl14q34plki3fxkmosz823wux 5174103 5174092 2026-08-01T11:34:01Z M.L.Bot 261 рэдагуйце элемент Вікіданых, а не латкі ў артыкул стаўце 5174103 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Віктарас Баўбліс''' ({{lang-lt|Viktoras Baublys}}; {{ВДП}}) — літоўскі дыпламат, першы надзвычайны і паўнамоцны пасол [[Літва|Літвы]] ў [[Беларусь|Беларусі]] (1994—1998). == Біяграфія == Нарадзіўся 10 студзеня 1943 года. У 1972 годзе скончыў юрыдычны факультэт [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]]. У 1972—1983 гадах быў старшынёй Камісіі партыйнага кантролю Клайпедскага гарадскога камітэта Камуністычнай партыі Літвы, старшынёй Камітэта народнага кантролю. У 1979—1982 гадах навучаўся ў Вышэйшай партыйнай школе ў [[Ленінград]]зе. У 1983—1989 гадах быў інспектарам Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Літвы, першым сакратаром Клайпедскага гарадскога камітэта. У 1989—1991 гадах быў загадчыкам арганізацыйнага аддзела Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Літвы. У 1991—1992 гадах — кіраўнік Упраўлення па кантролі за прэсай пры Міністэрстве ўнутраных спраў Літоўскай Рэспублікі. У 1992—1993 гадах працаваў у прыватным бізнэсе. У 1993—1994 гадах — прэс-сакратар урада [[Адольфас Шляжавічус|Адольфаса Шлежавічуса]]. У 1994—1998 гадах — Пасол Літвы ў Беларусі. Пазней працаваў дарадцам Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі па супрацоўніцтве з Калінінградскай вобласцю Расійскай Федэрацыі, быў паслом па асаблівых даручэннях. У 2000—2001 гадах — дарадца прэм’ер-міністра Літвы [[Раландас Паксас|Раландаса Паксаса]]. У 2002—2005 гадах — Пасол Літвы ва [[Украіна|Украіне]], з 2002 года — пасол па сумяшчальніцтве ў Рэспубліцы Малдова і Рэспубліцы Грузія. У 2005—2009 гадах — генеральны консул Літвы ў [[Калінінград]]зе. Памёр 15 студзеня 2026 года.<ref>[https://cemety.lt/public/deceaseds/2487082?type=unrecognized_deceased Viktoras Baublys] {{in lang|lt}}</ref><ref name="lrt">{{Cite web|lang=lt|url=https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2809113/mire-diplomatas-viktoras-baublys|title=Mirė diplomatas Viktoras Baublys|last=BNS|website=lrt.lt|date=2026-01-17|access-date=2026-01-17}}</ref>{{efn-ua|Памёр не пазней за 17 студзеня 2026 года<ref name="lrt"/>.|}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Заўвагі == {{Notelist-ua}} {{Паслы Літвы ў Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Баўбліс Віктарас}} [[Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Літвы]] [[Катэгорыя:Паслы Літвы ў Беларусі]] symmyrbzef3tg2zzgmmc5coib66g6uu 5174106 5174103 2026-08-01T11:38:49Z M.L.Bot 261 5174106 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Віктарас Баўбліс''' ({{lang-lt|Viktoras Baublys}}; {{ВДП}}) — літоўскі дыпламат, першы надзвычайны і паўнамоцны пасол [[Літва|Літвы]] ў [[Беларусь|Беларусі]] (1994—1998). == Біяграфія == Нарадзіўся 10 студзеня 1943 года. У 1972 годзе скончыў юрыдычны факультэт [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]]. У 1972—1983 гадах быў старшынёй Камісіі партыйнага кантролю Клайпедскага гарадскога камітэта Камуністычнай партыі Літвы, старшынёй Камітэта народнага кантролю. У 1979—1982 гадах навучаўся ў Вышэйшай партыйнай школе ў [[Ленінград]]зе. У 1983—1989 гадах быў інспектарам Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Літвы, першым сакратаром Клайпедскага гарадскога камітэта. У 1989—1991 гадах быў загадчыкам арганізацыйнага аддзела Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі Літвы. У 1991—1992 гадах — кіраўнік Упраўлення па кантролі за прэсай пры Міністэрстве ўнутраных спраў Літоўскай Рэспублікі. У 1992—1993 гадах працаваў у прыватным бізнэсе. У 1993—1994 гадах — прэс-сакратар урада [[Адольфас Шляжавічус|Адольфаса Шлежавічуса]]. У 1994—1998 гадах — Пасол Літвы ў Беларусі. Пазней працаваў дарадцам Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі па супрацоўніцтве з Калінінградскай вобласцю Расійскай Федэрацыі, быў паслом па асаблівых даручэннях. У 2000—2001 гадах — дарадца прэм’ер-міністра Літвы [[Раландас Паксас|Раландаса Паксаса]]. У 2002—2005 гадах — Пасол Літвы ва [[Украіна|Украіне]], з 2002 года — пасол па сумяшчальніцтве ў Рэспубліцы Малдова і Рэспубліцы Грузія. У 2005—2009 гадах — генеральны консул Літвы ў [[Калінінград]]зе. Памёр 15 студзеня 2026 года.<ref>{{Cite web|url=https://cemety.lt/public/deceaseds/2487082?type=unrecognized_deceased|title=Viktoras Baublys // CEMETY - Lietuvos kapinių informacijos skaitmeninimo ir duomenų valdymo sistema|website=cemety.lt|access-date=2026-08-01}}</ref><ref name="lrt">{{Cite web|lang=lt|url=https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2809113/mire-diplomatas-viktoras-baublys|title=Mirė diplomatas Viktoras Baublys|last=BNS|website=lrt.lt|date=2026-01-17|access-date=2026-01-17}}</ref>{{efn-ua|Памёр не пазней за 17 студзеня 2026 года<ref name="lrt"/>.|}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Заўвагі == {{Notelist-ua}} {{Паслы Літвы ў Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Баўбліс Віктарас}} [[Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Літвы]] [[Катэгорыя:Паслы Літвы ў Беларусі]] c9ap8pj6nqnnemmhjriu9v787ks4wfm 0 539326 5173994 5074933 2026-08-01T06:17:42Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173994 wikitext text/x-wiki {{Картка:Аўтамабіль |назва=Dacia Duster |выява=Dacia Duster TCe 130 Extreme (III) – f 13102024.jpg |подпіс=Dacia Duster |вытворца=Automobile Dacia S.A. |тып кузава=[[Красовер (тып аўтамабіля)|красовер]] |клас=[[кампактны красовер]] |выпуск=з 2010 }} '''Dacia Duster''' — [[Красовер (тып аўтамабіля)|кампактны красовер]], упершыню прадстаўлены ў снежні 2009 года. Аўтамабіль быў створаны дзякуючы сумесным намаганням кампаній [[Renault S.A.|Renault]] і [[Nissan]]. На рынку [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]] красовер прадаецца пад маркай [[Dacia]], але на рынках [[Расія|Расіі]], [[Украіна|Украіны]], [[Турцыя|Турцыі]], [[Лацінская Амерыка|Лацінскай Амерыцы]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]] і [[Азія|Азіі]] аўтамабіль прадаецца пад маркай Renault. Duster сканструяваны на базе платформы В0, якую выкарыстоўваюць мадэлі [[Dacia Sandero|Sandero]] і [[Dacia Logan|Logan]]. У 2011 годзе зборку Dacia Duster пачалі ажыццяўляць у Расіі пад маркай Renault на заводзе «Аўтафрамас» (Рэно Расія). == Першае пакаленне (HS; 2010) == Duster першага пакалення мог камплектавацца двума відамі [[рухавік унутранага згарання|рухавікоў]] — бензінавым і дызельным, якія былі злучаны з механічнай 6-ступеністай каробкай перадач. Дызельны — 4-цыліндравы рухавік, аб’ёмам 1,5 літра з турбанаддувам. Бензінавыя рухавікі прадстаўлены ў выглядзе 4-цыліндравых агрэгатаў аб’ёмам 1,6 або 2,0 літра. Падчас эксплуатацыі каробкі перадач на першых партыях аўтамабіляў адзначаліся рыўкі пры пераключэнні перадач.<ref>[https://automoto.ua/overview/Renault-Duster-2015-194.html Обзор тест-драйва: Renault Duster 2015]</ref> У 2014 годзе быў праведзены рэстайлінг мадэлі. Прэзентацыя абноўленага Renault Duster адбылася на [[Міжнародны Франкфурцкі аўтасалон|Міжнародным Франкфурцкім аўтасалоне]] ў верасні 2014 года.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.autoblog.com/news/2014-dacia-duster-video-frankfurt-2013|title=2014 Dacia Duster furthers our admiration from afar [w/video]|first=Chris|last=Paukert|website=Autoblog|date=2013-09-11|access-date=2026-01-02}}</ref> == Другое пакаленне (HM; 2017) == Увосень 2017 года на Міжнародным Франкфурцкім аўтасалоне быў прадстаўлены Dacia Duster другога пакалення (HM). Красовер дасягае 4,43 м у даўжыню, а яго [[клірэнс|дарожны прасвет]] роўны 210 мм. Аб’ем багажніка пярэднепрыводнай версіі складае 478 л, а ў поўнапрывадной — 467 л. Калі скласці заднія сядушкі, то атрымваецца 1623 л. Рухавік можа быць бензінавым (4-цыліндравы, аб’ёмам 1,6 або 2,0 літра) ці дызельным (4-цыліндравы, аб’ёмам 1,5 літра з турбанаддувам). Каробка перадач механічная, [[варыятар]]нага тыпу ці рабатызаваная EDC.<ref>[https://www.autocentre.ua/news/novinka/renault-duster-novogo-pokoleniya-zasvetilsya-na-ofitsialnyh-foto-388561.html Renault Duster нового поколения засветился на официальных фото]</ref> == Трэцяе пакаленне (P1310; 2023) == У кастрычніку 2020 года Dacia пацвердзіла, што працуе над заменай для Duster другога пакалення. Афіцыйна трэцяе пакаленне Dacia Duster было прадстаўлена ў лютым 2024 года. == Гісторыя == [[Файл:Dacia Duster Salon de l'Auto.jpg|thumb|Канцэпт Dacia Duster на Жэнеўскім аўтасалоне ў 2009 годзе]] На аўтасалоне ў Сан-Паўлу ў 2012 годзе Renault прадставіў канцэпт DCross, заснаваны на серыйнай версіі Renault Duster.<ref>{{cite web|title=2012 São Paulo Motor Show: Novo Clio, Fluence GT and D-Cross in the spotlight|url=http://blog.renault.com/en/2012/10/22/2012-sao-paulo-motor-show-novo-clio-fluence-gt-and-d-cross-in-the-spotlight/|publisher=Renault.com|date=2012-10-22|access-date=12 лютага 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026090554/http://blog.renault.com/en/2012/10/22/2012-sao-paulo-motor-show-novo-clio-fluence-gt-and-d-cross-in-the-spotlight/|archive-date=26 кастрычніка 2012|url-status=dead}}</ref> Ён адрозніваўся ярка-зялёнай і матава-чорнай фарбай, падвышанай вышынёй дарожнага руху, багажнікамі на даху і запасным колам зверху, але ніякіх іншых дэталяў не было пададзена.<ref>{{cite web|title=Renault shows DCross Concept in Brazil|url=https://bizgrows.com/dacia-duster-cuts-a-dash-we-drive-the-new-family-suv/|access-date=2013-08-04|date=2012-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212123653/https://bizgrows.com/dacia-duster-cuts-a-dash-we-drive-the-new-family-suv/|archive-date=12 лютага 2022|url-status=dead}}</ref> Румынія прадэманстравала баявы варыянт Duster з браніраваннем, лябёдкай і кулямётам на даху.<ref>{{cite web|url=http://www.carscoops.com/2013/12/bulletproof-dacia-duster-army-vehicle.html|title=Bulletproof Dacia Duster Army Vehicle Is a Budget Humvee-Wannabe|work=Carscoops|access-date=2015-07-15}}</ref> У кастрычніку 2014 года на аўтасалоне ў Сан-Паўлу кампанія Renault прадставіла пікап з падвойнай кабінай пад назвай Duster Oroch. Канцэпт-кар бярэ падказкі дызайну з канцэпту DCross, паказанага на папярэднім мерапрыемстве.<ref name="pick-up_concept">{{cite web|url=http://www.media.renault.com/global/en-gb/renault/Media/PressRelease.aspx?mediaid=63043&nodeid=-1|title=Presentation of the Duster Oroch show car in Sao Paulo|publisher=Renault|access-date=12 лютага 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314223036/http://media.renault.com/global/en-gb/renault/Media/PressRelease.aspx?mediaid=63043&nodeid=-1|archive-date=14 сакавіка 2016|url-status=dead}}</ref> == Бяспека == Вынікі краш-тэсту Renault Duster 2011 года згодна з [[Euro NCAP]]<ref>{{Cite web |url=https://www.euroncap.com/en/results/dacia/duster/10968 |title=Архіўная копія |access-date=22 лістапада 2017 |archive-date=4 верасня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180904011256/https://www.euroncap.com/en/results/dacia/duster/10968 |url-status=dead }}</ref>: {| class="wikitable" !Дарослы пасажыр !Дзіця !Пешаход !Сістэмы бяспекі |- |74 % |78 % |28 % |29 % |} == Агляд мадэлі == <gallery> Файл:Renault Duster Gen1 000 2011-0000 frontright 2012-10-07 U.jpg|Від спераду Файл:Renault Duster Gen1 000 2011-0000 backleft 2012-10-07 U.jpg|Від ззаду </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі Renault|Duster]] [[Катэгорыя:Красоверы]] 53fzkqwpo6a67umjsf4gq4a55561n4z 0 541444 5173984 5105352 2026-08-01T05:38:44Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173984 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = Chevrolet Avalanche |фота = Chevrolet Avalanche GMT800 (Orange Julep).jpg |вытворца = [[Chevrolet]] |гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|2001|2013}} |папярэднік = |пераемнік = |заводы= |клас= |сегмент= |вікісховішча=Chevrolet Avalanche}} '''Chevrolet Avalanche''' — [[пікап]], які вырабляўся [[General Motors]] на базе [[Chevrolet Suburban]] з [[2001]] па [[2013]] год. Было выраблена больш за 580 000 аўтамабіляў<ref name="abw-2012-04-17">{{cite web |url=https://www.abw.by/novosti/in_world/137262/ |title=Chevrolet Avalanche готовится уйти на "пенсию" |date=17.04.2012 |publisher=abw.by |access-date=2019-12-08 |lang=ru |archive-date=11 снежня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211143826/https://www.abw.by/novosti/in_world/137262 |url-status=dead }}</ref>. == Chevrolet Avalanche GMT 800 (2001—2006) == [[Выява:1st-Chevrolet-Avalanche.jpg|thumb|left|Chevrolet Avalanche (2001—2006)]] Прататып пікапа на платформе [[Chevrolet Suburban]] быў прадстаўлены ў студзені [[2000]] года, а ў наступным годзе была пачата серыйная вытворчасць. У [[2002]] годзе GM, як афіцыйны партнёр [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2002|зімовых Алімпійскіх гульняў у Солт-Лэйк-Сіці]], паставіла пікапы Chevrolet Avalanche для транспарціроўкі Алімпійскага агню. На шляху да алімпійскага стадыёна эстафета пераадолела 13500 міль і прайшла праз 46 штатаў<ref>{{cite web |url = https://www.motoringresearch.com/car-news/gold-metal-cars-olympic-games/ |title = Gold metal: the cars of the Olympic Games |publisher = motoringresearch.com |date = 2016-08-02 |access-date = 2021-02-10 |language = en }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. === Канструкцыя === Пікап прапаноўваўся ў дзвюх асноўных версіях — ''1500'' і ''2500'' (базавая і "heavy duty"). Аўтамабіль меў суцэльны корпус, прычым для павелічэння грузавога адсека магчыма было скласці задняе сядзенне і прыбраць заднюю сценку кабіны. Рухавікі серыі ''Vortec'' — 5,3-літровы (290 к.с. і 441 Н·м) і 8,1-літровы (340 к.с. і 617 Н·м). Акрамя задняга, быў даступны прывад на чатыры колы. Паўнапрывадная трансмісія ''Autotrac Active 4WD'' — з падлучальным з дапамогай муфты пярэднім мостам, 4-ступеньчатай аўтаматычнай каробкай перадач і двухступеньчатым дэмультыплікатарам. Падвескі колаў — спружынныя, незалежная пярэдняя і залежная задняя. ==== Бяспека ==== {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! colspan=2 | Вынікі тэста [[NHTSA]]: '''Chevrolet Avalanche 4 Door '2003'''<ref>{{cite web |url=https://www.nhtsa.gov/vehicle/2003/CHEVROLET/AVALANCHE/4%252520DR |title=2003 CHEVROLET AVALANCHE 4 DR |date=January 20, 2003 |publisher=nhtsa.gov |access-date=2019-12-08 |lang=en |archive-date=16 верасня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916074157/https://www.nhtsa.gov/vehicle/2003/CHEVROLET/AVALANCHE/4%252520DR |url-status=dead }}</ref> |- | '''Бяспека кіроўцы пры франтальным удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]] |- | '''Бяспека пасажыраў пры франтальным удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека кіроўцы пры бакавым удары''' | bgcolor="white"| ''не ацэньвалася'' |- | '''Бяспека пасажыраў пры бакавым удары''' | bgcolor="white"| ''не ацэньвалася'' |- | '''Бяспека пры перавароце''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]] |- |} == Chevrolet Avalanche GMT 900 (2006—2013) == [[Выява:2007 Chevrolet Avalanche LS.jpg|thumb|Chevrolet Avalanche (2006—2013)]] [[Выява:Chevrolet Avalanche Z71 Black Diamond Last Edition 2013.jpg|thumb|Chevrolet Avalanche Z71 ''Black Diamond'']] Другое пакаленне дэбютавала ў [[2006]] годзе. Рухавікі — V8 аб'ёмам 5,3 літры магутнасцю 320 к.с. і аб'ёмам 6,0 літраў магутнасцю 355 к.с. Каробка перадач — чатырохступеньчатая, аўтаматычная<ref name="zr-2007-09-09">{{cite web |url=https://www.zr.ru/content/news/32443-chevrolet_avalanche_lt_2007/ |title=Chevrolet Avalanche LT 2007 |date=09.09.2007 |publisher=zr.ru |access-date=2019-12-08 |lang=ru}}</ref>. У [[2013]] годзе выпуск быў спынены. Завяршэнне выпуску было адзначана спецыяльнай лімітаванай серыяй ''Black Diamond''<ref name="abw-2012-04-17"/>. === Бяспека === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! colspan=2 | Вынікі тэста [[NHTSA]]: '''Chevrolet Avalanche 4 Door '2007'''<ref>{{cite web |url=https://www.nhtsa.gov/vehicle/2007/CHEVROLET/AVALANCHE/4-DR%252520W%25252FSAB/RWD |title=2007 CHEVROLET AVALANCHE 4-DR W/SAB |publisher=nhtsa.gov |access-date=2019-12-08 |lang=en |archive-date=16 верасня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916074013/https://www.nhtsa.gov/vehicle/2007/CHEVROLET/AVALANCHE/4-DR%252520W%25252FSAB/RWD |url-status=dead }}</ref> |- | '''Бяспека кіроўцы пры франтальным удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека пасажыраў пры франтальным удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека кіроўцы пры бакавым удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека пасажыраў пры бакавым удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека пры перавароце''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]] |- |} == Продажы ў ЗША == {| class="wikitable" |- ! colspan="16" | Статыстыка продажаў у ЗША |- align="center" ! 2001<ref name='sales02'>{{cite web|url=http://media.gm.com/news/sales/030103_decsales.html |title=GM Reports Best December Sales Since 1979 |publisher=Media.gm.com |date=January 3, 2003 |access-date=2009-08-08 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20090423151018/http://media.gm.com/news/sales/030103_decsales.html |archive-date=April 23, 2009 }}</ref> ! 2002<ref name='sales02'/> ! 2003<ref name='sales04'/> ! 2004<ref name='sales04'>{{cite web |url=http://www.theautochannel.com/news/2006/01/05/205609.html |title=GM Reports December 2005 and Year Results |work=The Auto Channel |date=January 5, 2006}}</ref> ! 2005<ref name='sales06'/> ! 2006<ref name='sales06'>{{cite web|url=http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http://image.emerald.gm.com/gmnews/viewmonthlyreleasedetail.do?domain=6&docid=31596 |title=GM Reports 341,327 Deliveries In December |publisher=GM Communications |date=January 3, 2007 |access-date=2009-08-08 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20090423152022/http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http://image.emerald.gm.com/gmnews/viewmonthlyreleasedetail.do%3Fdomain=6&docid=31596 |archive-date=April 23, 2009 }}</ref> ! 2007<ref name='sales08'/> ! 2008<ref name='sales08'>{{cite web|url=http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http://image.emerald.gm.com/gmnews/viewpressreldetail.do?domain=2&docid=51161 |title=GM Reports 221,983 Deliveries In December; 2,980,688 Vehicles Sold In 2008 |publisher=GM Communications |date=January 5, 2009 |access-date=2009-08-08 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20090423151551/http://media.gm.com/servlet/GatewayServlet?target=http://image.emerald.gm.com/gmnews/viewpressreldetail.do%3Fdomain=2&docid=51161 |archive-date=April 23, 2009 }}</ref> ! 2009<ref>{{Cite web |url=http://media.gm.com/content/Pages/news/us/en/2010/Jan/0105_Dec_Sales/_jcr_content/iconrow/textfile/file.res/Deliveries%20December%2009.xls |title=Архіўная копія |access-date=8 снежня 2019 |archive-date=28 снежня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181228150900/https://media.gm.com/content/Pages/news/us/en/2010/Jan/0105_Dec_Sales/_jcr_content/iconrow/textfile/file.res/Deliveries |url-status=dead }}</ref> ! 2010<ref>{{cite web|url=http://www.cheersandgears.com/topic/74944-december-2010-sales-general-motors/ |title=December 2010 Sales: General Motors - Cheers & Gears Forums |publisher=Cheersandgears.com |access-date=2019-12-08 |lang=en}}</ref> ! 2011<ref>{{cite web|url=http://media.gm.com/media/us/en/gm/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2012/Jan/gmsales.html |title=GM’s U.S. Sales Increase 5 Percent in December |publisher=gm.com |date=2012-01-04 |access-date=2019-12-08 |lang=en}} </ref> ! 2012<ref name="gm-2014"/> ! 2013<ref name="gm-2014">{{cite web|url=http://media.gm.com/dld/content/dam/Media/gmcom/investor/2014/jan/Deliveries-December-2013.pdf |title=GM U.S. Deliveries for December 2013 |publisher=gm.com |access-date=2019-12-08 |lang=en}}</ref> |- align="center" | 52 955 | 89 372 | 93 482 | 80 566 | 63 186 | 57 076 | 55 550 | 35 003 | 16 432 | 20 515 | 20 088 | 23 995 | 16 986 |- |} {{зноскі}} == Літаратура == * {{артыкул |загаловак = Нескучный трак |спасылка = http://media.club4x4.ru/473-chevrolet_avalanche.html |выданне = 4х4 club |тып = часопіс |год = 2008 |нумар = 03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20171228142706/http://media.club4x4.ru/473-chevrolet_avalanche.html |archive-date = 28 снежня 2017 }} {{ref-ru}} == Спасылкі == * {{Commons|Category:Chevrolet Avalanche}} * {{cite web |url=https://www.auto-motor-und-sport.de/fahrberichte/chevrolet-avalanche-truck-zuck-749306.html |title=Chevrolet Avalanche: Truck-Zuck |publisher=auto-motor-und-sport.de |date=05.06.2001 |access-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617075746/https://www.auto-motor-und-sport.de/fahrberichte/chevrolet-avalanche-truck-zuck-749306.html |archive-date=17 чэрвеня 2016 |lang=de |url-status=dead}} * {{cite web |url=https://www.auto-motor-und-sport.de/news/chevy-avalanche-groesser-satter-lecker-765434.html |title=Chevy Avalanche: Größer, satter, lecker |publisher=auto-motor-und-sport.de |date=08.02.2006 |access-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819105733/http://www.auto-motor-und-sport.de/news/chevy-avalanche-groesser-satter-lecker-765434.html |archive-date=19 жніўня 2017 |lang=de |url-status=dead}} == Гл. таксама == * [[Chevrolet Suburban]] * [[Cadillac Escalade EXT]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі Chevrolet|Avalanche]] nolfoodhygw6y69zetara2miwc5w8xy 0 541445 5174068 5032392 2026-08-01T10:17:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174068 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = Honda Element |фота = 2003-2006 Honda Element -- 08-28-2011.jpg |вытворца = [[Honda]] |заводы= {{Сцяг|ЗША}} [[Іст Ліберці]], [[Агая]], [[ЗША]] |гады вытворчасці = {{гады аўтамабіля|2002|2011}} |папярэднік = |пераемнік = |клас= |сегмент= |вікісховішча=Honda Element}} '''Honda Element''' — кампактны красовер, які выпускаўся кампаніяй [[Honda]] з [[2002]] па [[2011]] год. == Апісанне == [[Выява:2006 Honda Element EX-P.jpg|thumb|200px|Honda Element EX-P (2006)]] [[Выява:Honda Element EX -- 10-30-2009.jpg|thumb|200px|Honda Element EX (2007–2008)]] [[Выява:07-08 Honda Element SC.jpg|thumb|200px|Honda Element SC (2007–2008)]] [[Выява:2009-2010 Honda Element -- 01-13-2010.jpg|thumb|200px|Honda Element (2009–2011)]] Кузаў — апорны, чатырохмесны, пяцідзверны. Бакавыя дзверы расчыняюцца ў розныя бакі, прычым пярэднія створкі даўжэй задніх. Цэнтральная стойка адсутнічае. Багажныя дзверы складаюцца з дзвюх частак — асноўнай, якая падымалася ўверх, і меншай, якая адкідвалася ўніз. Паасобныя сядзенні задняга шэрагу маглі раскладвацца назад або адкідвацца ўздоўж бартоў. Матэрыялы абіўкі падабраны з разлікам на шматразовае мыццё. <center> <gallery widths="200px" heights="200"> Выява:2008HondaElementEX.jpg Выява:2008HondaElement DoorsAjar.jpg </gallery> </center> Маркетолагі "Хонды" вырашылі звярнуць на сваю мадэль ўвагу сабакагадоўцаў, у выніку чаго красовер атрымаў апцыянальны пакет для хатніх жывёл. Пакет дадатковага абсталявання ўключаў у сябе спецыяльнае ўстойлівае да кіпцюроў пакрыццё задняй канапы, падлогавыя дыванкі з выявай костак, а таксама спецыяльныя аксэсуары (у тым ліку міска для вады). У багажніку паставілі будку, а пад ёй размясціўся трап для сабак<ref>{{cite web |url=https://motor.ru/selector/wildoptions.htm |title= Верните мои деньги! Cамые странные автомобильные опции |date = 3.12.2013 |publisher=motor.ru |accessdate=2019-12-08 |lang=ru}}</ref>. === Бяспека === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! colspan=2 | Вынікі тэста [[NHTSA]]: '''Honda Element '2003'''<ref>{{cite web |url=https://www.nhtsa.gov/vehicle/2003/HONDA/ELEMENT/4%252520DR |title=2003 HONDA ELEMENT 4 DR |date=May 6, 2003 |publisher=nhtsa.gov |accessdate=2019-12-08 |lang=en |archive-date=8 снежня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208182811/https://www.nhtsa.gov/vehicle/2003/HONDA/ELEMENT/4%25252520DR |url-status=dead }}</ref> |- | '''Бяспека кіроўцы пры франтальным удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека пасажыраў пры франтальным удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека кіроўцы пры бакавым удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]] |- | '''Бяспека пасажыраў пры бакавым удары''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]] |- | '''Бяспека пры перавароце''' | bgcolor="white"| [[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Star*.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]][[Выява:Empty Star.svg|15px]] |- |} == Продажы ў ЗША == {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; background:#eee;" |+ Статыстыка продажаў Honda Element у ЗША<ref>{{cite web |url = https://carsalesbase.com/us-honda-element/ |title = Honda Element US sales figures |publisher = carsalesbase.com |accessdate = 2023-01-26 |language = en |archive-date = 26 студзеня 2023 |archive-url = https://web.archive.org/web/20230126141403/https://carsalesbase.com/us-honda-element/ |url-status = dead }}</ref> | <timeline> ImageSize = width:650 height:250 PlotArea = left:50 right:20 top:30 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.87) id:values value:gray(0.33) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:70000 ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:15 align:left bar:2002 from:0 till:957 bar:2003 from:0 till:67478 bar:2004 from:0 till:59927 bar:2005 from:0 till:56262 bar:2006 from:0 till:51829 bar:2007 from:0 till:35218 bar:2008 from:0 till:26447 bar:2009 from:0 till:14884 bar:2010 from:0 till:14247 bar:2011 from:0 till:11534 bar:2012 from:0 till:3 bar:2013 from:0 till:2 PlotData= textcolor:values fontsize:XS bar:2002 at: 957 fontsize:S text: 957 shift:(-9,5) bar:2003 at: 67478 fontsize:S text: 67478 shift:(-13,5) bar:2004 at: 59927 fontsize:S text: 59927 shift:(-13,5) bar:2005 at: 56262 fontsize:S text: 56262 shift:(-13,5) bar:2006 at: 51829 fontsize:S text: 51829 shift:(-13,5) bar:2007 at: 35218 fontsize:S text: 35218 shift:(-13,5) bar:2008 at: 26447 fontsize:S text: 26447 shift:(-13,5) bar:2009 at: 14884 fontsize:S text: 14884 shift:(-13,5) bar:2010 at: 14247 fontsize:S text: 14247 shift:(-13,5) bar:2011 at: 11534 fontsize:S text: 11534 shift:(-13,5) bar:2012 at: 3 fontsize:S text: 3 shift:(-5,5) bar:2013 at: 2 fontsize:S text: 2 shift:(-5,5) </timeline> |- |} {{зноскі}} == Літаратура == * {{артыкул |спасылка = https://www.zr.ru/archive/zr/2002/07/v-mirie-motorov |загаловак = В мире моторов. «Хонда-Элемент» |выданне = За рулём |тып = часопіс |год = 2002 |нумар = 7 |старонкі = 82 }}{{ref-ru}} == Спасылкі == * {{Commons|Category:Honda Element}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі Honda|Element]] bjm00as6e35a66y7tcikfcs4vsd288c 0 542641 5173840 4771728 2026-07-31T13:31:07Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173840 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Далёкаўсходні фронт}} {{Ваеннае падраздзяленне |назва = 2-гі Далёкаўсходні фронт |выява = [[Выява:Red Army Badge.svg|200px]] |подпіс = [[Эмблема]] [[Узброеныя Сілы СССР|УС]] |гады = [[5 жніўня]] [[1945]] — [[1 кастрычніка]] [[1945]] |краіна = {{Сцяг СССР}} [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] |падначаленне = [[Камандуючы|камандуючаму]] [[войскі|войскамі]] [[Фронт (вайсковае аб’яднанне)|фронт]]у |у складзе = [[Узброеныя Сілы СССР]] |тып = [[Фронт (вайсковае аб’яднанне)|фронт]] |уключае_у_сябе = упраўленне, [[Аб’яднанне (ваенная справа)|аб'яднанні]], [[Злучэнне (ваенная справа)|злучэнні]], [[Воінская часць|воінскія часці]] і ўстановы |роля = |памер = [[Аб’яднанне (ваенная справа)|аб'яднанне]] |камандная_структура = |размяшчэнне = |мянушка = |заступнік = |дэвіз = |колеры = |марш = |талісман = |рыштунак = |бітвы = [[Вялікая Айчынная вайна]] |знакі_адрознення = |цяперашні_камандзір = |вядомыя_камандзіры = [[Максім Аляксеевіч Пуркаеў]] }} '''2-гі Далёкаўсхо́дні фронт''' — аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне ва [[Узброеныя Сілы СССР|ўзброеных сілах]] [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] падчас [[Савецка-японская вайна|Савецка-японскай вайны]]. Фронт дзейнічаў у [[1945]] годзе на [[Далёкі Усход|Далёкім Усходзе]], [[Маньчжурыя|Маньчжурыі]], [[Сахалін]]е і [[Курыльскія астравы|Курыльскіх астравах]]. == Баявыя дзеянні == Фронт быў утвораны [[5 жніўня]] 1945 года з войскаў і ўпраўлення сфарміраванага да вайны [[Далёкаўсходні фронт|Далёкаўсходняга фронту]] на падставе дырэктывы [[Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандавання|Стаўкі ВГК]] ад [[2 жніўня]] 1945 года. У яго ўвайшлі [[2-я Чырвонасцяжная армія|2-я чырвонасцяжная армія]], [[15-я армія (СССР)|15-я армія]], [[16-я армія (СССР)|16-я армія]], [[10-я паветраная армія (СССР)|10-я паветраная армія]], [[Прыамурская армія СПА]], [[5-ы стралковы корпус (2-га фарміравання)|5-ы асобны стралковы корпус]], [[Камчацкі абарончы раён]], іншыя асобныя часці. У аператыўным падначаленні фронту знаходзіліся таксама [[Амурская ваенная флатылія]] і [[Паўночна-Ціхаакіянская ваенная флатылія]]. [[9 жніўня]] фронт перайшоў у наступленне супраць японскіх 1-га фронту, 5-га фронту і 4-й асобнай арміі на сунгарыйскім, цыцыкарскім і жаахэйскім напрамках. Войскі фронту фарсіравалі рэкі [[Амур]] і [[Усуры]], высадзілі [[Сахалянскі дэсант]] і прарвалі доўгатэрміновую абарону праціўніка ў раёне [[Хэйхэ|Сахалян]], пераадолелі горны хрыбет [[Вялікі Хінган]]. [[20 жніўня]] 15-я армія фронту заняла [[Харбін]]. 2-я Чырвонасцяжная армія выйшла ў раён [[Калачжань]], [[Лунчжень]], 15-я армія ў раён [[Саньсін]], а 5-ы стралковы корпус, які дзейнічаў на жаахэйскім накірунку, у раён Болі. Японскія войскі не змаглі аказаць сур'ёзнага супраціву на гэтых участках і пасля [[20 жніўня]] пачалі масава здавацца ў палон. [[11 жніўня]] часці [[16-я армія (СССР)|16-й арміі]] пачалі наступ на Паўднёвы [[Сахалін]] і да 18 жніўня занялі большую яго частку. У перыяд [[19 жніўня|19]] — [[25 жніўня]] ў партах [[Холмск|Маока]] і [[Карсакаў|Атамары]] былі высаджаны марскія (у Атамары, акрамя таго і паветраны) дэсанты. 25 жніўня быў заняты адміністрацыйны цэнтр Паўднёвага Сахаліна — горад [[Южна-Сахалінск|Таехара]]. Да пачатку верасня апошнія японскія часткі спынілі супраціў. Аднак з-за павольнага наступу на Сахаліне была адкладзеная плануемая аперацыя па высадцы на японскім востраве [[Хакайда]]. [[18 жніўня]] войскі Камчацкага абарончага раёна пры падтрымцы 128-й авіядывізіі пачалі аперацыю па высадцы на востраве [[Шумшу]], гарнізон якога абараняўся да [[23 жніўня]]. Да [[28 жніўня]] былі занятыя іншыя астравы паўночнай частцы грады. З [[23 жніўня]] па [[1 верасня]] савецкія войскі занялі астравы паўднёвай частцы грады. [[1 кастрычніка]] [[1945]] года на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад [[10 верасня]] 1945 фронт быў расфарміраваны, на базе яго войскаў і палявога ўпраўлення зноў створана [[Далёкаўсходняя ваенная акруга]] (2-га фарміравання). == Камандаванне фронту == '''Камандуючы:''' * генерал арміі [[Максім Аляксеевіч Пуркаеў|М. А. Пуркаеў]] (увесь перыяд) '''Член Ваеннага Савета:''' * генерал-лейтэнант {{нп3|Дзмітрый Сяргеевіч Лявонаў|Дз. С. Лявонаў|ru|Леонов, Дмитрий Сергеевич}} (увесь перыяд) '''Начальнік штаба:''' * генерал-лейтэнант {{нп3|Фёдар Іванавіч Шаўчэнка|Ф. І. Шаўчэнка|ru|Шевченко, Фёдор Иванович}} (увесь перыяд) '''Камандуючы артылерыяй фронту''' * генерал-палкоўнік артылерыі {{нп3|Міхаіл Арцёмавіч Парсегаў|М. А. Парсегаў|ru|Парсегов, Михаил Артемьевич}} (увесь перыяд) == Склад фронту == * [[2-я Чырвонасцяжная армія]] * [[15-я армія (СССР)|15-я армія]] * [[16-я армія (СССР)|16-я армія]] * [[10-я паветраная армія (СССР)|10-я паветраная армія]] * [[5-ы стралковы корпус (2-га фарміравання)|5-ы асобны стралковы корпус]] * [[Амурская ваенная флатылія]] * [[Паўночна-Ціхаакіянская ваенная флатылія]] * Камчацкі абарончы раён == Аперацыі і бітвы, у якіх удзельнічаў фронт == * [[Савецка-японская вайна]] ** [[Сунгарыйская наступальная аперацыя]] ** [[Паўднёва-Сахалінская аперацыя (1945)|Паўднёва-Сахалінская аперацыя]] ** [[Курыльская дэсантная аперацыя]] == Спасылкі == * {{кніга|загаловак = Военная энциклопедия: В 8 тт.|адказны = Пред. гл. ред. комиссии [[Павел Сяргеевіч Грачоў|Грачёв П. С]] |месца = {{М.}} |выдавецтва= Воениздат |год =1995 |том = 3: «Д» - Квартирьер|старонкі= 9|старонак=543 |isbn = 5-203-00748-9}} * [http://bse.sci-lib.com/article117707.html Фронт] * [https://web.archive.org/web/20120313075501/http://victory.mil.ru/rkka/units/02/41.html 2-ы Далекаўсходні фронт] {{Чырвоная Армія ў ВАВ}} [[Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР]] [[Катэгорыя:Савецкія франты ў гады Вялікай Айчыннай вайны|Далёкаўсходні 2-гі]] [[Катэгорыя:Гісторыя Далёкага Усходу]] d069urp71xj8r6kd97dzfrcxpxe1hax 0 545935 5173964 5152997 2026-08-01T03:12:36Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173964 wikitext text/x-wiki {{Картка:Сайт |назва=av.by |лагатып=Logo_av.by.png|200px |url={{url|av.by}} |commercial=Так |размяшчэнне= |тып=[[інтэрнэт-сайт]] |уладальнік=ТАА «Аўтакласіфайд» |пачатак працы=[[1 красавіка]] [[2001]] }} '''Av.by''' — [[Беларусь|беларускі]] класіфайд, які спецыялізуецца на аб’явах пра продаж легкавых [[Аўтамабіль|аўтамабіляў]], [[Грузавы аўтамабіль|грузавікоў]], [[аўтобус]]аў і іншага [[транспарт]]у, а таксама запчастак. Па даных кампаній Alexa і Similarweb, av.by уваходзіць у 20-ку самых наведвальных сайтаў Беларусі. Заснавальнікамі рэсурсу з’яўляюцца Андрэй Анатолевіч і Наталля Вячаславаўна Зайцавы<ref>{{Cite web |url=https://www.alexa.com/topsites/countries/BY |title=Top Sites in Belarus |publisher=ALEXA.COM |lang=en |accessdate=2018-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090403040639/https://www.alexa.com/topsites/countries/BY |archivedate=3 красавіка 2009 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.similarweb.com/top-websites/belarus|title=Top Websites in Belarus |publisher=SIMILARWEB.COM |lang=en |accessdate=2018-01-18}}</ref>. == Гісторыя == === 2001 год === Сайт avtomalinovka.com пачаў сваю працу 1 красавіка 2001 года.<ref>{{Cite web |url=https://av.by/news/hoteli-pomogat-lyudyam-prodavat-mashiny-kak-poyavilsya-av-by-i-pochemu-on-vyros-do-krupnejshego-avtoresursa |title=«Хотели помогать людям продавать машины». Как появился av.by и почему он вырос до крупнейшего авторесурса |access-date=17 чэрвеня 2022 |archive-date=13 лютага 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213091232/https://av.by/news/hoteli-pomogat-lyudyam-prodavat-mashiny-kak-poyavilsya-av-by-i-pochemu-on-vyros-do-krupnejshego-avtoresursa |url-status=dead }}</ref> Менавіта тады з’явіўся жоўта-сіні кіёск на пляцоўцы мінскага аўтарынку, у якім прымаліся першыя аб’явы пра продаж аўтамабіляў. === 2004 год === 10 снежня 2004 года avtomalinovka.com перажывае вялікую мадэрнізацыю па частцы функцыяналу: * Арганізаваны пошук па базе аўтамабіляў; * Уведзена падпіска на аб’явы — цяпер можна падпісацца на адну паштовую скрынку на некалькі пэўных аўтамабіляў ці сачыць за коштам свайго аўто; * З’явілася рубрыка «продаж новых аўтамабіляў». Самай галоўнай навіной стала тое, што сайт набыў новы, цяпер ужо шырокавядомы, дамен av.by. === 2005 год === 3 сакавіка 2005 года з’яўляецца раздзел «Рэкламныя аб’явы». У гэтым раздзеле карыстальнікі сайта маглі публікаваць аб’явы аб куплі-продажы запчастак і шын, паслугі грузаперавозак і г.д. === 2006 год === 6 красавіка 2006 года сайт av.by у межах выставы «Інтэрнэт-прэмія TIBO-2006» заняў першае месца ў катэгорыі «Электронныя бібліятэкі, каталогі і электронныя бібліятэкі». === 2015 год === У чэрвені 2015 года выпушчана версія [[Мабільная праграма|мабільнай праграмы]] av.by для [[Android]]-прылад. 23 кастрычніка на av.by з’явіўся паўнавартасны раздзел мотатэхнікі. Асноўныя змены: * Створана база мадэляў пад кожную марку матацыклаў, скутараў, квадрацыклаў і снегаходаў; * Дададзены новыя параметры «тып рухавіка», «галоўная перадача» і «тып прывада» для пашыранага пошуку; * Цяпер дадатковыя опцыі ўнікальныя для кожнага тыпу мотатэхнікі; * З’явілася магчымасць паказаць прабег у мотагадзінах. Гэтая падзея стала вельмі значнай вехай у развіцці праекта, бо менавіта пачынаючы з раздзелу «Мотатэхніка» сайт атрымаў структураваныя каталогі грузавікоў, аўтобусаў, спецтэхнікі і г.д. === 2016 год === Вясной 2016 года каманда праекта ініцыявала яго перазапуск. Прычынай таму паслужыла тое, што буйных змен з сайтам не адбывалася больш за 10 гадоў. Рэсурс працаваў на платформе, распрацаванай яшчэ ў 2004 годзе. Пачалі з рэбрэндынгу, калі стары лагатып «av.by» стаў «Аўтамалінаўкай». Потым паступова абнавілі, у адпаведнасці з патрабаваннямі часу, унутраную архітэктуру праекта.<ref>{{Cite web |url=http://marketing.by/analitika/stareyshiy-v-belarusi-avtomobilnyy-klassifayd-provel-rebrending-/ |title=У «Автомалиновки» новый имидж: старейший в Беларуси автомобильный классифайд провел ребрендинг |publisher=MARKETING.BY |lang=ru |accessdate=2018-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180129014226/http://marketing.by/analitika/stareyshiy-v-belarusi-avtomobilnyy-klassifayd-provel-rebrending-/ |archivedate=29 студзеня 2018 |url-status=dead }}</ref> 1 жніўня 2016 года кіраўніцтва праекта прыняло рашэнне аб спыненні прыёму аб’яў аб продажы аўтамабіляў з іншых краін. У прыватнасці, у раздзел «Легкавыя аўтамабілі» з гэтага моманту можна публікаваць аб’явы толькі калі машына знаходзіцца ў Рэспубліцы Беларусь. === 2017 год === 12 красавіка 2017 года заснавальнікі сайта av.by, Андрэй і Наталля Зайцавы, і «ТАА ТУТ БАЙ МЕДЫА» абвясцілі пра зліццё аўтакласіфайдаў у адзін брэнд «av.by», а таксама пра ўваходжанне аб’яднанай кампаніі (ТАА «Аўтакласіфайд») у партфель фонду «Zubr Capital Fund I»<ref>{{Cite web |url=https://myfin.by/stati/view/8278-avby-zubr-kapital-obyavil-o-svoej-novoj-sdelke |title=Аv.by. «Зубр Капитал» объявил о своей новой сделке |access-date=17 чэрвеня 2022 |archive-date=12 мая 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512211255/https://myfin.by/stati/view/8278-avby-zubr-kapital-obyavil-o-svoej-novoj-sdelke |url-status=dead }}</ref>. Пад канец лета 2017 года «Аўтамалінаўка» зноў стала av.by у выніку другога рэбрэндынгу за паўтара года. У кастрычніку з’явілася мабільная праграма av.by для iOS. === 2018 год === 26 студзеня брэнд «av.by» быў прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>{{Cite web |url=http://bestbrand.by/2017-potrebitelskaya-nominaciya-2 |title=Брэнд года 2017 |publisher=BESTBRAND.BY |lang=ru |accessdate=2018-02-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180607185739/http://bestbrand.by/2017-potrebitelskaya-nominaciya-2 |archivedate=7 чэрвеня 2018 |url-status=dead }}</ref> З 1 чэрвеня ТАА «Аўтакласіфайд» з’яўляецца рэзідэнтам [[Беларускі парк высокіх тэхналогій|Беларускага парка высокіх тэхналогій]]<ref>{{Cite web |url=http://www.park.by/it/enterprise-423/type-full/ |title=Автоклассифайд |publisher=HTP BELARUS |lang=ru |accessdate=2018-06-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180610060745/http://park.by/it/enterprise-423/type-full/ |archivedate=10 чэрвеня 2018 |url-status=dead }}</ref> 11 кастрычніка на трэцім фэсце рэкламы ЛАМА рэкламная кампанія Nodding Dog, створаная для праекта av.by агенцтвам AIDA PIONEER branding & creative заваявала 1 месца ў Катэгарыйнай вертыкалі і 3 месца ў намінацыі Рэкламныя кампаніі ў Індустрыйнай вертыкалі.<ref>{{Cite web |url=http://lamafest.by/article/winners-lama-18 |title=ОБЪЯВЛЕНЫ ПОБЕДИТЕЛИ ТРЕТЬЕГО ФЕСТИВАЛЯ РЕКЛАМЫ ЛАМА |publisher=http://lamafest.by |lang=ru |accessdate=2018-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014201624/http://lamafest.by/article/winners-lama-18 |archivedate=14 кастрычніка 2018 |url-status=dead }}</ref> === 2019 год === 26 студзеня «av.by» быў зноў прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>{{Cite web |url=http://brendgoda.by/2019/01/24/pobediteli-2018/ |title=Конкурс БРЕНД ГОДА 2018: в Минске наградили лучших! |access-date=17 чэрвеня 2022 |archive-date=18 мая 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240518222033/https://brendgoda.by/2019/01/24/pobediteli-2018/ |url-status=dead }}</ref> 3 красавіка на av.by з’явіўся новы раздзел «Запчасткі для аўтамабіляў». Цяпер гэты радзел працуе ў сувязі з «Аўто з прабегам» і падтрымлівае пакаленні. Раздзел «Рэкламныя аб’явы», які існаваў з 2005 года, спыніў сваё існаванне.<ref>{{Cite web |url=https://av.by/news/index.php?event=View&news_id=44160 |title=На av.by новый раздел запчастей |publisher=AV.BY |lang=ru |accessdate=2019-04-10 |archive-date=23 верасня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190923115104/https://av.by/news/index.php?event=View&news_id=44160 |url-status=dead }}</ref> З 14 сакавіка па 26 красавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію [https://mascot.by/ «МАСКОТ 2018»]{{Недаступная спасылка}}. У конкурснай праграме прынялі ўдзел 156 мадэляў ад афіцыйных дылераў Беларусі, а пераможцаў у кожнай з намінацый абіралі і эксперты і спажыўцы.<ref>{{Cite web |url=http://marketing.by/sobytiya/v-minske-nazvali-luchshie-avtomobilnye-marki-po-versii-ekspertov-i-potrebiteley/ |title=В Минске назвали лучшие автомобильные марки по версии экспертов и потребителей |publisher=MARKETING.BY |lang=ru |accessdate=2019-15-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507014120/http://www.marketing.by/sobytiya/v-minske-nazvali-luchshie-avtomobilnye-marki-po-versii-ekspertov-i-potrebiteley/ |archivedate=7 мая 2019 |url-status=dead }}</ref> 31 кастрычніка на чацвёртым лакальным фэсце «Лама» рэкламная кампанія «Галава-мігцелка», створаная для праекта av.by агенцтвам AIDA PIONEER branding & creative заваявала золата ў катэгорыі «Рытэйл, грамадскае харчаванне і e-commerce».<ref>{{Cite web |url=http://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-chetvertogo-festivalya-reklamy-lama |title=ОБЪЯВЛЕНЫ ПОБЕДИТЕЛИ ЧЕТВЕРТОГО ФЕСТИВАЛЯ РЕКЛАМЫ ЛАМА |publisher=http://lamafest.by |lang=ru |accessdate=2019-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191105074545/http://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-chetvertogo-festivalya-reklamy-lama |archivedate=5 лістапада 2019 |url-status=dead }}</ref> === 2020 год === 30 студзеня «av.by» ў трэці раз быў прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>{{Cite web |url=https://marketing.by/novosti-rynka/nazvany-pobediteli-professionalnogo-konkursa-brend-goda-2019/ |title=Названы победители профессионального конкурса Бренд года 2019 |publisher=MARKETING.BY |lang=ru |accessdate=2020-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203132238/https://marketing.by/novosti-rynka/nazvany-pobediteli-professionalnogo-konkursa-brend-goda-2019/ |archivedate=3 лютага 2020 |url-status=dead }}</ref> З лютага на av.by стала даступна праверка аўто па VIN-нумары.<ref>{{Cite web |url=https://av.by/news/index.php?event=View&news_id=45681 |title=С 1 марта на av.by поле VIN становится обязательным для некоторых объявлений |publisher=AV.BY |lang=ru |accessdate=2020-11-06 |archive-date=30 кастрычніка 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030205823/https://av.by/news/index.php?event=View&news_id=45681 |url-status=dead }}</ref> З 18 лютага па 11 сакавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію «Маскот-2019» анлайн. У прэміі ўдзельнічалі 182 мадэлі аўто, 27 брэндаў, 39 дылерскіх цэнтраў. Аўтамабілем года на думку экспертаў стала Skoda Kodiaq, а на думку спажыўцоў — BMW 8-series.<ref>{{Cite web |url=https://realt.by/news/article/27424/ |title=От крутых до бюджетных: белорусы назвали лучшие автомобили |access-date=17 чэрвеня 2022 |archive-date=10 мая 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510082603/https://realt.by/news/article/27424/ |url-status=dead }}</ref> 15 кастрычніка на пятым фестывалі рэкламы «Лама» рэкламная кампанія «Карп», створаная для партала av.by агенцтвам AIDA PIONEER branding & creative, атрымала золата ў намінацыі «Рэкламныя кампаніі».<ref>{{Cite web |url=http://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-festivalya-reklamy-lama |title=Лама |publisher=LAMAFEST.BY |lang=ru |accessdate=2020-11-06 |archive-date=30 лістапада 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130172131/http://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-festivalya-reklamy-lama |url-status=dead }}</ref> У красавіку на av.by запусцілі сэрвіс «Фінансы». І цяпер карыстальнікі маюць магчымасць падабраць праграму лізінгу для набыцця аўтамабіля.<ref>[https://marketing.by/analitika/chto-vnedrili-krupnye-belaruskie-ekommers-igroki-v-2020-godu/ Что нового внедрили крупные беларуские маркетплейсы в 2020 году] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210127162943/https://www.marketing.by/analitika/chto-vnedrili-krupnye-belaruskie-ekommers-igroki-v-2020-godu/ |date=27 студзеня 2021 }}</ref> === 2021 год === 28 студзеня брэнд «av.by» ў чацвёрты раз быў прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>[https://marketing.by/novosti-rynka/obyavleny-pobediteli-konkursa-brend-goda-2020/ Объявлены победители конкурса «Бренд года 2020»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210201091734/https://marketing.by/novosti-rynka/obyavleny-pobediteli-konkursa-brend-goda-2020/ |date=1 лютага 2021 }}</ref> З 24 лютага па 30 красавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію «Маскот-2020». У прэміі прынялі ўдзел больш за 160 мадэлей аўтамабіляў. У гэтым годзе ў прэміі з’явіліся новыя намінацыі: «Купэ-красовер года» і «Электрамабіль года». На думку экспертаў, аўтамабілем года стаў Geely Coolray, а на думку спажыўцоў — Mercedes-Benz AMG GT 4-Door Coupe<ref>{{Cite web |title=НЕОЖИДАННЫЙ ФИНАЛ. В БЕЛАРУСИ ВЫБРАЛИ АВТОМОБИЛЬ ГОДА |url=https://officelife.media/news/25654-neozhidannyy-final-v-belarusi-vybrali-avtomobil-goda/ |accessdate=17 чэрвеня 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220523015546/https://officelife.media/news/25654-neozhidannyy-final-v-belarusi-vybrali-avtomobil-goda/ |archivedate=23 мая 2022 |url-status=dead }}</ref>. 14 кастрычніка на фестывалі рэкламы «Лама» рэкламная кампанія «Какос» атрымала золата ў намінацыі «Рытэйл, грамадскае харчаванне і e-commerce». <ref>{{Cite web |url=http://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-festivalya-reklamy-lama-2021 |title=ОБЪЯВЛЕНЫ ПОБЕДИТЕЛИ ФЕСТИВАЛЯ РЕКЛАМЫ ЛАМА |access-date=30 кастрычніка 2021 |archive-date=30 кастрычніка 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030002948/http://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-festivalya-reklamy-lama-2021 |url-status=dead }}</ref> 19 кастрычніка на сайце кардынальна змянілася Галоўная старонка і падзел «Навіны».<ref>[https://marketing.by/novosti-rynka/u-belaruskoy-onlayn-platformy-po-prodazhe-avtomobiley-av-by-poyavilsya-avtozhurnal/ У беларуской онлайн-платформы по продаже автомобилей av.by появился «Автожурнал»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211030002948/https://marketing.by/novosti-rynka/u-belaruskoy-onlayn-platformy-po-prodazhe-avtomobiley-av-by-poyavilsya-avtozhurnal/ |date=30 кастрычніка 2021 }}</ref> 18 лістапада ў прэміі Effie Awards Belarus 2021 рэкламная кампанія «Карп 2» атрымала золата ў намінацыі «Онлайн-паслугі і сэрвісы».<ref>[http://effie.by/winners2021 НАЗВАНЫ ПОБЕДИТЕЛИ EFFIE AWARDS BELARUS 2021]</ref> === 2022 год === 27 студзеня брэнд «av.by» у пяты раз быў прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>[https://marketing.by/novosti-rynka/nazvany-pobediteli-professionalnogo-i-potrebitelskogo-konkursa-brend-goda-2021/#:~:text=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BC%20%D1%83%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%88%D0%BD%D1%8B%D0%BC%20%D0%B1%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BC%202021%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0,%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BC%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%E2%80%9D%20%E2%80%94%20%D0%B2%20%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9. Названы победители Профессионального и Потребительского конкурса БРЕНД ГОДА 2021] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220131035818/https://marketing.by/novosti-rynka/nazvany-pobediteli-professionalnogo-i-potrebitelskogo-konkursa-brend-goda-2021/#:~:text=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BC%20%D1%83%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%88%D0%BD%D1%8B%D0%BC%20%D0%B1%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BC%202021%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0,%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BC%D1%8F%D1%81%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%E2%80%9D%20%E2%80%94%20%D0%B2%20%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9. |date=31 студзеня 2022 }}</ref> З 29 студзеня па 29 красавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію «Маскот-2021». У прэміі прыняла ўдзел 161 мадэль аўтамабіля. На думку экспертаў, аўтамабілем года стаў Škoda Octavia, а на думку спажыўцоў — Audi Q8.<ref>[https://marketing.by/novosti-rynka/premiya-maskot-obyavila-luchshie-avtomobili-2021-goda-na-belaruskom-rynke/ Премия «Маскот» объявила лучшие автомобили 2021 года на беларуском рынке] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220527101442/https://marketing.by/novosti-rynka/premiya-maskot-obyavila-luchshie-avtomobili-2021-goda-na-belaruskom-rynke/ |date=27 мая 2022 }}</ref> З 22 чэрвеня av.by стаў падтрымліваць беларускую мову ва ўсіх мабільных праграмах. Перакладзены пункты меню, элементы кіравання, падказкі, форма падачы і ўнутраныя сэрвісы.<ref>[https://marketing.by/novosti-rynka/mova-na-av-by-zaraz-mozhna-padats-ab-yavy-pa-belarusku/ Мова на av.by! Зараз можна падаць аб’явы па-беларуску] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220629071748/https://marketing.by/novosti-rynka/mova-na-av-by-zaraz-mozhna-padats-ab-yavy-pa-belarusku/ |date=29 чэрвеня 2022 }}</ref> У жніўні запусціўся новы раздзел «Аўтатавары»: акумулятары, наборы інструментаў, аўтамабільная хімія, дзіцячыя аўтакрэслы і іншае.<ref>{{Cite web |url=https://marketing.by/novosti-rynka/av-by-zapustil-novyy-razdel-avtotovary/ |title=Архіўная копія |access-date=4 жніўня 2022 |archive-date=17 жніўня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817103621/https://marketing.by/novosti-rynka/av-by-zapustil-novyy-razdel-avtotovary/ |url-status=dead }}</ref> 20 снежня запусцілі сэрвіс праверкі аўто па VIN-нумары. === 2023 год === 9 лютага брэнд «av.by» у шосты раз быў прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>{{Cite web |url=https://brendgoda.by/2023/02/10/brend-goda-2022-winners/ |title=Лучшие в маркетинге и устойчивости: названы победители Профессионального конкурса «БРЕНД ГОДА 2022» |access-date=15 лютага 2023 |archive-date=10 мая 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510081101/https://brendgoda.by/2023/02/10/brend-goda-2022-winners/ |url-status=dead }}</ref> З 10 лютага па 27 красавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію «Маскот 2022». У прэміі прынялі ўдзел 105 мадэлей аўтамабіляў. Аўтамабілем года па версіі экспертаў стаў Geely Coolray, а па версіі спажыўцоў — Audi Q8.<ref>{{Cite web |title=Архіўная копія |url=https://www.pressball.by/articles/others/digest/115014 |accessdate=4 мая 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230504142709/https://www.pressball.by/articles/others/digest/115014 |archivedate=4 мая 2023 |url-status=dead }}</ref> 23 лістапада змяніўся дызайн раздзела з новымі аўтамабілямі salon.av.by. Дадалі яго ў мабільную праграму. <ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://av.by/news/perezapusk_razdela_salon_na_av_by.|title=В новый год с новыми авто. av.by перезапустил раздел Salon|access-date=27 мая 2024|archive-date=2 снежня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202024338/https://av.by/news/perezapusk_razdela_salon_na_av_by.|url-status=dead}}</ref> У снежні запусцілі «Каталог паслуг». Там можна знайсці СТА, аўтамыйкі, аўтападбор і іншыя паслугі.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://av.by/company|title=Каталог услуг для вашего авто|access-date=27 мая 2024|archive-date=27 мая 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240527110550/https://av.by/company|url-status=dead}}</ref> === 2024 год === Брэнд av.by сёмы раз прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://brendgoda.by/2024/04/18/results-2023/|title=23-й год подряд профессиональный конкурс БРЕНД ГОДА определяет лучших в сфере маркетинга и брендинга в Беларуси.|access-date=27 мая 2024|archive-date=27 мая 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240527110558/https://brendgoda.by/2024/04/18/results-2023/|url-status=dead}}</ref> З 15 лютага па 25 красавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію «Маскот 2023». У прэміі прынялі ўдзел 83 мадэлі аўтамабіляў. Аўтамабілем года па версіі экспертаў стаў Geely Emgrand, а па версіі спажыўцоў — Toyota Land Cruiser 300.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://av.by/news/itogi-Mascot-2023|title=Названы автомобили года по версии «Маскот 2023»|url-status=dead}}</ref> Рэйтынгавае агенцтва BIK Ratings надало ТАА «Автоклассифайд» высокі крэдытны рэйтынг by.A.<ref>{{Cite web|lang=Ru|url=https://bikratings.by/press-czentr/ooo-avtoklassifajd-prisvoen-kreditnyj-rejting-urovnya-by-a-prognoz-neopredelennyj|title=ООО «Автоклассифайд» присвоен кредитный рейтинг уровня by.A (прогноз неопределенный)}}</ref> У канцы лістапада запусціўся новы сэрвіс «Каталог паслуг», у якім аўтамабілісты могуць знайсці ўсе неабходныя паслугі па ўсёй Беларусі.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://av.by/news/katalog_uslug|title=Не только машины. На av.by появился каталог услуг. Рассказываем, что можно найти|access-date=13 снежня 2024|archive-date=13 снежня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213134526/https://av.by/news/katalog_uslug|url-status=dead}}</ref> av.by атрымала за рэкламную кампанію «Маппеты. „Купляй аўто бяспечна“» золата і срэбра на ADMA AWARDS 2024 і дзве срэбныя ўзнагароды на фестывалі маркетынгу і рэкламы «ЛАМА-2024». <ref>{{Cite web|url=https://admaawards.by/obyavlneny-pobediteli-adma-awards-2024|title=СТАЛИ ИЗВЕСТНЫ ПОБЕДИТЕЛИ ПРЕСТИЖНОЙ ПРЕМИИ ЭФФЕКТИВНОСТИ МАРКЕТИНГА ADMA AWARDS 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-festivalya-marketinga-i-reklamy-lama-2024|title=ОБЪЯВЛЕНЫ ПОБЕДИТЕЛИ ФЕСТИВАЛЯ МАРКЕТИНГА И РЕКЛАМЫ ЛАМА 2024|access-date=13 снежня 2024|archive-date=14 снежня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214032119/https://lamafest.by/article/obyavleny-pobediteli-festivalya-marketinga-i-reklamy-lama-2024|url-status=dead}}</ref> 12 снежня ТАА «Аўтакласіфайд» стала публічнай кампаніяй і выпусціла дэпазітарныя аблігацыі. <ref>{{Cite web|url=https://www.bcse.by/press-center/releases/pr121220241/2024-12-12T16:47:10|title=О депозитарных облигациях ООО «Автоклассифайд» 1-го выпуска|url-status=dead|access-date=13 снежня 2024|archive-date=13 снежня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213151248/https://www.bcse.by/press-center/releases/pr121220241/2024-12-12T16:47:10}}</ref> У снежні на av.by запусцілі новы сэрвіс «Гараж», прызначаны для ўладальнікаў аўто. У распараджэнне карыстальнікаў наступны функцыянал: сэрвісная анлайн-кніга, зніжка на праверку VIN, падбор шын і запчастак для машыны, дабаўленай у гараж, а таксама яе актуальны кошт.<ref>{{Cite web|url=https://av.by/news/ny24|title=Итоги 2024 года на av.by|url-status=dead}}</ref> === 2025 год === 1 лютага запусцілі маштабны розыгрыш 8 аўтамабіляў BYD Yuan Up сярод уласнікаў аўто.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://av.by/news/rozigrish_avto_ot_avby_fevral_2025|title=Есть машина? А хотите вторую? av.by разыгрывает новенький электрокар|url-status=dead}}</ref> З 17 лютага па 24 красавіка партал av.by праводзіў аўтамабільную прэмію «Маскот 2024». У прэміі прынялі ўдзел 95 мадэляў аўтамабіляў. Аўтамабілем года па версіі экспертаў стаў Lada Vesta SW Cross, а па версіі спажыўцоў — Volvo XC90.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://av.by/news/maskot_2024_itogi|title=Белорусы выбрали «Автомобиль года». Вот какая модель удостоилась звания|url-status=dead}}</ref> === 2026 год === На av.by адбыліся глабальныя змены — Дзмітрый Геранін, CEO кампаніі, пакінуў сваю пасаду праз 9 гадоў. Новы генеральны дырэктар av.by — Максім Мяцеліца, які раней займаў пасаду намесніка гендырэктара па развіцці.<ref>{{Cite web|lang=Русская|url=https://av.by/news/kto_novii_ceo_avby|title=Девять лет, сильная команда и спокойная передача управления: что происходит в av.by сейчас?|url-status=dead}}</ref> У восьмы раз брэнд av.by прызнаны лідарам у катэгорыі «Інтэрнэт-рэсурс пра куплю і продаж аўтамабіляў» па версіі прафесійнага конкурсу «Брэнд года».<ref>{{Cite web|url=https://brendgoda.by/pobediteli-konkursa-2025|title=Победители конкурса 2025|website=brendgoda.by|access-date=2026-04-07}}</ref> == Кіраўніцтва == Генеральны дырэктар ТАА «Аўтакласіфайд» — Максiм Дзмiтрыевiч Мяцелiца. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://av.by/ av.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20240523025338/https://av.by/ |date=23 мая 2024 }} — галоўная старонка сайта * [https://play.google.com/store/apps/details?id=by.av.client&hl=ru Праграма для Android] — праграма av.by для Android * [https://itunes.apple.com/app/id1020154366 Праграма для iOS] — праграма av.by для iOS * [https://appgallery.huawei.com/#/app/C101652541 Праграма дла Huawei] — праграма av.by для Huawei * [https://t.me/avbynews Telegram-канал] — Telegram-канал * [https://www.youtube.com/user/AVbyTV/ YouTube-канал] — YouTube-канал av.by {{Беларускія інтэрнэт-медыя}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Байнэт]] [[Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2001 годзе]] gqqnry44ozghlp6klsd5heds28jdiu3 0 565643 5174073 4733604 2026-08-01T10:25:49Z DzBar 156353 +[[Катэгорыя:Кнігі 2009 года]]; +[[Катэгорыя:Кнігі 2013 года]]; +[[Катэгорыя:Кнігі 2016 года]]; +[[Катэгорыя:Кнігі 2019 года]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5174073 wikitext text/x-wiki {{Кніжная серыя |Назва = Вялікі гістарычны атлас Беларусі |Арыгінальная назва = |Выява = ВГАБ.jpg |Памер выявы = |Подпіс = Т. 1—3 |Аўтары = Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і Дэпартамент па архівах і справаводстве [[Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь]] |Аўтар = |Жанры = |Жанр = |Краіна = Беларусь |Мова = [[Беларуская мова|Беларуская]] |Выдавецтва = [[Белкартаграфія]] |Даты = 2009—2018 }} '''Вялі́кі гістары́чны а́тлас Белару́сі''' — шматтомны атлас на беларускай мове, які прысвечаны гісторыі [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Атлас складзены і падрыхтаваны Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «[[Белкартаграфія]]» Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь. Навукова-метадычную дапамогу ў распрацоўцы Атласа аказалі Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і Дэпартамент па архівах і справаводстве [[Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь]]. == Бібліяграфія == # Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 3 т. Т. 1 / [рэд. Л.У. Шклярэвіч]. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. — 244, [3] с., іл. {{ISBN|978-985-508-060-3}}. # Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 2 / [рэд. Г.П. Ляхава, Ю.М. Несцяроўская, Т.М. Пракаповіч]. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. — 347, [4] с., іл. {{ISBN|978-985-508-245-4}}. # Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 3 / [рэд. В.Л. Насевіч]. — Мінск: Белкартаграфія, 2016. — 352 с., іл. {{ISBN|978-985-508-298-0}}. # Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4 т. Т. 4 / [рэд. В.Л. Насевіч]. — Мінск: Белкартаграфія, 2018. — 270 с., іл. {{ISBN|978-985-508-476-2}}. Першы том асвятляе перыяд ад з’яўлення чалавека на беларускіх землях і да [[1569]] года, калі ў выніку [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] беларускія землі ўвайшлі ў склад [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. У выданні прадстаўлены 67 гістарычных карт, якія адлюстроўваюць гісторыю не толькі Беларусі, але і ўсяго ўсходнееўрапейскага рэгіёна. Нароўні з гэтым прысутнічаюць карты асобных рэгіёнаў, планы гарадоў, схемы ваенных бітваў, буйнамаштабная Генеральная карта «Беларускія землі ў ХVІ стагоддзі», рэпрадукцыі 22 старажытных карт. Утрыманне дапоўнена 7 тлумачальнымі нарысамі, ілюстрацыямі і гісторыка-геаграфічным паказальнікам да Генеральнай карты. Планавалася, што другі том выйдзе ў 2012 годзе, але адбылося гэта толькі ў 2013 годзе. Ён ахоплівае больш чым два стагоддзі існавання [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ў складзе Рэчы Паспалітай ([[1569]]—[[1795]]): ад Люблінскай уніі да трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай. Першапачаткова планаваліся да выдання толькі тры тамы, але падчас працы быў сабраны багаты гістарычны і картаграфічны матэрыял, таму з’явілася неабходнасць падзяліць другі том і адбіць у ім больш падрабязна перыяд да 1795 года. Адпаведна, трэці том гістарычнага атласа, які ўбачыў свет у 2015 годзе, уключае перыяд да 1917-га, чацвёрты (2018) — савецкі перыяд і гісторыю незалежнай Рэспублікі Беларусь<ref>{{Спасылка | дата публікацыі =21 лютага 2012| url =http://news.belta.by/by/print?id=674882| загаловак =Другі том «Вялікага гістарычнага атласа Беларусі» будзе выдадзены ў 2012 годзе| назва праекта =Грамадства| выдавец =[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]| дата = 2 чэрвеня 2012 }}</ref>. 21 лістапада 2018 года ў [[Будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] быў прэзентаваны чацвёрты том<ref>[https://www.belta.by/society/view/vjaliki-gistarychny-atlas-belarusi-prezentovali-v-natsionalnoj-biblioteke-326354-2018/ «Вялікі гістарычны атлас Беларусі» презентовали в Национальной библиотеке]{{ref-ru}} // [[БелТА]]</ref>. == Ацэнкі == У [[2010]] годзе ў часопісе «[[ARCHE]]» (№6, с. 298—322) была змешчана [[рэцэнзія]] [[Алег Латышонак|Алега Латышонка]] і [[Генадзь Семянчук|Генадзя Семянчука]] на першы том атласа<ref>[http://vln.by/node/187 А. Латышонак, Г. Семянчук. Марныя высілкі акадэмічных гісторыкаў]</ref>. У ёй звяртаецца ўвага на вялікую колькасць дапушчаных гістарычных памылак. Таксама адзначаецца, што ў выданні недастаткова ўвагі надаецца тэрыторыі [[Падляшша]], [[Смаленшчына|Смаленшчыны]], [[Браншчына|Браншчыны]], [[Віленскі край|Віленшчыны]], колішніх [[Невельскі павет|Невельскага]], [[Себежскі павет|Себежскага]] і [[Суражскі павет|Суражскага]] паветаў. Гэтыя тэрыторыі часткова ці зусім не адлюстраваныя на генеральнай карце «Беларускія землі ў XVI ст.»<ref>[http://vln.by/node/188 Некалькі разважанняў з нагоды рэцэнзіі Алега Латышонка і Генадзя Семянчука]</ref> Пры гэтым галоўны рэдактар атласа [[Вячаслаў Насевіч]] прызнае, што аўтары свядома пакінулі па-за ўвагай атласа прылеглыя абшары Беларусі, якія населены этнічнымі беларусамі<ref>[http://vln.by/node/188 Некалькі разважанняў з нагоды рэцэнзіі Алега Латышонка і Генадзя Семянчука] / Вячаслаў Насевіч</ref>. У 2013 годзе кандыдат гістарычных навук [[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Яўген Анішчанка]] напісаў адкрыты ліст «Жульніцтва за картамі». У ім ён падрабязна апісаў працэс стварэння Генеральнай карты «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» да другога тома выдання. З яго слоў атрымліваецца, што [[Вячаслаў Насевіч]] у выніку прысвоіў калектыўную працу і тым самым парушыў афіцыйны дагавор наконт аўтарскага права. У сувязі з гэтым у знак пратэсту Анішчанка адмовіўся атрымліваць апошні ганарар<ref>[http://pawet.net/library/history/bel_history/aniszcz/20/%D0%96%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%96.html Жульніцтва за картамі] / Яўген Анішчанка, 29.11.2013</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://www.belta.by/infographica/view/vjaliki-gistarychny-atlas-belarusi-14408/ Вялікі гістарычны атлас Беларусі]{{ref-ru}} // [[БелТА]] * [http://nn.by/?c=ar&i=23760 У Мінску прэзентаваны «Вялікі гістарычны атлас Беларусі»] // [[Звязда]]/[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]], Таццяна Кавалёва * [https://bel.sputnik.by/stage/20170113/1026942802/u-2017-godze-vyjdze-4-tom-vyalikaga-gistarychnaga-atlasa-belarusi.html У 2017 годзе выйдзе 4 том «Вялікага гістарычнага атласа Беларусі»] // [[Sputnik]] [[Катэгорыя:Беларускія энцыклапедыі]] [[Катэгорыя:Атласы]] [[Катэгорыя:Кнігі 2009 года]] [[Катэгорыя:Кнігі 2013 года]] [[Катэгорыя:Кнігі 2016 года]] [[Катэгорыя:Кнігі 2019 года]] eyz8ntawkf6qtpd8sddri5cwq9kcut7 0 569115 5174057 5007269 2026-08-01T09:43:23Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174057 wikitext text/x-wiki {{Ваенны карабель |Назва = Падводная лодка HMS А5 |Арыгінал назвы = |Схема = |Выява = HMS A3.jpg |Подпіс выявы = HMS A3 аднатыпная са HMS А5 |Сцяг = [[Файл:Naval ensign of the United Kingdom.svg|30px]] |Порт = |Гады службы = |Завершана = |Будаўніцтва = |Спушчаны = сакавік 1904 |Уведзены = 11 лютага 1905 |Выведзен = прададзена, 1920 |Статус = |Узнагароды і ўшанаванні = |Тып = тарпедная ПЛ |Праект = тып А |Будаўнік = [[Vickers Limited|Vickers]] |Верф = Barrow-in-Furness |NATO = |Сілавая ўстаноўка = 1 × Wolseley 16-цыліндравы бензінавы рухавік з 600 к.с. (450 кВт) 1 × электрарухавік з 150 к.с. (110 кВт) |Хуткасць надводная = 11,5 вузлоў (21,3 км/г) |Хуткасць падводная = 6 вузлоў (11 км/г) |Рабочая глыбіня = |Найбольшая глыбіня = |Экіпаж = 2 [[афіцэр]]ы, 9 [[матрос]]аў |Аўтаномнасць = |Водазмяшчэнне = 190 т |Водазмяшчэнне поўнае = 207 т |Даўжыня = 32,02 м |Шырыня = 3,88 м |Вышыня = 3,25 м |Асадка = |Артылерыя = |Тарпеды = 2 насавыя ТА 460 мм, 4 тарпеды |Ракеты = |СПА = |Авіацыя = |Кошт = |commons = }} '''HMS А5''' — брытанская падводная лодка [[Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу А|тыпу А]]. Пабудавана ў 1904—1905 гадах кампаніяй [[Vickers Limited|Vickers]], на [[верф]]і [[Бараў-ін-Фёрнас]], дзе судна было спушчана ў сакавіку 1904 года. Яна пачала службу ў [[Каралеўскі ваенна-марскі флот Вялікабрытаніі|Каралеўскім флоце]] 11 лютага 1905 года. 16 лютага 1905 года падчас пераходу ў {{нп3|Коў|Коў|en|Cobh}} на лодцы адбылася аварыя. Загінула 6 маракоў. Лодку направілі для рамонту ў [[Бараў-ін-Фёрнас]]. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] A5 выкарыстоўвалася ў якасці навучальнай у порце [[Портсмут]]. У снежні [[1920]] года судна было прададзена на металалом<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Ships of the Royal Navy, The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy from the 15th Century to the Present|autor=J. J. Colledge, Ben Warlow|wydawca=Casemate / Greenhill|rok=2010|strony=1|język=en|isbn=978-1935149071}}</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * {{cytuj książkę | nazwisko = Colledge | imię = J. J. | nazwisko2 = Warlow | imię2 = Ben | tytuł = Ships of the Royal Navy, The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy from the 15th Century to the Present | wydawca = Chatham Publishing Ltd. | miejsce = Londyn | rok = 2006 | strony = 1 | język = en | isbn = 1-86176-281-X}} * {{cytuj książkę | nazwisko = Hutchinson | imię = Robert | tytuł =Jane's Submarines: War Beneath the Waves from 1776 to the Present Day | wydawca = HarperCollins | miejsce = Londyn | rok = 2001 | strony = 34-35 | język = en | isbn = 978-0-00-710558-8}} == Спасылкі == * [http://lugnad.ie/hms-a5/ ''HMS A5 (Forgotten Submariners) Lost at Cobh'' ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180902183731/http://lugnad.ie/hms-a5/ |date=2 верасня 2018 }}{{ref-en}} * [http://www.maritimequest.com/warship_directory/great_britain/submarines/pages/a_1902_class/a_5_roll_of_honour.htm HMS A-5 Roll of Honour]{{ref-en}} * [http://www.submarine-museum.co.uk/what-we-have/memorial-chapel/submarine-losses?start=1 'Submarine Losses 1902 to present day' — Royal Navy Submarine Museum] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180107222934/http://www.submarine-museum.co.uk/what-we-have/memorial-chapel/submarine-losses?start=1 |date=7 студзеня 2018 }}{{ref-en}} {{Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу А}} [[Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі тыпу A]] [[Катэгорыя:Падводныя лодкі Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне]] polg3yjhv48cqrkfujy3qguyl9fjd7a 0 570790 5173977 5155444 2026-08-01T04:16:58Z 5173977 wikitext text/x-wiki {{Тэлеперадача2 |назва_перадачы = Belsat Music Live |выява = [[Выява:Belsat Music Live (лагатып).jpg|Лагатып тэлеперадачы|200px]] |жанр = [[джаз]], [[Метал (музыка)|метал]], [[опера]], [[Поп-музыка|поп]], [[Рок-музыка|рок]], [[рэп]], [[Народная музыка|фолк]], [[Электронная музыка|электроніка]] |працягласць = 30 {{Comment|хвіл.|хвілін}} |рэжысёр = [[Арцём Лобач]] |аўтар = [[Сяргей Будкін]], Яўген Шапчыц |прадзюсар = Яўген Шапчыц |краіна = {{BLR}} |месца_здымак = [[Мінск]] |мова = [[беларуская мова|беларуская]] |канал = [[Белсат]] |першая_трансляцыя = 2017 |першы_выпуск = 2017 |сезоны = 4 |серыі = 139 |вядучы=Сяргей Будкін, Міра Шульц|прадакшн-мэнэджар=Хрысціна Дарапей|сцэнарыст=[[Сяргей Будкін]]}} '''«Belsat Music Live»''' — штотыднёвая [[музыка|музычная]] [[Тэлевізійная праграма|праграма]] [[Сяргей Будкін|Сяргея Будкіна]], якая выходзіла па суботах у эфіры тэлеканала «[[Белсат]]» з 2017<ref>{{cite web|url = http://tuzinfm.by/article/3957/startavau-novy-sezon-belsat-music-live-videa.html|title = Стартаваў новы сезон «Belsat Music Live» (відэа+анонс)|date = 2017-09-09|publisher = [[Тузін Гітоў]]|access-date = 2018-09-10|archive-date = 18 верасня 2018|archive-url = https://web.archive.org/web/20180918095041/http://tuzinfm.by/article/3957/startavau-novy-sezon-belsat-music-live-videa.html|url-status = dead}}</ref> па 2020 год. == Апісанне == Першы сезон з’явіўся ў 2017 годзе, кожны штотыднёвы эпізод доўжыўся 25 хвілін. Пачынаючы з другога сезона працягласць эпізода склала 30 хвілін. Выходзіў у эфір па суботах у 20:25. Вядучая — Міра Шульц. Згодна з канцэпцыяй, у кожным эпізодзе ўдзельнічае музычны калектыў або выканаўца, які грае жывы сэт і дае інтэрв’ю<ref>{{cite web|url = http://kamunikat.org/belsat_music_live.html|title = Belsat Music Live|publisher = Kamunikat|access-date = 2018-09-10|archive-date = 9 чэрвеня 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20190609175626/http://kamunikat.org/belsat_music_live.html|url-status = dead}}</ref>. З 2018 года з’явіўся новы фармат праграмы BML Premium. Так пачалі называцца некаторыя выпускі шоу, у якіх паўторна запрошаны музыка ці гурт граў жывы сэт перад натоўпам гледачоў у студыі. Такія выпускі праграмы доўжыліся 45 хвілін. Апошні выпуск праграмы быў зняты ў новым фармаце BML Stars. Музыкі гралі свой сэт не ў студыі, а ў адмыслова выбранай вулічнай лакацыі. == Удзельнікі == === Сезон 1 === {{Калонкі}} # «[[Vuraj]]» і «[[Палац (гурт)|Палац]]» <small>({{YouTube|OpTaw9qL6zY|відэа}})</small> (7 студзеня 2017) # «[[Akute]]» <small>({{YouTube|lvxYgq3CIVM|відэа}})</small> (15 студзеня 2017) # «[[Дай дарогу!]]» <small>({{YouTube|dlD2LmMcZM0|відэа}})</small> (21 студзеня 2017) # «[[Naviband]]» <small>({{YouTube|E3wMURkvCmA|відэа}})</small> (28 студзеня 2017) # «[[Стары Ольса]]» <small>({{YouTube|5BfTFPqpvjc|відэа}})</small> (4 лютага 2017) # [[Palina]] <small>({{YouTube|TxM_Ce-QrcA|відэа}})</small> (11 лютага 2017) # «[[Relikt]]» <small>({{YouTube|aacgdcvCYms|відэа}})</small> (18 лютага 2017) # «[[Intelligency]]» <small>({{YouTube|ZfSQ-OEpufc|відэа}})</small> (25 лютага 2017) # «[[Народны Альбом]]» <small>({{YouTube|eYh6T958NJo|відэа}})</small> (4 сакавіка 2017) # «[[Воплі Відоплясова]]» <small>({{YouTube|KpUxGzCqnP0|відэа}})</small> (11 сакавіка 2017) # «[[Крама (гурт)|Крама]]» <small>({{YouTube|HOQlB-P4pVU|відэа}})</small> (18 сакавіка 2017) # «[[Dzieciuki]]» <small>({{YouTube|WgZGbe9Uz_M|відэа}})</small> (25 сакавіка 2017) # «[[Пятля Прыхільнасці]]» <small>({{YouTube|lahGPEtM9_A|відэа}})</small> (1 красавіка 2017) # «[[Neuro Dubel]]» <small>({{YouTube|7V5G8opC42M|відэа}})</small> (8 красавіка 2017) # «[[Naka]]» <small>({{YouTube|Y7ElMo27fqo|відэа}})</small> (15 красавіка 2017) # «[[J:морс]]» <small>({{YouTube|Ku85SEo3Tnw|відэа}})</small> (22 красавіка 2017) # «[[Лявон Вольскі]]» <small>({{YouTube|YhB_ziID3po|відэа}})</small> (29 красавіка 2017) # «[[Nizkiz]]» <small>({{YouTube|vnIU4l2YF3g|відэа}})</small> (6 мая 2017) # «[[Юзары]]» <small>({{YouTube|rM-67gz245s|відэа}})</small> (13 мая 2017) # [[Зміцер Вайцюшкевіч]] і «[[WZ-Orkiestra]]» <small>({{YouTube|qeMx6OZbLmc|відэа}})</small> (20 мая 2017) # «[[Троіца (гурт)|Троіца]]» <small>({{YouTube|TJ_VMfxhKuE|відэа}})</small> (27 мая 2017) # «[[Mikita]]» <small>({{YouTube|31Ha2VthRYc|відэа}})</small> (6 чэрвеня 2017) </div> === Сезон 2 === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> # Беларускія фестывалі <small>({{YouTube|Bw_ekcP2n38|відэа}})</small> (9 верасня 2017) # «[[CherryVata]]» <small>({{YouTube|Ehg0nhklpzQ|відэа}})</small> (16 верасня 2017) # «[[BN]]» <small>({{YouTube|pKV-EioEgNU|відэа}})</small> (23 верасня 2017) # «[[Teleport]]» <small>({{YouTube|Uxqyn-u4AcI|відэа}})</small> (1 кастрычніка 2017) # «[[Без Билета|Без билета]]» <small>({{YouTube|Y92TOTX6Jwg|відэа}})</small> (7 кастрычніка 2017) # «[[Мутнаевока]]» <small>({{YouTube|s8uAGcCsrUM|відэа}})</small> (14 кастрычніка 2017) # {{нп3|Бакей|Бакей|ru|Бакей}} <small>({{YouTube|qetVFCq6mMc|відэа}})</small> (21 кастрычніка 2017) # «[[Fink]]» <small>({{YouTube|6wnUnZ5SJJ4|відэа}})</small> (28 кастрычніка 2017) # «[[Port Mone]]» <small>({{YouTube|6AS3nLVd0V4|відэа}})</small> (4 лістапада 2017) # «[[Разбітае сэрца пацана]]» <small>({{YouTube|VfbetIUWEL8|відэа}})</small> (11 лістапада 2017) # «[[Šuma]]» <small>({{YouTube|R5RPUmqHWGI|відэа}})</small> (18 лістапада 2017) # «[[The Superbullz]]» <small>({{YouTube|3ztmnyOvgoU|відэа}})</small> (25 лістапада 2017) # «[[Песняры]]» <small>({{YouTube|Q_G0Nq5w5dQ|відэа}})</small> (2 снежня 2017) # «[[Irdorath]]» <small>({{YouTube|l-eNs0LmmEo|відэа}})</small> (9 снежня 2017) # [[Сяргей Яўгенавіч Пукст|Сяргей Пукст]] <small>({{YouTube|Kw0H4uMtxYI|відэа}})</small> (16 снежня 2017) # «[[TonqiXod]]» <small>({{YouTube|8JAcn7tlHZQ|відэа}})</small> (23 снежня 2017) # Аліўе Edition <small>({{YouTube|YYfEd8zA2rI|відэа}})</small> (30 снежня 2017) # «[[Камерата (гурт)|Камерата]]» <small>({{YouTube|imc3AGsnGiQ|відэа}})</small> (6 студзеня 2018) # «{{нп3|Nuteki|Nuteki|ru|Nuteki}}» <small>({{YouTube|RPufoAEqbks|відэа}})</small> (13 студзеня 2018) # [[Надзея Анатольеўна Кучар|Надзея Кучар]] <small>({{YouTube|nVcxQBjw1DY|відэа}})</small> (20 студзеня 2018) # «[[The Glitchhh]]» <small>({{YouTube|GzhdTzOPlsM|відэа}})</small> (27 студзеня 2018) # «Michal Music Live». Памяці [[Міхал Анемпадыстаў|Міхала Анемпадыстава]] <small>({{YouTube|fjNk5LI4_C8|відэа}})</small> (3 лютага 2018) # «[[Mustelide]]» <small>({{YouTube|0XV0Rsraa8o|відэа}})</small> (10 лютага 2018) # «[[Zolki Band|Zolki band]]» <small>({{YouTube|xc9CXnhdRBc|відэа}})</small> (17 лютага 2018) # «[[Ілюжан]]» <small>({{YouTube|sVaKZGK8IUA|відэа}})</small> (24 лютага 2018) # «[[Кассиопея]]» <small>({{YouTube|w01CT1TRn9I|відэа}})</small> (3 сакавіка 2018) # «{{нп3|.К|.К|uk|tochka K}}» <small>({{YouTube|0yf7DEM_xY0|відэа}})</small> (10 сакавіка 2018) # «[[D.Jaza]]» <small>({{YouTube|N_qLgHE6nxE|відэа}})</small> (17 сакавіка 2018) # «[[Harotnica]]» <small>({{YouTube|KZqLWilFUpM|відэа}})</small> (24 сакавіка 2018) # «[[MorkvoЦвет]]» <small>({{YouTube|g7W7bEY7UtU|відэа}})</small> (31 сакавіка 2018) # «[[SnopSnoŭ]]» <small>({{YouTube|_XhOOZP77aM|відэа}})</small> (7 красавіка 2018) # «[[Аура|Aura]]» <small>({{YouTube|UD6oezLO9E4|відэа}})</small> (14 красавіка 2018) # [[Аня Жданава]] <small>({{YouTube|zT80Yft0VYk|відэа}})</small> (21 красавіка 2018) # «[[Gods Tower]]» <small>({{YouTube|iOzskaEskwU|відэа}})</small> (28 красавіка 2018) # «[[Shaman Jungle]]» <small>({{YouTube|DZ98E6mIriI|відэа}})</small> (5 мая 2018) # [[Кацярына Ваданосава]] <small>({{YouTube|1PgnxS4dUn0|відэа}})</small> (12 мая 2018) # «[[Bez.Not]]» <small>({{YouTube|v_6qCHpW_ns|відэа}})</small> (19 мая 2018) # [[Алесь Камоцкі]] <small>({{YouTube|sDyQBl2uFdM|відэа}})</small> (26 мая 2018) # «[[KRIWI]]» <small>({{YouTube|ZnyJsMaeBcY|відэа}})</small> (2 чэрвеня 2018) </div> === Сезон 3 === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> # Зборная #BML <small>({{YouTube|E5EU7eAfsPQ|відэа}})</small> (8 верасня 2018) # [[Раман Волазнеў]] <small>({{YouTube|Biug7itOWP0|відэа}})</small> (15 верасня 2018) # «[[Znich]]» <small>({{YouTube|lLAVB7Gsmsg|відэа}})</small> (22 верасня 2018) # [[Murovei]] <small>({{YouTube|SSaOSkVYEvw|відэа}})</small> (29 верасня 2018) # «[[ili-ili]]» <small>({{YouTube|Yju7zW3fF-Q|відэа}})</small> (6 кастрычніка 2018) # «[[Dzivasil]]» <small>({{YouTube|jq8S0dBcAqg|відэа}})</small> (13 кастрычніка 2018) # Памяці [[Аляксандр Міхайлавіч Кулінковіч|Аляксандра Кулінковіча]] <small>({{YouTube|w_kxF6SCP_A|відэа}})</small> (20 кастрычніка 2018) # [[Маргарыта Аляксандраўна Ляўчук|Маргарыта Ляўчук]] <small>({{YouTube|5aC_84zObPg|відэа}})</small> (27 кастрычніка 2018) # «[[Леприконсы]]» <small>({{YouTube|Imk6B_bGRtY|відэа}})</small> (3 лістапада 2018) # «[[Dee Tree]]» <small>({{YouTube|JY8LRP1VF9s|відэа}})</small> (10 лістапада 2018) # «[[Trubetskoy]]» <small>({{YouTube|o2N5Y3gFe94|відэа}})</small> (17 лістапада 2018) # «[[Nürnberg]]» <small>({{YouTube|UkGiVHL785c|відэа}})</small> (25 лістапада 2018) # «[[BarRokka]]» <small>({{YouTube|_h-L5Cv2JS8|відэа}})</small> (1 снежня 2018) # «[[Pawa]]» <small>({{YouTube|-5hhYKpmKdU|відэа}})</small> (8 снежня 2018) # [[Віктар Антонавіч Шалкевіч|Віктар Шалкевіч]] <small>({{YouTube|NRymxHpHTfE|відэа}})</small> (15 снежня 2018) # «[[Leibonik]]» <small>({{YouTube|PnHqe1tWBJ4|відэа}})</small> (22 снежня 2018) # Святочнае выданне <small>({{YouTube|Rl2EeUyX1vo|відэа}})</small> (29 снежня 2018) # «[[Nizkiz]]» <small>({{YouTube|jOE1e10x-PY|відэа}})</small> (5 студзеня 2019) # [[Лера Яскевіч]] <small>({{YouTube|OHlqnJItDZs|відэа}})</small> (12 студзеня 2019) # «[[Няміга (гурт)|Няміга]]» <small>({{YouTube|LNZUiRwUWgg|відэа}})</small> (19 студзеня 2019) # «[[The UNB]]» <small>({{YouTube|dxdeupg6TpE|відэа}})</small> (26 студзеня 2019) # [[Ягор Забелаў]] <small>({{YouTube|K4HyAkL7_HA|відэа}})</small> (2 лютага 2019) # «[[Relikt]]» <small>({{YouTube|-Sn4-GxOOyI|відэа}})</small> (9 лютага 2019) # [[Пётр Дзмітрыевіч Клюеў|Пятро Клюеў]] <small>({{YouTube|alZUeFW4nZU|відэа}})</small> (16 лютага 2019) # «[[By Cry]]» <small>({{YouTube|a0EwcgjksWQ|відэа}})</small> (23 лютага 2019) # «{{нп3|Дрозды|Дрозды|be-x-old|Дразды (гурт)}}» <small>({{YouTube|hQSLBauTep8|відэа}})</small> (2 сакавіка 2019) # «[[Пятля Прыхільнасці]]» <small>({{YouTube|AYpN3I0eg1o|відэа}})</small> (9 сакавіка 2019) # «[[Paulinn]]» <small>({{YouTube|7My_UoB8S3M|відэа}})</small> (16 сакавіка 2019) # «[[Pafnutiy’s Dreams]]» <small>({{YouTube|G2qgtsvm5s0|відэа}})</small> (23 сакавіка 2019) # «{{Не перакладзена 5|The Hardkiss|The Hardkiss|uk|The Hardkiss}}» <small>({{YouTube|8nwc8bbgQxA|відэа}})</small> (30 сакавіка 2019) # «[[Skynet]]» <small>({{YouTube|GQO8DACOaOQ|відэа}})</small> (6 красавіка 2019) # «[[Akute]]» <small>({{YouTube|XdngRovGDzs|відэа}})</small> (13 красавіка 2019) # {{Не перакладзена 5|Ян Барысавіч Жанчак|Ян Жанчак|ru|Женчак, Ян Борисович}} <small>({{YouTube|ks2058_d2L0|відэа}})</small> (20 красавіка 2019) # «[[Apple Tea]]» <small>({{YouTube|rMDPNe4uMCQ|відэа}})</small> (27 красавіка 2019) # «[[Район 119]]» <small>({{YouTube|7_6y2JHHsSc|відэа}})</small> (4 мая 2019) # «[[Дай дарогу!]]» <small>({{YouTube|BgrqSia6k-Q|відэа}})</small> (11 мая 2019) # «[[У нескладовае]]» <small>({{YouTube|knEFldzlBrc|відэа}})</small> (18 мая 2019) # «[[Molchat Doma]]» <small>({{YouTube|yjoWvugkudI|відэа}})</small> (25 мая 2019) # Тэлеверсія спектаклю «[[З жыцця інсектаў]]» <small>({{YouTube|efulunZB27E|відэа}})</small> (1 чэрвеня 2019) {{Канец кал}} === Сезон 4 === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> # Зборная #BML <small>({{YouTube|qj_fD3Zp2-s|відэа}})</small> (14 верасня 2019) # «[[Dzieciuki]]» <small>({{YouTube|v4lZKpdpZFM|відэа}})</small> (21 верасня 2019) # [[Павел Козіч]] і [[Ціхан Букраба]] <small>({{YouTube|a_rbkCAjnLI|відэа}})</small> (28 верасня 2019) # «[[O.Torvald]]» <small>({{YouTube|uWUhBRGVrDY|відэа}})</small> (5 кастрычніка 2019) # [[Лявон Вольскі]] <small>({{YouTube|tQ9IvY_uelI|відэа}})</small> (12 кастрычніка 2019) # [[Duся]] <small>({{YouTube|pbIMlU6B6-M|відэа}})</small> (19 кастрычніка 2019) # «[[J:морс]]» <small>({{YouTube|h7Lc8m82T84|відэа}})</small> (26 кастрычніка 2019) # «[[Groove Dealer]]» <small>({{YouTube|UsBQZAwFR1g|відэа}})</small> (2 лістапада 2019) # «[[Litesound]]» <small>({{YouTube|eTwqEHK2vGM|відэа}})</small> (9 лістапада 2019) # [[5diez]] <small>({{YouTube|lqeQF9ruZlU|відэа}})</small> (16 лістапада 2019) # [[Michael Soul]] <small>({{YouTube|XlmA3lO1tBM|відэа}})</small> (23 лістапада 2019) # «[[Harmonix College]]» <small>({{YouTube|bJ1FXxdqFa4|відэа}})</small> (30 лістапада 2019) # «[[Tomato Jam Orchestra]]» <small>({{YouTube|k0nhQHUarnE|відэа}})</small> (7 снежня 2019) # «[[Крама (гурт)|Крама]]» <small>({{YouTube|Z2tOpDDxNUQ|відэа}})</small> (18 снежня 2019) # [[Ліса (спявачка)|Ліса]] <small>({{YouTube|b3TIQlErGVM|відэа}})</small> (21 снежня 2019) # Навагодні BML <small>({{YouTube|v1yeUJ_ZCHo|відэа}})</small> (28 снежня 2019) # «[[O.Torvald]]» <small>({{YouTube|UEbYn8yW724|відэа}})</small> (4 студзеня 2020) # «[[Стары Ольса]]» <small>({{YouTube|MQV858e2QBs|відэа}})</small> (11 студзеня 2020) # «[[ROSTANY]]» <small>({{YouTube|Z_9xjj6MYg0|відэа}})</small> (18 студзеня 2020) # «[[RECHA]]» <small>({{YouTube|b02r-kyguj0|відэа}})</small> (25 студзеня 2020) # «[[Parade of Planets]]» <small>({{YouTube|MYJKIcBZ0Ro|відэа}})</small> (1 лютага 2020) # «[[BN]]» <small>({{YouTube|4cYQHRA9Dbc|відэа}})</small> (8 лютага 2020) # [[Міхаіл Радунскі]] <small>({{YouTube|yMDfbwcFrj4|відэа}})</small> (15 лютага 2020) # «{{Не перакладзена 5|Super Besse|Super Besse|nl|Super Besse (band)}}» <small>({{YouTube|PP5GF3AhQi8|відэа}})</small> (22 лютага 2020) # «[[Крамбамбуля (гурт)|Крамбамбуля]]» <small>({{YouTube|Dd0prZNgSgU|відэа}})</small> (29 лютага 2020) # «[[Weed & Dolphins]]» <small>({{YouTube|_rfJKwLBmVk|відэа}})</small> (7 сакавіка 2020) # «[[Разбітае сэрца пацана]]» <small>({{YouTube|X19wl8n1K-4|відэа}})</small> (14 сакавіка 2020) # «[[Loudscage]]» <small>({{YouTube|RvoVojThrCs|відэа}})</small> (21 сакавіка 2020) # [[Віталь Рыжкоў]] і сябры <small>({{YouTube|zbTUiF9DzVM|відэа}})</small> (28 сакавіка 2020) # «[[Закон Гука (гурт)|Закон Гука]]» <small>({{YouTube|KMpaJ3wSN40|відэа}})</small> (4 красавіка 2020) # «[[Molchat Doma]]» <small>({{YouTube|mxZap64_kvk|відэа}})</small> (11 красавіка 2020) # [[Ганна Шаркунова]] <small>({{YouTube|IukxsWDE8fo|відэа}})</small> (18 красавіка 2020) # «[[Pomidor/off]]» <small>({{YouTube|pqz8lXLqtQk|відэа}})</small> (25 красавіка 2020) # «[[Заспявай|Заспявай-6]]» <small>({{YouTube|qc-l-8gl0zQ|відэа}})</small> (2 мая 2020) # «[[Šuma]]» <small>({{YouTube|YTYzB9076N8|відэа}})</small> (9 мая 2020) # «[[Союз (гурт)|Союз]]» <small>({{YouTube|yBESRfwzZCg|відэа}})</small> (16 мая 2020) # «[[Haina]]» <small>({{YouTube|eJ1cTdu2KxE|відэа}})</small> (23 мая 2020) # Зборная #BML <small>({{YouTube|vlPZzW3ZZrc|відэа}})</small> (30 мая 2020) {{Канец кал}} === Сезон 5 === # «[[Троіца (гурт)|Троіца]]» <small>({{YouTube|geUhG9Xv5bk|відэа}})</small> (19 верасня 2020) == Закрыццё == 19 верасня 2020 года выйшла першая ў новым тэлесезоне праграма з этна-трыа «[[Троіца (гурт)|Троіца]]», якую знялі на руінах храма ў [[Беразавец (Карэліцкі раён)|Беразаўцы]] пад [[Карэлічы|Карэлічамі]]. Рашэнне пра закрыццё праграмы было прынята пад канец жніўня ў той момант, калі ўжо быў запушчаны працэс вытворчасці некалькіх праграмаў, нягледзячы на дамоўленасць і тое, што было зроблена 50 % працы. Дырэктар тэлеканала [[Агнешка Рамашэўска-Гузы]] патлумачыла закрыццё праграмы неабходнасцю прадастаўлення сродкаў на журналісцкую інфармацыйную службу [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|бягучых падзей]] і ўнясеннем змен у восеньскі графік вяшчання, павелічэннем сродкаў на іншыя праграмы, якія ў той час асабліва цікавілі людзей<ref>{{cite news |title=Будкін абураны закрыццём праграмы на «Белсаце»: Мы героі, а з намі па-скоцку. Кіраўніцтва: Бюджэт не гумавы |url= https://nashaniva.com/258979 |publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] |date= 14 верасня 2020 |access-date=2020-09-21 }}</ref>. == Ацэнкі == У 2019 годзе Лёша Горбаш з «[[34mag]]» параўнаў аўтарскі праект Сяргея Будкіна з «{{нп3|Live Lounge|Live Lounge|pl|Live Lounge}}» і «[[Вячэрні Ургант|Вячэрнім Ургантам]]»<ref>{{cite web|url=https://34mag.net/piarshak/post/belmusic-timeline|title=Вспомнить все: таймлайн беларусской музыки 2010–2019|last=Горбаш|first=Леша|last2=Кашликов|first2=Антон|coauthors=Кашликов, Антон; palasatka|last3=palasatka|date=2019-12-26|publisher=[[34mag]]|language=ru|dead-url=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230064444/https://34mag.net/piarshak/post/belmusic-timeline|archive-date=2019-12-30|access-date=2019-12-30}}</ref>. == Зноскі == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Commons}} * {{Укантакце|belsatmusiclive|«Belsat Music Live»}} * {{Facebook|belsatmusiclive|«Belsat Music Live»}} * [https://belsat.eu/program/belsat-music-live-be/ «Belsat Music Live»] на афіцыйнай старонцы «БелСат» * [http://tuzinfm.by/tag/Belsat+Music+Live.html «Belsat Music Live»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180917053431/http://tuzinfm.by/tag/Belsat+Music+Live.html |date=17 верасня 2018 }} на партале «[[Тузін Гітоў]]» {{Вонкавыя спасылкі}} {{DEFAULTSORT:Belsat Music Live}} [[Катэгорыя:Тэлеперадачы на беларускай мове]] ooxsqlyf8ktda0h7nl4oyav8e4q7jbg 10 582990 5174074 4941846 2026-08-01T10:25:52Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174074 wikitext text/x-wiki {{кніга |аўтар = {{{аўтар|}}} |частка = {{{артыкул|{{{карта|{{{2|}}}}}}}}} |спасылка частка = |загаловак = [[Вялікі гістарычны атлас Беларусі]] : у 4 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь]], [[Белкартаграфія|Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»]] ; рэдкалегія: [[В. Л. Насевіч]] (галоўны рэдактар) [і інш.] |выданне = |месца = Мінск |выдавецтва = [[Белкартаграфія]] |том = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 1 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2008 г.] |2 |2к = 2 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2012 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: [[Я. К. Анішчанка]] і інш.] |3 |3к = 3 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2014 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. В. Анофранка і інш.] |4 |4к = 4 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2018 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. Г. Балтрушэвіч і інш.] }} |год = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 2009 |2 |2к = 2013 |3 |3к = 2016 |4 |4к = 2018 |#default = 2009—2018 }} |старонкі = {{{старонкі|{{{с|}}}}}} |старонак = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 1 атлас (244, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |2 |2к = 1 атлас (347, [4] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |3 |3к = 1 атлас (348, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |4 |4к = 1 атлас (268, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік }} |мова = be |ref = {{{ref|ВГАБ}}} |серыя = |isbn = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 978-985-508-060-3 |2 |2к = 978-985-508-245-4 |3 |3к = 978-985-508-298-0 |4 |4к = 978-985-508-476-2 }} |тыраж = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 3600 |2 |2к = 1000 |3 |3к = 1000 |4 |4к = 1000 }} }}<noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны:Крыніцы|Вялікі гістарычны атлас]] </noinclude> 34o8m6oo75lw44gzyqrm1x9z5iuwzyq 5174075 5174074 2026-08-01T10:26:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174075 wikitext text/x-wiki {{кніга |аўтар = {{{аўтар|}}} |частка = {{{артыкул|{{{карта|{{{2|}}}}}}}}} |спасылка частка = |загаловак = [[Вялікі гістарычны атлас Беларусі]] : [у 4 т.] |арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь]], [[Белкартаграфія|Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»]] ; рэдкалегія: [[В. Л. Насевіч]] (галоўны рэдактар) [і інш.] |выданне = |месца = Мінск |выдавецтва = [[Белкартаграфія]] |том = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 1 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2008 г.] |2 |2к = 2 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2012 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: [[Я. К. Анішчанка]] і інш.] |3 |3к = 3 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2014 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. В. Анофранка і інш.] |4 |4к = 4 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2018 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. Г. Балтрушэвіч і інш.] }} |год = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 2009 |2 |2к = 2013 |3 |3к = 2016 |4 |4к = 2018 |#default = 2009—2018 }} |старонкі = {{{старонкі|{{{с|}}}}}} |старонак = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 1 атлас (244, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |2 |2к = 1 атлас (347, [4] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |3 |3к = 1 атлас (348, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |4 |4к = 1 атлас (268, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік }} |мова = be |ref = {{{ref|ВГАБ}}} |серыя = |isbn = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 978-985-508-060-3 |2 |2к = 978-985-508-245-4 |3 |3к = 978-985-508-298-0 |4 |4к = 978-985-508-476-2 }} |тыраж = {{#switch: {{{1|}}} |1 |1к = 3600 |2 |2к = 1000 |3 |3к = 1000 |4 |4к = 1000 }} }}<noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны:Крыніцы|Вялікі гістарычны атлас]] </noinclude> mw2eqxvok8hp1r08wzhln4lzyx2c7h2 5174076 5174075 2026-08-01T10:27:19Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174076 wikitext text/x-wiki {{кніга |аўтар = {{{аўтар|}}} |частка = {{{артыкул|{{{карта|{{{2|}}}}}}}}} |спасылка частка = |загаловак = [[Вялікі гістарычны атлас Беларусі]] : [у 4 т.] |арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь]], [[Белкартаграфія|Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»]] ; рэдкалегія: [[В. Л. Насевіч]] (галоўны рэдактар) [і інш.] |выданне = |месца = Мінск |выдавецтва = [[Белкартаграфія]] |том = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 1 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2008 г.] |2 |2к = 2 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2012 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: [[Я. К. Анішчанка]] і інш.] |3 |3к = 3 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2014 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. В. Анофранка і інш.] |4 |4к = 4 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2018 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. Г. Балтрушэвіч і інш.] }} |год = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 2009 |2 |2к = 2013 |3 |3к = 2016 |4 |4к = 2018 |#default = 2009—2018 }} |старонкі = {{{старонкі|{{{с|}}}}}} |старонак = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 1 атлас (244, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |2 |2к = 1 атлас (347, [4] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |3 |3к = 1 атлас (348, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік |4 |4к = 1 атлас (268, [3] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік }} |мова = be |ref = {{{ref|ВГАБ}}} |серыя = |isbn = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 978-985-508-060-3 |2 |2к = 978-985-508-245-4 |3 |3к = 978-985-508-298-0 |4 |4к = 978-985-508-476-2 }} |тыраж = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 3600 |2 |2к = 1000 |3 |3к = 1000 |4 |4к = 1000 }} }}<noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны:Крыніцы|Вялікі гістарычны атлас]] </noinclude> qe9xqpgn67yg31dk1j61iluhhbjd9jp 5174077 5174076 2026-08-01T10:28:14Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174077 wikitext text/x-wiki {{кніга |аўтар = {{{аўтар|}}} |частка = {{{артыкул|{{{карта|{{{2|}}}}}}}}} |спасылка частка = |загаловак = [[Вялікі гістарычны атлас Беларусі]] : [у 4 т.] |арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь]], [[Белкартаграфія|Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»]] ; рэдкалегія: [[В. Л. Насевіч]] (галоўны рэдактар) [і інш.] |выданне = |месца = Мінск |выдавецтва = [[Белкартаграфія]] |том = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 1 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2008 г.] |2 |2к = 2 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2012 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: [[Я. К. Анішчанка]] і інш.] |3 |3к = 3 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2014 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. В. Анофранка і інш.] |4 |4к = 4 / [складзены і падрыхтаваны да друку Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» ў 2018 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Н. Г. Балтрушэвіч і інш.] }} |год = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 2009 |2 |2к = 2013 |3 |3к = 2016 |4 |4к = 2018 |#default = 2009—2018 }} |старонкі = {{{старонкі|{{{с|}}}}}} |старонак = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 244, [3] |2 |2к = 347, [4] |3 |3к = 348, [3] |4 |4к = 268, [3] }} |мова = be |ref = {{{ref|ВГАБ}}} |серыя = |isbn = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 978-985-508-060-3 |2 |2к = 978-985-508-245-4 |3 |3к = 978-985-508-298-0 |4 |4к = 978-985-508-476-2 }} |тыраж = {{#switch: {{{том|{{{1|}}}}}} |1 |1к = 3600 |2 |2к = 1000 |3 |3к = 1000 |4 |4к = 1000 }} }}<noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны:Крыніцы|Вялікі гістарычны атлас]] </noinclude> 8mvpa2mzo91qqdsr0im25f8xy88ixfj 0 583186 5173944 5170939 2026-07-31T23:41:16Z IshaBarnes 124956 дапаўненне 5173944 wikitext text/x-wiki {{Гады ў гісторыі відэагульняў|2018}} '''[[2018]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне [[відэагульня]]ў. == Мерапрыемствы і падзеі == * 10 лютага — у Мінску адбыўся кіберспартыўны турнір у дысцыпліне [[FIFA (серыя відэагульняў)|FIFA]] «МЭТА’18: FIFA», арганізаваны сумесна з [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыяй футбола]].<ref>{{cite web|date = 2018-02-13|url = https://mag.relax.by/info/promo/10559143-v-minske-proshel-turnir-po-kiberfutbolu-meta-18-fifa/|title = В Минске прошел турнир по киберфутболу МЭТА’18.FIFA|publisher = Relax.by|access-date = 2026-07-24|language = ru }}</ref> * 12–14 чэрвеня — выстаўка [[E3]] 2018 адбылася ў Лос-Анджэлесе. == Выпускі гульняў == * 25-26 студзеня — {{нп5|Celeste|Celeste|en|Celeste (video game)}} ([[Linux]], [[macOS]], [[Nintendo Switch]], [[Windows]], [[PS4]]) * 20 красавіка — {{нп5|God of War|God of War|en|God of War (2018 video game)}} ([[PS4]]) * 25 мая — {{нп5|Detroit: Become Human}} ([[PS4]]) * 17 кастрычніка — [[RimWorld]] ([[Windows]]) * 18 кастрычніка — {{нп5|Return of the Obra Dinn}} ([[macOS]], Windows]]) * 26 кастрычніка — {{нп5|Red Dead Redemption 2}} ([[PS4]], [[Xbox One]]) * 2 лістапада — [[Diablo III]] ([[Switch]]) * 7 снежня — {{нп5|Super Smash Bros. Ultimate}} ([[Nintendo Switch]]) * 13 снежня — [[Book of Demons]] ([[Windows]]) == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Храналагічны пералік}} {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2018]] [[Катэгорыя:Гады ў відэагульнях]] l8r7uj2v6kr5bbvyhtfgyrmjufb4xye 5173945 5173944 2026-07-31T23:41:34Z IshaBarnes 124956 удакладненне 5173945 wikitext text/x-wiki {{Гады ў гісторыі відэагульняў|2018}} '''[[2018]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне [[відэагульня]]ў. == Мерапрыемствы і падзеі == * 10 лютага — у Мінску адбыўся кіберспартыўны турнір у дысцыпліне [[FIFA (серыя відэагульняў)|FIFA]] «МЭТА’18: FIFA», арганізаваны сумесна з [[Беларуская федэрацыя футбола|Беларускай федэрацыяй футбола]].<ref>{{cite web|date = 2018-02-13|url = https://mag.relax.by/info/promo/10559143-v-minske-proshel-turnir-po-kiberfutbolu-meta-18-fifa/|title = В Минске прошел турнир по киберфутболу МЭТА’18.FIFA|publisher = Relax.by|access-date = 2026-07-24|language = ru }}</ref> * 12–14 чэрвеня — выстаўка [[E3]] 2018 адбылася ў Лос-Анджэлесе. == Выпускі гульняў == * 25-26 студзеня — {{нп5|Celeste|Celeste|en|Celeste (video game)}} ([[Linux]], [[macOS]], [[Nintendo Switch]], [[Windows]], [[PS4]]) * 20 красавіка — {{нп5|God of War|God of War|en|God of War (2018 video game)}} ([[PS4]]) * 25 мая — {{нп5|Detroit: Become Human}} ([[PS4]]) * 17 кастрычніка — [[RimWorld]] ([[Windows]]) * 18 кастрычніка — {{нп5|Return of the Obra Dinn}} ([[macOS]], [[Windows]]) * 26 кастрычніка — {{нп5|Red Dead Redemption 2}} ([[PS4]], [[Xbox One]]) * 2 лістапада — [[Diablo III]] ([[Switch]]) * 7 снежня — {{нп5|Super Smash Bros. Ultimate}} ([[Nintendo Switch]]) * 13 снежня — [[Book of Demons]] ([[Windows]]) == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Храналагічны пералік}} {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2018]] [[Катэгорыя:Гады ў відэагульнях]] pqdp91zhfqc4yoabs5zeuysuxefbip6 0 583189 5173943 5173409 2026-07-31T23:19:49Z IshaBarnes 124956 дапаўненне 5173943 wikitext text/x-wiki {{Гады ў гісторыі відэагульняў|2019}} '''[[2019]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне [[відэагульня]]ў. == Мерапрыемствы і падзеі == * 19 сакавіка — анансаваны [[Воблачныя гульні|воблачны гульнявы сэрвіс]] {{нп5|Google Stadia}}. * 20—25 жніўня — адбыўся міжнародны турнір [[The International]] 2019 == Выпускі гульняў == * 17 студзеня — [[Feudal Alloy]] ([[Windows]]) * 15 лютага — {{нп5|Metro Exodus}} ([[PS4]], [[Windows]], [[Xbox One]]) * 23 красавіка — [[Mortal Kombat 11]] ([[Switch]]) * 23 красавіка — {{нп5|Days Gone}} ([[PS4]]) * 28 мая — {{нп5|Outer Wilds}} ([[Windows]], [[Xbox One]]) * 27 верасня — [[FIFA 20]] ([[Switch]]) * 15 кастрычніка — {{нп5|Disco Elysium}} ([[Windows]], [[macOS]]) * 18 кастрычніка — [[Ring Fit Adventure]] ([[Switch]]) == Крыніцы == {{крыніцы}} ==Спасылкі== {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:2019]] [[Катэгорыя:Гады ў відэагульнях]] ptyrk134t8n4qz3ivlh0w1rat9vnbjy 0 596279 5174107 4720209 2026-08-01T11:40:26Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174107 wikitext text/x-wiki {{загаловак з малой літары}} {{Музычны калектыў | Назва = ili-ili | Подпіс = | Ключ = | Лога = | Шырыня_лога = | Фота = Hurt ili ili.jpg | Апісанне_фота = | Шырыня_фота = | Гады = 2001 — 2005<br/>2010 — сённяшні дзень | Краіна = Беларусь | Горад = [[Мінск]] | Мова = [[беларуская мова|беларуская]], [[руская мова|руская]], [[англійская мова|англійская]] | Жанр = | Жанры = [[інды-рок]], [[інды-поп]] | Псеўданім = ілі-ілі | Псеўданімы = | Лэйбл = | Лэйблы = | Тэматыка = | Склад = [[Дзмітрый Есяневіч]], [[Міхаіл Валер’евіч Зуй|Міхась Зуй]], Эрык Арлоў-Шымкус, Ігар Юшкевіч, Віталь Кулеўскі, | Былыя ўдзельнікі = Павел Яскевіч | Сайт = [https://vk.com/ili_ili_club Афіцыйная старонка] }} '''ili-ili''' — беларускі гурт, які спявае ў жанры [[інды-рок]], [[інды-поп]]. Гурт заснавалі [[акцёр]]ы і [[музыкант]]ы [[Міхаіл Валер’евіч Зуй|Міхась Зуй]] і [[Павел Яскевіч]] у 2001 годзе, пазней да іх далучыўся [[Дзмітрый Есяневіч]]. Гурт даў шэраг канцэртаў і прыпыніў дзейнасць у сувязі з занятасцю яе ўдзельнікаў у [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы|тэатры Янкі Купалы]] і ў іншым гурце «[[Дзецідзяцей]]». Актыўную дзейнасць аднавілі Міхаіл Зуй і Дзмітрый Есяневіч у 2010 годзе. Актыўна запісваюць песні і здымаюць кліпы.<ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/performer/35/ili-ili.html |title=ili-ili. Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=16 красавіка 2019 |archive-date=14 красавіка 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414000258/http://tuzinfm.by/performer/35/ili-ili.html |url-status=dead }}</ref> == Склад == * [[Дзмітрый Есяневіч]] — [[вакал]], [[гітара]], тэксты * [[Міхаіл Валер’евіч Зуй|Міхаіл Зуй]] — гітара, вакал, тэксты * [[Эрык Арлоў-Шымкус]] — сінты * [[Ігар Юшкевіч]] — бубны * [[Віталь Кулеўскі]] — гукарэжысёр == Дыскаграфія == {| class="wikitable" |- ! Год !! Арыгінальная назва !! Па-беларуску |- | [[2011]] || ''post01'' || Пост 01 |- | [[2012]] || ''Past Perfect'' || Паст Перфект |- | [[2013]] || ''List'' || Ліст |} == Узнагароды == ili-ili ў 2013 годзе перамагла ў некалькіх намінацыях і конкурсах [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]: * уладальнік прэміі Міністэрства Культуры «[[Нацыянальная музычная прэмія]] 2013» за лепшую песню на беларускай мове * пераможца ад Беларусі, як лепшы беларускі гурт на штогадовым міжнародным фестывалі, які праходзіць у Польшчы «[[Басовішча]] 2013» * пераможца конкурсу лепшай беларускамоўнай песні «КлiпЗаМова 2013» {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://vk.com/ili_ili_club Афіцыйная старонка ў ВК] [[Катэгорыя:Поп-рок-гурты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2001 годзе]] c587lphtsc86w4vjpgiw0uoi9a4u31v 0 650018 5174102 5153343 2026-08-01T11:31:57Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174102 wikitext text/x-wiki [[Файл:ISsoft logo.png|міні|Лагатып кампаніі ISsoft|alt=]] '''ISsoft''' ('''ІСсофт''') — кампанія распрацоўшчык IT-рашэнняў для рынкаў [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] і [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропы]]. Уваходзіць у дзясятку буйнейшых экспарцёраў [[Праграмнае забеспячэнне|праграмнага забеспячэння]] з ліку кампаній-рэзідэнтаў [[Беларускі парк высокіх тэхналогій|Парку высокіх тэхналогій]].<ref>http://www.park.by/post-1858/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200606002740/http://www.park.by/post-1858/ |date=6 чэрвеня 2020 }}</ref> Цэнтры распрацоўкі ISsoft размешчаны ў [[Мінск]]у і [[Брэст|Брэсце]]. Колькасць супрацоўнікаў — 1200 чалавек.<ref>https://minsk.page/it-belarus/bolshie-kompanii-i-mezhdunarodnye-predstavitelstva/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200707202446/https://minsk.page/it-belarus/bolshie-kompanii-i-mezhdunarodnye-predstavitelstva/ |date=7 ліпеня 2020 }}</ref> == Гісторыя == Кампанія ISsoft заснавана ў Мінску ў 2004 годзе як дачынная кампанія карпарацыі {{нп5|Coherent Solutions}} (ЗША).<ref>{{Cite web |url=https://bel.biz/news/v-novyj-rejting-inc-5000-voshli-5-belarusskih-it-kompanij-sredi-nih-startap-pandadoc/ |title=Архіўная копія |access-date=7 ліпеня 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709072211/https://bel.biz/news/v-novyj-rejting-inc-5000-voshli-5-belarusskih-it-kompanij-sredi-nih-startap-pandadoc/ |archivedate=9 ліпеня 2020 |url-status=dead }}</ref> Заснавальнікі: Ігар Эпштэйн<ref>https://probusiness.io/experience/6180-belorus-uekhal-v-ssha-prostym-programmistom-teper-u-nego-oborot-47-mln-i-shtat-v-1100-chelovek.html</ref> і Аляксандр Шнеерсон<ref>https://ej.by/rating/business2019/alexandr-shneerson.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200708233906/https://ej.by/rating/business2019/alexandr-shneerson.html |date=8 ліпеня 2020 }}</ref>. У 2007 годзе кампанія ISsoft стала рэзідэнтам Парку высокіх тэхналогій.<ref>http://www.park.by/content/docs/Registr5.pdf {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200404134010/http://www.park.by/content/docs/Registr5.pdf |date=4 красавіка 2020 }}</ref> У 2010 годзе створаны Трэнінг-цэнтр ISsoft.<ref>https://dev.by/news/uchitsya-uchitsya-i-esche-raz-uchitsya-v-trening-tsentre-issoft</ref> У 2017 годзе заснаваны цэнтр распрацоўкі ІСсофт у Брэсце.<ref>https://dev.by/news/reportazh-iz-brestskogo-filiala-issoft</ref> У 2018 годзе кампанія пачала праводзіць штогадовую адкрытую тэхналагічную канферэнцыю ISsoft Insights.<ref>{{Cite web |url=https://it-events.com/en/events/11752 |title=Архіўная копія |access-date=7 ліпеня 2020 |archive-date=7 ліпеня 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200707164249/https://it-events.com/en/events/11752 |url-status=dead }}</ref> == Дзейнасць == * [[Распрацоўка праграмнага забеспячэння]] на заказ ([[Аўтсорсінг|ІТ-аўтсорсінг]]);<ref>http://www.park.by/it/enterprise-107/type-full/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200708050940/http://www.park.by/it/enterprise-107/type-full/ |date=8 ліпеня 2020 }}</ref> * Інтэграцыя карпаратыўных [[Камп’ютарная праграма|праграм]]; * [[Вэб-распрацоўка|Распрацоўка вэб-сайтаў]] і [[Мабільная праграма|мабільных праграм]]; * [[Тэставанне праграмнага забеспячэння]] і кантроль якасці; * Адміністраванне і настройка [[Воблачная інфраструктура|воблачнай інфраструктуры]]. == Тэхналогіі == * [[Java (мова праграмавання)|Java]] * [[.net|NET]] * [[C++]] * [[Angular]] * [[JavaScript]] * [[Xamarin]] * [[Salesforce]] * [[Машыннае навучанне|Machine Learning]] * [[Blockchain]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [https://issoft.by/ ISsoft вэб-сайт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200622145703/https://issoft.by/ |date=22 чэрвеня 2020 }} * [https://insights.issoft.by/ ISsoft Insights вэб-сайт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200521131209/https://insights.issoft.by/ |date=21 мая 2020 }} {{ізаляваны артыкул}} [[Катэгорыя:ІТ-кампаніі Беларусі]] cpynprb6wt0kcbl25gsx97je3469o0x 0 654395 5173949 4863972 2026-08-01T00:19:45Z 5173949 wikitext text/x-wiki {{Coord|53|6|56|N|26|2|1|E|display=title}} {{Кампанія |назва = «558-ы авіярамонтны завод» |лагатып = |тып = [[адкрытае акцыянернае таварыства]] |лістынг на біржы = |дэвіз = |заснавана = {{Дата|24|6|1941|1}} |заснавальнікі = [[Паўднёва-Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)|Паўднёва-Заходні фронт]] Чырвонай арміі |краіна = Беларусь |размяшчэнне = [[Брэсцкая вобласць]] |адрас = [[Баранавічы]], вул. 50 гадоў УЛКСМ, д. 7<ref>{{Навіна|загаловак=Кантакты|спасылка=https://558arp.by/blr/kantakty|выдавец=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|дата публікацыі=2020|дата доступу=2 чэрвеня 2020|access-date=31 жніўня 2020|archive-date=27 кастрычніка 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027180503/https://558arp.by/blr/kantakty|url-status=dead}}</ref> |ключавыя фігуры = дырэктар [[Павел Пінігін]]<ref>[https://www.intex-press.by/2015/11/27/na-aviaremontnom-zavode-v-baranovichah-naznachen-novyj-direktor/ На авиаремонтном заводе в Барановичах назначен новый директор] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211017034359/https://www.intex-press.by/2015/11/27/na-aviaremontnom-zavode-v-baranovichah-naznachen-novyj-direktor/ |date=17 кастрычніка 2021 }}{{Ref-ru}}, [[Intex-press]], 27-11-2015</ref>, Андрэй Тучын |галіна = [[авіяцыйная прамысловасць]] |прадукцыя = [[беспілотнік]], гідрацыліндры для [[шасі]], [[шклопакет]] |паслугі = [[рамонт]] авіятэхнікі |абарот = {{Рост}}513,06 млн [[Беларускі рубель|рублёў]]<ref>{{Навіна|загаловак=Справаздача за 2019 год|спасылка=https://558arp.by/images/about/news/2020/zakluchenie_audit.pdf|выдавец=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|мова=ru|дата публікацыі=6 красавіка 2020|дата доступу=2 чэрвеня 2020}}</ref> (2019 год; $245,636 млн) |аперацыйны прыбытак = {{Рост}}107,986 млн рублёў (2019 год; $51,7 млн) |чысты прыбытак = {{Рост}}87,758 млн рублёў (2019 год; $42,016 млн) |лік супрацоўнікаў = 1981 (2020 год) |матчына кампанія = [[Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт Рэспублікі Беларусь]] |даччыныя кампаніі = |аўдытар = ТАА «ФБК-Бел»<ref>{{Навіна|аўтар=А.Г. Ранейскі, В.Т. Суслава|загаловак=Аўдытарская выснова паводле бухгалтарскай справаздачнасці (за 2019 год)|спасылка=https://558arp.by/images/about/news/2020/zakluchenie_audit.pdf|выдавец=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|мова=ru|дата публікацыі=20 сакавіка 2020|дата доступу=2 чэрвеня 2020}}</ref> |сайт = [https://558arp.by/blr/ 558arp.by] }} '''«558-ы авіяцы́йны рамо́нтны заво́д»''' («558 АРЗ») — найбольшае авіярамонтнае прадпрыемства Беларусі, што знаходзіцца ў горадзе [[Баранавічы|Баранавічах]] [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]] з мая 1953 года. Было заснавана ў чэрвені 1941 года ў [[Харкаў|Харкаве]] ў якасці «38-й рухомай авіярамонтнай чыгуначнай майстэрні». Пераважна мадэрнізуе і рамантуе ваенныя [[верталёт]]ы і [[самалёт]]ы. Выпускае аднаўляльнікі [[Мацярынская плата|мацярынскіх платаў]] «Нарач», [[Беспілотны лятальны апарат|беспілотнікі]] і шклопакеты, а таксама гідрацыліндры замкоў для створак і [[шасі]], аварыйнага адкрыцця створак і саміх створак<ref>{{cite web|title=Вытворчасць дэталяў і зборачных адзінак АТ|url=https://558arp.by/blr/praduktsyya-i-paslugi/praduktsyya/vytvorchasts-detalyau-i-kampanentau-at/vytvorchasts-detalyau-i-zborachnykh-adzinak-at|publisher=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|date=3 лютага 2015|access-date=2 чэрвеня 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027173011/https://558arp.by/blr/praduktsyya-i-paslugi/praduktsyya/vytvorchasts-detalyau-i-kampanentau-at/vytvorchasts-detalyau-i-zborachnykh-adzinak-at|archive-date=27 кастрычніка 2020|url-status=dead}}</ref>. == Гісторыя == 24 чэрвеня 1941 года камандзір [[Паўднёва-Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)|Паўднёва-Заходняга фронту]] [[Міхаіл Кіпранос]] падпісаў загад аб стварэнні ў [[Харкаў|Харкаве]] ([[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]]) «38-й рухомай авіярамонтнай чыгуначнай майстэрні» пры складзе № 2 [[Міністэрства абароны СССР|Народнага камісарыята абароны СССР]]. 38-ю РАРЧМ падпарадкавалі [[8-я паветраная армія|8-й паветранай арміі]]. Яе начальнікам стаў інжынер 3-га рангу Уладзімір Расціслава. 1 жніўня 1941 года Штаб Ваенна-паветраных сіл Паўднёва-Заходняга фронту (ВПС ПЗФ) ўхваліў загад аб пераўтварэнні 38-й РАРЧМ у 257-ю стацыянарную авіямайстэрню («257-я САМ»), якую 1 кастрычніка 1941 года вывезлі ва [[Урупінск]] на поўначы [[Валгаградская вобласць|Сталінградскай вобласці]] ([[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]). Па прыбыцці ва Урупінск на пляцоўцы мясцовай дзяржаўнай стайні абсталявалі ўпраўленне, тэхнічны склад, [[ангар]] і 6 цэхоў: самалётны, маторны, узбраення, прыбораў, электрарадыёцэх і механічны з трыма ўчасткамі (вінтаматорны, дзюралевы і слясарны). 26 кастрычніка 1941 года Рамонтны аддзел Штабу ВПС ПЗФ зацвердзіў загад аб аднаўленні 38-й рухомай авіямайстэрні («38-й РАМ») ў сувязі з перамяшчэннем «257-й САМ» у [[Сарочынск]] на захадзе [[Арэнбургская вобласць|Чкалаўскай вобласці]]. 16 лістапада 1941 года «38-я РАМ» прыступіла да аднаўлення [[бамбардзіроўшчык]]оў «[[Су-2]]», самалётаў «[[У-2]]», рухавікоў «М-88» і «М-11» для 8-й паветранай арміі. У студзені 1942 года са складу «38-й РАМ» вылучылі рамонтныя брыгады «РАРМ-3», якія накіравалі на палявы аэрадром у [[Ленінск (Валгаградская вобласць)|Ленінск]] на паўднёвым усходзе Сталінградскай вобласці. Да ліпеня 1942 года ў «38-й РАМ» пачынілі 151 самалёт і 143 авіярухавікі. 11 ліпеня 1942 года камандзір [[Ваенна-паветраныя сілы СССР|ВПС Чырвонай арміі]] [[Аляксандр Аляксандравіч Новікаў|Аляксандр Новікаў]] падпісаў загад аб перамяшчэнні «38-й РАМ» на ўсход ад Волгі на 2-х [[цягнік]]ах да Безназоўскай станцыі ў [[Саратаўская вобласць|Саратаўскай вобласці]]. Адзін з атрыманых цягнікоў быў авіярамонтным. У ліпені 1942 года з пачаткам [[Сталінградская бітва|Сталінградскай бітвы]] ў «38-й РАМ» сталі чыніць штурмавікі «Іл-2», знішчальнікі «Ураган», рухавікі «АМ-38», «Мерлін XX» і «М-82» у дадатак да самалётаў «Су-2» і «[[Па-2]]»<ref name="а">{{cite web|title=Гісторыя|url=https://558arp.by/blr/pra-nas/gistoryya|publisher=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|date=2020|access-date=2 чэрвеня 2020}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. У 1943 годзе за рамонт падбітых самалётаў супрацоўнікаў «38-й РАМ» узнагародзілі медалём «За абарону Сталінграда». У лютым 1943 года «38-ю РАМ» перавезлі на Афрасімаўскі раз’езд, што на захадзе Саратаўскай вобласці. У маі 1943 года — на Пралетарскую станцыю, што на поўдні [[Растоўская вобласць|Растоўскай вобласці]]. У кастрычніку 1943-га — ў [[Данецк]] (Украінская ССР). У ліпені 1944 года «38-ю РАМ» размясцілі на станцыі [[Ельня (горад)|Ельня]] ў Смаленскай вобласці (РСФСР), дзе падпарадкавалі [[3-ці Беларускі фронт|3-му Беларускаму фронту]]. У студзені 1945 года пасля аперацыі «[[Аперацыя «Баграціён»|Баграціён]]» у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]] «38-ю РАМ» перавезлі ў [[Каўнас]] ([[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Літоўская ССР]]), дзе падпарадкавалі [[1-я паветраная армія|1-й паветранай арміі]]. У красавіку 1945 года «38-ю РАМ» перамясцілі ў [[Гусеў (горад)|Губінген]] на поўначы [[Усходняя Прусія|Усходняй Прусіі]] ([[Трэці рэйх|Нямецкая дзяржава]]). Да канца [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] ў маі 1945 года ў «38-й РАМ» пачынілі 286 самалётаў, што склалі 8 авіяпалкоў, і 1285 авіярухавікоў. 5 красавіка 1945 года Прэзідыум [[Вярхоўны Савет СССР|Вярхоўнага Савета СССР]] ухваліў указ аб узнагароджанні «38-й РАМ» [[Ордэн Чырвонай Зоркі|ордэнам Чырвонай Зоркі]]<ref name="а" />. === Беларусь === [[File:UAV at Milex 2019 (Minsk, Belarus) — БПЛА на выставке Milex 2019 (Минск, Беларусь) - x00008.jpg|thumb|250px|right|Беспілотны лятальны апарат «[[Кондар (лятальны апарат)|Кондар]]», які вырабляецца на 558-м АРЗ]] У жніўні 1945 года «38-й РАМ» перавезлі ў мястэчка [[Наваельня]] Дзятлаўскага раёна (Гродзенская вобласць, Беларуская ССР), дзе падпарадкавалі [[26-я паветраная армія|26-й паветранай арміі]]. У маі 1953 года «38-ю РАМ» перамясцілі ў [[Баранавічы]] (Брэсцкая вобласць), дзе да 1956 года пачынілі 56 самалётаў «[[Іл-10]]». У 1956 годзе асвоілі пачныку рэактыўных самалётаў «[[МіГ-15]]» і «[[МіГ-17]]». 15 кастрычніка 1958 года галоўны камандзір ВПС СССР [[Канстанцін Андрэевіч Вяршынін|Канстанцін Вяршынін]] падпісаў Загад аб пераўтварэнні «38-й чыгуначнай майстэрні» ў «32-ю авіярамонтную базу». Пасля гэтага ў Баранавічах пачынілі 1-ы бамбардзіроўшчык «[[Іл-28]]». У 1961 годзе асвоілі пачынку далёкіх бамбардзіроўшчыкоў «[[Ту-16]]». За 2,5 гады пачынілі 62 самалёты. Адначасова за 2 гады сабралі 180 звышгукавых [[знішчальнік]]аў «[[Су-7]]». 15 чэрвеня 1963 года [[Міністэрства абароны СССР]] зацвердзіла загад аб пераўтварэнні «32-й авіярамонтнай базы» ў «558-ы завод рамонту ракетнай тэхнікі». 10 сакавіка 1966 года яго перайменавалі ў «558-ы авіярамонтны завод». У 1989 годзе завод першым у СССР засвоіў рамонт шматмэтавага знішчальніка [[Су-27]]<ref name="а" />. У 1993—1994 гадах пачалося асваенне рамонту самалёта-штурмавіка [[Су-25]], шматмэтавага знішчальніка чацвёртага пакалення [[МіГ-29]] і лёгкага транспартнага самалёту [[Ан-2]]. У 2003—2005 гадах на заводзе быў паспяхова асвоены рамонт верталётаў [[Мі-8]], [[Мі-24]]. У 2006 годзе на «558-м АРЗ» запусцілі вытворчасць [[Вакно|вокнаў]], дзвярэй і [[шклопакет]]аў з [[полівінілхларыд]]у (ПВХ)<ref>{{cite web|title=Вокны, шклопакеты, дзверы з профілю ПВХ|url=https://558arp.by/blr/praduktsyya-i-paslugi/praduktsyya/gramadzyanskaya-praduktsyya/vokny-shklopakety-dzvery-z-profilyu-pvkh|publisher=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|date=3 лютага 2015|access-date=2 чэрвеня 2020}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. За 1994—2015 гады «558-ы авіярамонтны завод» адрамантаваў 148 самалётаў «МіГ-29», у тым ліку на 30 з іх выканаў 2-і рамонт і на адным — трэці. У 2008 годзе ўпершыню ажыццявілі 2-і рамонт самалёта «МіГ-29»<ref>{{cite web|author=Вячаслаў Будкевіч|title=Авіярамонтны завод у Баранавічах выканаў тры кантракты па капітальным рамонце авіятэхнікі ў інтарэсах Узброеных сіл Беларусі|url=https://by.belapan.by/archive/2015/12/02/817912_817915|publisher=[[БелаПАН]]|date=2 снежня 2015|access-date=2 чэрвеня 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603095641/https://by.belapan.by/archive/2015/12/02/817912_817915|archive-date=3 чэрвеня 2020|url-status=dead}}</ref>. У чэрвені 2015 года пабудавалі вытворчы [[цэх]] авіякампанентаў плошчай 2160 кв.м<ref>{{cite web|title=ААТ «558 АРЗ» сёння|url=https://558arp.by/blr/pra-nas/aat-558-arz-sjonnya|publisher=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|date=2020|access-date=2 чэрвеня 2020}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. У 2017 годзе [[холдынг]] «[[Верталёты Расіі]]» засведчыў «558ы авіярамонтны завод» на пачынку грамадзянскіх [[верталёт]]аў «[[Мі-8]]» і «[[Мі-17]]». У 2019 годзе АТ «[[Грамадзянскія самалёты Сухога]]» ўхваліла «558-ы АРЗ» у якасці вытворцы крапяжу і гуматэхнічных вырабаў для самалётаў «Су-100»<ref>{{cite web|title=Пасведчанні і сертыфікаты|url=https://558arp.by/blr/pra-nas/pasvedchanni-i-sertyfikaty|publisher=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|date=2020|access-date=2 чэрвеня 2020}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Дзейнасць == [[File:UAV at Milex 2019 (Minsk, Belarus) — БПЛА на выставке Milex 2019 (Минск, Беларусь) - x00012.jpg|thumb|250px|right|Беспілотны авіяцыйны комплекс «Сарыч» з дронам — прадукцыя 558 АРЗ]] [[File:Interpolitex 2012 (482-22).jpg|thumb|250px|right|Беспілотны лятальны апарат «[[Грыф-1]]», распрацаваны на 558 АРЗ]] Асноўны напрамак дзейнасці прадпрыемства — рамонт і мадэрнізацыя самалётаў [[Су-22]], [[Су-25]], [[Су-27]] ([[Су-30]]), [[МіГ-29]], [[Ан-2]], верталётаў Мі-8 (Мі-17) і Мі-24 (Мі- 35). Прадпрыемства ажыццяўляе поўны цыкл рамонту планёра і ўсіх камплектуючых вырабаў, выконвае комплекс дапрацовак авіяцыйнай тэхнікі і дадатковыя прафілактычныя мерапрыемствы, якія павышаюць яе надзейнасць. Акрамя асваення рамонту новых тыпаў авіятэхнікі, прадпрыемства распрацоўвае і вырабляе сістэмы радыётэхнічнай абароны лятальных апаратаў ад высокадакладнай радыёкіраванай зброі, тактычныя беспілотныя авіяцыйныя комплексы<ref>[https://www.intex-press.by/2017/06/03/baranovichskij-aviazavod-pokazal-katapultu-dlya-bespilotnika/ Барановичский авиазавод показал катапульту для беспилотника] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210616084511/https://www.intex-press.by/2017/06/03/baranovichskij-aviazavod-pokazal-katapultu-dlya-bespilotnika/ |date=16 чэрвеня 2021 }}, [[Intex-press]], 3-06-2017</ref><ref>[https://www.intex-press.by/2015/10/09/kak-v-baranovichah-sozdavali-pervyj-bespilotnik/ Как в Барановичах создавали первый «беспилотник»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211020230538/https://www.intex-press.by/2015/10/09/kak-v-baranovichah-sozdavali-pervyj-bespilotnik/ |date=20 кастрычніка 2021 }}{{Ref-ru}}, [[Intex-press]]</ref>, складанае стэндавае абсталяванне і КПА, арганізоўвае сэрвіснае (пасляпродажнае) абслугоўванне тэхнікі, займаецца праектаваннем і стварэннем цэнтраў лагістычнай падтрымкі авіятэхнікі, навучаннем персаналу заказчыкаў рамонту і эксплуатацыі авіяцыйнай тэхнікі. Распрацаваныя і выпускаюцца тактычныя беспілотнікі «Бекард-1 (2)», «Кондар-1 (2)» і беспілотнік вертыкальнага ўзлёту і пасадкі — «Шэршань»<ref>[https://www.intex-press.by/2017/03/20/baranovichskij-aviazavod-na-vystavke-v-malajzii-predstavit-bespilotniki/ Барановичский авиазавод представит на выставке в Малайзии беспилотники] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211024155706/https://www.intex-press.by/2017/03/20/baranovichskij-aviazavod-na-vystavke-v-malajzii-predstavit-bespilotniki/ |date=24 кастрычніка 2021 }}{{Ref-ru}}, [[Intex-press]], 20-03-2017</ref>. == Санкцыі == У 2022 годзе завод трапіў у [[спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб]] [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]], а таксама ў санкцыйныя спісы [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскага Саюза]], [[Канада|Канады]], [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]], [[Швейцарыя|Швейцарыі]], [[Украіна|Украіны]] і [[Японія|Японіі]]<ref>{{Cite web |url=https://sanctions.nazk.gov.ua/sanction-company/113/ |title=Відкрите акціонерне товариство «558 Авіаційний ремонтний завод» |access-date=14 красавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230414161521/https://sanctions.nazk.gov.ua/sanction-company/113/ |archive-date=14 красавіка 2023 |url-status=dead }}</ref>. У 2024 годзе ЗША пашырылі санкцыі спачатку на былога<ref>{{Cite web |url=https://558arp.by/blr/contact-blr |title=Рэквізіты |access-date=29 лютага 2024 |archive-date=29 лютага 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240229173043/https://558arp.by/blr/contact-blr |url-status=dead }}</ref> дырэктара завода Паўла Пінігіна<ref>{{Cite web |url=https://sanctions.nazk.gov.ua/ru/sanction-person/24164/ |title=ПІНІГІН Павло Іванович |access-date=29 лютага 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240229173041/https://sanctions.nazk.gov.ua/ru/sanction-person/24164/ |archive-date=29 лютага 2024 |url-status=dead }}</ref>, а потым і на яго пераемніка Ігара Кузьменку<ref>{{cite web|url=https://www.state.gov/new-measures-to-degrade-russias-wartime-economy/|title=New Measures to Degrade Russia’s Wartime Economy|publisher=[[Дзяржаўны дэпартамент ЗША]]|date=2024-08-23|language=en}}</ref>. {{Зноскі}} == Спасылкі == * {{cite web|title=Электронныя звароты грамадзян|url=https://558arp.by/blr/electronic-obrazhenie-by/elektronnyya-zvaroty-gramadzyan|publisher=ААТ «558-ы авіярамонтны завод»|date=2020|access-date=2 чэрвеня 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027171352/https://558arp.by/blr/electronic-obrazhenie-by/elektronnyya-zvaroty-gramadzyan|archive-date=27 кастрычніка 2020|url-status=dead}} [[Катэгорыя:Прадпрыемствы Баранавічаў]] [[Катэгорыя:Авіярамонтныя прадпрыемствы Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША]] [[Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў Чорным спісе ЕС]] 1ku4nxzlnhh4tu4vq9cjacais0qan2f 100 658977 5173884 5170865 2026-07-31T15:51:31Z NirvanaBot 40832 +1 новых 5173884 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Адысея (фільм, 2026)|2026-07-30T21:27:07Z|Цімур}} {{Новы артыкул|Вангеліс|2026-07-25T12:14:06Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Міхаіл Львовіч Матусоўскі|2026-07-23T13:25:03Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Георг Вільгельм Пабст|2026-07-23T08:01:07Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Маці Пальм|2026-07-23T06:59:43Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Мікалай Пятровіч Пало|2026-07-22T12:12:47Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Віталь Паўлавіч Паліцаймака|2026-07-22T11:14:48Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Алена Зуй-Вайцяхоўская|2026-07-21T15:51:38Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Ханс Рудзі Гігер|2026-07-20T09:30:11Z|Culamar}} {{Новы артыкул|Star Control II|2026-07-14T19:51:29Z|Emilia Noah}} {{Новы артыкул|Адам Ламберт|2026-07-11T14:21:40Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Інэсэ Лайзанэ|2026-07-10T06:46:48Z|Autumndancer}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> m58ujbvso167dxrqgeu1im2cm5rp5aq 0 664754 5173866 4880516 2026-07-31T14:42:45Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173866 wikitext text/x-wiki {{Гады ў гісторыі тэатра|2020}} '''[[2020]]''' год быў адзначаны шэрагам [[тэатр]]альных падзей. == Падзеі == * [[15 жніўня]] — над будынкам [[Гродзенскі абласны драматычны тэатр|абласнога драматычнага тэатра ў Гродне]] быў узняты гістарычны бел-чырвона-белы сцяг<ref>{{cite news |authorlink= |author= |title=Бел-чырвона-белы сцяг з’явіўся над будынкам драмтэатра ў Гродне ФОТА |url=https://nashaniva.com/?c=ar&i=257127 |format= |work= |publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] |location= |id= |pages= |page= |date=2020-08-15|accessdate=2022-01-12 |language=be |quote= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. * [[26 жніўня]] — звольнена 58 акцёраў і супрацоўнікаў [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы|Купалаўскага тэатра]]<ref>{{cite news |first=Валер |last=Каліноўскі |authorlink= |author= |title=Больш за палову трупы Купалаўскага тэатру звольнілі, не засталося ніводнага рэжысэра. Сьпіс звольненых |url=https://www.svaboda.org/amp/30803826.html |format= |work= |publisher=[[Беларуская служба Радыё «Свабода»]] |location= |id= |pages= |page= |date=2020-08-26 |accessdate=2020-12-08 |language= |quote= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. * [[26 кастрычніка]] — на сцэне Купалаўскага тэатра адбыўся першы з запланаваных дзесяці канцэрт аркестра [[Міхаіл Якаўлевіч Фінберг|Міхаіла Фінберга]], прысутнічала каля 10 гледачоў<ref>{{Cite web|url=https://old.tuzinfm.by/zhamerun/4606/finger.html|title=Як выглядаў канцэрт аркестра Фінберга ў Купалаўскім|lang=be|url-status=dead|website=[[Тузін Гітоў]]|date=2020-10-27|accessdate=2022-11-22|ref=tuzin|archive-date=22 лістапада 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122185857/https://old.tuzinfm.by/zhamerun/4606/finger.html}}</ref>. * [[27 кастрычніка]] — з Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра звольнены галоўны рэжысёр [[Генадзь Уладзіміравіч Мушперт|Генадзь Мушперт]] і заслужаны артыст [[Сяргей Уладзіміравіч Курыленка|Сяргей Курыленка]]<ref>{{Cite web|ref=hrodna|url=https://hrodna.life/2020/10/27/uvolili-rezhisserov/|title=Двух рэжысёраў Гродзенскага драмтэатра звольнілі па артыкуле. Раней яны абвясцілі страйк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126174045/https://hrodna.life/2020/10/27/uvolili-rezhisserov/|archivedate=2021-11-26|lang=be|url-status=live|website=[[Твой стыль]]|date=2020-11-27}}</ref>. == Фестывалі == == Памерлі == * [[31 сакавіка]] — [[Віктар Мікалаевіч Дашкевіч|Віктар Дашкевіч]], акцёр [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа]], заслужаны артыст Беларусі ({{comment|нар.|нарадзіўся}} 1945). {{Зноскі}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:2020 год у тэатры|*]] [[Катэгорыя:Тэатр паводле гадоў]] 5pymnmj90jn7ecukfkbej8grxqpsf6n 5173867 5173866 2026-07-31T14:42:46Z KiranBOT 153639 выдалена адсочванне AMP з URL-адрасоў ([[:m:User:KiranBOT/AMP|падрабязнасці]]) ([[User talk:Usernamekiran|паведаміць пра памылку]]) v2.2.9s 5173867 wikitext text/x-wiki {{Гады ў гісторыі тэатра|2020}} '''[[2020]]''' год быў адзначаны шэрагам [[тэатр]]альных падзей. == Падзеі == * [[15 жніўня]] — над будынкам [[Гродзенскі абласны драматычны тэатр|абласнога драматычнага тэатра ў Гродне]] быў узняты гістарычны бел-чырвона-белы сцяг<ref>{{cite news |authorlink= |author= |title=Бел-чырвона-белы сцяг з’явіўся над будынкам драмтэатра ў Гродне ФОТА |url=https://nashaniva.com/?c=ar&i=257127 |format= |work= |publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] |location= |id= |pages= |page= |date=2020-08-15|accessdate=2022-01-12 |language=be |quote= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. * [[26 жніўня]] — звольнена 58 акцёраў і супрацоўнікаў [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы|Купалаўскага тэатра]]<ref>{{cite news |first=Валер |last=Каліноўскі |authorlink= |author= |title=Больш за палову трупы Купалаўскага тэатру звольнілі, не засталося ніводнага рэжысэра. Сьпіс звольненых |url=https://www.svaboda.org/a/30803826.html |format= |work= |publisher=[[Беларуская служба Радыё «Свабода»]] |location= |id= |pages= |page= |date=2020-08-26 |accessdate=2020-12-08 |language= |quote= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. * [[26 кастрычніка]] — на сцэне Купалаўскага тэатра адбыўся першы з запланаваных дзесяці канцэрт аркестра [[Міхаіл Якаўлевіч Фінберг|Міхаіла Фінберга]], прысутнічала каля 10 гледачоў<ref>{{Cite web|url=https://old.tuzinfm.by/zhamerun/4606/finger.html|title=Як выглядаў канцэрт аркестра Фінберга ў Купалаўскім|lang=be|url-status=dead|website=[[Тузін Гітоў]]|date=2020-10-27|accessdate=2022-11-22|ref=tuzin|archive-date=22 лістапада 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122185857/https://old.tuzinfm.by/zhamerun/4606/finger.html}}</ref>. * [[27 кастрычніка]] — з Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра звольнены галоўны рэжысёр [[Генадзь Уладзіміравіч Мушперт|Генадзь Мушперт]] і заслужаны артыст [[Сяргей Уладзіміравіч Курыленка|Сяргей Курыленка]]<ref>{{Cite web|ref=hrodna|url=https://hrodna.life/2020/10/27/uvolili-rezhisserov/|title=Двух рэжысёраў Гродзенскага драмтэатра звольнілі па артыкуле. Раней яны абвясцілі страйк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126174045/https://hrodna.life/2020/10/27/uvolili-rezhisserov/|archivedate=2021-11-26|lang=be|url-status=live|website=[[Твой стыль]]|date=2020-11-27}}</ref>. == Фестывалі == == Памерлі == * [[31 сакавіка]] — [[Віктар Мікалаевіч Дашкевіч|Віктар Дашкевіч]], акцёр [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа]], заслужаны артыст Беларусі ({{comment|нар.|нарадзіўся}} 1945). {{Зноскі}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:2020 год у тэатры|*]] [[Катэгорыя:Тэатр паводле гадоў]] dbh5wumn3z211nn2egdonmgv9aakv3f 0 676071 5173922 5034569 2026-07-31T19:48:21Z DobryBrat 5701 вікіфікацыя, стыль, дапаўненне, пунктуацыя 5173922 wikitext text/x-wiki {{Баскетбаліст}} '''Іван Іванавіч Ядэшка''' ({{ВД-Прэамбула}}) — беларускі баскетбаліст, чэмпіён гульняў XX Алімпіяды ў [[Мюнхен]]е (1972), бронзавы прызёр Гульняў XXI Алімпіяды ў [[Манрэаль|Манрэалі]] (1976), чэмпіён свету ([[Пуэрта-Рыка]], 1974), двухразовы чэмпіён Еўропы ([[Германія]], 1971; [[Італія]], 1979), шматразовы чэмпіён СССР (1971—1974, 1976, 1977, 1979, 1980). Заслужаны майстар спорту СССР, Заслужаны трэнер СССР, Заслужаны трэнер Расіі. == Біяграфія == Нарадзіўся 25 сакавіка 1945 года ў в. [[Сцяцкі (Гродзенскі раён)|Сцяцкі]] [[Гродзенскі раён|Гродзенскага раёна]]. Пачынаў з бокса, але яго высокі рост прыцягнуў увагу дзіцячага баскетбольнага трэнера Анатоля Марцінкевіча, які запрасіў яго ў сваю секцыю. Пазней заняткі з падлеткам працягнуў Якаў Фруман. Пазней пераехаў у [[Мінск]], выступаў у 1960 гадах за каманду «Спартак», пазней — за баскетбольную каманду [[Мінскі радыётэхнічны інстытут|Мінскага радыётэхнічнага інстытута]]. У 1970 годзе быў мабілізаваны ў войска і пачаў выступаць за клуб [[ЦСКА Масква (баскетбольны клуб)|ЦСКА]] ([[Масква]]) пад кіраўніцтвам трэнера Аляксандра Гомельскага. У складзе ЦСКА спартсмен стаў васьміразовым чэмпіёнам СССР. У 1970 годзе зборную каманду СССР па баскетболу ўзначаліў трэнер-наватар Уладзімір Кандрашын. Разам з гэтым трэнерам савецкая зборная выйграла залатыя медалі Універсіяды 1970 года, залатыя медалі чэмпіянату Еўропы 1971 года і ў якасці аднаго з фаварытаў падышла да Алімпійскіх гульняў 1972 года ў Мюнхене. На летніх Алімпійскіх гульнях у 1976 года ў Манрэалі стаў бронзавым прызёрам Алімпіяды-1976. Пасля заканчэння спартыўнай кар’еры перайшоў на трэнерскую пасаду. У часы яго кіраўніцтва камандай ЦСКА, у 1992 годзе стала чэмпіёнам Расіі. У 1993 годзе працаваў галоўным трэнерам ліванскага клуба «Спортынг», які стаў чэмпіёнам краіны. З 1998 па 2000 год узначальваў юніёрскую зборную Расіі. Быў галоўным трэнерам моладзевай зборнай Расіі<ref>[http://legendy.grodnolib.by/html/Yadeshka_Ivan_Ivanavich.html.php Ядэшка Іван Іванавіч]{{Недаступная спасылка}}</ref>. Памёр 30 ліпеня 2026 года. == Цікавыя факты == У сем гадоў будучы алімпіец, чэмпіён свету і Еўропы няўдала ўпаў з плота. Пералом быў настолькі складаным, што левую руку хлопчыка хацелі ампутаваць. Тады яго маці Ганна Вікенцьеўна пайшла да галоўнага хірурга занёманскай бальніцы [[Іван Валяр’янавіч Нічыпарук|Івана Нічыпарука]]. І пасля некалькіх аперацый рука Івана Ядэшкі зраслася<ref name="">[https://rgazeta.by/ru/progorod/pod-krylom-angela.html Под крылом ангела] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20221023163108/https://rgazeta.by/ru/progorod/pod-krylom-angela.html |date=23 кастрычніка 2022 }} {{ref-ru}}</ref>. == Ушанаванне памяці == З 1991 года ў Мінску праходзіць баскетбольны турнір дзіцячых каманд на прызы алімпійскага чэмпіёна Івана Ядэшкі. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Ядэшка Іван Іванавіч}} [[Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па баскетболе]] [[Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года]] [[Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па баскетболе]] [[Катэгорыя:Чэмпіёны свету па баскетболе]] [[Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Баскетбалісты СССР]] [[Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1972 года]] [[Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года]] [[Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры Расіі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры СССР]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За працоўную доблесць»]] [[Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Знак Пашаны»]] [[Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны]] [[Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР]] [[Катэгорыя:Ігракі ЦСКА Масква (баскетбол)]] [[Катэгорыя:Ігракі РТІ]] siv87wejasc7mi90qve0ze97jscwlfg 0 679186 5173961 4726629 2026-08-01T02:53:19Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173961 wikitext text/x-wiki {{Авіякампанія |Авіякампанія = Armavia |дата заснавання=[[1996]] |штаб-кватэра=[[Ерэван]], {{Сцягафікацыя|Арменія}} |Кіраўнік=Норайр Белуян }} '''Armavia''' ({{Lang-hy|Արմավիա}}) — былая авіякампанія, якая існавала ў перыяд з 1996 па 2013 гады. Яна была флагманам Армянскай авіяцыі, галоўны офіс кампаніі знаходзіўся на тэрыторыі [[Звартноц (аэрапорт)|міжнароднага аэрапорта Звартноц]] у горадзе Звартноц, [[Арменія]], недалёка ад [[Ерэван]]а. Яна ажыццяўляла міжнародныя перавозкі пасажыраў з Ерэвана па кірунках у [[Еўропа|Еўропу]] і [[Азія|Азію]].<ref name="FI">[[Flight International]] 27 March 2007</ref> 29 сакавіка 2013 года Armavia абвясціла аб рашэнні пачаць працэдуру банкруцтва<ref>{{Cite news|title=Armenia's flag carrier airline Armavia launches bankruptcy proceedings|url=https://www.washingtonpost.com/business/armenias-flag-carrier-airline-armavia-launches-bankruptcy-proceedings/2013/03/29/eb73802c-9881-11e2-b5b4-b63027b499de_story.html|work=[[Associated Press]]|accessdate=28 мая 2021|archiveurl=https://archive.today/20130412052102/http://www.washingtonpost.com/business/armenias-flag-carrier-airline-armavia-launches-bankruptcy-proceedings/2013/03/29/eb73802c-9881-11e2-b5b4-b63027b499de_story.html|archivedate=12 красавіка 2013|url-status=dead}}</ref> і прыпыніць дзейнасць 1 красавіка 2013 года. Усе рэйсы былі адменены з вечара 29 сакавіка 2013 года.<ref>{{Cite web|url=http://www.panorama.am/en/society/2013/03/29/armavia/|title=Armavia stops flights, prepares to file for bankruptcy|author=Helix Consulting LLC|work=panorama.am}}</ref> == Гісторыя == [[Файл:Armavia_Il-86_EK-86118_DME_2005-9-23.png|міні| Іл-86 Armavia адпраўляецца з [[Аэрапорт Дамадзедава|аэрапорта Дамадзедава]] ў 2005 годзе.]] Кампанія Armavia была створана ў 1996 годзе, але камерцыйныя рэйсы ў [[Расія|Расію]] і [[Турцыя|Турцыю]] пачаліся толькі ў 2001 годзе. У 2002 годзе быў створаны стратэгічны саюз з расійскай авіякампаніяй S7 Airlines, якая набыла 50 % акцый Armavia ў кампаніі «Чарнаморавія» пад назвай кампаніі «Aviafin», зарэгістраванай у Арменіі, але якая належыць кіраўніцтву авіякампаніі фізічным асобам S7. Пазней яны выкупілі дадатковыя 18 % акцый кампаніі Mika Armenia Trading, якая належала вядомаму армянскаму бізнесмену Міхаілу Багдасараву. Інвестыцыйны кантракт паміж S7 Airlines і Armavia быў падпісаны 14 сакавіка 2003 года, тады 68 % акцый Армавіі належала S7 Airlines, а астатнія 32 % — Mika Armenia Trading. У 2003 годзе Armavia пераняла частку рэйсаў «Армянскіх авіяліній», якія збанкрутавалі. У 2005 годзе кампанія Mika Armenia Trading Міхаіла Багдасарава выкупіла 68 % акцый у S7 і стала галоўным акцыянерам Armavia са 100 % акцый кампаніі. У 2005 годзе авіякампанія перавезла 513 800 пасажыраў. Таваразварот за 2005 год склаў каля 90 мільёнаў долараў. У 2007 годзе авіякампанія перавезла 572 300 пасажыраў рэгулярнымі і чартарнымі рэйсамі, што на 21 % больш, чым у 2006 годзе.<ref>[http://www.u8.am/?page=about_news&id=82 Armavia passenger statistics for 2007]</ref> У 2010 годзе авіякампанія перавезла больш за 800 000 пасажыраў.<ref>[https://armenpress.am/eng/news/635727 Over 800,000 passengers use services of Armavia in 2010]</ref> 21 красавіка 2011 года Armavia стала першай авіякампаніяй, якая ажыццявіла рэйс Sukhoi Superjet 100 з [[Ерэван]]а ў [[Масква|Маскву]]. 29 сакавіка 2013 года Armavia спыніла палёты і падала заяву аб банкруцтве пасля двух гадоў фінансавай дэпрэсіі. == Напрамкі == Armavia заўсёды праяўляла зацікаўленасць у абслугоўванні [[Лос-Анджэлес]]а (Каліфорнія)<ref>[http://www.armtown.com/news/en/has/20080708/270586881/ Armtown.com — Armavia’s pretentious programs] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121022112840/http://www.armtown.com/news/en/has/20080708/270586881/|date=October 22, 2012}}</ref> бесперасадачнымі рэйсамі з [[Ерэван]]а, але не раскрывала больш падрабязнай інфармацыі па гэтым пытанні. Ім таксама не хапала адпаведных самалётаў для палёту. Яны таксама мелі бесперасадачныя рэйсы ў [[Амстэрдам]] і [[Берлін]]. === Пагаднення аб сумесным карыстанні === Armavia заключыла дамовы аб сумесным карыстанні кодамі з наступнымі авіякампаніямі: {| | valign="top" | * Aerosvit * [[airBaltic]] * Air France (SkyTeam) | * Эль-Аль * Авіякампанія «Расія» * Кубанскія авіялініі | * LOT Polish Airlines (Star Alliance) * Трансаэро * Уральскія авіялініі | * UTair * VIM Avia |} == Флот == [[Файл:Armavia_CRJ200.jpg|міні|Самы маленькі самалёт, які належаў Armavia, Bombardier CRJ200LR .]] [[Файл:Armavia_A319-100_EK-32007_LED_2010-3-13.png|справа|міні| Armavia Airbus A319-100 у аэрапорце Пулкава. (2010)]] [[Файл:Armavia_Sukhoi_Superjet_Heisterkamp.jpg|міні|Armavia была першай авіякампаніяй, якая эксплуатавала Sukhoi Superjet 100]] У лістападзе 2012 года флот Armavia складаўся з наступных самалётаў:<ref name="FI"/><ref>[http://u8.am/index/view/id/4/lang/en Armavia website — Fleet] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130111024957/http://www.u8.am/index/view/id/4/lang/en |date=11 студзеня 2013 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Флот Armavia<ref>{{Cite web |url=http://journal.legionair.pro/planes.php |title=Архіўная копія |access-date=2 жніўня 2012 |archive-date=27 лістапада 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127120825/http://journal.legionair.pro/planes.php |url-status=dead }}</ref> ! rowspan="2" style="width:150px;" |Самалёт ! rowspan="2" style="width:80px;" |Колькасць ! colspan="3" |Пасажыры ! rowspan="2" |Заўвагі |- ! style="width:21px;" |<abbr title="Бізнес клас">C</abbr> ! style="width:21px;" |<abbr title="Эканом клас">Y</abbr> ! style="width:21px;" |Разам |- |[[Airbus A319|Airbus A319-100]] |1 | colspan="3" |<center>VIP</center> |Выкарыстоўваўся ўрадам Арменіі |- |[[Airbus A320 family|Airbus A320-200]] |2 |8 |156 |164 |Адзін разбіўся падчас рэйса 967 |- |[[Boeing 737 Classic|Boeing 737—500]] |3 |- |104 |104 | |- |[[Bombardier CRJ200|Bombardier CRJ200LR]] |3 |6 |44 |50 | |- |[[Sukhoi Superjet 100]] |1 |- |98 |98 | |- |[[Як-42]] |1 | colspan="2" |<center>VIP</center> |27 |Выконваў VIP-рэйсы |- |- | style="width:20px;" | | style="width:20px;" |'''11''' | style="width:20px;" | | colspan="4" | |} === Развіццё флоту === З 1 верасня 2007 года Armavia падпісала шматмільённае пагадненне з расійскім Sukhoi Civil Aircraft на пастаўку двух самалётаў Sukhoi Superjet 100-95LR да канца 2009 года. Згодна з пагадненнем, Armavia мела магчымасць набыць яшчэ два SuperJet 100-95LR у будучыні.<ref>{{Cite web|url=http://www.aviationnews.eu/2007/09/14/armavia-aircompany-acquires-sukhoi-superjet-100-aircraft/|title=Armavia Aircompany acquires Sukhoi Superjet 100 aircraft|work=aviationnews.eu|accessdate=28 мая 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523235935/http://www.aviationnews.eu/2007/09/14/armavia-aircompany-acquires-sukhoi-superjet-100-aircraft/|archivedate=23 мая 2013|url-status=dead}}</ref> 19 красавіка 2011 года кампанія Armavia прыняла ў эксплуатацыю першы Sukhoi Superjet 100. Пры гэтым Armavia стала першай кампаніяй, якая пачала камерцыйнае выкарыстанне самалёта. 9 ліпеня 2012 года кампанія адмяніла заказ на пастаўку другога самалёта Sukhoi Superjet 100.<ref name="Armavia cancels SSJ order">{{Cite web|url=http://www.themoscowtimes.com/business/article/armenia-cancels-ssj-order/461895.html|title=Armenia Cancels SSJ Order - Business|work=The Moscow Times}}</ref> 7 жніўня 2012 года паведамлялася, што Armavia вырашыла вярнуць вытворцу пакінуты Sukhoi Superjet 100, спасылаючыся на праблемы надзейнасці.<ref>{{Cite web|url=http://www.nycaviation.com/2012/08/superjet-launch-customer-armavia-returns-unreliable-plane-to-sukhoi/|title=Superjet Launch Customer Armavia Returns 'Unreliable' Plane to Sukhoi|work=Aviation News|publisher=NYCAviation|date=August 7, 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.u8.am/index/view/id/4/lang/en|title=Our Fleet|publisher=Armavia}}</ref> 2 кастрычніка 2012 года авіякампанія пагадзілася вярнуць першы SSJ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ato.ru/content/aviakompaniya-armavia-vozobnovit-ekspluataciyu-ssj-100|title=Авиакомпания "Армавиа" возобновит эксплуатацию SSJ 100|work=ato.ru}}</ref> == Здарэнні і аварыі == 3 мая 2006 года авіякампанія Armavia Airbus A320 (рэгістрацыя: EK-32009), якая выконвала рэйс 967 Armavia, упаў у [[Чорнае мора]] па маршруце [[Ерэван]] — [[Сочы]], каля горада Сочы. Катастрофа са смяротным зыходам адбылася ў выніку сутыкнення з паверхняй у кіраваным палёце, у выніку якога загінулі ўсе 105 пасажыраў і 8 членаў экіпажа на борце. Самалёт быў цалкам разбураны пры ўдары з вадой. Крушэнне было выклікана неадэкватным кіраваннем капітанам пасля сыходу на другі круг пасля першай спробы заходу на пасадку. Фактарамі, якія спрыялі здарэнню, сталі адсутнасьць належнага кантролю параметраў зніжэння самалёта першым памочнікам і няправільная рэакцыя экіпажа на наступнае папярэджанне сістэмы папярэджання аб збліжэнні з зямлёй. Слабая бачнасць і надвор’е таксама спрыялі катастрофе.<ref>{{Cite web|url=http://www.bea-fr.org/docspa/2006/ek-9060502/pdf/ek-9060502.pdf|title=Final Accident Report|work=Russian Interstate Aviation Committee|accessdate=28 мая 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071022004605/http://www.bea-fr.org/docspa/2006/ek-9060502/pdf/ek-9060502.pdf|archivedate=22 кастрычніка 2007|url-status=dead}}</ref> {{Зноскі}}  {{ізаляваны артыкул}} [[Катэгорыя:Авіякампаніі]] 7j612ktoiip23cfahlr1wk476luncpf 0 691080 5173965 5114481 2026-08-01T03:13:02Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173965 wikitext text/x-wiki {{Сайт}} '''Avito''' — інтэрнэт-сэрвіс для размяшчэння аб’яў аб [[Тавар|таварах]], нерухомасці, [[Вакансія|вакансіях]] і [[рэзюмэ]] на рынку працы, а таксама паслугах ад прыватных асоб і кампаній, які займае другое месца ў свеце<ref>{{cite web|url=https://tech.eu/features/15516/avito/|title=How two guys applied Swedish ethos to conquer Russian e-commerce|website=tech.eu|access-date=2021-10-25}}</ref> і першае<ref>{{cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/2840618|title=Naspers сорвала объявления|work=kommersant.ru|accessdate=26-10-2021}}</ref> у Расіі сярод онлайн-класіфайдаў. Тавары, прапанаваныя да продажу на Avito, могуць быць новымі і былымі ў выкарыстанні. У верасні 2021 года на Avito было змешчана амаль 80 млн актыўных аб’яў.<ref>{{cite web|url=https://regnum.ru/news/economy/3385844.html|title=Крупнейшие маркетплейсы и доски объявлений: новые двигатели торговли|work=regnum.ru|accessdate=26-10-2021|archive-date=27 кастрычніка 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027212522/https://regnum.ru/news/economy/3385844.html|url-status=dead}}</ref> Avito з’яўляецца часткай OLX Group, якая належыць нідэрландскай кампаніі Prosus (еўрапейскае падраздзяленне Naspers), якая аб’ядноўвае сайты аб’яў у розных краінах свету.<ref>{{cite web|url=https://www.olxgroup.com/brands|title=OLX Brands|work=www.olxgroup.com|accessdate=26-10-2021}}</ref> У Расіі кампанія дзейнічае праз ТАА «КЕХ еКоммерц», галаўны офіс якога размешчаны ў Маскве. Колькасць персаналу на верасень 2021 года складае больш за 2500 чалавек.<ref>{{cite web|url=https://github.com/avito-tech/playbook|title=avito-tech/playbook|work=github.com|accessdate=26-10-2021}}</ref> {{зноскі}} {{ізаляваны артыкул|date=2021-10-26}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кампаніі Расіі]] [[Катэгорыя:Кампаніі Нідэрландаў]] [[Катэгорыя:Сайты Расіі]] [[Катэгорыя:Сайты прыватных аб’яў]] [[Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2007 годзе]] 0nnu42f58jsrsfdx82gkw2w4v50rmkm 0 692023 5173952 4984419 2026-08-01T01:10:38Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173952 wikitext text/x-wiki {{загаловак з малой літары}} {{Фестываль |Назва = «aDNaK!» |Назва ў арыгінале = |Лагатып = |Шырыня лагатыпа = |Выява = |Подпіс да выявы = |Шырыня выявы = |Гады = 2010 — цяперашні час |Краіна = Беларусь |Горад = [[Мінск]] |Мова = [[Беларуская мова|Беларуская]] |Жанр = |Жанры = |Псеўданім = |Лэйбл = «[[Будзьма беларусамі!]]» |Тэматыка = [[Рэклама]] |Склад = |Ганаровыя госці = |Звязаныя праекты = |Сайт = [http://adnak.by/ adnak.by] }} '''«aDNaK!»''' (ад слова: ''Аднак'') — [[фестываль]] беларускамоўнай [[Рэклама|рэкламы]] і [[Зносіны|камунікацыі]], які з (7 ліпеня) 2010 года праводзіцца штолета ў [[Мінск]]у (Беларусь) кампаніяй «[[Будзьма беларусамі!]]» (заснаванай [[Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына»|Згуртаваннем беларусаў свету «Бацькаўшчына»]]). З 2011 года ладзіцца ў Міжнародным адукацыйным цэнтры імя Ёханеса Рау (пр. газеты «Праўда», д. 11). == Пераможцы == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Год ! Выканаўца !! Твор !! Замоўнік |- ! 2010 | [[Міхаіл Браніслававіч Тумеля|Міхаіл Тумеля]] || Тэлерэклама [[квас]]у «Хатні» || [[Бровар]] [[Бабруйскі бровар|«Сябар»]] ([[Бабруйск]], [[Магілёўская вобласць]]) |- ! 2011 | Агенцтва «АРС Кам’юнікейшнз» || Прадстаўленне «Манета ад [[Вітаўт]]а» || [[Белзнешэканамбанк]] |- ! 2012 | [[Артур Вакараў]] (студыя «Адліга») || [[Плакат]]ы, [[Рэкламны шчыт|рэкламныя шчыты]] і [[Майка|саколкі]] пад альбом «[[Грай]]» || Гурт «[[Ляпіс Трубяцкі]]» |- ! 2013 | [[Вольга Раманюк]] || Рэклама [[фарфор]]у «Каралі» || [[Галіна Яшчанка]] ([[вёска]] [[Карнюткі]], [[Валожынскі раён]], [[Мінская вобласць]]) |- ! 2014 | [[Таццяна Шварцкопф]] (кампанія «Аіда Піянер») || Постары «Велікодныя біткі» || Управа дзяржаўнай аўтаінспекцыі (УДАІ) [[МУС Беларусі]] |- ! 2015 | [[Павал Белавус]] || [[Вышымайка]] ([[вышыванка]] + майка) || [[Грамадская арганізацыя]] «[[Арт Сядзіба]]» |} == Гісторыя == 13 мая 2010 года кампанія «[[Будзьма беларусамі!]]», заснаваная 1 кастрычніка 2008 г. [[Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына»|Згуртаваннем беларусаў свету «Бацькаўшчына»]], абвясціла аб пачатку прыёму беларускамоўнай рэкламы для конкурсу на 1-ым Фестывалі беларускамоўнай рэкламы і {{нп5|Прасоўванне|прамоцыі|en|Promotion (marketing)}} «Adnak!»<ref>{{Навіна|загаловак=У Мінску стартаваў Першы фестываль беларускамоўнай рэкламы і прамоцыі «Adnak!»|спасылка=http://marketing.by/novosti-rynka/u-m-nsku-startava-pershy-festyval-belaruskamo-nay-reklamy-pramotsy-adnak/|выдавец=[[Маркетынг.by]]|дата публікацыі=15 мая 2010|дата доступу=24 сакавіка 2016|access-date=8 лістапада 2021|archive-date=9 лістапада 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109065049/https://marketing.by/novosti-rynka/u-m-nsku-startava-pershy-festyval-belaruskamo-nay-reklamy-pramotsy-adnak/|url-status=dead}}</ref>. Прыём прац доўжыўся 51 дзень да 3 ліпеня ўключна<ref>{{Навіна|загаловак=Засталося зусім няшмат часу да заканчэння Фестывалю беларускамоўнай рэкламы і прамоцыі «Adnak!»|спасылка=https://budzma.by/adnak/zastalosya-zusim-nyashmat-chasu-da-zakanchennya-fyestyvalyu-byelaruskamownay-reklamy-i-pramocyi-adnak.html|выдавец=«[[Будзьма беларусамі!]]»|дата публікацыі=3 ліпеня 2010|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. Агулам 59 удзельнікаў падалі на конкурс 105 рэкламных прац<ref>{{Навіна|загаловак=AD.NAK!|спасылка=http://bel.biz/news/biznes-novosti/ad.nak|выдавец=[[bel.biz]]|дата публікацыі=20 мая 2013|дата доступу=24 сакавіка 2016}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. 7 ліпеня ў мінскай Галерэі сучаснага мастацтва «Ў» ([[Праспект Незалежнасці (Мінск)|прасп. Незалежнасці]], д. 37а) адбылося ўзнагароджанне пераможцаў<ref>{{Навіна|загаловак=Першыя шорт-лісты Фестывалю беларускамоўнай рэкламы і прамоцыі «Adnak!»|спасылка=https://budzma.by/topnews/pyershyya-short-listy-fyestyvalyu-byelaruskamownay-reklamy-i-pramocyi-adnak.html|выдавец=«Будзьма беларусамі!»|дата публікацыі=5 ліпеня 2010|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. Першае месца заняў мультыплікатар [[Міхаіл Браніслававіч Тумеля|Міхаіл Тумеля]] з тэлерэкламай [[квас]]у «Хатні» для [[бровар]]а [[Бабруйскі бровар|«Сябар»]] ([[Бабруйск]], [[Магілёўская вобласць]])<ref>{{Навіна|загаловак=Усе пераможцы Першага фестывалю беларускамоўнай рэкламы і прамоцыі «Adnak!»|спасылка=http://2010.adnak.by/news/usye-pyeramozhcy-pyershaha-fyestyvalyu-byelaruskamownay-reklamy-i-pramocyi-adnak.html|выдавец=Фестываль «Adnak!»|дата публікацыі=9 ліпеня 2010|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. 15 сакавіка 2011 г. «Adnak!» стаў фестывалем беларускай рэкламы і ''[[Зносіны|камунікацыі]]'' і пачаў прыём заявак на ўдзел у конкурсе<ref>{{Навіна|загаловак=Пачаў працу абноўлены сайт Фестывалю беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі AD.NAK!|спасылка=http://budzma.by/topnews/pachaw-pracu-abnowlyeny-sayt-fyestyvalyu-byelaruskamownay-reklamy-i-kamunikacyi-adnak.html|выдавец=«Будзьма беларусамі!»|дата публікацыі=11 красавіка 2011|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. Прыём прац працягваўся 87 дзён да 10 чэрвеня ўключна. Больш як 100 удзельнікаў падалі 298 заявак на ўдзел<ref>{{Навіна|аўтар=Аляксандр Васілеўскі|загаловак=Падведзеныя вынікі другога фестывалю беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі «Adnak!»|спасылка=http://by.belapan.by/archive/2011/06/24/by_media_adnak|выдавец=[[БелаПАН]]|дата публікацыі=24 чэрвеня 2011|дата доступу=24 сакавіка 2016|access-date=8 лістапада 2021|archive-date=22 лістапада 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122051107/https://by.belapan.by/archive/2011/06/24/by_media_adnak|url-status=dead}}</ref>. 23 чэрвеня ў мінскім Міжнародным адукацыйным цэнтры імя [[Ёханес Рау|Ёханеса Рау]] (пр. газеты «Праўда», д. 11) правялі ўзнагароджанне пераможцаў фестывалю<ref>{{Навіна|загаловак=Не паспелі на AD.NAK!? У вас яшчэ ёсць шанец!|спасылка=http://news.tut.by/kaleidoscope/229841_print.html|выдавец=[[TUT.BY|Tut.by]]|дата публікацыі=7 чэрвеня 2011|дата доступу=24 сакавіка 2016}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Галоўную ўзнагароду атрымала агенцтва «АРС Кам’юнікейшнз» за прадстаўленне «Манета ад [[Вітаўт]]а» ў [[Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь]] ад імя [[Белзнешэканамбанк]]а<ref>{{Навіна|загаловак=PR-праект «Манета ад Вітаўта» для ААТ «Белзнешэканамбанк»|спасылка=http://marketing.by/keysy/keys-pr-praekt-maneta-ad-v-ta-ta-dlya-aat-belzneshekanambank/|выдавец=Маркетынг.by|дата публікацыі=4 жніўня 2011|дата доступу=24 сакавіка 2016|access-date=8 лістапада 2021|archive-date=8 лістапада 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108045212/https://marketing.by/keysy/keys-pr-praekt-maneta-ad-v-ta-ta-dlya-aat-belzneshekanambank/|url-status=dead}}</ref>. 27 красавіка 2012 г. пачаўся прыём прац на 3-і фестываль AD.NAK!, які доўжыўся да 17 чэрвеня. 110 удзельнікаў падалі на конкурс 330 прац. 5 ліпеня ў Міжнародным адукацыйным цэнтры (МАЦ) імя Ёханеса Рау ўзнагародзілі пераможцаў. Галоўную ўзнагароду атрымаў [[Артур Вакараў]] са студыі «Адліга» за аздабленне [[плакат]]аў, [[Рэкламны шчыт|рэкламных шчытоў]] і [[Майка|саколак]] пад альбом «[[Грай]]» гурта «[[Ляпіс Трубяцкі]]»<ref>{{Навіна|загаловак=Спіс пераможцаў Трэцяга фестывалю беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі AD.NAK!|спасылка=https://budzma.by/adnak/spis-peramozhcau-trecyaha-festyvalyu-belaruskamounaj-reklamy-i-kamunikacyi-ad-nak.html|выдавец=Маркетынг.by|дата публікацыі=4 жніўня 2011|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. 25 красавіка 2013 г. 4-ы фестываль AD.NAK! пачаў прымаць заяўкі на ўдзел у конкурсе. Да 10 чэрвеня 105 удзельнікаў падалі 314 прац. 27 чэрвеня ў МАЦ імя Ё. Рау прайшло ўзнагароджанне пераможцаў. Вышэйшая ўзнагарода дасталася [[Галіна Яшчанка|Галіне Яшчанка]] ([[вёска]] [[Карнюткі]], [[Валожынскі раён]], [[Мінская вобласць]]) за рэкламу [[фарфор]]у «Каралі»<ref>{{Навіна|аўтар=Ілля Маліноўскі|загаловак=У Мінску ўзнагародзілі пераможцаў фэста AD.NAK|спасылка=https://euroradio.pl/euraradyyo-atrymala-dzve-uznagarody-na-festyvali-adnak|выдавец=[[Еўрарадыё]]|дата публікацыі=28 чэрвеня 2011|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. 30 красавіка 2014 года пачалі прымаць заяўкі на 5-ы фестываль AD.NAK!. Да 12 чэрвеня звыш 200 удзельнікаў падалі больш за 400 прац. Галоўную ўзнагароду атрымала [[Таццяна Шварцкопф]] з кампаніі «Аіда Піянер» за постары «Велікодныя біткі» для Упраўлення дзяржаўнай аўтаінспекцыі (УДАІ) [[МУС Беларусі]]<ref>{{Навіна|загаловак=Жывое відэа: Фестываль беларускамоўнай рэкламы AD.NAK!|спасылка=https://www.svaboda.mobi/a/25435122.html|выдавец=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=25 чэрвеня 2014|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. 20 красавіка 2015 г. 6-ы фестываль AD.NAK! пачаў прыём прац, які доўжыўся да 8 чэрвеня. Звыш 150 удзельнікаў падалі больш за 370 заявак на ўдзел у конкурсе. 2 ліпеня галоўную ўзнагароду атрымаў кіраўнік [[Грамадская арганізацыя|грамадскай арганізацыі]] «[[Арт Сядзіба]]» [[Павел Белавус]] за стварэнне [[Вышымайка|вышымайкі]] ([[вышыванка]] + майка)<ref>{{Навіна|загаловак=Гран-пры фестываля «Adnak» атрымала «Вышымайка», праект «Арт-сядзібы»|спасылка=https://euroradio.pl/gran-pry-festyvalyu-adnak-atrymala-vyshymayka-praekt-art-syadziby|выдавец=[[Еўрарадыё]]|дата публікацыі=3 ліпеня 2015|дата доступу=24 сакавіка 2016}}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://adnak.by/ Старонка фестываля «aDNaK!»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210602214939/http://adnak.by/ |date=2 чэрвеня 2021 }} * {{Навіна|загаловак=ADNAK!|спасылка=http://budzma.by/category/adnak|выдавец=«[[Будзьма беларусамі!]]»|дата публікацыі=22 сакавіка 2016|дата доступу=24 сакавіка 2016}} * {{Навіна|загаловак=AD.NAK!|спасылка=http://marketing.by/rubric/ad-nak/|выдавец=Маркетынг.by|дата публікацыі=6 ліпеня 2015|дата доступу=24 сакавіка 2016|access-date=8 лістапада 2021|archive-date=3 лістапада 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103200032/https://marketing.by/rubric/ad-nak/|url-status=dead}} {{Фестывалі Беларусі}} [[Катэгорыя:Фестывалі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэклама]] [[Катэгорыя:Беларуская мова]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2010 годзе]] 3omiuaap9dk0jqis2tz2zi0egtjx6du 0 694881 5173993 3985085 2026-08-01T06:16:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173993 wikitext text/x-wiki {{Музыкант | Імя = Кацярына Ярэменка | Арыгінал імя = | Выява = | Подпіс = | Памер выявы = | Імя пры нараджэнні = | Дата нараджэння = | Месца нараджэння = | Дата смерці = | Месца смерці = | Гады актыўнасці = | Краіна = {{UKR}} | Нацыянальнасць = украінка | Адукацыя = | Прафесія = | Працаваў у операх = | Пеўчы голас = | Інструмент = | Жанр = [[электронная музыка]], [[трып-хоп]], [[драм-н-бейс]], [[індзі-рок]], [[поп]] | Мова = | Псеўданім = DaKooka | Калектыў = | Гурт = | Супрацоўніцтва = | Узнагароды = | Прэміі = | Званні = | Лэйбл = | Сайт = }} '''Кацярына Ярэменка''' ({{lang-uk|Катерина Єременко}}; нар. 29 лістапада 1993 года, [[Чарнаўцы]], [[Украіна]]), вядомая па сцэнічным [[псеўданім]]е '''daKooka''' — украінская [[спявачка]], [[Аўтар песень|аўтарка песень]], [[кампазітар]]ка. Стварае музыку пераважна ў электронным стылі. У творчасці адсочваюцца таксама [[трып-хоп]], [[драм-н-бейс]], [[індзі-рок]], [[поп]], эксперыментал. == Біяграфія == Кацярына Ярэменка нарадзілася ў Чарнаўцах. Скончыла музычную школу па класе «фартэпіяна». Па запрашэнні настаўніцы спявала ў царкоўным хоры. З гэтага досведу пераняла некаторыя моманты для ўласнай творчасці: манера [[бэк-вакал]]аў, ідэя з мноствам гукавых дарожак для больш атмасфернага гучання песень — на гэтыя эксперыменты яе натхнілі высокія ноты, якія бяруць харысты. З дзяцінства спявачку называлі Кукай. Пры стварэнні электроннай пошты «Kooka» аказалася занадта кароткім, а дададзенае «da» увайшло ў псеўданім. Здабыла спецыяльнасць інжынера-тэхнолага харчовай прамысловасці, аднак не плануе займацца гэтым у будучыні. == Творчасць == Першую песню напісала ў 18 гадоў, апублікавала ва «УКантакце». З гэтага пачалося стварэнне іншых кампазіцый і развіццё праекта daKooka. Выступала ў чарнавіцкіх пабах, а затым са знаёмымі музыкантамі ўтварыла гурт daKooka Live Band, з якім гастралявала па Украіне. Зараз працуе як сольная выканаўца. Першы англамоўны альбом «''Radha''» выйшаў у сакавіку 2015 года. Ён названы ў гонар індыйскай багіні кахання, паколькі гэтая тэма ў ім з’яўляецца скразной. У 2016 годзе daKooka выпусціла міні-альбом «''Очень весело с моими друзьями''»<ref>[https://soundcloud.com/user-174182883/sets/n3q82xryrsjw міні-альбом на Soundcloud]</ref>, працяты меланхалічным настроем і нотамі сарказму. У 2017 годзе прымае ўдзел ва ўкраінскім праекце [[Голос країни|«Голос країни-7»]], хаваючы твар пад [[вэлюм]]ам. Выйшаўшы на сцэну падчас этапу «накаўтаў», выканала папулярны хіт Youssou N’Dour «7 Seconds». Падчас эмацыйнага выступу сарвала вэлюм. [[Джамала]] пазнала салістку праекта daKooka. ''«Гэта неймаверна цікавая новая музыка, якую вы пішаце самі»'',&nbsp;— адзначыла Джамала. Пасля выканання фрагмента ўласнай песні, [[Патап]] адмовіў спявачцы: ''«Я не буду цябе саджаць на крэсла не таму, што ты не годная. Я хачу цябе абараніць ад складанага змагання, хачу, каб ты прысвяціла сябе сваёй сольнай кар’еры. Гэта называецца пайсці з трыумфам!»''. У лістападзе 2017 года выпускае другі міні-альбом «''Гордо''»<ref>[https://www.neformat.com.ua/reviews/dakooka-gordo-2017.html DaKooka — Гордо (2017)]</ref>. У наступным годзе выходзяць поўнафарматны альбом «''Герой''», які стаў вядомым дзякуючы віруснасці асноўнага трэку, і міні-альбом «''Форма''». У лістападзе 2019 года на ўкраінскіх тэлеэкранах выйшаў маладзёжны серыял [[Першыя ластаўкі|«Першыя Ластаўкі»]], дзе песні DaKooka прысутнічаюць сярод саўндтрэкаў. У тым жа годзе ў верасні выйшла пласцінка «''Стренджлава''», якая, аднак, не прыцягнула такой увагі, як папярэдняя «вялікая» работа музыканткі. У ліпені 2021 года выходзіць поўнафарматны альбом «''31006''»<ref>{{Cite web |url=https://slukh.media/new-music/dakooka-31006-album |title=DAKOOKA пішла в рок — слухайте альбом «31006» |access-date=30 лістапада 2021 |archive-date=11 ліпеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711025420/https://slukh.media/new-music/dakooka-31006-album/ |url-status=dead }}</ref>, над якім яна працавала 2 гады і на якім пазначыліся змены ў яе гучанні. == Дыскаграфія == * Radha (LP, 2015) * Очень весело с моими друзьями (EP, 2016) * Гордо (EP, 2017) * Герой (LP, 2018) * Форма (EP, 2018) * Стренджлава (LP, 2019) * Так интереснее (EP, 2020) * Да кто такой этот ваш FEAT? (LP, 2020) * KTSH 3.10.06, Ч.1 (EP, 2021) * 31006 (LP, 2021) {{зноскі}} == Спасылкі == * Профіль на [https://soundcloud.com/user-174182883/albums Soundcloud] * [https://slukh.media/texts/dakooka-explained Чому DaKooka — «темна конячка» українського інді-попу] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210604113337/https://slukh.media/texts/dakooka-explained/ |date=4 чэрвеня 2021 }}{{ref-uk}} * [https://hromadske.ua/posts/dakooka-pro-pisni-na-dyktofon-solo-i-dzheka-vaita-culture daKooka: про пісні на диктофон, соло і Джека Вайта]{{ref-uk}} * [https://www.mixcloud.com/aristocratsfm/dakooka-презентация-ер-гордо-с-валерией-чачибая/ DAKOOKA Презентация ЕР «Гордо» с Валерией Чачибая]{{ref-uk}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музыканты Украіны]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны]] [[Катэгорыя:Удзельнікі праекта «Голос країни»]] ti3nl5hl0ys48rigi9hxbfeu6q04k4t 0 695028 5174071 3989709 2026-08-01T10:22:14Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174071 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Назва = Huldre | Фота = Huldre – Wacken Open Air 2014 06.jpg | Сайт = {{URL|http://huldre.dk}} | Краіна = Данія | Подпіс = Huldre на [[Wacken Open Air]] у [[2014|2014 годзе]] | Горад = [[Капенгаген]] | Гады = [[2006]] — [[2019]] | Мова = [[Дацкая мова|Дацкая]] | Жанры = [[Фолк-метал]], [[фолк-рок]] | Выдавец = Gateway Music | Звязаныя праекты = [[Asynje]], [[Virelai]], [[Gny]] | Удзельнікі = Лаўра Эміліе Бек, Ласе Олуфсан, Б’ярнэ Крысціянсен, Якаб Лун, Троэльс Дуэхольм Нёргар, Нана Барслеў, }} '''''Huldre''''' — [[Данія|дацкі]] [[фолк-метал]] гурт з [[Капенгаген]]а, які існаваў у [[2006]]—[[2019]] гадах. Музычны стыль групы характарызуецца дацкай і агульнаскандынаўскай народнай музыкай. Удзельнікамі групы з’яўляліся Лаўра Эміліе Бек ([[скрыпка]]), Ласе Олуфсан ([[гітара]]), Б’ярне Крысціянсен ([[Бас-гітара|бас]]), Якаб Лун ([[Ударная ўстаноўка|ударныя]]), Троэльс Дуэхольм Нёргар ([[колавая ліра]] і [[Флейта|флейты]]) і Нана Барслеў ([[Чалавечы голас|вакал]]). Яны выпусцілі адно дэма і два студыйных альбома. == Гісторыя == [[Файл:Huldre_–_Wacken_Open_Air_2014_02.jpg|міні|''Huldre'' з дыпломам за трэцяя месца на W:O:A Metal Battle i Danmark на [[Wacken Open Air]] ў 2014 годзе.]] У [[2010 год у гісторыі музыкі|2010 годзе]] яны выпусцілі аднайменную дэма-версію. Дэбютны альбом «''Intet Menneskebarn''» быў выпушчаны ў [[2012 год у гісторыі музыкі|2012 годзе]] на лэйбле Gateway Music. Альбом атрымаў станоўчыя водгукі на дацкім сайце heavymetal.dk дзе ён атрымаў 10/10 магчымых балаў.<ref>[http://www.heavymetal.dk/anmeldelse/huldre-menneskebarn Huldre — ''Intet Menneskebarn''] Heavymetal.dk. Hentet 5/2-2016</ref> Таксама альбом атрымаў такія адзнакі і ў шэрагу замежных [[Сродкі масавай інфармацыі|СМІ]] ў жанры [[Метал (музыка)|метал]].<ref>[https://www.facebook.com/notes/huldre/reviews-of-intet-menneskebarn/10151303089435829 Uddrag af anmeldelser af ''Intet menneskebarn'']</ref> ''Huldre'' выйгралі ў 2014 годзе ў фінале W:O:A Metal Battle i Danmark, што прывяло іх да выступу на фестывалі [[Wacken Open Air]]<ref>[http://www.folkemusik.dk/huldre-til-wacken-open-air/ ''Huldre til wacken Open Air'' folkemusik.dk]</ref><ref>[https://heavymetal.dk/artist/huldre Huldre]. heavymetal.dk. Hentet 23/5-2019</ref>, дзе яны сталі № 3 у міжнародным конкурсе [[Wacken Festival]] паміж металічнымі групамі.<ref>{{cite web|url=http://www.peek-a-boo-magazine.be/en/interviews/huldre/|title=Interview with Huldre after the Wacken award|publisher=Peek a boo magazine|access-date=1 снежня 2021|archive-date=16 лютага 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160216030630/http://www.peek-a-boo-magazine.be/en/interviews/huldre/|url-status=dead}}</ref> Гурт правёў два развітальныя канцэрты спачатку ў [[Воксхаль|Воксхале]] ў [[Орхус]]е і праз два тыдні ў [[Пумпэхусэт (Капенгаген)|Пумпэхусэце]] ў Капенгагене ў [[Сакавік|сакавіку]] [[2019 год у гісторыі музыкі|2019 года]]. На апошнім канцэрце ''[[Heidra]]'' іграла ў перапынку паміж двума выступамі гурта.<ref>[https://devilution.dk/anmeldelser/koncertanmeldelser/huldre-pumpehuset-29032019 Kunsten at sige ordentligt farvel]. Devilution. Hentet 22/4-2020</ref><ref>[https://devilution.dk/anmeldelser/koncertanmeldelser/huldre-pumpehuset-29032019 Kunsten at sige ordentligt farvel]. Devilution. Hentet 22/4-2020</ref> == Склад == * Нана Барслеў — вакал * Б’ярнэ Крысціянсен — бас-гітара * Троэльс Нёргор — колавая ліра, флейта * Лаўра Бек — скрыпка * Ласе Олуфсан — гітара, лютня * Якаб Лун — ударныя == Дыскаграфія == * 2010 — ''Huldre'' (demo) * 2012 — ''Intet Menneskebarn'' * 2016 — ''Tusmørke'' {{зноскі}} == Спасылкі == {{commonscat|Huldre}} * [http://huldre.dk Huldres hjemmeside] * [https://www.youtube.com/watch?v=1l08HcCv614 Optræden i Wacken Battle] [[Катэгорыя:Фолк-гурты Даніі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2006 годзе]] [[Катэгорыя:Культура Капенгагена]] [[Катэгорыя:Фолк-метал-гурты]] q3ycio32x9ylo7h6mnbux77ebcys448 0 701811 5174036 4924867 2026-08-01T07:27:10Z JerzyKundrat 174 /* Спасылкі */ 5174036 wikitext text/x-wiki {{Ваенны дзеяч}} '''Пётр Скурато́віч'''{{sfn|БелЭн|2002}} ({{ДН|1|8|1891}} — красавік [[1940]]{{sfn|БелЭн|2002}}) — польскі [[ваенны дзеяч]], генерал брыгады [[Войска Польскае|Войска Польскага]] (1939). Нарадзіўся ў вёсцы [[Вялікія Філіпкавічы]]{{sfn|БелЭн|2002}} [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]] (зараз у [[Рагачоўскі раён|Рагачоўскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]). У 1909 годзе скончыў [[Полацкі кадэцкі корпус]]{{sfn|БелЭн|2002}}. У 1909—1911 гадах вучыўся ў [[Елісаветград]]скім кавалерыйскім вучылішчы. З 1917 года служыў у 1-м кавалерыйскім палку генерала [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Юзафа Доўбар-Мусніцкага]], з 1918 года ў Войску Польскім. Камандаваў шэрагам польскіх кавалерыйскіх злучэнняў, Цэнтрам навучання кавалерыстаў у горадзе [[Грудзёндз]]. У 1939 годзе быў інтэрніраваны ў СССР і ў красавіку{{sfn|БелЭн|2002}} 1940 года загінуў у лагеры для ваеннапалонных. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|14|Скуратовіч Пётр|Грыбоўскі Ю. В.|483}} == Спасылкі == * {{bis.nlb.by|141738}} * [https://ria1914.info/index.php/Скуратович_Петр_Янович Скуратович Петр Янович // Офицеры русской императорской армии] {{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Скуратовіч Пётр}} [[Катэгорыя:Выпускнікі ваенных вучылішчаў Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Генералы Польскай Рэспублікі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Кавалерысты]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя военачальнікі]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны]] [[Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны]] niifihci6zh20z0muzcybpr0usj6amp 0 705982 5173862 4933969 2026-07-31T14:02:21Z Autumndancer 168015 5173862 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Пізана}} {{Мастак}} '''Джунта Пізана''' або '''Джунта дзі Капіціна''' (іт. Giunta Pisano; дакументаваны з 1236 па 1266) — італьянскі [[мастак]]. Джунта Пізана (што азначае «пізанец Джунта»), адзін з самых вынаходлівых мастакоў 1-й паловы XIII стагоддзя, уплыў якога распаўсюдзіўся і на XIVстагоддзе. Маляўнічая манера Джунта вяла паходжанне ад пізанскай школы канца XII — пачатку XIII стагоддзя, у якой дамінаваў візантыйскі іканапіс і адчуваўся ўплыў твораў, створаных у майстэрні Берлінг’еры. Сёння існуюць тры размаляваныя крыжы, на якіх стаіць подпіс Джунта: гэта «Крыж» з царквы Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі, Асізі, «Крыж» з музея Сан-Матэа, Піза і самы знакаміты — «Крыж» з царквы Сан-Даменіка, Балоння. Па іх месцазнаходжанні можна вызначыць, што Джунта дзі Капіціна быў вядомым майстрам, і працаваў не толькі ў Пізе, але таксама атрымліваў замовы з іншых гарадоў. У архіўных дакументах захаваўся запіс ад 1239 аб тым, што ў Рым прыязджаў яго сын, святар Леапарда, з «Джавані Пізана, вучнем майстра Джунта», на падставе чаго даследчыкі мяркуюць, што майстэрня Джунта атрымлівала замовы і з Рыма. Апошні дакумент ад 1266 года, у якім згадваецца імя Джунта, паведамляе аб зямельным участку, які належыць мастаку. Самая вядомая гісторыя, звязаная з яго імем, адносіцца да 1236 года і пра размаляваны крыж (не захаваўся), створанаму Джунта для Ніжняй царквы Сан-Франчэска ў Асізі па замове Іллі Картонскага — кіраўніка ордэна францысканцаў. Верагодна, гэта быў першы крыж Джунта з яскравым адлюстраваннем пакут Хрыста. Але акрамя таго, ля падножжа распяцця Джунта адлюстраваў самога Іллю Картонскага, што было ў той час нябачана і выклікала незадаволенасць браціі, якая і так не занадта паважала свайго кіраўніка, лічачы, што ён залішне схільны да раскошы, і т. п. Акрамя падпісаных Джунта твораў, указаных вышэй, яго руцэ, або яго майстэрні даследчыкі прыпісваюць шэраг работ, якія захоўваюцца ў розных музеях свету: тры розныя алтарныя выявы з выявай Св. Францішка і сцэн з яго жыцця (Піза, музей Сан-Матэа; Асізі, скарбніца манастыра; Рым, [[Ватыканская пінакатэка]]), чатыры размаляваныя крыжы (два з іх — у Пізе, музей Сан-Матэа, затым, Венецыя, збор Чыні, і Нортгемптан, Музей мастацтва Каледжа Сміт), а таксама два фрагменты размаляванага крыжа з [[Нацыянальная галерэя мастацтва|Нацыянальнай галерэі мастацтва]], Вашынгтон, і дзве дошкі са сцэнамі з жыцця Хрыста з ДзМВМ імя Пушкіна, Масква (сёння іх прыпісваюць невядомаму майстру [[Венецыянская школа жывапісу|венецыянскай школы]] XIII стагоддзі). Усе творы Джунта не маюць дакладных дат. {{ізаляваны артыкул|date=2022-04-14}} jfg2mtjd2fupftz0pikxvzm4dv66f7d 5173863 5173862 2026-07-31T14:02:50Z Autumndancer 168015 5173863 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Пізана}} {{Мастак}} '''Джунта Пізана''' або '''Джунта дзі Капіціна''' (іт. Giunta Pisano; дакументаваны з 1236 па 1266) — італьянскі [[мастак]]. Джунта Пізана (што азначае «пізанец Джунта»), адзін з самых вынаходлівых мастакоў 1-й паловы XIII стагоддзя, уплыў якога распаўсюдзіўся і на XIVстагоддзе. Маляўнічая манера Джунта вяла паходжанне ад пізанскай школы канца XII — пачатку XIII стагоддзя, у якой дамінаваў візантыйскі іканапіс і адчуваўся ўплыў твораў, створаных у майстэрні Берлінг’еры. Сёння існуюць тры размаляваныя крыжы, на якіх стаіць подпіс Джунта: гэта «Крыж» з царквы Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі, Асізі, «Крыж» з музея Сан-Матэа, Піза і самы знакаміты — «Крыж» з царквы Сан-Даменіка, Балоння. Па іх месцазнаходжанні можна вызначыць, што Джунта дзі Капіціна быў вядомым майстрам, і працаваў не толькі ў Пізе, але таксама атрымліваў замовы з іншых гарадоў. У архіўных дакументах захаваўся запіс ад 1239 аб тым, што ў Рым прыязджаў яго сын, святар Леапарда, з «Джавані Пізана, вучнем майстра Джунта», на падставе чаго даследчыкі мяркуюць, што майстэрня Джунта атрымлівала замовы і з Рыма. Апошні дакумент ад 1266 года, у якім згадваецца імя Джунта, паведамляе аб зямельным участку, які належыць мастаку. Самая вядомая гісторыя, звязаная з яго імем, адносіцца да 1236 года і пра размаляваны крыж (не захаваўся), створанаму Джунта для Ніжняй царквы Сан-Франчэска ў Асізі па замове Іллі Картонскага — кіраўніка ордэна францысканцаў. Верагодна, гэта быў першы крыж Джунта з яскравым адлюстраваннем пакут Хрыста. Але акрамя таго, ля падножжа распяцця Джунта адлюстраваў самога Іллю Картонскага, што было ў той час нябачана і выклікала незадаволенасць браціі, якая і так не занадта паважала свайго кіраўніка, лічачы, што ён залішне схільны да раскошы, і т. п. Акрамя падпісаных Джунта твораў, указаных вышэй, яго руцэ, або яго майстэрні даследчыкі прыпісваюць шэраг работ, якія захоўваюцца ў розных музеях свету: тры розныя алтарныя выявы з выявай Св. Францішка і сцэн з яго жыцця (Піза, музей Сан-Матэа; Асізі, скарбніца манастыра; Рым, [[Ватыканская пінакатэка]]), чатыры размаляваныя крыжы (два з іх — у Пізе, музей Сан-Матэа, затым, Венецыя, збор Чыні, і Нортгемптан, Музей мастацтва Каледжа Сміт), а таксама два фрагменты размаляванага крыжа з [[Нацыянальная галерэя мастацтва|Нацыянальнай галерэі мастацтва]], Вашынгтон, і дзве дошкі са сцэнамі з жыцця Хрыста з ДзМВМ імя Пушкіна, Масква (сёння іх прыпісваюць невядомаму майстру [[Венецыянская школа жывапісу|венецыянскай школы]] XIII стагоддзі). Усе творы Джунта не маюць дакладных дат. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{DEFAULTSORT:Пізана}} {{ізаляваны артыкул|date=2022-04-14}} [[Катэгорыя:Мастакі Італіі]] gqv0j80r4va0yowbd8ibsu0hkcjk9sb 0 710959 5173925 4917775 2026-07-31T19:57:38Z DobryBrat 5701 вікіфікацыя, дапаўненне, арфаграфія, стыль, удакладненне 5173925 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Казіміра Прунскене''' ({{lang-lv|Kazimira Prunskienė}}; {{ВД-Прэамбула}}) — [[Літва|літоўскі]] навуковец, эканаміст, палітычны і дзяржаўны дзеяч, [[прэм’ер-міністр]] [[Літва|Літвы]] ў [[1990]]—[[1991]] гадах. == Біяграфія == Нарадзілася 26 лютага 1943 года ў в. Васюлішкі Свянцянскага раёна [[Літоўская ССР|Літоўскай ССР]]. У 1965 годзе з адзнакай скончыла [[Віленскі ўніверсітэт]], атрымаўшы кваліфікацыю эканаміста. У [[1971]] годзе атрымала ступень [[Кандыдат навук|кандыдата эканамічных навук]] (яе навуковым кіраўніком быў [[Альгірдас Бразаўскас]]), а ў [[1986]] годзе — [[Доктар навук|доктара эканамічных навук]]. У [[1995]] годзе атрымала [[навуковае званне]] [[прафесар]]а. У [[1964]]—[[1965]] гадах працавала эканамістам у Віленскім камбінасце жыллёвага будаўніцтва. З заканчэння [[Вышэйшая навучальная ўстанова|ВНУ]] і да [[1985]] года працавала выкладчыкам, у тым ліку з [[1978]] года — [[дацэнт]]ам факультэта эканомікі прамысловасці [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]]. З [[1985]] года была намеснікам дырэктара па навуковай рабоце Літоўскага інстытута эканомікі сельскай гаспадаркі, а ў [[1988]]—[[1989]] гадах — рэктарам Літоўскага інстытута па падрыхтоўцы спецыялістаў і эканамічных кадраў для патрэб народнай гаспадаркі. У 1980-я гады супрацоўнічала з універсітэтамі [[Венгрыя|Венгрыі]] і [[Германія|Германіі]]. З [[1982]] па [[1983]] год была стыпендыятам Фонда Аляксандра фон Гумбальта ([[Германія]]). У [[1993]]—[[1996]] гадах кіравала прыватнай кансалтынгавай кампаніяй, затым да [[2001]] года была прафесарам [[Віленскі тэхнічны ўніверсітэт Гедзіміна|Віленскага тэхнічнага ўніверсітэта імя Гедыміна]]. Памерла 30 ліпеня 2026 года. == Палітычная дзейнасць == На мяжы [[1980-я|1980-х]] і [[1990-я|1990-х гадоў]] належала да лідараў [[Саюдзіс]]а, літоўскага руху, які прапагандаваў палітычныя рэформы. З [[1989]] года была намеснікам старшыні ўрада [[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Літоўскай ССР]]. У тым жа годзе была абраная дэлегатам на [[З’езд народных дэпутатаў СССР]]. Праз год была абраная дэпутатам Вярхоўнага Савета [[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Літоўскай ССР]]. [[11 сакавіка]] [[1990]] года яна падпісала Акт аднаўлення Літоўскай дзяржавы. З [[17 сакавіка]] [[1990]] года па [[10 студзеня]] [[1991]] года была Прэм’ер-міністрам [[Літва|Літоўскай Рэспублікі]] — першым прэм’ер-міністрам краіны пасля аднаўлення незалежнасці. У якасці кіраўніка ўрада яна выказвала [[Кансерватызм|кансерватыўныя]] погляды, супрацоўнічала з былымі [[Камунізм|камуністамі]], з [[Альгірдас Бразаўскас|Альгірдасам Бразаўскасам]], што спрыяла расколу ў [[Саюдзіс|Санюдзісе]]. У той жа час яна здзейсніла шэраг паездак за мяжу, пераконваючы прызнаць незалежнасць Літвы. Яна пайшла ў адстаўку перад абліччам эканамічнага крызісу, звязанага з эмбарга, уведзеным [[Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў|Міхаілам Гарбачовым]] і рашэннем яе кабінета аб свабодных цэнах, а таксама напярэдадні [[Падзеі ў Вільні (1991)|савецкага ўварвання ў Вільню]]. У тым жа годзе былі апублікаваныя дакументы, у якіх сцвярджалася, што яна з’яўляецца агентам [[Камітэт дзяржаўнай бяспекі СССР|КДБ СССР]]. Праз некалькі гадоў суд Віленскай акругі вынес рашэнне аб прызнанні яе супрацоўнікам гэтай спецслужбы, пастанавіўшы ўнесці гэтыя звесткі ў выбарчыя матэрыялы. Гэта рашэнне было адменена ў 2004 годзе Вярхоўным судом Літвы, які заявіў, што няма доказаў яе супрацоўніцтва з КДБ. За гэты перыяд высветлілася, што архіўныя дакументы, якія яе абвінавачваюць, згубіліся, і галоўны сведка абвінавачання змяніў свае паказанні. Яна засядала ў [[Сейм Літвы|Сейме]] да 1992 года. Праз тры гады яна заснавала Літоўскую жаночую партыю, ад імя якой вярнулася ў парламент у [[1996]] годзе. Працавала ў камітэце эканомікі і ўзначальвала дэпутацкую групу. У 1997—1999 гадах была дэпутатам раёнай рады ў [[Малетай]]. У 2000 годзе аднавіла дэпутацкі мандат як кандыдат ад партыі «Новая дэмакратыя», якая ўваходзіла ў сацыял-дэмакратычную кааліцыю. Яна засядала ў камітэтах эканомікі і па еўрапейскіх справах, узначальвала фракцыю саюза Сялянскай партыі і Новай дэмакратыі, а таксама камісію па справах [[Ігналінская АЭС|Ігналінскай АЭС]]. У [[2001]] годзе ўзначаліла федэрацыю сваёй палітычнай групоўкі і Сялянскай партыі. Як адзін з нямногіх вядомых палітыкаў, яна абараняла прэзідэнта [[Раландас Паксас|Раландаса Паксаса]] падчас [[імпічмент]]а. У 2004 годзе ўдзельнічала ў прэзідэнцкіх выбарах, на якіх у другім туры набрала 47,4 % галасоў, прайграўшы ў другім туры [[Валдас Адамкус|Валдасу Адамкусу]]. У тым жа годзе была абрана ў [[Еўрапейскі парламент]], але адмовілася ад мандата. На выбарах у 2004 годзе яна ў чацвёрты раз прайшла ў [[Сейм Літвы]] як кандыдат ад Саюза сялянскай партыі і новай дэмакратыі. Засядала ў камісіях па развіцці інфармацыйнага грамадства, замежных справах і рэгіёну [[Ігналінская АЭС|Ігналінскай АЭС]]. З 2005 года ўзначальвала партыю — Літоўскі народны саюз сялян. [[14 снежня]] [[2004]] года стала Міністрам сельскай гаспадаркі ва ўрадзе [[Альгірдас Бразаўскас|Альгірдаса Бразаўскаса]], а ў ліпені 2006 года заняла гэтую ж пасаду ў кабінеце [[Гядзімінас Кіркілас|Гядзімінаса Кіркіласа]]. На парламенцкіх выбарах у [[2008]] годзе беспаспяхова спрабавала пераабрацца ў [[Сейм Літвы|Сейм]]. Яе партыя не пераадолела выбарчы парог, але ў мажарытарнай акрузе ў [[Малетай]] і [[Швянчоніс]]е яна выйшла ў другі тур, у якім пацярпела паражэнне. [[9 снежня]] таго ж года яна пакінула пасаду міністра. У 2009 годзе зноў балатавалася на пасаду прэзідэнта Літвы, у першым туры набрала 3,9 % галасоў. У снежні таго ж года ўзначаліла новаствораную Літоўскую народную партыю. У 2012 годзе перанесла [[інсульт]] і была вымушана абмежаваць сваю грамадскую дзейнасць. У 2014 годзе сышла з палітыкі. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэм’ер-міністры Літвы}} [[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Літвы]] gw5yu2ro3g5n9il2l91w6o1ice7pk8n 0 717772 5173956 4732212 2026-08-01T02:11:41Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173956 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = | image file = | image title = | image descr = | regnum = Расліны | parent = Allium | rang = Від | latin = Allium lipskyanum | author = | syn = | children name = | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies = Allium lipskyanum | commons = Category:Allium lipskyanum | iucn = | grin = }} '''Allium lipskyanum'''&nbsp;— від [[Трава|травяністых]] раслін сямейства {{bt-bellat|Амарылісавыя|Amaryllidaceae}}; распаўсюджаны ва [[Узбекістан]]е і [[Таджыкістан]]е. == Апісанне == Гнуткае сцябло вышынёй 20-50&nbsp;см. [[Ліст]]коў 2, вузкія, распасцёртыя. Парасонік шчыльны. [[Кветка|Кветкі]] чашападобныя, даволі буйныя (15&nbsp;мм), глыбокага ружовага колеру<ref>{{Cite web |url=https://www.rareplants.co.uk/product/allium-lipskyanum/ |title=RarePlants |access-date=26 жніўня 2022 |archive-date=26 жніўня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826123310/https://www.rareplants.co.uk/product/allium-lipskyanum/ |url-status=dead }}</ref>. == Таксанамія == {{Табліца1222222 |a=аддзел [[Кветкавыя|'''Кветкавыя''', ці '''Пакрытанасенныя''']] |b1=парадак '''[[Спаржакветныя]]''' |b2=яшчэ 58 парадкаў кветкавых раслін (згодна з [[Сістэма APG III|Сістэмай класіфікацыі {{s|APG III}}]])<ref name="APG3">{{артыкул|аўтар=Angiosperm Phylogeny Group (2009)|загаловак=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III|спасылка=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract|выданне=Botanical Journal of the Linnean Society|тып=часопіс|месца=Лондон|год=2009|том=161|нумар=2|старонкі=105—121|doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x|archiveurl=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract|archivedate=25 мая 2017}}{{ref-en}}{{V|28|1|2013}}</ref> |c1= яшчэ 13 сямействаў, сярод якіх найбольш буйныя — <!--у алфавітным парадку-->[[Касачовыя]]<!--болей 2000 відаў-->, [[Асфадэлавыя]]<!--каля 900 відаў-->, [[Архідныя]]<!--больш 22000 відаў-->, [[Спаржавыя]]<!--2500 відаў--> |c2=сямейства '''[[Амарылісавыя]]''' (каля 1600 відаў) |d1=падсямейства '''''[[Allioideae]]''''' |d2=яшчэ два падсямействы, ''[[Agapanthoideae]]'' і ''[[Amaryllidoideae]]''<ref name="GRIN-Amaryllidaceae">[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?49 Семейство ''Amaryllidaceae'' J. St.-Hil., nom. cons.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130221190111/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?49 |date=21 лютага 2013 }} // ''[[Germplasm Resources Information Network]]'' (''GRIN'') — 3 чэрвеня 2003 (апошнія змены). {{ref-en}}{{V|8|1|2013}}</ref> |e1=яшчэ дзве трыбы: ''[[Gilliesieae]]'', ''[[Tulbaghieae]]''<ref name="GRIN-Amaryllidaceae" /> |e2=трыба '''''[[Allieae]]''''' |f1=род '''[[Цыбуля]]''' |f2=яшчэ каля 15 родаў, з іх да роду Цыбуля найбольш блізкі {{bt-bellat||Nectaroscordum}} |g1 = яшчэ некалькі соцен відаў, у тым ліку [[Цыбуля-батун]], [[Цыбуля-парэй]], [[Часнок]], [[Цыбуля скарада]], [[Цыбуля рэпчатая]] |g2=<div style="background-color:#90A0A0; font-size:200%; margin:15px;">'''Allium lipskyanum'''</div> |color=darkgreen |bgcolor=#EEE8AA }} == Распаўсюджанне == Распаўсюджаны ва [[Узбекістан]]е і [[Туркменістан]]е<ref>{{Cite web|title=plantsoftheworldonline.org|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:528321-1|archive-date=30 серпня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830081237/http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:528321-1}} {{Ref-en}}</ref>. {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Цыбуля]] [[Катэгорыя:Флора Азіі]] 81gv4niyb2hkduo0qqqsusawf7x48pa 0 726048 5173966 4763706 2026-08-01T03:18:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173966 wikitext text/x-wiki '''BGaming''' пастаўшчык праграмнага забеспячэння для індустрыі iGaming. <ref name="IG">{{cite web|title=BGaming integrates Crypto SNACK currency to its igaming Portfolio|url=https://igamingbusiness.com/company-news/bgaming-integrates-crypto-snack-currency-to-its-igaming-portfolio/|website=igamingbusiness|publisher=IGB|access-date=22 November 2022}}</ref> Кампанія была заснавана ў 2018 годзе Іванам Монцікам.<ref>{{cite web|title=«Можно забыть на полгода-год об инвестициях в Беларусь»: айтишники о перспективах бизнеса в стране|url=https://www.forbes.ru/tehnologii/406901-mozhno-zabyt-na-polgoda-god-ob-investiciyah-v-belorussiyu-aytishniki-o|website=Forbes|publisher=AO «АС Рус Медиа» |access-date=22 November 2022}}</ref> Кіраўнік - Марына Астраўцова.<ref name="IG2">{{cite web|author=Анна Мажуть| title=«Я выросла вместе с компанией» — эта девушка ворвалась в ИТ и делает хитовые продукты для индустрии развлечений|url=https://probusiness.io/special_project/7991-ya-vyrosla-vmeste-s-kompaniey-eta-devushka-vorvalas-v-it-i-delaet-khitovye-produkty-dlya-industrii-razvlecheniy.html|website=Probusiness|publisher=«Про бизнес» |access-date=22 November 2022}}</ref> == Гісторыя == Асноўная частка каманды пачала працаваць у 2013 годзе ў статусе дэпартамента групы Softswiss, у 2018 годзе перерасла ў самастойную адзінку і заснавала кампанію пад вядомай назвай BGaming.<ref name="IG2" /> У 2019 годзе BGaming распрацавала функцыю Provably Fair - сістэму праверкі, якая дазваляе карыстальнікам правяраць выпадковасць вынікаў <ref>{{cite web|title=BGaming: The new Provably Fair feature ‘comes from our history’|url=https://slotbeats.com/slot-news/bgaming-the-new-provably-fair-feature-comes-from-our-history/|website=Sportbeats|publisher=Sports Community Limited |access-date=22 November 2022}}</ref>: алгарытм, заснаваны на крыптаграфіі, які можа быць прааналізаваны і правераны на справядлівасць з боку пастаўшчыка кантэнту або пастаўшчыка паслуг.<ref>{{cite web|title=Provably Fair vs RNG: Make the best choice for your gambling site|url=https://www.yogonet.com/international/news/2021/05/20/57682-provably-fair-vs-rng-make-the-best-choice-for-your-gambling-site|website=Yogonet|publisher=YOGONET S.A. |access-date=22 November 2022}}</ref> У сакавіку 2021 года BGaming атрымала ліцэнзію MGA.<ref>{{cite web|title=BGaming granted MGA licence|url=https://www.gamblinginsider.com/news/11446/bgaming-granted-mga-licence |website=Gamblinginsider|publisher=Gambling Insider |access-date=22 November 2022}}</ref> Як сцвярджае iGaming Business у чэрвені 2022 года, партфоліо студыі ўключала 80 прадуктаў, якія былі прадстаўлены ў 700 праектах.<ref name="IG" /> == Грамадская дзейнасць == У маі 2021 года BGaming выпусціла гульню ў супрацоўніцтве з [[Сусветная баксёрская асацыяцыя|Сусветнай баксёрскай асацыяцыяй]]. Студыя ахвяравала частку даходаў, атрыманых ад WBC Ring of Riches, WBC Cares - дабрачыннаму фонду Сусветнага баксёрскага савета. <ref>{{cite web|title=Is The WBC Ring Of Riches Slot As Fascinating As Real Boxing?|url=https://www.mediareferee.com/is-the-wbc-ring-of-riches-slot-as-fascinating-as-real-boxing/|website=Mediareferee|publisher=Media Referee|access-date=22 November 2022|archive-date=22 лістапада 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122184413/https://www.mediareferee.com/is-the-wbc-ring-of-riches-slot-as-fascinating-as-real-boxing/|url-status=dead}}</ref> Студыя таксама падтрымлівае ініцыятывы па захаванні дзікай прыроды. Каманда ахвяруе частку даходаў ад гульні Aloha King Elvis у фонд Save the Frogs.<ref>{{cite web|title=BGaming donates part of revenue from new game to protect frog population|url=https://www.yogonet.com/international/news/2021/08/31/59065-bgaming-donates-part-of-revenue-from-new-game-to-protect-frog-population |website=Yogonet|publisher=YOGONET S.A.|access-date=22 November 2022}}</ref><ref>{{cite web|title=BGaming Commits to Support Save the Frogs Charity Organization|url=https://goodluckmate.com/news/bgaming-commits-to-support-save-the-frogs-charity-organization|website=Goodluckmate|publisher=YOGONET S.A|access-date=22 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122184342/https://goodluckmate.com/news/bgaming-commits-to-support-save-the-frogs-charity-organization|archive-date=22 лістапада 2022|url-status=dead}}</ref> == Зноскі == {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2022-11-25}} [[Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння]] [[Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 2018 годзе]] [[Катэгорыя:Кампаніі паводле алфавіта]] jjv9mfa7a972yfrtc4866l146maey4j 0 731444 5174052 5149250 2026-08-01T09:08:55Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174052 wikitext text/x-wiki '''Gloria victis''' — зборнік апавяданняў [[Эліза Ажэшка|Элізы Ажэшкі]]. Гэты зборнік быў упершыню выдадзены ў 1910 г. пасля рэвалюцыі 1905 г., якая пацягнула за сабой значнае паслабленне цэнзуры на тэрыторыі Літвы і Беларусі. Першапачаткова зборнік павінен быў называцца ''1863''. Канчатковая назва ў перакладзе з лацінскай азначае «Слава пераможаным» і з’яўляецца пераробкай лацінскага выразу vae victis («гора пераможаным»). Тэматыка ўсіх змешчаных у ёй апавяданняў тычыцца часоў [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|Студзеньскага паўстання]].<ref>{{Cite web |url=https://www.biblionetka.pl/book.aspx?id=29293 |title=Gloria victis (zbiór opowiadań) • Orzeszkowa Eliza • książka — recenzje, opisy, opinie " BiblioNETka.pl |access-date=6 лютага 2023 |archive-date=6 лютага 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206154118/https://www.biblionetka.pl/book.aspx?id=29293 |url-status=dead }}</ref> == Змест == У першае выданне ўвайшлі пяць навэл: «Яны», «Афіцэр», «Гекуба», «Бог ведае хто», «Gloria victis». Першая навела «Яны» прысвечана атраду [[Рамуальд Траўгут|Рамуальда Траўгута]] з дня сфармавання атрада да моманту яго разгрому ў Горацкіх лясах. == Выданні == Кнігу выдаў у [[Вільня|Вільні]] накладам 3000 асобнікаў таварыш пісьменніцы [[Вацлаў Леон Макоўскі|Вацлаў Макоўскі]]. У снежні 1911 года ў Віленскай судовай палаце пачаўся суд над кнігай, паводле загаду Часовага камітэта па справах друку кніга была канфіскавана.<ref>Аповесці, апавяданні, нарысы / Эліза Ажэшка. — Мн. : МГА «Бел. кнігазбор», 2000. — 508 с., [4] л. іл. — (Беларускі кнігазбор. Серыя 1, Мастацкая літаратура)</ref> Больш познія выданні змяшчалі таксама апавяданні «Дзіўная гісторыя», «Смерць дома» і «Міс Роўз». == Беларускі пераклад == Апавяданні цыклю перакладзеныя на беларускую мову [[Анатоль Іванавіч Бутэвіч|Анатолем Бутэвічам]] і выйшлі разам у серыі «Беларускі кнігазбор» у 2020 годзе (разам з раманам «[[Над Нёманам]]»).<ref>[https://akademkniga.by/katalog/hudozhestvennaya-literatura/klassika/nad-nyomanam-raman-gloria-victis-navely-belaruski-knigazbor-bk.-seryya-i.-mastackaya-litaratura.html]</ref> {{зноскі}} == Спасылкі == * Ажэшка Эліза, Gloria victis. Навэла. Уступнае слова і пераклад з польскай Анатоля Бутэвіча // [https://kamunikat.org/?pubid=9933 Дзеяслоў, № 4 (35), 2008] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230206154121/https://kamunikat.org/?pubid=9933 |date=6 лютага 2023 }}. * [https://kamunikat.org/?pubid=52346 Ажэшка Эліза, Яны. Навела, Пераклад з польскай Анатоля Бутэвіча; Дзеяслоў, Літаратурна-мастацкі часопіс 5 (90) 2017; с. 193—223] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230206154117/https://kamunikat.org/?pubid=52346 |date=6 лютага 2023 }} * [https://kamunikat.org/?pubid=58964 Ажэшка Эліза, Афіцэр. Навэла; Дзеяслоў, Літаратурна-мастацкі часопіс 3 (94) 2018; с. 177—211] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230206154118/https://kamunikat.org/?pubid=58964 |date=6 лютага 2023 }} * [https://kamunikat.org/?pubid=58999 Ажэшка Эліза, Бог ведае хто. Навела; Дзеяслоў, Літаратурна-мастацкі часопіс 6 (103) 2019; с. 170—186] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230206154124/https://kamunikat.org/?pubid=58999 |date=6 лютага 2023 }} * [https://kamunikat.org/?pubid=62418 Эліза Ажэшка, Дзіўная гісторыя. Навэла. Пераклад з польскай і прадмова Анатоля Бутэвіча.; Дзеяслоў, Лiтаратурна-мастацкі часопіс 2 (117) 2022; с. 160—178] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230206154118/https://kamunikat.org/?pubid=62418 |date=6 лютага 2023 }} [[Катэгорыя:Творы Элізы Ажэшка]] [[Катэгорыя:Кнігі 1910 года]] 2jrvlqdeo7t9oehe7cxby5wmmsozdds 0 735954 5174046 5144330 2026-08-01T08:27:26Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174046 wikitext text/x-wiki '''GNU General Public License''' (скарочана '''GNU GPL''' або проста '''GPL''', ''Агульная грамадская ліцэнзія GNU'') — гэта [[Ліцэнзія на праграмнае забеспячэнне|ліцэнзія]] на [[Свабодныя праграмы|свабоднае праграмнае забеспячэнне]], якая гарантуе карыстальнікам свабоду выкарыстання, вывучэння, распаўсюджвання і мадыфікацыі праграмнага забеспячэння.<ref name="blackduck2015">{{Cite web|url=http://www.blackducksoftware.com/resources/data/top-20-licenses|title=Top 20 licenses|publisher=Black Duck Software|date=19 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160719043600/https://www.blackducksoftware.com/top-open-source-licenses|archive-date=19 July 2016|subtitle=dead}}</ref> Ліцэнзія была напісана заснавальнікам [[Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння|Фонду свабоднага праграмнага забеспячэння]] [[Рычард Мэцью Столман|Рычардам Столманам]] для [[Праект GNU|праекта GNU]]. Ліцэнзія GNU GPL з’яўляецца капілефт-ліцэнзіяй, гэта азначае, што любая вытворная праца павінна распаўсюджвацца на тых жа або эквівалентных умовах. Існуе менш абмежавальная ліцэнзія Lesser General Public License (GNU LGPL). Яшчэ менш абмежаванняў накладаюць дазвольныя ліцэнзіі на праграмнае забеспячэнне, такія як ліцэнзіі [[Ліцэнзія BSD|BSD]], [[Ліцэнзія MIT|MIT]] і [[Ліцэнзія Apache|Apache]]. == Гісторыя == Ліцэнзія GPL была напісана Рычардам Столманам у 1989 годзе для выкарыстання з праграмамі, выпушчанымі ў рамках праекта GNU. Першапачатковая GPL была заснавана на ліцэнзіях GNU Emacs,<ref>{{Cite web|url=https://github.com/larsbrinkhoff/emacs-16.56/blob/master/etc/COPYING|title=GNU Emacs Copying Permission Notice (1985)|website=[[GitHub]]}}</ref> GNU Debugger і GNU C Compiler.<ref name="history of gpl">{{Cite web|url=http://www.free-soft.org/gpl_history/|title=The History of the GPL}}</ref> Гэтыя ліцэнзіі ўтрымлівалі падобныя палажэнні да сучаснай GPL, аднак былі спецыфічнымі для кожнай праграмы, што рабіла іх несумяшчальнымі.<ref name="gplv3conf">{{Cite web|url=http://fsfeurope.org/projects/gplv3/fisl-rms-transcript.en.html#before-gnu-gpl|title=Presentation at the second international GPLv3 conference, held in Porto Alegre}}</ref> Мэта Столмана складалася ў тым, каб стварыць адну ліцэнзію, якую можна было б выкарыстоўваць для любога праекта. Другая версія ліцэнзіі (GPLv2) была выпушчана ў 1991 годзе. Аднак GPLv2 дазваляла выкарыстоўваць праграмнае забеспячэнне спосабамі, якія супярэчаць мэтам ліцэнзіі.<ref>{{Cite web|url=http://gplv3.fsf.org/rms-why.html|title=Why Upgrade to GPL Version 3 --GPLv3|publisher=Fsf.org}}</ref> Версія GPLv3 была распрацавана для вырашэння гэтай праблемы і была афіцыйна выпушчана 29 чэрвеня 2007 года.<ref name="gpl3launch">{{Cite web|url=http://www.fsf.org/news/gplv3_launched|title=FSF releases the GNU General Public License, version 3 – Free Software Foundation – working together for free software|publisher=Fsf.org}}</ref> == Умовы ліцэнзіі == Умовы ліцэнзіі павінны быць даступныя кожнаму, хто атрымлівае копію твора, да якога прыменена GPL («ліцэнзіят»). Любы ліцэнзіят, які прытрымліваецца палажэнняў і ўмоў, атрымлівае дазвол на змяненне працы, а таксама на капіраванне і распаўсюджванне працы або любой вытворнай версіі. Ліцэнзіят мае права спаганяць плату за гэтую паслугу або рабіць гэта бясплатна. Гэты пункт адрознівае GPL ад ліцэнзій на праграмнае забеспячэнне, якія забараняюць камерцыйнае распаўсюджванне. Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння сцвярджае, што свабоднае праграмнае забеспячэнне не павінна накладваць абмежаванні на камерцыйнае выкарыстанне<ref name="Selling Free Software">{{Cite web|url=https://www.gnu.org/philosophy/selling.html|title=Selling Free Software|website=GNU Project|access-date=25 сакавіка 2023|archive-date=7 лютага 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207222030/http://www.gnu.org/philosophy/selling.html|url-status=dead}}</ref>, а GPL прама сцвярджае, што творы GPL могуць быць прададзены любой цаной. GPL дадаткова сцвярджае, што дыстрыб’ютар не можа накладаць далейшыя абмежаванні на правы, прадастаўленыя GPL. Гэта забараняе такія дзеянні, як распаўсюджванне праграмнага забеспячэння ў адпаведнасці з пагадненнем аб неразгалошванні або кантрактам. Пры выключна прыватным выкарыстанні — без продажу і распаўсюджвання — код праграмнага забеспячэння можа быць зменены, а яго часткі выкарыстаны паўторна без неабходнасці публікацыі зыходнага кода. Для продажу або распаўсюджвання канчатковым карыстальнікам павінен быць даступны ўвесь [[зыходны код]], у тым ліку любыя змены і дапаўненні кода — у такім выпадку ліцэнзія выкарыстоўваецца, каб гарантаваць, што канечныя карыстальнікі захаваюць свабоды GPL.<ref>{{Cite web|website=GNU Project|publisher=Free Software Foundation|url=https://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html#GPLRequireSourcePostedPublic|title=GPL FAQ: GPL require source posted to public|access-date=25 сакавіка 2023|archive-date=12 лютага 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212181300/http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html#GPLRequireSourcePostedPublic|url-status=dead}}</ref> === Ліцэнзія ці кантракт? === GPL была распрацавана як [[ліцэнзія]], а не кантракт.<ref>{{Cite web|url=https://www.gnu.org/philosophy/no-ip-ethos.html|title=Don't Let 'Intellectual Property' Twist Your Ethos}}</ref> Юрыдычнае адрозненне паміж ліцэнзіяй і кантрактам з’яўляецца важным у некаторых юрысдыкцыях агульнага права: кантракты рэгулююцца [[Дагавор|дагаворным правам]], у той час як ліцэнзіі рэгулююцца [[Аўтарскае права|законам аб аўтарскім праве]]. Аднак гэтае адрозненне не карысна ў многіх юрысдыкцыях, дзе няма адрозненняў паміж кантрактамі і ліцэнзіямі.<ref>{{Cite journal|title=Viral contracts or unenforceable documents? Contractual validity of copyleft licenses}}</ref> У красавіку 2017 года федэральны суд ЗША пастанавіў, што ліцэнзія на адкрыты зыходны код з’яўляецца кантрактам, які падлягае выкананню.<ref>{{Cite web|url=https://qz.com/981029/a-federal-court-has-ruled-that-an-open-source-license-is-an-enforceable-contract/|author=Keith Collins|title=A federal court has ruled that an open-source license is an enforceable contract|date=11 May 2017}}</ref> == Прававы статус == Першае вядомае парушэнне GPL адбылося ў 1989 годзе, калі NeXT пашырыла [[кампілятар]] GCC для падтрымкі [[Objective-C]], але не апублікавала змены.<ref>[http://ebb.org/bkuhn/talks/LinuxTag-2011/compliance.html 12 Years of GPL Compliance: A Historical Perspective], by Bradley Kuhn Slide 10</ref> Пасля запыту яны стварылі публічны патч. Ніякіх прававых наступстваў за гэта парушэнне не адбылося.<ref>[http://clisp.cvs.sourceforge.net/viewvc/clisp/clisp/doc/Why-CLISP-is-under-GPL Common Lisp, Readline and GPL], Mail on 6 November, 21:31</ref> У 2002 годзе MySQL AB падала ў акруговы суд ЗША на кампанію Progress NuSphere за парушэнне аўтарскіх правоў. NuSphere выкарыстала код [[MySQL]], ліцэнзаваны GPL, у праграме NuSphere Gemini без захавання ліцэнзіі. Пасля папярэдняга слухання 27 лютага 2002 г. бакі правялі перамовы і ў выніку падпісалі пагадненне. Пасля слухання Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння пракаментаваў, што «суддзя дала зразумець, што лічыць GNU GPL ліцэнзіяй, якая мае законную сілу». 6 верасня 2006 г. праект gpl-violations.org перамог у судовым працэсе супраць D-Link Germany GmbH: D-Link выкарыстала часткі ядра Linux у іх прыладах захоўвання даных.<ref>{{Cite web|url=http://gpl-violations.org/news/20060922-dlink-judgement_frankfurt/|title=gpl-violations.org project prevails in court case on GPL violation by|first=Harald|last=Welte|date=22 September 2006|website=gpl-violations.org}}</ref> У рашэнні гаварылася, што GPL з’яўляецца сапраўдным, юрыдычна абавязковым і мае сілу ў нямецкім судзе.<ref>{{Cite web|url=http://www.jbb.de/fileadmin/download/urteil_lg_muenchen_gpl.pdf|title=D-Link Judgement|accessdate=25 сакавіка 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130426055334/http://www.jbb.de/judgment_dc_frankfurt_gpl.pdf|archivedate=26 красавіка 2013|url-status=dead}}</ref> 11 снежня 2008 года Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння падаў у суд на [[Cisco Systems]] за парушэнне аўтарскіх правоў на праграмныя пакеты [[GNU Coreutils|coreutils]], readline, Parted, Wget, GNU Compiler Collection, binutils і GNU Debugger яе падраздзяленнем Linksys, якія Linksys распаўсюджвае ў сваіх бесправадных маршрутызатарах. Пасля шасці гадоў неаднаразовых скаргаў з боку фонду і адсутнасць дзеянняў з боку Linksys, Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння прыцягнуў Cisco да суда. Cisco ўрэгулявала справу праз шэсць месяцаў, пагадзіўшыся прызначыць дырэктара па бясплатным праграмным забеспячэнні для Linksys, паведаміць атрымальнікам прадуктаў Linksys аб іх правах у адпаведнасці з GPL, зрабіць зыходны код праграм фонда свабодна даступным на вэб-сайце, а таксама зрабіць грашовы ўнёсак у фонд.<ref>{{Cite press release|url=https://www.fsf.org/news/2009-05-cisco-settlement.html|title=FSF Settles Suit Against Cisco|publisher=Free Software Foundation|date=20 May 2009}}</ref> 20 ліпеня 2021 года распрацоўшчыкі шахматнага рухавіка з адкрытым зыходным кодам Stockfish падалі ў суд на стваральніка шахматнага праграмнага забеспячэння ChessBase за парушэнне ліцэнзіі GPLv3.<ref>{{Cite web|title=Our lawsuit against ChessBase - Stockfish - Open Source Chess Engine|url=https://stockfishchess.org/blog/2021/our-lawsuit-against-chessbase/|website=stockfishchess.org}}</ref> Сцвярджалася, што Chessbase унесла толькі нязначныя змены ў код Stockfish і прадала новыя рухавікі сваім кліентам.<ref>{{Cite web|title=Statement on Fat Fritz 2 - Stockfish - Open Source Chess Engine|url=https://stockfishchess.org/blog/2021/statement-on-fat-fritz-2/|website=stockfishchess.org}}</ref> Кампанія ChessBase парушыла ліцэнзію, не распаўсюджваючы гэтыя прадукты як бясплатнае праграмнае забеспячэнне ў адпаведнасці з GPL. Праз год, 7 лістапада 2022 года, абодва бакі дасягнулі пагаднення і спынілі спрэчку. ChessBase абавязалася не прадаваць прадукты, якія змяшчаюць код Stockfish, і праінфармаваць аб гэтым сваіх кліентаў паведамленнем на сваіх вэб-старонках. Аднак праз год ліцэнзія Chessbase была адноўлена. Кампанія Stockfish не патрабавала кампенсацыі шкоды або фінансавай кампенсацыі.<ref>{{Cite web|title=ChessBase GmbH and the Stockfish team reach an agreement and end their legal dispute - Stockfish - Open Source Chess Engine|url=https://stockfishchess.org/blog/2022/chessbase-stockfish-agreement/|website=stockfishchess.org}}</ref> == Гл. таксама == * [[Ліцэнзія на праграмнае забеспячэнне]] * [[Свабодныя праграмы]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://gnu.org/licenses/gpl.html Агульная грамадская ліцэнзія GNU v3.0]{{Недаступная спасылка}} {{ref-en}} * [https://gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-2.0.txt Агульная грамадская ліцэнзія GNU v2.0]{{Недаступная спасылка}} {{ref-en}} — Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння прызнаў гэтую версію састарэлай, але яна ўсё яшчэ выкарыстоўваецца многімі праграмнымі праектамі, уключаючы ядро Linux і пакеты GNU. * [https://gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-1.0.txt Агульная грамадская ліцэнзія GNU v1.0] {{ref-en}} * [http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html Агульная грамадская ліцэнзія Emacs] {{ref-en}}, версія ад лютага 1988 г., прамая папярэдніца GNU GPL * [https://gnu.org/licenses/gpl-faq.html Частыя пытанні аб GPL] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140821080556/http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html |date=21 жніўня 2014 }} {{ref-en}} [[Катэгорыя:Ліцэнзіі на праграмнае забеспячэнне]] [[Катэгорыя:Праект GNU]] 9cq4gfd2eiwomwjs94ub6muufblvgym 0 736000 5174047 4527945 2026-08-01T08:31:31Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174047 wikitext text/x-wiki {{Картка праграмы |genre = [[браўзер]] |name = GNU IceCat |logo = Icecat1-300x300.svg |logo size = 80px |screenshot = [[Выява:Icecatdefaultsquantum.png|250px]] |caption = Старонка GNU IceCat |author = |developers = каманда GNUzilla, [[Праект GNU]] |operating system = [[Linux]], [[Windows]], [[macOS]], [[Android]] |user interface = |license = [[Mozilla Public License|MPL-2.0]]/[[GNU General Public License|GPL]]/LGPL |website = {{URL|https://www.gnu.org/software/gnuzilla/}}{{ref-en}} |latest release version = |latest release date = |latest preview version = |latest preview date = }} '''GNU IceCat''' (раней вядомы як '''GNU IceWeasel''') — гэта цалкам [[Свабодныя праграмы|свабодная]] версія [[Браўзер|вэб-браўзера]] [[Mozilla Firefox]], якая распаўсюджваецца [[Праект GNU|праектам GNU]]. IceCat сумяшчальны з [[Linux]], [[Microsoft Windows|Windows]], [[Android]] і [[macOS]].<ref name="31.5 release">{{Cite web|url=https://savannah.gnu.org/forum/forum.php?forum_id=8233|title=IceCat 31.5.0 release|publisher=GNUzilla|first=Ruben|last=Rodriguez|date=9 March 2015}}</ref> Супольнасць [[Mozilla]] выпускае свабоднае праграмнае забеспячэнне з адкрытым зыходным кодам, але яго [[Бінарны файл|бінарныя файлы]] ўключаюць ілюстрацыі, якія з’яўляюцца аб’ектамі аўтарскага права. Праект GNU стварае IceCat на аснове версій Firefox з доўгатэрміновай падтрымкай, выдаляючы ўсе ілюстрацыі і пашырэнні, якія з’яўляюцца аб’ектамі аўтарскага права. IceCat падтрымлівае вялікі спіс свабодных пашырэнняў браўзера. Таксама ён мае некаторыі функцыі бяспекі і канфідэнцыяльнасці, якіх няма ў браўзеры Firefox. == Распаўсюджванне == GNU IceCat можна бясплатна спампаваць для розных дыстрыбутываў Linux з архітэктурамі IA-32, x86 64 і PowerPC.<ref>{{Cite web|url=https://src.fedoraproject.org/rpms/icecat|title=rpms/icecat|work=fedoraproject.org}}</ref> IceCat таксама даступны для macOS 10.4 і вышэй праз Fink, падтрымліваюцца архітэктуры IA-32 і PowerPC. Неафіцыйныя зборкі таксама даступныя для Windows (Vista і далейшыя) і Android (2.3 і вышэй). == Дадатковыя функцыі бяспекі і прыватнасці == IceCat мае магчымасць блакіроўкі старонніх выяў нулявой даўжыні, якія выкарыстоўваюцца для адсочвання паводзінаў карыстальнікаў на сайце.<ref name="gzhome">{{cite web |url=https://www.gnu.org/software/gnuzilla/ |title=Gnuzilla Homepage |work=gnu.org |access-date=4 September 2016 |archive-date=27 сакавіка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160327035552/http://www.gnu.org/software/gnuzilla/ |url-status=dead }}</ref> IceCat таксама папярэджвае аб перанакіраванні на іншы URL.<ref name="gzhome" /> Пашырэнне GNU LibreJS выяўляе і блакуе несвабодны [[JavaScript]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gnu.org/software/librejs/|title=LibreJS - GNU Project - Free Software Foundation|work=gnu.org|access-date=25 сакавіка 2023|archive-date=31 сакавіка 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331012630/http://www.gnu.org/software/librejs/|url-status=dead}}</ref> == Ліцэнзаванне == IceCat даступны пад трайной ліцэнзіяй MPL/[[GNU General Public License|GPL]]/LGPL, якую Mozilla выкарыстоўвала для зыходнага кода. У адрозненне ад Mozilla, звычайныя значкі IceCat знаходзяцца пад той жа трайной ліцэнзіяй. == Гл. таксама == * [[Спіс браўзераў]] {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://www.gnu.org/software/gnuzilla/ Старонка Gnuzilla і IceCat на сайце GNU.org] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160327035552/http://www.gnu.org/software/gnuzilla/ |date=27 сакавіка 2016 }}{{ref-en}} {{Браўзеры}} [[Катэгорыя:Браўзеры]] [[Катэгорыя:Свабодныя браўзеры]] [[Катэгорыя:Mozilla]] dmaxg4vtwhi7sagaylwcf9zdb310ki9 0 737202 5174002 5173215 2026-08-01T06:50:46Z DobryBrat 5701 вікіфікацыя, дапаўненне 5174002 wikitext text/x-wiki {{Кінематаграфіст}} '''Мануэль Фернандэс Серана''' ({{lang-es|Manuel Fernández Serrano}}; {{ВД-Прэамбула}}), больш вядомы як '''Манола Сола''' ({{lang-es|Manolo Solo}}) — [[Іспанія|іспанскі]] акцёр. == Біяграфія == Нарадзіўся 11 студзеня 1964 года ў [[Альхесірас]]е ([[Іспанія]]), выхоўваўся ў суседнім {{нп5|Лос-Барыас|Лос-Барыасе|en|Los Barrios}} да 6 гадоў, пазней пераехаў у [[Севілья|Севілью]] са сваёй сям’ёй<ref>{{Cite web|url=https://www.europasur.es/ocio/Sevilla-pase-anos-estaen-comarca_0_1108089849.html|website=Europa Sur|date=11 February 2017|first=María E.|last=Selva|title=En Sevilla pasé 30 años pero mi raíz está en la comarca}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lavozdigital.es/cadiz/lvdi-barrios-sevilla-madrid-los-angeles-202111052315_noticia.html|website=La Voz de Cádiz|title=Los Barrios-Sevilla-Madrid-Los Ángeles|date=15 November 2021}}</ref>. Атрымаў ступень ліцэнцыята ў галіне педагагічных навук у [[Севільскі ўніверсітэт|Севільскім універсітэце]] і навучаўся акцёрскаму майстэрству ў Інстытуце тэатра Севільі<ref name="ddhuelva">{{Cite web|url=https://www.diariodehuelva.es/articulo/area-metropolitana/manolo-solo-alaba-la-calidad-del-cine-iberoamericano/20181117164700177181.html|website=Diario de Huelva|title=Manolo Solo alaba la "calidad" del cine iberoamericano|date=17 November 2018}}</ref>. Пасля дэбюту на сцэне ў 1989 годзе і шэрагу роляў на тэлебачанні, дэбютаваў у 2002 годзе ў поўнаметражным кіно ў драме «{{нп5|Калі ўсё ў парадку||ca|Cuando todo esté en orden}}»<ref name="ddhuelva" />. У [[2006 год у гісторыі кіно|2006]] годзе выканаў ролю лейтэнанта Гарсэса ў фільме «[[Лабірынт фаўна]]». Памёр 30 ліпеня 2026 года ў [[Мадрыд]]зе. == Узнагароды == Лаўрэат прэміі «[[Гоя (прэмія)|Гоя]]» і чатырох прэмій Саюза акцёраў і актрыс (Іспанія). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [https://www.imdb.com/name/nm1254805/ Манола Сола] на сайце «''[[Internet Movie Database]]''» {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Сола Манола}} [[Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Акцёры Іспаніі]] [[Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Іспаніі]] mr80ki63abs6vjxm6gwd6z25l8t1x54 0 739286 5173901 5171335 2026-07-31T18:17:17Z JerzyKundrat 174 /* Ліпень */ 5173901 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Alsonumber|2026}} {{Навігацыя для года}} {{Год паводле тэм}} '''2026 (дзве тысячы дваццаць шосты) год''' па [[Грыгарыянскі каляндар|грыгарыянскім календары]] — [[невысакосны год]], які пачынаецца ў [[чацвер]]. Гэта 2026-ы год [[Наша эра|нашай эры]], 26-ы год [[3 тысячагоддзе|3-га тысячагоддзя]], 26-ы год [[XXI стагоддзе|XXI стагоддзя]], 6-ы год 3-га дзесяцігоддзя XXI стагоддзя, 7-ы год [[2020-я|2020-х гадоў]]. Па рашэнні [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацый|ААН]] 2026 год быў абвешчаны Міжнародны годам [[паша]]вых угоддзяў і пашавай жывёлагадоўлі.<ref>{{Cite web|url=https://unric.org/de/internationale-jahre/|title=Internationale Jahre|date=2022-12-31|publisher=[[Арганізацыя Аб’яднаных Нацый|Vereinte Nationen]]|lang=de|accessdate=2023-05-17|archivedate=2023-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317200427/https://unric.org/de/internationale-jahre/|url-status=live|ref=un}}</ref> Год беларускай жанчыны ў [[Беларусь|Беларусі]]. == Падзеі == === Студзень === [[Файл:Crooke_Ave_Brooklyn_NYC_snow_covered_January_2026.jpg|thumb|[[Бруклін]] пад снегам, 25 студзеня.]] * [[1 студзеня]]: [[Балгарыя]] далучылася да [[еўразона|еўразоны]]. * [[3 студзеня]]: [[ЗША]] нанеслі [[Удары ЗША па Венесуэле (2026)|авіяўдары]] па [[Венесуэла|Венесуэле]] і заявілі аб затрыманні [[Нікалас Мадура|Нікаласа Мадура]] разам з жонкай. * [[4 студзеня]]: [[Экватарыяльная Гвінея]] перанесла сталіцу з [[Малаба]] ў [[Сьюдад-дэ-ла-Пас]]. * [[8 студзеня]]: Падкантрольныя міжнародна прызнанаму ўраду войскі ў ходзе [[грамадзянская вайна ў Емене|грамадзянскай вайны]] ў [[Емен]]е занялі [[Адэн]]. * [[17 студзеня]]: ** [[Еўрасаюз]] падпісаў [[Пагадненне аб свабодным гандлі паміж Меркасур і Еўрасаюзам|пагадненне аб свабодным гандлі]] з [[Меркасур]]. ** [[Еўрапейская кінапрэмія 2026|Цырымонія ўручэння]] [[Еўрапейская кінапрэмія|Еўрапейскай кінапрэміі]] адбылася ў [[Берлін]]е, найлепшым названы фільм «[[Сентыментальная каштоўнасць]]» [[Ёакім Трыер|Ёакіма Трыера]]. * [[18 студзеня]]: ** У правінцыі [[Кордава (правінцыя, Іспанія)|Кордава]] ([[Іспанія]]) [[Чыгуначная катастрофа ў Адамусе (2026)|сутыкнуліся два цягнікі]]. ** Зборная [[Зборная Сенегала па футболе|Сенегала]] ў другі раз запар выйграла {{нп3|Кубак афрыканскіх нацый|Кубак афрыканскіх нацый|en|Africa Cup of Nations}} па [[футбол]]е. ** [[Сутыкненні на паўночным усходзе Сірыі (2026)|Сутыкненні на паўночным усходзе Сірыі]] скончыліся пагадненнем аб спыненні агню паміж [[Пераходны ўрад Сірыі|пераходным урадам]] і курдскімі [[Дэмакратычныя сілы Сірыі|СДС]]. * [[22 студзеня]]: ** Статут [[Савет міру|Савета міру]], створанага паводле ініцыятывы [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]], падпісалі ў [[Давос]]е 18 краін. ** На большую частку [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]] абрынуўся [[Зімовы шторм у Паўночнай Амерыцы (студзень 2026)|зімовы шторм]]. * [[28 студзеня]]: На шахтах Рубая ў правінцыі [[Паўночнае Ківу (правінцыя)|Паўночнае Ківу]] [[ДР Конга|Дэмакратычнай Рэспублікі Конга (ДРК)]] здарыўся [[Абвал на шахце Рубая (2026)|абвал]]. * [[29 студзеня]]: [[Еўрасаюз]] уключыў [[Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі]] ў пералік тэрарыстычных арганізацый. * [[30 студзеня]]: У [[ЗША]] пачаліся [[Пратэсты ў ЗША (2026)|пратэсты]] супраць міграцыйнай палітыкі адміністрацыі [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]]. === Люты === [[Файл:Milano_Cortina_2026_Opening_Ceremony.jpg|thumb|Цырымонія адкрыцця XXV зімовых Алімпійскіх гульняў.]] [[Файл:Shajareh_Tayyebeh_school_in_Minab_photos_from_Mehr_(3).jpg|thumb|Разбураная школа ў Мінабе.]] * [[1 лютага]]: {{iw|68-я цырымонія «Грэмі»|Прэмію «Грэмі»|en|68th Annual Grammy Awards}} за найлепшы запіс атрымалі [[Кендрык Ламар]] і {{iw|SZA||en|SZA}} за «{{iw|Luther (песня)|Luther|en|luther (song)}}», лепшым альбомам прызнаны ''{{iw|Debí Tirar Más Fotos||en|Debí Tirar Más Fotos}}«'' {{iw|Бэд Бані||en|Bad Bunny}}», лепшая песня — «Wildflower» [[Білі Айліш]]. * [[3 лютага]]: Забіты [[Саіф аль-Іслам Кадафі]], лівійскі палітык, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[5 лютага]]: У [[Азербайджан]]е да пазбаўлення волі, аж да пажыццёвага, прысуджаны былыя кіраўнікі [[Нагорна-Карабахская Рэспубліка|Нагорна-Карабахскай Рэспублікі]]. * [[6 лютага]]: ** Урачыста адкрыліся [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2026|зімовыя Алімпійскія гульні]] ў [[Мілан]]е і [[Карціна-д’Ампеца]]. ** Здзейснены [[Выбух у мячэці Імамбарга (2026)|тэрарыстычны выбух]] у [[шыіты|шыіцкай]] мячэці ў [[Ісламабад]]зе. * [[8 лютага]]: Аўстрыйскі [[сноўбордынг|снаўбардыст]] [[Беньямін Карл]] стаў самым узроставым пераможцам [[зімовыя Алімпійскія гульні|зімовых Алімпійскіх гульняў]] у асабістых відах спорту. * [[15 лютага]]: Нарвежскі лыжнік [[Ёханес Хёсфлат Клеба]] стаў рэкардсменам [[зімовыя Алімпійскія гульні|зімовых Алімпіяд]] па колькасці выйграных залатых медалёў. * [[19 лютага]]: ** Былы прэзідэнт [[Рэспубліка Карэя|Рэспублікі Карэя]] [[Юн Сок Ёль]] прысуджаны да пажыццёвага зняволення за кіраўніцтва [[Ваеннае становішча ў Рэспубліцы Карэя (2024)|мецяжом]]. ** Першае пасяджэнне [[Савет міру|Савета міру]] адбылося ў [[Вашынгтон]]е. * [[20 лютага]]: ** [[Вярхоўны суд ЗША]] прыняў рашэнне аб адмене большасці [[Тарыфная палітыка другой адміністрацыі Трампа|тарыфаў]], уведзеных [[Дональд Трамп|Дональдам Трампам]]. ** Храм [[Саграда Фамілія]] ў [[Барселона|Барселоне]] дасягнуў сваёй праектнай вышыні. * [[22 лютага]]: Завяршэнне [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2026|XXV зімовых Алімпійскіх гульняў]]. * [[27 лютага]]: На фоне памежных сутыкненняў [[Пакістан]] абвясціў аб [[Афгана-пакістанская вайна (2026)|адкрытай вайне]] з [[Афганістан]]ам. * [[28 лютага]]: [[Ізраіль]] і [[ЗША]] [[Амерыкана-ізраільскія ўдары па Іране (2026)|нанеслі ўдары]] па [[Іран]]е, загінуў духоўны лідар і фактычны правіцель краіны [[Алі Хаменеі]]. Здзейснены [[Удар па школе ў Мінабе|ўдар па школе]] ў [[Мінаб]]е. === Сакавік === * [[1 сакавіка]]: [[Аятала]] [[Алірэза Арафі]] абвешчаны часовым выканаўцам абавязкаў Вышэйшага кіраўніка [[Іран]]а. * [[2 сакавіка]]: [[МУС Беларусі]] прызнала [[Вейшнорыя|Вейшнорыю]] «[[Экстрэмісцкае фарміраванне|экстрэмісцкім фарміраваннем]]». * [[8 сакавіка]]: [[Маджтаба Хаменеі]] абраны Вышэйшым кіраўніком [[Іран]]а. * [[9 сакавіка]]: Прэм’ера фільма [[Праект «Авэ Марыя» (фільм)|«Праект “Авэ Марыя”»]] адбылася ў [[Лондан]]е. * [[10 сакавіка]]: [[Узброеныя сілы Украіны]] нанеслі ракетны ўдар па [[Бранск]]у. * [[15 сакавіка]]: Адбылася [[Оскар (кінапрэмія, 2026)|98-я цырымонія]] ўручэння амерыканскай кінапрэміі «[[Оскар]]», найлепшым фільмам прызнана «[[Бітва за бітвай]]» рэжысёра [[Пол Томас Андэрсан|Пола Томаса Андэрсана]]. * [[16 сакавіка]]: ** У ходзе [[Афгана-пакістанская вайна (2026)|афгана-пакістанскага канфлікту]] быў нанесены [[Авіяўдар па шпіталі ў Кабуле (2026)|авіяўдар па шпіталі]] ў [[Кабул]]е. ** На [[Куба|Кубе]] поўнасцю прапала электразабеспячэнне. * [[17 сакавіка]]: Зборная [[Зборная Сенегала па футболе|Сенегала]] пазбаўлена тытула пераможцы {{нп3|Кубак афрыканскіх нацый|Кубка афрыканскіх нацый|en|Africa Cup of Nations}} па [[футбол]]е. * [[23 сакавіка]]: Пад Пуэрта-Легісама ([[Калумбія]]) [[Катастрофа C-130 пад Пуэрта-Легісама|пацярпеў крушэнне]] ваенна-транспартны самалёт [[Lockheed C-130 Hercules|C-130]]. * [[31 сакавіка]]: У [[Крым]]е [[Катастрофа Ан-26 у Крыме|пацярпеў крушэнне]] расійскі ваенна-транспартны самалёт [[Ан-26]]. === Красавік === [[Файл:Earthset (art002e009288).jpg|thumb|Заход [[Зямля|Зямлі]] за край дыска Месяца. Фота зроблена місіяй «[[Артэміда-2]]» 6&nbsp;красавіка.]] * [[6 красавіка]]: Касмічная місія «[[Артэміда-2]]» абляцела [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяц]], яна стала самай далёкай пілатуемай місіяй у гісторыі. * [[7 красавіка]]: [[ЗША]] і [[Іран]] ухвалілі [[Ісламабадскае пагадненне|перамір’е]] на [[Вайна на Блізкім Усходзе (з 2023)|Блізкім Усходзе]]. * [[8 красавіка]]: Рашэнні аб выхадзе [[Малдова|Малдовы]] з базавых дагавораў [[СНД]] былі адобраны прэзідэнтам краіны [[Мая Санду|Маяй Санду]] і ўступілі ў сілу. * [[11 красавіка]]: ** Здарылася [[Цісканіна ля цытадэлі Ла-Фер’ер|цісканіна]] ля цытадэлі [[Ла-Фер’ер]] ([[Рэспубліка Гаіці]]). ** На судне MV Hondius ад [[Успышка хантавіруса на MV Hondius|успышкі хантавіруса]] загінуў першы чалавек. * [[12 красавіка]]: Адбыліся парламенцкія выбары ў [[Венгрыя|Венгрыі]]. * [[15 красавіка]]: Здарылася [[Масавае забойства ў школе Аніктшубата|масавае забойства ў школе]] ў Аніктшубата ([[Турцыя]]). * [[16 красавіка]]: [[Інтэрвенцыя ЗША і іх саюзнікаў у Сірыі|Міжнародная кааліцыя]], якую ўзначальвалі [[ЗША]], вывела свае войскі з [[Сірыя|Сірыі]]. * [[18 красавіка]]: У [[Кіеў|Кіеве]] зламыснік [[Стральба і захоп закладнікаў у Кіеве (2026)|адкрыў стральбу на вуліцы і захапіў закладнікаў]]. * [[21 красавіка]]: Кабінет міністраў [[Японія|Японіі]] поўнасцю адмяніў забарону 1967 года на экспарт зброі. * [[25 красавіка]]: Падчас [[напады баевікоў у Малі (2026)|узброеных сутыкненняў]] у [[Малі]] загінуў міністр абароны [[Садзіё Камара]]. * [[26 красавіка]]: На [[Лонданскі марафон|Лонданскім марафоне]] кеніец [[Себасцьян Саве]] ўпершыню ў гісторыі прабег [[марафон]]скую дыстанцыю хутчэй як за дзве гадзіны ў межах афіцыйнага спаборніцтва. * [[28 красавіка]]: Гродзенская «[[Алімпія Гродна|Алімпія]]» выйграла [[чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2025/2026|чэмпіянат Беларусі]] па [[баскетбол]]е сярод жанчын. === Май === * [[1 мая]]: [[Аб’яднаныя Арабскія Эміраты]] выйшлі з [[АПЕК]]. * [[9 мая]]: [[Прэм’ер-міністр Венгрыі|Прэм’ер-міністрам]] [[Венгрыя|Венгрыі]] абраны [[Петэр Мадзьяр]]. * [[10 мая]]: Ля [[Канарскія астравы|Канарскіх астравоў]] пачалася эвакуацыя з судна MV Hondius, дзе зафіксавана [[Успышка хантавіруса на MV Hondius|ўспышка хантавіруса]]. * [[17 мая]]: [[СААЗ]] абвясціла аб надзвычайнай сітуацыі з-за [[Успышка Эболы ў Ітуры (2026)|эпідэміі Эболы]] ў [[Ітуры (правінцыя)|Ітуры]] ([[ДР Конга]]). * [[18 мая]]: У ісламскім цэнтры [[Сан-Дыега]] ([[ЗША]]) быў здзейснены [[Тэракт у ісламскім цэнтры Сан-Дыега|масавы расстрэл]]. * [[22 мая]]: ** У кітайскай правінцыі [[Шаньсі]] здарыўся [[Выбух на шахце Люшэньюй|выбух на вугальнай шахце]]. ** Украінскія войскі [[Удар БПЛА па Старабельску (2026)|нанеслі ўдар]] па [[Старабельск]]у ў падкантрольнай [[Расія]]й [[Луганская вобласць|Луганскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. * [[23 мая]]: Завяршыўся [[Канскі кінафестываль 2026|Канскі кінафестываль]], [[Залатая пальмавая галіна|Залатую пальмавую галіну]] атрымаў фільм «[[Фіёрд (фільм)|Фіёрд]]» рэжысёра [[Крысціян Мунджыў|Крысціяна Мунджыў]]. * [[25 мая]]: [[Папа Рымскі]] [[Леў XIV|Леў XIV]] апублікаваў [[энцыкліка|энцыкліку]] «[[Magnifica humanitas]]», прысвечаную праблеме [[Штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]]. * [[29 мая]]: Выпушчаны дваццаты сольны [[Музычны альбом|студыйны альбом]] [[Пол Мак-Картні|Пола Мак-Картні]] — «[[The Boys of Dungeon Lane]]». === Чэрвень === [[Файл:Bandera de Suecia durante la inauguración del Mundial 2026.jpg|thumb|Цырымонія адкрыцця чэмпіянату свету па футболе, [[Мехіка]].]] [[Файл:LCF-24-_MRF_Search_&_Rescue_Efforts_in_Venezuela_(9781661).jpg|thumb|Разбурэнні пасля землетрасення ў [[Ла-Гуайра|Ла-Гуайры]], Венесуэла.]] * [[7 чэрвеня]]: ** Адбыліся парламенцкія выбары ў [[Арменія|Арменіі]]. ** [[Кейка Фухіморы]] стала першай жанчынай, абранай на пасадзу Прэзідэнта [[Перу]]. * [[8 чэрвеня]]: Здарылася [[Землетрасенне на Міндадаа (2026)|землетрасенне]] на востраве [[Мінданаа (востраў)|Мінданаа]] ([[Філіпіны]]). * [[10 чэрвеня]]: ** У [[Барселона|Барселоне]] ў сотую гадавіну смерці [[Антоніа Гаўдзі]] ўрачыста асвечана цэнтральная вежа храма [[Саграда Фамілія]]. ** У выніку атакі БПЛА практычна знішчана панарама «[[Абарона Севастопаля (панарама)|Абарона Севастопаля]]». * [[11 чэрвеня]]: Стартаваў фінальны турнір [[Чэмпіянат свету па футболе 2026|чэмпіянату свету]] па [[футбол]]е ў [[Мексіка|Мексіцы]], [[ЗША]], [[Канада|Канадзе]]. * [[12 чэрвеня]]: Кампанія [[SpaceX]] выйшла на біржу, што зрабіла яе заснавальніка [[Ілан Маск|Ілана Маска]] першым доларавым трыльянерам. * [[14 чэрвеня]]: Баскетбалісты «[[Нью-Ёрк Нікс]]» сталі чэмпіёнамі [[НБА]] ўпершыню з 1973 года. * [[22 чэрвеня]]: У фінальнай частцы [[Чэмпіянат свету па футболе 2026|чэмпіянату свету]] па [[футбол]]е [[зборная Аргенціны па футболе|аргенцінец]] [[Ліянель Месі]] забіў рэкордны 17-ы гол. * [[24 чэрвеня]]: [[Венесуэла|Венесуэлу]] скаланулі два моцныя [[землетрасенні ў Венесуэле (2026)|землетрасенні]]. * [[29 чэрвеня]]: [[Тэмпература паветра]] ў [[Пінск]]у дасягнула +40,4&nbsp;°C, [[Анамальная гарачыня ў Еўропе (2026)|зафіксіраваны]] самы спякотны дзень у гісторыі метэаназіранняў у [[Беларусь|Беларусі]]. === Ліпень === [[Файл:Spain World Cup Winners Argentina v Spain 19 July 2026-1.jpg|thumb|[[Зборная Іспаніі па футболе]] — чэмпіён свету.]] * [[9 ліпеня]]: [[Алі Хаменеі]] пахаваны ў [[Мешхед]]зе. * [[10 ліпеня]]: Выйшаў альбом «[[Foreign Tongues]]» брытанскага рок-гурта «[[The Rolling Stones]]». * [[12 ліпеня]]: Больш за 30 чалавек загінулі падчас [[Пажар у бары Rong Beer Na Lat Phrao|пажару]] ў [[Бангкок]]у. * [[15 ліпеня]]: Апублікавана першае апісанне віду [[малпы|малпаў]] {{bt-bellat||Colobus congoensis}}. * [[16 ліпеня]]: [[Сяргей Фёдаравіч Карэцкі|Сяргей Карэцкі]] прызначаны [[Прэм’ер-міністр Украіны|Прэм’ер-міністрам]] [[Украіна|Украіны]]. * [[17 ліпеня]]: Прэм'ерны паказ фільма «[[Адысея (фільм, 2026)|Адысея]]» сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]] адбыўся ў [[Лондан]]е. * [[19 ліпеня]]: ** Завяршыўся [[Чэмпіянат свету па футболе 2026|чэмпіянат свету]] па [[футбол]]е, перамогу атрымала каманда [[зборная Іспаніі па футболе|Іспаніі]]. ** Лідар [[Нікарагуа]] [[Даніэль Артэга]] абвясціў, што ў краіне больш не будуць праводзіцца выбары. * [[20 ліпеня]]: [[Эндзі Бернэм]] заступіў на пасаду [[Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі|Прэм’ер-міністра]] [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. === Жнівень === * [[12 жніўня]]: [[Сонечнае зацьменне 12 жніўня 2026 года|Поўнае сонечнае зацьменне]], часткова даступнае для назірання на тэрыторыі Беларусі. == Нарадзіліся == {{Асноўны артыкул|Спіс народжаных у 2026 годзе}} == Памерлі == {{Асноўны артыкул|Спіс памерлых у 2026 годзе}} * [[11 студзеня]]: [[Луіс Брус]] — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі. * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка. * [[28 лютага]]: [[Алі Хаменеі]] — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч. * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна|Уладзімір Карызна]] — беларускі паэт, перакладчык. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] — дзяржаўны дзеяч Ірана. * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] — амерыканскі акцёр, майстар баявых мастацтваў. * [[6 мая]]: [[Тэд Цёрнер]] — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[26 мая]]: [[Раіса Баравікова]] — беларуская пісьменніца, перакладчыца. * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі|Пётр Садоўскі]] — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] — беларуская пісьменніца, журналістка. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2026| ]] jxmqym46s3onoymzet3wbpd16c68sjw 0 742241 5174064 5041283 2026-08-01T10:02:23Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174064 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = 2009—цяпер }} '''Highly Suspect''' (пераклад з [[Англійская мова|англ]]. як «''самы падазраваны''») — амерыканскі рок-гурт з горада [[Кейп-Код]], штат [[Масачусетс]]. Калектыў быў заснаваны братамі-блізнятамі ― Рычам Меерам ([[бас-гітара]], бэк-вакал) і Раянам Меерам ([[барабан]], бэк-вакал)<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/B1McZXYFACk/|title=SiriusXM Octane on Instagram: "I gladly joined the guys in Highly Suspect in their hazing of new band mate Matt. Hear Highly Suspect's new songs '16' and 'Upperdrugs'…"|language=en}}{{Ref-en}}</ref>. Салістам гурта стаў іх лепшы сябар Джоні Стывенс, які таксама грае на [[Гітара|гітары]]. Пачыналі ў сваім родным горадзе, як кавер-гурт у барах, аднак пасля пераехалі ў [[Бруклін]], [[Нью-Ёрк]], дзе запісалі свой першы мініальбом «''The Worst Humans EP''» з прадзюсарам Джоэлам Гамільтанам (які супрацоўнічаў з такімі музыкамі як The Black Keys, Elvis Costello, Wu-Tang Clan). Першы паўнавартасны студыйны альбом па назве «''Mister Asylum''» выпушчаны 15 ліпеня 2015 года<ref name="billboard">{{Cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/rock/6583101/highly-suspect-claudeland-exclusive-mister-asylum|title=Highly Suspect Debuts Grungy New Track}}{{Ref-en}}</ref>. Пласцінка стала досыць паспяховай, атрымаўшы намінацыю на «''Лепшы рок-альбом''» 58-й цырымоніі ўручэння [[Грэмі]]. Песня з альбома «''Lydia''» была таксама намінаваная на «''Лепшую рок-песня''» год<ref name="grammys">{{Cite web|url=http://www.wqlz.com/2015/12/07/grammy-nominations-announced-included-slipknot-sevendust-highly-suspect-and-ghost/|title=Grammy Nominations Announced; Included Slipknot, Sevendust, Highly Suspect and Ghost}}{{Ref-en}}</ref>. Іх другі студыйны альбом быў прадстаўлены 18 лістапада 2016 года і стаў яшчэ больш паспяховым, чым папярэдні<ref name="EW">{{Cite web|title=Highly Suspect Detail Second Album, 'The Boy Who Died Wolf' -- exclusive|url=http://www.ew.com/article/2016/09/07/highly-suspect-boy-who-died-wolf|access-date=27 чэрвеня 2023|archive-date=28 лютага 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228163909/https://ew.com/article/2016/09/07/highly-suspect-boy-who-died-wolf/|url-status=dead}}{{Ref-en}}</ref>. Дзве песні з гэтага музычнага зборніка дасягалі вяршыняў музычных чартаў ― «My Name Is Human» узначаліла «''Billboard US Mainstream Rock Songs Chart''», а «Little One» падымалася на другі радок гэтага ж музычнага топу.<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/artist/6531923/highly-suspect/chart?f=376|title=Highly Suspect - Chart history - Billboard}}{{Ref-en}}</ref><ref>{{Cite web|title=New HIGHLY SUSPECT Album 'MCID' To Feature Collaboration With GOJIRA|url=https://www.blabbermouth.net/news/new-highly-suspect-album-mcid-to-feature-collaboration-with-gojira/}}{{Ref-en}}</ref> == Гісторыя == === Стварэнне і Mister Asylum === Highly Suspect быў створаны ў 2009 годзе як кавер-гурт, які выконваў песні такіх вядомых музычных праектаў рок-сцэны, як Sublime, [[Джымі Хендрыкс]] і [[Pink Floyd]]. Трыа-калектыў выступаў у мясцовых барах роднага [[Кейп-Код]]а. Усе ўдзельнікі гурта разам вучыліся ў школе «''Dennis-Yarmouth Regional High School''»<ref name="enterprisenews">{{Cite web|first=Jay N.|last=Miller|url=http://www.enterprisenews.com/article/20150528/ENTERTAINMENT/150526130|title=MUSIC SCENE: Highly Suspect Revel in the Growing Buzz|work=Enterprise News|date=2015-03-04|archive-date=14 квітня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414233954/https://www.enterprisenews.com/article/20150528/ENTERTAINMENT/150526130}}{{Ref-en}}</ref>. Хлопцы выконвалі каверы ў такіх месцах як «The British Beer Company», «J.R Brody’s Roadside Tavern» і «Sundancers», а таксама былі ў канцэртных турах з такімі гуртамі як 10 Years, Monster Truck і [[Sevendust]]<ref name="newyorktimes">{{Cite web|first=Joe|last=Coscarelli|url=https://www.nytimes.com/2016/02/15/arts/music/in-grammy-race-the-band-highly-suspect-marvels-at-its-surprising-double-shot.html?_r=0|title=In Grammy Race, the Band Highly Suspect Marvels at Its Surprising Double Shot|work=[[The New York Times]]|date=2016-02-14|archive-date=11 січня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190111121528/https://www.nytimes.com/2016/02/15/arts/music/in-grammy-race-the-band-highly-suspect-marvels-at-its-surprising-double-shot.html?_r=0}}{{Ref-en}}</ref>. «''First Offense''» быў першым мініальбом калектыву, які быў прэзентаваны 15 ліпеня 2009 года. Музычны зборнік змяшчае такія песні як «''Life’s a Fun Ride''», «''Not Me''» і «''Smile On''» ― гэта былі іх першыя запісаныя аўтарскія трэкі («''Not Me''» пасля была яшчэ ў студыйным альбоме «''Highly Suspect''»). «''The Gang Lion EP''» ― другі мініальбом, які выйшаў 3 кастрычніка 2010 года. Ён змяшчае такія кампазіцыі як «''Gang Lion''»'', «Big Bear»'' і ''«Then Mickey»''. Усе тры трэкі потым з’явіліся ў альбоме «''Highly Suspect''». Іх зборнік па назве «''Highly Suspect''» быў прэзентаваны ў 2011 годзе. Ён змяшчае 14 трэкаў, уключаючы некалькі новых і многія папярэднія трэкі, якія былі перазапісаны. «''The Worst Humans''» ― трэці EP, прэзентаваны 13 ліпеня 2012 года. Мініальбом складаецца з трох песень: «''Bath Salts''»'', «Gumshoe»'' і ''«The Go»''. Запісы былі даступныя на абодвух фізічных носьбітах і ў лічбавым выглядзе на Bandcamp. Чацвёрты міні-альбом ''«Black Ocean»'' з’явіўся ў кастрычніку 2013 года. Ён змяшчае два трэка з іх дэбютнага рэлізу і тры новых: «''Fuck Me Up''», «''Lydia''» і «''Guess What''». Альбом быў спрадзюсаваны Жоэль Гамільтан і Джо Дзюпланцье з Gojira. Гурт у пачатку 2015 года быў у канцэрт-туры па [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] разам з [[Deftones]], Chevelle, Halestorm, Catfish and the Bottlemen і Scott Weiland з Stone Temple Pilots. Іх першы студыйны альбом ''«Mister Asylum»''<ref>{{Cite web|title=10 New Artists You Need to Know Now|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/10-new-artists-you-need-to-know-may-2015-20150526/highly-suspect-20150522|website=Rolling Stone|archive-date=16 листопада 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116141654/http://www.rollingstone.com/music/lists/10-new-artists-you-need-to-know-may-2015-20150526/highly-suspect-20150522}}{{Ref-en}}</ref><ref name="Loudwire">{{Cite web|title=Highly Suspect Reveal 'The Boy Who Died Wolf' Album Details|url=http://loudwire.com/highly-suspect-the-boy-who-died-wolf-album-details-my-name-is-human-single/|website=Loudwire|archive-date=15 січня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220115154048/https://loudwire.com/highly-suspect-the-boy-who-died-wolf-album-details-my-name-is-human-single/}}{{Ref-en}}</ref> прадстаўлены 17 ліпеня 2015 года. Кампазіцыя «''Lydia»'' з гэтага альбома дасягнула чацвёртага радка ''«US Mainstream Rock Songs Chart''» і была дваццаць чацвёртай у «''US Alternative Songs Chart''». Гурт быў абраны рэдактарамі iTunes у спіс «''2015 New Artist Spotlight»''<ref name="iTunes">{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/mister-asylum/id975018114|title=Highly Suspect on iTunes|archive-date=11 січня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190111055102/https://itunes.apple.com/us/album/mister-asylum/id975018114}}{{Ref-en}}</ref>. === The Boy Who Died Wolf (2016—2017) === Другі альбом калектыву па назве «''The Boy Who Died Wolf»'' быў прэзентаваны 18 лістапада 2016 года<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/the-boy-who-died-wolf-mw0002980448|title=The Boy Who Died Wolf - Highly Suspect|last=Erlewine|first=Stephen Thomas|website=AllMusic|archive-date=22 серпня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822030844/https://www.allmusic.com/album/the-boy-who-died-wolf-mw0002980448}}{{Ref-en}}</ref>. Перад выпускам альбома, 7 верасня 2016 года, быў прадстаўлены трэк «''My Name Is Human»'', які атрымаў станоўчыя водгукі і вялікую папулярнасць у ЗША<ref name="EW"/>. Кампазіцыя ўвайшла ў спіс намінантаў «''Лепшая рок-песня»'' на 59-й цырымоніі ўручэння <u>Грэмі</u><ref>{{Cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/news/grammys-beyonce-drake-rihanna-kanye-west-lead-nominees-w453807|title=Grammys 2017: Beyonce, Drake, Rihanna, Kanye West Lead Nominees}}</ref>. == Дыскаграфія == === Студыйныя альбомы === {| class="wikitable plainrowheaders" border="1" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" style="width:19em;" |Назва ! rowspan="2" scope="col" style="width:22em;" |Дэталі ! colspan="7" scope="col" |Самая высокая пазіцыя ў чарце |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US <ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/billboard-200|title=Highly Suspect – Chart History – Billboard 200|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514045716/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/billboard-200|archive-date=14 травня 2018|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Alt. <ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/alternative-albums|title=Highly Suspect – Chart History – Alternative Albums|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509104358/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/alternative-albums|archive-date=9 травня 2018|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Dig. <ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/digital-albums|title=Highly Suspect – Chart History – Digital Albums|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20180520184404/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/digital-albums|archive-date=20 травня 2018|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Hard <ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/hard-rock-albums|title=Highly Suspect – Chart History – Hard Rock Albums|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509104422/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/hard-rock-albums|archive-date=9 травня 2018|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Rock <ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/rock-albums|title=Highly Suspect – Chart History – Top Rock Albums|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20180520184244/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/rock-albums|archive-date=20 травня 2018|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Sales <ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/top-album-sales|title=Highly Suspect – Chart History – Top Album Sales|website=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20180520184305/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/top-album-sales|archive-date=20 травня 2018|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |NZ <ref>{{Cite web|title=charts.nz — Discography Highly Suspecturl=https://nztop40.co.nz/index.php/chart/albums?chart=4297|website=nztop40.co.nz|accessdate=4 квітня 2018}}{{Ref-en}}</ref> |- ! scope="row" |''Mister Asylum'' | * Прэзентаваны: 17 ліпеня, 2015 * Лэйбл: 300 * Фармат: [[Кампакт-дыск|CD]], digital download |56 |— |9 |2 |7 |23 |— |- ! scope="row" |''The Boy Who Died Wolf'' | * Прэзентаваны: 18 лістапада, 2016 * Лэйбл: 300 * Фармат: CD, лічбавая загрузка |28 |1 |8 |2 |2 |16 |10 |- !''MCID'' | * Released: November 1, 2019 * Label: 300, Atlantic * Formats: CD, digital download, streaming |79 |4 |4 |— |10 |18 |20 |- !''The Midnight Demon Club'' | * Released: September 9, 2022<ref>{{Cite web|language=en|url=https://loudwire.com/highly-suspect-natural-born-killer-pink-lullabye-songs-midnight-demon-club-album/|title=Highly Suspect Share Two Very Different New Songs, Announce Fourth Album|first=Joe|last=DiVita|website=Loudwire|date=June 22, 2022|access-date=2022-06-22}}</ref> * Label: Roadrunner/FRSKT * Formats: CD, digital download, streaming |— |— |— |— |— |— |— |- !''As Above, So Below'' | * Released: July 19, 2024<ref>{{cite web|url=https://www.revolvermag.com/music/highly-suspect-new-album-lead-single-summertime-voodoo|title=Highly Suspect announce new album, debut lead single "Summertime Voodoo"|work=Revolver|date=May 14, 2024|access-date=May 14, 2024}}</ref> * Label: Roadrunner, 300, Elektra * Formats: Digital download, streaming |— |— |— |— |— |— |6 <ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2024-07-26|title=NZ Top 40 Albums Chart|date=July 29, 2024|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=July 26, 2024}}</ref> |} === Кампіляцыйныя альбомы === * ''Highly Suspect'' (2011) === Міні-альбомы (EP) === * ''First Offense'' (2009) * ''The Gang Lion EP'' (2010) * ''The Worst Humans'' (2012) * ''Black Ocean'' (2013) === Сінглы === {| class="wikitable plainrowheaders" border="1" style="text-align:center;" |+Спіс сінглаў і іх вышэйшыя радкі ў чартах ! rowspan="2" scope="col" |Назва ! rowspan="2" scope="col" |Год ! colspan="5" scope="col" |Самая высокая пазіцыя ў чарце ! rowspan="2" scope="“col”" |Сертыфікат ! rowspan="2" scope="col" |Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Main.<br /><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/hot-mainstream-rock-tracks|title=Highly Suspect – Chart History – Mainstream Rock|website=Billboard|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=7 травня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507050105/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/hot-mainstream-rock-tracks}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Alt.<br /><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/alternative-songs|title=Highly Suspect – Chart History – Alternative Songs|website=Billboard|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=9 травня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509104410/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/alternative-songs}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Rock<br /><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/rock-songs|title=Highly Suspect – Chart History – Hot Rock Songs|website=Billboard|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=9 травня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509104446/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/rock-songs}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |US Air.<br /><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/rock-airplay|title=Highly Suspect – Chart History – Rock Airplay|website=Billboard|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=9 травня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509104434/https://www.billboard.com/music/highly-suspect/chart-history/rock-airplay}}{{Ref-en}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:75%;" |NZ<br /><ref name="NZ Heatseekers Singles Chart">{{Cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4272|title=NZ Heatseekers Singles Chart|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=19 квітня 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170419123747/http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4272}}{{Ref-en}}</ref> |- ! scope="row" |«Lydia» | rowspan="2" |2015 |4 |24 |26 |14 |— | * RIAA: Gold<ref name="RIAA">{{Certification Cite|accessdate=25 травня 2018}}{{Ref-en}}</ref> | rowspan="2" |''Mister Asylum'' |- ! scope="row" |«Bloodfeather» |5 |37 |— |21 |— | |- ! scope="row" style="white-space: nowrap;" |«My Name Is Human» |2016 |1 |20 |12 |7 |— | * RIAA: Gold<ref name="RIAA" /> | rowspan="2" |''The Boy Who Died Wolf'' |- ! scope="row" |«Little One» |2017 |2 |26 |21 |12 |— | |} === Музычныя відэакліпы === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:left;" ! scope="col" |Год ! scope="col" |Назва ! scope="col" |Рэжысёр ! scope="col" |Альбом ! scope="col" |Спасылка |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2012 |«Bath Salts» |Jamie Northrup | rowspan="3" |''Mister Asylum'' | style="text-align:center;" |<ref name="BathSaltsVideo">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=VoA9tLkrgHY|title=Highly Suspect – Bath Salts (Official Video)|publisher=[[YouTube]]|date=23 серпня 2012|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=28 травня 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528230328/https://www.youtube.com/watch?v=VoA9tLkrgHY}}{{Ref-en}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2015 |«Lydia» | rowspan="2" |TS&R | style="text-align:center;" |<ref name="LydiaVideo">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ev-bR9ii7Gs|title=Highly Suspect – Lydia (Official Video)|publisher=YouTube|date=26 червня 2015|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=27 червня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180627155016/https://www.youtube.com/watch?v=ev-bR9ii7Gs}}{{Ref-en}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" |2016 |«Bloodfeather» | style="text-align:center;" |<ref name="BloodfeatherVideo">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nBwHtgQH2EQ|title=Highly Suspect – Bloodfeather (Official Video)|publisher=YouTube|date=19 березня 2016|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=6 травня 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506060222/https://www.youtube.com/watch?v=nBwHtgQH2EQ}}{{Ref-en}}</ref> |- |«Serotonia» |Johnny Stevens | rowspan="3" |''The Boy Who Died Wolf'' | style="text-align:center;" |<ref name="SerotoniaVideo">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=P027oGJy2n4|title=Highly Suspect – Serotonia (Official Music Video)|publisher=YouTube|date=29 лютого 2016|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=18 травня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180518193013/https://www.youtube.com/watch?v=P027oGJy2n4}}{{Ref-en}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" style="text-align:center;" |2017 |«My Name Is Human» |Marc Klasfeld | style="text-align:center;" |<ref name="MyNameIsHumanVideo">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=l5-gja10qkw|title=Highly Suspect – My Name Is Human (Official Video)|publisher=YouTube|date=23 лютого 2017|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=13 березня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180313095326/https://www.youtube.com/watch?v=l5-gja10qkw}}{{Ref-en}}</ref> |- |«Little One» |Djay Brawner & Johnny Stevens | style="text-align:center;" |<ref name="LittleOneVideo">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=eKcIedFBiVU|title=Highly Suspect – Little One (Official Video)|publisher=YouTube|date=26 квітня 2017|accessdate=4 квітня 2018|archive-date=18 травня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180518192945/https://www.youtube.com/watch?v=eKcIedFBiVU}}{{Ref-en}}</ref> |- |} == Склад гурта == * Джоні Стывенс — саліст, [[гітара]], [[сінтэзатар]], [[фартэпіяна]] * Раян Мэер — [[барабан]], [[Спеў|вакал]] * Рыч Мэер — [[бас-гітара]], [[Спеў|вакал]] == Узнагароды і намінацыі == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Год ! scope="col" |Прэмія ! scope="col" |Назва музычнай працы ! scope="col" |Намінацыя ! scope="col" |Вынік ! scope="col" |Спасылка |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align:center;" |2016 | rowspan="2" |'''58-я цырымонія «Грэмі»''' |«Lydia» |Лепшая рок-песня | {{Намінацыя}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | |- |«''Mister Asylum»'' |Лепшы рок-альбом | {{Намінацыя}} |- ! rowspan="3" scope="row" style="text-align:center;" |2017 |'''59-я цырымонія «Грэмі»''' |«My Name Is Human» |Лепшая рок-песня | {{Намінацыя}} | style="text-align:center;" | |- | rowspan="2" |'''«Alternative Press Music Awards»''' |«Highly Suspect» |Лепшы хардрок выканаўца | {{Намінацыя}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | |- |«Bloodfeather» |Лепшае музычнае відэа | {{Намінацыя}} |- ! scope="row" |2018 |'''«2018 iHeartRadio Music Awards»''' |«Highly Suspect» |Рок-выканаўца года | {{Намінацыя}} | |} {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2023-06-27}} [[Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага рока]] [[Катэгорыя:Рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2009 годзе]] pxk6okgtlxd7p5y26i6xssoeaqwsqvv 0 745896 5173957 4562258 2026-08-01T02:26:38Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173957 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = | image descr = | regnum = Жывёлы | parent = Amata | rang = Від | latin = Amata huebneri | author = | syn = | wikispecies = Amata huebneri | commons = Category:Amata huebneri | itis = | ncbi = | eol = }} '''Amata huebneri''' — від [[Молі|молей]] з сямейства {{bt-bellat||Erebidae}}. Від быў упершыню апісаны [[Жан Батыст Буадзюваль|Жанам Батыстам Буадзювалем]] у 1829 годзе<ref>{{Cite web|url=http://zipcodezoo.com/Key/Animalia/Amata_Genus.asp|title=''Amata'' (Genus)|website=ZipcodeZoo.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607003811/http://zipcodezoo.com/Key/Animalia/Amata_Genus.asp|archive-date=7 June 2012}}</ref>. Сустракаецца ад індааўстралійскіх тропікаў да паўночнай [[Аўстралія|Аўстраліі]]<ref>{{Cite web|url=http://www.mothsofborneo.com/part-6/syntominae/syntominae-1-33.php|title=''Amata huebneri'' Boisduval|author=Holloway|first=Jeremy Daniel|website=The Moths of Borneo|access-date=30 October 2019}}</ref>. == Апісанне == Дарослыя асобіны чорныя з жоўтымі палосамі на брушку і празрыстымі вочкамі на крылах<ref>{{Cite web|url=http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/arct/huebneri.html|title=''Amata huebneri'' (Boisduval, [1828]) Wasp Moth|author=Herbison-Evans|first=Don|website=Australian Caterpillars and their Butterflies and Moths|date=9 July 2017|access-date=30 October 2019|last2=Crossley|first2=Stella|archive-date=10 жніўня 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230107/http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/arct/huebneri.html|url-status=dead}}</ref>. == Харчовыя расліны == Было зафіксавана, што лічынкі харчуюцца на відах {{bt-bellat||Oryza sativa}}, {{bt-bellat||Mikania micrantha}}, {{bt-bellat||Oxalis barrelieri}} і {{bt-bellat|батат|Ipomoea batatas}}, але таксама могуць есці рэчывы, якія раскладаюцца, і рэчывы, багатыя бялком. {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2023-08-17}} [[Катэгорыя:Мядзведзіцы]] ttlcgacrw8uevg57sm53o5jgoki35k0 0 749642 5173980 5154755 2026-08-01T04:37:58Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173980 wikitext text/x-wiki {{картка ЛА |гады вытворчасці = 1952-1962 |статус = на ўзбраенні |асноўны эксплуатант = {{USA}} }} '''Boeing B-52 Stratofortress''' — [[ЗША|амерыканскі]] міжкантынентальны [[стратэгічны бамбардзіроўшчык]] кампаніі [[Boeing|Боінг]], які стаіць на ўзбраенні [[Ваенна-паветраныя сілы ЗША|ВПС]] [[ЗША]] з 1955 года. Самалёт прыйшоў на змену бамбардзіроўшчыку B-36. На дагукавой хуткасці на вышынях да 15 кіламетраў ён здольны несці розныя віды зброі, у тым ліку [[Ядзерная зброя|ядзерныя зарады]]. Асноўная задача, для якой B-52 распрацоўваўся — даставіць дзве [[Тэрмаядзерная зброя|тэрмаядзерныя бомбы]] вялікай магутнасці да любога пункту ў [[СССР]]. Адна з мадыфікацый — B-52G — з’яўляецца абсалютным рэкардсменам па далёкасці сярод баявых самалётаў. Гэта таксама адзін з нямногіх [[Ваенна-паветраныя сілы|ваенных самалётаў]], якія знаходзяцца на службе бесперапынна больш за паўстагоддзя. Нягледзячы на тое, што лятальны апарат распрацоўваўся ў канцы 1940-х — пачатку 1950-х, ён па-ранейшаму застаецца асноўным самалётам далёкай бамбардзіровачнай авіяцыі амерыканскіх ВПС (разам з [[B-1 Lancer]]) і будзе заставацца такім, як мінімум, да 2030 года. На мадэрнізацыю самалётаў плануецца выдаткаваць 11,9 млрд долараў<ref>{{Cite web|url=http://www.latimes.com/business/la-fi-ageless-b52-bomber-20130819,0,6642110.story|title=Upgrades aim to extend B-52 bombers' already long lives|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819170253/http://www.latimes.com/business/la-fi-ageless-b52-bomber-20130819,0,6642110.story|archive-date=2013-08-19|access-date=2013-08-19|url-status=live}}</ref>. == Гісторыя == === Заданне === 23 лістапада 1945 года камандаванне матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння ВПС ЗША апублікавала жаданыя эксплуатацыйныя характарыстыкі для новага стратэгічнага бамбардзіроўшчыка, «здольнага выконваць стратэгічную місію без залежнасці ад перадавых і прамежкавых баз, якія кантралююцца іншымі краінамі». Самалёт павінен быў здзяйсняць палёт з хуткасцю 480 км/г (300 міль у гадзіну) на вышыні 10 000 м (34 000 футаў) з баявым радыусам 8 000 км (5 000 міль). Узбраенне павінна было складацца з нявызначанай колькасці 20-мм гармат і 4 500 кг (10 000 фунтаў) бомбаў. 13 лютага 1946 года ВПС ЗША разаслалі запрашэнні да ўдзелу ў «таргах» па гэтых спецыфікацыях, прапановы падалі кампаніі [[Boeing]], [[Consolidated Aircraft]] і [[Glenn L. Martin Company]]. === Змены ў заданні === ==== Model 462 ==== 5 чэрвеня 1946 года быў прадстаўлены праект самалёта Boeing Model 462, самалёт з прамым крылом, абсталяваны шасцю турбавінтавымі рухавікамі Wright T35, агульнай масай 160 000 кг і баявым радыусам дзеяння 5010 км (3110 міль). Праект неўзабаве быў абвешчаны пераможцам, і 28 чэрвеня 1946 года Boeing атрымаў кантракт на 1,7 мільёна долараў на стварэнне поўнамаштабнага макета новага самалёта атрымаўшага назву XB-52 а таксама правядзенне папярэдніх інжынерных пошукаў і выпрабаванняў. Аднак да кастрычніка 1946 года ВПС ЗША пачалі выказваць занепакоенасць з нагоды велізарных памераў новага самалёта і яго няздольнасці адпавядаць зададзеным канструктыўным патрабаванням. У адказ на гэта Boeing распрацаваў Model 464, паменшаную версію Model 462 з чатырма рухавікамі агульнай масай 100 000 кг (230 000 фунтаў), якая на кароткі час была прызнана прымальнай. ==== Model 464-17 ==== Пасля, у лістападзе 1946 года, намеснік начальніка штаба ВПС па даследаваннях і распрацоўках генерал [[Керціс Лемей]] выказаў жаданне развіваць крэйсерскую хуткасць у 640 км/г (400 міль у гадзіну), на што Boeing перапрацавалі праект на самалёт вагой 140 000 кг (300 000 фунтаў). У снежні 1946 года фірму Boeing папрасілі ўнесці змены ў канструкцыю праектуемага самалёта. Цяпер гэта павінен быў быць чатырохматорны бамбардзіроўшчык з максімальнай хуткасцю 640 км/г (400 міль у гадзіну), далёкасцю палёту 19 000 км (12 000 міль) і магчымасцю несці [[Ядзерная зброя|ядзерную зброю]]; у агульным самалёт мог важыць да 220 000 кг (480 000 фунтаў). У адказ Boeing прапанаваў дзве мадэлі, абсталяваныя турбавінтавымі рухавікамі T35. Мадэль 464-16 была «толькі ядзерным» бамбардзіроўшчыкам з карыснай нагрузкай у 4500 кг (10 000 фунтаў), у той час як мадэль 464-17 была бамбардзіроўшчыкам агульнага прызначэння з карыснай нагрузкай у 4100 кг (9 000 фунтаў). З-за перспектывы вялікіх выдаткаў, звязаных з набыццём двух спецыялізаваных самалётаў, ВПС ЗША абралі мадэль 464-17, разумеючы, што яна можа быць адаптаваная для нанясення ядзерных удараў. [[Файл:Boeing B-52 Stratofortress evolution, part 1.png|міні|260x260пкс|Змена формы апярэння праектаў: Model 462 (1946 г.), Model 464-29 (1947 г.) і Model 464-35 (1948 г.)]] Быў нават пабудаваны поўнапамерны макет<ref>{{Cite web|url=https://www.reddit.com/r/MilitaryAviation/comments/mckze4/fullscale_mockup_of_the_boeing_46417/?rdt=33415|title=Full-scale mockup of the Boeing 464-17 turboprop-powered intercontinental bomber, one of the first design studies for the B-52 Stratofortress, early 1948. From https://www.secretprojects.co.uk/threads/xb-52-competition.759/page-4|last=vahedemirjian|website=r/MilitaryAviation|date=2021-03-25|access-date=2025-04-30}}</ref>, але ў чэрвені 1947 года ваенныя патрабаванні былі ізноў абноўлены. ==== Model 464-29 ==== Для ВПС ЗША станавілася відавочным, што нават з абноўленымі характарыстыкамі XB-52 састарэе да моманту запуску ў вытворчасць і будзе мала чым адрознівацца ад Convair B-36 Peacemaker; у выніку ўвесь праект быў адкладзены на шэсць месяцаў.<ref>{{Cite web|url=https://www.airvectors.net/avb52_1.html|title=[1.0] B-52 Evolution|website=www.airvectors.net|access-date=2025-04-30|archive-date=19 студзеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119173415/http://www.airvectors.net/avb52_1.html|url-status=dead}}</ref> На працягу гэтага часу Boeing працягваў удасканальваць канструкцыю, у выніку чаго была створана мадэль 464-29 з максімальнай хуткасцю 732 км/г (455 міль у гадзіну) і далёкасцю палёту 8000 км (5000 міль). Прадугледжвалася 20-градуснае стрэлападобнае крыло, чаты турбавінтавых рухавікі [[Pratt & Whitney (P&W) XT 57]], шэсць груп шасі з чатырох двухколавых вузлоў размешчаных у шэраг уздоўж цэнтральнай лініі, і хваставая кулямётная турэль. У верасні 1947 г. быў скліканы Камітэт па цяжкай бамбардзіроўцы (Heavy Bombardment Committee), каб вызначыць патрабаванні да характарыстык ядзернага бамбардзіроўшчыка. Афіцыйна зацверджаныя 8 снежня 1947 года, гэтыя патрабаванні прадугледжвалі максімальную хуткасць 800 км/г (500 міль у гадзіну) і запас ходу ў 13 000 км (8000 міль), што нашмат перавышала магчымасці Model 464-29. Сітуацыя ішла да скасавання кантракту з Boeing, прадбачыўшы гэта 11 снежня 1947 года прэзідэнта Boeing Уільям Макферсан Ален звярнуўся да міністра ваенна-паветраных сіл Сцюарта Сімінгтана. Ален выказаў здагадку, што канструкцыю можна адаптаваць да новых авіяцыйных тэхналогій і больш строгім патрабаванням. У студзені 1948 года Boeing было даручана старанна вывучыць апошнія тэхналагічныя інавацыі, уключаючы дазапраўку ў паветры і «лятаючае крыло» (якое падавалася перспектыўным). ==== Model 464-35 ==== Адзначаючы праблемы са стабільнасцю і кіравальнасцю, з якімі сутыкнулася карпарацыя Northrop са сваімі бамбардзіроўшчыкамі YB-35 і YB-49 (схема «лятаючае крыло»), Boeing настойваў на стварэнні самалёта стандартнай канструкцыі і ў красавіку 1948 года прадставіў прапанову на пабудову і выпрабаванне двух прататыпаў Model 464-35 (на прыкладна 30 мільёнаў долараў ЗША). Далейшыя дапрацоўкі на працягу 1948 года прывялі да стварэння самалёта з максімальнай хуткасцю 926 км/г (513 міль у гадзіну) на вышыні 11 000 м (35 000 футаў), далёкасцю палёту 11 119 км (6 909 міль) і поўнай масай 130 000 кг (з улікам 4500 кг бомбаў і 75 240 л паліва). Укараненне функцыі дазапраўкі ў паветры прывяла да таго, што Model 464-35 стаў крыху меншым у памерах (у адрозненні ад больш ранніх канцэпцый дызайну). Крылы сталі крыху менш шырокімі, а чатыры турбавінтавыя рухавікі сталі абсталяваныя вінтамі супрацьлеглага кручэння. У чэрвені 1948 года кіраўнік СССР Іосіф Сталін увёў блакаду заходняга Берліна, што прывяло да росту напружаннасці ў регіёне. У гэты час ВПС неадкладна вярнулі праект B-52 на разгледжанне, хутка заключыўшы кантракт на макет і два лятаючых прататыпа, прычым першы прататып павінен быў быць гатовы да пачатку 1951 года. Дзяржаўнае фінансаванне пачало расці. У сярэдзіне 1948 года прадстаўнікам ВПС быў прадставіла праект 464-35. Аднак інжынерам Boeing сказалі, што ВПС больш не зацікаўлены ў турбавінтавых рухавіках, паколькі яны не могуць забяспечыць адэкватных характарыстык і надзейнасці, і ВПС хочуць самалёт з рэактыўным рухавіком (улічваючы што Boeing неаднаразова прапаноўвалі рэактыўныя рухавікі на B-52, а кіраўніцтва ВПС катэгарычна адмаўлялася, гэта расчаравала інжынераў). У якасці турбарэактыўнага рухавіка ВПС рэкамендавалі дапрацаванны Pratt & Whitney JT3 з палепшанай паліўнай эканамічнасцю. ==== Model 464-40 ==== [[Файл:Boeing B-52 Stratofortress evolution, part 2.png|міні|260x260пкс|Models 464-49 (1949), Models 464-67 (1951) і B-52A (1952)]] Летам 1948 года ў фірме Boeing распрацоўвалі Model 464-40. І адразу замянілі турбавінтавыя рухавікі турбарэактыўнымі рухавікамі Westinghouse J40. Кіраўнік праекта ад ВПС ЗША, які азнаёміўся з мадэллю 464-40, быў прыемна здзіўлены зменай кірунку распрацоўкі B-52, тым больш што ён таксама ўжо разважаў у аналагічным кірунку. Тым не менш, урад не раздзяляў аптымізм вайскоўцаў на конт рэактыўных рухавікоў, і быў занепакоены іх высокім спажываннем паліва. У выніку фірме Boeing далі ўказанне выкарыстоўваць турбавінтавую Model 464-35 у якасці асновы для XB-52. Хоць генерал Говард А. Крэйг (намеснік начальніка штаба па матэрыяльна-тэхнічным забеспячэнні) пагадзіўся з тым, што будучыня за турбарэактыўнымі рухавікамі, ён не адчуваў асаблівага энтузіязму з нагоды рэактыўнага B-52, паколькі лічыў, што рэактыўны рухавік яшчэ недастаткова развіты, і трэба затрымацца на турбавінтавых рухавіках як на прамежкавай стадыі. Аднак Boeing было рэкамендавана працягваць даследаванні турбарэактыўных рухавікоў (як перспектывы на будучыню). Кампраміс быў знойдзены ў кастрычніку 1948 года, калі інжынеры Boeing Джордж С.Шайрэр, Арт Карлсэн і Фон Блюменталь прадставілі праект чатырохматорнага турбавінтавога бамбардзіроўшчыка начальніку аддзела распрацоўкі бамбардзіроўшчыкаў палкоўніку Піту Уордену. Уордэн быў расчараваны праектам самалёта і спытаў, ці можа каманда Boeing падрыхтаваць прапанову па чатырохматорным турбарэактыўным бамбардзіроўшчыку. Аднак праглядзеўшы перспектыўны праект, Уордэн папрасіў яго палепшыць. ==== Model 464-49 ==== Праз пару дзён работы лепшых спецыялістаў Boeing быў прадстаўлены праект Model 464-49. Спраектаваны на аснове кампаноўкі прынятага на ўзбраенне бамбардзіроўшчыка [[Boeing B-47 Stratojet|B-47 Stratojet]] з 35-градуснымі стрэлападобнымі крыламі, васьмю рухавікамі JT3, спаранымі ў чатырох падкрылавых гандолах, і веласіпедным шасі з выноснымі коламі на канцах крыла. Задняя і пярэдняя стойкі шасі маглі паварочвацца на 20° ад восевай лініі самалёта для павышэння бяспекі пры пасадцы пры бакавым ветры. ВПС былі вельмі зацікаўлены ў гэтай прапанове, і група канструктараў працягнула яго дапрацоўваць, каб у лістападзе 1949 года распрацаваць канчатковую версію праекта — Model 464-67. Паралельна фірма Boeing пачала будаўніцтва двух прататыпаў, але ў ВПС ЗША шмат хто працягваў «вагацца», разглядаючы альтэрнатывы для задавальнення патрэбаў у стратэгічных бамбардзіроўшчыках, такія як удасканаленне Boeing B-47 Stratojet, у палепшаную версію, пазначаную як «B-47Z»; ці рэактыўную версію B-36 са стрэлападобнасцю крылом — «Convair YB-60».<ref>{{Cite web|url=https://www.airvectors.net/avb52_1.html|title=[1.0] B-52 Evolution|website=www.airvectors.net|access-date=2025-04-30|archive-date=19 студзеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119173415/http://www.airvectors.net/avb52_1.html|url-status=dead}}</ref> У красавіку 1949 года быў гатовы поўнапамерны макет які станоўча прайшоў праверкі, аднак далёкасць палёту зноў стала прадметам турботы, паколькі рухавік J40 і раннія мадэлі J57 (дапрацаваны JT3) мелі празмерны расход паліва. Нягледзячы на размовы пра чарговы перагляд спецыфікацый ці нават пра паўнавартасны конкурс праектаў сярод вытворцаў самалётаў, генерал Лемей (які к таму часу стаў адказваць за стратэгічнае авіяцыйнае камандаванне) настойваў на тым, што прадукцыйнасць не павінна пагаршацца з-за затрымак у распрацоўцы рухавіка. ==== Model 464-67 ==== У хуткім часе быў гатовы канчатковы, больш буйны, праект Model 464-67. Boeing заявілі што пасля запуску ў вытворчасць далёкасць палёту можа быць дадаткова павялічана ў наступных мадыфікацыях самалёта. [[14 лютага]] 1951 года Boeing нарэшце атрымаў кантракт на 13 самалётаў якія атрымалі пазначэнне «B-52A» (ужо ў 1952 годзе кантракт быў пашыраны да 282 самалётаў). Але нават пасля таго як кантракт быў падпісаны няяснасці з боку ВПС захоўваліся. Штаб ВПС ЗША вырашыў, што ў іх няма неабходнасці ў бамбардзіроўшчыку далёкага радыуса (такім як B-52), і пажадаў, каб усе яны былі пабудаваныя як разведвальныя самалёты. Аднак стратэгічнае авіяцыйнае камандаванне, наадварот хацелі самалёт які будзе працаваць і як бамбардзіроўшчык, і як разведвальная платформа, з разведвальным кантэйнерам, якія загружаецца ў бомбаадсек для такіх місій. У выніку Boeing прыйшлося мець на ўвазе абодва пажадання. == Варыянты == ==== ХВ-52 ==== Першы прататып B-52 (Model 464-67, серыйны нумар 49-230) для выкарыстання ў аэрадынамічных і пілатажных выпрабаваннях. Пабудаваны на заводзе Boeing Seattle. Рухавікі 8×P&W YJ57-3 з цягай 3950 кгс кожны. Насавая частка з кроплепадобным «ліхтаром» кабіны (пілоты сядзяць «тандэмна», адзін за другім). Пабудаваны ў 1951 годзе. 29 лістапада 1951 года пад час наземных выпрабаванняў адбылася аварыя ў пнеўматычнай сістэме якая прывяла да частковага разбурэння задняй кромкі крыла. Самалёт прыйшлося адправіць на рамонт. Першы палёт здзейсніў 2 кастрычніка 1952 года (пазней прататыпа YB-52).<ref>{{Cite web|url=https://www.airvectors.net/avb52_1.html|title=[1.0] B-52 Evolution|website=www.airvectors.net|access-date=2025-04-30|archive-date=19 студзеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119173415/http://www.airvectors.net/avb52_1.html|url-status=dead}}</ref> [[Файл:YB-52sideview.jpg|міні|260x260пкс|YB-52. Добра бачны «ліхтар» верхняй кабіны з тандэмным размяшчэннем пілотаў]] ==== YB-52 ==== Другі прататып B-52 (Model 464-67, серыйны нумар 49-231) для выкарыстання ў аэрадынамічных і пілатажных выпрабаваннях. Пабудаваны на заводзе Boeing Seattle 15 лютага 1952 года. «Ліхтар» кабіны пілотаў быў таксама тыпу «тандэм». Першы палёт здзейсніў 15 красавіка 1952 года па маршруце Renton Field ([[Рэнтан (Вашынгтон)|Рэнтан]], штат Вашынгтон) — авіябаза «Ларсан». Палёт працягваўся 2 гадзіны 21 хвіліну. ==== В-52А ==== Першая серыйная версія B-52. Усе тры адзінкі B-52A былі перададзены Boeing для лётных выпрабаванняў.<ref>{{Cite web|url=https://www.american-spacecraft.org/x-15/b-52-pima.html|title=American Spacecraft {{!}} NB-52A "The High and Mighty One"|website=www.american-spacecraft.org|access-date=2025-04-26}}</ref> У адрозненні ад папярэдніх мадыфікацый была перапраектавана пярэдняя частка фюзеляжа. Тандэмнае размяшчэнне сядзенняў было заменена на канфігурацыю «бок у бок», «ліхтар» кабіны быў перапраектаваны, а падоўжаны на 21 цалю (53 см) нос дазваляў размясціць больш авіёнікі і новага шостага члена экіпажа. У задняй частцы фюзеляжа была дададзеная хваставая турэль з чатырма [[Кулямёт|кулямётамі]] і сістэмай кіравання агнём. Таксама з’явіліся знешнія паліўныя бакі на 3800 л пад кожным крылом. [[Файл:B-52A.jpg|міні|260x260пкс|Boeing B-52A (бартавы нумар 52-001) у палёце. Знешнія паліўныя бакі зняты.]] ==== NB-52A ==== Апошні самалёт мадыфікацыі B-52A (серыйны № 52-003) быў мадыфікаваны ў 1959 годзе для перавозкі і запуску гіпергукавых ракетных самалётаў [[North American X-15]]. Мадыфікацыя атрымала назву NB-52A. Пілон быў усталяваны пад правым крылом паміж фюзеляжам і ўнутранымі рухавікамі, дзе была дэмантавана частка закрылкі (у месце дзе размясціўся хвост X-15). Бакі з вадкім кіслародам і перакісам вадароду былі ўсталяваныя ў бомбаадсеках для запраўкі X-15 непасрэдна перад запускам. Яго першы палёт з X-15 адбыўся 19 сакавіка 1959 года, а першы запуск адбыўся 8 чэрвеня 1959 года. ==== B-52B ==== Першая мадыфікацыя самалёта B-52 прынятая на ўзбраенне ВПС ЗША (29 чэрвеня 1955 года). Самалёты абсталёўваліся рухавікамі 8×J57-PW-19W, з цягай па 5490 кгс за кошт сістэмы ўпрыску вады. Самалёты мелі нязначныя паляпшэнні ў сілавой устаноўцы і бартавым абсталяванні. Першы палёт B-52B з серыйным нумарам 52-8711 здзейсніў 29 чэрвеня 1952 года. Усяго пабудавана 50 самалётаў (серыйныя нумары: 53-373..53-376, 53-380..53-398, усе на заводзе Boeing Seattle). Першым падраздзяленнем, якое атрымала B-52B было 93-е бамбардзіровачнае крыло (93rd BW) на авіябазе Кастл у Каліфорніі, аперацыйнай гатоўнасці крыло дасягнула 12 сакавіка 1956 года. Аднак станам на сярэдзіну 1956 года з прычыны прыпынення трэніровак пасля катастрофы ў лютым у авіякрыле не было баегатовых экіпажаў B-52B. Усе B-52B былі зняты з узбраення да чэрвеня 1966 года. Сем бамбардзіроўшчыкаў былі даабсталяваны да варыянту B-52C па праекце Sunflower. ==== NB-52B «Balls 8» ==== [[Файл:X-38 131R flies free from NASA's NB-52B mothership in 2001 (EC01-0204-2).jpg|міні|Выпрабаванне вяртальнага касмічнага апарата [[X-38]] з самалёта-носьбіта NB-52B|260x260пкс]] NB-52B (у некаторых крыніцах яго адносяць да RB-52B) — самалёт мадыфікацыі B-52B (пад нумарам 52-8), быў мадыфікаваны для перавозкі і запуску [[North American X-15|гіпергукавых ракетных самалётаў X-15]], а пазней — X-38 і X-43. Таксама выкарыстоўваўся для першых пробных паветраных пускаў лёгкай [[Ракета-носьбіт|ракеты-носьбіта]] «[[Пегас (ракета-носьбіт)|Пегас]]». Атрымаў мянушку «Balls 8». Лятаў па праграмам даследаванняў [[НАСА]] з 1966 па 17 снежня 2004 года, што зрабіла яго найстарэйшым лятаючым B-52B. ==== RB-52B ==== RB-52B — разведвальная мадыфікацыя самалётаў B-52B. У 1955-56 гадах 27 з 50 пабудаваных B-52B былі пераабсталяваны для носьбітаў «разведвальнага кантэйнера» ў бомбаадсеку. Рухавікі былі заменены на J57-P-3. Экіпаж самалёта павялічаны да 8 чалавек. У разведвальным кантэйнеры масай 136 кг былі размешчаны прымачы радыёвыпраменьвання, фотакамеры, а таксама катапультаваныя вертыкальна ўніз крэслы двух аператараў разведвальнага абсталявання. ==== B-52C ==== [[Файл:ADM-20C-40-MC Quail decoy missile at NMUSAF.jpg|міні|[[ADM-20 Quail]] — ракета несапраўдная цэль. Мае радыёлакацыйны след падобны да B-52. Распрацоўвалася як сродак заблытаць РЛС праціўніка. |260x260пкс]] 35 самалётаў пабудаваны на заводзе Boeing Seattle у 1955-56 гадах (серыйныя нумары: 53-399..53-408, 54-2664..54-2688). Рухавікі 8×J57-PW-19W. Падкрыльныя бакі павялічанага аб’ёму павялічылі магчымы запас паліва прыкладна да 158000 літраў. Узлётная вага павялічана на 13605 кг (да 204000 кг). Ніжнія паверхні крыла і фюзеляжа былі афарбаваныя ў белы колер для зніжэння ўздзеяння на самалёт светлавога выпраменьвання ядзернага выбуху. Першы палёт B-52C здзейсніў у чэрвені 1956 года. У 1959—1963 гадах самалёты былі мадэрнізаваны па праекце Big Four, атрымалі больш дасканалую РЛС, а таксама магчымасць выконваць палёт на малых вышынях у любых умовах надвор’я. Узбраенне было дапоўнена магчымасцю запуску ракет [[AGM-28 Hound Dog]], таксама самалёт стаў носьбітам несапраўдных радыёлакацыйных цэляў — ракет [[ADM-20 Quail]]. Апошні B-52C быў выведзены з баявога складу ВПС ЗША 29 верасня 1971 года. ==== JB-52C ==== Версія самалёта B-52C пераабсталяваных для выпрабаванняў сродкаў РЭБ. Было пераабсталявана 2 самалёта. ==== RB-52C ==== Першапачаткова абазначэнне RB-52C было прысвоена самалётам B-52C, якія выкарыстоўваліся для вядзення разведкі аналагічна RB-52B. Паколькі ўсе 35 B-52C маглі быць абсталяваны разведвальным модулем, абазначэнне RB-52C выкарыстоўвалася мала і ад яго хутка адмовіліся. ==== B-52D ==== [[Файл:B-52D(061127-F-1234S-017).jpg|міні|Boeing B-52D (бартавы нумар 55-0100) скідае бомбы над В’етнамам.|260x260пкс]] Мадыфікацыя самалёта B-52 для [[Дывановыя бамбардзіроўкі|дывановых бамбардзіровак]]. Пабудавана 170 самалётаў у 1955—1957 гадах: 101 самалёт на заводзе Boeing Seattle (серыйныя нумары: 55-068…55-117, 56-580…56-630) і 69 самалётаў на заводзе Boeing Wichita (серыйныя нумары: 55-049…55-067, 55-673…55-680, 56-657..56-698). Першы палёт B-52D здзейсніў у снежні 1956 года. У 1959-63 гадах самалёты былі мадэрнізаваны па праекце Big Four (аналагічна мадыфікацыі B-52C). Мадыфікацыя Big Belly дазволіла самалёту несці вялікую колькасць бомб для дывановых бамбардзіровак В’етнама: 24×227 кг або 24×340 кг бомбаў на знешняй падвесцы, 84×227 кг або 42×340-кг бомбаў у бомбаадсеку (замест стандартных 27×227 кг і 27×350 кг бомб). Бомбавая нагрузка самалёта склала 27215 кг. Ніжнія паверхні самалётаў, адпраўленых у В’етнам, былі афарбаваныя ў чорны колер для зніжэння прыкметнасці ў начны час сутак. У 1977 годзе на 80 самалётах былі абноўлены канструктыўныя элементы па праекце Pacer Plank, мадэрнізацыя была праведзена на заводзе Boeing Wichita. B-52D былі зняты з узбраення на працягу 1978—1983 гадоў. ==== B-52E ==== Мадыфікацыя B-52E атрымала лепшую авіёніку, сістэмы навігацыі для бамбардзіровак і сістэму дазапраўкі ў паветры. У хваставой турэлі ўсталяваны 4×12,7 мм кулямёты. Пабудавана 100 самалётаў у 1957—1958 гадах: 42 самалёты на заводзе (серыйныя нумары: 56-631…56-656, 57-014…57-029) і 58 самалётаў на заводзе Boeing Wichita (серыйныя нумары: 56-669…56-712, 57-095…57-138). Першы палёт B-52E здзейсніў у снежні 1957 года. У 1959-63 гадах самалёты былі мадэрнізаваны па праекце Big Four, аналагічна мадыфікацыі B-52C. B-52E былі знятыя з узбраення на працягу 1967-68 гадоў. ==== JB-52E ==== [[Файл:TF-39 on JB-52E closeup.jpg|міні|Крыло JB-52E з усталяваным рухавіком General Electric TF39.|260x260пкс]] Мадыфікацыя B-52E на якой кампанія General Electric выпрабоўвала рухавікі TF39 і CF6. ==== GB-52E ==== Самалёт для наземнай падрыхтоўкі экіпажаў. Пераабсталявана два самалёты B-52E. ==== NB-52E ==== Мадыфікацыя самалёта B-52E для выпрабавання розных перспектыўных сістэм B-52. Усяго было пераабсталявана тры самалёты. Напрыклад самалёт B-52E з нумарам 56-0631 быў абсталяваны пярэднім гарызантальным апярэннем і сістэмай зніжэння нагрузак і стабілізацыі (Load Alleviation and Mode Stabilization system (LAMS)), якія дазволілі знізіць нагрузкі на канструкцыю самалёта пры палёце на малой вышыні. Таксама на B-52E выпрабоўваліся рухавікі для [[C-5 Galaxy]]. ==== B-52F ==== Мадыфікацыя самалёта B-52F (Model 464—260). Пабудавана 89 самалётаў у 1958—1959 гадах: 44 самалёты на заводзе Boeing Seattle (серыйныя нумары: 57-030…57-073) і 45 самалётаў на заводзе Boeing Wichita (серыйныя нумары: 57-139…57-183). Самалёт атрымаў новыя рухавікі з палепшанай сістэмай упырску вады 8×J57-PW-43WA (цяга да 6240 кгс) і новымі генератарамі пераменнага току. Першы палёт B-52F здзейсніў у чэрвені 1958 года. На самалёце выявіліся праблемы, звязаныя з недастатковай герметычнасцю паліўных бакаў, якія былі ліквідаваны ў працэсе мадыфікацый Blue Band, Hard Shell і QuickClip. У 1959-63 гадах самалёты былі мадэрнізаваны па праекце Big Four, аналагічна мадыфікацыі B-52C. Мадэрнізацыі South Bay і Sun Bath дазволілі несці дадаткова 24×340 кг бомбаў на знешняй падвесцы. Мадэрнізаваныя B-52F ўжываліся пад час вайны у В’етнаме. Бамбардзіроўшчыкі былі знятыя з узбраення на працягу 1967-73 гадоў. '''GB-52F''' Мадыфікаваны B-52F для наземнай падрыхтоўкі экіпажаў. Пераабсталявана тры самалёты. Спісаны да 1978 года. ==== B-52G ==== [[Файл:B52LAFB.JPG|міні|260x260пкс|Boeing B-52G Stratofortress (59-2601) дэманструецца на авіябазе Лэнглі (штат Вірджынія, ЗША).]] Мадыфікацыя самалёта B-52 (Model 464—253). Пабудавана 193 самалёты ў 1958—1961 гадах на заводзе Boeing Wichita (серыйныя нумары: 57-6468…57-6520, 58-0158…58-0258, 59-2564…59-2602). Мадыфікацыя была распрацавана з мэтай падоўжыць тэрмін службы самалётаў B-52 да прыняцця на ўзбраенне звышгукавых бамбардзіроўшчыкаў [[B-58 Hustler]]. Першапачаткова планавалася цалкам перапрацаваць крыло і ўсталяваць новыя рухавікі [[Pratt & Whitney J75]]. Аднак гэтыя змены былі адхіленыя з-за боязі зніжэння тэмпаў вытворчасці, тым не менш самалёт атрымаў некаторыя новаўвядзенні. Найбольш значным стала выкарыстанне новага '''«'''мокрага» крыла з інтэгральнымі паліўнымі бакамі, што значна павялічыла колькасць максімальнага запасу паліва. Дадаткова пад крылом былі размешчаны яшчэ два знешніх паліўных бака на 2650 л кожны. Максімальная ўзлётная вага ўзрасла на 17235 кг. Канчаткова адмовіліся ад элеронаў; для кіравання па нахіле самалёт выкарыстаў толькі інтэрцэптары (на больш ранніх версіях інтэрцэптары дапаўняліся элеронамі малога размаху для забеспячэння зваротнай сувязі па высілку ў канале нахілу). На B-52G пакарацілі на 2,4 м кіль, павялічылі бак для водаметанолавай сумесі да 4540 л і памеры радыёпразрыстага абцякальніка антэны радара ў насавой частцы фюзеляжа. Кармавы стралок атрымаў катапультаванае крэсла і працоўнае месца ў асноўнай кабіне разам з экіпажам (побач з аператарам РЭБ). Згодна з канцэпцыяй «Battle Station» члены экіпажа, якія адказваюць за наступальныя дзеянні (камандзір, другі пілот і два аператары бамбардзіровачна-навігацыйнай сістэмы на ніжняй палубе) былі размешчаны тварам наперад па палёце, а якія адказваюць за абарону (аператар станцыі РЭБ і стралок) размешчаны тварам назад. Першы палёт B-52G здзейсніў 13 лютага 1959 года, у той жа дзень паступіў на ўзбраенне. У 1959-63 гадах самалёты былі мадэрнізаваны па праекце Big Four, аналагічна мадыфікацыі B-52C. У 1971-77 гадах на ўсе B-52G былі ўсталяваныя оптыка-электронныя аглядныя сістэмы AN/ASQ-151, Узбраенне было дапоўнена 20 ракетамі [[AGM-69 SRAM]]. У 1981-90 гадах па праграме OAS ва ўсіх самалётаў мадэрнізавалі радыёэлектронныя сістэмы. У 1984-90 гадах 99 B-52G былі абсталяваны ў якасці носьбітаў 12 крылатых ракет [[AGM-86B]] на падкрылавых пілонах. У 1985 годзе самалёты атрымалі прымачы спадарожнікавай навігацыйнай сістэмы [[NAVSTAR]]. У 1988 годзе 7 самалётаў B-52G былі пераабсталяваны ў супрацькарабельныя, узброеныя 12 супрацькарабельнымі ракетамі [[Гарпун (супрацькарабельная ракета)|AGM-84 Harpoon]] на знешняй падвесцы, мінамі або ракетамі [[AGM-142 Raptor]]. У 1994 годзе B-52G былі знятыя з узбраення і практычна ўсе знішчаныя ў адпаведнасці з дагаворам [[СНВ-1]]. '''GB-52G''' Мадыфікаваны B-52F для наземнай падрыхтоўкі экіпажаў. Пераабсталявана тры самалёты B-52G. '''JB-52G''' Самалёты мадыфікацыі B-52G, пераабсталяваныя выпрабаванняў розных вузлоў. Усяго было пераабсталявана больш за 6 бамбардзіроўшчыкаў. '''XB-52G''' Мадыфікаваны B-52A з новым крылом і рухавікамі. Быў пераабсталяваны адзін самалёт. ==== B-52H ==== [[Файл:B-52H (53899782349).jpg|міні|260x260пкс|B-52H]] Мадыфікацыя самалёта B-52 (Model 464—261). Пабудавана 102 самалёты ў 1960—1962 гадах на заводзе Boeing Wichita (серыйныя нумары: 60-0001…60-0062, 61-0001…61-0040). B-52H меў тыя ж канструктыўныя змены, што і B-52G. Найбольш важным паляпшэннем стала выкарыстанне новых двухконтурных рухавікоў TF33-P-3, якія нягледзячы на недастатковыя паказчыкі надзейнасці былі эканамічней J57. Зрэшты ў 1964 годзе па праграме Hot Fan рухавікі былі заменены на больш надзейны варыянт TF33-PW-3/103. Самалёт атрымаў палепшанае бартавое абсталяванне і новую сістэму РЭБ, была ўсталяваная новая сістэма кіравання абарончым агнём. Кармавая чатырохстволавая кулямётная стралковая ўстаноўка была заменена на адну шасціствольную 20 мм гармату M61 Vulcan (былі дэмантаваныя ў 1991—1994). B-52H атрымаў магчымасць прымянення чатырох балістычных ракет GAM-87 Skybolt (AGM-48 пасля 1962 г.). Першы палёт B-52H здзейсніў 10 ліпеня 1960 года, прыняты на ўзбраенне 9 мая 1961 года. У 1963 годзе самалёты былі мадэрнізаваны па праекце Big Four, аналагічна мадыфікацыі B-52C. У 1971—1977 гадах на ўсе B-52H былі ўсталяваныя оптыка-электронныя аглядныя сістэмы AN/ASQ-151, узбраенне было дапоўнена 20 ракетамі AGM-69 SRAM. У 1981-90 гадах па праграме OAS ва ўсіх самалётаў мадэрнізавалі радыёэлектронныя сістэмы. У 1984—1990 гадах 96 бамбардзіроўшчыкаў B-52H былі абсталяваны ў якасці носьбітаў 12 крылатых ракет AGM-86B на падкрылавых пілонах, у 1988—1993 спіс узбраення гэтых самалётаў быў дапоўнены 8 ракетамі [[AGM-86]]b на ўнутрыфюзеляжнай пускавы ўстаноўцы. У пачатку 90х гадоў на ўзбраенне самалётаў паступілі ракеты [[AGM-129|AGM-129А]] (усяго 12+8 ракет). У 1996 годзе быў ініцыяваны праект перааснашчэння самалётаў чатырма англійскімі рухавікамі Rolls Royce RB211 534Е-4 з цягай па 19400 кгс, аднак прапанова рэалізавана не была. У 2007 годзе Самалёты абсталявалі падвесным кантэйнерам цеплавізійнай сістэмы пярэдняга агляду і лазернага навядзення LITENING. Гэта адзіная мадыфікацыя B-52, якая застаецца на ўзбраенні ВПС ЗША. '''YB-52H''' Прататып бамбардзіроўшчыка B-52G з рухавікамі [[TF33-PW-1]]. '''EB-52H''' Праект самалёта РЭБ на базе бамбардзіроўшчыка B-52H, не рэалізаваны. '''JB-52H''' Самалёты мадыфікацыі B-52H, пераабсталяваныя для розных выпрабаванняў. Усяго было пераабсталявана больш за 5 бамбардзіроўшчыкаў. '''NB-52H''' [[Файл:New pylon under NASA B-52H right wing.jpg|міні|260x260пкс|NB-52H з усталяваным падкрылавым пілонам для перавозкі аэракасмічных апаратаў]] Бамбардзіроўшчык B-52H з серыйным нумарам 61-0025 які [[НАСА]] ў 2001 годзе купіла ў ВПС ЗША.<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.nasa.gov/reference/b-52/#hds-sidebar-nav-6|title=B-52 Heavy-lift Airborne Launch Aircraft - NASA|access-date=2025-05-12}}</ref> Пераабсталяваны ў даследчы. Станам на 2008 год вяліся размовы аб перадачы самалёта назад ў ВПС. '''B-52H CEM''' (Conventional Enhancement Modification) У 1993—1998 гадах на 47 самалётаў B-52H усталяваны ўніверсальныя вузлы падвескі для карэктуючыхся авіябомбаў [[JASSM]], JDAM, JSOW і WCMS, трэцім камплектам РЭП AN/ALQ-172(V) замест кармавой гарматнай устаноўкі, сістэмай GPS, інерцыяльнай навігацыйнай сістэмай SPN/GEANS на лазерных гіраскопах, новымі цеплавізійнай і нізкаўзроўневай тэлевізійнай сістэмамі пярэдняга агляду. 18 бамбардзіроўшчыкаў таксама атрымалі на ўзбраенне супрацькарабельныя ракеты [[Гарпун (супрацькарабельная ракета)|AGM-84 Harpoon]], 10-ракеты [[AGM-142 Raptor]]. '''B-52H CCJ''' (Core Component Jammer) Самалёт РЭБ з магутнай крыніцай перашкод радыёсувязі для абароны знішчальнікаў з далёкіх дыстанцый. Пачатак распрацоўкі — чэрвень 2008 года. ==== '''B'''-52J ==== Праект мадэрнізацыі B-52H з рухавікамі [[Rolls-Royce F130]], варыянтам радара Raytheon AN/APQ-188 (дапрацаваная версія радара самалёта F/A-18EF Super Hornet<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/money/markets/russia-and-china-have-a-new-reason-to-fear-the-b-21-raider-bomber/ar-AA1FoNN3|title=MSN|website=www.msn.com|access-date=2025-05-31}}</ref>) і новым абсталяваннем сувязі і навігацыі. Плануемы ўвод у эксплуатацыю 76 мадэрнізаваных B-52 — да канца 2020-х гадоў. Аднак на пачатку 2025 года стала зразумела, што праект мадэрнізацыі выходзіць больш дарагі чым планавалася<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/money/markets/russia-and-china-have-a-new-reason-to-fear-the-b-21-raider-bomber/ar-AA1FoNN3|title=MSN|website=www.msn.com|access-date=2025-05-31}}</ref>, і першы самалёт абсталяваны новым радарам пачаў выпрабаванні толькі ў снежні 2025 года.<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.airandspaceforces.com/air-force-b-52-completes-first-test-flight-of-radar-modernization-program/|title=Air Force: B-52 Radar Test Flight Marks New Era of Deterrence|first=Matthew|last=Cox|website=Air & Space Forces Magazine|date=2025-12-12|access-date=2026-01-05}}</ref> === Пабудавана ўсяго === Усяго было пабудавана 744 бамбардзіроўшчыка B-52. Апошні B-52H з серыйным нумарам 61-0040 пакінуў цэхі завода [[26 кастрычніка]] [[1962]] года. == Канструкцыя == === Рухавікі === [[Файл:USAF B-52 Stratofortress Engines.jpg|міні|260x260пкс|Здвоенныя рухавікі P&W TF33-P-3 на Boeing B-52H Stratofortress]] На B-52 усталяваны 8 [[Турбарэактыўны рухавік|турбарэактыўных]] рухавікоў (па 2 побач) усталяваных у гандолах і падвешаных на чатырох пілонах пад пярэдняй кромкай крылаў (крыху наперадзе). Пралічаннае размяшчэнне пілонаў таксама дазволіла ім працаваць як агароджы крылаў і затрымліваць пачатак звальвання самалёта. Першыя два прататыпа, XB-52 і YB-52, былі абсталяваныя эксперыментальнымі турбарэактыўнымі рухавікамі [[Pratt & Whitney J57|Pratt & Whitney YJ57-P-3]] са статычнай цягай 3950 кгс кожны. Мадэлі B-52A былі абсталяваны турбарэактыўнымі рухавікамі Pratt & Whitney J57-P-1w, якія забяспечваюць сухую цягу ў 4 536 кгс, якая магла быць павялічана на кароткія перыяды да 4980 кгс з дапамогай упырску вады. Вада перавозілася ў баку ёмістасцю 1400 л (360 галонаў) у задняй частцы фюзеляжа. Мадэлі B-52B, C, D і E былі абсталяваныя рухавікамі серый Pratt & Whitney J57-P-29W, J57-P-29WA або J57-P-19W, усе магутнасцю 4 750 кгс. Мадэлі B-52F і G былі абсталяваныя турбарэактыўнымі рухавікамі Pratt & Whitney J57-P-43WB, кожны магутнасцю 6 230 кгс статычнай цягі з упырскам вады. 9 мая 1961 года B-52H пачалі пастаўляцца ў ВПС ЗША з больш чыстымі і ціхімі турбавентылятарнымі рухавікамі Pratt & Whitney TF33-P-3 з максімальнай цягай 7 750 кгс. У час эксплуатацыі высветлілася, што пры моцным пажары рухавіка, ахопленая полымем гандола, звычайна адвальвалася ад крыла, чым папярэджвала перакідванне пажару на астатнюю частку крыла. «Асаблівасць» якую інжынеры Boeing пазней апісалі як «нечаканая перавага».<ref>{{Cite web|url=https://www.airvectors.net/avb52_1.html|title=[1.0] B-52 Evolution|website=www.airvectors.net|access-date=2025-04-30|archive-date=19 студзеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119173415/http://www.airvectors.net/avb52_1.html|url-status=dead}}</ref> === Шасі === [[Файл:USAF B52 Bombay and outer landing wheel-1 (5525317442).jpg|міні|260x260пкс|Веласіпеднае шасі на канцы крыла (на заднім плане бачны асноўныя стойкі шасі). ]] На самалётах B-52 схема шасі была складанай і адрознівалася ад іншых самалётаў Boeing. Фактычна яна трымалася ў сакрэце падчас распрацоўкі.<ref>{{Cite web|url=https://www.airvectors.net/avb52_1.html|title=[1.0] B-52 Evolution|website=www.airvectors.net|access-date=2025-05-01|archive-date=19 студзеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119173415/http://www.airvectors.net/avb52_1.html|url-status=dead}}</ref> 4 асноўныя стойкі шасі былі размешчаны ў фюзеляжы, папарна спераду і ззаду бомбавага адсека. Кожная стойка складалася з 2-х колаў. Кожнай пара стоек адкрывалася пад процілеглымі бакамі фюзеляжа, прычым стойкі злева прыбіралася наперад, а стойкі справа прыбіралася назад (паварочваючыся гарызантальна на 90 градусаў каб займаць меней месца ў фюзеляжы). Кожная стойка магла выпускацца або прыбірацца незалежна. Асноўныя стойкі можна было паварочваць на 20 градусаў у любым кірунку ад цэнтральнай лініі, што дазваляла бамбардзіроўшчыку ўзлятаць або прызямляцца пад вуглом пры бакавым ветры. Некаторыя крыніцы праўдападобна сцвярджалі, што пярэднія стойкі можна было павярнуць на 55 градусаў ад цэнтральнай лініі для руленнем. Акрамя 4 асноўных стоек, былі яшчэ шасі веласіпеднага тыпу ўсталяваныя ў вонкавай секцыі кожнага крыла. Яны прадухілялі магчымае валачэнне заканцовак крыла па зямлі, асабліва пры ўзлёце калі бакі ў крылах былі запоўнены (пры пасадцы бакі звычайна амаль пустыя, і колы вынасных стоек звычайна не дакраналіся да зямлі). Кожная стойка вынасных шасі пасля ўзлёту прыбіралася ў бок крыла, па кірунку да фюзеляжа. == Баявое прымяненне == === Вайна ў В’етнаме (1965—1973) === [[Файл:Boeing B-52 dropping bombs.jpg|міні|260x260пкс|Boeing B-52F Stratofortress (бартавы нумар 57-0162) з 320-га бамбавальнага авіякрыла скідае бомбы Mk 117 вагой 340 кг над В’етнамам]] Адразу пасля пачатку [[Вайна ў В’етнаме|В’етнамскай вайны]] стаў адчуваўся недахоп авіябаз у паўднёвым В’етнаме, амерыканскае камандаванне пачало шукаць альтэрнатыву тактычнай авіяцыі, і такой альтэрнатывай стаў B-52. У пачатку 1965 года пачалася перакідка B-52F з ЗША ў Паўднёва-Усходнюю Азію. [[18 чэрвеня]] [[1965]] года пад час аперацыі «[[Аперацыя «Дугавая лямпа»|Arc Light]]» група B-52 здзейсніла свой першы баявы вылет. З авіябазы ВПС ЗША «Андэрсан» на востраве Гуам 27 самалётаў B-52F атакавалі цэлі на поўдні краіны. Да канца місіі «[[Аперацыя «Дугавая лямпа»|Arc Light]]», за восем гадоў, бамбардзіроўшчыкі B-52 здзейснілі больш за 126 000 вылетаў (да 3150 у месяц). Іншыя місіі ўключалі аперацыі «[[Аперацыя «Грымоты»|Rolling Thunder]]» і «Ніагара II». Падчас вайны выкарыстоўваліся самалёты варыянтаў D, F і G, пры гэтым пераробленыя B-52D неслі асноўную нагрузку, а таксама выкарыстоўваліся для наземнай падтрымкі. Можна было выкарыстоўваць да 100 звычайных бомбаў. Акрамя Гуама, базамі служылі авіябаза [[Кадэна (авіябаза)|Кадэна]] на Акінава і авіябаза [[Патайя (аэрапорт)|Утапао]] ў Тайландзе. Самыя масіраваныя бамбардзіроўкі мелі месца з 18 па 29 снежня 1972 года ў рамках аперацыі «[[Аперацыя «Паўабаронца II»|Паўабаронца II]]», вядомай у В’етнаме як «Дванаццацідзённая вайна», а ў Злучаных Штатах як «Адзінаццацідзённая вайна». Да 130 самалётаў B-52 адначасова здзейснілі атакі на Ханой і галоўны партовы горад Хайфон. Кожны бамбардзіроўшчык мог несці да 27 тон бомбаў, што дазваляла «накрыць» пад час [[Дывановыя бамбардзіроўкі|дывановай бамбардзіроўкі]] тэрыторыю плошчай каля двух квадратных кіламетраў. У ходзе гэтых разбуральных удараў на працягу адзінаццаці дзён было скінута ў агульнай складанасці каля 15 000 тон бомбаў у 730 вылетах. Загінула 1300 в’етнамцаў. Масіраваныя бамбардзіроўкі гарадоў і грамадзянскага насельніцтва выклікалі пратэсты па ўсім свеце.[[Файл:СВС у обломков сбитого Б-52 в окрестностях Ханоя 23.12.1972 (1).jpg|міні|260x260пкс|Савецкія ваенныя спецыялісты аглядаюць збіты B-52 (недзе каля Ханоя 23 снежня 1972 года)]] Апошні баявы вылет бамбардзіроўшчыкаў B-52 у В’етнамскай вайне быў здзейснены [[15 жніўня]] [[1973]] года. Але сталі відавочны і слабыя месцы бамбардзіроўшчыка. Самыя відавочныя ўразлівасць для зенітных ракет тыпу [[С-75]] (па класіфікацыі [[НАТА|NATO]] — SA-2 Guideline), і перахопнікаў з радыёлакацыйным навядзеннем, такіх як [[МіГ-21|Міг-21]]. Узброеныя сілы Паўночнага В’етнама заявілі, што два B-52 былі збітыя знішчальнікамі Міг-21, у тым ліку адзін 27 снежня 1972 года лейтэнантам Нгуенам Ван Туанам, у той час як ЗША заявілі, што прычынай крушэння стаў абстрэл самалётам ракетамі «зямля-паветра». Яшчэ адзін збіты самалёт быў залічаны Фаму Туану. Хоць з 1965 па 1971 год не было страчана ніводнага B-52, аперацыя «Паўабаронца II» завяршылася стратай у агульнай складанасці 15 B-52. Многія члены экіпажаў збітых B-52 загінулі, атрымалі раненні або трапілі ў палон. У цэлым сталі відавочныя рызыкі выкарыстання пілатуемых бамбардзіроўшчыкаў супраць добра абароненых наземных цэляў. === Вайна ў [[Вайна ў Персідскім заліве|Персідскім заліве]] (1990—1991) === Удары B-52 былі важнай часткай аперацыі «[[Аперацыя «Бура ў пустыні»|Бура ў пустыні]]». [[16 студзеня]] [[1991]] года, група B-52G вылецела з авіябазы Барксдейл (штат Луізіяна, ЗША), дазаправілася ў паветры, нанесла ўдары па цэлях у Іраку і вярнулася дадому. Падарожжа доўжылася 35 гадзін і 23 000 км туды і назад. Быў усталяваны рэкорд па самым далёкім баявым заданні, пабіўшы рэкорд, раней усталяваны бамбардзіроўшчыкам [[RAF Vulcan]] у 1982 годзе (аднак гэта было дасягнута з дапамогай дазапраўкі ў паветры). Сем B-52 здзейснілі першыя баявыя вылеты, выпусціўшы 35 ракет [[AGM-86C CALCM]] і паспяхова знішчыўшы 85-95 адсоткаў сваіх цэляў. B-52G «разгорнутыя» на авіябазе [[Міжнародны аэрапорт імя караля Абдул-Азіза|Караля Абдалы]] ў [[Джыда|Джыдзе]] (Саудаўская Аравія), разам з бамбардзіроўшчыкамі RAF Fairford ВПС Вялікабрытаніі, выконвалі бамбардзіровачныя місіі над Іракам, першапачаткова на нізкай вышыні. Пасля першых трох начэй B-52 перайшлі на вышынныя місіі, што знізіла іх эфектыўнасць і псіхалагічнае ўздзеянне ў параўнанні з першапачатковай роляй на нізкай вышыні. Звычайныя ўдары былі нанесеныя трыма бамбардзіроўшчыкамі, якія скінулі да 153 340 кг бомбаў M117. Бамбардзіроўкі дэмаралізавалі іракскія войскі. Падчас аперацыі «Бура ў пустыні» B-52 здзейснілі каля 1620 вылетаў. Падчас канфлікту было зроблена некалькі заяў аб поспехах ВВС Ірака, уключаючы іракскага пілота Худая Хіджаба, які нібыта выпусціў ракету [[Р-27 (ракета)|Р-27]] са свайго [[МіГ-29]] і пашкодзіў B-52G у першую ноч аперацыі «[[Аперацыя «Бура ў пустыні»|Бура ў пустыні]]». Аднак ВПС ЗША аспрэчваюць гэтую заяву, заяўляючы, што бамбардзіроўшчык на самай справе быў падбіты [[Дружалюбны агнонь|дружалюбным агнём]], высокахуткаснай супрацьрадыёлакацыйнай ракетай [[AGM-88 (HARM)]], якая навялася на радар сістэмы кіравання агнём хваставой турэлі B-52 (пасля рамонту самалёт атрымаў мянушку «на шляху HARM»). Неўзабаве пасля гэтага інцыдэнту генерал Джордж Лі Батлер абвясціў, што пазіцыя стралкоў у экіпажах B-52 будзе ліквідавана, а турэлі будуць назаўсёды дэактываваны, пачынаючы з 1 кастрычніка 1991 года. === Аперацыя «Удар у пустыні» (1996) === З 2 па 3 верасня 1996 года два B-52H выкарыстоўваліся ў рамках аперацыі «[[Удар у пустыні]]». B-52 нанеслі ўдар па электрастанцыях і аб’ектах сувязі Багдада 13 звычайнымі крылатымі ракетамі паветранага базіравання [[AGM-86|AGM-86C]] (CALCM) падчас 34-гадзіннага палёту туды і назад на адлегласць 26 000 км з авіябазы Андэрсан на востраве [[Гуам]], што на той час стала самай далёкай адлегласцю, якая калі-небудзь самалёты праляталі падчас баявой місіі. === Аперацыя «Пустынны ліс» (1998) === 17 снежня 1998 года пад час аперацыі «[[Пустынны ліс]]» 12 B-52 узляцелі з вострава [[Дыега-Гарсія]] ў Індыйскім акіяне і запусцілі залп звычайных крылатых ракет паветранага базірвання [[AGM-86|AGM-86C]] (CALCM). Іншае бамбардзіровачнае крыло ўзляцела з авіябазы Тумраіт. Ракеты паспяхова ўразілі некалькі іракскіх цэляў, уключаючы шэсць палацаў тагачаснага прэзідэнта [[Садам Хусейн|Садама Хусэйна]], некалькі казармаў Рэспубліканскай гвардыі, Міністэрства абароны і шэраг аб’ектаў ваеннай прамысловасці. На наступны вечар два B-52 запусцілі яшчэ 16 CALCM. За двухдзённы перыяд лётныя экіпажы 2-га і 5-га бамбардзіровачных крылаў запусцілі ў агульнай складанасці 90 ракет CALCM. [[Файл:B-52G with AGM-86B ALCMs.JPEG|міні|260x260пкс|B-52G з ракетамі [[AGM-86B ALCMs]] на падкрылавых падвесках]] === Аперацыя «[[Аперацыя «Саюзная сіла»|Саюзная сіла]]» (1999) === У першай хвалі атакі 24 сакавіка 1999 года група бамбардзіроўшчыкаў B-52 вылецела з авіябазы [[Фэрфорд (авіябаза)|Фэрфорд]] у Вялікабрытаніі, і не заходзячы ў паветраную прастору [[Югаславія|Югаславіі]], запусціла ракеты [[AGM-86|AGM-86C CALCM]] па сістэмах СПА Югаславіі. Усаяго пад час бамбардзіровак выкарыстоўваліся 14 бамбардзіроўшчыкаў B-52. === [[Вайна ў Афганістане (2001—2021)|Вайна ў Афганістане]] (2001—2021) === {{У планах|элемент=раздзел|прысвечаны=выкарыстанню B-52 у Вайне ў Афганістане (2001—2021)}} === [[Уварванне ў Ірак (2003)|Уварванне ў Ірак]] (2003) === На першым этапе «Уварвання ў Ірак», [[21 сакавіка]] [[2003]] года, 11 самалётаў B-52H вылецелі з базы ВПС Вялікабрытаніі Фэйрфорд (графства [[Глостэршыр]]). Па прыбыцці ў раён баявых дзеянняў яны выпусцілі каля 100 крылатых ракет [[AGM-86]] па цэлях у Іраку. B-52 таксама выкарыстоўваліся на іншых этапах вайны. === [[Амерыкана-ізраільскія ўдары па Іране (2026)|Амерыкана-ізраільскія ўдары па Іране]] (2026) === Па стане на першую палову сакавіка 2026 года некалькі B-52 праводзілі пускі крылатых ракет па тэрыторыі Ірана (у прыватнасці AGM-158 JASSM).<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.twz.com/news-features/the-misconception-that-air-supremacy-has-been-achieved-over-iran|title=The Misconception That Air Supremacy Has Been Achieved Over Iran|first=Tyler|last=Rogoway|website=The War Zone|date=2026-03-05|access-date=2026-03-17}}</ref> == Авіяцыйныя здарэнні == * У 1956 годзе за восем месяцаў адбыліся тры авіякатастрофы, усе — авіябазе Касл (ЗША). * 15 чэрвеня 2026 года самалёт B-52 Stratofortress разбіўся неўзабаве пасля ўзлёту з авіябазы Эдвардс (штат Каліфорнія, ЗША) прыблізна ў 11:20 па мясцовым часе<ref>[https://vm.ru/news/1334975-bombardirovshik-b-52-stratofortress-vvs-ssha-razbilsya-posle-vzleta-v-kalifornii Бомбардировщик B-52 Stratofortress ВВС США разбился после взлета в Калифорнии]</ref>. == У кіно == * «[[На наступны дзень (1983)|На наступны дзень]]» (1983) — некаторыя сцэны разгортваюцца на борце B-52 і на аэрадроме побач з B-52. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Самалёты В’етнамскай вайны]] [[Катэгорыя:Самалёты Boeing]] [[Катэгорыя:Бамбардзіроўшчыкі]] spb6g7cnt6s4s4cmi7yqhw7w56esirz 100 753022 5173885 5173325 2026-07-31T15:51:46Z NirvanaBot 40832 +2 новых 5173885 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Васіль Іванавіч Сабольшчыкаў|2026-07-31T10:52:39Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Рудольф Паерлс|2026-07-31T06:55:49Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Іван Якаўлевіч Файніцкі|2026-07-30T14:56:03Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Канстанцін Васілевіч Харламповіч|2026-07-30T13:33:59Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Генры Джон Эльвез|2026-07-30T13:12:47Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Літоўская мова (экзалінгвонім беларускай мовы)|2026-07-30T07:40:47Z|~2026-42161-27}} {{Новы артыкул|Гілель Самуілавіч Аляксандраў|2026-07-29T14:32:23Z|Ілля Касакоў}} {{Новы артыкул|Вінцэнт Карчэўскі|2026-07-29T10:27:02Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Эндру Карнегі|2026-07-27T13:52:07Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Павел Васілевіч Кукальнік|2026-07-26T12:18:23Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Дзяніс Валер’евіч Юрчак|2026-07-24T15:42:19Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|SPARQL|2026-07-24T14:08:13Z|Culamar}} {{Новы артыкул|Храматаграфія|2026-07-24T13:46:52Z|DzBar}} {{Новы артыкул|Аляксей Васілевіч Пагарэлаў|2026-07-24T13:34:22Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Уладзімір Аляксандравіч Павядайла|2026-07-24T12:29:32Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Міхаіл Львовіч Матусоўскі|2026-07-23T13:25:03Z|DzBar}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 47vzae9gjn4eq1k2mfkc4dx86bfrdbw 100 753274 5173883 5173324 2026-07-31T15:51:21Z NirvanaBot 40832 +3 новых 5173883 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Малверн (Арканзас)|2026-07-31T10:32:32Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Перла (Арканзас)|2026-07-31T10:26:52Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|2-я вуліца Пржавальскага (Мінск)|2026-07-30T17:37:57Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Вуліца Пржавальскага (Мінск)|2026-07-30T15:30:55Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Албласердам|2026-07-30T12:07:00Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Слідрэхт|2026-07-30T11:37:10Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Картона|2026-07-30T09:52:31Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Насэр (вадасховішча)|2026-07-30T09:10:06Z|Ueschar}} {{Новы артыкул|Аранж|2026-07-30T05:50:26Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Мантэлімар|2026-07-30T05:37:07Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Падветраныя астравы|2026-07-28T08:49:30Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|Брэнта (рака)|2026-07-28T07:51:23Z|Autumndancer}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> du0p5bxxmtyflrf7ckshp21mkv70u86 100 753287 5173880 5173321 2026-07-31T15:50:44Z NirvanaBot 40832 +5 новых 5173880 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская|2026-07-31T14:40:20Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Васіль Іванавіч Сабольшчыкаў|2026-07-31T10:52:39Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Рыгор Міхайлавіч Пажанян|2026-07-31T07:20:30Z|Autumndancer}} {{Новы артыкул|2-я вуліца Пржавальскага (Мінск)|2026-07-30T17:37:57Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Вуліца Пржавальскага (Мінск)|2026-07-30T15:30:55Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Іван Якаўлевіч Файніцкі|2026-07-30T14:56:03Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Канстанцін Васілевіч Харламповіч|2026-07-30T13:33:59Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Васіль фон Роткірх|2026-07-30T07:33:29Z|Aliaksei Lastouski}} {{Новы артыкул|Дзяніс Трусаў|2026-07-30T06:58:55Z|Librarum}} {{Новы артыкул|Мілавіца (альманах)|2026-07-29T19:17:38Z|Антон 740}} {{Новы артыкул|Вольга Касцюк|2026-07-29T19:14:05Z|Dzejka}} {{Новы артыкул|Медаль Сцяга|2026-07-29T19:10:45Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Медаль «За адвагу» (БВА)|2026-07-29T18:54:41Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Ордэн Кастуся Каліноўскага (Беларуская вызвольная армія)|2026-07-29T16:14:49Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Гета ў Стрэшыне|2026-07-29T15:48:54Z|DBatura}} {{Новы артыкул|Гілель Самуілавіч Аляксандраў|2026-07-29T14:32:23Z|Ілля Касакоў}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> g6nf43cydzw6o5u2fv1jdizy65siich 0 758125 5173985 4671450 2026-08-01T05:44:13Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173985 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = | image file = | image descr= {{bt-bellat||}} | regnum = Жывёлы | parent = | rang = Род | latin = Choriaster | author = | wikispecies= Choriaster | commons = Category:Choriaster | children name = Адзіны від | children ='''''Choriaster granulatus''''' }} '''Choriaster''' — манатыпічны род сямейства {{bt-bellat||Oreasteridae}}, які змяшчае адзіны від '''''Choriaster granulatus<ref>{{Cite web|url=http://www.whatsthatfish.com/fish/granulated-sea-star/325|title=The Granulated Sea Star – Whats That Fish!|website=www.whatsthatfish.com|access-date=2018-03-19|archive-date=29 лістапада 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129113220/https://www.whatsthatfish.com/fish/granulated-sea-star/325|url-status=dead}}</ref>'''''. Гэты від бясшкодны для чалавека. == Апісанне == ''Choriaster granulatus'' — буйная марская зорка з выпуклым целам і пяццю кароткімі прамянямі. Прамяні маюць закругленыя кончыкі. Адносна вялікая ў параўнанні з іншымі марскімі зоркамі, яе максімальны радыус складае каля 27 см. Часцей за ўсё від бледна-ружовага колеру з карычневымі сасочкамі, якія расходзяцца ад цэнтра, але таксама можа быць колераў ад шэрага да жоўтага і нават чырвонага<ref>{{Cite web|url=http://domainsoflife.yolasite.com/Granulated-Sea-Star.php|title=Taxonomic|website=domainsoflife.yolasite.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319213942/http://domainsoflife.yolasite.com/Granulated-Sea-Star.php|archive-date=2018-03-19|access-date=2018-03-19|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://doi.org/10.1016/j.jembe.2019.151302|doi=10.1016/j.jembe.2019.151302|title=Host recognition behaviour and its specificity in pontoniine shrimp Zenopontonia soror (Nobili, 1904) (Decapoda: Caridea: Palaemonidae) associated with shallow-water sea stars|year=2020|last1=Antokhina|first1=Tatiana I.|last2=Britayev|first2=Temir A.|journal=Journal of Experimental Marine Biology and Ecology|volume=524|page=151302|s2cid=213212469}}</ref>. == Распаўсюджанне == Гэты від сустракаецца ў шматлікіх трапічных водах, у тым ліку ў гэтых рэгіёнах<ref name="scuba-equipment-usa1">{{Cite web|url=http://www.scuba-equipment-usa.com/marine/MAY04/Granulated_Seastar(Choriaster_granulatus).html|title=Marine Fish Picture Gallery – Granulated Seastar picture|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227112229/http://www.scuba-equipment-usa.com/marine/MAY04/Granulated_Seastar(Choriaster_granulatus).html|archive-date=2021-12-27|access-date=2011-02-19|url-status=dead}}</ref>: * [[Усходняя Афрыка]] <ref name="sealifebase1">[http://www.sealifebase.org/summary/SpeciesSummary.php?id=86705 Choriaster granulatus, granular sea star]</ref> * Інда-Ціхаакіянскі рэгіён * [[Вялікі бар’ерны рыф]] * [[Чырвонае мора]] * [[Вануату]] * [[Фіджы]] * [[Папуа — Новая Гвінея|Папуа-Новая Гвінея]] == Асяроддзе пражывання == [[Файл:Oreasteridae_-_Choriaster_granulatus.jpg|міні|250пкс| ''Choriaster granulatus'' на [[Мадагаскар]]ы]] ''Choriaster granulatus'' аддае перавагу плыткаводдзю глыбінёй ад 1,5 да 53 м і тэмпературай вады ад 24 да 29 °C<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://eol.org/pages/2943448/details|title=Granulated Sea Star – Choriaster granulatus – Details – Encyclopedia of Life|website=Encyclopedia of Life|access-date=2018-03-19}}</ref>. ''Choriaster granulatus'' быў знойдзены асобна або групамі ўздоўж каралавых рыфаў у Інда-Заходне-Ціхаакіянскім рэгіёне<ref>{{Cite web|url=http://domainsoflife.yolasite.com/Granulated-Sea-Star.php|title=Taxonomic|website=domainsoflife.yolasite.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319213942/http://domainsoflife.yolasite.com/Granulated-Sea-Star.php|archive-date=2018-03-19|access-date=2018-03-19|url-status=dead}}</ref>. Ён таксама быў знойдзены ў Чырвоным моры, каля Фіджы і на Вялікім Бар’ерным рыфе<ref>{{Cite web|url=http://domainsoflife.yolasite.com/Granulated-Sea-Star.php|title=Taxonomic|website=domainsoflife.yolasite.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319213942/http://domainsoflife.yolasite.com/Granulated-Sea-Star.php|archive-date=2018-03-19|access-date=2018-03-19|url-status=dead}}</ref>. Пясчанае асяроддзе пражывання, дзе ён імкнецца жыць, характарызуецца друзавым схіламі і [[дэтрыт]]ам. Таксама іх сустракалі сярод каралаў і губак<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.sealifebase.org/summary/Choriaster-granulatus.html|title=Choriaster granulatus, granular sea star|website=www.sealifebase.org|access-date=2018-03-19}}</ref>. [[Файл:Choriaster_granulatus.jpg|міні|250x250пкс| ''Choriaster granulatus'']] == Харчаванне == ''Choriaster granulatus'' — драпежная жывёла, у якой, як і ў іншых марскіх зорак, ёсць рот на ніжнім баку цела. Ежа пераварваецца і паглынаецца па-за межамі цела, выціскаючы страўнік з рота на ежу<ref>{{Cite web|url=http://www.whatsthatfish.com/fish/granulated-sea-star/325|title=The Granulated Sea Star – Whats That Fish!|website=www.whatsthatfish.com|access-date=2018-03-19|archive-date=29 лістапада 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129113220/https://www.whatsthatfish.com/fish/granulated-sea-star/325|url-status=dead}}</ref>. Харчаванне ўключае дробных бесхрыбтовых, такіх як каралавыя [[паліпы]], а таксама [[падаль]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.sealifebase.org/summary/Choriaster-granulatus.html|title=Choriaster granulatus, granular sea star|website=www.sealifebase.org|access-date=2018-03-19}}</ref>. == Жыццёвы цыкл і размнажэнне == Эмбрыёны марскіх зорак вылупляюцца ў [[планктон]]ных лічынак, перш чым стаць маладымі марскімі зоркамі з пяццю прамянямі. Арганізмы класу {{bt-bellat|марскія зоркі|Asteroidea}} размнажаюцца як бясполым, так і [[Палавое размнажэнне|палавым шляхам]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.sealifebase.org/summary/Choriaster-granulatus.html|title=Choriaster granulatus, granular sea star|website=www.sealifebase.org|access-date=2018-03-19}}</ref>. == Пагрозы == Прамяні ''Choriaster granulatus'' могуць дэфармавацца, калі да іх ніжняга боку прымацоўваюцца маленькія паразітычныя [[марскія сподачкі]]<ref>{{Cite web|url=http://www.whatsthatfish.com/fish/granulated-sea-star/325|title=The Granulated Sea Star – Whats That Fish!|website=www.whatsthatfish.com|access-date=2018-03-19|archive-date=29 лістапада 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129113220/https://www.whatsthatfish.com/fish/granulated-sea-star/325|url-status=dead}}</ref>. Ім таксама пагражае страта асяроддзя пражывання з-за {{нп3|Закісленне акіяна|закіслення акіяна|ru|Закисление океана}}, што можа прывесці да {{нп3|Адбельванне каралаў|адбельвання каралаў||Coral bleaching}}<ref>{{Cite journal|url=https://doi.org/10.1016/j.rsma.2019.100729|doi=10.1016/j.rsma.2019.100729|title=The Great Barrier Reef: Vulnerabilities and solutions in the face of ocean acidification|year=2019|last1=Pendleton|first1=Linwood|last2=Hoegh-Guldberg|first2=Ove|last3=Albright|first3=Rebecca|last4=Kaup|first4=Anne|last5=Marshall|first5=Paul|last6=Marshall|first6=Nadine|last7=Fletcher|first7=Steve|last8=Haraldsson|first8=Gunnar|last9=Hansson|first9=Lina|journal=Regional Studies in Marine Science|volume=31|page=100729|s2cid=199095368|doi-access=free}}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://sealifecollection.org/taxon/213280 Species Choriaster granulatus] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1842 годзе]] [[Катэгорыя:Марскія зоркі]] f8lgarsgf79gzh9mdi83j899qnpera1 0 758127 5174072 5032448 2026-08-01T10:25:30Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174072 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = | regnum = Жывёлы | image file = | image title = | image descr = | parent = Hyles | rang = Від | latin = Hyles euphorbiae | author = | syn = | typus = | children name = | children = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = | wikispecies =Hyles euphorbiae | commons = Category:Hyles euphorbiae | iucn = | itis = | ncbi = | eol = }} '''Hyles euphorbiae''' — від [[Матылі|матылькоў]] з [[Сямейства (біялогія)|сямейства]] {{bt-bellat|бражнікі|Sphingidae}}. == Апісанне == Матылёк у размаху крылаў 65-80 мм. Увечары харчуецца на кветках, ноччу прылятае на святло. Зімуюць [[Кукалка|кукалкі]] другога і часткова першага пакалення, часам двойчы. Страката афарбаваныя прыгожыя вусені харчуюцца на {{bt-bellat|Малачай{{!}}малачаі|Euphorbia}}. У некаторыя гады ў жніўні назіраецца масавае размнажэнне віду, якое прыводзіць да вялікіх скапленняў вусеняў на схілах, парослых кармавой раслінай. Акукленне адбываецца ў глебе. Пры выкормліванні вусеняў гэтага віду ў няволі на {{bt-bellat|Драсён птушыны{{!}}драсёне птушыным|Polygonum aviculare}} атрыманыя матылькі адрозніваюцца меншымі памерамі (55-60 мм у размаху крылаў). <gallery class="center"> Файл:CH_Caterpillar_2.jpg|Вусень Файл:Фауна_Бархан.jpg|Вусень Файл:Hyles_euphorbiae_MHNT_dos_male.jpg|Самец Файл:Hyles_euphorbiae_MHNT_ventre_male.jpg|Самец (знізу) Файл:Hyles_euphorbiae_MHNT_female_dos.jpg|Самка Файл:Hyles_euphorbiae_MHNT_female_ventre.jpg|Самка (знізу) </gallery> Дае два пакаленні: I — чэрвень — ліпень, II — жнівень — верасень. Арэал ахоплівае [[Паўднёвая Еўропа|Паўднёвую]] і [[Цэнтральная Еўропа|Цэнтральную Еўропу]], [[Малая Азія|Малую Азію]], [[Іран]], Усходні [[Афганістан]]. Адзначаны на поўдні [[Еўрапейская частка Расіі|еўрапейскай часткі Расіі]], [[Каўказ]]е, у Прыўраллі, [[Сярэдняя Азія|Сярэдняй Азіі]], [[Казахстан]]е, на поўдні [[Заходняя Сібір|Заходняй Сібіры]]. Мігранты далятаюць да [[Карэлія|Карэліі]]. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БіЭ|Бражник молочайный|[[Брандт, Эдуард Карлович|Брандт Э. К.]]}} == Спасылкі == * [http://crimea-lep.h12.ru/content/08_brazhniki.htm «Бабочки Крыма»] Архіўная копія ад 15 лютага 2005 на Wayback Machine (Электронная версія кнігі {{кніга|аўтар=[[Канстанцін Аляксандравіч Ефетаў|К. А. Ефетов]], Будашкин Ю. И.|частка=|загаловак=Высшие разноусые чешуекрылые Крыма|арыгінал=|спасылка=|адказны=|выданне=|месца=Симферополь|выдавецтва=Таврия|год=1990|том=|старонкі=|старонак=112|серыя=|isbn=5-7780-0171-1}}) * [https://web.archive.org/web/20121023032507/http://babochki-kryma.narod.ru/2_Sphingidae/Hyles_euphorbiae.htm Hyles euphorbiae (Linnaeus, 1758) — Бражник молочайный] * [http://lepidoptera.ru/species/hyles-euphorbiae/ Бражник молочайный (Hyles euphorbiae)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111020121302/http://lepidoptera.ru/species/hyles-euphorbiae/ |date=20 кастрычніка 2011 }} на Lepidoptera.ru {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе]] [[Катэгорыя:Бражнікі]] d9no28fk0l0o41mkv3vmp8vic1uz1kg 0 759191 5174039 5165705 2026-08-01T07:58:40Z DobryBrat 5701 стыль, афармленне 5174039 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Грэм}} {{ДД}} '''Ліндсі Грэм''' ({{lang-en|Lindsey Graham}}; {{ВД-Прэамбула}}) — амерыканскі палітык-[[Рэспубліканская партыя ЗША|рэспубліканец]]. Член Палаты прадстаўнікоў ЗША (1995—2003), сенатар (2003—2026). У 2003—2026 гадах — сенатар ЗША ад штата [[Паўднёвая Караліна]]. Ухваліў [[авіяўдар па міжнародным аэрапорце Багдада 3 студзеня 2020 года]] і забойства іранскага генерала [[Касем Сулеймані|Касема Сулеймані]], назваўшы яго «рашучымі дзеяннямі Прэзідэнта [[Дональд Трамп|Дональда Трампа]] супраць іранскай агрэсіі»<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/LindseyGrahamSC/status/1212933799253889024|title=I appreciate President @realDonaldTrump’s bold action against Iranian aggression. To the Iranian government: if you want more, you will get more.|author=Lindsey Graham|date=2020-01-01|publisher=@LindseyGrahamSC|lang=en|accessdate=2020-01-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20200103/1563084459.html|title=Американский сенатор Грэм одобрил убийство Сулеймани|date=20200103T0638+0300|publisher=РИА Новости|lang=ru|accessdate=2020-01-03}}</ref>. У 2024 годзе ўнесены ў рэестр тэрарыстаў і экстрэмістаў у [[Расійская Федэрацыя|Расійскай Федэрацыі]]<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/proisshestviya/20036325|title=Американского сенатора Линдси Грэма внесли в реестр террористов и экстремистов в РФ|date=2024-02-20|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2024-02-20}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Грэм Ліндсі}} rc1jopu0iqu5vh4dao6lb6isu62qyye 0 760528 5173962 5144139 2026-08-01T02:54:30Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173962 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = |image title = |image descr = |regnum = Расліны |parent = Asclepias |rang = Від |latin = Asclepias incarnata |author = |syn = |children name = |children = |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |iucnstatus = |iucn = |wikispecies = |commons = |itis = |ncbi = |eol = |grin = |ipni = |tpl = }} '''Asclepias incarnata''' — [[Шматгадовыя расліны|шматгадовая]] [[Трава|травяністая расліна]]; [[Біялагічны від|вид]] [[Род (біялогія)|роду]] {{bt-bellat|ватачник|Asclepias}} сямейства {{bt-bellat|кутровыя|Apocynaceae}}. == Апісанне == Травяністая расліна, дасягае ў вышыню 100—120 см. [[Кветка|Кветкі]] — дробныя, чырвоныя або ружова-пурпурныя, з прыемным [[водар]]ам, сабраны ў суквецці. [[Суквецце]] — парасон, дасягае ў [[дыяметр]]ы 6 см. == Галерэя == {| class="wikitable" align="center" cellspacing="2" |[[Файл:Swamp Milkweed Asclepias incarnata Emerging Leaves 2000px.JPG|174x174пкс]]<br /><br /><br /><br />Лісце |[[Файл:Swamp Milkweed Asclepias incarnata Flowers Closeup 2800px.jpg|245x245пкс]]<br /><br /><br /><br />Суквецце |[[Файл:Ascelpias incarnata seed.jpg|174x174пкс]]<br /><br /><br /><br />Плады |} {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://flower.onego.ru/other/asclepia.html Ваточник мясо-красный] в [http://flower.onego.ru/ Энциклопедии декоративных садовых растений] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121121070828/http://flower.onego.ru/ |date=21 лістапада 2012 }} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ASIN ''Ваточник мясо-красный'' на сайте USDA NRCS] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090427114559/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ASIN |date=27 красавіка 2009 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны]] [[Катэгорыя:Расліны балот]] [[Катэгорыя:Расліны лугоў]] [[Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі]] [[Катэгорыя:Кутровыя]] b5nxxgz9itmq2gzqmf7r8ot58b8r41q 0 763184 5173842 4710742 2026-07-31T13:33:49Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173842 wikitext text/x-wiki {{Вайсковае фарміраванне}} '''2-я паветраная армія (2 ПА)''' — [[Ваенная аперацыя|аператыўнае]] [[Воінскае фарміраванне|фарміраванне]] ([[Аб’яднанне (ваенная справа)|аб’яднанне]], [[Паветраная армія (СССР)|паветраная армія]]) [[авіяцыя|авіяцыі]] [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|РСЧА]] ([[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|савецкіх]] [[Ваенна-паветраныя сілы|ВПС]]) у складзе [[Узброеныя Сілы СССР|УС]] [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]. == Гісторыя == Сфармавана 12 мая 1942 года загадам [[Народны камісарыят абароны СССР|НКА]] ад 5 мая 1942 года на базе ВПС [[Бранскі фронт|Бранскага фронту]] другога фарміравання<ref name="victory">{{Cite web |url=http://victory.mil.ru/rkka/units/03/106.html |title=2-я воздушная армия |access-date=22 снежня 2012 |archive-date=22 ліпеня 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722112841/http://victory.mil.ru/rkka/units/03/106.html |url-status=dead }}</ref>. Баявы шлях 2-й паветранай арміі праходзіў па тэрыторыі [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расіі]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украіны]], [[Польшча|Польшчы]], [[Германія|Германіі]] і [[Чэхаславакія|Чэхаславакіі]]. Фарміраванне ўдзельнічала ў [[Абарона|абарончых]] баях на Варонежскім напрамку, затым падтрымлівала [[Войскі (фарміраванне)|войскі]] [[Паўднёва-Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)|Паўднёва-Заходняга фронту]] ў ходзе [[контрнаступленне|контрнаступлення]] пад [[Валгаград|Сталінградам]] ([[Сталінградская бітва]]), ва ўзаемадзеянні з [[8-я паветраная армія (СССР)|8 ПА]], [[16-я паветраная армія|16 ПА]] і [[17-я паветраная армія (СССР)|17 ПА]] змагалася за [[панаванне ў паветры]]. У складзе [[Варонежскі фронт|Варонежскага]] (з 20 кастрычніка 1943 — [[1-ы Украінскі фронт|1-га Украінскага]]) фронту ўдзельнічала ў паветранай аперацыі па знішчэнні нямецкай авіяцыі на аэрадромах у маі 1943 года, у рамках [[Курская бітва|Курскай бітвы]]. Пасля вайны з 10 чэрвеня 1945 года па люты 1949 года дыслакавалася ў [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Венгрыя|Венгрыі]] і Чэхаславакіі ў складзе савецкіх акупацыйных войскаў. У лютым 1949 года 2-я паветраная армія была перайменавана ў 59-ю паветраную армію. == Камандзіры == * 05.05.1942 — [[Сцяпан Акімавіч Красоўскі|С. А. Красовскі]], [[генерал-маёр]] авіяцыі; * 05.07.1942 — [[Канстанцін Мікалаевіч Смірноў (1899-1981)|К. М. Смірноў]], [[палкоўнік]], генерал-маёр авіяцыі; * 27.03.1943 — май 1947 — [[Сцяпан Акімавіч Красоўскі|С. А. Красоўскі]], [[генерал-лейтэнант]] авіяцыі, генерал-палкоўнік авіяцыі; * верасень 1947 — люты 1949 — [[Сцяпан Ульянавіч Рубаноў|С. У. Рубаноў]], генерал-лейтэнант авіяцыі. == Памяць == * У горадзе [[Семілукі]], [[Варонежская вобласць]], ёсць [[вуліца]] і [[завулак]], названыя ў гонар 2-й паветранай арміі. * У горадзе [[Жытомір]] у парку 30-годдзя Перамогі на вуліцы Чарняхоўскага ўсталяваны [[МіГ-15]] у ''памяць пра гераічных лётчыкаў 2-й паветранай арміі''. == Заўвагі == {{Reflist}} == Літаратура == * Коллектив авторов. 2-я воздушная армия в боях за Родину. — Типография ВВА. — Монино: Военно-воздушная Краснознаменная академия, 1965. — 435 с., [38] л. фот. : фот. с. — ББК 63.3(2) 622 p. — (Военная история). * М. Л. Дударенко, Ю. Г. Перечнев, В. Т. Елисеев и др. Освобождение городов: Справочник по освобождению городов в период Великой Отечественной войны 1941–1945 / под общ. ред. генерала армии С. П. Иванова. — Институт военной истории МО СССР. Центральный архив МО СССР. — М.: Воениздат, 1985. — 598 с. — (Справочник). — 50 000 экз. * Красовский С. А., «Жизнь в авиации», 3-е изд., Минск, 1976 г., Москва (М.), Воениздат, 1968 г.; * «Советские Военно-Воздушные Силы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.», Москва, 1968 г. * П. М. Бойков, «На главных направлениях», М., Воениздат, 1984 г.. * С. А. Донченко, «Флагман штурмовой авиации», Киев, Политиздат Украины, 1988 г.. * Памятная книжка ветерана 224-й штурмовой авиационной Жмеринской Краснознамённой дивизии, Днепропетровск, 1989 г.. * Н. И. Гапеёнок, «Дороги победы» Боевой путь 81-го гвардейского бомбардировочного авиационного полка, Щёлково, МУП "Редакция журнала «Щёлково», 2002 г.. * М. Никольский, 326-я авиационная Тарнопольская ордена Кутузова II степени тяжёлая бомбардировочная дивизия, статья в № 2 журнала «Авиация и Космонавтика», 2005 г.. * Щукарев С. Ю. Авиационная поддержка наступательных действий Сухопутных войск в Висло-Одерской операции. // Военно-исторический журнал. — 2005. — № 5. — С.26-30. {{ВС}} [[Катэгорыя:1-ы Украінскі фронт]] [[Катэгорыя:Ваенна-паветраныя сілы СССР]] cr7jrqaeiaz1u3vm5cwyod4t2rtorpr 0 764470 5173950 4791674 2026-08-01T00:35:23Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173950 wikitext text/x-wiki {{Машынны пераклад}} {{Тэлесерыял |format = [[Скетч]]-шоу |runtime = 24 хвіл. |creator = Вячаслаў Муругов |director = Аляксандр Жыгалкін |producer = Вячаслаў Муругов; Аляксандр Раднянскі; Аляксандр Цэкала; Канстанцін Кікічаў |starring = |country = {{Сцягафікацыя|Расія}} |language = [[Руская мова|руская]] |network = [[СТС]] |first_aired = 5 сакавіка 2006 |last_aired = 3 сакавіка 2015 |num_episodes = 321 (8 сезонаў) }} '''6 кадраў''' ({{lang-ru|6 кадров}}) — [[Расія|расійскае]] камедыйнае [[скетч]]-шоу. Першапачаткова, у 2005 годзе, выходзіла на РЕН ТБ пад назвай «Дарагая перадача». З 2006 года транслявалася на [[СТС]]; у 2014 годзе вытворчасць новых серый спынілася. «6 кадраў» не з'яўлялася адаптацыяй замежных праграм, ідэя скетчкома належыць Вячаславу Муругову. Перадача ўяўляла сабой класічнае скетч-шоў без пастаянных персанажаў, якое паказвае паўсядзённае жыццё ў гратэскавым выглядзе. == Гісторыя стварэння == У 2004 годзе Вячаслаў Муругов, будучы прадзюсарам забаўляльных праграм на тэлеканале REN-TV, прапанаваў Аляксандру Жигалкину, тады рэжысёру тэатральных канцэртаў, стварыць праграму ў фармаце скетч-шоў «Дарагая перадача». Першы выпуск праграмы быў паказаны 1 красавіка 2005 года<ref>{{Cite web |url=http://www.press-attache.ru/ArticlePrint.aspx/announces/746 |title=Премьера на REN TV! С 1 апреля юмористическая программа «Дорогая передача» |access-date=12 верасня 2012 |archive-date=8 лютага 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090208224129/http://www.press-attache.ru/ArticlePrint.aspx/announces/746 |url-status=dead }}</ref>. У 2005 годзе Муругов перайшоў на тэлеканал СТС ў якасці прадзюсара і сцэнарыста<ref>[https://lenizdat.ru/articles/1049372 Вячеслав Муругов назначен исполнительным продюсером СТС]</ref>. За ім рушыў услед і ўвесь калектыў, у тым ліку сцэнарысты. Здымка новых выпускаў пад назвай «6 кадраў» пачалася ў снежні 2005 года<ref>[https://vsluh.ru/news/society/68892 «6 кадров» с СТС заглянут даже в метро]</ref>, а першая серыя выйшла 5 сакавіка 2006 года<ref>[https://iz.ru/node/449280 У «Городка» появятся конкуренты]</ref>. У канцы 2009 года ў праграмы з'явілася новая тэлевізійная застаўка, у якой песню на вершы Аляксандра бачыла выканаў [[Аляксандр Барысавіч Пушны|Аляксандр Пушны]]<ref>[https://bachilo.livejournal.com/profile bachilo — User Profile]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=9LtDjKjhvcU А.Пушной на Юбилее 6 кадров. Финальная песня — YouTube]</ref>. У лютым 2014 года стала вядома, што Фёдар Дабранраваў сыходзіць з праекта<ref>[http://www.kp.ru/daily/26195.7/3082326/ «6 кадров» потеряли крутого кадра]</ref>. Неўзабаве скончыліся здымкі 8 сезону, які стаў заключным. == Акцёр == * [[Галіна Данілава]] * [[Эдуард Радзюкевіч]] * [[Сяргей Дарагоў]] * [[Андрэй Кайкоў]] * [[Ірына Аляксандраўна Мядзведзева|Ірына Мядзведзева]] * [[Фёдар Дабранраваў]] * [[Аляксандр Жыгалкін]] (у эпізодах) == Пародыі на гістарычных асоб == У некаторых скетчах «6 кадраў» паказаны пародыі на знакамітых дзеячаў гісторыі<ref>[http://www.vokrug.tv/article/show/Novogodnie_6_kadrov_7985/ Новогодние «6 кадров»]</ref><ref>[http://www.vokrug.tv/article/show/Kutuzov__geroiprogrammy_6_kadrov/ Кутузов — герой… «6 кадров»!]</ref><ref>[http://www.vokrug.tv/article/show/6_kadrov_zamahnulis_na_istoriyu_34366/ «6 кадров» замахнулись на историю]</ref>: * Пародыі на кіраўнікоў: ** [[Іван IV Грозны]] и [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін]] (Фёдар Дабранраваў), ** [[Пётр I (імператар расійскі)|Пётр I]] (Аляксандр Жыгалкін), ** [[Кацярына II]] (Галіна Данілава), ** [[Аляксандр I (імператар расійскі)|Аляксандр I]] (Эдуард Радзюкевіч), ** [[Уладзімір Ільіч Ленін]], [[Георгій Максімілянавіч Малянкоў]] и [[Леанід Ільіч Брэжнеў]] (Сяргей Дарагоў), ** [[Адольф Гітлер]] (Андрэй Кайкоў). * Пародыі на выбітных палкаводцаў: [[Міхаіл Іларыёнавіч Кутузаў]] (Сяргей Дарагоў). * Пародыі на дзеячаў навукі: ** [[Дзмітрый Іванавіч Мендзялееў]] (Фёдар Дабранраваў), ** [[Аляксандр Сцяпанавіч Папоў]] (Эдуард Радзюкевіч). * Пародыі на паэтаў і пісьменнікаў: ** [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін]] (Андрэй Кайкоў) з яго няняй Арынай Радзівонаўнай (Галіна Данілава) і жонкай [[Наталля Мікалаеўна Ганчарова|Наталляй Ганчаровай]] (Ірына Мядзведзева), ** [[Мікалай Васільевіч Гогаль]] (Фёдар Дабранраваў), ** [[Леў Мікалаевіч Талстой]] (Эдуард Радзюкевіч). == Прэмія == * Прэмія «Залаты насарог 2011» — перамога у намінацыі «Лепшы скетч»<ref>[http://www.life-news.ru/events/6348-premija-zolotojj-nosorog.html Премия «Золотой Носорог»]</ref>. * ТЭФІ-2011 — перамога у намінацыі «Рэжысёр тэлевізійнай праграмы» (атрымаў Аляксандр Жыгалкін)<ref>{{Cite web |url=http://www.tefi.ru/ru/tefi/Tefi_2011/ |title=Национальный телевизионный конкурс «ТЭФИ-2011» |access-date=4 мая 2024 |archive-date=27 студзеня 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127044815/http://www.tefi.ru/ru/tefi/Tefi_2011/ |url-status=dead }}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://ctc.ru/projects/serials/6-kadrov/ Старонка шоў на афіцыйным сайце СТС]{{ref-ru}} * [http://7days.ru/article/privatelife/o-chem-ne-rasskazyvayut-artisty-6-kadrov Пра што не распавядаюць артысты «6 кадраў»] Інтэрв'ю Ірыны Мядзведзевай, 24 красавіка 2013 {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тэлеперадачы Расіі]] [[Катэгорыя:Тэлевізійныя гумарыстычныя праграмы]] qd2zzebwx2hwwp0cjup78rm33m3yu4l 0 767025 5174010 4786893 2026-08-01T07:12:00Z DobryBrat 5701 вікіфікацыя, стыль, пунктуацыя, спасылка, дапаўненне, афармленне 5174010 wikitext text/x-wiki {{касманаўт}} '''Мэры Уолес «Уолі» Фанк''' ({{lang-en|Wally Funk}}; {{ВД-Прэамбула}}) — амерыканскі астранаўт, лётчыца і пасол добрай волі. Першая жанчына-следчы па бяспецы палётаў у Нацыянальным савеце па бяспецы на транспарце, першая жанчына-інструктар па палётах у Форт-Сіл (штат [[Аклахома]] [[ЗША]]), першая жанчына-інспектар Федэральнага авіяцыйнага агенцтва, адна з удзельнікаў Mercury 13. Па стане на 2026 год з’яўлялася найстарэйшай у гісторыі касманаўтыкі жанчынай-удзельніцай касмічнага палёту (адправілася ў космас ва ўзросце 82 гадоў)<ref>[https://arstechnica.com/space/2026/07/wally-funk-last-of-mercury-13-and-oldest-woman-in-space-dies-at-87/ Wally Funk, last of Mercury 13 and oldest woman in space, dies at 87]</ref>. == Біяграфія == Нарадзілася 1 лютага 1939 года ў [[Лас-Вегас]]е (ЗША). У дзяцінстве захаплялася самалётамі. У двадцаць гадоў стала прафесійнай лётчыцай. Працавала грамадзянскім інструктарам палётаў для сяржантаў і афіцэраў [[Армія ЗША|арміі ЗША]]. З восені 1961 года працавала сертыфікаваным інструктарам палётаў, чартарным пілотам і галоўным пілотам у авіяцыйнай кампаніі ў Хотарне (штат [[Каліфорнія]]). З 1974 года працавала следчым па бяспецы паветранага руху Нацыянальнага савета па бяспецы на транспарце, стаўшы першай жанчынай у гэтай прафесіі. З 1987 годзе працавала галоўным пілотам авіяцыйнага каледжа Эмеры ў Грылі (штат Каларада), дзе курыравала ўсе лётныя праграмы, ад прыватных пілотаў да інструктараў па шматматорных самалётах і верталётах. Памерла 8 ліпеня 2026 года. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Фанк Уолі}} lucg20os40es7riqvmb3722fdmzr4ro 0 768916 5173953 4831577 2026-08-01T01:17:30Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173953 wikitext text/x-wiki {{Універсальная картка}} '''AMX-10RC''' (''«RC»'' значыць ''«Roues-Canon»'' або «колавая гармата»<ref name="popularmechanics-2023-01-10">{{cite web |author = Kyle Mizokami |url = https://www.popularmechanics.com/military/weapons/a42407360/is-amx-10rc-combat-vehicle-a-tank/ |title = It Has a Turret and a Big Gun, and Is on the Way to Ukraine. But Is It a Tank? |publisher = [[Popular Mechanics]] |date = 2023-01-10 |accessdate = 2024-08-06 |language = en }}</ref>) — браніраваная [[Баявая разведвальная машына|разведвальная]] машына<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.senat.fr/rap/l02-117/l02-11716.html|title=La programmation militaire pour les années 2003 à 2008|website=senat.fr|access-date=2020-07-20}}</ref>. Распрацавана ў 1970-х гадах для замены бронемашыны [[Panhard EBR]]<ref name="armyrecognition.com-2024-07-31">{{cite web |url = https://armyrecognition.com/military-products/army/anti-tank-systems-and-vehicles/wheeled-anti-tank-vehicles/amx-10rc-france-uk |title = AMX-10RC. Wheeled 6x6 reconnaissance anti-tank armored vehicle - France |publisher = armyrecognition.com |date = 2024-07-31 |accessdate = 2024-08-06 |language = en }}</ref>. На ўзбраенне французскіх войск AMX-10RC быў прыняты ў 1977 годзе<ref>Marc Chassillan, " L’AMX 10 RC ", Raids, hors-série, vol. 20 " Les chars léger en action 2e partie ",‎ 2006, p. 39 (ISSN 0769-4814)</ref>. == Апісанне == === Корпус === [[Файл:AMX-10 RC.svg|thumb|Рысунак AMX-10RC]] Машына мае лёгкае браніраванне. Корпус выкананы са зварной брані з [[Алюміній|алюмініевага]] сплаву. Браня забяспечвае абарону ад аскепкаў артылерыйскіх снарадаў і [[Кулямёт|аўтаматычнай зброі сярэдняга калібру]]. Вежа ўстаноўлена па цэнтры корпуса. Прыводзіцца ў рух пры дапамозе гідраўлічнай помпы SAMM CH49 з прывадам ад электрарухавіка, які працуе ад генератара сілавога агрэгата. У задняй частцы вежы ўсталявана сістэма абароны ад зброі масавага паражэння, якая падтрымлівае падвышаны ціск у баявым аддзяленні. Экіпаж складаецца з чатырох чалавек. Месцы камандзіра і наводчыка размяшчаюцца ў баявым аддзяленні справа, месца зараджаючага — злева. Кіроўца месціцца ў пярэдняй частцы корпуса з левага боку. Рухавік усталяваны ў задняй частцы. === Узбраенне і абсталяванне === Асноўнае ўзбраенне складаецца з 105-мм паўаўтаматычнай гарматы Model F2 або BK MECA калібру 105 мм. Ужыты паўаўтаматычны затвор з вертыкальным клінам, які дазваляе аўтаматычна выкідваць гільзу пасля стрэлу<ref>{{Cite web |url=http://www.army-guide.com/eng/product3584.html |title=F2 (MECA) |website=www.army-guide.com |date= |access-date=2019-08-15 |lang=fr }}</ref>. Злева ад асноўнага ўзбраення спарана ўсталяваны 7,62-мм кулямёт, яшчэ адзін — на даху вежы. З двух вуглоў у тыльнай частцы вежы размешчаны па два 80-мм дымавыя гранатамёты. <gallery> Выява:Amx10rc 052.jpg|Кулямёт Выява:Amx10rc 059.jpg|Дымавыя гранатамёты </gallery> Машына абсталявана сістэмай кіравання агнём Safran M401 COTAC (аўтаматычнае кіраванне агнём для танкаў) у спалучэнні з лазерным дальнамерам APX M550, распрацаваным CILAS<ref>{{Cite web |url=http://fr.1001mags.com/parution/operations-speciales/numero-12-mar-avr-2015/page-46-47-texte-integral |title=Opérations Spéciales N°12 mar/avr 2015 - Page 46 - 47 |website=1001mags |date=mar/avr 2015 |access-date=2019-08-15 |archive-date=15 ліпеня 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715102201/http://fr.1001mags.com/parution/operations-speciales/numero-12-mar-avr-2015/page-46-47-texte-integral |url-status=dead }}</ref>. === Сілавы агрэгат === На машыне ўсталяваны рухавік, [[каробка перадач]] і [[Дыферэнцыял (тэхніка)|рулявы дыферэнцыял]] ад баявой машыны пяхоты [[AMX-10P]]. Рухавік — дызельны, ''Baudouin GF-11SX'', магутнасцю 280 конскіх сіл. === Хадавая частка === Шасі мае шэсць апорных каткоў. Падобна гусенічнай тэхніцы, AMX-10RC таксама можа разварочвацца на месцы на 360 градусаў. Гідрапнеўматычная падвеска дазваляе паднімаць або апускаць корпус машыны. Максімальная хуткасць на дарогах — каля 85 км/г. Запас ходу складае каля 800 км. Двума вадамётамі забяспечваецца рух па вадзе, максімальная хуткасць — 7,2 км/г. == Мадэрнізацыя == [[Файл:AMX-10 RC, nouvelles couleurs Armée de terre (14 juillet 2021) (2).jpg|thumb|AMX-10RCR]] У снежні 2000 года французская армія заключыла кантракт на абнаўленне 256 машын. Мадэрнізацыя, якая атрымала пазначэнне '''AMX-10RCR''', уключае дадатковае браніраванне, аўтаматычную трансмісію, новую электрагідраўлічную сістэму кіравання падвескай, інфармацыйную сістэму кіравання полем бою, сістэму самаабароны Galix, сістэму папярэджання аб лазерным апраменьванні, сістэму радыёлакацыйнага апазнавання, прыбор начнога бачання і радыёстанцыю PR4G. Машыну абсталявалі новым сілавым агрэгатам, уключаючы больш магутны рухавік і новую трансмісію. Дзеля эканоміі вагі прабралі вадамётныя рухачы<ref name="armyrecognition.com-2024-07-31"/><ref name="armyrecognition.com-2024-07-23">{{cite web |url = https://armyrecognition.com/military-products/army/anti-tank-systems-and-vehicles/wheeled-anti-tank-vehicles/amx-10rcr-france-uk |title = AMX-10RCR. Upgraded 6x6 wheeled reconnaissance anti-tank armored vehicle - France |publisher = armyrecognition.com |date = 2024-07-23 |accessdate = 2024-08-06 |language = en }}</ref>. == На ўзбраенні == [[Файл:Utilisateur de l'AMX-10 RC.png|thumb|Краіны-аператары AMX-10RC]] Дзяржавы, на ўзбраенні якіх знаходзіцца AMX-10RC (станам на 2024 год): * {{Сцягафікацыя|Францыя}}: 210 адз.;{{sfn|IISS|2024|с=92}} * {{Сцягафікацыя|Марока}}: 80 адз.;{{sfn|IISS|2024|с=374}} * {{Сцягафікацыя|Украіна}}: 35 адз.;{{sfn|IISS|2024|с=212}} * {{Сцягафікацыя|Катар}}: 12 адз.;{{sfn|IISS|2024|с=380}} * {{Сцягафікацыя|Камерун}}: 6 адз.{{sfn|IISS|2024|с=478}} == Баявое выкарыстанне == AMX-10RC выкарыстоўваўся французскай арміяй у [[Чад]]зе падчас [[Аперацыя «Манта»|аперацыі «Манта»]] ў 1983—1984 гадах, у Персідскім заліве падчас аперацыі «[[Аперацыя «Бура ў пустыні»|Бура ў пустыні]]» і ў Косаве. Першае прымяненне AMX-10RCR адбылося ў 2006 годзе ў [[Кот-д’Івуар]]ы ў складзе Французскага Замежнага легіёна. Таксама AMX-10RCR ужываўся ў [[Афганістан]]е і [[Малі]]. У 2023 годзе партыя машын была перададзена [[Украіна|Украіне]]<ref name="armyrecognition.com-2024-07-31"/><ref name="armyrecognition.com-2024-07-23"/>. == Ацэнка == Паводле задумы стваральнікаў, машына павінна была спалучаць супрацьтанкавае ўзбраенне і высокую хуткасць і мабільнасць. У часы, калі машына была прадстаўлена, узбраенне лічылася магутным, аднак супраць сучасных асноўных баявых танкаў яго эфектыўнасці недастаткова. Лёгкае браніраванне не дазваляе выкарыстоўваць AMX-10RC для прарыву ўмацаванняў праціўніка. Такім чынам, асноўная роля AMX-10RC — разведка і агнявая падтрымка<ref name="popularmechanics-2023-01-10"/><ref>{{cite web |url = https://armyrecognition.com/focus-analysis-conflicts/army/conflicts-in-the-world/russia-ukraine-war-2022/analysis-what-are-combat-capabilities-of-french-amx-10-rc-for-ukraine-against-russian-tanks |title = Analysis: What are combat capabilities of French AMX-10RC for Ukraine against Russian tanks |publisher = armyrecognition.com |date = 2023-03-15 |accessdate = 2024-08-07 |language = en }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/06/14/the-ukrainian-marine-corps-amx-10rc-recon-vehicles-didnt-last-long-in-a-frontal-assault-on-russian-defenses/ |title = The Ukrainian Marine Corps’ AMX-10RC Recon Vehicles Didn’t Last Long in A Frontal Assault On Russian Defenses |publisher = [[Forbes]] |date = 2023-06-14 |accessdate = 2024-08-07 |language = en }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар = The International Institute for Strategic Studies |загаловак = The Military Balance 2024 |месца = London |выдавецтва = Routledge |год = 2024 |isbn = 978-1-032-78004-7 |мова = en |ref = IISS }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=en|url=http://www.army-technology.com/projects/amx/|title=La page de l'AMX-10RC sur Army-Technology|date=}} * {{Cite web|url=http://www.strategic-bureau.com/amx-10rc/|title=Fiche technique AMX-10RC|website=Strategic-Bureau|date=|url-status=dead}} * {{cite web |url = https://armyrecognition.com/military-products/army/anti-tank-systems-and-vehicles/wheeled-anti-tank-vehicles/amx-10rc-france-uk |title = AMX-10RC. Wheeled 6x6 reconnaissance anti-tank armored vehicle - France |publisher = armyrecognition.com |date = 2024-07-31 |accessdate = 2024-08-06 |language = en }} * {{cite web |url = https://armyrecognition.com/military-products/army/anti-tank-systems-and-vehicles/wheeled-anti-tank-vehicles/amx-10rcr-france-uk |title = AMX-10RCR. Upgraded 6x6 wheeled reconnaissance anti-tank armored vehicle - France |publisher = armyrecognition.com |date = 2024-07-23 |accessdate = 2024-08-06 |language = en }} * {{cite web |author = Kyle Mizokami |url = https://www.popularmechanics.com/military/weapons/a42407360/is-amx-10rc-combat-vehicle-a-tank/ |title = It Has a Turret and a Big Gun, and Is on the Way to Ukraine. But Is It a Tank? |publisher = [[Popular Mechanics]] |date = 2023-01-10 |accessdate = 2024-08-06 |language = en }} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Сучасныя колавыя БМП, БТР і БА}} [[Катэгорыя:Бранятэхніка Францыі]] [[Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта]] m5l1msrlemkgo6cejdig06k9obnln6v 0 769011 5173997 4803047 2026-08-01T06:23:41Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173997 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = DeLorean DMC-12 |фота = DeLorean DMC-12 (9979) (cropped).jpg |вытворца = [[DeLorean Motor Company]] |заводы = DeLorean Motor Company ({{iw|Данмуры|Данмуры|en|Dunmurry}}, [[Белфаст]], [[Вялікабрытанія]]) |гады вытворчасці = {{Гады аўтамабіля|1981|1983}} |сегмент = S |каробка перадач = пяціступеньчатая механічная або трохступеньчатая аўтаматычная |разгон = 10,5 с |вікісховішча = DeLorean DMC-12 }} '''DeLorean DMC-12''' — спартыўны аўтамабіль, які выпускаўся ў [[Паўночная Ірландыя|Паўночнай Ірландыі]] для амерыканскай аўтамабільнай кампаніі DeLorean Motor Company з 1981 па 1983 год. Больш распаўсюджаным назвай стала DeLorean, бо гэта была адзіная мадэль, якая выпускалася кампаніяй. У DMC-12 былі выкарыстаныя дзверы тыпу «крыло чайкі». Першы доследны ўзор DeLorean Safety Vehicle (DSV) з’явіўся ў сакавіку 1977 года, а вытворчасць пачалася ў 1981 годзе (першы DMC-12 сышоў з канвеера 21 студзеня на фабрыцы DMC у Данмуры ў [[Паўночная Ірландыя|Паўночнай Ірландыі]]). На працягу яго вытворчасці некалькі дэталяў аўтамабіля былі змененыя (капот, колы і інтэр’ер). Да спынення вытворчасці ў 1983 годзе было выраблена каля дзевяці тысяч асобнікаў DMC-12, з якіх прыкладна восем тысяч захаваліся да нашых дзён. Аўтамабіль стаў шырока вядомы сваім расчаравальным недахопам магутнасці і прадукцыйнасці, які не адпавядаў чаканням, звязаным з яго знешнім выглядам і коштам, але запомніўся сваім з’яўленнем у якасці машыны часу ў [[Назад у будучыню (франшыза)|медыя-франшызе «''Назад у будучыню''»]] пасля 1985 года. У 2008 годзе машыны вырабляліся пад заказ і аднаўляліся сіламі кампаніі DMC Texas<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.motorauthority.com/news/1040516_anything-but-rusty-reviewing-the-delorean-in-2009/page-2|title=Anything But Rusty: Reviewing The DeLorean In 2009|website=Motor Authority|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222115538/http://www.motorauthority.com/news/1040516_anything-but-rusty-reviewing-the-delorean-in-2009/page-2|archive-date=2015-12-22|access-date=2017-04-08}}</ref>. == Гісторыя == [[Файл:DeLoreanTallahasseeHoodlogo.jpg|злева|міні|240x240пкс|Лагатып.]] Тэхнічную дакументацыю для аўтамабіля па заказу Джона Дэлорэана ў сціслы тэрмін падрыхтавала [[Lotus Cars|Lotus Engineering]]. У распрацоўцы дызайну прымаў удзел Джарджэта Джуджара з Italdesign. У кастрычніку 1976 года першы доследны ўзор DeLorean DMC-12 быў скончаны Уільямам Т. Колінсам, галоўным інжынерам і праекціроўшчыкам [[Pontiac]]. На машыну першапачаткова планавалі ўсталёўваць падвеску і дапрацаваны рухавік ад [[Chevrolet Corvette]]. Але з-за рознагалоссяў паміж [[General Motors|GM]] і Дэлорэанам прыйшлося шукаць альтэрнатыву ў выглядзе новай распрацоўкі кампаній [[Peugeot]], [[Renault S.A.|Renault]] і [[Volvo]] (PRV). Для выпуску DMC-12 была пабудавана фабрыка ў ваколіцах [[Белфаст]]а ў Паўночнай Ірландыі. Будаўніцтва пачалося ў кастрычніку 1978 года, і хоць вытворчасць DMC-12, як чакалася, павінна была пачацца ў 1979 годзе, яе адклалі да пачатку 1981 года. Да таго часу ўзровень беспрацоўя ў Паўночнай Ірландыі быў высокі, і мясцовыя жыхары былі рады новым працоўным месцам. Рабочыя былі неспрактыкаваныя і спатрэбілася нямала намаганняў для павышэння якасці аўтамабіляў. Прэміяльныя і забеспячэнне лепшым даступным абсталяваннем дазволілі да 1982 годзе ў некаторай ступені павысіць якасць прадукцыі. Назапашаныя за час няякаснай зборкі даўгі і страчаны аўтарытэт вялі да банкруцтва. На аўтамабілі вытворца даваў гарантыю ў 5 гадоў або 80 тысяч км прабегу, аднак толькі кузаў, выкананы па перадавых на той час тэхналогіях, выконваў умовы гарантыі. Цана была несувымерна высокая для такой якасці. Усё гэта прыводзіла да нізкага продажу, склады былі перапоўненыя, і толькі энтузіясты куплялі гэтыя машыны, рыхтуючыся за свой кошт даводзіць іх да прымальнага стану. У кастрычніку 1982 года Джон Дэлорэан быў арыштаваны [[Федэральнае бюро расследаванняў|ФБР]] па сфабрыкаванай справе аб продажы партыі [[какаін]]у. Пазней ён быў прызнаны невінаватым, але выратаваць DMC-12 ужо не атрымалася — банкі адмаўлялі Дэлорэану ў крэдытах, урад спыніў фінансаванне. На момант закрыцця фабрыкі ў Паўночнай Ірландыі каля 2000 штук DMC-12 заставаліся на складзе непрададзенымі, што складала каля 23 % ад агульнага накладу. Гэтыя машыны былі прададзеныя праз некалькі гадоў — пасля таго, як да DMC-12 прыйшла сусветная вядомасць. У 2008 годзе фірма DMC Texas забяспечвала ўладальнікаў машын запчасткамі і аднаўляла старыя аўтамабілі. Была наладжана дробнасерыйная вытворчасць DMC-12, а меркаваная цана такіх рэплік склала парадку {{Num|90000}} долараў<ref>{{Cite web|url=http://www.zr.ru/content/news/842718-delorean-zaprogrammirovali-na-vozvrashhenie-v-2017-godu/|title=DeLorean запрограммировали на возвращение в 2017 году|author=Андрей Ежов|date=2016-01-28|publisher=[[За рулём]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160409205546/http://www.zr.ru/content/news/842718-delorean-zaprogrammirovali-na-vozvrashhenie-v-2017-godu/|archive-date=2016-04-09|access-date=2016-03-31}}</ref>. == Будова == Дызайн аўтамабіля складаў нізкі, адпаліраваны да люстранога бляску клінаваты кузаў, размешчаны ззаду рухавік, дзверы тыпу «крылы чайкі», заднія колы большага дыяметра. Адметнай асаблівасцю машыны стаў рамны кузаў з кампазіта, абклеены звонку лістамі неафарбаванай нержавеючай сталі таўшчынёй 1 мм, з-за чаго ''DeLorean'' атрымаўся ўстойлівым да карозіі і набыў спецыфічнае адценне корпуса. Рухавік — шасціцыліндравы [[Рухавік унутранага згарання|рухавік]] цэнтральнага размяшчэння аб’ёмам 2849 см³ і магутнасцю 150 к. с. На машыну ўсталёўваліся як [[Механічная каробка перадач|механічная]] пяціступеньчатая, так і [[Аўтаматычная каробка перадач|аўтаматычная]] трохступеньчатая каробка перадач. DMC-12 былі перш за ўсё нацэлены на амерыканскі рынак, таму машыны абсталёўваліся на заводзе левым рулём. Толькі некалькі праварульных асобнікаў DeLorean былі выпушчаныя для выкарыстання ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. <gallery class="center"> Файл:Back_left.JPG Файл:1982_De_Lorean_DMC12_coupe_(8453075882).jpg Файл:Delorean.jpg Файл:DeLorean_DMC-12_with_doors_open.jpg </gallery> == DeLorean у папулярнай культуры == [[Файл:TeamTimeCar.com-BTTF_DeLorean_Time_Machine-OtoGodfrey.com-JMortonPhoto.com-01.jpg|справа|міні|Аўтамабіль з фільма «Назад у будучыню».]] DeLorean DMC-12 набыў шырокую вядомасць пасля выхаду фільма «[[Назад у будучыню]]», у якім аўтамабіль выступаў у ролі машыны часу<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auto/2017/06/19_a_10728881.shtml|title=Интервью с российской владелицей автомобиля DeLorean DMC 12|author=Е. Костогоров|date=2017-06-20|publisher=Газета.Ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20181214211207/https://www.gazeta.ru/auto/2017/06/19_a_10728881.shtml|archive-date=2018-12-14|access-date=2019-05-20}}</ref>. [[Эмет Браўн]], стваральнік машыны часу, на пытанне яго кампаньёна, [[Марці Мак-Флай|Марці]], чаму той зрабіў машыну часу з DeLorean, адказаў: «калі ты робіш машыну часу з аўтамабіля, то чаму б ёй не выглядаць стыльнай… нержавеючая сталь кузава дабратворна адбіваецца на завіхрэнні патоку часу». Пазней у машыне быў заменены [[ядзерны рэактар]], які працуе на [[Плутоній|плутоніі]], на экалагічна чыстую тэрмаядзерную ўстаноўку ''Mr. Fusion'' з будучыні, а таксама быў усталяваны палётны модуль, дзякуючы якому машына набыла магчымасць лётаць. Пасля заканчэння здымак у трылогіі «[[Назад у будучыню (франшыза)|Назад у будучыню]]» першы з аўтамабіляў, пабудаваных у 1981 годзе спецыяльна для фільма, быў змешчаны ў музей ''Universal Studios Hollywood'' у Каліфорніі ў якасці турыстычнага атракцыёну<ref name="Petersen">{{Cite web|lang=en|url=https://petersen.org/portfolio-item/1981-delorean-dmc-12-time-machine/|title=1981 DeLorean DMC-12 Time Machine|website=Petersen Automotive Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818203915/https://petersen.org/portfolio-item/1981-delorean-dmc-12-time-machine/|archive-date=2016-08-18|access-date=2017-12-31}}</ref>. Праз дваццаць пяць гадоў гэтая копія «машыны часу» была старанна адрэстаўраваная прыхільнікамі фільма і ўсталяваная для дэманстрацыі ў музеі Petersen Automotive Museum<ref name="Petersen" />. У 2018 годзе выйшла драма «Тачка на мільён» аб стварэнні брэнда DeLorean, аўтамабіля DMC-12 і лёсе Джона Дэлорэана<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/driven-review-1141286|title='Driven': Film Review {{!}} Venice 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190729214103/https://www.hollywoodreporter.com/review/driven-review-1141286|archive-date=2019-07-29|access-date=2020-01-12}}</ref>. У фантастычным фільме «Першаму гульцу прыгатавацца» (2018) гэты аўтамабіль быў заўважаны ў кароткім эпізодзе ў сцэне гонак, а яго выява размешчана на постарах кінакарціны<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1677720/|title=Первому игроку приготовиться (2018) {{!}} imdb|archive-url=https://web.archive.org/web/20171123215239/http://www.imdb.com/title/tt1677720/|archive-date=2017-11-23|access-date=2020-01-12}}</ref>. DeLorean DMC-12 фігуруе ў ролі галоўнай мадэлі кароткаметражнага роліка пад назвай ''retrowave'' Фларыяна Рэнера<ref>{{YouTube|Zev0wz87hVw|logo=1|retrowave|[[Фларыян Рэнер]]|start=}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.delorean.com/ DeLorean Motor Company] * {{Cite web|url=https://www.drive.ru/kunst/delorean/4efb32c100f11713001e2140.html|title=История нержавеющего DeLorean DMC-12|author=Николай Эдельман|website=drive.ru|date=2007-12-03|access-date=2022-07-12|archive-date=15 ліпеня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240715083825/https://www.drive.ru/kunst/delorean/4efb32c100f11713001e2140.html|url-status=dead}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі ЗША]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі сегмента S]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1981]] 0vo6t00hpts53aeubu65oq72nonxsuf 0 774023 5173875 5169994 2026-07-31T15:02:51Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173875 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Гады ў гісторыі відэагульняў|2026}} '''[[2026]]''' год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне [[відэагульня]]ў. == Мерапрыемствы і падзеі == == Узнагароды == == Выпускі гульняў == * «Alzara: Radiant Echoes» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2024/05/turn-based-rpg-alzara-radiant-echoes-announced-for-consoles-pc-a-tribute-to-jrpg-classics|title=Turn-based RPG ALZARA: Radiant Echoes announced for consoles, PC – a tribute to JRPG classics|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=May 14, 2024|access-date=2024-06-02}}</ref> * «Decapolice» (платформы «Microsoft Windows», «Nintendo Switch», «PlayStation 4», «PlayStation 5»).<ref>{{cite web|last=Mateo|first=Alex|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-09-24/decapolice-game-gets-tv-anime-pc-version-delay-to-2026/.215944|title=Decapolice Game Gets TV Anime, PC Version, Delay to 2026|work=[[Anime News Network]]|date=September 24, 2024|access-date=2024-09-24}}</ref> * «Don’t Kill Them All» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2024/05/turn-based-strategy-and-base-building-game-dont-kill-them-all-announced-for-consoles-pc|title=Turn-based strategy and base-building game Don't Kill Them All announced for consoles, PC|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=May 7, 2024|access-date=2024-06-01}}</ref> * «[[Grand Theft Auto 6]]». * «Haruka: Beyond the Stars» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|last=Romano|first=Sal|url=https://www.gematsu.com/2024/08/haruka-beyond-the-stars-to-be-published-by-playism|title=HARUKA: Beyond the Stars to be published by PLAYISM|website=Gematsu|date=August 8, 2024|access-date=2024-08-08|quote=Due out in 2026.}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Heroes of Might and Magic: Olden Era|Heroes of Might and Magic: Olden Era|en|Heroes of Might and Magic: Olden Era}}» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|last=Romano|first=Sal|url=https://www.gematsu.com/2024/08/heroes-of-might-and-magic-olden-era-announced-for-pc|title=Heroes of Might and Magic: Olden Era announced for PC|website=Gematsu|date=August 22, 2024|access-date=2024-08-22|quote=Due out in Early Access in Q2 2025 [...] The Early Access period is expected to last for around one year.|archive-date=22 жніўня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240822225944/https://www.gematsu.com/2024/08/heroes-of-might-and-magic-olden-era-announced-for-pc|url-status=dead}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Human: Fall Flat 2|Human: Fall Flat 2|en|Human: Fall Flat 2}}» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|last=Ivan|first=Tom|url=https://www.videogameschronicle.com/news/human-fall-flat-2-has-been-delayed-to-2026/|title=Human Fall Flat 2 has been delayed to 2026|work={{Не перакладзена 5|Video Games Chronicle|Video Games Chronicle|en|Video Games Chronicle}}|date=April 18, 2024|access-date=2024-07-20}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Inazuma Eleven RE|Inazuma Eleven RE|en|Inazuma Eleven}}» (платформы «Microsoft Windows», «Nintendo Switch», «PlayStation 4», «PlayStation 5»).<ref>{{cite web|last=Romano|first=Sal|title=Inazuma Eleven RE announced for PS5, PS4, Switch, and PC|url=https://www.gematsu.com/2024/09/inazuma-eleven-re-announced-for-ps5-ps4-switch-and-pc|website=Gematsu|date=September 24, 2024|access-date=2024-09-24|archive-date=24 верасня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240924130106/https://www.gematsu.com/2024/09/inazuma-eleven-re-announced-for-ps5-ps4-switch-and-pc|url-status=dead}}</ref> * «Moonlight Peaks» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2024/05/supernatural-life-simulation-game-moonlight-peaks-to-be-published-by-xseed-games-and-marvelous-europe|title=Supernatural life simulation game Moonlight Peaks to be published by XSEED Games and Marvelous Europe|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=May 9, 2024|access-date=2024-05-23|archive-date=4 студзеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250104103436/https://www.gematsu.com/2024/05/supernatural-life-simulation-game-moonlight-peaks-to-be-published-by-xseed-games-and-marvelous-europe|url-status=dead}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Paranormal Activity: Found Footage|Paranormal Activity: Found Footage|en|Paranormal Activity: Found Footage}}» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2024/gaming/news/paranormal-activity-video-game-2026-release-mortuary-assistant-1235923908/|title=New 'Paranormal Activity' Video Game Coming in 2026 From 'The Mortuary Assistant' Team (EXCLUSIVE)|last=Maas|first=Jennifer|magazine=[[Variety]]|date=27 лютага 2024|access-date=27 лютага 2024}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Phonopolis|Phonopolis|en|Phonopolis}}» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|last=Fraňková|first=Ruth|url=https://english.radio.cz/amanita-designs-phonopolis-game-wins-prestigious-prize-san-francisco-8812364|title=Amanita Design's Phonopolis game wins prestigious prize in San Francisco|website={{Не перакладзена 5|Radio Prague|Radio Prague|en|Radio Prague}}|date=March 26, 2024|access-date=2024-05-18|quote=Under Amanita the project has been in development for over eight years already and it's probably going to take another two years to complete.}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Prince of Persia: The Sands of Time|Prince of Persia: The Sands of Time|en|Prince of Persia: The Sands of Time}}».<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2024/06/prince-of-persia-the-sands-of-time-remake-launches-in-2026|title=Prince of Persia: The Sands of Time remake launches in 2026|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=June 10, 2024|access-date=2024-06-10|archive-date=10 чэрвеня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610200518/https://www.gematsu.com/2024/06/prince-of-persia-the-sands-of-time-remake-launches-in-2026|url-status=dead}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Project Baxter|Project Baxter|en|Project Baxter}}» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2023/12/starbreeze-entertainment-announces-project-baxter-new-game-based-on-dungeons-dragons-ip|title=Starbreeze Entertainment announces Project Baxter – new game based on Dungeons & Dragons IP|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=December 4, 2023|access-date=2024-05-23|archive-date=23 мая 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240523064342/https://www.gematsu.com/2023/12/starbreeze-entertainment-announces-project-baxter-new-game-based-on-dungeons-dragons-ip|url-status=dead}}</ref> * «Project Dosa» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2024/06/outerloop-games-announces-project-dosa-for-consoles-pc-a-game-about-life-love-and-loss|title=Outerloop Games announces Project Dosa for consoles, PC – a game about life, love, and loss|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=June 7, 2024|access-date=2024-06-12|archive-date=12 чэрвеня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240612223437/https://www.gematsu.com/2024/06/outerloop-games-announces-project-dosa-for-consoles-pc-a-game-about-life-love-and-loss|url-status=dead}}</ref> * «{{Не перакладзена 5|Tako no Himitsu: Ocean of Secrets|Tako no Himitsu: Ocean of Secrets|en|Save Me Mr Tako#Sequel}}» (платформы «Microsoft Windows», «Nintendo Switch»).<ref>{{cite news|last=Litchfield|first=Ted|url=https://www.pcgamer.com/games/rpg/its-rare-for-a-pixel-art-throwback-to-really-wow-me-these-days-but-a-hybrid-action-jrpg-where-you-collect-magical-octopus-friends-to-cast-spells-might-just-fit-the-bill/|title=It's rare for a pixel art throwback to really wow me these days, but a hybrid action-JRPG where you collect magical octopus friends to cast spells might just fit the bill|date=13 ліпеня 2024|work={{Не перакладзена 5|PC Gamer|PC Gamer|en|PC Gamer}}|accessdate=26 ліпеня 2024|archive-date=13 ліпеня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240713205152/https://www.pcgamer.com/games/rpg/its-rare-for-a-pixel-art-throwback-to-really-wow-me-these-days-but-a-hybrid-action-jrpg-where-you-collect-magical-octopus-friends-to-cast-spells-might-just-fit-the-bill/|url-status=live}}</ref> * «Undefeated: Genesis» (платформа «Microsoft Windows»).<ref>{{cite web|url=https://www.gematsu.com/2023/08/unrestricted-title-changed-to-undefeated-genesis-published-by-chorus-worldwide|title=UNRESTRICTED title changed to UNDEFEATED: Genesis, published by Chorus Worldwide|last=Romano|first=Sal|website=Gematsu|date=August 31, 2023|access-date=2024-06-01|archive-date=1 чэрвеня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601105931/https://www.gematsu.com/2023/08/unrestricted-title-changed-to-undefeated-genesis-published-by-chorus-worldwide|url-status=dead}}</ref> ==Гл. таксама== == Зноскі == {{Reflist}} ==Літаратура== == Спасылкі == {{Храналагічны пералік}} {{Афіцыйны сайт}} {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2026]] [[Катэгорыя:Гады ў відэагульнях]] lavfnckapg8j4f8u483tbo73mmces2u 0 776098 5173992 4871869 2026-08-01T06:13:31Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173992 wikitext text/x-wiki {{Картка:Праграма |здымак экрана = DALL-E 2 artificial intelligence digital image generated photo.jpg |подпіс = Відарыс, згенераваны з дапамогай DALL-E 2 на запыт «плюшавыя мядзведзікі працуюць над AI даследаваннямі пад вадой з тэхнікай 1990-х». }} '''DALL·E''' — [[Генератыўны штучны інтэлект|генератыўная мадэль]], распрацаваная [[OpenAI]] для стварэння [[Відарыс|відарысаў]] на аснове тэкставых апісанняў, якая аб’ядноўвае прынцыпы [[Апрацоўка натуральнай мовы|апрацоўкі натуральнай мовы]] і [[Камп’ютарны зрок|камп’ютарнага зроку]]. Упершыню прадстаўлена ў студзені 2021 года. Выкарыстоўвае архітэктуру {{iw|Трансформер (машыннае навучанне)|трансформера|d|Q85810444}}, падобную да мадэляў {{iw|GPT|GPT|d|Q116777014}} ад OpenAI<ref>{{Cite web|url=https://openai.com/index/dall-e-2/|title=DALL·E 2|lang=en|website=OpenAI}}</ref><ref name="upwork">{{Cite web|url=https://www.upwork.com/resources/what-is-dall-e|title=What Is DALL-E and How Does It Work To Generate AI Images?|lang=en|website=Upwork}}</ref><ref name="e-discovery">{{Cite web|url=https://e-discoveryteam.com/2024/08/19/evolution-of-dall%C2%B7e-with-demonstrations-of-its-current-text-to-image-abilities/|title=Evolution of DALL·E with Demonstrations of its Current Text to Image Abilities|lang=en|author=Ralph Losey|website=e-Discovery|date=2024-08-20}}</ref>. Мадэль выкарыстоўваецца ў [[мастацтва|мастацтве]], [[дызайн]]е, стварэнні візуальнага змесціва, [[рэклама|рэкламе]] і іншых сферах, дзякуючы сваёй здольнасці інтэрпрэтаваць і візуалізаваць складаныя апісанні<ref>{{Cite web|url=https://618media.com/en/blog/dall-e-case-studies-success-stories/#revolutionizing-creative-industries|title=DALL-E Case Studies: Success Stories|lang=en|website=618Media}}</ref>. == Гісторыя == DALL-E была распрацаваная кампаніяй OpenAI у рамках намаганняў у прасоўванні [[штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]] з выкарыстаннем мадэляў [[машыннае навучанне|машыннага навучання]], якія могуць інтэрпрэтаваць і ствараць змесціва на аснове тэксту і візуальных элементаў. Назва DALL-E з’яўляецца спалучэннем імёнаў мастака [[Сальвадор Далі|Сальвадора Далі]] і анімацыйнага робата [[WALL-E]]. Мадэль была створана для інтэрпрэтацыі запытаў на натуральнай мове і стварэння адпаведных візуальных вынікаў. Яе распрацоўка абапіраецца на даследаванні OpenAI у галіне здольнасцей нейронных сетак выконваць задачы, якія выходзяць за рамкі традыцыйнай {{iw|Генерацыя тэкстаў|генерацыі тэкстаў|d|Q1513879}}, і ўключае дасягненні архітэктуры GPT<ref>{{Cite web|url=https://www.datacamp.com/tutorial/an-introduction-to-dalle3|title=How to Use DALL-E 3: Tips, Examples, and Features|lang=en|website=DataCamp}}</ref><ref name="e-discovery"/>. Першая версія DALL-E была прадстаўлена кампаніяй OpenAI 5 студзеня 2021 года як пачатковы эксперымент у галіне генерацыі відарысаў па тэкставых апісаннях. Гэтая мадэль была пабудавана на аснове трансформернай архітэктуры {{нп5|GPT-3|GPT-3|en|GPT-3}}, мадыфікаванай для стварэння візуальных, а не тэкставых вынікаў. Прэс-рэліз уключаў серыю запытаў і відарысаў, згенераваных DALL-E, якія дэманстравалі яе здольнасць ствараць новыя відарысы па тэкставых апісаннях, у тым ліку камбінацыі аб’ектаў і сцэн, што не маюць рэальных аналогій<ref>{{Cite web|url=https://openai.com/index/dall-e/|title=DALL·E: Creating images from text|lang=en|website=OpenAI}}</ref>. У красавіку 2022 года OpenAI выпусціла DALL-E 2, абноўленую версію мадэлі. DALL-E 2 палепшыла [[Раздзяляльнасць (камп’ютарная графіка)|разрознасць]] і складнасць відарысаў і пашырыла магчымасць ствараць высокадэталізаваныя відарысы. У мадэль таксама была дададзена функцыя дапрацоўкі відарысаў, якая дазваляе карыстальнікам змяняць часткі відарыса, падтрымліваючы візуальную цэласнасць. У верасні таго ж года DALL-E 2 стала даступнай для выкарыстання ўсім ахвотным<ref>{{Cite web|url=https://www.deloitte.com/uk/en/services/consulting/research/dalle-2.html|title=Frown, step back, wrinkle and sigh … for DALL·E 2?|lang=en|website=Deloitte UK}}</ref>. DALL-E 2 увайшла ў спіс 200 найлепшых вынаходстваў 2022 года паводле часопіса [[Time]]<ref>{{Cite web|url=https://time.com/collection/best-inventions-2022/6225486/dall-e-2/|title=OpenAI DALL-E 2: The 200 Best Inventions of 2022|lang=en|website=TIME|access-date=1 лістапада 2024|archive-date=12 лістапада 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241112203639/https://time.com/collection/best-inventions-2022/6225486/dall-e-2/|url-status=dead}}</ref>. 20 жніўня 2023 года была выпушчана DALL-E 3. Гэтая версія мае здольнасць ствараць больш дэталізаваныя і дакладныя відарысы на аснове запытаў карыстальнікаў, лепш апрацоўваючы складаныя запыты і доўгія апісанні ў параўнанні з папярэднімі версіямі. Яна таксама ўключае пашыраную сістэму бяспекі, адхіляючы запыты, звязаныя з нецэнзурным, гвалтоўным або крыўдлівым зместам, і ўнікае генерацыі відарысаў публічных асоб або ў стылях жывых мастакоў для прадухілення парушэння [[аўтарскае права|аўтарскага права]]. Мадэль прапануе карыстальнікам магчымасць кансультавацца з [[ChatGPT]] для дапамогі ў стварэнні ідэй для запытаў, чаго не было ў DALL-E 2. Паляпшэнні ў DALL-E 3 таксама датычацца складаных раней абласцей, такіх як рэалістычнае адлюстраванне рук і тэксту на відарысах<ref name="androidauthority">{{Cite web|url=https://www.androidauthority.com/dall-e-3-3377629/|title=DALL-E 3: Release date, features, pricing, and more|lang=en|website=Android Authority}}</ref>. DALL-E 3 інтэгравана ў [[Bing]] ад [[Microsoft]] і стала даступная праз {{нп5|Microsoft Copilot|Bing Chat|en|Microsoft Copilot}} у кастрычніку 2023 года для падпісчыкаў ChatGPT Plus<ref name="androidauthority"/>. == Тэхнічныя асаблівасці == DALL-E выкарыстоўвае трансформерную архітэктуру, прыдатную для інтэрпрэтацыі і генерацыі тэксту і відарыса. Сетка-трансформер мае некалькі слаёў {{нп5|Самаўвага|самаўвагі|en|Attention (machine learning)}}, якія дазваляюць ёй аналізаваць і надаваць розную вагу розным элементам у тэкставым запыце. Гэты механізм дапамагае мадэлі вызначыць адносную важнасць кожнага слова з запыту<ref name="upwork"/>. У версіях, пачынаючы з DALL-E 2, працэс генерацыі відарысаў ажыццяўляецца з дапамогай {{нп5|Дыфузная мадэль|дыфузных мадэлей|en|Diffusion model}}. Дыфузныя мадэлі функцыянуюць шляхам паступовай трансфармацыі [[Выпадковы шум|выпадковага шуму]] ў звязны відарыс праз серыю ітэрацыйных крокаў. На кожным этапе мадэль удасканальвае відарыс з выкарыстаннем узораў, вывучаных з даных у часе навучання, паступова пераходзячы ад абстрактнага шуму да дэталізаванага відарыса. Каб відарыс не быў цалкам выпадковым, а адлюстроўваў запыт, пры генерацыі дадаткова выкарыстоўваецца {{нп5|Навучанне рэпрэзентацый|вектарная рэпрэзентацыя|en|Representation learning}} запыту, атрыманая з дапамогай мадэлі [[кантраснае навучанне|кантраснага навучання]] {{нп5|Contrastive Language-Image Pre-training|CLIP|en|Contrastive Language-Image Pre-training}}<ref>{{Cite web|url=https://www.assemblyai.com/blog/how-dall-e-2-actually-works/|title=How DALL-E 2 Actually Works|lang=en|website=AssemblyAI}}</ref>. DALL-E была навучана на вялікім наборы даных, які змяшчае пары тэкставых апісанняў і адпаведных відарысаў. Гэты набор даных дазволіў мадэлі вывучыць і засвоіць асацыяцыі паміж тэкставымі запытамі і візуальнымі элементамі, што дазваляе ёй ствараць відарысы, якія адпавядаюць тэкставаму апісанню<ref>{{Cite web|url=https://cointelegraph.com/news/what-is-dall-e-and-how-does-it-work|title=What is DALL-E, and how does it work?|lang=en|website=Cointelegraph}}</ref>. == Магчымасці і выкарыстанне == [[Файл:A cat sitting at a desk actively contributing to Wikipédia, by ChatGPT 4.0 & Dall-E 3.0 (2024).png|thumb|Відарыс, створаны DALL-E 3 на запыт «кот сядзіць за сталом, актыўна рэдагуючы Вікіпедыю». Можна заўважыць памылку ў слове Wikipedia і некарэктна згенераваны тэкст у адрасным радку браўзера і іншых месцах.]] DALL-E выкарыстоўваецца для стварэння відарысаў паводле тэкставага апісання (запыту). Відарысы могуць быць як [[Фатаграфія|фотарэалістычнымі]], так і імітаваць [[Графіка (мастацтва)|графіку]] ці [[жывапіс]]. Асаблівасцю мадэлі з’яўляецца магчымасць спалучаць канцэпцыі, якія рэдка сустракаюцца разам у рэальным жыцці, што дазваляе ствараць унікальныя відарысы, напрыклад [[крэсла]] ў выглядзе [[авакада]] або [[слімак]]а ў форме [[арфа|арфы]]. Таксама запыт можа рэгуляваць атрыбуты аб’ектаў, такія як [[колер]], форма, матэрыял, колькасць і палажэнне на відарысе, нават калі аб’ектаў некалькі. У запыце можна задаваць паварот аб’екта і [[ракурс]], з якога павінен быць адлюстраваны аб’ект. Таксама ў мадэлі прысутнічае ўяўленне пра распаўсюджаныя канцэпцыі, так што напрыклад фота вядомага архітэктурнага аб’екта можа быць згенеравана толькі паводле назвы, без дэтальнага апісання<ref name="labellerr">{{Cite web|url=https://www.labellerr.com/blog/dall-e-everything-you-need-to-know/|title=9 Capabilities Of DALL-E That One Must Know|lang=en|website=Labellerr}}</ref>. У некаторых выпадках DALL-E можа памыляцца пры інтэрпрэтацыі запыту, напрыклад пры супастаўленні аб’ектаў і іх уласцівасцей (на запыт «зялёны яблык і чырвоны кубак» можа быць згенераваны відарыс чырвонага яблыка і зялёнага кубка). DALL-E можа ствараць некарэктныя [[медыцына|медыцынскія]], [[астраномія|астранамічныя]] і іншыя навуковыя відарысы. Часта мадэлі не ўдаецца згенераваць тэкст на відарысах. Вынікі генерацыі пагаршаюцца пры павелічэнні колькасці аб’ектаў і выкарыстанні [[Адмоўе|адмоўяў]] у запытах<ref name="labellerr"/>. Акрамя генерацыі відарысаў, DALL-E 2 падтрымлівае функцыі змены дэталей на ўжо згенераваным відарысе шляхам сцірання часткі відарыса і паўторнай генерацыі, што закранае толькі сцёртую частку ({{lang-en|inpainting}}), а таксама пашырэнне граніцы відарыса ў розныя бакі з дадаваннем новых элементаў ({{lang-en|outpainting}})<ref>{{Cite web|url=https://blog.gordonturner.com/2022/12/14/dall%C2%B7e-2-inpainting-and-outpainting/|title=DALL·E 2 Inpainting and Outpainting|lang=en}}</ref>. Функцыя рэдагавання відарысаў таксама была дададзена ў DALL-E 3<ref>{{Cite web|url=https://help.openai.com/en/articles/9055440-editing-your-images-with-dall-e|title=Editing your images with DALL·E|lang=en}}</ref>. Вядомыя выпадкі выкарыстання DALL-E для генерацыі ідэй у [[Прадуктовы дызайн|прадуктовым дызайне]], стварэнні [[Лагатып|лагатыпаў]] і дызайне мабільных інтэрфейсаў, у афармленні [[блог|блогаў]] і старонак [[Сацыяльныя медыя|сацыяльных медыя]], стварэнні карцін для афармлення інтэр’еру<ref>{{Cite web|url=https://zapier.com/blog/dall-e-examples/|title=7 examples of real businesses using DALL·E for visual content|lang=en|website=Zapier}}</ref>. {{нп5|Патрык Шумахер|Патрык Шумахер|en|Patrik Schumacher}}, кіраўнік архітэктурнага бюро {{нп5|Zaha Hadid Architects|Zaha Hadid Architects|en|Zaha Hadid Architects}} заявіў аб выкарыстанні ў кампаніі такіх мадэлей як DALL-E 2 і [[Midjourney]] для стварэння эскізаў і хуткай візуалізацыі ідэй пры перамовах з кліентамі<ref>{{Cite web|url=https://www.dezeen.com/2023/04/26/zaha-hadid-architects-patrik-schumacher-ai-dalle-midjourney/|title=ZHA developing "most" projects using AI-generated images says Patrik Schumacher|lang=en|website=Dezeen}}</ref>. == Этычныя і юрыдычныя аспекты == Выхад DALL-E выклікаў дыскусіі вакол [[этыка|этыкі]] прымянення падобных мадэлей. Сярод магчымых рызыкаў называюць генерацыю небяспечнага змесціва, відарысаў, што могуць нашкодзіць [[Рэпутацыя|рэпутацыі]] вядомых асоб, страту працы дызайнерамі і мастакамі праз іх замяшчэнне штучным інтэлектам, прасоўванне [[Дэзынфармацыя|дэзынфармацыі]] і падмацаванне [[стэрэатып|стэрэатыпаў]], такіх як напрыклад [[расізм|расавыя]] і [[гендарная роля|гендарныя ролі]]. Застаецца адкрытым пытанне пра [[аўтарскае права]] на змесціва, згенераванае мадэллю, бо даныя для навучання мадэлі маглі не належаць [[OpenAI]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaethicsmagazine.com/index.php/browse-back-issues/219-fall-2022-vol-34-no-1/3999403-an-extension-of-the-artist-dall-e-2-and-the-ethical-challenges-of-ai-art|title=The Ethics of AI Art: The Case of DALL-E 2 [CASE STUDY]|lang=en|website=Media Ethics}}</ref>. Раннія версіі DALL-E 2 адзначаліся нізкай гендарнай і расавай разнастайнасцю пры генерацыі відарысаў з людзьмі пэўных прафесій. Напрыклад, на запыт «фота генеральнага дырэктара» мадэль выдавала відарысы збольшага з белымі мужчынамі, а запыт «жанчына» прыводзіў да генерацыі партрэтаў жанчын [[Еўрапеоідная раса|еўрапеоіднай расы]]. У ліпені 2022 года OpenAI выпусцілі абнаўленне мадэлі, пры якім, паводле ўнутраных ацэнак, карыстальнікі ў 12 разоў часцей адзначалі разнастайнасць у выніках генерацыі відарысаў людзей. Пры гэтым тэхнічныя дэталі рашэння ў прэс-рэлізе не раскрываліся<ref>{{Cite web|url=https://openai.com/index/reducing-bias-and-improving-safety-in-dall-e-2/|title=Reducing bias and improving safety in DALL·E 2|lang=en|website=OpenAI}}</ref>. Макс Вулф, [[Data science|дата саенціст]] з {{нп5|BuzzFeed|BuzzFeed|en|BuzzFeed}}, які тэсціраваў абноўленую версію мадэлі ў раннім доступе адзначыў павелічэнне разнастайнасці, але разам з тым пагаршэнне адпаведнасці згенераваных відарысаў тэкставым апісанням. Гэта спарадзіла чуткі, што рашэнне ад OpenAI заключаецца ў выпадковым дадаванні характарыстык, такіх як «жанчына», «мужчына», «азіят», «чорны» да апісання<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/no-quick-fix-openais-dalle-2-illustrated-challenges-bias-ai-rcna39918|title=No quick fix: How OpenAI's DALL·E 2 illustrated the challenges of bias in AI|lang=en|website=NBC News}}</ref>. Выкарыстанне відарысаў, згенераваных з дапамогай DALL-E 3, можа прывесці да парушэння аўтарскага права, бо атрыманыя відарысы часам амаль поўнасцю супадаюць з абароненымі аўтарскім правам відарысамі персанажаў [[кіно]] і [[Камп’ютарная гульня|гульняў]]. Гэта можа адбывацца нават тады, калі імёны персанажаў не згадваюцца непасрэдна ў запыце, і карыстальнік можа не ўсведамляць, што парушае аўтарскае права, калі не ведае арыгінальнага відарыса, што стаў асновай для генерацыі. Такая з’ява можа сведчыць пра тое, што ў навучальным наборы даных для мадэлі прысутнічалі абароненыя аўтарскім правам відарысы<ref>{{Cite web|url=https://spectrum.ieee.org/midjourney-copyright|title=Generative AI Has a Visual Plagiarism Problem|lang=en|website=IEEE Spectrum}}</ref>. Для аўтараў, што хочуць выключыць свае работы з навучальных даных, OpenAI прапанавалі механізм ухілення. Каб прадухіліць навучанне будучых версій DALL-E на сваіх работах, аўтары мусяць прыслаць кампаніі спіс гэтых работ з апсіаннем да кожнай работы<ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/business/2023/11/06/tech/ai-dalle-artist-revolt/|title=Dall-E 3 is so good it’s stoking a revolt against AI scraping|lang=en|website=The Japan Times}}</ref>. Відарысы, створаныя з дапамогай DALL-E, могуць быць неабароненыя аўтарскім правам. Вядомы выпадак справы, што разглядалася муніцыпальным судом у [[Прага|Празе]], калі [[падсудны]] выкарыстаў у сябе на сайце відарыс, узяты без дазволу з сайта [[ісцец|істца]]. Пры гэтым відарыс быў створаны істцом з дапамогай DALL-E. Суд не задаволіў патрабаванне істца і не абавязаў падсуднага прыбраць відарыс з сайта, аргументуючы гэта тым, што такі відарыс не можа лічыцца вынікам творчасці сапраўднай асобы і ісцец, такім чынам, не мае на яго правоў і не можа абмяжоўваць яго распаўсюджанне<ref>{{Cite web|url=https://www.technologyslegaledge.com/2024/04/the-first-czech-case-on-generative-ai/|title=The first Czech case on generative AI|lang=en|website=Technology's Legal Edge}}</ref>. == Гл. таксама == * [[Midjourney]] == Крыніцы == {{reflist}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Машыннае навучанне]] 8ytdyveun2m3m6i0bz87n66v7nt29ug 0 776696 5173973 4969439 2026-08-01T03:57:46Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173973 wikitext text/x-wiki {{Картка:Праграма}} '''Bash''' (от {{lang-en|'''B'''ourne '''a'''gain '''sh'''ell}}, [[каламбур]] {{lang-en2|«Born again» shell}} — «адроджаны» shell) — удасканаленая і мадэрнізаваная варыяцыя [[камандная абалонка|каманднай абалонкі]] Bourne shell. Адна з найбольш папулярных сучасных разнавіднасцяў каманднай абалонкі [[UNIX]]. Асабліва папулярная ў асяроддзі [[Linux]], дзе яна часта выкарыстоўваецца ў якасці прадусталяванай каманднай абалонкі. Хоць Bash распрацавана для UNIX і UNIX-падобных аперацыйных сістэм, такіх як GNU/Linux<ref>{{cite web | access-date = 2016-04-09 | archive-date = 2018-09-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180901171316/ftp://ftp.cwru.edu/pub/bash/FAQ | df = mdy-all | title = Bash FAQ, version 4.14| url = ftp://ftp.cwru.edu/pub/bash/FAQ | url-status = dead}} </ref>, таксама даступны версіі для Windows, BeOS<ref name = "forb">{{cite web | title = A desktop alternative | url = https://www.forbes.com/1999/01/25/feat.html | website = Forbes}}</ref><ref>{{cite web | title = Appendix A: Using the BeOS Command Line Shell | url = http://testou.free.fr/www.beatjapan.org/mirror/www.be.com/documentation/user_docs/app_a_commandline.html | website = testou.free.fr}}</ref> і Haiku<ref>{{cite web | title = Terminal | url = https://www.haiku-os.org/docs/userguide/en/applications/terminal.html }}</ref>. == Гісторыя == Браян Фокс пачаў [[Праграмаванне|пісаць код]] для Bash 10 студзеня [[1988]] года<ref>{{ citation | access-date = 2010-11-01 | archive-date = 2018-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180928193215/http://ftp.gnu.org/gnu/bash/bash-1.14.7.tar.gz | author = Brian Fox | date = 1996-08-29 | publisher = Free Software Foundation| quote = Birthdate: Sunday, January 10th, 1988. Initial author: Brian Fox | title = shell.c | url = http://ftp.gnu.org/gnu/bash/bash-1.14.7.tar.gz | url-status = live}} </ref> пасля таго, як [[Рычард Мэцью Столман|Рычард Столман]] быў незадаволены адсутнасцю прагрэсу, дасягнутым папярэднім распрацоўшчыкам<ref name = "GNUBSD">{{ cite newsgroup | access-date = 2021-12-28 | archive-date = 2021-12-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211228023030/https://groups.google.com/g/comp.unix.questions/c/iNjWwkyroR8/m/yedr9yDWSuQJ | author = [[Рычард Мэцью Столман]] (пераслана з каментарыямі Чэта Рэмі) | date = 1988-02-10 | message-id = 2362@mandrill.CWRU.Edu | newsgroup = comp.unix.questions | title = GNU + BSD = ? | url = https://groups.google.com/g/comp.unix.questions/c/iNjWwkyroR8/m/yedr9yDWSuQJ | quote = For a year and a half, the GNU shell was "just about done". The author made repeated promises to deliver what he had done, and never kept them. Finally I could no longer believe he would ever deliver anything. So Foundation staff member Brian Fox is now implementing an imitation of the Bourne shell. | url-status = live}}</ref>. Столман і [[Фонд свабоднага праграмнага забеспячэння|FSF]] палічылі свабодную абалонку, якая магла б запускаць існуючыя скрыпты, настолькі стратэгічна важнай для цалкам свабоднай сістэмы, пабудаванай на аснове кода BSD і GNU, што гэта быў адзін з нямногіх праектаў, якія яны фінансавалі самі, а Фокс узяўся за гэтую працу як супрацоўнік FSF<ref name = GNUBSD/><ref>{{ cite web | access-date = 2011-03-21| archive-date = 2011-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110424064815/https://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html | author = [[Рычард Мэцью Столман]] | date = 2010-10-03 | publisher = Free Software Foundation | quote = Free Software Foundation employees have written and maintained a number of GNU software packages. Two notable ones are the C library and the shell. ... We funded development of these programs because the GNU Project was not just about tools or a development environment. Our goal was a complete operating system, and these programs were needed for that goal. | title = About the GNU Project | url = https://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html | url-status = live}} </ref>. Фокс выпусціў Bash у выглядзе бэта-версіі (версія .99) 8 чэрвеня 1989 года<ref name = "BashBeta">{{ cite newsgroup | access-date = 2010-10-28 | archive-date = 2013-05-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130504075535/http://groups.google.com/group/gnu.announce/msg/a509f48ffb298c35?hl=en | author = Brian Fox (forwarded by Leonard H. Tower Jr.) | date = 1989-06-08 | newsgroup = gnu.announce | title = Bash is in beta release! | url = https://groups.google.com/group/gnu.announce/msg/a509f48ffb298c35?hl=en | url-status = live}}</ref> і заставаўся асноўным распрацоўшчыкам прыкладна дзесьці да перыяду паміж сярэдзінай 1992 года<ref>{{ cite newsgroup | access-date = 2010-10-28 | archive-date = 2021-03-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210302213455/https://groups.google.com/forum/ | author = len (g...@prep.ai.mit.edu) | date = 1993-04-20 | message-id = gnusenet930421bulletin@prep.ai.mit.edu | newsgroup = gnu.announce | title = January 1993 GNU's Bulletin | url = https://groups.google.com/group/gnu.misc.discuss/msg/4f42c739cd7e8bd8 | url-status = live}}</ref> і сярэдзінай 1994 года<ref name = "Bourne shell grammar">{{ cite web | access-date = 2008-11-13 | archive-date = 2008-12-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081205082152/http://www.linuxjournal.com/article/2800 | date = 1994-08-01 | first = Chet | last = Ramey | title = Bash - the GNU shell (Reflections and Lessons Learned) | url = http://www.linuxjournal.com/article/2800#N0xa50890.0xb46380 | url-status = live | work = Linux Journal}}</ref>, калі ён быў звольнены з FSF<ref>{{ citation | access-date = 2010-10-31 | archive-date = 2012-07-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120720124341/http://www.scribd.com/doc/40556434/2010-10-31-Chet-Ramey-Early-Bash-Dates | author = Chet Ramey | date = 2010-10-31 | title = Dates in your Computerworld interview | url = https://www.scribd.com/doc/40556434/2010-10-31-Chet-Ramey-Early-Bash-Dates | url-status = live}}</ref>, і яго абавязкі былі перададзены іншаму ўдзельніку, Чэту Рэмі<ref name = "computerworld-Hamilton-Ramey">{{ cite news | access-date = 2022-03-01 | archive-date = 2016-11-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161108230747/http://www.computerworld.com.au/article/222764/ | first1 = Naomi | last1 = Hamilton | title = The A-Z of Programming Languages: BASH/Bourne-Again Shell | url = http://www.computerworld.com.au/article/222764/ | website = Computerworld | date = 2008-03-30 <!-- https://web.archive.org/web/20081205093826/http://www.computerworld.com.au/index.php/id;1591223321;pp;2;fp;16;fpid;1 --> }} </ref><ref name = "tiswww.case.edu-Ramey-BASH">{{ cite web | access-date = 2022-03-01 | date = 2021-04-20 | first1 = Chet | last1 = Ramey | publisher = Case Western Reserve University | title = The GNU Bourne-Again Shell | url = https://tiswww.case.edu/php/chet/bash/bashtop.html | website = Technology Infrastructure Services}}</ref>. == Зноскі == {{reflist}} == Спасылкі == * [https://www.gnu.org/savannah-checkouts/gnu/bash/manual/bash.html Bash Reference Manual] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190915123105/http://www.gnu.org/savannah-checkouts/gnu/bash/manual/bash.html |date=15 верасня 2019 }} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Каманды Unix}} {{GNU}} [[Катэгорыя:Свабоднае праграмнае забеспячэнне, напісанае на C]] [[Катэгорыя:Свабоднае кросплатформавае праграмнае забеспячэнне]] [[Катэгорыя:Скрыптовыя мовы]] rc3dfh2z0i7z3choww7jx57mx3y3shi 0 789167 5173948 5066126 2026-08-01T00:12:14Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173948 wikitext text/x-wiki {{Банкнота 2}}'''50 рублёў''' (пяцьдзясят рублёў) — [[намінал]] [[Банкнота|банкноты]] афіцыйнай грашовай адзінкі [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], законны плацежны сродак, уведзены з [[1992]]. Дызайн купюры апошні раз быў абноўлены ў [[2019|2020]] і прысвечаны [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Купюра надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue»<ref>{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231/|title=Новые белорусские деньги сделаны в Евросоюзе|website=naviny.by|date=2015-11-10|access-date=2025-06-15|archive-date=4 ліпеня 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160704082220/http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231|url-status=dead}}</ref>. == Гісторыя == === 1992 === [[25 мая|25 траўня]] [[1992]] у абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 50 рублёў. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак мядзведзя, на адваротным баку — герб «[[Пагоня]]». 1 студзеня 2001 года гэта банкнота была выведзена з абарачэння<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.nbrb.by/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/61|title=50 рублей{{!}}Выведенные из обращения банкноты Национального банка Республики Беларусь {{!}} Национальный банк Республики Беларусь|website=www.nbrb.by|access-date=2025-06-15}}</ref>. Беларускія банкноты гэтага часу атрымалі народную назву «зайчыкі» за выявы жывёл на іх (на пярэднім баку купюры ў [[1 беларускі рубель (банкнота)|1 рубель]] быў намаляваны заяц). Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх [[Гульдэн|гульдэнаў]], а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком [[Канстанцін Уладзіміравіч Хацяноўскі|Канстанцінам Хацяноўскім]] з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957)<ref>''Полина Конога''. [https://25.by/1994/money Сага о рубле] (руск.). ''25.by''. Издательский дом «Беларусь сегодня».</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://citydog.io/post/historyja-hroszy/|title=Помніце першыя беларускія грошы «зайчыкі»? Аказваецца, аўтар перамаляваў іх з энцыклапедыі пра жывёл. Тут яшчэ шмат цікавых фактаў пра беларускія рублі|author=Ілля Лапацін|website=CityDog|date=24.08.2023}}</ref>. Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой [[Картка спажыўца|карткі спажыўца]]. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Гэта значыць, што за 50 беларускіх рублёў трэба было аддаць 500 савецкіх.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-1992-Bill-50-Obverse.jpg|400|Belarus-1992-Bill-50-Reverse.jpg|400|50 рублёў узору 1992. Пярэдні бок.|50 рублёў узору 1992. Адваротны бок.}} === 2000 === [[1 студзеня]] [[2000]] з’явілася 50-рублёвая купюра новага ўзору. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак [[Холмская брама|Холмскай брамы]] [[Брэсцкая крэпасць|Брэсцкай крэпасці]]. На адваротным баку — уваход у мемарыял [[Брэсцкая крэпасць]]. Банкнота была выведзена з абарачэння 1 ліпеня 2015<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.nbrb.by/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/37|title=Выведенные из обращения банкноты Национального банка Республики Беларусь. 50 рублей|website=Нацбанк Беларуси}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-2000-Bill-50-Obverse.jpg|400|Belarus-2000-Bill-50-Reverse.jpg|400|50 рублёў узору 2000. Пярэдні бок.|50 рублёў узору 2000. Адваротны бок.}} === 2010 === [[29 студзеня]] [[2010]] дызайн банкноты быў перароблены, гэта спатрэбілася ў сувязі [[Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі (2008)|са зменамі ў правапісе беларускай мовы]], паводле якіх слова «''пяцьдзесят''» пачало пісацца як «''пяцьдзясят''». Гэта банкнота была выведзена з абарачэння 1 ліпеня 2015<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.nbrb.by/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/69|title=Выведенные из обращения банкноты Национального банка Республики Беларусь. 50 рублей|website=Нацбанк Беларуси}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-2010-Bill-50-Obverse.jpg|400|Belarus-2010-Bill-50-Reverse.jpg|400|50 рублёў узору 2010. Пярэдні бок.|50 рублёў узору 2010. Адваротны бок.}} === 2016 === У [[2016]] у Беларусі адбылася [[Дэнамінацыя ў Беларусі 2016 года|дэнамінацыя]], і з [[1 ліпеня|1]] [[1 ліпеня|ліпеня]] была ўведзена купюра наміналам 50 рублёў новага ўзору. Банкноты былі надрукаваны ў 2009, але тады не былі ўведзены ў абарачэнне ў сувязі з эканамічным крызісам і захоўваліся ў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным банку]]<ref>[http://www.nbrb.by/pressrelease/newbanknotes.pdf Описание денежных знаков образца 2009 года и их основные признаки подлинности]. Дата обращения: 25 августа 2019. Архивировано 6 сентября 2020 года.</ref>. На пярэднім баку банкноты была размешчана выява [[Мірскі замак|Мірскага замка]]. На адваротным баку — калаж на тэму мастацтва: ліра і лаўровыя галіны, пяро, папера, а таксама нотны стан з шостым тактам [[Паланэз Агінскага|Паланэза Агінскага]]). Гэта купюра змяшчала слова «''пяцьдзесят''», што не адпавядала сучасным правілам беларускай мовы, бо была надрукавана да іхняга прыняцця.{{Падвойная выява|сярэдзіна|50_Belarus_2009_front.jpg|400|50_Belarus_2009_back.jpg|400|50 рублёў узору 2009. Пярэдні бок.|50 рублёў узору 2009. Адваротны бок.}}У 2020 дызайн банкноты быў абноўлены і выкарыстоўваецца зараз. == Сучасны выгляд == Сучасная 50-рублёвая купюра была ўведзена ў абарачэнне з [[23 сакавіка]] [[2020]]. Памер 147 x 72 мм. {{Падвойная выява|сярэдзіна|Грошы_50_рублёў_2020_Мірскі_замак.jpg|400|Грошы_50_рублёў_узор_2020.jpg|400|50 рублёў узору 2020. Пярэдні бок.|50 рублёў узору 2020. Адваротны бок.}} Дызайн банкноты мае некалькі адрозненняў у параўнанні з 2009 годам. Сярод іх — сучасны выгляд помніка архітэктуры, пазначаны 2020 год выпуску, а слова «''пяцьдзясят''» напісана ў адпаведнасці з сучаснымі правіламі беларускай мовы<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.nbrb.by/coinsbanknotes/banknotes/90|title=Находящиеся в обращении банкноты Национального банка образца 2009 года 2020 года выпуска. 50 рублей|website=Нацбанк Беларуси}}</ref>. == Гл. таксама == * [[Беларускі рубель]] * [[Эканоміка Беларусі]] * [[Беларускі талер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Банкноты Беларусі]] [[Катэгорыя:1992 год у Беларусі]] {{Грошы Беларусі}} c9le6j2o5x4i12t0kwe6tnsj8so30g7 0 789171 5173850 5066110 2026-07-31T13:49:00Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173850 wikitext text/x-wiki {{Банкнота 2}}'''200 рублёў''' (дзвесце рублёў) — [[намінал]] [[Банкнота|банкноты]] афіцыйнай грашовай адзінкі [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], законны плацежны сродак, уведзены з [[1992]]. Дызайн купюры апошні раз быў абноўлены ў 2009 і прысвечаны [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Купюра была надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue»<ref name=":0" />. == Гісторыя == [[8 снежня]] [[1992]] у абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 200 рублёў. На ейным пярэднім баку размяшчалася выява [[Прывакзальная плошча (Мінск)|Прывакзальнай плошчы]] ў [[Мінск|Мінску]], на адваротным баку — герб «[[Пагоня]]». 1 студзеня 2001 года гэта банкнота была выведзена з абарачэння<ref>{{Cite web|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/63|title=Выведзеныя з абарачэння банкноты Нацыянальнага банка Рэспублiкi Беларусь. 200 рублёў|website=Нацыянальны банк Беларусі}}</ref>. Беларускія банкноты гэтага часу атрымалі народную назву «зайчыкі» за выявы жывёл на іх (на пярэднім баку купюры ў [[1 беларускі рубель (банкнота)|1 рубель]] быў намаляваны заяц). Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх [[Гульдэн|гульдэнаў]], а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком [[Канстанцін Уладзіміравіч Хацяноўскі|Канстанцінам Хацяноўскім]] з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957)<ref>''Полина Конога''. [https://25.by/1994/money Сага о рубле] (руск.). ''25.by''. Издательский дом «Беларусь сегодня».</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://citydog.io/post/historyja-hroszy/|title=Помніце першыя беларускія грошы «зайчыкі»? Аказваецца, аўтар перамаляваў іх з энцыклапедыі пра жывёл. Тут яшчэ шмат цікавых фактаў пра беларускія рублі|author=Ілля Лапацін|website=CityDog|date=24.08.2023}}</ref>. Аднак банкнота наміналам 200 рублёў выбіваецца з гэтага шэрагу. Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой [[Картка спажыўца|карткі спажыўца]]. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Гэта значыць, што за 200 беларускіх рублёў трэба было аддаць 2000 савецкіх.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-1992-Bill-200-Obverse.jpg|400|Belarus-1992-Bill-200-Reverse.jpg|400|200 рублёў узору 1992. Пярэдні бок.|200 рублёў узору 1992. Адваротны бок.}} == Сучасны выгляд == У [[2016]] у Беларусі адбылася [[Дэнамінацыя ў Беларусі 2016 года|дэнамінацыя]], і з [[1 ліпеня|1]] [[1 ліпеня|ліпеня]] была ўведзена купюра наміналам 200 рублёў новага ўзору. Банкноты былі надрукаваны ў 2009, але тады не былі ўведзены ў абарачэнне ў сувязі з эканамічным крызісам і захоўваліся ў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным банку]]<ref>[http://www.nbrb.by/pressrelease/newbanknotes.pdf Описание денежных знаков образца 2009 года и их основные признаки подлинности]. Дата обращения: 25 августа 2019. Архивировано 6 сентября 2020 года.</ref>. Памер банкноты — 155 x 72 мм. На пярэднім баку размешчана выява [[Магілёўскі абласны мастацкі музей імя Паўла Масленікава|Магілёўскага абласнога мастацкага музея імя Пятра Масленікава]]. На адваротным баку — калаж, прысвечаны тэме рамёстваў і горадабудаўніцтва: залаты ключ і пячатка [[Магілёў|Магілёва]], кафля, фрагменты кованай рашоткі<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/86|title=Банкноты Нацыянальнага банка ўзору 2009 года, якія знаходзяцца ў абарачэнні. 200 рублёў|website=Нацыянальны банк Беларусі}}</ref>. Купюра была надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue»<ref name=":0">{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231/|title=Новые белорусские деньги сделаны в Евросоюзе|website=naviny.by|date=2015-11-10|access-date=2025-06-15|archive-date=4 ліпеня 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160704082220/http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231|url-status=dead}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|200_Belarus_2009_front.jpg|400|200_Belarus_2009_back.jpg|400|200 рублёў узору 2009. Пярэдні бок.|200 рублёў узору 2009. Адваротны бок.}} == Гл. таксама == * [[Беларускі рубель]] * [[Эканоміка Беларусі]] * [[Беларускі талер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Банкноты Беларусі]] [[Катэгорыя:1992 год у Беларусі]] {{Грошы Беларусі}} pbm0j3iqvisysvp56vg972lb1brx854 0 789183 5173876 5066108 2026-07-31T15:03:19Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173876 wikitext text/x-wiki {{Банкнота 2 | Аверс = 20 Belarus 2020 front.jpg | Рэверс = 20 Belarus 2020 back.jpg }}'''20 рублёў''' (дваццаць рублёў) — [[намінал]] [[Банкнота|банкноты]] афіцыйнай грашовай адзінкі [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], законны плацежны сродак, уведзены з [[2000]]. Дызайн купюры апошні раз быў абноўлены ў [[2020]] і прысвечаны [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. == Гісторыя == === 1992 === У [[1992]] у абарачэнне былі ўведзены першыя папяровыя грашовыя адзінкі Рэспублікі Беларусь. Беларускія банкноты гэтага часу атрымалі народную назву «зайчыкі» за выявы жывёл на іх (на пярэднім баку купюры ў [[1 беларускі рубель (банкнота)|1 рубель]] быў намаляваны заяц). Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх [[Гульдэн|гульдэнаў]], а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком [[Канстанцін Уладзіміравіч Хацяноўскі|Канстанцінам Хацяноўскім]] з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957)<ref>''Полина Конога''. [https://25.by/1994/money Сага о рубле] (руск.). ''25.by''. Издательский дом «Беларусь сегодня».</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://citydog.io/post/historyja-hroszy/|title=Помніце першыя беларускія грошы «зайчыкі»? Аказваецца, аўтар перамаляваў іх з энцыклапедыі пра жывёл. Тут яшчэ шмат цікавых фактаў пра беларускія рублі|author=Ілля Лапацін|website=CityDog|date=24.08.2023}}</ref>. Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой [[Картка спажыўца|карткі спажыўца]]. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Аднак сярод гэтага шэрагу банкнот наміналу ў 20 рублёў не было. Упершыню 20-рублёвая купюра была выпушчана толькі [[1 студзеня]] [[2000]] года. На ейным пярэднім баку была размешчана выява будынка [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнага банка]]. На адваротным баку — фрагмент інтэр’ера будынка Нацыянальнага банка. Гэта купюра была выведзена з абарачэння [[1 сакавіка]] [[2013]]<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/36|title=20 рублёў{{!}}Выведзеныя з абарачэння банкноты Нацыянальнага банка Рэспублiкi Беларусь {{!}} Нацыянальны банк Рэспублiкi Беларусь|website=www.nbrb.by|access-date=2025-06-16}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-2000-Bill-20-Obverse.jpg|400|Belarus-2000-Bill-20-Reverse.jpg|400|20 рублёў узору 2000. Пярэдні бок.|20 рублёў узору 2000. Адваротны бок.}} === 2016 === У [[2016]] у Беларусі адбылася [[Дэнамінацыя ў Беларусі 2016 года|дэнамінацыя]], і з [[1 ліпеня|1]] [[1 ліпеня|ліпеня]] была ўведзена купюра наміналам 20 рублёў новага ўзору. Банкноты былі надрукаваны ў [[2009]], але тады не былі ўведзены ў абарачэнне ў сувязі з эканамічным крызісам і захоўваліся ў Нацыянальным банку<ref>[http://www.nbrb.by/pressrelease/newbanknotes.pdf Описание денежных знаков образца 2009 года и их основные признаки подлинности]. Дата обращения: 25 августа 2019. Архивировано 6 сентября 2020 года.</ref>. На пярэднім баку новых 20 рублёў быў размешчаны малюнак [[Палац Румянцавых — Паскевічаў|палаца Румянцавых і Паскевічаў]] у [[Гомель|Гомелі]]. На адваротным баку — калаж, прысвечаны тэме духоўнасці: звон, [[Тураўскае Евангелле]], старажытны горад [[Тураў]], фрагменты разьбы<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/83|title=Банкноты Нацыянальнага банка ўзору 2009 года, якія знаходзяцца ў абарачэнні. 20 рублёў {{!}} Нацыянальны банк Рэспублiкi Беларусь|website=www.nbrb.by|access-date=2025-06-16}}</ref>. Дызайн купюры прысвечаны Гомельскай вобласці, наклад быў надрукаваны брытанскай фірмай «De La Rue»<ref>[http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231/ Новые белорусские деньги сделаны в Евросоюзе] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160704082220/http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231 |date=4 ліпеня 2016 }}. ''naviny.by'' (10 лістапада 2015). <small>Праверана 15 чэрвеня 2025.</small></ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|20_Belarus_2009_front.jpg|400|20_Belarus_2009_back.jpg|400|20 рублёў узору 2009. Пярэдні бок.|20 рублёў узору 2009. Адваротны бок.}} == Сучасны выгляд == З [[23 сакавіка]] [[2020]] у абарачэнне была ўведзена абноўленая банкнота наміналам 20 беларускіх рублёў. Памер — 143 x 72 мм. {{Падвойная выява|сярэдзіна|20_Belarus_2020_front.jpg|400|20_Belarus_2020_back.jpg|400|20 рублёў узору 2023. Пярэдні бок.|20 рублёў узору 2023. Адваротны бок.}}Дызайн банкноты мае некалькі адрозненняў у параўнанні з 2009 годам. Сярод іх — сучасны выгляд помніка архітэктуры, пазначаны 2020 год выпуску<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/89|title=Банкноты Нацыянальнага банка ўзору 2009 года 2020 года выпуску, якія знаходзяцца ў абарачэнні. 20 рублёў|website=Нацыянальны банк Беларусі}}</ref>. == Гл. таксама == * [[Беларускі рубель]] * [[Эканоміка Беларусі]] * [[Беларускі талер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Банкноты Беларусі]] [[Катэгорыя:2000 год у Беларусі]] {{Грошы Беларусі}} kw3ydrjxuppx7lxyg3i98lrbeemurr9 0 789189 5173947 5066127 2026-08-01T00:12:08Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173947 wikitext text/x-wiki {{Банкнота 2}}'''500 рублёў''' (пяцьсот рублёў) — [[намінал]] [[Банкнота|банкноты]] афіцыйнай грашовай адзінкі [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], законны плацежны сродак, уведзены з [[1992]]. Дызайн купюры апошні раз быў абноўлены ў [[2009]] і прысвечаны гораду [[Мінск|Мінску]]. Купюра была надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue»<ref name=":0" />. == Гісторыя == === 1992 === [[8 снежня]] [[1992]] у абарачэнне была ўведзена першая беларуская купюра наміналам 500 рублёў. На ейным пярэднім баку была размешчана выява [[Плошча Перамогі (Мінск)|плошчы Перамогі]], на адваротным баку — герб «[[Пагоня]]». 1 студзеня 2001 года гэта банкнота была выведзена з абарачэння<ref>{{Cite web|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/64|title=Выведзеныя з абарачэння банкноты Нацыянальнага банка Рэспублiкi Беларусь. 500 рублёў|author=Нацыянальны банк Беларусі}}</ref>. Беларускія банкноты гэтага часу атрымалі народную назву «зайчыкі» за выявы жывёл на іх (на пярэднім баку купюры ў [[1 беларускі рубель (банкнота)|1 рубель]] быў намаляваны заяц). Ідэя такога дызайну нарадзілася па матывах галандскіх [[Гульдэн|гульдэнаў]], а выявы жывёл былі ўзятыя мастаком [[Канстанцін Уладзіміравіч Хацяноўскі|Канстанцінам Хацяноўскім]] з энцыклапедыі «Звяры і птушкі нашай краіны» (1957)<ref>''Полина Конога''. [https://25.by/1994/money Сага о рубле] (руск.). ''25.by''. Издательский дом «Беларусь сегодня».</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://citydog.io/post/historyja-hroszy/|title=Помніце першыя беларускія грошы «зайчыкі»? Аказваецца, аўтар перамаляваў іх з энцыклапедыі пра жывёл. Тут яшчэ шмат цікавых фактаў пра беларускія рублі|author=Ілля Лапацін|website=CityDog|date=24.08.2023}}</ref>. Аднак купюра ў 500 рублёў выбівалася з гэтага шэрагу. Гэтыя плацежныя сродкі паступова замянілі сабой [[Картка спажыўца|карткі спажыўца]]. Абменны курс савецкага рубля да «зайчыка» быў 1 да 10. Гэта значыць, што за 500 беларускіх рублёў трэба было аддаць 5000 савецкіх.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-1992-Bill-500-Obverse.jpg|400|Belarus-1992-Bill-500-Reverse.jpg|400|500 рублёў узору 1992. Пярэдні бок.|500 рублёў узору 1992. Адваротны бок.}} === 2000 === [[1 студзеня]] [[2000]] з’явілася 500-рублёвая купюра новага ўзору. На ейным пярэднім баку размяшчаўся малюнак [[Палац культуры прафсаюзаў|Рэспубліканскага Палаца культуры прафсаюзаў]] у Мінску. На адваротным баку — скульптурная група франтона Рэспубліканскага палаца культуры прафсаюзаў. Банкнота была выведзена з абарачэння 1 студзеня 2017<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/45|title=500 рублёў{{!}}Выведзеныя з абарачэння банкноты Нацыянальнага банка Рэспублiкi Беларусь {{!}} Нацыянальны банк Рэспублiкi Беларусь|website=www.nbrb.by|access-date=2025-06-16}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-2000-Bill-500-Obverse.jpg|400|Belarus-2000-Bill-500-Reverse.jpg|400|500 рублёў узору 2000. Пярэдні бок.|500 рублёў узору 2000. Адваротны бок.}} === 2011 === [[15 сакавіка]] [[2011]] дызайн купюры быў нязначна зменены. Гэта банкнота была выведзена з абарачэння [[1 студзеня]] [[2017]]<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/outofcircl/70|title=Выведзеныя з абарачэння банкноты Нацыянальнага банка Рэспублiкi Беларусь. 500 рублёў|website=Нацыянальны банк Беларусі}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|Belarus-2011-Bill-500-Obverse.jpg|400|Belarus-2011-Bill-500-Reverse.jpg|400|500 рублёў узору 2011. Пярэдні бок.|500 рублёў узору 2011. Адваротны бок.}} == Сучасны выгляд == У [[2016]] у Беларусі адбылася [[Дэнамінацыя ў Беларусі 2016 года|дэнамінацыя]], і з [[1 ліпеня|1]] [[1 ліпеня|ліпеня]] была ўведзена купюра наміналам 500 рублёў новага ўзору. Банкноты былі надрукаваны ў 2009, але тады не былі ўведзены ў абарачэнне ў сувязі з эканамічным крызісам і захоўваліся ў [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным банку]]<ref>[http://www.nbrb.by/pressrelease/newbanknotes.pdf Описание денежных знаков образца 2009 года и их основные признаки подлинности]. Дата обращения: 25 августа 2019. Архивировано 6 сентября 2020 года.</ref>. Памер банкнот — 159 x 72 мм. На пярэднім баку размешчана выява [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэкі]]. На адваротным баку — калаж, прысвечаны тэме літаратуры: пяро, чарніліца, вокладкі кніг, ліст папаратніку<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.nbrb.by/bel/coinsbanknotes/banknotes/80|title=Банкноты Нацыянальнага банка ўзору 2009 года, якія знаходзяцца ў абарачэнні. 500 рублёў|website=Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь}}</ref>. Купюра прысвечана гораду [[Мінск|Мінску]], і была надрукавана брытанскай фірмай «De La Rue»<ref name=":0">{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231/|title=Новые белорусские деньги сделаны в Евросоюзе|website=naviny.by|date=2015-11-10|access-date=2025-06-15|archive-date=4 ліпеня 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160704082220/http://naviny.by/rubrics/finance/2015/11/10/ic_articles_114_190231|url-status=dead}}</ref>.{{Падвойная выява|сярэдзіна|500_Belarus_2009_front.jpg|400|500_Belarus_2009_back.jpg|400|500 рублёў узору 2009. Пярэдні бок.|500 рублёў узору 2009. Адваротны бок.}} == Гл. таксама == * [[Беларускі рубель]] * [[Эканоміка Беларусі]] * [[Беларускі талер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Банкноты Беларусі]] [[Катэгорыя:1992 год у Беларусі]] {{Грошы Беларусі}} 8bxykthv96r0ignxx5obxoaeqpz81rh 0 791994 5173946 5062166 2026-07-31T23:53:23Z Bk1949 50943 5173946 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Горшман}} {{Мастак|дата нараджэння=|месца нараджэння=|дата смерці=|партрэт=[[File:Горшман.png|thumb|Мендл Горшман]]|месца смерці=|вучоба=}} '''Мендл Ха{{Націск}}імавіч (Міхаіл Яфімавіч) Го{{Націск}}ршман''' ({{ВД-Прэамбула}}) — беларускі савецкі [[Графіка (мастацтва)|графік]] і мастак яўрэйскага паходжання, ілюстратар кніг<ref name=":0">{{Кніга|спасылка=https://vladmuseum.ru/upload/iblock/057/99.%20%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%9C.%D0%A5.%20%D0%93%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%B2%20%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B8%20%D0%93%D0%92%D0%A1%D0%9C%D0%97.%20I%20%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.%20%D0%90%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8C,%20%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%BA.pdf|аўтар=Игольникова М.Е.|загаловак=Произведения М.Х. Горшмана в собрании Государственного Владимиро-Суздальского музея-заповедника|год=2017|месца=Владимир}}</ref><ref>{{ЭЯЭ|11278|Горшман Мендл}}</ref>. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1902 годзе ў пасёлку [[Нова-Барысаў|Новабарысаў]] у [[Мінская губерня|Мінскай губерні]] ў шматдзетнай сям'і бухгалтара смалакурнага завода Сендэр-Хаіма Горшмана. Атрымаў традыцыйную яўрэйскую адукацыю (вучыўся ў [[Хедар|хедары]]), затым скончыў 4-х класнае гарадское вучылішча. З пачаткам [[Першая сусветная вайна|Першай Сусветнай вайны]] ў войска быў прызваны бацька мастака, а ў 1915 г. ён загінуў ад атручэння газамі. Маці вымушана была аддаць сына ў вучні мясцоваму мастаку, які займаўся вырабам шыльдаў. Неўзабаве ў пошуках замоваў Мендл Горшман з гаспадаром прыязджае ў Мінск. Браў урокі жывапісу ў [[Янкель Мордухавіч Кругер|Янкеля Кругера]]. У 1920 годзе быў мабілізаваны ў [[Чырвоная Армія|Чырвоную армію]]. Накіраваны ў картаграфічны аддзел пры штабе [[Заходні фронт (Грамадзянская вайна ў Расіі)|Заходняга фронта]] [[Міхаіл Мікалаевіч Тухачэўскі|Міхаіла Тухачэўскага]]. Захварэў [[Тыф|сыпным тыфам]], патрапіў у шпіталь [[Кастрама|Кастрамы]]. Там паступіў у Свабодныя мастацкія майстэрні, вывучаў жывапіс, малюнак, [[Ксілаграфія|ксілаграфію]], [[Літаграфія|літаграфію]] пад кіраўніцтвам графіка Мікалая Купрыянава. У 1922 годзе адправіўся на вучобу ў Маскву, дзе вучыўся на паліграфічным факультэце [[Вышэйшыя мастацка-тэхнічныя майстэрні|Вышэйшых мастацка-тэхнічных майстэрняў]], выбраў курс літаграфіі, які вёў М. Купрыянаў. З 1924 года пачаў публікаваць свае творы ў газетах і часопісах, такіх як «Бязбожнік ля станка», «Мастацтва ў масы», «Чырвоная Ніва». У 1926—1928 гадах працаваў у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]], на аснове замалёвак жыцця ў [[Штэтл|штэтлах]] стварыў курсавую працу "Мястэчка" (1926 год, 12 чорна-белых літаграфій), потым дыпломную працу з такой жа назвай (1929, 7 каляровых літаграфій). Яшчэ студэнтам удзельнічаў у выставах у Мінску (1-я, 2-я і 3-я Усебеларускія выставы, 1925, 1927 і 1929 гады), звярнуў на сябе ўвагу мастацкай крытыкі як спелы і арыгінальны майстар. [[Файл:Gorshman Tora.jpg|міні|Мендл Горшман. Танец людзей пажылога ўзросту на свяце Торы. 1926. З калекцыі Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь]] У 1928 годзе стаў членам таварыства мастакоў "Чатыры мастацтвы", яго работы былі прадстаўлены на трох выставах дадзенага таварыства ў [[Ленінград|Ленінградзе]] ў 1928 годзе і ў Маскве ў 1929 годзе. У тыя ж гады актыўна працаваў у кніжнай і часопіснай графіцы, ілюстраваў таксама кнігі, якія выйшлі ў яўрэйскіх выдавецтвах на ідыш (напрыклад, «Пажар» [[Самуіл Якаўлевіч Маршак|Самуіла Маршака]],1925). У 1929-1930 гадах - асістэнт-выкладчык на факультэце жывапісу ў Ленінградскім мастацка-тэхнічным інстытуце. На працягу гэтых двух гадоў па камандзіроўцы Усерасійскага кааператыўнага таварыства «Мастак» разам з групай іншых мастакоў-яўрэяў наведваў яўрэйскія калгасы [[Крым|Крыма]], жыццё ў якіх адлюстраваў у серыі акварэляў «Крымскія яўрэйскія калгасы» (1931—1933). У 1930 годзе скончыў [[Вышэйшы мастацка-тэхнічны інстытут]] па аддзяленні літаграфіі і ў тым жа годзе стаў членам ОСТ ([[Таварыства мастакоў-станкавістаў]]). У 1930-х гадах працаваў пераважна як кніжны і часопісны графік, у ліку аформленых ім кніг нямала звязаных з яўрэйскай тэматыкай («Сын шаўца» С. Гехта, 1931; «Юліс» М. Даніэля, 1933; «Канармія» І. Бабеля, 1932. У 1933—1934 гадах з групай яўрэяў-мастакоў ([[Леў Якаўлевіч Зевін|Леў Зевін]], [[Меер Майсеевіч Аксельрод|Меер Аксельрод]] інш.) знаходзіўся у творчай камандзіроўцы ў [[Яўрэйская аўтаномная вобласць|Яўрэйскую аўтаномную вобласць]], дзе стварыў серыю акварэляў і малюнкаў «[[Бірабіджан]]» (1934), якія экспанаваліся ў Маскве на выставе "Яўрэйская аўтаномная вобласць і яўрэйскія нацраёны ў жывапісе і графіцы» (1936)<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.mievr.ru/museum/news/show/190|title=Музей Истории Евреев в России|website=MIEVR|access-date=2025-09-06}}</ref>. У 1937-1941 гадах выкладаў малюнак і тэхніку гравюры ў Маскоўскім мастацкім інстытуце. [[Файл:Gorshman Viasielle.jpg|міні|Мендл Горшман. Яўрэйскае вяселле. 1926. З калекцыі Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь]] У канцы 1930-х гадоў актыўна супрацоўнічаў з выдавецтвам "Дэр эмес" і аформіў шэраг кніг на ідышы - творы Іцхака Лейбуша Пераца, [[Мендэле Мойхер-Сфорым|Мендэле Мойхер-Сфарыма]], [[Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхема]] (яго літаграфічны партрэт Горшман выканаў у 1940 годзе). У 1941 г., з пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны,]] быў мабілізаваны. Браў удзел у маскіроўцы будынкаў у Маскве, у складзе франтавой брыгады выязджаў у дывізію Панфілава. У 1942 годзе з сям'ёй эвакуіраваўся ў [[Кіргізская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Кіргізскую ССР]], дзе працаваў у мясцовым аддзяленні ТАСС, пісаў пейзажы. Гэты жанр займаў у яго творчасці цэнтральнае месца ў 1940–1950-х гадоў, хаця ён па-ранейшаму шмат працаваў у кніжнай графіцы. У 1940–1960-я рабіў творчыя паездкі ў Крым, [[Малдавія|Малдавію]], [[Прыбалтыка|Прыбалтыку]], на [[Паўночны Каўказ]]. Пісаў партрэты, пейзажы, рабіў замалёўкі вытворчых працэсаў. З аднаўленнем публікацый твораў яўрэйскай літаратуры ў 2-й палове 1950-х гадоў і заснаваннем у 1961 годзе часопіса на ідышы «Савеціш геймланд» стаў адным з яго вядучых ілюстратараў, а таксама аформіў шэраг кніг класікаў яўрэйскай літаратуры на ідыш і ў перакладзе на расійскую мову. У 1966 і 1977 адбыліся персанальныя выставы ў Маскве. У 1960-я - пачатку 1970-х гадоў стварыў галерэю партрэтаў дзеячаў культуры. Памёр у 1972 годзе ў Маскве. == Працы == У 2020 гадзе працы мастака ўвайшлі ў альбом этнаграфічных малюнкаў «І рай і боль на Песеннай Зямлі…Беларусь вачыма мастакоў 1920–1930-х гадоў». (Склад. Наталля Мартынава, выд. Мінск : Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2020). == Сям’я == Жонка - пісьменніца [[Шыра Рыгораўна Горшман]] (Кушнір). Муж яго прыёмнай дачкі Сераміф - вядомы акцёр [[Інакенцій Міхайлавіч Смактуноўскі|Інакенцій Смактуноўскі]]<ref name=":0" />. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://fest.myza.by/malyunki-mendelya-gorshmana/#gorshman1 Галерэя прац мастака на сайце Shtetlfest] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Горшман Мендл Хаімавіч}} [[Катэгорыя:Мастакі Расіі XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія мастакі]] [[Катэгорыя:Мастакі Беларусі]] {{ізаляваны артыкул|date=2025-09-06}} i07brbxp1azoy7knrt8253uniwdkiqr 0 793852 5174062 5105560 2026-08-01T09:56:56Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174062 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Help!}} {{Песня | Назва = Help! | Вокладка = | Выканаўца = [[The Beatles]] | Альбом = [[Help!]] | Дата выпуску = [[23 ліпеня]] [[1965]] ([[Вялікабрытанія]])<br>[[19 ліпеня]] 1965 ([[ЗША]]) | Дата запісу = 13 апреля 1965 | Жанр = [[фолк-рок]]<ref>Unterberger, Richie. [https://web.archive.org/web/20131109225255/http://www.richieunterberger.com/turnover.html "1960s-Folk-Rock Overview"]. www.richieunterberger.com. Archived from [http://www.richieunterberger.com/turnover.html the original] on 9 November 2013.</ref> | Працягласць = 2:18 | Лэйбл = [[Parlophone]], [[Capitol Records|Capitol]] | Аўтар = [[Ленан — Мак-Картні]] | Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] | Папярэдняя = | Нумар2 = 1 | Наступная = [[The Night Before]] | Нумар3 = 2 | Яшчэ = }} «'''Help!'''» ({{tr|На дапамогу!}}) — песня гурта «[[The Beatles]]», упершыню выпушчаная ў выглядзе аднайменнага [[сінгл]]а; загалоўная кампазіцыя альбома ''[[Help!]]''. Песня напісана [[Джон Ленан|Джонам Ленанам]] (прыпісана Джону Ленану і [[Пол Мак-Картні|Полу Мак-Картні]]) і была запісана [[13 красавіка]] [[1965]] года. Песня гучыць таксама і ў [[На дапамогу! (фільм)|аднайменным фільме]]. У 2004 годзе песня заняла 29 пазіцыю ў рэйтынгу «[[500 найвялікшых песень усіх часоў паводле часопіса Rolling Stone|500 найвялікшых песень усіх часоў]]» паводле часопіса ''[[Rolling Stone]]''<ref>{{cite web| url =https://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407/the-beatles-help-19691231| title =The Beatles, 'Help!'| author =| date =| work =| publisher =www.rollingstone.com| access-date =2011-12-18| lang =en| archive-url =https://www.webcitation.org/66UVmwNlw?url=http://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407/the-beatles-help-19691231| archive-date =2012-03-28| url-status =dead}}</ref>. == Стварэнне песні == Джон Ленан напісаў гэтую песню, каб выразіць увесь той стрэс, у якім ён апынуўся праз хуткі рост папулярнасці «The Beatles»{{sfn|Spitz|2005|p=555}}. Паводле музычнага крытыка Іэна Макдональда, гэтая песня стала «першай расколінай у ахоўнай абалонцы», якую Ленан узвёў вакол свайго ўнутранага свету, пакуль «The Beatles» ішлі да славы; песня стала таксама важнай вяхой у развіцці яго аўтарскага стыля<ref>{{Кніга|спасылка=https://books.google.com/books?id=QWBPAQAAQBAJ&pg=PA224|аўтар=Steve Sullivan|загаловак=Encyclopedia of Great Popular Song Recordings|год=2013-10-04|выдавецтва=Scarecrow Press|старонкі=224|старонак=1027|isbn=978-0-8108-8296-6}}</ref>. У 1970 годзе ў серыі інтэрв'ю «Успаміны Ленана» (для часопіса «[[Rolling Stone]]») Джон сказаў, што гэтая песня з'яўляецца адной з яго найлюбімейшых, праўда, яму хацелася, каб песня была запісана ў павольнейшым тэмпе. Ленан сказаў таксама, што па яго адчуваннях «Help!» і «[[Strawberry Fields Forever]]» з'яўляюцца найшчырэйшымі песнямі «The Beatles», а не проста песнямі на заказ{{sfn|Lennon.net|2004|p=5}}. Песня мае даволі простую структуру<ref>{{Cite web |url=http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/h.shtml |title=Нататкі Alan W. Pollack пра песню Help! |access-date=2009-03-17 |archive-date=2008-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081231144256/http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/h.shtml |url-status=live }}</ref> і з'яўляецца адной з нямногіх песень «The Beatles», у якіх усе тры куплеты і прыпевы аб'ядноўваюцца без выкарыстання брыджа ці сола{{sfn|MacDonald|2005|p=153}}{{sfn|Miles|1998|p=199}}{{sfn|Beatles Interview Database|1984|p=2}}. == Запіс == Песня была запісана за 12 спроб 13 красавіка 1965 года на студыі [[Эбі-Роўд (студыя)|Эбі-Роўд]]. Першыя восем запісаў былі толькі інструментальнымі. Затым гурт запісаў галасы, бубен і гітарныя пасажы ў канцы кожнага рэфрэна<ref>[http://www.beatlesbible.com/songs/help/ Біблія Бітлз: Help!] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090305051855/http://www.beatlesbible.com/songs/help/ |date=5 сакавіка 2009 }} Спасылка праверана 1 марта 2009</ref>. === У запісе ўдзельнічалі === * [[Джон Ленан]] — вакал (дзве партыі, зведзеныя ў адну), акустычная гітара * [[Пол Мак-Картні]] — бас-гітара, падгалоскі * [[Джордж Харысан]] — сола-гітара, падгалоскі * [[Рынга Стар]] — ударныя == Варыянты == Песня спачатку была размешчана на аднайменным [[сінгл]]е (на адваротным баку якога была песня «I’m Down»), які быў выпушчаны ў продаж 19 ліпеня 1965 года ў ЗША і 23 ліпеня ў Вялікабрытаніі (за некалькі тыдняў да выпуску альбома). Паміж альбомнай версіяй і сінгламі ёсць невялікія адрозненні. Песня ўвайшла таксама ў альбомы-анталогіі «[[The Beatles 1962—1966|1962—1966]]» і «[[1 (альбом The Beatles)|1]]». == Жывыя прадстаўленні == «The Beatles» выканалі «Help!» у прамым эфіры 1 жніўня 1965 года на «Blackpool Night Out». Запіс быў уключаны ў альбом Anthology 2 і паказаны падчас дакументальнага фільма ''[[Анталогія The Beatles|The Beatles Anthology]]''{{sfn|Winn|2008|pp=337-338}}. 14 жніўня гурт запісаў жывое выкананне песні і пяць іншых песень для «Шоў Эда Салівана», якое транслявалася ў наступным месяцы{{sfn|Lewisohn|2000|pp=198-199}}. Шоў даступнае на [[DVD]] «4 поўныя шоў Эда Салівана з удзелам The Beatles». «Help!» быў уключаны ў [[Канцэртная праграма|сэт-ліст]] амерыканскага турнэ «The Beatles» 1965 года. Выступ 15 жніўня на стадыёне Шы быў паказаны ў дакументальным фільме 1966 года «[[The Beatles at Shea Stadium|«The Beatles» на стадыёне Шы]]», хаця гук песні быў перазапісаны перад выпускам{{sfn|Lewisohn|2000|p=215}}. Выступ гурта 29 жніўня ў [[Галівуд-боўл|Hollywood Bowl]] быў выбраны для альбома 1977 года ''[[The Beatles at the Hollywood Bowl]]''{{sfn|Winn|2008|p=354}}. Заключны жывы канцэртны выступ «Help!» адбыўся ў снежні 1965 года падчас турнэ «The Beatles» па Вялікабрытаніі, пасля чаго гурт ніколі не выконваў яе ўжывую{{sfn|Winn|2008|p=354}}. == Лёс песні == Песня хутка стала папулярнай і на працягу трох тыдняў займала першыя месцы ў хіт-парадах як у Вялікабрытаніі, так і ў ЗША. У 2004 годзе песня заняла 29 пазіцыю ў рэйтынгу «[[500 найвялікшых песень усіх часоў паводле часопіса Rolling Stone|500 найвялікшых песень усіх часоў]]» паводле часопіса ''[[Rolling Stone]]''. Песня неаднаразова перапявалася шматлікімі выканаўцамі, у тым ліку: * У 1968 годзе гурт «[[Deep Purple]]» выпусціў кавер-версію на альбоме «[[Shades of Deep Purple]]» (версія «Deep Purple» у параўнанні з арыгіналам павольнейшая). * У 1984 годзе кавер-версія песні была запісана [[Ціна Цёрнер|Цінай Цёрнер]] сумесна з гуртом «The Crusaders». * У 1985 годзе [[Ford Motor Company|кампанія Ford]] выкарыстала песню «Help!» для рэкламы сваёй лініі Lincoln-Mercury. Гэта быў першы выпадак выкарыстання песні «The Beatles» у падобных мэтах; паводле некаторых даных за права выкарыстаць песню кампанія Ford выплаціла суму ў 100 тысяч долараў. * У 1990 годзе песня была выканана [[Кайлі Міноўг]] на канцэрце ў памяць Джона Ленана ў Ліверпулі. * У 1996 годзе песня была запісана для альбома «Четыре ночи в Москве» (трыб'ют-альбом гурта «[[Любэ]]»)<ref>[http://1000plastinok.net/Nikolai_Rastorguev/Chetyre_nochi_v_Moskve_Tribute_to_The_Beatles_1996 Композиции из альбома] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111108064527/http://1000plastinok.net/Nikolai_Rastorguev/Chetyre_nochi_v_Moskve_Tribute_to_The_Beatles_1996 |date=2011-11-08 }} (ссылка проверена 1 августа 2011)</ref>. * Расійскі гурт «[[Louna]]» таксама запісаў кавер-версію гэтай песні. * 27 чэрвеня 2020 года амерыканская спявачка [[Майлі Сайрус]] выканала песню «Help!» на адкрытым стадыёне ў межах віртуальнай акцыі [[:en:Global Goal: Unite for Our Future|«Global Goal: Unite for Our Future»]]<ref>{{Cite web|date=2020-06-27|title=Miley Cyrus Belts Passionate Cover of The Beatles' "Help!" For Global Citizen's Virtual Event|url=https://www.popsugar.com/entertainment/miley-cyrus-global-goal-unite-for-our-future-performance-47578921|access-date=2020-09-12|website=PopSugar|archive-date=2020-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200914213116/https://www.popsugar.com/entertainment/miley-cyrus-global-goal-unite-for-our-future-performance-47578921|url-status=live}}</ref><ref>{{YouTube|cFJWYsoxmvo|logo=1|Miley Cyrus Performs «Help!» (Global Goal: Unite for Our Future)}}</ref>. Некаторыя радкі з песні («Won’t you please, please help me?», «Help, we need somebody, help, not just anybody, help, we need…») нярэдка цытуюцца ці абыгрываюцца ў англамоўных творах масавай культуры (напрыклад, яны былі працытаваны ў асобных серыях серыялаў «[[Поўны дом]]», «[[Дурням шэнціць]]», мультсерыяла «[[Супердзеткі]]», а таксама ў мультфільме саміх «The Beatles» «[[Жоўтая падводная лодка (мультфільм)|Жоўтая падводная лодка]]»). У 80-90-я гады ў савецкіх студэнтаў існаваў своеасаблівы абрад, звязаны з песняй «Help!». Лічылася, што калі непасрэдна перад экзаменам (напрыклад, перад выхадам з дому) праслухаць яе стоячы навыцяжку, то паспяховая здача экзамена практычна забяспечана. Таксама для гэтага пасавала песня «[[Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (Reprise)]]»: як лічылася, яе ўступны варыянт чамусьці не дзейнічае<ref>{{Cite web |url=http://www.mashina-vremeni.com/voprosto3.htm |title=Все очень просто |access-date=2012-09-22 |archive-date=2013-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804220408/http://www.mashina-vremeni.com/voprosto3.htm |url-status=live }}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == {{Refbegin}} * {{cite book|last=Badman|first=Keith|title=The Beatles Diary, Volume 2: After the Break-Up|url=https://books.google.com/books?id=K2UA5rymtaQC&pg=PA352|location=London|publisher=Omnibus Press|year=2009|isbn=978-0-85712-001-4}} * {{cite book|last=Compton|first=Todd|title=Who Wrote the Beatle Songs? A History of Lennon-McCartney|location=San Jose|publisher=Pahreah Press|year=2017|isbn=978-0-9988997-0-1}} * {{cite web|url=http://www.beatlesinterviews.org/dbpm.int2.html|title=Playboy Interview With Paul and Linda McCartney|work=Beatles Interview Database|access-date=2009-12-06|ref={{SfnRef|Beatles Interview Database|1984}}|year=1984}} * {{cite book|author=Lewisohn, Mark|title=The Complete Beatles Chronicle|url=https://archive.org/details/completebeatlesc0000lewi_b3q4|location=London|publisher=Hamlyn|year=2000|isbn=0-600-60033-5}} * {{cite book|author=Miles, Barry|title=Paul McCartney: Many Years From Now|url=https://archive.org/details/paulmccartneyman00mile|location=New York|publisher=Henry Holt and Company|year=1998|isbn=0-8050-5249-6|url-access=registration}} * {{cite book|last=Miles|first=Barry|title=The Beatles Diary Volume 1: The Beatles Years|url=https://archive.org/details/beatlesdiaryvolu0000mile|location=London|publisher=Omnibus Press|year=2001|isbn=0-7119-8308-9}} * {{cite book|last=Miller|first=Mark Crispin|title=Boxed In: The Culture of TV|url=https://archive.org/details/boxedincultureof00mill|publisher=Northwestern University Press|year=1988|page=[https://archive.org/details/boxedincultureof00mill/page/198 198]|isbn=0-8101-0792-9|url-access=registration}} * {{cite web|url=http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/h.shtml|title=Notes on "Help!"|author=Pollack, Alan W|work=Notes On ... Series|access-date=2009-12-05|year=2000|archive-date=31 снежня 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081231144256/http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/h.shtml|url-status=dead}} * {{cite book|last1=Ryan|first1=Kevin|last2=Kehew|first2=Brian|title=Recording The Beatles|location=Houston|publisher=Curvebender|year=2006|isbn=0-9785200-0-9}} * {{cite book|last=Spitz|first=Bob|title=The Beatles: The Biography|url=https://archive.org/details/beatlesbiography00spit|location=Boston|publisher=Little, Brown|year=2005|isbn=0-316-80352-9}} * {{cite book|last=Wallgren|first=Mark|title=The Beatles on Record|url=https://archive.org/details/beatlesonrecord0000wall|location=New York|publisher=Simon & Schuster|year=1982|isbn=0-671-45682-2}} * {{cite book|last=Winn|first=John C.|title=Way Beyond Compare: The Beatles' Recorded Legacy, 1957-1965|url=https://archive.org/details/waybeyondcompare0000winn|location=New York|publisher=Random House|year=2008|isbn=978-0-307-45157-6}} * {{cite web|url=http://www.lennon.net/reflections/s_parkes5.shtml|title=An Interview with Stanley Parks|work=Lennon.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20090115093028/http://www.lennon.net/reflections/s_parkes5.shtml|archive-date=2009-01-15|ref={{SfnRef|Lennon.net|2004}}|year=2004|url-status=dead}} * {{cite book|last=MacDonald|first=Ian|title=Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties|edition=Second Revised|location=London|publisher=Pimlico (Rand)|year=2005|isbn=1-84413-828-3}} {{Refend}} == Спасылкі == '''Анлайн-даведнікі''': * [http://www.metrolyrics.com/help-lyrics-beatles.html Тэкст песні]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150906195119/http://www.metrolyrics.com/help-lyrics-beatles.html |date=6 верасня 2015 }} {{v|2017|05|21}} * [http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/h.shtml Нататкі Alan W. Pollack пра песню Help!]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081231144256/http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/h.shtml |date=31 снежня 2008 }}{{ref-en}} {{v|2017|05|21}} * [http://www.beatlesbible.com/songs/help/ Біблія Бітлз — Help!]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090305051855/http://www.beatlesbible.com/songs/help/ |date=5 сакавіка 2009 }}{{ref-en}} {{v|2017|05|21}} * {{cite web|author=|url=http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/1/1965-08-07/|title=Archive Chart. 7th August 1965|publisher=The Official Charts Company – The home of UK Charts|access-date=2014-07-02|lang=en|archive-url=https://www.webcitation.org/66UVnx0Ac?url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/1/1965-08-07/|archive-date=2012-03-28|url-status=dead}} '''Тэматычныя артыкулы ў электронных выданнях''': * {{Cite web|author=Tom Breihan|url=https://www.stereogum.com/2009671/the-number-ones-the-beatles-help/columns/the-number-ones/|title=The Number Ones: The Beatles’ «Help!»|lang=en|date=2018-08-13|website=Stereogum|publisher=Stereogum Media|access-date=2025-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417155540/https://www.stereogum.com/2009671/the-number-ones-the-beatles-help/columns/the-number-ones/|archive-date=2024-04-17|url-status=live}} [[Катэгорыя:The Beatles]] [[Катэгорыя:Deep Purple]] 2lvqv43gndxcjpqcdojqkeagtd9w4vz 0 795568 5173976 5170167 2026-08-01T04:10:48Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173976 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = {{flatlist| * 1958–2003 * 2006 * 2009–2012 }} }} '''Bee Gees''' — музычны гурт, створаны ў 1958 годзе братамі Бары, Робінам і Морысам Гіб. Трыа дасягнула асаблівага поспеху ў папулярнай музыцы ў канцы 1960-х і пачатку 1970-х гадоў, а пазней стала вядомым выканаўцам у эпоху дыска-музыкі ў сярэдзіне-канцы 1970-х гадоў. Гурт выконваў пазнавальныя трохгалосныя шчыльныя гармоніі: чысты вібрата-вакал Робіна быў адметнай рысай іх ранніх хітоў, а фальцэт Бары ў стылі [[Рытм-н-блюз|R&B]] стаў іх фірмовым гучаннем у сярэдзіне-канцы 1970-х і 1980-х гадоў. Гурт самастойна напісаў увесь свой уласны арыгінальны матэрыял, а таксама напісаў і спрадзюсаваў некалькі буйных хітоў для іншых выканаўцаў і лічыцца адным з самых важных і ўплывовых гуртаў у гісторыі поп-музыкі.<ref>{{cite news|last=Meagher|first=John|title=Ten songs that tell the story of the Bee Gees|url=https://www.independent.ie/entertainment/music/ten-songs-that-tell-the-story-of-the-bee-gees-39970515.html|work=The Independent|date=16 January 2021}}</ref> У СМІ іх называюць «Каралямі дыска», «Першай брытанскай сям’ёй гармоніі» і «Каралямі танцавальнай музыкі».<ref name="docu2">{{cite news|url=https://janksreviews.com/bee-gees-documentary/|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123040356/https://janksreviews.com/bee-gees-documentary/|url-status=usurped|archive-date=23 November 2020|title=The Career of Disco Kings the Bee Gees is Explored in New Documentary|work=janksreviews.com|date=23 November 2020|access-date=20 July 2021|last1=Janks|first1=Nick}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rhino.com/article/the-bee-gees|title=The Bee Gees &#124; Rhino|website=www.rhino.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://blog.siriusxm.com/boogie-to-the-sounds-of-the-disco-days-during-the-best-of-the-bee-gees-weekend/|title=Boogie to the sounds of the disco days during the 'Best of the Bee Gees Weekend'|date=19 January 2021}}</ref> Браты Гіб, якія нарадзіліся на [[Востраў Мэн|востраве Мэн]] у англійскіх бацькоў, жылі ў Чорлтане, Манчэстэр, Англія, да канца 1950-х гадоў. Там, у 1955 годзе, яны стварылі [[скіфл]]/[[рок-н-рол]]ьны гурт ''the Rattlesnakes.'' Затым сям’я пераехала ў [[Рэдкліф (Квінсленд)|Рэдкліф]], у рэгіёне Мортан-Бэй, Квінсленд, Аўстралія, а пазней на востраў Крыб у Брысбене. Пасля таго, як яны дасягнулі сваіх першых поспехаў у чартах Аўстраліі як Bee Gees, яны вярнуліся ў Вялікабрытанію ў студзені 1967 года, калі прадзюсар Роберт Стыгвуд пачаў прасоўваць іх сярод сусветнай аўдыторыі. Саўндтрэк гурта да фільма «''Ліхаманка суботняга вечара''» (1977) стаў паваротным момантам у іх кар’еры, бо і фільм, і саўндтрэк аказалі культурны ўплыў на ўвесь свет, павысіўшы папулярнасць дыска-сцэны. Яны атрымалі пяць [[Грэмі|прэмій «Грэмі»]] за ''«Ліхаманку суботняга вечара»'', у тым ліку за альбом года. Паводле ацэнак, гурт Bee Gees прадаў па ўсім свеце ад 120 да 250 мільёнаў пласцінак,<ref name="UMG2">{{cite news|first=Adam|last=Maidment|date=20 January 2020|title=Chorlton building where the Bee Gees first performed faces demolition after bid to save it rejected|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/news/greater-manchester-news/chorlton-bee-gees-gaumont-rejected-17578204|work=[[Manchester Evening News]]|access-date=11 June 2022}}</ref><ref name="WBUR2">{{cite news|first=David|last=Rolland|title=You Might Feel Like Dancing After Seeing The Bee Gees: How Can You Mend a Broken Heart|url=https://www.miaminewtimes.com/music/interview-with-bee-gees-documentary-filmmakers-jeanne-elfant-festa-and-mark-monroe-11703599|work=[[Miami New Times]]|date=7 October 2020|access-date=11 June 2022}}</ref><ref name="chart2">{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/12951/bee-gees/|title=Bee Gees {{!}} full Official Chart History {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|access-date=19 June 2022}}</ref><ref name="biog2">{{cite web|url=https://www.scmp.com/lifestyle/books/article/1297140/book-review-bee-gees-biography|title=Book review: The Bee Gees: The Biography|date=18 August 2013}}</ref><ref name="low2">{{cite web|url=http://www.davidnmeyer.com/bee-gees-the-biography/|title=Low Culture for Highbrows & High Culture for the Under-Educated – Bee Gees-The Biography}}</ref> што робіць іх аднымі з самых прадаваных музычных выканаўцаў усіх часоў, а таксама самым паспяховым трыа ў гісторыі сучаснай музыкі.<ref>{{Cite web|url=https://idobi.com/news/the-bee-gees-make-the-pop-of-ages/|title=The Bee Gees Make the Pop of Ages – idobi Network|website=idobi.com|date=19 November 2001|access-date=30 лістапада 2025|archive-date=30 лістапада 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130093213/https://idobi.com/news/the-bee-gees-make-the-pop-of-ages/|url-status=dead}}</ref> Яны былі ўведзены ў [[Зала славы рок-н-рола|Залу славы рок-н-ролу]] ў 1997 годзе;<ref name="HoF">{{Cite web|url=http://rockhall.com/inductees/the-bee-gees/bio/|title=The Bee Gees biography|publisher=Rock and Roll Hall of Fame and Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628095548/http://rockhall.com/inductees/the-bee-gees/bio/|archive-date=28 June 2011|access-date=28 May 2012|url-status=dead|year=1997}}</ref> у цытаце Залы ў той час гаварылася: «Толькі [[Элвіс Прэслі]], [[The Beatles]], [[Майкл Джэксан]], [[Гарт Брукс]] і [[Пол Мак-Картні|Пол Макартні]] пераўзышлі Bee Gees па продажах».<ref>{{Cite web|url=http://www.rockhall.com/hof/inductee.asp?id=66|title=Inductees: Bee Gees|publisher=The Rock and Roll Hall of Fame and Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20050616181341/http://www.rockhall.com/hof/inductee.asp?id=66|archive-date=16 June 2005|access-date=27 September 2013|year=1997}}</ref> Маючы дзевяць хітоў, якія занялі першыя месцы ў [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]], The Bee Gees з’яўляюцца трэцім па поспеху гуртам у гісторыі чартаў ''Billboard'', саступаючы толькі The Beatles і The Supremes.<ref name="rank2">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/487819/bee-gees-rank-third-among-groups-for-most-hot-100-no-1s-in-history|title=Bee Gees Rank Third Among Groups for Most Hot 100 No. 1s in History|magazine=Billboard|access-date=9 November 2019|date=21 May 2012|first=Keith|last=Caulfield}}</ref> Пасля раптоўнай смерці Морыса ў 2003 годзе ва ўзросце 53 гадоў Бары і Робін спынілі працу гурта пасля 45 гадоў актыўнасці. Аднак у 2009 годзе Робін абвясціў, што яны з Бары дамовіліся аб тым, што Bee Gees зноў аб’яднаюцца і зноў будуць выступаць.<ref>{{cite news|last=Michaels|first=Sean|date=8 September 2009|title=Bee Gees to re-form for live comeback|newspaper=The Guardian|location=London|url=https://www.theguardian.com/music/2009/sep/08/bee-gees-re-form|access-date=26 September 2009}}</ref> Робін памёр у 2012 годзе ва ўзросце 62 гадоў.<ref>{{cite magazine|date=20 May 2012|title=Robin Gibb, Bee Gees Co-Founder, Dead at 62|magazine=Rolling Stone|url=https://www.rollingstone.com/music/news/robin-gibb-bee-gees-co-founder-dead-at-62-20120520}}</ref> [[Файл:Bee_gees_1970.JPG|справа|міні|250x250пкс|Гурт Bee Gees у 1967 годзе (злева направа: Бары Гіб, Робін Гіб, Вінс Мелуні, Морыс Гіб і Колін Петэрсен)]] {{Blockquote|text=a spoof on guys from the 'cocaine lounge lizards' of the ''[[Saturday Night Fever]]'' days. We Rock and Roll guys thought we were dead meat when that movie and the Bee Gees came out. The Bee Gees were brilliant musicians and really nice people. No big egos. Rod, in his brilliance, decided to do a spoof on disco. VERY smart man. There is no such thing as a "dumb" super success in the music business.<ref name="music">{{citation |work= RockUnited.com |date=23 March 2007 |title=Duane Hitchings, The Man Behind the Hits |author=Urban "Wally" Wallstrom |access-date= 18 January 2013 |url=http://www.rockunited.com/hitchings.htm}}</ref>}} [[Файл:The_Bee_Gees.png|міні|Выступ гурта Bee Gees на галандскім тэлебачанні ''Twien'' у 1968 годзе.]] [[Файл:Bee_Gees'_wordmark_logo_(1975-1981).gif|міні|Лагатып Bee Gees (1975—1981)]] == Музычны стыль і ўплывы == На працягу ўсёй кар’еры гурта Bee Gees даследавалі стылі, якія можна аднесці да такіх катэгорый, як [[Барока-поп|барочны поп]],<ref name="male2">Andrew Male.</ref> уайт-соул,<ref name="male2" /> софт-рок,<ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/subgenre/soft-rock-ma0000011841/artists|title=Soft Rock Music Artists|website=AllMusic|access-date=21 April 2017}}</ref> псіхадэлічны поп, дыска і сучасную музыку для дарослых.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.allmusic.com/artist/bee-gees-mn0000043714|title=Bee Gees Songs, Albums, Reviews, Bio & More {{!}} ...|website=AllMusic|access-date=2025-03-28}}</ref> На гурт Bee Gees паўплывалі [[The Beatles]], Everly Brothers, Mills Brothers, [[Элвіс Прэслі]], [[The Rolling Stones|Rolling Stones]],<ref name="brothers2">{{Citation|url=http://www.shmoop.com/stayin-alive/influences.html|title=Bee Gees Influences and Legacy|publisher=Shmoop|access-date=16 May 2013|archive-date=28 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130828070729/http://www.shmoop.com/stayin-alive/influences.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/artists/bee-gees/related-artists/?filter=influencedBy|title=Bee Gees Music Influences|publisher=MTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405065014/http://www.mtv.com/artists/bee-gees/related-artists/?filter=influencedBy|archive-date=5 April 2015|access-date=18 February 2015|url-status=dead}}</ref> Рой Орбісан,<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/bee-gees-mn0000043714/related|title=Bee Gees &#124; Similar Artists|website=[[AllMusic]]|date=21 January 2003|access-date=4 March 2017}}</ref> [[The Beach Boys]],<ref>[[Endless Harmony: The Beach Boys Story|Endless Harmony: The Beach Boys Story (1998 documentary)]]</ref> і [[Сціві Уандэр]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=sTxozEBZQZQ|title=Olivia Newton John – Andy Gibb & Bee Gees in The Australian Music Awards 1982|date=18 March 2009|publisher=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310201739/https://www.youtube.com/watch?v=sTxozEBZQZQ|archive-date=10 сакавіка 2016|access-date=10 February 2015|url-status=bot: unknown}}</ref> У дакументальным фільме 2014 года ''«The Joy of the Bee Gees»'' Бары сказаў, што на Bee Gees таксама паўплывалі The Hollies і [[Отыс Рэдынг|Оціс Рэдзінг]].<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=pCvwNYWYNGw|title=The Joy of the Bee Gees BBC Full HD Documentary 2014|publisher=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221014555/https://www.youtube.com/watch?v=pCvwNYWYNGw|archive-date=21 December 2014|access-date=17 February 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ATBVN-zG58Y|title=New Documentaries 2015 The Joy of the Bee Gees BBC Full HD Documentary|publisher=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20150126011330/https://www.youtube.com/watch?v=ATBVN-zG58Y&gl=US&hl=en|archive-date=26 January 2015|access-date=17 February 2015|url-status=dead}}</ref> Морыс адзначыў, што Ніл Седака быў адным з першых людзей, якія на іх паўплывалі,<ref>{{cite interview|last1=Gibb|first1=Maurice|interviewer=[[Larry King]]|title=Interview With the Bee Gees|last2=Gibb|first2=Barry|last3=Gibb|first3=Robin|url=https://transcripts.cnn.com/show/lklw/date/2002-02-02/segment/00|access-date=4 April 2020|work=CNN Larry King Weekend|publisher=Cable News Network|location=Atlanta|date=2 February 2002|subject-link=Maurice Gibb}}</ref> а пазней на гурт «вельмі паўплывалі» песні Лінды Крыд для The Stylistics.<ref>{{Cite magazine|last=White|first=Timothy|date=24 March 2001|title=The Billboard Interview|url=https://books.google.com/books?id=WxQEAAAAMBAJ&q=fanny+be+tender+with+my+love&pg=RA1-PA30|magazine=Billboard|pages=B-22|access-date=4 April 2020|via=Google Books}}</ref> == Спадчына == Паводле слоў Бруса Эдэра з [[AllMusic]], Bee Gees былі «найбольш паспяховым братэрскім гуртам у музыцы».<ref name=":0">{{Cite web|lang=en|url=https://www.allmusic.com/artist/bee-gees-mn0000043714|title=Bee Gees Songs, Albums, Reviews, Bio & More {{!}} ...|website=AllMusic|access-date=2025-03-28}}</ref> Эндру Мэйл пісаў для ''Mojo'', што «браты Гіб двойчы змянілі аблічча поп-музыкі: спачатку сваім пост-фабсаўскім барочным попам, а потым трансцэндэнтальным стылем белага соўлу 70-х».<ref name="male3">Andrew Male.</ref> У сваім інтэрв’ю часопісу ''[[Playboy]]'' 1980 года [[Джон Ленан]] сказаў: «Паспрабуйце сказаць дзецям сямідзесятых, якія крычалі пад Bee Gees, што іх музыка — гэта проста пераробка Beatles. У Bee Gees няма нічога дрэннага. Яны робяць чортава добрую працу. Тады нічога іншага не адбывалася».<ref>{{Cite web|url=http://www.beatlesinterviews.org/dbjypb.int3.html|title=John Lennon Interview: Playboy 1980 (Page 3)|publisher=The Beatles Ultimate Experience|access-date=13 March 2015}}</ref> Кевін Паркер з гурта [[Tame Impala]] сказаў, што праслухоўванне музыкі Bee Gees пасля ўжывання грыбоў натхніла яго змяніць гучанне музыкі, якую ён стварыў у сваім альбоме ''Currents''.<ref>{{Cite web|lang=en-GB|url=https://www.nme.com/news/tame-impala/86681|title=Tame Impala's Kevin Parker reveals listening to the Bee Gees while on drugs inspired his new album|website=NME|date=4 July 2015|access-date=17 November 2015}}</ref> Англійскі [[Інды-рок|індзі-рок]]-гурт The Cribs таксама знаходзіўся пад уплывам Bee Gees. Удзельнік Cribs Раян Джарман сказаў: «Яны, напэўна, аказалі на нас вялікі ўплыў — мы заўсёды вяртаемся да поп-мелодый. Я заўсёды хачу вярнуцца да поп-мелодый, і я ўпэўнены, што гэта звязана з тым перыядам Bee Gees, які мы прайшлі».<ref>{{cite news|url=https://www.nme.com/news/the-cribs/63913|title=The Cribs: 'Robin Gibb's music with the Bee Gees really influenced us' – video|work=NME|access-date=10 January 2015}}</ref> Пасля смерці Робіна 20 мая 2012 года [[Беёнсэ]] заўважыла: «Bee Gees былі першай крыніцай натхнення для мяне, Келі Роўленд і Мішэль (Уільямс). Нам вельмі падабаліся іх песні і прыгожыя гармоніі. Запіс іх класічнай песні „Emotion“ быў асаблівым часам для Destiny’s Child. На жаль, на гэтым тыдні мы страцілі Робіна Гіба. Маё сэрца з яго братам Бары і астатнімі членамі яго сям’і».<ref>{{Cite web|url=http://www.idolator.com/6513381/beyonce-tribute-bee-gees-robin-gibb|title=Beyonce Tributes Bee Gees Singer Robin Gibb|date=23 May 2012|publisher=Idolator|archive-url=https://archive.today/20150211063244/http://www.idolator.com/6513381/beyonce-tribute-bee-gees-robin-gibb|archive-date=11 February 2015|access-date=10 February 2015|url-status=dead}}</ref> Спявачка Джордзін Спаркс адзначыла, што яе любімыя песні Bee Gees — «Too Much Heaven», «Emotion» (хаця яе выконвае Саманта Санг, а Бары спявае на бэк-вакале фальцэтам) і «Stayin' Alive».<ref name="falsetto2">{{cite news|url=http://www.mtv.com/news/1685467/robin-gibb-bee-gees-remembered-justin-bieber-carrie-underwood/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219215457/http://www.mtv.com/news/1685467/robin-gibb-bee-gees-remembered-justin-bieber-carrie-underwood/|url-status=dead|archive-date=19 February 2015|title=Robin Gibb Mourned By Justin Bieber, Carrie Underwood|publisher=MTV News|access-date=19 February 2015}}</ref> {{Не перакладзена 3|Кэры Андэрвуд|Кэры Андэрвуд|4=Carrie Underwood}} сказала пра тое, як адкрыла для сябе Bee Gees у дзяцінстве: «Мае бацькі даволі шмат слухалі Bee Gees, калі я была маленькай, таму я, безумоўна, пазнаёмілася з імі ў раннім узросце. У іх проста было гучанне, якое было цалкам іхнім, відавочна, ніколі не капіявалася».<ref name="falsetto">{{Cite news|archivedate=https://web.archive.org/web/20150219215457/http://www.mtv.com/news/1685467/robin-gibb-bee-gees-remembered-justin-bieber-carrie-underwood/|url-status=dead}}</ref> Трывалы ўплыў Bee Gees назіраецца ў творчасці такіх сучасных папулярных музычных выканаўцаў, як [[Джасцін Тымберлейк|Джасцін Тымберлэйк]] і гурт Of Montreal.<ref name=":0"/> === Напісанне песень === {{Quote box|quote=Кожны павінен ведаць, што толькі Bee Gees займаюць другое месца пасля [[Ленан — Мак-Картні|Ленана і Макартні]] як самая паспяховая аўтарская каманда ў брытанскай папулярнай музыцы.|align=right|source=гісторык музыкі Пол Гамбачыні.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-18140862|title=Bee Gees' singer Robin Gibb dies after cancer battle|date=20 May 2012|access-date=7 January 2015|work=BBC News}}</ref>|width=38%}} У нейкі момант, у 1978 годзе, браты Гіб былі аўтарамі напісанных і/або выкананых дзевяці песень з ''Billboard Hot 100''.<ref>{{Cite web|url=http://www.catsfield.co.nz/|title=Cat's field|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107030637/http://www.catsfield.co.nz/|archive-date=7 November 2011|access-date=26 October 2011|url-status=dead}}</ref> Усяго ў 1978 годзе Гіб выдалі 13 сінглаў, патрапіўшых у Hot 100, з якіх 12 трапілі ў топ-40. Браты Гіб з’яўляюцца членамі Брытанскай акадэміі песеннікаў, кампазітараў і аўтараў (BASCA).<ref>{{Citation|url=http://www.basca.org.uk/about-us/people/fellows/|title=Fellows|publisher=The British Academy of Songwriters, Composers and Authors (BASCA)|access-date=30 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131030090735/http://www.basca.org.uk/about-us/people/fellows/|archive-date=30 October 2013|url-status=dead}}</ref> Спявак і аўтар песень Гэвін Дэгро распавёў пра ўплыў Bee Gees на ўласную музыку, а таксама на напісанне песень: {{Blockquote|Давайце пагаворым пра Bee Gees. Гэта легендарная група. Не проста выдатны гурт, але і вялікая каманда аўтараў песень. Нават праз доўгі час пасля поспеху Bee Gees у папулярных чартах яны працягвалі пісаць песні для іншых, і гэта былі вялікія хіты. Іх талент значна перавышаў момант звычайнага папулярнага поспеху. Гэта страта для музычнай індустрыі і страта легендарнай групы. Прыгажосць гэтай індустрыі ў тым, што мы сапраўды аддаём пашану, і кожны новы артыст з’яўляецца прыхільнікам папярэдняга пакалення, таму тут ёсць сапраўдны элемент традыцыі.".<ref name="falsetto"/>}} == Узнагароды і дасягненні == [[Файл:Hollywood_Walk_of_Fame_stars_-_Bee_Gees.jpg|справа|міні|Зорка Bee Gees на [[Галівудская алея славы|Галівудскай алеі славы]]]] У 1978 годзе, пасля поспеху альбома-саўндтрэка ''«Saturday Night Fever''», і ў прыватнасці сінгла «Night Fever», губернатар амерыканскага штата Фларыда Рубін Аск’ю назваў гурт Bee Gees ганаровымі грамадзянамі штата, бо ў той час яны пражывалі ў Маямі.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=S9g0AAAAIBAJ&pg=2822%2C4334246|title=Community News&nbsp;... Who, What & Where|date=16 May 1978|work=[[Ocala Star-Banner]]|pages=1B|access-date=5 May 2012}}</ref> У 1979 годзе Bee Gees атрымалі сваю зорку на [[Галівудская алея славы|Галівудскай алеі славы]]. У 1994 годзе гурт Bee Gees быў уведзены ў ''Залу славы аўтараў песень'', у 1995 годзе — у Залу славы артыстаў Фларыды, а ў 1997 годзе — у Залу славы ARIA. Таксама ў 1997 годзе гурт быў уведзены ў [[Зала славы рок-н-рола|Залу славы рок-н-ролу]]; узнагароду "Першай брытанскай сям’і гармоніі " ўручыў Браян Уілсан, гістарычны лідар [[The Beach Boys|Beach Boys]], яшчэ аднаго «сямейнага гурта», у якім удзельнічалі тры браты.<ref name="reason">{{Cite web|url=http://www.reasontorock.com/artists/beach_boys.html|title=The Beach Boys|website=Reason to Rock|access-date=25 October 2010}}</ref> У 2001 годзе яны былі ўведзены ў Залу славы вакальных груп . <ref>{{Cite web|url=http://www.vocalgroup.org/inductees/bee_gees.html|title=The Bee Gees – Inductees|publisher=Vocalgroup.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202083613/http://www.vocalgroup.org/inductees/bee_gees.html|archive-date=2 February 2015|access-date=18 February 2015|url-status=dead}}</ref> Пасля смерці Морыса Bee Gees таксама былі ўведзены ў Залу славы танцавальнай музыкі ў 2001 годзе. Яны сталі стыпендыятамі Ivor Novello. У маі 2007 года гурт Bee Gees быў названы іконамі BMI (Broadcast Music, Inc.) на 55-й штогадовай цырымоніі ўзнагароджання ''BMI Pop Awards''. Разам Бары, Морыс і Робін Гіб атрымалі 109 узнагарод BMI Pop, Country і Latin Awards.<ref>{{Cite web|url=http://www.bmi.com/news/entry/534673|title=Bee Gees To Be Named BMI Icons at 55th Annual Pop Awards|date=27 March 2007|publisher=BMI|access-date=27 September 2010}}</ref> У кастрычніку 1999 года пошта вострава Мэн прадставіла набор з шасці марак, прысвечаных гурту Bee Gees.<ref>{{Cite web|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/454410.stm|title=Stamp of approval for Bee Gees|website=news.bbc.co.uk|date=22 September 1999|access-date=16 June 2020}}</ref> Падчас брытанскай навагодняй цырымоніі ўзнагароджання (New Year’s Honours) 2002 года, абвешчанай 31 снежня 2001 года ўсе трое братоў былі прызначаны камандорамі [[Ордэн Брытанскай імперыі|Ордэна Брытанскай імперыі]] (CBE). Да моманту цырымоніі ўручэння ордэнаў у [[Бакінгемскі палац|Бакінгемскім палацы]] 27&nbsp;мая 2004 года Морыс памёр, і на цырымоніі яго прадстаўляў сын Адам.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/1734559.stm|title=Honours in the music world|date=31 December 2001|work=BBC News|access-date=29 August 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/3753699.stm|title=Surviving Bee Gees collect CBEs|date=27 May 2004|work=BBC News|access-date=29 August 2010}}</ref> 10&nbsp;ліпеня 2009 года сталіца вострава Мэн узнагародзіла Бары і Робіна, а таксама пасмяротна Морыса ордэнам «Свабода раёна Дуглас» (Freedom of the City).<ref>{{cite news|url=http://www.iomtoday.co.im/news/Bee-Gees-named-Freemen-of.5449394.jp|title=Bee Gees named Freemen of the Borough|author=Rachael Bruce|date=10 July 2009|newspaper=Isle of Man Today|access-date=11 July 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160528163038/http://www.iomtoday.co.im/news/isle-of-man-news/bee-gees-named-freemen-of-the-borough-1-1793643|archive-date=28 May 2016}}</ref> 20&nbsp;лістапада 2009 года гарадскі савет Дугласа выпусціў абмежаваны тыраж памятнага DVD-дыска ў гонар іх прысваення тытулу «Свабодныя жыхары раёна».<ref>{{Cite web|url=http://beegees.douglas.gov.im/|title=The Bee Gees "Freedom"|publisher=The Borough of Douglas|archive-url=https://web.archive.org/web/20100505120949/http://beegees.douglas.gov.im/|archive-date=5 May 2010|access-date=27 August 2010|url-status=dead}}</ref> [[Файл:Bee_Gees_Way_Redcliffe-5_(21251097474).jpg|міні|Bee Gees Way у Рэдкліфе са статуяй 2015 года]] 14 лютага 2013 года Бары Гіб адкрыў статую гурта Bee Gees, а таксама адкрыў «Шлях Bee Gees» (дарожку, запоўненую фотаздымкамі і відэа Bee Gees) у гонар Bee Gees у [[Рэдкліф (Квінсленд)|Рэдкліфе]], штат Квінсленд, Аўстралія.<ref>{{Citation|url=http://www.express.co.uk/news/showbiz/377673/Barry-Gibb-unveils-Bee-Gees-statue-in-Australia|title=Barry Gibb unveils a Bee Gees statue in Australia|newspaper=Express|date=14 February 2013|place=UK}}</ref><ref>{{Citation|url=http://www.abc.net.au/news/2013-02-14/gibb-returns-to-redcliffe-to-unveil-bee-gees-statue/4519724|title=Gibb returns to Redcliffe to unveil Bee Gees statue|publisher=ABC|date=14 February 2013|place=AU}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.brisbanetimes.com.au/queensland/barry-remembers-barefoot-days-as-bee-gees-celebrated-in-bronze-20130214-2efly.html|location=Queensland, AU|newspaper=Brisbane Times|date=14 February 2013|title=Barry Gibb remembers barefoot days as Bee Gees celebrated in bronze}}</ref><ref>{{citation|publisher=Yahoo! News|url=http://au.news.yahoo.com/latest/a/-/latest/16139520/bee-gees-statue-set-to-be-unveiled/|title=Bee Gees statue set to be unveiled|date=14 February 2013|place=AU}}</ref> 27&nbsp;чэрвеня 2018 года прынц Чарльз пасвяціў у рыцары Бары Гіба, апошняга ўдзельніка гурта Bee Gees, пасля таго, як яго ўключылі ў спіс узнагароджаных каралевай на Новы год.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/barry-gibb-knighted-buckingham-palace-prince-charles-bee-gees-a8418836.html|title=Sir Barry Gibb knighted at Buckingham Palace by Prince Charles: 'If it were not for my brothers, I would not be here'|last=O'Connor|first=Roisin|work=[[The Independent]]|date=27 June 2018|access-date=28 June 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-44612790|title=Arise Sir Barry: Bee Gee is knighted|work=[[BBC News]]|date=26 June 2018|access-date=28 June 2018}}</ref> Помнік Bee Gees у Дугласе, востраў Мэн, быў усталяваны ў 2021 годзе. У 2022 годзе Бары Гіб быў узнагароджаны ганаровым кавалерам [[Ордэн Аўстраліі|Ордэна Аўстраліі]], які з’яўляецца найвышэйшай нацыянальнай узнагародай Аўстраліі.<ref>{{cite news|last1=Gramenz|first1=Jack|title=Barry Gibb honoured in Order of Australia|url=https://www.bluemountainsgazette.com.au/story/7597848/barry-gibb-honoured-in-order-of-australia/?cs=9676|work=Blue Mountains Gazette|date=27 January 2022|language=en-AU|access-date=28 January 2022}}</ref> У 2023 годзе Бары Гіб стаў лаўрэатам прэміі Цэнтра Кенэдзі за ўклад у амерыканскую культуру і за тое, што быў «піянерам поп-музыкі»,<ref>Andrews, Travis M. (22 June 2023).</ref> а таксама быў уведзены разам са сваімі братамі ў Залу славы Аўстралійскай асацыяцыі аўтараў песень. Паводле ацэнак, Bee Gees прадалі ад 120 да 250 мільёнаў пласцінак па ўсім свеце,<ref name="UMG2" /><ref name="WBUR2" /><ref name="chart2" /><ref name="biog2" /><ref name="low2" /> што робіць іх аднымі з самых прадаваных артыстаў усіх часоў. На сённяшні дзень гурт з’яўляецца самым паспяховым сямейным і братэрскім гуртом усіх часоў, самым паспяховым музычным трыо ўсіх часоў і самым паспяховым музычным гуртам, звязаным з Аўстраліяй.<ref>{{Cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/75977-most-successful-family-pop-group#:~:text=The%20most%20successful%20family%20group,previous%20holders%20of%20this%20record.|title=Most successful family pop group|website=[[Guinness Book of Records]]|date=28 February 2001|access-date=13 August 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.goldradiouk.com/artists/bee-gees/songs-best-ranked/|title=Bee Gees' 20 greatest songs, ranked|author=Curtis-Horsfall|first=Thomas|website=[[Gold (British radio network)|Gold Radio]]|date=11 April 2024|publisher=[[Gold (British radio network)|Global]]|access-date=13 August 2024}}</ref>   == Дыскаграфія == Саўндтрэкі да фільмаў ''Saturday Night Fever'' (1977) і ''Staying Alive'' (1983) не з’яўляюцца афіцыйнымі альбомамі Bee Gees, але ўтрымліваюць некаторыя раней невыдадзеныя трэкі. Акрамя канцэртных і зборных альбомаў, усе іх афіцыйныя альбомы ўключаны ў гэты спіс. Альбом ''A Kick in the Head Is Worth Eight in the Pants'' не быў уключаны ў спіс, бо з’яўляўся толькі на шматлікіх бутлегах і не быў афіцыйна выпушчаны. === Студыйныя альбомы === * ''The Bee Gees Sing and Play 14 Barry Gibb Songs'' (1965) * ''Spicks and Specks'' (1966) * ''Bee Gees' 1st'' (1967) * ''Horizontal'' (1968) * ''Idea'' (1968) * ''Odessa'' (1969) * ''Cucumber Castle'' (1970) * ''2 Years On'' (1970) * ''Trafalgar'' (1971) * ''To Whom It May Concern'' (1972) * ''Life in a Tin Can'' (1973) * ''Mr. Natural'' (1974) * ''Main Course'' (1975) * ''Children of the World'' (1976) * ''Spirits Having Flown'' (1979) * ''Living Eyes'' (1981) * ''E.S.P.'' (1987) * ''One'' (1989) * ''High Civilization'' (1991) * ''Size Isn’t Everything'' (1993) * ''Still Waters'' (1997) * ''This Is Where I Came In'' (2001) == Зноскі == {{Reflist}} == Дадатковая літаратура == * Bilyeu, Melinda; Cook, Hector; Hughes, Andrew Môn (2009) [2003]. The Bee Gees: Tales of The Brothers Gibb. Omnibus Press. <nowiki>ISBN 978-0-85712-004-5</nowiki>. * Stanley, Bob. Bee Gees: Children of the World. Nine Eight Books, 2023. == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|схаваць=афіцыйны сайт|link_text=Афіцыйны сайт}} * {{Allmusic new}} * {{Musicbrainz artist}} * [https://www.rollingstone.com/music/artists/bee-gees Bee Gees] на ''[[Rolling Stone]]'' * [https://web.archive.org/web/20150202083613/http://www.vocalgroup.org/inductees/bee_gees.html Bee Gees' Vocal Group Hall of Fame webpage] * [http://www.bmi.com/affiliate/C136/ Bee Gees на bmi.com] * [https://web.archive.org/web/20151216053626/http://what-music.com/robin-gibb-sadly-dies Robin Gibb sadly passes away after losing his battle with cancer] {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Пераможцы World Music Awards]] [[Катэгорыя:Паслы добрай волі ЮНІСЕФ]] [[Катэгорыя:Выканаўцы Capitol Records]] [[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards]] [[Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1958 годзе]] [[Катэгорыя:Поп-рок-гурты Аўстраліі]] [[Катэгорыя:Поп-рок-гурты Вялікабрытаніі]] 49a1j6n1loftiva1ca9f2crxkq71lgy 0 795595 5174113 5159385 2026-08-01T11:56:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174113 wikitext text/x-wiki {{Музычны лэйбл |заснаваны={{start date and age|1990}}<ref>{{cite web |title=Interscope |website=[[Complex Networks]] |url=https://www.complex.com/tag/interscope|access-date=January 5, 2019}}</ref> |Назва={{color|white|Interscope Records Inc.}} |Лагатып=Interscope Records.svg |Уладальнік=[[Universal Music Group]] |Заснавальнікі={{ubl|Джымі Аёвін|Тэд Філд}} |Статус=актыўны |Дыстрыб'ютар=[[Interscope Capitol Labels Group]], (United States), [[Polydor Records|Polydor]], (United Kingdom and France), [[Universal Music Group]], (International) |Жанр=розныя |Краіна=Злучаныя Штаты Амерыкі |Месцазнаходжанне=[[Санта-Моніка, Каліфорнія]], ЗША |Колер=#000000 |Сайт=interscope.com|Заснаваны={{start date and age|1990}}<ref>{{cite web|title=Interscope|website=[[Complex Networks]]|url=https://www.complex.com/tag/interscope|access-date=January 5, 2019}}</ref>}} '''Interscope Records''' — амерыканскі [[Лэйбл гуказапісу|гуказапісвальны лэйбл]] са штаб-кватэрай у [[Санта-Моніка|Санта-Моніцы, штат Каліфорнія]], які належыць [[Universal Music Group]] праз свой лэйбл {{Не перакладзена 3|Interscope Geffen A&M|3=ru}}. Заснаваны ў канцы 1990 года {{Не перакладзена 3|Джымі Аёвін|Джымі Аёвін|4=Jimmy Iovine}} і {{Не перакладзена 3|Тэд Філд|Тэдам Філдам|4=Ted Field}} як лэйбл з капіталам 20 долараў. Сумеснае прадпрыемства з [[Atlantic Records]], [[Warner Music Group]] і Interscope Communications, якое аб’ядноўвала мільёны долараў<ref>{{cite magazine|title=Interscope: Inside the Hit Factory|magazine=[[Rolling Stone]]|date=April 3, 1997|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/interscope-records-inside-the-hit-factory-118720/|access-date=January 5, 2019}}</ref>, адрознівалася ад большасці гуказапісвальных лэйблаў тым, што дазваляла супрацоўнікам [[A&R]] кантраляваць рашэнні, а артыстам і прадзюсарам — поўны творчы кантроль<ref name="NYT Shunned 19952">{{cite news|last1=Foege|first1=Alec|title=Shunned, Scorned, and Doing Quite Nicely|url=https://www.nytimes.com/1995/12/03/arts/pop-music-scorned-shunned-and-doing-quite-nicely.html|access-date=September 19, 2015|work=The New York Times|date=December 3, 1995}}</ref>. Першыя хіты Interscope з’явіліся менш чым за год, і кампанія дасягнула прыбытковасці ў 1993 годзе<ref name="1993 Hilburn LA Times2">{{cite news|last1=Hilburn, Robert and|first1=Phillips, Chuck|title=They Sure Figured Something Out : Jimmy Iovine and Ted Field have broken all the rules at Interscope|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-24-ca-49148-story.html|access-date=August 1, 2015|work=Los Angeles Times|date=October 24, 1993}}</ref>. Старшынёй і [[CEO|генеральным дырэктарам]] да мая 2014 года быў Аовіне, якога змяніў {{Не перакладзена 3|Джон Джэнік|Джон Джэнік|4=John Janick}}<ref name="Janick HR2">{{cite news|last1=Christman|first1=Ed|title=John Janick Replaces Jimmy Iovine Atop Interscope Geffen A&M|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/john-janick-replaces-jimmy-iovine-707662|access-date=September 23, 2015|work=The Hollywood Reporter|date=May 28, 2014}}</ref>. У 1992 годзе Interscope набыў эксклюзіўныя правы на маркетынг і распаўсюджванне рэлізаў [[хардкор-хіп-хоп]] лэйбла {{Не перакладзена 3|Death Row Records|3=ru}}, што ў канчатковым выніку паставіла лэйбл у цэнтр [[Гангста-рэп|спрэчак вакол гангста-рэпу]] ў сярэдзіне 1990-х гадоў. У выніку [[Time Warner]], якая ў той час з’яўлялася мацярынскай кампаніяй Warner Music Group, разарвала адносіны з Interscope, прадаўшы сваю 50-працэнтную долю назад Field і Iovine за 115 мільёнаў долараў у 1995 годзе. У 1996 годзе 50 % акцый лэйбла былі набыты {{Не перакладзена 3|MCA Inc.}} за 200 мільёнаў даляраў<ref name="1993 Hilburn LA Times3">{{cite news|last1=Hilburn, Robert and|first1=Phillips, Chuck|title=They Sure Figured Something Out : Jimmy Iovine and Ted Field have broken all the rules at Interscope|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-24-ca-49148-story.html|access-date=August 1, 2015|work=Los Angeles Times|date=October 24, 1993}}</ref><ref name="NY Times MCA buys 50%2">{{cite news|last1=Fabrikant|first1=Geraldine|title=THE MEDIA BUSINESS;MCA Agrees to Buy Stake in Interscope Record Label|url=https://www.nytimes.com/1996/02/22/business/the-media-business-mca-agrees-to-buy-stake-in-interscope-record-label.html|access-date=August 1, 2015|work=The New York Times|date=February 22, 1996}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-01-19-fi-26268-story.html|title=MCA Offers $200 Million to Acquire a 50% Stake in Interscope Records|last=PHILIPS|first=CHUCK|date=January 19, 1996|work=Los Angeles Times|access-date=June 20, 2017|language=en-US|issn=0458-3035}}</ref>, пазней вядомай як Universal Music Group. == Гісторыя == === 1990—1995: Паходжанне, ранні поспех і сумесныя прадпрыемствы === Іовайна і Філда пазнаёміў {{Не перакладзена 3|Пол Макгінес (менеджэр)|Пол Макгінес|ru|Макгиннесс, Пол (менеджер)}}, тагачасны менеджар [[U2]]. Пасля серыі перамоваў пад кіраўніцтвам яны прыйшлі да пагаднення, і ў 1990 годзе быў заснаваны Interscope Records як сумеснае прадпрыемства з [[Atlantic Records]] . У артыкуле 1997 года ў часопісе ''[[Rolling Stone]]'' {{Не перакладзена 3|Дэвід Уайлд|4=David Wild}} пісаў: "Стартап Interscope супаў з перыядам неверагодных змен у свеце музыкі. Nirvana адкрыла альтэрнатыўную рэвалюцыю… У той час як буйныя лэйблы былі запоўненыя спісамі дарагіх ветэранаў-артыстаў, якім давялося пераасэнсаваць сябе для новай рок-эры, Interscope падпісваў новых артыстаў і мог, як кажа Іовайн, «рухацца без асаблівых высілкаў.'»<ref name="Rolling Stone Wild3">{{cite magazine|last1=Wild|first1=David|title=Interscope Records: Inside the Hit Factory|url=https://www.rollingstone.com/music/news/interscope-records-inside-the-hit-factory-19970403|access-date=September 15, 2015|magazine=Rolling Stone|date=April 3, 1997|archive-date=September 29, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150929073114/http://www.rollingstone.com/music/news/interscope-records-inside-the-hit-factory-19970403|url-status=dead}}</ref><ref name="Phillips McClain2">{{cite news|last1=Philips|first1=Chuck|title=Back in the Club|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-mar-26-fi-32786-story.html|access-date=September 15, 2015|work=Los Angeles Times|date=March 26, 1998}}</ref><ref name="Interscope book2">{{cite book|last1=Bailey|first1=Diane|title=The Story of Interscope Records|date=January 1, 2013|publisher=Mason Crest|location=New York|isbn=978-1422221150|pages=64|url=https://books.google.com/books?id=qYfTBAAAQBAJ&q=why+did+ted+field+start+interscope&pg=PT11|access-date=September 15, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapid=829601|title=Interscope Records, Inc.: Private Company Information|work=Bloomberg BusinessWeek|archive-url=https://web.archive.org/web/20081206171313/http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=829601|archive-date=December 6, 2008|access-date=March 18, 2014|url-status=dead}}</ref>. Кампанія Interscope, размешчаная ў [[Лос-Анджэлес]]е, штат Каліфорнія, у раёне {{Не перакладзена 3|Вествуд, Лос-Анджэлес|Вествуд|4=Westwood, Los Angeles}}, у офісным будынку па адрасе 10900 {{Не перакладзена 3|Бульвар Уілшыр|3=ru|4=Бульвар Уилшир}}, кіравалася «музычнымі людзьмі». Гэта было адхіленнем ад практыкі музычнай індустрыі 1970-х і 1980-х гадоў, калі лэйблы традыцыйна прызначалі юрыстаў і кіраўнікоў па прасоўванні на кіруючыя пасады. Адным з асноўных прынцыпаў лэйбла было тое, што артысты мелі поўны творчы кантроль<ref name="1993 Hilburn LA Times4">{{cite news|last1=Hilburn, Robert and|first1=Phillips, Chuck|title=They Sure Figured Something Out : Jimmy Iovine and Ted Field have broken all the rules at Interscope|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-24-ca-49148-story.html|access-date=August 1, 2015|work=Los Angeles Times|date=October 24, 1993}}</ref>. Першым рэлізам Interscope стаў «Rico Suave» эквадорскага рэпера Херарда ў снежні 1990 года; сінгл дасягнуў сёмага месца ў чарце ''[[Billboard Hot 100]]'' у красавіку 1991 года. Дэбютны альбом {{Не перакладзена 3|Primus|3=ru}} на Interscope пад назвай ''{{Не перакладзена 3|Sailing the Seas of Cheese|3=ru}}'' выйшаў у маі, а затым у ліпені — ''{{Не перакладзена 3|Music for the People|4=Music for the People (Marky Mark and the Funky Bunch album)}}'' гурта {{Не перакладзена 3|Marky Mark and the Funky Bunch|3=ru}}. У яго склад увайшоў сінгл пад назвай «Good Vibrations», які заняў першае месца ў рэйтынгу. Праз два дні пасля першага праслухоўвання яго дэма-версіі Уолі падпісаў кантракт з [[Тупак Шакур|Тупакам Шакурам]] у жніўні 1991 года, а да лістапада Interscope выпусцілі студыйны дэбютны альбом Шакура ''{{Не перакладзена 3|2Pacalypse Now|3=ru}}''<ref name="Becker & Meyer2">{{cite book|last1=Monjauze, Molly and|first1=Robinson, Staci|title=Tupac Remembered: Bearing Witness to a Life and Legacy|date=February 1, 2008|publisher=Becker & Meyer|isbn=978-1932855760|url=https://books.google.com/books?id=LwIexeXLKecC&q=tom+whalley+tupac&pg=PT37|access-date=September 16, 2015}}</ref>. Interscope пачаў значна займаць месца ў жанры [[Альтэрнатыўны рок|альтэрнатыўнага року]] ў 1992 годзе. Акрамя другога альбома Primus, лэйбл выпусціў аднайменны альбом {{Не перакладзена 3|No Doubt (альбом)|No Doubt|ru|No Doubt (альбом)}} ''Meantime'' гурта {{Не перакладзена 3|Helmet|3=ru}}, ''{{Не перакладзена 3|Bigger, Better, Faster, More!}}'' гурта {{Не перакладзена 3|4 Non Blondes|3=ru}}, ''набыў'' і перавыдаў ''Circa: Now!'' гурта {{Не перакладзена 3|Rocket from the Crypt}} і, праз сумеснае прадпрыемства з {{Не перакладзена 3|TVT Records|TVT}}/{{Не перакладзена 3|Nothing Records|3=ru}}, міні-альбом [[Nine inch nails|Nine Inch Nails]] ''Broken.'' Аднак поспех Interscope ў альтэрнатыўнай і рок-музыцы быў зацямнены спрэчкамі, якія пачаліся ў верасні 1992 года, калі віцэ-прэзідэнт [[Джэймс Дэнфарт Куэйл|Дэн Куэйл]] заклікаў Interscope адклікаць ''альбом 2Pacalypse Now,'' заявіўшы, што ён вінаваты ў гібелі паліцэйскага штата Тэхас, якога ў красавіку застрэліў падазраваны, які нібыта слухаў альбом на магнітафоне скрадзенай грузавікі, калі яго спыніў афіцэр. Сям’я паліцэйскага падала грамадзянскі пазоў супраць Шакура і Interscope, сцвярджаючы, што тэксты песень, напоўненыя гвалтам, падбухторваюць да «непазбежных беззаконных дзеянняў»<ref name="Becker & Meyer3">{{cite book|last1=Monjauze, Molly and|first1=Robinson, Staci|title=Tupac Remembered: Bearing Witness to a Life and Legacy|date=February 1, 2008|publisher=Becker & Meyer|isbn=978-1932855760|url=https://books.google.com/books?id=LwIexeXLKecC&q=tom+whalley+tupac&pg=PT37|access-date=September 16, 2015}}</ref><ref>{{cite news|last1=Broder|first1=James|title=Quayle Calls for Pulling Rap Album Tied to Murder Case|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-09-23-mn-1144-story.html|access-date=September 17, 2015|work=Los Angeles Times|date=September 23, 1992}}</ref>. Раней у 1992 годзе Interscope заключыў з [[Dr. Dre]] і {{Не перакладзена 3|Шуг Найт|Шуг Найт|ru|Найт, Шуг}} здзелку на 10 мільёнаў долараў на фінансаванне і распаўсюджванне іх лэйбла {{Не перакладзена 3|Death Row Records|3=ru}}. Ініцыятарам з’яўляўся Макклейн, які пазнаёміўся з Dre, калі той запісваў свой сольны дэбютны альбом {{Не перакладзена 3|The Chronic|3=ru}}''.'' Першапачаткова планавалася, што альбом будзе выпушчаны праз Sony, але Sony адмовілася ад ''The Chronic'' з-за «вар’яцтва, якое адбываецца вакол Death Row» і кантрактнага статусу Dr. Dre. Паслухаўшы альбом, Іавін пагадзіўся выпусціць яго, хоць для гэтага патрабавалася складанае пагадненне аб распаўсюджванні з {{Не перакладзена 3|Priority Records|3=ru}}, лэйблам Dre як члена [[N.W.A]]. ''The Chronic'' быў выпушчаны ў снежні 1992 года<ref name="Chronic oral history2">{{cite news|last1=Westhoff|first1=Ben|title=The Making of the Chronic|url=http://www.laweekly.com/music/the-making-of-the-chronic-2407719|access-date=September 16, 2015|work=LA Weekly|date=November 19, 2012}}</ref><ref name="Dre splits Death Row LA Times2">{{cite news|last1=Phillips|first1=Chuck|title=Rapper Dr. Dre to part ways with Death Row, start new record label|url=http://www.latimes.com/local/la-fi-dredeathrow22march2296-story.html|access-date=September 17, 2015|work=Los Angeles Times|date=March 22, 1996}}</ref>. === 1995—2000: Спрэчкі вакол гангстэрскага рэпу, набыццё MCA, Aftermath і Shady === У маі 1995 года спрэчкі, звязаныя з гангста-рэпам і нецэнзурнымі тэкстамі песень, абвастрыліся, калі лідар большасці ў Сенаце ЗША [[Боб Доўл]] абвінаваціў Interscope ў выпуску музыкі, якая ўслаўляла гвалт і прыніжала жанчын. Сярод іншых, лэйбл падвергся крытыцы з боку {{Не перакладзена 3|Уільям Дж. Бенет|Уільяма Дж. Бенета|ru|Беннетт, Уильям}}, былога міністра адукацыі, і {{Не перакладзена 3|К. Дэлорэс Такер|К. Дэлорэс Такера|4=C. Delores Tucker}}, старшыні Нацыянальнага палітычнага кангрэса чарнаскурых жанчын. У верасні Time Warner абвясціла аб выхадзе са складу Interscope, прадаўшы сваю палову акцый кампаніі Field і Iovine за 115 мільёнаў даляраў<ref name="LA Times Warner Split3">{{cite news|last1=Hilburn, Robert and|first1=Philips, Chuck|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-09-29-fi-51464-story.html|title=COMPANY TOWN : Q & A : Vocal Session : Interscope's Iovine Reflects on Time Warner Split|date=September 29, 1995|access-date=September 17, 2015|work=Los Angeles Times}}</ref><ref name="NYT fuchs2">{{cite news|last1=Landler|first1=Mark|title=Time Warner Seeks to Sell Stake in Gangsta Rap Label|url=https://www.nytimes.com/1995/08/10/business/time-warner-seeks-to-sell-stake-in-gangsta-rap-label.html|access-date=September 17, 2015|work=The New York Times|date=August 10, 1995}}</ref>. {{Не перакладзена 3|EMI Records|EMI|ru}}, {{Не перакладзена 3|BMG Entertainment|BMG|ru}}, {{Не перакладзена 3|PolyGram|3=ru}} і MCA актыўна дамагаліся набыцця ўласнасці ў Interscope. 1 снежня 1995 года ''[[Los Angeles Times|газета «Los Angeles Times»]]'' адзначыла, што з пяццю альбомамі, якія трапілі ў чарты на гэтым тыдні, і продажамі ў 350 мільёнаў даляраў за папярэднія тры гады, «тое, што магло быць разумным крокам у палітычным плане для Time Warner, цяпер выглядае як фінансавае фіяска»<ref>{{cite news|last1=Philips|first1=Chuck|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-12-01-fi-9207-story.html|title=Company Town : 4 Music Companies Wooing Interscope : Recording: Time Warner's move to distance itself from the controversial label may prove to be politically savvy but financially disastrous|date=December 1, 1995|access-date=September 18, 2015|work=Los Angeles Times}}</ref>. У лютым 1996 года {{Не перакладзена 3|MCA Records|3=ru}}, якая тады належала {{Не перакладзена 3|Seagram}} купіў 50 % Interscope, як паведамлялася, за 200 мільёнаў даляраў. Згодна з пагадненнем, Interscope захавала поўны творчы кантроль над запісамі лэйбла. MCA не была абавязана распаўсюджваць матэрыялы, якія яна лічыла абразлівымі<ref name="MCA buys LA Times2">{{cite news|last1=Philips|first1=Chuck|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-01-19-fi-26268-story.html|title=MCA Offers $200 Million Acquire a 50% Stake in Interscope Records|date=January 19, 1996|access-date=September 17, 2015|work=Los Angeles Times}}</ref>. MCA таксама набыла музычнае выдавецтва Interscope<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=DA8EAAAAMBAJ&dq=%22MCA+Music+Publishing%22+acquires&pg=PA54|title=Billboard|date=April 26, 1997}}</ref>. Дрэ пакінуў Death Row у сярэдзіне 1996 года з-за таго, што тады паведамлялася пра напружанасць з нагоды творчага кірунку лэйбла, і заснаваў {{Не перакладзена 3|Aftermath Entertainment|3=ru}}, новае сумеснае прадпрыемства з Interscope. У лістападзе таго ж года Aftermath дэбютаваў з альбомам ''Dr. Dre Presents the Aftermath''. Пагадненне з Death Row заставалася ў сіле да 1997 года, калі Найт быў зняволены за парушэнне ўмоў умоўна-датэрміновага вызвалення<ref name="Dre Aftermath Phillips2">{{cite news|last1=Phillips|first1=Chuck|title=The Doctor, Unmasked|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-10-13-ca-53256-story.html|access-date=September 19, 2015|work=Los Angeles Times|date=October 13, 1996}}</ref><ref name="Dre Rolling Stone Bio2">{{cite magazine|title=Dr. Dre Biography|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/dr-dre/biography|archive-url=https://web.archive.org/web/20101228203101/http://www.rollingstone.com/music/artists/dr-dre/biography|url-status=dead|archive-date=December 28, 2010|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{cite news|last1=Strauss|first1=Neil|title=Rap Empire Unraveling As Stars Flee|url=https://www.nytimes.com/1998/01/26/business/rap-empire-unraveling-as-stars-flee.html|access-date=September 20, 2015|work=Los Angeles Times|date=January 28, 1998}}</ref>. У лістападзе 1996 года, з запісамі Bush, Snoop Dogg, No Doubt і Тупака Шакура, Interscope стаў першым лэйблам за 20 гадоў, які заняў першыя 4 пазіцыі ў чарце ''Billboard''. Яшчэ шэсць рэлізаў Interscope трапілі ў топ-100. Лэйбл часта крытыкавалі за празмерныя выдаткі на набыццё артыстаў і сумесныя прадпрыемствы, аднак выручка кампаніі за 1996 год ацэньвалася ў 250 мільёнаў даляраў, і яна працавала з прыбыткам<ref name="More Phillips Writing Interscope is GREAT! 19962">{{cite news|last1=Philips|first1=Chuck|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-11-28-fi-3681-story.html|title=Interscope Is Golden on the Pop Chart|date=November 28, 1996|work=Los Angeles Times|access-date=September 19, 2015}}</ref>. У 1996 годзе MCA Music Entertainment была перайменавана ў [[Universal Music Group]]. У 1998 годзе матчыная кампанія Universal Music Group, Seagram, набыла PolyGram Records. {{Не перакладзена 3|Geffen Records}}, якія належаць MCA, і [[A&M Records|A&M Records,]] якія належаць PolyGram, былі аб’яднаны ў Interscope, і ў пачатку 1999 года Interscope Records пачала працаваць пад эгідай {{Не перакладзена 3|Interscope Geffen A&M|3=ru}}, а Аёвін і Філд сталі сустаршынямі<ref name="Strauss Merger NYT2">{{cite news|last1=Neil|first1=Strauss|title=A Major Merger Shakes Up the World of Rock|url=https://www.nytimes.com/1998/12/21/arts/a-major-merger-shakes-up-the-world-of-rock.html|access-date=September 18, 2015|work=The New York Times|date=December 21, 1998}}</ref>. Памочнік Аёвіна (і былы стажор) Дын Гайстлінгер убачыў выступ [[Eminem|Эмінема]] на Рэп-Алімпійскіх гульнях у Лос-Анджэлесе ў 1997 годзе і перадаў кампакт-дыск Эмінема Аёвіну; Аёвін, у сваю чаргу, перадаў яго Дрэ. У лютым 1999 года Interscope і Aftermath выпусцілі ''альбом'' {{Не перакладзена 3|The Slim Shady LP|3=ru}}''<ref name="MM Vulture2">{{cite news|last1=Lockett|first1=Dee|title=7 Fun Facts We Learned From Eminem's Genius Annotations|url=http://www.vulture.com/2015/04/7-fun-facts-from-eminems-genius-annotations.html|access-date=September 18, 2015|work=[[New York (magazine)|New York]]|date=April 2, 2015}}</ref>''. Альбом заняў другое месца ў чартах і атрымаў дзве прэміі Грэмі<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/the-slim-shady-lp-mw0000601851|title=The Slim Shady LP|author=Erlewine|first=Stephen Thomas|publisher=[[AllMusic]]}}</ref>. Пазней, у 1999 годзе, Эмінем і яго менеджар {{Не перакладзена 3|Пол Розенберг|3=ru|4=Розенберг, Пол}} заснавалі лэйбл {{Не перакладзена 3|Shady Records|3=ru}}<ref name="Shady at 152">{{cite news|last1=Graham|first1=Adam|title=Eminem looks back, forward on 15 years of Shady Records|url=http://www.detroitnews.com/story/entertainment/music/2014/11/19/eminem-looks-back-years-shady-records/19307415/|access-date=September 21, 2015|work=Detroit News|date=November 20, 2014}}</ref>. У 1998 годзе Interscope падпісала пагадненне аб сумесным прадпрыемстве з {{Не перакладзена 3|Ruff Ryders Entertainment|Ruff Ryders}}. 22 чэрвеня 1999 года Interscope/Flip records выпусцілі другі студыйны альбом [[Limp Bizkit]] ''Significant Other'', які разышоўся накладам у 643 874 копіі за першы тыдзень. У далейшым было прададзена 16 000 000 копій па ўсім свеце. Да канца дзесяцігоддзя продажы Interscope склалі амаль траціну ад 27 % долі Seagram на музычным рынку ЗША. Пласцінкі Limp Bizkit, Eminem, Dre, {{Не перакладзена 3|Eve|Eve|ru|Ив (певица)}}, [[Nine inch nails|Nine Inch Nails]], [[Энрыке Іглесіяс|Enrique Iglesias]], {{Не перакладзена 3|Blackstreet}}, {{Не перакладзена 3|Smash Mouth|3=ru}} і іншыя кампаніі за апошнія шэсць месяцаў 1999 года атрымалі прыбытак у памеры каля 40 мільёнаў даляраў<ref name="Seagram Info on 90s LA Times2">{{cite news|last1=Phillips|first1=Chuck|title=Interscope Emerges as Star Act for Seagram|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1999-dec-14-fi-43807-story.html|access-date=September 23, 2015|work=Los Angeles Times|date=December 14, 1999}}</ref>. === 2000—2010: Сыход з Field, DreamWorks, Cherrytree Records і Beats === 23 мая 2000 года кампанія Interscope/Shady выпусціла альбом Эмінема пад назвай ''{{Не перакладзена 3|The Marshall Mathers LP|3=ru}}.'' Самы прадаваны рэп-альбом у гісторыі, ён разышоўся тыражом у 1,76 мільёна копій за першы тыдзень<ref>{{Cite news|archivedate=https://web.archive.org/web/20170811081423/http://www.houstonpress.com/music/10-rappers-in-the-guinness-book-of-world-records-6782599|url-status=dead}}</ref>. 19 кастрычніка 2000 года лэйбл Interscope/Flip Records выпусціў трэці студыйны альбом Limp Bizkit пад назвай ''{{Не перакладзена 3|Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water|3=ru}}'', які за першы тыдзень у Злучаных Штатах разышоўся тыражом 1,05 мільёна копій, стаўшы самым хутка прадаваным рок-альбомам у гісторыі. Гэта замацавала статус [[ню-метал]]у ў поп-культуры як аднаго з самых прадаваных жанраў у 2000-х гадах. Таксама Interscope пачаў супрацоўніцтва з U2 пасля таго, як набыў правы ў ЗША на маркетынг і распаўсюджванне альбома ''All That You Can’t Leave Behind''. Айвін спрабаваў падпісаць кантракт з U2 з 1990 года<ref name="1993 Hilburn LA Times5">{{cite news|last1=Hilburn, Robert and|first1=Phillips, Chuck|title=They Sure Figured Something Out : Jimmy Iovine and Ted Field have broken all the rules at Interscope|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-24-ca-49148-story.html|access-date=August 1, 2015|work=Los Angeles Times|date=October 24, 1993}}</ref>. У 2001 годзе Філд сышоў з пасады сустаршыні Interscope, каб заснаваць новы лэйбл<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-feb-03-fi-20584-story.html|title=Interscope Records' Co-Founder Steps Down|website=[[Los Angeles Times]]|date=February 3, 2001}}</ref>. Ахарактарызаваўшы развітанне як мірнае, Філд сказаў, што «імкнуўся зноў стаць прадпрымальнікам». Пагадненне з Universal дазволіла Філду сысці ў адстаўку за год да заканчэння тэрміну яго кантракту<ref>{{Cite web|url=http://hitsdailydouble.com/news&id=274174|title=TED FIELD LEAVES INTERSCOPE|author=Pollack|first=Mark|website=Hits Magazine}}</ref><ref>{{cite news|last1=Lieberson|first1=Alison|title=INTERSCOPE'S FIELD STRIKES OUT ON HIS OWN|url=https://nypost.com/2001/02/03/interscopes-field-strikes-out-on-his-own/|access-date=September 22, 2015|work=New York Post|date=February 3, 2001}}</ref>. І наадварот, Уолі, прэзідэнт Interscope з 1998 года, заняў пасаду старшыні Warner Bros. Records у маі 2000 года і не быў вызвалены ад свайго кантракту з Interscope да заканчэння тэрміну яго дзеяння ў жніўні 2001 года<ref>{{cite news|last1=Leeds|first1=Jeff|title=Whalley to Head Warner Bros. Record Label|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-aug-14-fi-33840-story.html|access-date=September 21, 2015|work=Los Angeles Times|date=August 14, 2001}}</ref>. У маі 2002 года лэйбл Interscope/Shady выпусціў альбом ''The Eminem Show,'' а ў кастрычніку — саўндтрэк да напаўаўтабіяграфічнага фільма Эмінема ''«{{Не перакладзена 3|Восьмая міля|3=ru|4=Восьмая миля}}»''; да канца года было прададзена больш за 11 мільёнаў пласцінак<ref>{{cite magazine|title=Eminem Ends Year on Top, But Album Sales Tumble|url=http://www.billboard.com/articles/news/72827/eminem-ends-year-on-top-but-album-sales-tumble|access-date=September 21, 2015|magazine=Billboard|date=January 3, 2003}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Kreps|first1=Daniel|title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s|url=https://www.rollingstone.com/music/news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-20091209|access-date=September 21, 2015|magazine=Rolling Stone|date=December 9, 2009|archive-date=January 2, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102165857/http://www.rollingstone.com/music/news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-20091209|url-status=dead}}</ref>. У 2002 годзе [[Нью-Ёрк|нью-ёркскі]] рэпер [[50 Cent]] падпісаў кантракт з Interscope, заплаціўшы аванс у 1 мільён долараў<ref>{{Cite web|url=https://www.complex.com/music/2014/02/50-cent-leaves-interscope-rescords-signs-with-caroline-capitol-umg|title=50 Cent Parts Ways with Interscope Records, Signs Independent Deal with Caroline/Capitol/UMG|website=[[Complex Networks]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220709204101/https://www.complex.com/music/2014/02/50-cent-leaves-interscope-rescords-signs-with-caroline-capitol-umg|archive-date=July 9, 2022|access-date=May 28, 2022|url-status=dead}}</ref>. Дэбютны альбом 50 Cent пад назвай ''{{Не перакладзена 3|Get Rich or Die Tryin’ (альбом)|Get Rich or Die Tryin’|ru}}'' выйшаў 6 лютага 2003 года на лэйбле Interscope. Альбом дэбютаваў на першым месцы ў ''Billboard 200'' і атрымаў 9-разовы плацінавы статус у Амерыцы. У красавіку было абвешчана, што 50 Cent падпіша кантракт і будзе распрацоўваць новых выканаўцаў для выпуску на лэйбле {{Не перакладзена 3|G-Unit Records}}, якія будуць прадавацца і распаўсюджвацца праз Interscope<ref>{{cite magazine|title=Interscope Gets on Board With 50 Cent's Label|url=http://www.billboard.com/articles/news/71639/interscope-gets-on-board-with-50-cents-label|access-date=September 22, 2015|magazine=Billboard|date=April 8, 2013}}</ref>. Поспех 50 Cent дазволіў выканаўцам G-Unit выпускаць свае ўласныя праекты. Гурт 50 Cent’а {{Не перакладзена 3|G-Unit|3=ru}} выпусціў свой дэбютны альбом ''Beg for Mercy'' на лэйбле Interscope. Ён дэбютаваў і дасягнуў першай тройкі ў Billboard 200. Дзякуючы поспеху сінглаў ''Wanna Get to Know You'', ''Poppin' Them Thangs'' і ''Stunt 101'', альбом атрымаў двайны плацінавы сертыфікат ад RIAA. 23 верасня 2003 года лэйбл Interscope/Flip Records выпусціў чацвёрты альбом Limp Bizkit пад назвай ''Results May Vary'', які быў прададзены накладам 325 000 копій за першы тыдзень. Альбом дэбютаваў на 3-м месцы ў ''Billboard'' 200, паклаўшы канец серыі папярэдніх рэлізаў Limp Bizkit, якая перавышала ўсе папярэднія вяршыні рэйтынгу. У 2003 годзе ён атрымаў залаты статус, а ў 2008 годзе — плацінавы. Альбом, які паклаў канец камерцыйнаму піку Limp Bizkit, стаў самым прадаваным за ўсю кар’еру гурта на той момант. У 2006 годзе гурт зрабіў перапынак, выпусціўшы свой першы міні-альбом ''The Unquestionable Truth (Part 1)'', а пазней у 2005 годзе — свой першы альбом найлепшых хітоў пад назвай ''Greatest Hitz.'' Абодва альбомы былі прададзены накладам 2 000 000 і 3 500 000 асобнікаў, што ў агульнай складанасці дасягнула 5 500 000 асобнікаў па ўсім свеце. У лістападзе 2003 года Universal Music Group набыла {{Не перакладзена 3|DreamWorks Records|3=ru}}, а ў 2004 годзе яна была аб’яднана з Interscope Geffen A&M. Персанал DreamWorks A&R быў захаваны, а артысты лэйбла былі падзеленыя паміж Geffen і Interscope. Сярод іншых, Interscope атрымаў у спадчыну [[Blink-182]], {{Не перакладзена 3|The All-American Rejects|3=ru}} і [[Нэлі Фуртада]]<ref name="Dreamworks2">{{cite magazine|last1=Newman|first1=Melinda|title=DreamWorks Power Trio at Crossroads|url=https://books.google.com/books?id=gQ8EAAAAMBAJ&q=dreamworks+merges+interscope+2004&pg=PA65|access-date=September 22, 2015|magazine=Billboard|date=January 24, 2004}}</ref>. Артыст G-Unit {{Не перакладзена 3|Лойд Бэнкс|3=ru|4=Ллойд Бэнкс}} выпусціў свой дэбютны студыйны альбом ''The Hunger for More'' у чэрвені 2004 года на лэйбле Interscope. Дзякуючы поспеху сінгла «On Fire», альбом дэбютаваў на вяршыні ''Billboard 200'' і атрымаў плацінавы статус ад RIAA. У сакавіку 2005 года кампанія Interscope заснавала лэйбл Cherrytree Records разам з {{Не перакладзена 3|Марцін Кірсенбаўм|Марцінам Кірсенбаўмам|4=Martin Kierszenbaum}}, кіраўніком міжнародных аперацый. Кірсзенбаўм, які таксама быў прадзюсарам і кіраўніком A&R, спачатку засяродзіўся на развіцці артыстаў з-за межаў ЗША. {{Не перакладзена 3|Леслі Файст|Файст|ru|Файст, Лесли}} і [[Робін (спявачка)|Робін]] былі сярод першых артыстаў Cherrytree<ref name="cherry tree2">{{cite news|last1=Pilato|first1=Bruce|title=At 10-Years, Cherrytree Label Continues to Bear Fruit|url=https://variety.com/2015/music/features/at-10-years-cherrytree-label-continues-to-bear-fruit-1201483501/|access-date=September 22, 2015|work=Variety|date=April 29, 2015}}</ref><ref name="Cherrytree NYTimes2">{{cite news|last1=Leeds|first1=Jeff|title=As U.S. Pop Wanes Abroad, Talent Scout Looks Wide|url=https://www.nytimes.com/2007/12/05/arts/music/05cher.html?pagewanted=all&_r=0|access-date=September 23, 2015|work=The New York Times|date=December 5, 2007}}</ref>. Чатыры рэлізы Interscope трапілі ў дзясятку лепшых хіт-парадаў на канец 2005 года: ''The Massacre'' (50 Cent) — на першым месцы, ''Encore'' (Эмінем) — на другім, ''Love.Angel.Music.Baby.'' ([[Гвен Стэфані]]) — на шостым і ''How to Dismantle an Atomic Bomb'' (U2) — на восьмым. Альбом ''The Documentary'' {{Не перакладзена 3|The Game (рэпер)|The Game|ru|The Game (рэпер)}} апынуўся на 16-м месцы, а альбом ''Monkey Business'' ад [[The Black Eyed Peas]] — на 18-м<ref name="Charts 20052">{{cite magazine|title=Year End Charts 2005|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2005/top-billboard-200-albums|magazine=Billboard|access-date=September 23, 2015}}</ref>. У 2006 годзе Дрэ і Аёвін заснавалі кампанію {{Не перакладзена 3|Beats Electronics|3=ru}}. Dr. Dre звярнуўся яго адвакат з прапановай запусціць лінейку красовак, і калі ён расказаў Аёвіну пра гэтую ідэю, Аёвін сказаў: «Вы ведаеце, дынамікі, а не красоўкі». Студыйныя навушнікі Beats by Dr. Dre былі прадстаўлены ў студзені 2008 года на штогадовай выставе бытавой электронікі. «Нам спатрэбілася два гады, каб зрабіць іх правільнымі, але калі я пачуў, я зразумеў, што гэта будзе вялікі поспех», — сказаў Аёвін у 2010 годзе. «Гэта як слухаць хіт». Маркетынг Beats аб’яднаў падтрымку такіх артыстаў Interscope, як [[Гвен Стэфані]], {{Не перакладзена 3|M.I.A.|3=ru}} і {{Не перакладзена 3|Фарэл Уільямс|Фарэл Уільямс|ru|Уильямс, Фаррелл}}, [[Лэдзі Гага]] і {{Не перакладзена 3|will.i.am|3=ru}}<ref name="Time Beats2">{{cite magazine|last1=Sanburn|first1=Josh|title=How Dr. Dre Made $300 Headphones a Must-Have Accessory|url=https://business.time.com/2013/01/16/how-dr-dre-made-300-headphones-a-must-have-accessory/|access-date=September 23, 2015|magazine=Time|date=January 16, 2013|archive-date=24 жніўня 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130824225748/http://business.time.com/2013/01/16/how-dr-dre-made-300-headphones-a-must-have-accessory/|url-status=dead}}</ref><ref name="Boucher Beats2">{{cite news|last1=Boucher|first1=Geoff|title=A force in music turns to its sound|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-jan-07-la-fi-ct-iovine7-2010jan07-story.html|access-date=September 24, 2015|work=Los Angeles Times|date=January 7, 2010}}</ref>. Студыйны дэбютны альбом Лэдзі Гагі ''{{Не перакладзена 3|The Fame|3=ru}}'' выйшаў у жніўні 2008 года; у лістападзе 2009 года ён быў перавыдадзены з васьмю новымі песнямі пад назвай ''The Fame Monster.'' У канцы 2009 года Interscope займаў чатыры першыя пазіцыі ў чарце Hot 100 з песнямі The Black Eyed Peas «Boom Boom Pow» (першае месца) і «I Gotta Feeling» (чацвёртае месца); песня Лэдзі Гагі «Poker Face» заняла другое месца, а «Just Dance» — трэцяе<ref>{{cite magazine|title=Hot 100 Songs: Year End 2009|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2009/hot-100-songs|magazine=Billboard|access-date=September 24, 2015}}</ref>. === 2010—2020: Лэдзі Гага, Мадонна, Эмінем, сыход Аёвіна і прызначэнне Джона Джэніка === Interscope падпісаў кантракты з [[Мадонна (спявачка)|Мадоннай]] і [[Van Halen]] у 2011 годзе. Абодва артысты раней падпісалі кантракты з {{Не перакладзена 3|Warner Records|3=ru}}; абодва выпусцілі свае першыя пласцінкі для Interscope ў 2012 годзе<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jimmy-iovine-interview-madonna-van-halen-288098|title=Jimmy Iovine on Sound, Vision and Why He Signed Madonna and Van Halen (Q&A)|work=The Hollywood Reporter|date=February 8, 2012|access-date=February 27, 2013|first=Shirley|last=Halperin}}</ref>. У кастрычніку 2012 года {{Не перакладзена 3|Джон Джэнік|4=John Janick}} быў прызначаны прэзідэнтам і галоўным аперацыйным дырэктарам Interscope Geffen A&M. Заснавальнік {{Не перакладзена 3|Fueled by Ramen|3=ru}}, Джэнік раней меў поспех з такімі выканаўцамі, як {{Не перакладзена 3|Jimmy Eat World|3=ru}}, [[Fall Out Boy]], {{Не перакладзена 3|Panic! At the Disco|3=ru}} і {{Не перакладзена 3|Paramore|3=ru}}. На момант прызначэння паведамлялася, што Аёвін абраў Джэніка сваім пераемнікам — увага Аёвіна ўсё больш звярталася на Beats, якая дамінавала на рынку навушнікаў з выручкай у 2012 годзе ў памеры 512 мільёнаў даляраў<ref>{{cite news|last1=Gara|first1=Tom|title=Pop Quiz: What Is Beats By Dre's Market Share?|url=https://blogs.wsj.com/digits/2013/01/11/pop-quiz-what-is-beats-by-dres-market-share/|access-date=September 24, 2015|work=The Wall Street Journal|date=January 11, 2013}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Aswad|first1=Jem|title=It's Official: John Janick Named President/COO of Interscope Geffen A&M|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/1083535/its-official-john-janick-named-presidentcoo-of-interscope-geffen-am|access-date=September 24, 2015|magazine=Billboard|date=October 3, 2012}}</ref>. У маі 2014 года, пасля набыцця Apple кампаніі Beats, Іавін падаў у адстаўку. Як і чакалася, Янік быў прызначаны старшынёй і генеральным дырэктарам Interscope Geffen A&M<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/record-labels/6099404/john-janick-jimmy-iovine-interscope-geffen-am|title=John Janick to Succeed Jimmy Iovine as Chairman, CEO of Interscope Geffen A&M|magazine=Billboard|date=May 28, 2014|access-date=July 29, 2014|author-first1=Ed|author-last1=Christman}}</ref><ref name="Sisario New York Times May 20142">{{cite news|last1=Sisario|first1=Ben|title=Jimmy Iovine, a Master of Beats, Lends Apple a Skilled Ear|url=https://www.nytimes.com/2014/05/29/business/media/jimmy-iovine-a-master-of-beats-lends-apple-a-skilled-ear.html|access-date=August 28, 2015|work=The New York Times|date=May 28, 2014}}</ref>. У канцы 2014 года ў чартах ''Billboard'' з’явіліся шэсць рэлізаў Interscope: ''The Marshall Mathers LP 2'' ад Эмінема, ''{{Не перакладзена 3|Ultraviolence (альбом)|Ultraviolence|ru|Ultraviolence (альбом)}}'' ад [[Лана Дэль Рэй|Ланы Дэль Рэй]], ''{{Не перакладзена 3|V (альбом Maroon 5)|V|ru|V (альбом Maroon 5)}}'' ад [[Maroon 5]], ''{{Не перакладзена 3|Native|3=ru}}'' з [[OneRepublic]], ''ARTPOP'' ад Лэдзі Гагі і {{Не перакладзена 3|Oxymoron (альбом Schoolboy Q)|Oxymoron|ru|Oxymoron (Schoolboy Q album)}} ад {{Не перакладзена 3|Schoolboy Q|3=ru}}<ref name="BB 20142">{{cite magazine|title=Billboard Year End Album Charts 2014|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/top-billboard-200-albums|magazine=Billboard|access-date=September 26, 2015}}</ref>. У снежні 2014 года было абвешчана, што [[Селена Гомес]], якая раней падпісала кантракт з {{Не перакладзена 3|Hollywood Records|3=ru}}, падпісала кантракт з Interscope<ref>{{cite magazine|last1=Peters|first1=Mitchell|title=Selena Gomez Officially Signs with Interscope|url=http://www.billboard.com/articles/news/6406139/selena-gomez-officially-signs-to-interscope-records|access-date=September 26, 2015|magazine=Billboard|date=December 14, 2014}}</ref>. Альбом ''Smoke + Mirrors'' гурта [[Imagine Dragons]] дэбютаваў на першым месцы ў чарце альбомаў ''Billboard'' у сакавіку 2015 года. Праз тыдзень альбом [[Кендрык Ламар|Кендрыка Ламара]] ''[[To Pimp a Butterfly]]'' з’явіўся на першым месцы і ўтрымліваў яго два тыдні запар<ref>{{cite magazine|last1=Caulfield|first1=Keith|title=Kendrick Lamar Spends Second Week at No. 1 on Billboard 200 Chart|url=https://www.billboard.com/pro/kendrick-lamar-second-week-no-1-billboard-200-chart/|access-date=September 26, 2015|magazine=Billboard|date=April 1, 2015}}</ref>. У 2016 годзе Ламар выйграў пяць прэмій «Грэмі»<ref>{{cite magazine|last1=Sheffield|first1=Rob|title=Grammys 2016: King Kendrick Lamar Steals the Show|url=https://www.rollingstone.com/music/features/grammys-2016-king-kendrick-lamar-steals-the-show-20160216|access-date=September 12, 2016|magazine=Rolling Stone|date=February 16, 2016}}</ref>. У жніўні 2017 года {{Не перакладзена 3|Джоджо (спявачка)|Джоджо|ru|Джоджо (певица)}} абвясціла, што зноў падпісала кантракт з Interscope ў рамках сумеснага прадпрыемства для стварэння ўласнага музычнага лэйбла Clover Music<ref name="Vibe 12">{{cite news|last1=Jefferson|first1=J'na|title=JoJo Announces Music Imprint "Clover Music" With Interscope|url=https://www.vibe.com/2017/08/jojo-clover-music-interscope/|access-date=August 19, 2017|work=[[Vibe (magazine)|Vibe]]|date=August 18, 2017|location=United States}}</ref>. У кастрычніку 2018 года {{Не перакладзена 3|YG Entertainment|3=ru}} аб’ядналася з Interscope Records у рамках глабальнага партнёрства для [[Blackpink]]. Interscope і Universal Music Group прадстаўлялі дзявочы гурт па ўсім свеце, за межамі Азіі<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-interscope-records-umg-global-deal-yg-entertainment-8481273/|title=BLACKPINK Sign With Interscope Records & UMG in Global Partnership With YG Entertainment: Exclusive|magazine=Billboard|access-date=January 24, 2019}}</ref>. У маі 2019 года аўстралійскі [[поп-рок]] гурт [[5 Seconds of Summer]] падпісаў кантракт з Interscope Records пасля сыходу з [[Capitol Records]]. 27 сакавіка 2020 года гурт выпусціў свой чацвёрты студыйны альбом {{Не перакладзена 3|Calm (альбом)|Calm|4=Calm (album)}}''.'' Альбом меў камерцыйны поспех і атрымаў у цэлым станоўчыя водгукі ад крытыкаў, якія высока ацанілі мастацкі рост і сталасць гурта<ref>{{Citation|title=Calm by 5 Seconds of Summer|url=https://www.metacritic.com/music/calm/5-seconds-of-summer|language=en|access-date=May 19, 2020}}</ref>. Альбом трапіў у некалькі хіт-парадаў больш чым 25 краін. Альбом дасягнуў дзесяткі лепшых у 17 чартах і дэбютаваў на першым месцы ў Аўстраліі<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart|title=ARIA Top 50 Albums Chart|website=aria.com.au|access-date=March 5, 2021}}</ref>, Вялікабрытаніі<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20200403/7502/|title=Official Albums Chart Top 100 {{!}} Official Charts Company|website=officialcharts.com|access-date=May 19, 2020}}</ref> і Шатландыі<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20200403/40/|title=Official Scottish Albums Chart Top 100 {{!}} Official Charts Company|website=officialcharts.com|access-date=May 19, 2020}}</ref>. === 2024-цяперашні час: Рэарганізацыя ў рамках Interscope Capitol Labels Group === З 2024 года Interscope стаў флагманскім лэйблам — {{Не перакладзена 3|Група лэйблаў Interscope Capitol|Interscope Capitol Labels Group (ICLG)|ru|Список лейблов Universal Music}}. Лэйбл таксама падпісаў кантракт з амерыканскай спявачкай [[Джэніфер Хадсан]], якая ўпершыню працавала пад лэйблам UMG пасля чатырох розных лэйблаў [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] з 2006 года. Спявачка таксама абвясціла, што выпусціць свой чацвёрты альбом ''The Gift of Love'', свой першы калядны альбом, які выйшаў 18 кастрычніка 2024 года. == Карпаратыўная эвалюцыя == == Аперацыі == Interscope працуе ў рамках Interscope Capitol Labels Group (ICLG) Universal Music Group, курыруючы шырокі спектр лэйблаў і глабальных партнёрстваў у розных жанрах. == Крытыка і спрэчкі == === Затрымкі з выхадам альбомаў === Некалькі выканаўцаў раскрытыкавалі Interscope за затрымку выхаду альбомаў. Лэйбл быў уцягнуты ў спрэчкі з-за затрымкі выхаду другога альбома спевака {{Не перакладзена 3|Білал (спявак)|Білал|ru|Билал (певец)}} ''Love for Sale'' з-за яго творчага кіраўніцтва<ref>{{Cite web|url=https://www.wbur.org/artery/2018/11/26/bilal-isabella-stewart-gardner-rise-series|title=Bilal Brings Creative Resistance to the Isabella Stewart Gardner Museum|author=Gray|first=Arielle|date=November 26, 2018|publisher=[[WBUR]]|access-date=July 20, 2020}}</ref>. Dr. Dre дапамагаў Білалу ў стварэнні альбома, выконваючы абмежаваную ролю<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/bilal-mn0000057280/biography|title=Bilal|author=Kellman|first=Andy|date=n.d.|publisher=[[AllMusic]]|access-date=August 12, 2020}}</ref>. Пасля таго, як ён зліўся ў 2006 годзе, Interscope, як вядома, адклаў рэліз на нявызначаны тэрмін<ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/2011/01/26/133189878/bilal-on-world-cafe|title=Bilal on World Cafe|date=January 26, 2011|publisher=[[NPR]]|access-date=August 15, 2020}}</ref>, што выклікала чуткі пра тое, што лэйбл наўмысна зліў яго<ref>{{cite magazine|author=Aewing|date=August 5, 2010|url=https://hiphopdx.com/news/id.11868/title.bilal-talks-love-for-sale-leaks-working-with-nottz-88-keys|title=Bilal Talks 'Love for Sale' Leaks, Working with Nottz & 88-Keys|magazine=[[HipHopDX]]|access-date=August 15, 2020|url-status=dead}}</ref>. У 2013 годзе выданне M.I.A заявіла, што яе альбом ''Matangi'' быў затрыманы, бо лэйбл палічыў, што запіс, які яна здала, быў «занадта пазітыўным» для яе прыхільнікаў<ref>{{cite magazine|author=Aewing|date=August 5, 2010|url=https://hiphopdx.com/news/id.11868/title.bilal-talks-love-for-sale-leaks-working-with-nottz-88-keys|title=Bilal Talks 'Love for Sale' Leaks, Working with Nottz & 88-Keys|magazine=[[HipHopDX]]|access-date=August 15, 2020|archive-date=17 чэрвеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250617011701/https://hiphopdx.com/news/id.11868/title.bilal-talks-love-for-sale-leaks-working-with-nottz-88-keys|url-status=dead}}</ref>. У 2010 годзе рэперка Eve пакінула Interscope пасля трохгадовай затрымкі выхаду яе альбома ''Lip Lock<ref>{{cite news|last1=Cline|first1=Georgette|title=Eve Reveals Frustrations With Interscope Records Over 'Lip Lock' Album Delay|url=http://theboombox.com/eve-interscope-records/|access-date=September 26, 2015|publisher=The Boombox|date=July 5, 2012}}</ref>''. [[Blink-182]], {{Не перакладзена 3|All Time Low|3=ru}} і [[50 Cent]] таксама раскрытыкавалі Interscope<ref>{{Cite web|url=http://www.gigwise.com/news/77228/blink-182-split-from-major-label-..|title=BLINK-182 SPLIT FROM MAJOR LABEL INTERSCOPE, NOW UNSIGNED|author=Carroll|first=Grace|website=Gigwise|date=October 24, 2012|access-date=September 26, 2015}}</ref>. === Элтан Джон === Абмяркоўваючы свой альбом 2006 года ''{{Не перакладзена 3|The Captain & the Kid}}'' з {{Не перакладзена 3|Кэмеран Кроў|Кэмеранам Кроў|ru|Кроу, Кэмерон}} у ''часопісе «Rolling Stone»,'' [[Элтан Джон]] сказаў: «Я быў вельмі раз’юшаны на Interscope Records, таму што яны выпусцілі яго, а потым адмовіліся. У мяне былі сустрэчы на поўдні Францыі, і я сказаў: „Я ведаю, што гэта не камерцыйны альбом, я проста хачу, каб ты зрабіў усё магчымае“, і яны адмовіліся ад яго, як ад лайна. Верагодна, таму я і не запісаў яшчэ адзін сольны альбом. Гэта было сапраўднае гора»<ref>{{cite magazine|date=October 10, 2013|title=Elton John: My Life in 20 Songs|url=https://www.rollingstone.com/music/pictures/elton-john-my-life-in-20-songs-20131010/gone-to-shiloh-with-leon-russell-0430689|magazine=Rolling Stone|access-date=September 1, 2017|archive-date=June 14, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170614122042/http://www.rollingstone.com/music/pictures/elton-john-my-life-in-20-songs-20131010/gone-to-shiloh-with-leon-russell-0430689|url-status=dead}}</ref>. Пазней Джон вярнуўся ў Interscope ў ЗША ў 2019 годзе. === Nine Inch Nails === У 2007 годзе фронтмэн [[Nine inch nails|Nine Inch Nails]] [[Трэнт Рэзнар]] раскрытыкаваў Universal Music Group за завышаную цану на ''{{Не перакладзена 3|Year Zero|3=ru}}'' ў Аўстраліі. У інтэрв’ю мельбурнскай газеце ''Herald Sun'' ён сказаў, што супрацоўнік UMG заявіў, што ў NIN ёсць «асноўная аўдыторыя, якая будзе купляць усё, што мы выпускаем, таму мы можам браць больш… Сапраўдныя фанаты заплацяць колькі заўгодна»<ref>{{cite news|title=Q&A with Trent Reznor of Nine Inch Nails|url=http://www.heraldsun.com.au/entertainment/q-a-with-trent-reznor-of-nine-inch-nails/story-e6frf9hf-1111113550202|access-date=September 26, 2015|work=Melbourne Herald Sun|date=May 12, 2007}}</ref>. Nine Inch Nails падпісалі кантракт з [[Columbia Records]] у 2013 годзе. <ref>{{Cite web|url=http://www.spin.com/2013/08/trent-reznor-nine-inch-nails-hesitation-marks-columbia-spin-september-2013-cover-story/|title=Trent Reznor on Nine Inch Nails' Columbia Signing: 'I'm Not a Major Label Apologist'|author=Spin Staff|website=Spin|date=August 19, 2013|access-date=September 26, 2015}}</ref> === Die Antwoord === 7 лістапада 2011 года паведамлялася, што паўднёваафрыканскі хіп-хоп/рэйв-гурт {{Не перакладзена 3|Die Antwoord|3=ru}} пакідае Interscope Records з-за спрэчкі з лэйблам, які хацеў, каб іх другі студыйны альбом ''{{Не перакладзена 3|Ten$ion}}'' быў перапрацаваны для «мэйнстрымнай прывабнасці»<ref>{{Cite web|url=http://boingboing.net/2011/11/07/dieantwoordleave.html|title=Die Antwoord leave Interscope, will release 'TEN$ION' on their own new indie label|date=November 7, 2011|publisher=Boing Boing}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.spin.com/2012/02/die-antwoords-totally-insane-words-wisdom/|title=Die Antwoord's Totally Insane Words of Wisdom|website=SPIN|date=February 7, 2012}}</ref>. Праблемы з Interscope ўпершыню ўзніклі, калі гурт вырашыў, што галоўным сінглам для свайго другога альбома будзе «Fok julle naaiers» (у вольным перакладзе «Да чорта вас, вырадкі»). ''Ten$ion'' быў у рэшце рэшт выпушчаны на лэйбле Zef Recordz у пачатку 2012 года<ref>{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/die-antwoord-dump-interscope-records-258390|title=Did Die Antwoord Dump Interscope Records?|website=[[The Hollywood Reporter]]|date=November 7, 2011}}</ref>. === Кендрык Ламар і Top Dawg Entertainment === 15 сакавіка 2015 года альбом [[Кендрык Ламар|Кендрыка Ламара]] ''[[To Pimp a Butterfly]]'' выйшаў на [[iTunes]], [[Spotify]] і [[Google Play]] за восем дзён да запланаванай даты рэлізу (23 сакавіка). Генеральны дырэктар {{Не перакладзена 3|Top Dawg Entertainment}} Энтані Тыфіт абвінаваціў Interscope ў ненаўмысным рэлізе альбома і напісаў у твітэры: «Я асабіста хацеў бы падзякаваць Interscope за тое, што яны сапсавалі наш рэліз. Хтосьці павінен заплаціць за гэтую памылку. #TOP!»<ref>{{Cite web|url=http://allhiphop.com/2015/03/16/tde-ceo-anthony-top-dawg-tiffith-kendrick-lamar-to-pimp-a-butterfly-interscope/|title=TDE CEO Anthony "Top Dawg" Tiffith Blames Interscope For Kendrick Lamar's Album Leak|date=March 15, 2015|publisher=AllHipHop.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://rapdose.com/2015/03/16/kendrick-lamar-to-pimp-a-butterfly-album-leaked-by-itunes|title=Kendrick Lamar 'To Pimp A Butterfly' Album Leaked By iTunes|publisher=Rapdose.com|access-date=March 17, 2015}}</ref>. Пазней твіт быў выдалены. На наступны дзень магчымасць куплі альбома была выдалена з iTunes. Альбом дэбютаваў на першым месцы пасля афіцыйнага рэлізу<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/update-kendrick-lamars-to-pimp-a-butterfly-gets-surprise-digital-6502232/|title=Update: Kendrick Lamar's 'To Pimp a Butterfly' Gets Surprise Digital Release|magazine=Billboard|access-date=March 17, 2015}}</ref>. === Меркаванае веданне пра сэксуальныя гвалты над Мэрылінам Мэнсанам === У студзені 2023 года быў пададзены пазоў аб сэксуальным гвалце, у якім сцвярджалася, што Interscope і яе цяпер неіснуючая даччыная кампанія {{Не перакладзена 3|Nothing Records|3=ru}} ведалі пра сэксуальны гвалт, учынены [[Мэрылін Мэнсан|Мэрылінам Мэнсанам]] у дачыненні да дзяўчыны ў 1990-х гадах, калі ён падпісаў кантракт з Nothing Records<ref>{{cite news|url=https://deadline.com/2023/01/marilyn-manson-sexual-assault-lawsuit-2-1235244460/|title=Marilyn Manson Sued By Woman Who Claims Singer Sexually Assaulted Her When She Was A Minor|first=Ted|last=Johnson|publisher=Deadline Hollywood|date=January 30, 2023|accessdate=March 31, 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2023/jan/30/marilyn-manson-additional-sex-charges-new-york|title=Marilyn Manson faces more assault allegations|author=Pengelly, Martin|work=The Guardian|date=January 30, 2023|access-date=March 31, 2023}}</ref>. == Юрыдычныя пытанні == === Rock-It Cargo === У верасні 2011 года федэральныя пракуроры паведамілі, што будынак Interscope Geffen A&M Records выкарыстоўваўся наркагандлярамі ў якасці транспартнага цэнтра<ref>{{cite news|title=Cocaine Ring Used Music Label To Ship Drugs Feds: "Pickups and deliveries" made from Interscope|url=http://www.thesmokinggun.com/documents/interscope-records-cocaine-shipments-654820|access-date=May 20, 2015|publisher=[[The Smoking Gun]]|date=September 15, 2011}}</ref>. {{Не перакладзена 3|Упраўленне па барацьбе з наркотыкамі|3=ru|4=Управление по борьбе с наркотиками}} правяло праверку па гэтай справе, якая доўжылася цэлы год, і заявіла, што офісы Interscope Records у [[Лос-Анджэлес]]е выкарыстоўваліся для збору і дастаўкі сотняў кілаграмаў какаіну ў 2010 і 2011 гадах. Rock-It Cargo, суднаходная кампанія, якая мае велізарны спіс музычных кліентаў, адправіла музычныя кейсы, у якіх меркавана ўтрымліваліся наркотыкі, у [[Нью-Ёрк|Нью-Ёркскіх]] студыях<ref>{{cite magazine|last1=Perpetua|first1=Matthew|title=Feds: Drug Ring Used Major Record Label's Offices|url=https://www.rollingstone.com/music/news/feds-drug-ring-used-interscope-offices-20110916|access-date=May 20, 2015|magazine=[[Rolling Stone]]|date=September 16, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/biz/articles/news/1169446/interscope-offices-used-by-cocaine-ring-federal-documents-say|title=Interscope Offices Used by Cocaine Ring, Federal Documents Say|date=September 15, 2011|access-date=May 20, 2015|agency=Billboard Staff|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>. Interscope Geffen A&M адрэагавала на прэтэнзіі заявай, у якой гаварылася: «няма ніякіх доказаў таго, што хто-небудзь з супрацоўнікаў UMG або Interscope Records меў якое-небудзь дачыненне да незаконнага абароту наркотыкаў, які пераследуецца гэтым офісам, а таксама якіх-небудзь звестак аб змесціве якіх-небудзь пасылак, якія нібыта былі адпраўленыя ў іх офісы. Акрамя таго, ні UMG, ні Interscope Records не з’яўляюцца прадметам або аб’ектам расследавання. UMG і Interscope працягнуць супрацоўнічаць з пракуратурай Злучаных Штатаў па гэтым пытанні»<ref>{{Cite news|archivedate=https://web.archive.org/web/20150626111505/http://www.completemusicupdate.com/article/interscope-responds-to-drugs-network-claims/|url-status=dead}}</ref>. === Trauma і JCOR === У 1997 годзе {{Не перакладзена 3|Trauma Records}} падала пазоў на суму 100 мільёнаў долараў супраць Interscope, абвінаваціўшы кампанію ў махлярстве і невыкананні двухгадовага абяцання ўнесці No Doubt у рэестр Trauma. Пасля чатырохмесячнага спрэчкі партнёрства было скасавана ў пазасудовым парадку. Кіраўнікі Trauma Records, як паведамляецца, атрымалі дадаткова 3 мільёны даляраў; No Doubt засталася ў Interscope<ref>{{cite news|last1=Phillips|first1=Chuck|title=Interscope, Trauma Settle Legal Disputes|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1997-aug-29-fi-26921-story.html|access-date=September 26, 2015|work=Los Angeles Times|date=August 20, 1997}}</ref>. У 2002 годзе заснавальнік JCOR {{Не перакладзена 3|Джэй Фэйрс|4=Jay Faires}} падаў заяву аб парушэнні кантракту на суму 30 мільёнаў даляраў, у якім сцвярджалася, што Interscope ўтоіла мільёны долараў, каб вывесці яе з бізнесу. Interscope адказала, што JCOR схавала сваё сапраўднае фінансавае становішча на момант падпісання дыстрыб’ютарскага кантракту і спрабавала выкарыстаць грошы Interscope для фінансавання свайго бізнесу<ref>{{cite news|last1=Strauss|first1=Neil|title=The Media Business; Lawsuit Spotlights Tensions Among Record Companies|url=https://www.nytimes.com/2002/11/22/business/the-media-business-lawsuit-spotlights-tensions-among-record-companies.html|access-date=September 26, 2015|work=The New York Times|date=November 22, 2002}}</ref>. == Мастакі == * Спіс выканаўцаў Interscope Records == Крыніцы == {{крыніцы}} [[Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі]] [[Катэгорыя:Лэйблы гуказапісу ЗША]] [[Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1990 годзе]] [[Катэгорыя:Interscope Records]] 4uoaayzl08hec292hf6m1xbnaq9tei2 0 797104 5173923 5171631 2026-07-31T19:49:57Z DobryBrat 5701 /* Ліпень */ [[Іван Іванавіч Ядэшка]] 5173923 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік Старшыні Урада Расіі (2007—2008). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — беларускі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] 5gamct0c36ddhjtf3ep35sbocw9cca6 5173924 5173923 2026-07-31T19:52:03Z DobryBrat 5701 /* Ліпень */ [[Казіміра Прунскене]] 5173924 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік Старшыні Урада Расіі (2007—2008). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — беларускі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). * 30 ліпеня: [[Казіміра Прунскене]] (83) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Літвы (1990—1991). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] 7bmgwrqogvdgq4vg9q8dnag0004a61i 5173926 5173924 2026-07-31T20:00:22Z DobryBrat 5701 /* Ліпень */ ілюстрацыя 5173926 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік Старшыні Урада Расіі (2007—2008). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] [[Файл:Ivan Yedeshko, May 2017.jpg|150px|thumb|[[Іван Іванавіч Ядэшка]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — беларускі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). * 30 ліпеня: [[Казіміра Прунскене]] (83) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Літвы (1990—1991). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] 4dh2velnp6rlz9g1u6eiksv4cw0928i 5173927 5173926 2026-07-31T20:28:22Z JerzyKundrat 174 /* Ліпень */ 5173927 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік Старшыні Урада Расіі (2007—2008). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — савецкі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). * 30 ліпеня: [[Казіміра Прунскене]] (83) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Літвы (1990—1991). * [[31 ліпеня]]: [[Франка Барэзі]] (66) — італьянскі футбаліст, чэмпіён свету (1982). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] 60fq7js1ej9o72nagthy352z5pgr2vl 5173929 5173927 2026-07-31T20:31:45Z JerzyKundrat 174 /* Чэрвень */ 5173929 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Расіі (2011—2016). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — савецкі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). * 30 ліпеня: [[Казіміра Прунскене]] (83) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Літвы (1990—1991). * [[31 ліпеня]]: [[Франка Барэзі]] (66) — італьянскі футбаліст, чэмпіён свету (1982). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] qisscktyxmf67b1hsqo9asfr5a59o4v 5174003 5173929 2026-08-01T06:52:07Z DobryBrat 5701 /* Ліпень */ [[Манола Сола]], алфавітны парадак 5174003 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Расіі (2011—2016). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Казіміра Прунскене]] (83) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Літвы (1990—1991). * 30 ліпеня: [[Манола Сола]] (62) — іспанскі акцёр. * 30 ліпеня: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — савецкі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). * [[31 ліпеня]]: [[Франка Барэзі]] (66) — італьянскі футбаліст, чэмпіён свету (1982). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] pxi5cdktyhfbrzcabpvry20xny6ltae 5174011 5174003 2026-08-01T07:13:04Z DobryBrat 5701 /* Ліпень */ [[Уолі Фанк]] 5174011 wikitext text/x-wiki {{Бягучыя падзеі}}{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2026]] годзе. == Студзень == [[Файл:Louis_E_Brus.jpg|150px|thumb|[[Луіс Брус]]]] [[Файл:Catherine_O'Hara_at_the_2024_Toronto_International_Film_Festival_(cropped).jpg|150px|thumb|[[Кэтрын О’Хара]]]] * [[5 студзеня]]: [[Олдрыч Эймс]] (84) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення [[ЦРУ]] [[ЗША]], агент савецкіх і расійскіх спецслужбаў. * [[8 студзеня]]: [[Ульяна Ларыёнаўна Сямёнава]] (73) — латвійская савецкая баскетбалістка, двукразовая алімпійская чемпіёнка. * 8 студзеня: [[Антон Іванавіч Ятусевіч]] (79) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі і паразіталогіі, рэктар [[Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны|Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны]] (1998—2016). * [[10 студзеня]]: [[Лаянел Расакавіч Адамс]] (31) — расійскі [[футбаліст]]<ref>[https://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/eks-futbolist-cska-layonel-adams-pogib-posle-padeniya-iz-okna-v-podmoskove-podrobnosti-proisshestviya-2390299/ Трагедия в Подмосковье: воспитанник ЦСКА Адамс выпал из окна высотки и умер до приезда врачей]</ref>. * 10 студзеня: [[Анатоль Віктаравіч Кудзельскі]] (91) — беларускі вучоны ў галіне рэгіянальнай геалогіі і гідрагеалогіі, [[член-карэспандэнт НАН Беларусі|член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1996). * [[11 студзеня]]: [[Васіль Іванавіч Бернік]] (79) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1992). * 11 студзеня: [[Луіс Брус]] (82) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). * [[13 студзеня]]: [[Георгіяс Васіліу]] (94) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1988—1993). * [[14 студзеня]]: [[Фелікс Фёдаравіч Гумен]] (84) — беларускі мастак. * 14 студзеня: [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] (73) — беларускі архітэктар<ref>[http://www.bsa.by/news/BUA/14-yanvarya-2026-g-ushla-iz-jizni-nina-vladimirovna-kojar 14 января 2026 г. ушла из жизни Нина Владимировна Кожар]</ref>. * [[15 студзеня]]: [[Юрый Антонавіч Пышнік]] (83) — беларускі футбаліст, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, [[Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь]]. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Дзмітрыевіч Забалоцкі]] (90) — беларускі кінааператар-пастаноўшчык, фотамастак, [[Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1967). * [[21 студзеня]]: [[Юрый Уладзіміравіч Чонка]] (34) — украінскі [[футбол|футбаліст]], [[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]. * [[25 студзеня]]: [[Аляксандр Фёдаравіч Чарняўскі]] (87) — беларускі вучоны ў галіне інфарматыкі, акадэмік [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1994)<ref>[https://niipfp.bsu.by/index.php?p=events&i=0 Соболезнования в связи со смертью А. Ф. Чернявского]</ref>. * 25 студзеня: [[Лі Хе Чхан]] (73) — паўднёвакарэйскі палітык, Прэм’ер-міністр [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікі Карэя]] (2004—2006). * [[30 студзеня]]: [[Кэтрын О’Хара]] (71) — канада-амерыканская актрыса і сцэнарыстка, лаўрэат прэмій «Эмі» (1982, 2020) і «Залаты глобус» (2021). == Люты == [[Файл:Константин Богданов.jpg|thumb|150px|[[Канстанцін Анатолевіч Багданаў|Канстанцін Багданаў]]]] [[Файл:Meeting of the families of the martyrs of the authority with the Leader of the Revolution on the birthday of Amir al-Mu'minin (peace be upon him) 58 (khamenei.ir, 2026) (cropped 3).jpg|thumb|150px|[[Алі Хаменеі]]]] * [[1 лютага]]: [[Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка]] (77) — беларускі [[мастак]]-[[жывапіс]]ец. * [[3 лютага]]: [[Саіф аль-Іслам Кадафі]] (53) — [[Лівія|лівійскі]] інжынер і палітычны дзеяч, доктар філасофіі, сын [[Муамар Кадафі|Муамара Кадафі]]. * [[8 лютага]]: [[Казімір Велікаселец]] (80) — беларускі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, апостальскі адміністратар [[Мінска-Магілёўская архідыяцэзія|Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі]] (2021)<ref>[https://catholic.by/3/news/18836-na-81-m-godze-zhytstsya-adysho-u-vechnasts-biskup-kazimir-velikaselets-najstarejshy-ierarkh-u-belarusi На 81-м годзе жыцця адышоў у вечнасць біскуп Казімір Велікаселец — найстарэйшы каталіцкі іерарх у Беларусі]</ref>. * [[10 лютага]]: [[Уладзімір Іванавіч Акулаў]] (71) — беларускі мастак-авангардыст<ref>[https://s-k.by/%D0%B2-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%B0-3/ В Слуцке горела квартира]</ref>. * 10 лютага: [[Міхась Губернатараў]] (79) — беларускі паэт, літаратуразнавец. * 10 лютага: [[Раман Міхайлавіч Цымбераў]] (44) — беларускі паэт, выдавец і кнігагандляр. * [[11 лютага]]: [[Дэвід Хейвуд Шварц]] (83) — амерыканскі дыпламат, Пасол ЗША у Беларусі (1992—1994)<ref>[https://www.tlyfh.com/obituary/david-swartz David’s Obituary]</ref>. * [[12 лютага]]: [[Бажэна Дыкель]] (77) — польская актрыса тэатра і кіно. * [[13 лютага]]: [[Рой Аляксандравіч Мядзведзеў]] (100) — савецкі і расійскі публіцыст, педагог, гісторык. * [[15 лютага]]: [[Роберт Дзюваль]] (95) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр. * 15 лютага: [[Людміла Уладзіміраўна Юрчанка]] (82) — украінская оперная спявачка. * [[16 лютага]]: [[Элені Глікадзі-Арвелер]] (99) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. * [[21 лютага]]: [[Канстанцін Анатолевіч Багданаў]] (62) — расійскі філолаг, фалькларыст, семіётык, гісторык культуры. * [[22 лютага]]: [[Біргіта Андэрсан]] (92) — шведская актрыса і комік. * [[24 лютага]]: [[Цырыл Кола]] (98) — [[Лужычане|лужыцкі]] пісьменнік, перакладчык, драматург, літаратурны крытык і публіцыст. * [[25 лютага]]: [[Людвіг Скоці]] (77) — [[науру]]анскі палітык, [[Прэзідэнт Науру]] (2003, 2004—2007). * [[28 лютага]]: [[Азіз Насірзадэ]] (62) — [[іран]]скі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, міністр абароны. * 28 лютага: [[Махамад Пакпур]] (64) — іранскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, генерал-маёр, галоўнакамандуючы [[КВІР|Корпуса вартавых ісламскай рэвалюцыі]]. * 28 лютага: [[Алі Хаменеі]] (86) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, Вышэйшы кіраўнік (Рахбар) Ірана<ref>[https://ria.ru/20260301/iran-2077576048.html Верховный лидер Ирана погиб]</ref>. == Сакавік == [[Файл:KariznaV.jpg|thumb|150px|Уладзімір Карызна]] [[Файл:Ali_Larijani,_2021-01-12_(cropped).jpg|thumb|150px|Алі Ларыджані]] [[Файл:Chuck_Norris_May_2015.jpg|thumb|150px|Чак Норыс]] * [[1 сакавіка]]: [[Давід Одсан]] (78) — [[Ісландыя|ісландскі]] дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Ісландыі]] (1991—2004). * [[5 сакавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Карызна]] (87) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]]. * [[5 сакавіка]]: [[Яніс Стрэйчс]] (89) — латвійскі акцёр і рэжысёр. * [[6 сакавіка]]: [[Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка]] (84) — савецкі і эстонскі лінгвіст. * [[8 сакавіка]]: [[Энтані Джэймс Легет]] (87) — брытана-амерыканскі [[фізік]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіцы|Нобелеўскай прэміі па фізіцы]] (2003). * [[9 сакавіка]]: [[Георгій Якаўлевіч Галенчанка]] (89) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]-[[медыявіст]], [[кнігазнавец]], [[скарыназнавец]]. * [[14 сакавіка]]: [[Крыстафер Сімс]] (83) — [[ЗША|амерыканскі]] эканаміст, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па эканоміцы|Нобелеўскай прэміі па эканоміцы]] (2011). * 14 сакавіка: [[Юрген Хабермас]] (96) — нямецкі [[філосаф]] і сацыёлаг. * [[16 сакавіка]]: [[Сяргей Апанасавіч Максіменка]] (71) — беларускі фізік, [[Доктар навук|доктар фізіка-матэматычных навук]] (1996), [[прафесар]] (2014)<ref>[https://inp.bsu.by/index.php/ru/institut-ru/novosti/494-sergej-afanasevic-maksimenko-13-08-1954-16-03-2026 Сергей Афанасьевич Максименко 13.08.1954 — 16.03.2026]</ref>. * [[17 сакавіка]]: [[Алі Ларыджані]] (67) — іранскі дзяржаўны дзеяч, сакратар Вышэйшага савета нацыянальнай бяспекі [[Ісламская Рэспубліка Іран|Ірана]]. * 17 сакавіка: [[Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)|Ілья II]] (93) — [[Каталікос-Патрыярх Грузіі]]. * [[18 сакавіка]]: [[Хэйсукэ Хіранака]] (94) — японскі і амерыканскі [[матэматык]], лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1970). * [[19 сакавіка]]: [[Чак Норыс]] (86) — [[ЗША|амерыканскі]] акцёр і майстар баявых мастацтваў. * [[20 сакавіка]]: [[Майкл Бішап]] (90) — [[ЗША|амерыканскі]] [[анколаг]], лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне]] (1989). * 20 сакавіка: [[Роберт Мюлер]] (81) — [[ЗША|амерыканскі]] дзяржаўны дзеяч, дырэктар [[ФБР]] (2001—2013). * 20 сакавіка: [[Філарэт (Патрыярх Кіеўскі)]] (97) — украінскі [[Праваслаўе|праваслаўны]] царкоўны дзеяч, [[архірэй]]. * 20 сакавіка: [[Уладзімір Канстанцінавіч Шумны]] (92) — савецкі і расійскі генетык, акадэмік [[АН СССР]] (1990)<ref>[https://rberega.info/archives/145176 В Новосибирске ушёл из жизни выдающийся генетик Владимир Шумный]</ref>. * [[22 сакавіка]]: [[Ліянель Жаспен]] (88) — французскі дзяржаўны дзеяч, [[Прэм’ер-міністр Францыі]] (1997—2002). * [[24 сакавіка]]: [[Біруце Галдзікас]] (79) — канадскі антраполаг, прыматолаг. * [[25 сакавіка]]: [[Мікалай Люцыянавіч Арлоў]] (73) — расійскі герпетолаг. * [[28 сакавіка]]: [[Зінаіда Дзмітрыеўна Гарачка]] (94) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). * [[29 сакавіка]]: [[Веслаў Мысліўскі]] (94) — польскі пісьменнік<ref>[https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,14719844,wszystko-co-mialem-do-powiedzenia-napisalem-rozmowa-z.html Wszystko, co miałem do powiedzenia, napisałem. Rozmowa z Wiesławem Myśliwskim]</ref>. * [[30 сакавіка]]: [[Алег Барысавіч Сонін]] (77) — беларускі кампазітар. * [[31 сакавіка]]: [[Эдуард Аляксандравіч Какшароў]] (50) — расійскі гандбаліст, Алімпійскі чэмпіён (2000), галоўны трэнер гандбольнага клуба «[[Мяшкоў Брэст]]» (2023—2026)<ref>[https://sport5.by/news/handball/Stali-izvestny-podrobnosti-smerti-Eduarda-Koksharova/ «Открыли номер — Эдика уже нет»: стали известны подробности смерти Кокшарова]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Красавік == * [[5 красавіка]]: [[Анатоль Леанідавіч Верабей]] (75) — беларускі літаратуразнавец, крытык, даследчык творчасці [[Уладзімір Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]]. * [[7 красавіка]]: [[Мірча Лучэску]] (80) — румынскі футбаліст і футбольны трэнер. * [[8 красавіка]]: [[Герд Вінер]] (89) — нямецкі жывапісец і графік. * [[11 красавіка]]: [[Марсель Нія Нджыфенджы]] (91) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Старшыня Сената Камеруна (2013—2026). * 11 красавіка: [[Ігар Адамавіч Ціткоўскі]] (70) — беларускі мастак-графік, гісторык архітэктуры Беларусі<ref>[https://rcntsluck.by/2026/04/11/ushyol-iz-zhizni-igor-titkovskij-hudozhnik-kraeved-letopisecz-sluczka/ Ушёл из жизни Игорь Титковский: художник, краевед, летописец Слуцка]</ref>. * [[13 красавіка]]: [[Уладзімір Сяргеевіч Экнадыёсаў]] (78) — беларускі артыст оперы (лірыка-драматычны тэнар), народны артыст Беларусі (1990). <ref>[https://www.sb.by/articles/ushel-iz-zhizni-narodnyy-artist-bssr-vladimir-eknadiosov.html Ушел из жизни народный артист БССР Владимир Экнадиосов]</ref> * [[14 красавіка]]: [[Галіна Іосіфаўна Марцінкевіч]] (90) — беларускі вучоны-географ<ref>[https://geo.bsu.by/index.php/department/kratk-letopis/fakultet-pomnit/2343-martsinkevich-galina-iosifovna.html Марцинкевич Галина Иосифовна]</ref>. * [[16 красавіка]]: [[Кадзуо Іманісі]] (85) — японскі футбаліст. * 16 красавіка: [[Мікалай Андрэевіч Кавалёў]] (88) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003). * [[17 красавіка]]: [[Наталі Бай]] (77) — французская актрыса. * 17 красавіка: [[Вячаслаў Аляксандравіч Нікіфараў]] (83) — беларускі і расійскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1981). * 17 красавіка: [[Барыс Алегавіч Юрцін]] (93) — беларускі архітэктар. * [[19 красавіка]]: [[Мухтар Шаханаў]] (83) — казахскі паэт, драматург і празаік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. * [[23 красавіка]]: [[Уладзімір Іванавіч Куліковіч]] (58) — беларускі мовазнаўца, папулярызатар ведаў пра беларускую мову, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (2007—2009). * [[24 красавіка]]: [[Зоф’я Здыбіцка]] (97) — польскі філосаф. * [[25 красавіка]]: [[Садзіё Камара]] (47) — міністр абароны [[Малі]]. * [[30 красавіка]]: [[Георг Базеліц]] (88) — нямецкі жывапісец, графік і скульптар. == Май == [[Файл:Ted_Turner_April_1985_(cropped).jpg|thumb|150px|Тэд Цёрнер]] [[Файл:Raisa_Baravikova_(2021).jpg|thumb|150px|Раіса Баравікова]] * [[5 мая]]: [[Лі Хон Гу]] (91) — паўднёвакарэйскі палітычны дзеяч і дыпламат, Прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя (1994—1995), Пасол Рэспублікі Карэя ў ЗША (1998—2000). * [[6 мая]]: [[Кавайе Егіэ Джыбрыл]] (86) — камерунскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Нацыянальнага сходу Камеруна (1992—2026). * 6 мая: [[Тэд Цёрнер]] (87) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік тэлеканала [[CNN]]. * [[8 мая]]: [[Фестус Магае]] (86) — батсванскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Батсваны (1998—2008). * [[12 мая]]: [[Уладзімір Кірылавіч Малчанаў]] (75) — расійскі тэле- і радыёвядучы, журналіст. * [[14 мая]]: [[Кшыштаф Пясевіч]] (80) — польскі адвакат, палітык, сцэнарыст, член Сената Рэспублікі Польшча (1991—1993, 1997—2011). * [[15 мая]]: [[Эдмунд Фелпс]] (92) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2006). * [[16 мая]]: [[Фелісьен Кабуга]] (93) — адзін з галоўных абвінавачаных у датычнасці да [[генацыд у Руандзе|генацыду ў Руандзе]] ў 1994 годзе. * [[18 мая]]: [[Сцяпан Іванавіч Кубіў]] (64) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, палітык, Першы Віцэ-прэм’ер-міністр Украіны — Міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (2016—2019). * [[19 мая]]: [[Раман (Мацюшын)]] (71) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт. * [[23 мая]]: [[Міхаіл Іванавіч Старавойтаў]] (74) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1980), дацэнт. * [[25 мая]]: [[Соні Ролінз]] (95) — амерыканскі джазавы тэнар-саксафаніст. * [[26 мая]]: [[Раіса Андрэеўна Баравікова]] (79) — беларуская [[пісьменніца]], [[перакладчыца]]. * 26 мая: [[Кодзі Танака]] (70) — [[Японія|японскі]] [[футбаліст]], ігрок нацыянальнай зборнай (1982—1984). * [[28 мая]]: [[Клод Лем’ё]] (60) — канадскі хакеіст. * 28 мая: [[Абд Рабу Мансур аль-Хадзі]] (80) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч? Прэзідэнт Емена (2012—2022). * [[30 мая]]: [[Хуліа Ле Парк]] (97) — аргенцінскі мастак і скульптар. == Чэрвень == * [[4 чэрвеня]]: [[Маржан Сатрапі]] (56) — [[Францыя|французская]] [[пісьменніца]], карыкатурыстка, ілюстратарка, [[кінарэжысёр]]ка і аўтарка дзіцячых кніг [[іран]]скага паходжання. * [[10 чэрвеня]]: [[Уладас Гарастас]] (94) — літоўскі трэнер па баскетболе, заслужаны трэнер СССР. * 10 чэрвеня: [[Людміла Аляксееўна Чурсіна]] (84) — расійская актрыса тэатра і кіно, [[Народная артыстка СССР]] (1981). * [[13 чэрвеня]]: [[Барыс Валянцінавіч Ісачанка]] (67) — савецкі і беларускі стралок з лука, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). * [[18 чэрвеня]]: [[Франсуа Энглер]] (93) — бельгійскі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2013)<ref>[https://www.mk.ru/politics/2026/06/20/skonchalsya-nobelevskiy-laureat-fransua-engler.html Скончался нобелевский лауреат Франсуа Энглер]</ref>. * [[26 чэрвеня]]: [[Сяргей Барысавіч Іваноў]] (73) — расійскі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Расіі (2011—2016). * [[27 чэрвеня]]: [[Аляксандр Мікалаевіч Казека]] (67) — беларускі паэт<ref>[https://blr.belta.by/society/view/pajshou-z-zhytstsja-vjadomy-belaruski-paet-aljaksandr-kazeka-159760-2026/ Пайшоў з жыцця вядомы беларускі паэт Аляксандр Казека]</ref>. * 27 чэрвеня: [[Іван Кушнярук]] (34) — беларускі акцёр тэатру і кіно. == Ліпень == [[Файл:Cherginec.jpg|150px|thumb|[[Мікалай Іванавіч Чаргінец]]]] * [[5 ліпеня]]: [[Пётр Вікенцьевіч Садоўскі]] (85) — беларускі мовазнавец, палітык і дыпламат. * [[6 ліпеня]]: [[Уладзіслаў Людвігавіч Місевіч]] (81) — беларускі эстрадны музыкант, заслужаны артыст Беларускай ССР<ref>[https://people.onliner.by/2026/07/07/eshhe-vchera-katalsya-na-rolikax-umer-soosnovatel-legendarnyx-pesnyarov-vladislav-misevich «Еще вчера катался на роликах». Умер сооснователь легендарных «Песняров» Владислав Мисевич]</ref>. * [[7 ліпеня]]: [[Мікалай Іванавіч Чаргінец]] (88) — беларускі палітык і пісьменнік, народны пісьменнік Беларусі (2022)<ref>[https://zviazda.by/news/pamyer-narodny-pismennik-belarusi-mikalay-charginets/ Памёр народны пісьменнік Беларусі Мікалай Чаргінец]</ref>. * [[8 ліпеня]]: [[Боні Тайлер]] (75) — брытанская спявачка. * 8 ліпеня: [[Уолі Фанк]] (87) — амерыканскі астранаўт. * [[11 ліпеня]]: [[Ліндсі Грэм]] (71) — амерыканскі палітык, сенатар ЗША. * 11 ліпеня: [[Сусуму Танегава]] (86) — японскі малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1987). * [[12 ліпеня]]: [[Хамад бін Халіфа Аль Тані]] (74) — эмір Катара (1995—2013). * [[20 ліпеня]]: [[Ева Вежнавец]] (54) — беларуская пісьменніца, журналістка. * 20 ліпеня: [[Кевін Кіган]] (75) — англійскі футбаліст і трэнер. * [[21 ліпеня]]: [[Олаф Туфтэ]] (50) — нарвежскі вясляр (акадэмічнае веславанне), двухразовы алімпійскі чэмпіён (2004, 2008), двухразовы чэмпіён свету (2001, 2003). * [[23 ліпеня]]: [[Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі]] (78) — беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, грамадскі дзеяч. * [[25 ліпеня]]: [[Леанід Юр’евіч Марголін]] (68) — [[Расія|расійскі]] [[музыкант]]-мультыінструменталіст, [[кампазітар]], [[аранжыроўшчык]]<ref>[https://aif.ru/incidents/umer-kompozitor-muzykant-i-drug-olega-mityaeva-leonid-margolin Умер композитор, музыкант и друг Олега Митяева Леонид Марголин]</ref>. * [[30 ліпеня]]: [[Казіміра Прунскене]] (83) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Літвы (1990—1991). * 30 ліпеня: [[Манола Сола]] (62) — іспанскі акцёр. * 30 ліпеня: [[Іван Іванавіч Ядэшка]] (81) — савецкі баскетбаліст, алімпійскі чэмпіён (1972), чэмпіён свету (1974). * [[31 ліпеня]]: [[Франка Барэзі]] (66) — італьянскі футбаліст, чэмпіён свету (1982). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2026 годзе]] == Крыніцы == {{Reflist}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2026]] 3cwfgixqjz907mgqkk95vhbcbzsz2jd 0 800949 5173999 5132529 2026-08-01T06:33:46Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173999 wikitext text/x-wiki {{значнасць}} {{Картка кампаніі}} '''Depo DIY''' — [[Латвія|латвійская]] кампанія, якая кіруе сеткай крам будаўнічых матэрыялаў, тавараў для саду і гаспадаркі пад брэндам DEPO у [[Латвія|Латвіі]] (SIA Depo DIY), [[Літва|Літве]] (UAB DEPO DIY LT) і [[Эстонія|Эстоніі]] (DEPO DIY EE OÜ). Кампанія была заснавана ў 2004 годзе, галоўны офіс размешчаны ў Дрэйліны, [[Стопіньскі край|Стопіньскага краю]], [[Ропажскі край|Ропажскага раёна]]. Першая крама адкрылася ў 2005 годзе.<ref>{{Cite web |url=https://portersfiveforce.com/blogs/brief-history/depo-diy |title=What is Brief History of DEPO DIY SIA Company? |last=Forces |first=Porters Five |date=2025-11-21 |website=Porter's Five Forces |language=en |access-date=2026-02-04}}</ref> Першая крама DEPO ў Эстоніі адкрылася ў [[Талін|Таліне]] 14 кастрычніка 2020 года. У 2024 годзе абарот латвійскай кампаніі SIA «DEPO DIY» склаў 385,44 млн еўра, што на 7,65% больш у параўнанні з папярэднім годам. Чысты прыбытак прадпрыемства за справаздачны перыяд дасягнуў 18,35 млн еўра. У кампаніі працавала каля 2200 супрацоўнікаў.<ref>{{Cite web |url=https://www.klientuportfelis.lv/lv/jaunumi/11460/depo-diy-pagajusaja-gada-nopelnijis-1835-milj-eur |title="DEPO DIY" pagājušajā gadā nopelnijis 18,35 milj. EUR |last=Lursoft |date=2025-07-31 |website=www.klientuportfelis.lv |language=lv |access-date=2026-02-04 |archive-date=7 лістапада 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107183500/https://www.klientuportfelis.lv/lv/jaunumi/11460/depo-diy-pagajusaja-gada-nopelnijis-1835-milj-eur |url-status=dead }}</ref> Уладальнікам SIA «DEPO DIY» з’яўляецца SIA «DMT PLUSS», канчатковым бенефіцыярным уладальнікам кампаніі з’яўляецца Андрыс Казлоўскіс.<ref>{{Cite web |url=https://jauns.lv/raksts/zinas/157316-par-depo-kontrolpaketes-ipasnieku-kluvis-dmt-pluss |title=Par "Depo" kontrolpaketes īpašnieku kļuvis "DMT Pluss" |date=2012-05-10 |website=https://jauns.lv |language=lv |access-date=2026-02-04}}</ref> == Сетка крам == {| class="wikitable" |+ |- ! !! {{сцяг|Латвія}}[[Латвія]] !! {{сцяг|Літва}}[[Літва]] !! {{сцяг|Эстонія}}[[Эстонія]] !! Усяго |- | колькасць крамаў || 9 || 7 || 1 || 15 |- | колькасць супрацоўнікаў || ~1200 || ~500|| ~110 || 1771 |} == Заўвагі == {{reflist}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-02-05}} [[Катэгорыя:Кампаніі Латвіі]] k06ocvw3ncshitgd502ln1q2lvb7hgp 0 806768 5173905 5130990 2026-07-31T18:33:28Z Ілля Касакоў 21245 5173905 wikitext text/x-wiki {{пералік}} [[Файл:Coat of Arms of Čačersk, Belarus.svg|thumb|200px|[[Герб Чачэрска]]]] Вядомыя ўраджэнцы [[Чачэрск]]а: {{АБВ}} __NOTOC__ [[Файл:Agranow.gif|thumb|175px|[[Якаў Саулавіч Агранаў|Якаў Агранаў]]]] == А == * [[Якаў Саулавіч Агранаў]] (1893—1938) — дзеяч [[Усерасійская надзвычайная камісія па барацьбе з контррэвалюцыяй і сабатажам|УНК]]-АДПУ-[[Народны камісарыят унутраных спраў СССР|НКУС]]. == Б == * [[Абрам Бабіч]] * [[Аляксандр Іванавіч Болсун]] == К == * [[Якаў Навумавіч Каган]] * [[Уладзімір Аляксандравіч Караткевіч]] * [[Людміла Канстанцінаўна Корхава]] * [[Вадзім Котаў]] (нар. 1989) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]], [[брамнік (гандбол)|брамнік]]. * [[Маркс Аронавіч Крэмень]] ==Л== *[[Хава Літвін]] == М == * [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] * [[Надзея Міхайлаўна Міхалкова]] == П == * [[Сяргей ВасілевіФядосікч Пернікаў]] == Х == * [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] == Ч == * [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] [[Катэгорыя:Постаці Чачэрска]] 9xvrlaovsjr9dndb6ghwh93o5e7633g 5173906 5173905 2026-07-31T18:34:54Z Ілля Касакоў 21245 5173906 wikitext text/x-wiki {{пералік}} [[Файл:Coat of Arms of Čačersk, Belarus.svg|thumb|200px|[[Герб Чачэрска]]]] Вядомыя ўраджэнцы [[Чачэрск]]а: {{АБВ}} __NOTOC__ == А == * [[Якаў Саулавіч Агранаў]] (1893—1938) — дзеяч [[Усерасійская надзвычайная камісія па барацьбе з контррэвалюцыяй і сабатажам|УНК]]-АДПУ-[[Народны камісарыят унутраных спраў СССР|НКУС]]. == Б == * [[Абрам Бабіч]] * [[Аляксандр Іванавіч Болсун]] == К == * [[Якаў Навумавіч Каган]] * [[Уладзімір Аляксандравіч Караткевіч]] * [[Людміла Канстанцінаўна Корхава]] * [[Вадзім Котаў]] (нар. 1989) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]], [[брамнік (гандбол)|брамнік]]. * [[Маркс Аронавіч Крэмень]] ==Л== *[[Хава Літвін]] - актрыса == М == * [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] * [[Надзея Міхайлаўна Міхалкова]] == П == * [[Сяргей ВасілевіФядосікч Пернікаў]] == Х == * [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] == Ч == * [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] [[Катэгорыя:Постаці Чачэрска]] r9hgpvevxn4vrnk62zix2865z33rcnt 5173908 5173906 2026-07-31T18:35:52Z Ілля Касакоў 21245 5173908 wikitext text/x-wiki {{пералік}} [[Файл:Coat of Arms of Čačersk, Belarus.svg|thumb|200px|[[Герб Чачэрска]]]] Вядомыя ўраджэнцы [[Чачэрск]]а: {{АБВ}} __NOTOC__ == А == * [[Якаў Саулавіч Агранаў]] (1893—1938) — дзеяч [[Усерасійская надзвычайная камісія па барацьбе з контррэвалюцыяй і сабатажам|УНК]]-АДПУ-[[Народны камісарыят унутраных спраў СССР|НКУС]]. == Б == * [[Абрам Бабіч]] * [[Аляксандр Іванавіч Болсун]] == К == * [[Якаў Навумавіч Каган]] * [[Уладзімір Аляксандравіч Караткевіч]] * [[Людміла Канстанцінаўна Корхава]] * [[Вадзім Котаў]] (нар. 1989) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]], [[брамнік (гандбол)|брамнік]]. * [[Маркс Аронавіч Крэмень]] ==Л== *[[Хава Літвін]] - актрыса == М == * [[Анатоль Іванавіч Машуцін]] * [[Надзея Міхайлаўна Міхалкова]] == П == * [[Сяргей Васілевіч Пернікаў]] == Х == * [[Герц Ізраілевіч Хайкін]] == Ч == * [[Ігар Мяфодзьевіч Чарняўскі]] [[Катэгорыя:Постаці Чачэрска]] jevttzvsef1ownenmef5to65przgiz9 0 807306 5173960 5135850 2026-08-01T02:38:47Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173960 wikitext text/x-wiki {{Часопіс |назва = Annus Albaruthenicus |арыгінал назвы = Annus Albaruthenicus (Год беларускі) |лагатып = |выява = |шырыня = |подпіс = |спецыялізацыя = [[беларусазнаўства]] (літаратура, культура, гісторыя) |перыядычнасць = [[Штогоднік]] |скарачэнне = |мова = [[англійская]], [[французская]], [[нямецкая]], [[італьянская]], [[шведская]], [[венгерская]], [[беларуская]], [[польская]] |адрас рэдакцыі = [[Крынкі]] |галоўны рэдактар = [[Сакрат Яновіч]] (2000–2013) |заснавальнікі = |выдавец = Таварыства (фонд) «Villa Sokrates» |краіна = [[Польшча]] |заснаванне = [[2000]] |апошні выпуск = |аб’ём = |камплектацыя = |тыраж = |ISSN = |eISSN = |доступ = |узнагароды = |вэб-сайт = |вікікрыніцы = |вікісховішча = }} '''«Annus Albaruthenicus»''' (з [[Лацінская мова|лацінскай мовы]] — ''Год беларускі'') — шматмоўны літаратурна-аналітычны [[штогоднік]], які выдаваўся ў [[Польшча|Польшчы]] з 2000 года. Часопіс быў заснаваны вядомым польска-беларускім пісьменнікам і грамадскім дзеячам [[Сакрат Яновіч|Сакратам Яновічам]] і з’яўляўся друкаваным органам аб’яднання (пазней фонду) «Villa Sokrates» у мястэчку [[Крынкі]] на [[Усходняя Беласточчына|Беласточчыне]]<ref name="kamunikat1">{{cite web|url=https://kamunikat.org/annus-albaruthenicus-god-belaruski-01|title=Annus Albaruthenicus 01. Год беларускі|publisher=Kamunikat.org|date=|lang=be|accessdate=24 мая 2025|archive-date=26 жніўня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250826071928/https://kamunikat.org/annus-albaruthenicus-god-belaruski-01|url-status=dead}}</ref>. == Мэты і канцэпцыя выдання == Галоўнай мэтай часопіса была прэзентацыя і папулярызацыя [[Беларуская культура|беларускай культуры]] — перш за ўсё культуры [[Беларусы ў Польшчы|беларусаў Польшчы]], а таксама Беларусі ў цэлым — сярод чытачоў і інтэлектуалаў [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропы]]. Выданне дзейнічала па ўнікальным прынцыпе: пра беларускую культуру і гісторыю пісалі на заходнееўрапейскіх мовах, а творы заходняй літаратуры перакладалі і друкавалі па-беларуску{{sfn|Беларускае замежжа|2010|с=164}}<ref name="niva">{{cite web|url=https://www.niva.bialystok.pl/issue/2002/08/art_07.htm|title=„Аннус” кінуўся за мора|author=Мацей Халадоўскі|publisher=Ніва|date=24 лютага 2002|lang=be|accessdate=24 мая 2025}}</ref><ref name="polskieradio">{{cite web|url=https://www2.polskieradio.pl/eo/print.aspx?iid=100859|title=Яновіч: Мне нецікавыя беларусы, мяне цікавіць беларуская культура|author=Дзьмітры Гурневіч|publisher=Polskie Radio|date=24 студзеня 2009|lang=be|accessdate=24 мая 2025}}</ref>. «Annus Albaruthenicus» стаў своеасаблівым друкаваным вынікам штогадовых міжнародных «Беларускіх трыялогаў» ([[трыенале]]) у Крынках, куды [[Сакрат Яновіч]] запрашаў пісьменнікаў, мастакоў, перакладчыкаў і навукоўцаў з розных краін Еўропы для абмеркавання шляхоў развіцця беларускай культуры ў еўрапейскім кантэксце<ref name="sb">{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/shlyakh-z-krynak-u-vyal-k-svet.html|title=Шлях з Крынак — у вялікі свет|author=Адам Мальдзіс|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=6 кастрычніка 2011|lang=be|accessdate=24 мая 2025}}</ref>. == Змест і структура == Штогоднік уключаў пяць асноўных раздзелаў: паэзія, проза, крытыка, пераклады і рэцэнзіі<ref name="polskieradio"/>. * Аналітыка і эсэістыка: Артыкулы, эсэ і нарысы беларускіх, польскіх і заходнееўрапейскіх аўтараў перакладаліся на [[Англійская мова|англійскую]], [[Нямецкая мова|нямецкую]], [[Французская мова|французскую]], [[Італьянская мова|італьянскую]], [[Шведская мова|шведскую]] і іншыя мовы. Яны закраналі літаратуразнаўчыя, гістарычныя і сацыялагічныя праблемы, пытанні нацыянальнай ідэнтычнасці, стэрэатыпаў і культурнага памежжа (напрыклад, артыкулы сацыёлага [[Рышард Радзік|Рышарда Радзіка]], гісторыка [[Аляксандр Фёдаравіч Смалянчук|Аляксандра Смаленчука]], брытанскага даследчыка [[Арнольд Мак-Мілін|Арнольда Макміліна]] і інш.)<ref name="niva"/><ref name="polskieradio"/>. * Пераклады беларускай літаратуры: Вершы і проза беларускіх класікаў і сучасных пісьменнікаў ([[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]], [[Янка Купала|Янкі Купалы]], [[Якуб Колас|Якуба Коласа]], [[Максім Танк|Максіма Танка]] і іншых) перакладаліся на замежныя мовы. Так, класічныя вершы ў перакладзе на нямецкую мову [[Фердынанд Нойрайтэр|Фердынанда Нойрайтэра]] набывалі гучанне еўрапейскай паэзіі XIX стагоддзя<ref name="niva"/>. * Пераклады заходняй літаратуры на беларускую: У часопісе публікаваліся пераклады твораў вядомых еўрапейскіх аўтараў, такіх як [[Аўгуст Стрындберг]], [[Райнер Марыя Рыльке]], [[Сэмюэл Бекет]], [[Томас Транстромер]], [[Юхан Борген]] (перакладчыкі [[Васіль Сёмуха]], [[Лявон Баршчэўскі]], [[Валерый Буйвал]] і іншыя)<ref name="niva"/><ref name="polskieradio"/>. * Рэцэнзіі: Публікаваліся кароткія англамоўныя агляды найбольш цікавых кніг, звязаных з беларускай тэматыкай, выдадзеных на працягу года<ref name="kamunikat1"/>. == Фінансаванне і распаўсюджанне == Спачатку часопіс выдаваўся за сродкі прыватных спонсараў, пазней атрымліваў падтрымку ад [[Міністэрства культуры Польшчы]], а таксама [[Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы]]. Беларускія дзяржаўныя структуры ў фінансаванні выдання ўдзелу не бралі<ref name="polskieradio"/>. Дызайн і афармленне многіх выпускаў (як і кніг самога Сакрата Яновіча) рабіў вядомы мастак з Падляшша [[Лявон Тарасевіч]]<ref name="sb"/>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Беларускае замежжа = Белорусское зарубежье|адказны=Дэпартамент па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь [і інш. ; складальнік Н. А. Голубева]|выдавецтва=Беларуская Энцыклапедыя|старонак=479|год=2010|месца=Мінск|isbn=978-985-11-0534-8|ref=Беларускае замежжа}} {{Беларусазнаўства ў Польшчы}} [[Катэгорыя:Часопісы Польшчы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Шматмоўныя часопісы]] [[Катэгорыя:Штогоднікі]] [[Катэгорыя:Беларусазнаўства ў Польшчы]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе]] [[Катэгорыя:Літаратурныя часопісы Польшчы]] [[Катэгорыя:Крынкі]] f3lbmy3yzz9va56efqda8yzi5vefbbo 4 807593 5173810 5155399 2026-07-31T12:18:08Z Eternal Beginner 171946 /* 2026 */ дапаўненне 5173810 wikitext text/x-wiki Старонка адзначэння ўдзелу ў «[[Вікіпедыя:Праект:Вікі любіць Зямлю|Вікі любіць Зямлю]]». == 2026 == тут бы, можа, не зашкодзілі подпісы (праз кнопку на панэлі або <nowiki>--~~~~</nowiki>) * [[User:Tess Mattew|Tess Mattew]] * [[User:Igor Tkachiov|Igor Tkachiov]] * [[User:Rabbi Mendl|Rabbi Mendl]] * [[User:Silikat87|Silikat87]] * [[User:Dina Panayotis|Dina Panayotis]] * [[User:Vsmrdn|Vsmrdn]] * [[User:Biofeldscher1990|Biofeldscher1990]] * [[User:Mila Chibireva|Mila Chibireva]] * [[User:Ttzhmuliukina|Ttzhmuliukina]] * [[User:Denis Klim|Denis Klim]] * [[User:Budgawl|Budgawl]] * [[User:Teslaloveer|Teslaloveer]] * [[User:Eternal Beginner|Dzmitry Kuzmich]] oldcw6pv1a6wi3se07fh7g4um0sdmjq 0 807663 5173987 5139702 2026-08-01T05:50:52Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173987 wikitext text/x-wiki {{Навучальная ўстанова |Назва = Collegium Nobilium |Арыгінал = {{lang-pl|Collegium Nobilium jezuitów w Warszawie}} |Выява = Bellotto New Town Market Square.jpg |Подпіс = [[Бернарда Белота]], 1770 г. Рынак у варшаўскім [[Новае Места (Варшава)|Новым Месце]] на фоне [[Касцёл Святога Казіміра (Варшава)|касцёла св. Казіміра]] і Collegium Nobilium справа. |Заснавана = 1752 |Закрыта = 1777 |Найменне пасады = Рэгент |Піб пасады = [[Караль Вырвіч]] |Тып = [[Езуіцкі калегіум]] |Вучні = ~60 |Адрас = |Commons = }} {{значэнні|Collegium Nobilium (значэнні)}} '''Collegium Nobilium''' ({{lang-pl|Collegium Nobilium jezuitów w Warszawie}}) — элітны [[езуіцкі калегіум]] для шляхецкай і магнацкай моладзі, заснаваны ў [[Варшава|Варшаве]] ў 1752 годзе з фундацыі падскарбія вялікага кароннага [[Мацей Грабоўскі (падскарбі вялікі каронны)|Мацея Грабоўскага]] і [[Ян Цяцерскі|Яна Цяцерскага]]. == Гісторыя == [[Файл:Kamienica Winklerowska w Warszawie 2020.jpg|міні|злева|Камяніца Вінклераў у Варшаве — першы будынак калегіума.]] Першапачаткова калегіум размяшчаўся ў камяніцы Вінклераў і быў разлічаны на 24 кавалеры. У 1754 ці 1755 годзе ён быў перанесены ў перабудаваны палац Катоўскіх на [[Новае Места (Варшава)|Новым Месце]]<ref name="Piechnik">{{кніга|аўтар=Piechnik L.|загаловак=Jezuickie Collegium Nobilium w Warszawie (1752-1777)|выдавецтва=Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy|год=1971|спасылка=http://naszaprzeszlosc.pl/files/tom035_04.pdf|мова=pl|archive-date=21 чэрвеня 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240621083516/http://naszaprzeszlosc.pl/files/tom035_04.pdf}}</ref>. Рэгентамі калегіума былі [[Ян Цяцерскі]] (1752—1760) і [[Караль Вырвіч]] (1762—1777). Тут працавалі езуіты з [[Літоўская правінцыя езуітаў|Літоўскай правінцыі]], а таксама прыезджыя з [[Францыя|Францыі]]. Навучальная праграма была заснавана на ўніверсітэцкіх узорах і ахоплівала, акрамя мовазнаўства, філасофію, фізіку, геаграфію, логіку, матэматыку і дакладныя навукі. Ад 1760 года і да закрыцця калегіума пасаду рэгента займаў Караль Вырвіч. Нягледзячы на [[скасаванне ордэна езуітаў]] у 1773 годзе, калегіум працягваў існаваць да 1777 года пры падтрымцы караля [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]]<ref name="Piechnik"/>. == Выкладчыкі == [[Файл:Karol Wyrwicz grafika.jpg|міні|Рэгент калегіума [[Караль Вырвіч]].]] Сярод лектараў калегіума былі вядомыя навукоўцы і рэлігійныя дзеячы: * [[Ян Хрысціцель Альбертрандзі]] * [[Францішак Багамолец]] * [[Ян Цяцерскі]] * [[Стэфан Лускіна]] * [[Адам Станіслаў Нарушэвіч|Адам Нарушэвіч]] * [[Казімір Нарушэвіч]] * [[Францішак Папроцкі]] * [[Караль Вырвіч]] == Выхаванцы == [[Файл:Josef Maximilian Ossolinski Litho.JPG|міні|[[Юзаф Максіміліян Асалінскі]], адзін з вядомых выхаванцаў.]] У калегіуме адначасова навучалася каля 60 канвіктараў. Гэта была моладзь з найбольш уплывовых шляхецкіх і магнацкіх родаў: [[Радзівілы|Радзівілаў]], [[Лубенскія|Лубенскіх]], [[Асалінскія|Асалінскіх]], [[Тышкевічы|Тышкевічаў]], [[Хлапоўскія|Хлапоўскіх]], [[Ажароўскія|Ажароўскіх]], [[Жавускія|Жавускіх]], [[Агінскія|Агінскіх]]. Сярод вядомых выхаванцаў: * [[Юзаф Максіміліян Асалінскі]] * [[Мікалай Радзівіл (генерал-маёр)]] * [[Фелікс Францішак Лубенскі]] * [[Ігнацы Юзаф Дзялынскі]] * [[Тамаш Каятан Венгерскі]] * [[Адам Лаўрэнцій Жавускі]] == Значэнне == Паводле даследчыка [[Людвік Пехнік|Людвіка Пехніка]]: «Змены, уведзеныя Вырвічам, ставяць яго Collegium Nobilium на больш высокі этап развіцця — ужо не толькі ў адносінах да [[Collegium Nobilium (Варшава, тэацінцы)|калегіума тэацінцаў]] і [[Калегіум Канарскага|[калегіума] Канарскага]], але нават да першага перыяду гэтага ж езуіцкага Collegium Nobilium у часы Цяцерскага. Collegium Nobilium Вырвіча ў поўнай ступені свайго развіцця быў нечакана падсечаны і амаль цалкам забыты»<ref name="Piechnik"/>. == Гл. таксама == * [[Езуіцкі калегіум]] * [[Рыцарская школа, Варшава|Рыцарская школа]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy, 1564-1995, opracował [[Ludwik Grzebień]], Kraków 2004, s. 721. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Езуіцкія калегіумы]] [[Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1752 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 1777 годзе]] [[Катэгорыя:Гісторыя Варшавы]] [[Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Варшавы]] 63trztg9ktpoox9d2cme670cqjehea8 0 809946 5174014 5158148 2026-08-01T07:23:50Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174014 wikitext text/x-wiki {{Сайт}} '''EpsteinExposed''' (з {{lang-en|Эпштэйн выкрыты}}) — бясплатная інтэрнэт-база даных з адкрытым зыходным кодам, якая індэксуе і перакрыжавана супастаўляе дакументы з матэрыялаў справы [[Джэфры Эпштэйн|Джэфры Эпштэйна]]<ref name="wired">{{cite news |last1=Biller |first1=Ryan |title=He Built the Definitive Epstein Database—and It Consumed His Life |url=https://www.wired.com/story/he-built-the-definitive-epstein-database-and-it-consumed-his-life/ |work=Wired (magazine) |date=March 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325212157/https://www.wired.com/story/he-built-the-definitive-epstein-database-and-it-consumed-his-life/ |archive-date=March 25, 2026}}</ref>. ==Гісторыя == Першая апублікаваная [[Файлы Эпштэйна|партыя дакументаў, звязаных з Эпштэйнам]], тычылася грамадзянскага пазову [[Гіслейн Максвел]], і гэтыя дакументы былі апублікаваныя праз федэральныя судовыя рэестры, раскіданыя па некалькіх штатах, прычым некаторыя з іх сталі даступныя праз PACER і іншыя сховішчы. Другая партыя ўяўляла сабой набор з файламі выяў і відэа<ref name="Groves">{{cite news |last1=Groves |first1=Stephen |title=Many of the Epstein case files that were just released by a House committee were already public |url=https://www.pbs.org/newshour/politics/many-of-the-epstein-case-files-that-were-just-released-by-a-house-committee-were-already-public |work=[[PBS News Hour]] |agency=[[Associated Press]] |date=September 2, 2025}}</ref>. Пасля гэтага былі апублікаваныя наборы даных у выглядзе асобных файлаў без якога-небудзь кантэксту,<ref name="Scripps">{{cite news |title=DOJ releases millions of Epstein records, many lacking context or corroboration |url=https://www.scrippsnews.com/us-news/crime/epstein-files/justice-department-releases-more-than-3-million-new-epstein-related-records |work=[[Scripps News]] |date=January 30, 2026}}</ref> многія дакументы былі дрэнна адсканаваныя<ref>{{cite news |last1=Miller |first1=Dean |title=Fact Check: DOJ Epstein Library's Formatting Glitch Turned Email About 'sexy and cute, 19y0' Brazilian Into 'sexy and cute, =9yo' |url=https://www.yahoo.com/news/articles/fact-check-doj-epstein-librarys-095825612.html |work=[[Lead Stories]] |date=February 5, 2026}}</ref> і адрэдагаваныя<ref name="Gollam">{{cite news |last1=Gollom |first1=Mark |title=How internet sleuths are un-redacting some of the Epstein files |url=https://www.cbc.ca/news/world/epstein-files-unredacting-9.7027723 |work=[[CBC Television]] |date=December 25, 2025}}</ref><ref name="Barrientos">{{cite news |last1=Barrientos |first1=Alex |title=How a Basic URL Change Exposed Sensitive Epstein Files on DOJ Servers |url=https://www.yahoo.com/news/articles/basic-url-change-exposed-sensitive-170150638.html |work=Yahoo News |date=February 17, 2026}}</ref>. Каб вырашыць праблему з вялізарнай колькасцю і нізкай якасцю апублікаваных матэрыялаў групы журналістаў і інжынераў распрацавалі інструменты, зрабіўшы файлы сапраўды даступнымі для пошуку<ref name="Deck">{{cite news |last1=Deck |first1=Andrew |title=AI-powered search is fueling a wave of Epstein Files transparency projects |url=https://www.niemanlab.org/2026/03/ai-powered-search-is-fueling-a-wave-of-epstein-files-transparency-projects/ |work=[[Nieman Foundation for Journalism]] |date=March 4, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kahn |first1=Gretel |title=From AI tools to Prince Andrew’s arrest: How newsrooms are digging into the Jeffrey Epstein files |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/news/epstein-files-investigative-journalism-prince-andrew-arrest |work=[[Reuters Institute for the Study of Journalism]] |date=February 19, 2026}}</ref>. На фоне гэтых работ узнік праект EpsteinExposed, створаны інжынерам даных пад нікам EricKeller2. Аўтар заяўляў, што яго матывацыя часткова караніцца ва ўласным вопыце сексуальнага гвалту ў дзяцінстве<ref name="wired"/>. У лютым 2026 года база была прэзентавана на [[Reddit]]<ref name="ynet">{{Cite web |last=Wullman |first=Israel |date=March 21, 2026 |title=The man behind the world's largest Epstein files database |url=https://www.ynetnews.com/tech-and-digital/article/rk1vwdjcbl |work=[[Ynet|Ynet News]]}}</ref><ref>{{cite web |title=I mapped every connection in the Epstein files. It started with 6,000 documents. It's now 1.5 million. Here's what changed. |url=https://www.reddit.com/r/Epstein/comments/1r3joqr/i_mapped_every_connection_in_the_epstein_files_it/ |website=Reddit |access-date=29 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329190228/https://old.reddit.com/r/Epstein/comments/1r3joqr/i_mapped_every_connection_in_the_epstein_files_it/ |archive-date=March 29, 2026 |date=February 13, 2026}}</ref>. ==Апісанне== База даных прадастаўляе інтэрфейс пошуку для дакументаў, апублікаваных у адпаведнасці з [[Акт аб празрыстасці файлаў Эпштэйна|Законам аб празрыстасці файлаў Эпштэйна]], а таксама матэрыялаў з архіваў Jmail, рассакрэчвання справы Максвел і іншых агульнадаступных крыніц<ref name="wired"/>. EpsteinExposed факусуецца на тым, каб зрабіць больш зразумелымі ўзаемасувязі паміж фрагментамі даных, крыжаваныя спасылкі на людзей, банкаўскія пераклады, запісы аб рэйсах і іншыя дэталі<ref name="wired"/>. Функцыі сайта ўключаюць візуалізацыю сеткавых графікаў сувязяў, інтэрактыўнае адлюстраванне журналаў рэйсаў і аналіз і абагульненне дакументаў з дапамогай [[Штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]]<ref name="ynet"/>. Станам на чэрвень 2026 г. база змяшчала 2 147 129 дакументаў, 1846 асоб, 3652 запісы палётаў і 51 254 сувязі, а таксама 1 758 382 электронныя лісты, атрыманыя з прэс-рэлізаў [[Міністэрства юстыцыі ЗША|Міністэрства юстыцыі ЗША]], судовых дакументаў, расследванняў [[ФБР]] і [[Кангрэс ЗША|Кангрэса]]<ref>{{cite web |title=Press Kit |url=https://epsteinexposed.com/press |website=EpsteinExposed |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609124455/https://epsteinexposed.com/press |archive-date=9 чэрвеня 2026 |access-date=24 чэрвеня 2026 |url-status=live }}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{ВС}} {{Справа Эпштэйна}} [[Катэгорыя:Джэфры Эпштэйн]][[Катэгорыя:Базы даных у Інтэрнэце]][[Катэгорыя:Сайты ЗША]] iat85aut9uammpz6ookvemdxyqddynj 0 810047 5173874 5159690 2026-07-31T15:00:52Z Kvrtkmrtyrr 153978 /* */ 5173874 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard ib-tv-channel" |+ class="infobox-title fn org" id="6" |LTV1 |- class="infobox-data" | colspan="2" class="infobox-image" |[[Файл:LTV1_(2022).svg|цэнтр|frameless|200x200пкс]] |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Краіна | class="infobox-data" | [[Латвія]] |- class="infobox-header notheme" colspan="2" ! class="infobox-label" scope="row" | Зона вяшчання | class="infobox-data label" | Латвія |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" | Штаб-кватэра | class="infobox-data" | [[Рыга]], [[Латвія]] |- class="infobox-data" ! colspan="2" class="infobox-header notheme" | Праграмаванне |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Мова | class="infobox-data category" | [[Латышская мова|Латышская]] |- style="display:none" ! class="infobox-label" scope="row" | Фармат выявы | class="infobox-data" | [[1080i]] (HDTV) |- class="official-website" ! colspan="2" class="infobox-header notheme" | Уласнасць |- ! class="infobox-label" scope="row" | Уладальнік | class="infobox-data" | [[Грамадскія СМІ Латвіі|ЛСМ]] |- ! class="infobox-label" scope="row" | Сястрынскія каналы | class="infobox-data" | [[LTV7]] |- ! colspan="2" class="infobox-header notheme" | Гісторыя |- ! class="infobox-label" scope="row" | Запушчана | class="infobox-data" | 6 лістапад 1954<span style="display:none">&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated">1954-11-06</span>)</span> |- ! colspan="2" class="infobox-header notheme" | Спасылкі |- ! class="infobox-label" scope="row" | Вэб-сайт | class="infobox-data" | <span class="official-website"><span class="url">[https://replay.lsm.lv/lv/tiesraide/ltv1/ Афіцыйны сайт]</span></span> |} '''LTV1''' ([[Латышская мова|лат.]] : ''Latvijas Televīzija 1'') — агульнанацыянальны канал у [[Латвія|Латвіі]]. Уваходзіць у склад [[Латвійскае тэлебачанне|Latvijas Televīzija]], падраздзялення латвійскага грамадскага вяшчальніка [[Грамадскія СМІ Латвіі|LSM]]. Канал прапануе навіны, аналітыку, ток-шоу, інтэрв’ю, [[Дакументальнае кіно|дакументальныя]] фільмы, мастацкія фільмы, тэлесерыялы, культурныя праграмы, тэатральныя пастаноўкі, [[канцэрт]]ы, спартыўныя рэпартажы, віктарыны, музычныя праграмы і забаўляльныя шоу. == Лагатыпы і ідэнтычнасці == <gallery> Файл:LTV1_Logo_1991_-_1995.png|alt=1991 to 1997| 1991–1997 гг. Файл:LTV1_Logo_1995_-_2000.png|alt=1997 to 2000| 1997–2000 гг. Файл:LTV1_Logo_2000_-_2002.png|alt=2000 to 2002| 2000–2002 гг. Файл:LTV_Latvian_Television_logo.png|alt=2003 to 2006| 2003–2006 гг. Файл:LTV1_logo.svg|alt=2006 to 2013| 2006–2013 гг. Файл:LTV1_Logo.png|alt=2013 to 2017| 2013–2017 гг. Файл:LTV1_logo_2017.png|alt=2017 to 2022| 2017–2022 гг. Файл:LTV1_(2022).svg|alt=2022 to present| Бягучы лагатып (2022 г.) </gallery> == Зноскі == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Латвіі]] t98rd66z7w94t63982bcmlsfytxc30u 0 810132 5174012 5165281 2026-08-01T07:17:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174012 wikitext text/x-wiki {{Сінгл | Назва = Eleanor Rigby | Вокладка = | Выканаўца = [[The Beatles]] | Альбом = [[Revolver]] | Бок А = «[[Yellow Submarine (песня)|Yellow Submarine]]» (двайны бок A) | Выпушчаны = [[5 жніўня]] [[1966]] <small>(Вялікабрытанія)</small><br>[[8 жніўня]] [[1966]] <small>(ЗША)</small> | Фармат = [[Грампласцінка|7”]] | Запісаны = 28—29 красавіка, 6 чэрвеня 1966, [[Эбі-Роўд (студыя)|студыя «Эбі-Роўд»]] | Жанр = {{flatlist| * [[барока-поп]]<ref>Stanley, Bob (20 September 2007). [https://www.theguardian.com/music/2007/sep/21/popandrock1 "Pop: Baroque and a soft place"] {{Wayback|url=https://www.theguardian.com/music/2007/sep/21/popandrock1 |date=20130921163856 }}. [[The Guardian]]. London. Film & music section, p. 8.</ref> * [[арт-рок]]<ref>Rodriguez, Robert (2012). Revolver: How the Beatles Reimagined Rock 'n' Roll. Milwaukee, WI: Backbeat Books. ISBN 978-1-61713-009-0.</ref> }} | Кампазітар = [[Ленан — Мак-Картні]] | Працягласць = 2:06 | Лэйбл = [[Capitol Records]] {{Сцягафікацыя|ЗША}}<br>[[Parlophone]]/[[EMI]] {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} | Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] | Яшчэ = | Агляды = *«[[Rolling Stone]]» [https://www.rollingstone.com/news/story/6595982/eleanor_rigby спасылка] | Назва2 = [[Yellow Submarine (песня)|Yellow Submarine]] | Папярэдні = [[Paperback Writer]] | Пап_год = 1966 | Год = 1966 | Наступны = [[Strawberry Fields Forever]] | Наступны2 = [[Penny Lane]] | Наст_год = 1967 }} '''Eleanor Rigby''' ({{IPA|[ˈɛlənər ˈrɪɡbi]}}, ''Э́лінар Ры́гбі'') — [[песня]] [[Англія|англійскага]] [[рок-гурт|рок-гурта]] [[The Beatles]], напісаная [[Пол Мак-Картні|Полам Мак-Картні]]<ref name="miles281">Барри Майлз ''«Пол Маккартни: Много лет назад»'' ([[1997]]), стр. 281.</ref>. З двайным [[струнны квартэт|струнным квартэтам]] пад кіраўніцтвам [[Джордж Генры Марцін|Джорджа Марціна]] і цудоўным тэкстам на тэму [[адзінота|адзіноты]] песня працягнула эпоху карэнных змен у творчасці гурта, якая пачалася пасля выпуску альбома ''[[Rubber Soul]]''. «Eleanor Rigby» стала адным з найбольш наватарскіх твораў «[[The Beatles]]»: нечаканая тэматыка, [[сюжэт]], [[стылістыка]], [[аранжыроўка]] на многія гады задалі стандарт развіцця ў [[поп-музыка|папулярнай музыцы]]<ref name=music-facts>[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Eleanor_Rigby/ Факты пра песню «Eleanor Rigby»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090818174621/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Eleanor_Rigby/ |date=18 жніўня 2009 }} на сайце ''music-facts.ru''{{ref|ru}}</ref>. У кампазіцыі спалучыліся [[балада|баладная]] мелодыя, суровы [[марш (музыка)|маршавы]] поступ і водгулле [[Хрысціянская Царква|царкоўнай]] [[Паліфонія|паліфоніі]]<ref name=metamorfoza>[http://satanaz666.mylivepage.ru/wiki/195/199 Фрагмент з артыкула «Стилевые метаморфозы рока или путь к "третьей" музыке»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029203055/http://satanaz666.mylivepage.ru/wiki/195/199 |date=2013-10-29 }}{{ref|ru}}</ref>. У [[1966]] годзе песня атрымала прэмію «[[Грэмі]]» ў намінацыі за ''«Лепшы вакал у стылі рок-н-рол (мужчынскі ці жаночы)»'', а ў [[2004]] годзе «Eleanor Rigby» заняла 137 месца ў спісе ''«[[500 найвялікшых песень усіх часоў паводле часопіса Rolling Stone]]»''<ref name="rs500s">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/news/coverstory/500songs |title=The Rolling Stone 500 найвялікшых песень усіх часоў |publisher=[[Rolling Stone]] |access-date=2007-03-07 |archive-url=https://www.webcitation.org/6642LDK3b?url=http://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407 |archive-date=2012-03-10 }}</ref>. Кампазіцыя апавядае гісторыю самотнай дзяўчыны і [[святар]]а. Героі песні — глыбока [[адзінота|самотныя]] людзі, лёсы якіх пераплятаюцца, толькі калі дзяўчына памірае ў [[царква (збудаванне)|царкве]], дзе [[пропаведзь|прапаведуе]] святар. Не выключана, што персанажы гэтай песні з'яўляюцца ўсяго толькі зборнымі вобразамі, а не канкрэтнымі людзьмі. «Eleanor Rigby» згадваецца ў некаторых кнігах пра [[класічная музыка|класічную музыку]], дзе прызнаецца, што яна мала ў чым саступае многім песням вялікіх [[кампазітар]]аў мінулага<ref name="music-facts"/>. [[Кампазітар]] Говард Гудал кажа пра яе: ''«Ашаламляльнае перакліканне бездакорных [[мелодыя|мелодый]], з якім у гісторыі еўрапейскай музыкі, магчыма, можа параўнацца толькі [[Вольфганг Амадэй Моцарт|Моцарт]]», «адна з нямногіх спроб выратавання заходняй музычнай сістэмы» ад «шматгадовай эпідэміі [[авангард]]у», «[[горад|гарад]]ская версія трагічнай [[балада|балады]], напісаная на аснове [[Лад (музыка)|дарыйскага ладу]]»''<ref name="music-facts"/>. == Гісторыя стварэння == Як і з многімі песнямі, напісанымі [[Пол Мак-Картні|Полам Мак-Картні]], ідэя стварэння «Eleanor Rigby» з'явілася ў яго падчас ігры на [[фартэпіяна]]. Першапачатковай назвай кампазіцыі было «Miss Daisy Hawkins». Мак-Картні заўважыў гэтае імя ў вітрыне і пачаў напяваць яго<ref name=chords>[http://letitbeat.narod.ru/my/benson_8.html Интервью с участниками «The Beatles» (Воспоминания о 1966)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111026202536/http://letitbeat.narod.ru/my/benson_8.html |date=26 кастрычніка 2011 }} на сайце ''letitbeat.narod.ru''{{ref|ru}}</ref>. Затым ён змяніў яго на «Eleanor Rigby», была прыдумана першая фраза, з якой ён і прыйшоў да Ленана<ref name="chords"/>. Сваімі ўспамінамі пра стварэнне гэтай кампазіцыі музыкант падзяліўся ў інтэрв'ю [[1966]] года, у якім сказаў: {{пачатак цытаты}} Я напісаў «Eleanor Rigby», калі жыў у [[Лондан]]е і ў падвале ў мяне стаяла фартэпіяна. Я падоўгу сядзеў там, і вось аднойчы я амаль без мэты перабіраў клавішы і раптам знайшоў цудоўны [[акорд]], на які клаліся словы: ''«Тра-та-та-та… збірае рыс у царкве пасля вяселля…»'' Думка пра чалавека, які збірае рыс пасля вяселля<ref>Паводле англійскай традыцыі, маладых прынята асыпаць рысам у знак пажадання дабрабыту.</ref>, кранула мяне, пацягнула за сабой думку пра «самотных людзей». Я не адразу здолеў выбраць імя, я заўсёды стараўся выбіраць мілагучныя імёны. Я перабіраў свае старыя школьныя фатаграфіі, згадваў імёны, і ўсе яны гучалі як Джэймс Стрынгфелаў, Грэйс Пендлтан. А калі чытаеш [[раман]]ы, там герояў завуць як-небудзь накшталт Джэймс Тэрберы. Гэта несапраўдныя імёны. Таму я стараўся выбраць для гэтай мелодыі імя, якое гучала б па-сапраўднаму і адпавядала б усёй ідэі песні<ref name=chords />. {{канец цытаты}} У якасці крыніцы імені Мак-Картні ўказваў на [[акцёр|актрысу]] [[Элінар Брон]] ({{lang-en|Eleanor Bron}}), якая здымалася разам з «[[The Beatles]]» у фільме [[1965]] года «[[На дапамогу! (фільм, 1965)|На дапамогу]]». Рыгбі было ўзята з назвы [[віно|віннай]] [[крама|крамы]] ў [[Брыстоль|Брыстолі]] Rigby & Evens Ltd, куды ён зайшоў, чакаючы [[Джэйн Эшэр]] з рэпетыцыі<ref name="chords"/>. У [[1984]] годзе Мак-Картні ўспамінаў: <blockquote> Мне проста спадабалася гэтае імя. Я шукаў нешта, што гучыць натуральна. «Элінар Рыгбі» гучала натуральна. Клянуся, я думаў, што менавіта так я і прыдумаў Элінар Рыгбі. Я выразна памятаю, як выбраў імя Элінар, а потым шукаў праўдападобнае прозвішча, брыў у раёне прыстані ў Брыстолі і нарэшце ўбачыў яго на шыльдзе крамы. Але аказалася, што на Вултанскіх могілках, дзе мы часта бывалі з Джонам, ёсць магіла нейкай Элінар Рыгбі. У некалькіх ярдах справа ад магілы чалавека па прозвішчы Мак-Кензі. Альбо гэта чыстае супадзенне, альбо яны ўсплылі ў маёй [[падсвядомасць|падсвядомасці]] міжволі. Хутчэй за ўсё, справа ў маёй падсвядомасці, бо я не раз брыў сярод магіл разам з Джонам. Там мы часта загаралі і, здаецца, [[курэнне|курылі]]. Значыць, умяшанне падсвядомасці цалкам магчымае — па-іншаму вытлумачыць гэта я не магу. Я не ведаю, у чым тут справа. Супадзенне азначае адпаведнасць дзвюх рэчаў. Мы пакладаемся на яго як на тлумачэнне, але гэта проста назва з'явы і не болей за тое. А што датычыцца прычын, з якіх узнікаюць супадзенні, іх, верагодна, наш бездапаможны мозг ахапіць не ў сілах<ref name=chords />. </blockquote> «[[The Beatles]]» скончылі працу над песняй у памяшканні музычнага пакоя [[Джон Ленан|Джона Ленана]] ў яго доме, размешчаным у {{нп5|Кенвуд (Сент-Джордж-Хіл)|Кенвудзе||Kenwood, St. George's Hill}}. Джон Ленан, [[Джордж Харысан]], [[Рынга Стар]] і іх агульны сябар Піт Шотан праслухалі незавершаны варыянт твора Мак-Картні, які музыкант выканаў на фартэпіяна, і пасля гэтага ўнеслі свае аўтарскія ідэі ў кампазіцыю. Так, Рынга Стар прапанаваў дадаць да песні радок ''«Піша словы да сваёй пропаведзі, якую ніхто не пачуе, бо ніхто не прыходзіць»''. Шотан настойліва рэкамендаваў замяніць пачатковае імя святара (айцец Мак-Картні), каб слухачы не прынялі выкарыстанне за сувязь з членамі сям'і Мак-Картні<ref name="turner104-105">Стыў Цёрнэр «Запіс цяжкага дня: Гісторыя за кожнай песняй The Beatles» ([[1994]]), с. 104—105.</ref>. Цікава, што некаторыя даследчыкі творчасці гурта мяркуюць, што прататыпам айца Мак-Кензі з'яўляецца «айцец Том Мак-Кензі», які прыслужваў у Мемарыяльнай зале [[Нортыдж]]а (графства [[Чэшыр]])<ref name="norwichguardian">{{cite web|url=http://archive.northwichguardian.co.uk/2000/6/8/221729.html |title=«Трыб'ют Айцу Мак-Кензі» |publisher=Northwich Guardian |access-date=2007-01-15 |date=2000-06-98 |archive-url=https://www.webcitation.org/66hafbZCE?url=http://www.newsquest.co.uk/ |archive-date=2012-04-05 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rrauction.com/past_auction_item.cfm?ID=3093601 |title=Item 934 - Beatles: Айцец Мак-Кензі (каталог 292) (снежань 2004) |work=rrauction.com |access-date=2007-01-17 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928140120/http://www.rrauction.com/past_auction_item.cfm?ID=3093601 |url-status=live }}</ref>. Вобраз каталіцкага [[пастар]]а, святога айца Мак-Кензі, лічаць праявай недаверу да [[каталіцызм|каталіцтва]]. Вобраз старога бамжа, які корпаецца ў смеццевых баках, з першапачатковага варыянта, паводле Мак-Картні, мог ускладніць песню і быў заменены на [[святар]]а Мак-Кензі. Не ведаючы, як скончыць песню, [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] прыслухаўся да ідэі сябра гурта Піта Шотана, які прапанаваў скончыць песню смерцю Элінар Рыгбі. Нягледзячы на тое, што Ленан не падтрымаў гэтай ідэі, Мак-Картні ўсё ж выкарыстаў ідэю Шотана і пазней прызнаваў, што ўнёсак Піта ў дадзеную кампазіцыю быў відавочны<ref name="turner104-105"/>. Песні часта прыпісваюць тытул [[элегія, музыка|элегіі]] самотных людзей<ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,902081,00.html |title=Бел Канта і The Beatles |publisher=«[[Time]]» |archive-url=https://www.webcitation.org/66hagkyn2?url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,902081,00.html |archive-date=2012-04-05 }}</ref> або гістарычнай хронікі пасляваеннага жыцця ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]<ref>{{cite web|url=http://observer.guardian.co.uk/omm/story/0,13887,1240036,00.html |title=Альбом «Revolver» — The Beatles |publisher=The Observer |archive-url=https://www.webcitation.org/66hahXToE?url=http://observer.guardian.co.uk/omm/story/0,13887,1240036,00.html |archive-date=2012-04-05 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/thebeatles/story/0,,606241,00.html |title=«Дзень з жыцця The Beatles» |publisher=guardian.co.uk |archive-url=https://www.webcitation.org/66haiKyBQ?url=http://www.guardian.co.uk/thebeatles/story/0,,606241,00.html |archive-date=2012-04-05 }}</ref>. == Запіс песні == «Eleanor Rigby» не мае нічога агульнага з агульнапрынятымі стандартамі [[поп-музыка|поп]]-[[музыка|музыкі]]. Гэта адна з рэдкіх работ гурта, у якой ніводны з яе ўдзельнікаў не быў задзейнічаны ў запісе інструментальнай часткі кампазіцыі. У гэтым запісе музыканты выступілі толькі ў ролі [[вакаліст]]аў. Вядучы вакал ажыццявіў сам аўтар песні [[Пол Мак-Картні]], а гарманічны — [[Джон Ленан]] і [[Джордж Харысан]]<ref>Іэн Макдональд (2005), с. 203—205.</ref>. У песні «Eleanor Rigby» гучаць толькі [[струнныя музычныя інструменты|струнныя]] (4 [[скрыпка|скрыпкі]], 2 [[альт (струнны інструмент)|альты]], 2 [[віяланчэль|віяланчэлі]]) і вакал. Аўтар [[аранжыроўка|аранжыроўкі]] — [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]]<ref name="guitar">[http://guitar.ru/lessons/career/career_344.html Фрагмент из статьи «Band on the Run: Аранжировка или кашу маслом не испортишь»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091011050657/http://guitar.ru/lessons/career/career_344.html |date=11 кастрычніка 2009 }} на сайте [[guitar.ru]]{{ref|ru}}</ref>. Збольшага інструменты «пацеснены» — то-бок, яны служаць двума [[струнны квартэт|струннымі квартэтамі]] з двума інструментамі, кожны з якіх выконвае сваю ролю ў [[квартэт|квартэце]]. [[Мікрафон]]ы былі пастаўлены блізка да інструментаў, каб дасягнуць больш яскравага і пачуццёвага гуку. [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] таксама настаяў на тым, каб струнныя гралі без [[вібрата]]. Марцін зрабіў дзве версіі запісу, у адной з якіх прымяніў яго, а ў другім не. Ідэя Мак-Картні выкарыстаць скрыпічнае суправаджэнне, магчыма, была навеяна інтарэсам да творчасці [[Італія|італьянскага]] [[кампазітар]]а [[Антоніа Вівальдзі]]. [[Джон Ленан]] таксама неаднаразова падкрэсліваў свой унёсак у песню: {{пачатак цытаты}} Дзіця Пола, якому я дапамог атрымаць адукацыю… Ідэя [[струнны квартэт|скрыпічнага суправаджэння]] належала [[Пол Мак-Картні|Полу]]. Яго сяброўка [[Джэйн Эшэр]] пазнаёміла яго з музыкай Вівальдзі, і гэта было вельмі карысна. {{канец цытаты|крыніца=[[Джон Ленан]]<ref name="sheff140">Дэвід Шэф (2000), с. 140.</ref>}} Песня «Eleanor Rigby» была запісана [[28 красавіка]] [[1966]] года ў [[Эбі-Роўд (студыя)|студыі «Эбі-Роўд»]] № 2 і скончана [[6 чэрвеня]] ў студыі № 3. Усяго было зроблена 15 дубляў запісу<ref name="lewisohn77,82">Марк Льюісан (1988), с. 77, 82.</ref>. Прадзюсар і аранжыроўшчык гурта [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] у сваёй аўтабіяграфіі ''«Усё, што табе патрэбна, — гэта вушы»'' сцвярджае, што менавіта ён настаяў на аб'яднанні дзвюх [[вакал]]ьных частак, паколькі разам яны паспяхова ўтвараюць [[кантрапункт]]. Альбом быў выпушчаны адначасова ў двух варыянтах — [[манафонія|мона]] і [[стэрэа]]. У арыгінальным [[стэрэа]][[мікс|міксе]] голас Мак-Картні гучыць толькі ў правым канале асноўнай тэмы песні<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=DnG1gqLrQ-w |title=На ютубе всё с точностью до наоборот |access-date=2017-09-28 |archive-date=2016-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161004062818/https://www.youtube.com/watch?v=DnG1gqLrQ-w |url-status=live }}</ref>, у суправаджэнні [[струнны квартэт|струннага квартэта]], змяшанага ў адзін гукавы тракт. У [[манафонія|мона]]міксе і [[манафонія|мона]]-[[LP]] паказана больш збалансаванае гучанне. У версіях, якія ўвайшлі ў альбомы ''[[Yellow Submarine (альбом)|Yellow Submarine]]'' и ''[[Love (альбом The Beatles)|Love]],'' песня прадстаўлена ў даволі блізкім да арыгіналу выглядзе, аднак гучанне «больш сучаснае». Пасля «Eleanor Rigby» без якога-небудзь пераходу гучыць [[гітара|гітарны]] [[акампанемент]] з песні ''[[Julia (песня The Beatles)|Julia]]'' (''[[The Beatles (альбом)|альбом ''The Beatles'']]'')<ref name=beatleslove>[http://www.ixbt.com/multimedia/music-beatles-love.shtml Рэцэнзія на альбом «Love»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090403082356/http://www.ixbt.com/multimedia/music-beatles-love.shtml |date=3 красавіка 2009 }} на сайте ''guitar.ru''{{ref|ru}}</ref>. Пры гэтым, на яго фоне чуваць атмасферныя электронна-шумавыя гучнасці<ref name="beatleslove"/>. Першы дубль песні, без суправаджэння струннага квартэта, быў уключаны ў кампіляцыю ''Anthology 2''. == Выпуск == Eleanor Rigby была выпушчана [[5 жніўня]] [[1966]] года. Яе выпуск адбыўся адначасова з выпускам альбома ''[[Revolver]]'' ([[Бок «А» і бок «Б»|«Б»-бок]] [[сінгл]]а — ''[[Yellow Submarine (песня)|Yellow Submarine]]'') пад [[лэйбл]]ам «[[Parlophone]]» у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] і «[[Capitol Records|Capitol]]» у [[ЗША]]<ref name="lewisohn200">Льюісан (1988), с. 200.</ref>. Песня чатыры тыдні запар займала пазіцыю № 1 у спісе брытанскіх [[хіт-парад]]аў<ref name="macdonald">Макдональд (2005), с. 203-205.</ref>, аднак у хіт-парадах [[ЗША|Амерыкі]] здолела дасягнуць толькі адзінаццатай пазіцыі<ref name="walgren">Уолгрын (1982), с. 48.</ref>. == Гістарычныя факты == [[Файл:Rigby.jpg|міні|200px|Надмагілле Элінар Рыгбі]] У 80-х гадах на могілках, што прылягаюць да [[Царква Святога Пятра (Ліверпуль)|Царквы Святога Пятра]] ў [[Ліверпуль|Ліверпулі]], была знойдзена магіла Элінар Рыгбі, у некалькіх ярдах ад якой знаходзілася магіла нейкага Мак-Кензі<ref name="anthology208">«Анталогія The Beatles» (2000), с. 208.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sjsfiles.btinternet.co.uk/rogerrigbyc.htm |title=Надмагілле «Eleanor Rigby» на могілках Царквы Святога Пятра ў Ліверпулі |access-date=2007-03-09 |archive-url=https://www.webcitation.org/66haj87lF?url=http://www.sjsfiles.btinternet.co.uk/rogerrigbyc.htm |archive-date=2012-04-05 }}</ref>. Сапраўдная Элінар Рыгбі нарадзілася ў [[1895]] годзе, была замужам за чалавекам па імені Томас Вудс і пражыла сваё жыццё ў [[Вултан]]е — прыгарадзе [[Ліверпуль|Ліверпуля]]. Элінар памерла [[10 кастрычніка]] [[1939]] года ва ўзросце 44 гадоў. Ці стала пахаваная тут Элінар крыніцай натхнення для напісання песні, дагэтуль невядома, але яе надмагілле стала месцам паломніцтва паклоннікаў творчасці [[The Beatles]], якія прыязджаюць у [[Ліверпуль]]<ref name="Beatles Bible">{{cite web|url=http://www.beatlesbible.com/songs/eleanor-rigby/ |publisher=Біблія The Beatles |title=Eleanor Rigby |access-date=2008-10-12 |archive-url=https://www.webcitation.org/5w4sa5dqJ?url=http://www.beatlesbible.com/songs/eleanor-rigby/ |archive-date=2011-01-28 }}</ref>. У снежні [[1982]] года ў [[Ліверпуль|Ліверпулі]] на Стэнлі Стрыт, непадалёк ад Мэцью-стрыт, усталяваны помнік — статуя Элінар Рыгбі, жанчыны, якая самотна сядзіць на лаве. Гэтае месца стала нязменным сімвалам самотных людзей усяго свету. На шыльдзе побач са статуяй выбіта прысвячэнне: Eleanor Rigby. «All the lonely people …» ''({{tr-en|Элінар Рыгбі. «Усім самотным людзям»}})''. У [[відэакліп|кліп]]е [[1995]] года на песню [[Free as a Bird]] у адным з кадраў паказаны магіла Элінар і фігура святара Мак-Кензі, якая аддаляецца ад яе. == У запісе ўдзельнічалі == * [[Пол Мак-Картні]] — [[вакал]] * [[Джон Ленан]] — [[гарманічны вакал]] * [[Джордж Харысан]] — гарманічны вакал * Тоні Гілберт — [[скрыпка]] * Сідні Сакс — скрыпка * Джон Шарп — скрыпка * Юрген Хес — скрыпка * Стэфен Шынглз — альт * Джон Андэрвуд — [[альт (струнны інструмент)|альт]] * [[Дэрэк Сімпсан]] — [[віяланчэль]] * [[Норман Джонс]] — віяланчэль * [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] — [[музычны прадзюсар|прадзюсар]], [[аранжыроўшчык]] * [[Джэф Эмерык]] — [[інжынер]] == [[Кавер-версія|Кавер]]-версіі == === Студыйныя версіі === {{Сінгл | Назва = Eleanor Rigby | Вокладка = | Выканаўца = [[Рэй Чарльз]] | Альбом = [[Portrait of Ray]] | Выпушчаны = сакавік 1968 | Фармат = [[Грампласцінка|7”]] | Запісаны = 1968 | Жанр = [[рытм-энд-блюз]] | Кампазітар = [[Джон Ленан|Ленан]]/[[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] | Працягласць = 2 хв. 11 с. | Лэйбл = [[ABC Records]] ({{Сцягафікацыя|ЗША}}) | Прадзюсар = [[Сід Фелер]] | Папярэдні = [[Come Rain Or Come Shine]] | Пап_год = 1968 | Год = 1968 | Наступны = [[Understanding]] | Наст_год = 1968 }} Агулам было выпушчана каля 61 кавер-версіі песні<ref name="coversfull">{{cite web|url=http://www2.wmin.ac.uk/clemenr/covers/coversfull.html |title=Трэкліст кавер-версій песень Beatles |archive-url=https://www.webcitation.org/66hajeWwj?url=http://www2.wmin.ac.uk/clemenr/covers/coversfull.html |archive-date=2012-04-05 }}</ref>, сярод іх: # Версія [[1967]] года [[Джоан Баэз]], якая ўвайшла ў альбом спявачкі ''[[Joan (альбом)|Joan]]''. # Версія [[Рэй Чарльз|Рэя Чарльза]], выпушчаная сінглам, увайшла ў альбом музыканта ''A Portrait of Ray'' ([[1968]]). # Версія [[Арэта Франклін|Арэты Франклін]] для альбома ''[[This Girl's in Love with You (альбом)|This Girl’s in Love with You]]'' ([[1970]]), якая выйшла [[сінгл]]ам. # [[Італія|Італьянскі]] спявак і кінаакцёр [[Адрыяна Чэлентана]] ў 1986 годзе запісаў версію кампазіцыі на італьянскай мове, якая ўвайшла ў яго альбом ''[[I miei americani 2]]''. # [[Рок-гурт]] [[Kansas]] запісаў песню, якая ўвайшла ў альбом 1998 года ''[[Always Never the Same]]''. # Гурт [[Pain]] зрабіў запіс гэтай песні, якая ў далейшым увайшла ў альбом музыкантаў 2002 года ''[[Nothing Remains the Same]]''. # [[Гітарыст]] гурта [[Twisted Sister]] [[Эдзі Ахеда]] запісаў кавер-версію песні для свайго сольнага альбома [[2006]] года ''[[Axes 2 Axes]]''. # [[Санкт-Пецярбург|Піцерскі]] гурт [[Animal Jazz]] выканаў песню на сінгле 2003 года «15». # У 2012 годзе [[Масква|маскоўскі]] гурт «[[Слот (гурт)|Слот]]» прыняў удзел у праекце Let it Beatles, запісаўшы песню Eleanor Reagby. === «Жывыя» выкананні === * [[The Supremes]] выканалі песню, уключыўшы яе ў адно са сваіх канцэртных папуры разам з гуртом [[The Temptations]]. === [[Семпл]]ы === * У [[1994]] годзе [[Ірландыя|ірландская]] спявачка [[Шынейд О’Конар]] выкарыстала тэматыку песні для сваёй кампазіцыі «[[Famine]]», якая ўвайшла ў альбом ''[[Universal Mother]]''. Песня была пазней паўторна зведзена і выпушчана [[сінгл]]ам у [[1995]] годзе. Кампазіцыя ўвайшла ў «Топ 40» [[Вялікабрытанія|брытанскіх]] музычных хітоў. == [[Чарт]]ы == === [[Вялікабрытанія]] === {| class="wikitable" !align="center" bgcolor="white" colspan="31"|{{Сцяг Вялікабрытаніі}} Чарт Вялікабрытаніі з 11 жніўня 1966 года |- style="background-color: #white;" !align="center"|Тыдзень !01 !02 !03 !04 !05 !06 !07 !08 !09 !10 !11 !12 !13 |- !align="center" style="background-color: #white;"|Пазіцыя |08 |style="background-color:lightgreen"|01 |style="background-color:lightgreen"|01 |style="background-color:lightgreen"|01 |style="background-color:lightgreen"|01 |03 |05 |09 |18 |26 |30 |33 |42 |} === [[UK Singles Chart]] === {| class="wikitable" !align="center" bgcolor="white" colspan="31"|{{Сцяг Вялікабрытаніі}} Чарт «[[UK Singles Chart]]» з [[30 жніўня]] [[1986]] года |- style="background-color: #white;" !align="center"|Тыдзень !01 !02 |- !align="center" style="background-color: #white;"|Пазіцыя |style="background-color:lightgreen"|63 |81 |} == Крыніцы == {{крыніцы|2}} == Літаратура == * ''«Анталогія The Beatles»'' ([[2000]]), [[Сан-Францыска]]: «Chronicle Books». ISBN 0-8118-2684-8. * Марк Льюісан «Сесіі гуказапісу The Beatles» ([[1988]]), [[Нью-Ёрк]], «Harmony Books». ISBN 0-517-57066-1. * {{кніга |аўтар = Іэн Макдональд. |спасылка = https://books.google.com.ua/books?id=gjY5AQAAIAAJ&q=isbn:1844138283&dq=isbn:1844138283&hl=ru&sa=X&ei=pPimT9OUJMPPsgbCzPSLBQ&redir_esc=y |загаловак = Пераварот у мазгах: запісы The Beatles і шасцідзясятыя |арыгінал = Revolution in the Head: The Beatles’ Records and the Sixties |выданне = 2nd ed |месца = London |allpages = 554 |выдавецтва = Pimlico |год = 2005 |isbn = 1-844-13828-3 }} * Бары Майлз ''«Пол Мак-Картні: Шмат гадоў таму»'' ([[1997]]), «Henry Holt & Company», Нью-Ёрк ISBN 0-8050-5249-6 * Дэвід Шэф ''«Усё, пра што мы кажам: Апошняе асноўнае інтэрв'ю з Джонам Ленанам і Ёка Она»'' ([[2000]]), Прэса Святога Марціна, [[Нью-Ёрк]] ISBN 0-312-25464-4 * Стыў Цёрнэр «Запіс цяжкага дня: Гісторыя за кожнай песняй The Beatles», [[Нью-Ёрк]], «Harper Paperbacks». ISBN 0-06-084409-4. * Марк Уолгрэн «The Beatles на запісе» ([[1982]]), [[Нью-Ёрк]], «Simon & Schuster». ISBN 0-671-45682-2. * Марк Уілкерсан «Дзівоснае падарожжа: жыццё Піта Таўнсгенда» ([[2006]]) * {{Кніга|аўтар=Jann Wenner|частка=John Lennon|спасылка частка=https://archive.org/details/rollingstoneinte0000unse/page/128/mode/2up|загаловак=The Rolling Stone Interviews: Talking with the Legends of Rock & Roll, 1967—1980|мова=en|месца=N. Y.|выдавецтва=St. Martin’s Press|выданне=1|pages=128–155|allpages=426|год=1981|isbn=0-312-68954-3|ref=RS Interviews}} == Спасылкі == * [http://www.dailymail.co.uk/femail/article-1088454/REVEALED-The-haunting-life-story-pops-famous-songs--Eleanor-Rigby.html Біяграфія сапраўднай Элінар Рыгбі]{{ref|en}} * [https://web.archive.org/web/20080827231853/http://www.sjsfiles.btinternet.co.uk/img0075.htm Помнік Элінар Рыгбі, усталяваны ў Ліверпулі]{{ref|en}} * [http://www.pesni.ru/song/11003/ Акорды песні «Eleanor Rigby»] на сайце ''pesni.ru'' {{ВС}} {{The Beatles}} [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] e59piee0qvlo7mtp2z7x16xrcm5f1rd 0 810551 5174081 5164406 2026-08-01T10:32:33Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174081 wikitext text/x-wiki {{песня |Назва=I'm Only Sleeping |Выканаўца= [[The Beatles]] |Альбом=[[Revolver]] |Дата выпуску=[[5 жніўня]] [[1966]] {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} | Дата запісу = 27 апреля 1966, студыя «[[Эбі-Роўд (студыя)|Эбі-Роўд]]» |Длительность=03:01 |Жанр=[[псіхадэлічная музыка|псіхадэлія]]<ref>{{cite web|url=http://ultimateclassicrock.com/beatles-psychedelic-songs/|last=Swanson|first=Dave|title=Top 10 Beatles Psychedelic Songs|date=2013-03-30|publisher=[[Ultimate Classic Rock]]|access-date=2019-02-09|archive-date=2021-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305112100/https://ultimateclassicrock.com/beatles-psychedelic-songs/|url-status=live}}</ref> |Лейбл= «[[Parlophone Records]]» |Аўтар = [[Ленан — Мак-Картні]] |Прадзюсар=[[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] |Нумар1=2 |Папярэдняя= [[Eleanor Rigby]] |Нумар2=3 |Нумар3=4 |Наступная= [[Love You To]] }} '''«I’m Only Sleeping»''' ({{tr-en|Я проста сплю}}) — песня [[Вялікабрытанія|англійскага]] гурта «[[The Beatles]]», напісаная [[Джон Ленан|Джонам Ленанам]] (аўтарства прыпісана тандэму [[Ленан — Мак-Картні]]). Песня ўвайшла ў сёмы студыйны альбом гурта [[1966]] года — ''«[[Revolver]]»'' у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], і ўпершыню прагучала на [[ЗША|амерыканскім]] альбоме ''«[[Yesterday and Today]]»'', выпушчаным у чэрвені таго ж года. == Гісторыя стварэння == Крыху «надсветавае» гучанне кампазіцыі тлумачыцца такімі тэхнічнымі хітрыкамі, як паскораны запіс [[вакал]]аў [[Джон Ленан|Ленана]], якія даносяцца як бы з іншага свету, і прайграванне [[гітара|гітарных]] [[сола (музыка)|сола]] [[Джордж Харысан|Харысана]] задам наперад<ref name="bitli">[http://bitli.ru/07/96/ Пра песню «I’m Only Sleeping»]{{Недаступная спасылка}} на сайце фан-клуба гурта «The Beatles»</ref>. Падчас рэдагавання песні было падрыхтавана некалькі розных варыянтаў мікшыравання, што тлумачыць разнастайнасць версій на вінілавых дысках, якія можна знайсці па ўсім свеце<ref name="bitli" />. Сонны, псіхадэлічны нумар [[Джон Ленан|Джона Ленана]] з'явіўся ў адказ на старанні тых, хто атачае ([[Пол Мак-Картні|Пола Мак-Картні]]), дабудзіцца яго апоўдні<ref name="music-facts">[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I-m_Only_Sleeping/ Факты о песне «I’m Only Sleeping»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090819162411/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I-m_Only_Sleeping/ |date=19 жніўня 2009 }} на сайте ''music-facts.ru''</ref>. Гіпнатычныя песні, выкананыя самнамбулай, найлепшым чынам перадавалі [[апатыя|апатыю]] тых дзён<ref name="music-facts" />. Музыканты дадалі да кампазіцыі тэхнічныя новаўвядзенні і новыя эфекты гуказапісу, да якіх не звярталіся раней. Так, ва ўрыўку песні, калі [[Джон Ленан|Ленан]] кажа ў тэксце словы ''«Please don't wake me»'', гарманічны вакал [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] і вакальныя гармоніі [[Джордж Харысан|Харысана]] служаць своеасаблівым гучаннем [[будзільнік]]а падчас разрыву перад другой сувязнай партыяй (на 1:57 хвіліне), пасля чаго можна слаба пачуць голас Ленана — ''«Пазяхні, Пол»''. Ужо на другой хвіліне песні слухач можа распазнаць характэрны гук чалавечага [[пазяханне|позеху]]. Як прызнаваўся Ленан, музыкант любіў доўгі час заставацца ў ложку і нічога не рабіць, пра што і распавёў у гэтай кампазіцыі. [[Журналістыка|Журналістка]] Морын Кліў, якая ўзяла ў Ленана сваё знакамітае інтэрв'ю ў сакавіку [[1966]] года, так апісвала рэжым музыканта на той перыяд часу: {{пачатак цытаты}}«Ён, магчыма, самы лянівы чалавек ва ўсёй [[Англія|Англіі]], можа спаць ці не бясконца»<ref name="cleave">{{cite web|url=http://www.beatlesbible.com/1966/03/04/how-does-a-beatle-live-by-maureen-cleave/|title=«Как живёт Битл? Джон Леннон живёт так»|publisher=«Библия The Beatles»|access-date=2009-07-15|archive-url=https://www.webcitation.org/66mknOBmp?url=http://www.beatlesbible.com/1966/03/04/how-does-a-beatle-live-by-maureen-cleave/|archive-date=2012-04-09|url-status=dead}}</ref>. «Фізічна лянівы, — дадае [[Джон Ленан|Ленан]]. — Я не дбаю аб тым, каб хоць нешта пісаць, чытаць, глядзець або казаць. [[палавы акт|Секс]] — адзіная форма фізічнай актыўнасці, якая мяне хоць колькі хвалюе». {{канец цытаты}} == Запіс песні == Запіс песні пачаўся [[27 красавіка]] [[1966]] года, пасля запісу звычайнага рытм-трэка разам з лід- і [[бэк-вакал]]ам трэба было накласці гукі [[гітара|гітары]], пушчанай у адваротным кірунку. Падобныя эксперыменты ўжо былі апрабаваны «[[The Beatles]]» падчас працы над песнямі ''«[[Tomorrow Never Knows]]»'' і ''«[[Rain (песня The Beatles)|Rain]]»'' ([[вакал]]), аднак цяпер трэба было знайсці гукі, здольныя надаць песні [[сюррэалізм|сюррэалістычнае]] адценне<ref name="macdonaldp86">Іэн Макдональд «Рэвалюцыя ў галаве: Запісы The Beatles і шасцідзясятыя» (2005), с. 86.</ref>. [[Джордж Харысан|Харысан]] і [[Джордж Генры Марцін|Марцін]] пасля шматгадзінных спроб знайшлі ідэальны варыянт: перабор [[электрагітара|электрычнай гітары]] быў пракручаны ў адваротны бок і накладзены ў патрэбным месцы рытм-трэку<ref>{{cite web|url=https://ultimateclassicrock.com/beatles-psychedelic-songs/|title=Факты о песне «I’m Only Sleeping»|date=|publisher=music-facts.ru|access-date=|archive-date=5 сакавіка 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305112100/https://ultimateclassicrock.com/beatles-psychedelic-songs/|url-status=bot: unknown}}</ref>. Пазней [[Джон Ленан|Ленан]] напісаў іншую песню на падобную тэматыку, лірыка якой таксама закранае тэму [[сон|сну]] (ці яго недахопу) — песня ''«[[I'm So Tired]]»'' ([[беларуская мова|бел.]] ''Я так стаміўся''), якая ўвайшла ў знакаміты альбом гурта — ''«[[The Beatles (альбом)|The Beatles]]»'' [[1968]] года. === Музычны кліп === 1 лістапада 2022 года выйшла афіцыйнае [[музычны відэакліп|музычнае відэа]], знятае брытанскім рэжысёрам і аніматарам Эм Купер на YouTube<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.youtube.com/watch?v=5XwXliCK19Y|title=The Beatles - I'm Only Sleeping|access-date=2022-11-30|archive-date=2022-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208022420/https://www.youtube.com/watch?v=5XwXliCK19Y|url-status=live}}</ref>. Працуючы алеем на празрыстай [[цэлулоід]]най плёнцы, яна напісала агулам каля 1300 кадраў<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.nme.com/en_au/news/music/watch-new-animated-video-for-the-beatles-revolver-track-im-only-sleeping-3340599|title=Watch new animated video for The Beatles 'Revolver' track 'I'm Only Sleeping'|author=Damian Jones|website=NME|date=2022-11-01|access-date=2022-11-30|archive-date=2022-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221203002034/https://www.nme.com/en_au/news/music/watch-new-animated-video-for-the-beatles-revolver-track-im-only-sleeping-3340599|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.youtube.com/watch?v=F362nZHoVVg|title=Making the brand new video for The Beatles' "I'm Only Sleeping" with artist Em Cooper|access-date=2022-11-30|archive-date=2022-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130132321/https://www.youtube.com/watch?v=F362nZHoVVg&gl=US&hl=en|url-status=live}}</ref>. == Адрозненні паміж мона- і стэрэаверсіямі == [[манафонія|Мона]]- і [[стэрэа]]версіі песні адрозніваюцца размяшчэннем і працягласцю перавернутых гітарных партый: * {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} — брытанская [[стэрэа]]версія: уключае прайграванне [[гітара|гітарных]] [[сола (музыка)|сола]] задам наперад у другой страфе, якое гучыць на працягу ўсяго інструментальнага пройгрышу, а таксама непаспрэдна ў канцы песні. * {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} — брытанская [[манафонія|мона]]версія: у другой страфе песні адсутнічае прайграванне [[гітара|гітарных]] сола [[Джордж Харысан|Харысана]] задам наперад, аднак паскораны фрагмент сола чуваць ва ўрыўку паміж радкамі ''«taking my time»'' і ''«lying there staring at the ceiling»''. Гэты фрагмент таксама не з'яўляецца ў [[стэрэа]]версіі. У інструментальным пройгрышы песня гучыць у нязменным выглядзе. * {{Сцягафікацыя|ЗША}} — амерыканская стэрэаверсія: уключае «fake stereo», запісаную ў [[стэрэа]]міксе альбома ''«[[Yesterday and Today]]»''. Стэрэамікс уяўляе трэк, прайграны ў адваротным кірунку ў прамежку паміж радкамі песні ''«taking my time»'' і ''«lying there staring at the ceiling»''. Аналагічнае гучанне можна пачуць у другой страфе песні ў брытанскай стэрэаверсіі. Акрамя таго, гэтая версія была змікшыравана з [[манафонія|мона]]версіяй і больш насычана гукамі штучнага рэха. * Інструментальная версія: 40-[[секунда|секундны]] інструментальны рэпетыцыйны запіс песні ўвайшоў у альбом-[[кампіляцыя|кампіляцыю]] — ''«[[Anthology 2]]»''. У гэтай версіі выразна гучыць [[вібрафон]]. == У запісе ўдзельнічалі == * [[Джон Ленан]] — вядучы вакал, акустычная рытм-гітара * [[Пол Мак-Картні]] — [[бас-гітара]], гарманічны [[вакал]] * [[Джордж Харысан]] — [[сола-гітара]], гарманічны вакал * [[Рынга Стар]] — [[барабаны]] == Кавер-версіі == * У [[2012]] годзе «[[Billy's band]]» запісалі версію песні ў стылі [[джаз]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.amdm.ru/akkordi/beatles/8036/im_only_sleeping/ Акорды песні]{{ref|en}} * [http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/ios.shtml Нататкі Алана Полака]{{ref|en}} {{The Beatles}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] 6jk4p79w9y8kbaq2zwfn8onfxi87he7 0 810601 5173930 5173332 2026-07-31T20:39:10Z Monarchist1636 103323 /* Кіроўцы Гран-пры */ Дадаў яшчэ некалькі кіроўцаў 5173930 wikitext text/x-wiki Аўтагонкі '''Гран-пры''' – аўтамабільныя спаборніцтвы, што праходзілі да 1950 года. У 1950 года яны эвалюцыянавалі ў чемпіянат свету па аўтагонках [[Формула-1]]. Спаборніцтвы Гран-пры, як разнавіднасць аўтаспорту, бяруць свой пачатак у арганізаваных аўтамабільных гонках, якія зарадзіліся ў Францыі ў 1894 году. Яны хутка эвалюцыянавалі ад простых дарожных гонак паміж гарадамі ў выпрабаванні на цягавітасць для аўтамабіля і кіроўцы. Інавацыі і імкненне да канкурэнцыі неўзабаве прывялі да хуткасцей, якія перавышалі 100 міль у гадзіну (160 км/г), але паколькі першыя гонкі праходзілі на адкрытых дарогах, то даволі часта здараліся аварыі, якія прыводзілі да гібелі як кіроўцаў, так і гледачоў. Міжнародная асацыяцыя аўтамабільных клубаў (Association Internationale des Automobile Clubs Reconnus), заснаваная ў Парыжы 20 чэрвеня 1904 года, была рэарганізавана ў [[Міжнародная аўтамабільная федэрацыя|Міжнародную аўтамабільную федэрацыю (FIA)]] у 1947 годзе са штаб-кватэрай у Парыжы. Аўтагонкі класа "Гран-пры" у рэшце рэшт эвалюцыянавалі ў чэмпіянат свету Формула-1, які праводзіцца штогод з 1950 года. У наш час гонкі чэмпіяната свету Формулы-1 таксама называюцца Гран-пры. == Пачатак: першыя арганізаваныя спаборніцтвы == {{see also|[[:en:Motorsport before 1906|Аўтаспорт да 1906 года]]}} [[File:1894 paris-rouen - count albert de dion (de dion-bouton steam tractor) finished 1st, ruled ineligible for prize.jpg|thumb|Гонка Парыж–Руан. Жуль Альбер дэ Дыён на паравым аўтамабілі De Dion пасля прыбыцця ў Руан]] [[Image:Jenatzy 1903 Gordon Bennett.jpg|thumb|Каміль Жэнатзі за рулём Mercedes перамагае ў Кубку Гордана Бэнэта 1903 года]] Аўтагонкі зарадзіліся ў Францыі як вынік энтузіязму, з якім французская публіка прыняла аўтамабіль. Вытворцы былі ў захапленні ад магчымасці выкарыстоўваць аўтагонкі ў якасці вітрыны для сваіх аўтамабіляў. Першыя аўтамабільныя спаборніцтвы адбыліся 22 ліпеня 1894 года і былі арганізаваны парыжскай газетай Le Petit Journal. Аўтагонка [[:en:Paris–Rouen (motor race)|Парыж–Руан]] працягласцю 126 км (78 міль) праходзіла ад [[:en:Porte Maillot|Порт-Маё]] ў Парыжы, праз [[Булонскі лес]], да Руана. Першым у Руан прыбыў [[Жуль-Альбер дэ Дыён|маркіз Жуль Альбер дэ Дыён]] на паравым аўтамабілі ўласнай вытворчасці [[:en:De Dion-Bouton|De Dion-Bouton]] праз 6 гадзін 48 хвілін з сярэдняй хуткасцю 19 км/г (12 міль/г). Ён фінішыраваў на 3 хвіліны 30 секунд раней за [[:en:Albert Lemaître|Альбера Леметра]] на аўтамабілі [[Peugeot]]. Трэцім прыехаў [[:en:Émile Levassor|Эміль Левасор]] на [[:en:Panhard|Panhard-Levassor]] з адставаннем 55 хвілін 30 секунд. Афіцыйным пераможцам быў прызнаны Альбер Леметр, паколькі аўтамабілі ацэньваліся не толькі па хуткасці, але таксама надзейнасці і характарыстыках бяспекі. І тут бензінавыя Peugeot пераўзыходзілі паравы аўтамабіль дэ Дыёна, якому ўвесь час патрабаваўся качагар. У 1900 годзе [[:en:James Gordon Bennett Jr.|Джэймс Гордан Бэнэт-малодшы]], уладальнік газет New York Herald і International Herald Tribune, заснаваў [[:en:Gordon Bennett Cup (auto racing)|Кубак Гордана Бенета]]. Ён спадзяваўся, што стварэнне міжнароднага мерапрыемства заахвоціць аўтавытворцаў паляпшаць свае аўтамабілі. Кожнай краіне дазвалялася выстаўляць да трох аўтамабіляў, якія павінны былі быць поўнасцю сабраны ў краіне, якую яны прадстаўлялі, і заяўлены кіруючым органам аўтамабільнай прамысловасці гэтай краіны. У рамках гэтага мерапрыемства былі ўстаноўлены міжнародныя гоначныя колеры. Спаборніцтвы 1903 года адбыліся пасля трагічных падзей на шашэйнай гонцы [[:en:Paris–Madrid race|Парыж–Мадрыд]]. Падчас той гонкі загінулі некалькі чалавек, сярод іх былі і гоншчыкі, і гледачы. У тым ліку загінуў адзін з вядучых гоншчыкаў таго часу, [[:en:Marcel Renault|Марсэль Рэно]], і гонка была спынена французскімі ўладамі ў Бардо. Таму гонка ў горадзе Атай у Ірландыі, хаця і праходзіла па дарогах агульнага карыстання, але праводзілася на закрытым участку. Гэта былі першыя ў гісторыі аўтамабільныя гонкі па закрытай трасе. У Злучаных Штатах [[:en:William Kissam Vanderbilt II|Уільям Кісам Вандэрбільт II]] у 1904 годзе заснаваў [[:en:Vanderbilt Cup|Кубак Вандэрбільта]] ў наваколлях свайго маёнтка ў Лонг-Айлендзе, штат Нью-Ёрк. == Першыя Гран-пры == ===Аўтадром Паўднёвы Захад=== У некаторых англамоўных крыніцах памылкова згадваецца, што першым спаборніцтвам з назвай Гран-Пры, быў [[:en:Pau Grand Prix|Гран-пры По]] 1901 года. Гэта можа быць звязана з няслушным перакладам сучаснымі выданнямі такога часопіса, як La France Auto за сакавік 1901 года. Насамрэч гонка 1901 года звалася «Аўтадром Паўднёвы Захад» і праводзілася ў трох класах па аўтамабільных дарогах каля горада [[По (горад)|По]]. Перамогу ў галоўнай катэгорыі атрымаў [[:en:Maurice Farman|Морыс Фарман]] на [[:en:Panhard|Panhard]]. ===Першы Гран-пры=== [[File:1906 French Grand Prix Finish.jpg|thumb|right|Ферэнц Сіс перасякае фінішную рысу]] Адзінай на той момант гонкай, якая пастаянна насіла назву Гран-пры, была арганізаваная [[:en:Automobile Club of France|Аўтамабільным клубам Францыі (ACF)]]. Першая такая [[:en:1906 French Grand Prix|гонка]] адбылася ў 1906 годзе. Выкарыстоўвалася траса, створаная на аснове трасы ў Ле-Мане, якая мела амаль трохкутную форму, кожны круг складаў 103,18 кіламетра (64,11 міль). Гонка праводзілася два дні, у кожны з якіх трэба было пераадолець шэсць кругоў. Гонка, якая доўжылася больш за 12 гадзін, завяршылася перамогай [[:en:Ferenc Szisz|Ферэнца Сіса]] за рулём [[Renault S.A.|Renault]]. Другое месца заняў [[:en:Felice Nazzaro|Фелічэ Наццара]] на [[Fiat|FIAT]], а трэцяе – [[:en:Albert Clément|Альбер Клеман]] на [[:en:Clément-Bayard|Clément-Bayard]]. [[:en:Paul Baras|Поль Барас]] з каманды [[:en:Brasier|Brasier]] паказаў найхутчэйшы круг ужо на першым крузе гонкі. Ён утрымліваў лідэрства да трэцяга круга, калі Сіс перахапіў лідэрства і захаваў яго да фінішу. == Пасляваенныя Гран-пры і Формула-1 == {{see also|[[Формула-1]]}} У 1946 годзе, пасля Другой сусветнай вайны, былі праведзены толькі чатыры гонкі ўзроўню Гран-пры. Правілы Чэмпіяната свету Гран-пры былі распрацаваны яшчэ да Другой сусветнай вайны, але прайшло яшчэ некалькі гадоў, пакуль у 1947 годзе Міжнародная асацыяцыя аўтамабільных клубаў (AIACR) была рэарганізавана ў [[Міжнародная аўтамабільная федэрацыя|Міжнародную аўтамабільную федэрацыю]] (Fédération Internationale de l'Automobile), скарочана «FIA», са штаб-кватэрай у Парыжы. Яна абвясціла, што з 1947 года ўступіць у сілу новая Міжнародная [[:en:Formula racing|Формула]], таксама вядомая як Формула-1 або Формула-А. У канцы сезона 1949 года FIA абвясціла, што ў 1950 годзе яны аб'яднаюць некалькі нацыянальных Гран-пры, каб стварыць чэмпіянат свету Формулы-1 для гоншчыкаў. Аднак з-за эканамічных цяжкасцей у 1952 і 1953 гадах у чэмпіянаце фактычна спаборнічалі аўтамабілі Формулы-2. Была ўведзена сістэма ачкоў, і агулам сем Гран-пры, у тым ліку «Індыянапаліс 500», атрымалі статус чэмпіянату. Першая [[:en:1950 British Grand Prix|гонка]] Чэмпіяната свету адбылася 13 мая 1950 года на трасе [[:en:Silverstone Circuit|Сільверстоўн]] у Вялікабрытаніі. Італьянцы зноў добра выступілі ў гэтых ранніх гонках Чэмпіяната свету, як сярод вытворцаў, так і сярод пілотаў. Першым чэмпіёнам свету стаў [[Джузэпэ Фарына|Джузэпэ Фарына]] за рулём Alfa Romeo. Ferrari ўдзельнічала ў другой гонцы чэмпіяната свету Гран-пры Манака і дагэтуль з'яўляецца адзіным вытворцам, які ўдзельнічаў ва ўсіх сезонах Формулы-1, і працягвае спаборнічаць у 2026 годзе. == Найбольш важныя гонкі Гран-пры == {{see also|[[:en:Category:Grand Prix seasons|Гран-пры па сезонах]]}} *{{flagicon|Бельгія}} [[:be-tarask:Гран-пры Бэльгіі|Гран-пры Бельгіі]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:be-tarask:Гран-пры Вялікабрытаніі|Гран-пры Вялікабрытаніі]] *{{flagicon|Германія}} [[:en:German Grand Prix|Гран-пры Нямеччыны]] *{{flagicon|ESP|1785}} [[Гран-пры Іспаніі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:be-tarask:Гран-пры Італіі|Гран-пры Італіі]] *{{flagicon|Манака}} [[Гран-пры Манака]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:French Grand Prix|Гран-пры Францыі]] *{{flagicon|Швейцарыя}} [[:en:Swiss Grand Prix|Гран-пры Швейцарыі]] *{{flagicon|ЗША}} [[:en:Indianapolis 500|500 міль Індыянапаліса]] === Іншыя Нацыянальныя Гран-пры === <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Аўстралія}} [[Гран-пры Аўстраліі]] *{{flagicon|Алжыр}} [[:en:Algerian Grand Prix|Гран-пры Алжыра]] *{{flagicon|Каралеўства Югаславія}} [[:en:Belgrade Grand Prix|Гран-пры Белграда]] *{{flagicon|Румынія}} [[Гран-пры Бухарэста|Гран-пры Бухарэста]] *{{flagicon image|Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946; 3-2 aspect ratio).svg|link=Hungary}} [[:en:1936 Hungarian Grand Prix|Гран-пры Вугоршчыны]] *{{flagicon|EGY|1922}} [[Gezira Grand Prix|Гран-пры Гезіры]]<ref name=autogenerated1>[https://www.youtube.com/watch?v=uUNEND-Ex10 1947 El Gezira Grand Prix – Egypt – YouTube<!-- Bot generated title -->]</ref> *{{flagicon|Ірландыя}} [[:en:Irish International Grand Prix|Гран-пры Ірландыі]] *{{flagicon|Куба}} [[:en:Cuban Grand Prix|Гран-пры Кубы]] *{{flagicon image|Flag of Poland (1928-1980).svg}} [[:en:Lwów Grand Prix|Гран-пры Львова]] *{{flagicon|Люксембург}} [[:en:Luxembourg Grand Prix|Гран-пры Люксембурга]] *{{flagicon|Марока}} [[:en:Moroccan Grand Prix|Гран-пры Марока]] *{{flagicon|Нідэрланды}} [[:be-tarask:Гран-пры Нідэрляндаў|Гран-пры Нідэрландаў]] </div> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Нарвегія}} [[:en:Norwegian Grand Prix|Гран-пры Нарвегіі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Coppa Acerbo|Гран-пры Пескары]]<ref>Гран-пры Пескары таксама быў вядомы пад назвай "Coppa Acerbo" у 1924-39 гг.</ref> *{{flagicon|Расійская імперыя}} [[Гран-пры Расіі]] *{{flagicon|Лівія}} [[:en:Tripoli Grand Prix|Гран-пры Трыпалі]] *{{flagicon|Туніс}} [[:en:Tunis Grand Prix|Гран-пры Туніса]] *{{flagicon|ЗША}} [[:be-tarask:Гран-пры ЗША|Гран-пры ЗША]] *{{flagicon|Фінляндыя}} [[:en:Eläintarhan ajot|Гран-пры Фінляндыі]] *{{flagicon|Чэхаславакія}} [[:en:Czechoslovakian Grand Prix|Гран-пры Чэхаславакіі]] *{{flagicon|Швецыя}} [[:en:Swedish Grand Prix|Гран-пры Швецыі]] *{{flagicon|Швецыя}} [[:en:Swedish Winter Grand Prix|Зімовы Гран-пры Швецыі]] *{{flagicon|Эстонія}} [[:en:Estonian Grand Prix|Гран-пры Эстоніі]] *{{flagicon|ПАР|1928}} [[:en:South African Grand Prix|Гран-пры ПАР]] </div> {{Clear}} == Кіроўцы Гран-пры == Некаторыя вядомыя кіроўцы гонак Гран-Пры.<ref>[https://web.archive.org/web/20110514063353/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/da.htm The Golden Era Grand Prix - Drivers]</ref> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Antonio Ascari|Антоніа Аскары]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:André Boillot|Андрэ Байло]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Georges Boillot|Жорж Байло]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Pietro Bordino|П'етра Бардзіна]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Robert Benoist|Рабэр Бенуа]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[:en:Manfred von Brauchitsch|Манфрэд фон Браўхіч]] *{{flagicon|ЗША}} [[:en:David Bruce-Brown|Дэвід Брус-Браун]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Antonio Brivio|Антоніа Брывіо]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Gastone Brilli-Peri|Гастонэ Брылі-Перы]] *{{flagicon|Нарвегія}} [[:sl:Eugen Bjørnstad|Ойген Б'ёрнстад]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Louis Wagner (racing driver)|Луі Вагнэр]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Achille Varzi|Акілле Варцы]] *{{flagicon|Швецыя}} [[:fr:Per Victor Widengren|Пер-Віктар Відэнгрэн]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Jean-Pierre Wimille|Жан-П'ер Віміль]] *{{flagicon|ESP|1785}} [[:en:Pierre de Vizcaya|П'ер дэ Віская]] *{{flagicon|Ірландыя}} [[:en:Kenelm Lee Guinness|Кенэльм Лі Гінэс]] *{{flagicon|Швейцарыя}} [[:en:Toulo de Graffenried|Тула дэ Графенрыд]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:en:William Grover-Williams|Уільям Гровер-Уільямс]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Jules Goux|Жуль Гу]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:René Dreyfus|Рэнэ Дрэйфус]] *{{flagicon|Аўстрыя}} [[:sl:Charlie Jellen|Чарлі Елень]] *{{flagicon|Чылі}} [[:en:Juan Zanelli|Хуан Занэлі]] </div> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Расійская імперыя}} [[:en:Boris Ivanowski|Барыс Іваноўскі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Giuseppe Campari|Джузэпэ Кампары]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[Рудольф Карачыёла]] *{{flagicon|Бразілія}} [[:en:Chico Landi|Шыка Ландзі]] *{{flagicon|Чэхаславакія}} [[Іржы Крысціян фон Лобкавіц]] *{{flagicon|Германская імперыя}} [[:en:Christian Lautenschlager|Крысціян Лотэншлагер]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Emilio Materassi|Эміліа Матэрасі]] *{{flagicon|Алжыр}} [[:en:Guy Moll|Гі Мол]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Felice Nazzaro|Фелічэ Наццара]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Tazio Nuvolari|Тацыо Нуволары]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[:en:Bernd Rosemeyer|Бернд Розэмаер]] *{{flagicon|Швейцарыя}} [[:en:Hans Ruesch|Ханс Рош]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:en:Dario Resta|Дарыо Рэста]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:en:Richard Seaman|Рычард Сімэн]] *{{flagicon|Аўстра-Венгрыя}} [[:en:Ferenc Szisz|Ферэнц Сіс]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Carlo Felice Trossi|Карла Фелічэ Тросі]] *{{flagicon image|Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946; 3-2 aspect ratio).svg|link=Hungary}} [[:en:László Hartmann|Ласла Хартман]] *{{flagicon|Новая Зеландыя}} [[:en:Thomas Cholmondeley-Tapper|Томас Халмандэлі-Тапер]] *{{flagicon|Нідэрланды}} [[:en:Eddie Hertzberger|Эдзі Херцбергер]] *{{flagicon image|Flag of Poland (1928-1980).svg}} [[:en:Stanisław Czaykowski|Станіслас Чайкоўскі]] *{{flagicon|Манака}} [[:en:Louis Chiron|Луі Шырон]] *{{flagicon|Фінляндыя}} [[:en:Karl Ebb|Карл Эб]] </div> {{Clear}} == Пасляваенныя Гран-пры, што не былі часткай Формулы-1 == <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Венесуэла}} [[:en:1957 Venezuelan Grand Prix|Гран-пры Венесуэлы]] *{{flagicon|Данія}} [[:en:Danish Grand Prix|Гран-пры Даніі]] *{{flagicon|Інданезія}} [[:en:Indonesian Grand Prix|Гран-пры Інданезіі]] *{{flagicon|Мазамбік}} [[:en:Mozambique Grand Prix|Гран-пры Мазамбіка]] *{{flagicon|Макаа}} [[:en:Macau Grand Prix|Гран-пры Макаа]] *{{flagicon|Новая Зеландыя}} [[:en:New Zealand Grand Prix|Гран-пры Новай Зеландыі]] </div> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Пуэрта-Рыка}} [[:en:Puerto Rico Grand Prix|Гран-пры Пуэрта-Рыка]] *{{flagicon|Радэзія}} [[:en:Rhodesian Grand Prix|Гран-пры Радэзіі]] *{{flagicon|Уругвай}} [[:nl:Grand Prix van Montevideo|Гран-пры Уругвая]] *{{flagicon|Філіпіны}} [[:en:Philippines Grand Prix|Гран-пры Філіпін]] *{{flagicon|Чылі}} [[:en:1950 Chilean Grand Prix|Гран-пры Чылі]] *{{flagicon|Шатландыя}} [[:en:1951 Scottish Grand Prix|Гран-пры Шатландыі]] </div> {{Clear}} {{зноскі}} == Крыніцы == * [https://web.archive.org/web/20080529172828/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gpw1.htm GRAND PRIX WINNERS 1895-1949] – Part 1 (1895-1916) * [https://web.archive.org/web/20080914083739/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gpw2.htm GRAND PRIX WINNERS 1895-1949] – Part 2 (1919-1933) * [https://web.archive.org/web/20081002000619/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gpw3.htm GRAND PRIX WINNERS 1895-1949] – Part 3 (1934-1949) * {{youtube|6Huim_kZpxg|logo=1}} – канал пра аўтаспорт {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Формула-1]] [[Катэгорыя:Аўтагонкі Гран-пры]] pcvp4123ge4cn38cpz3yt6zrqjtak6v 5173937 5173930 2026-07-31T20:54:17Z Monarchist1636 103323 /* Кіроўцы Гран-пры */ 5173937 wikitext text/x-wiki Аўтагонкі '''Гран-пры''' – аўтамабільныя спаборніцтвы, што праходзілі да 1950 года. У 1950 года яны эвалюцыянавалі ў чемпіянат свету па аўтагонках [[Формула-1]]. Спаборніцтвы Гран-пры, як разнавіднасць аўтаспорту, бяруць свой пачатак у арганізаваных аўтамабільных гонках, якія зарадзіліся ў Францыі ў 1894 году. Яны хутка эвалюцыянавалі ад простых дарожных гонак паміж гарадамі ў выпрабаванні на цягавітасць для аўтамабіля і кіроўцы. Інавацыі і імкненне да канкурэнцыі неўзабаве прывялі да хуткасцей, якія перавышалі 100 міль у гадзіну (160 км/г), але паколькі першыя гонкі праходзілі на адкрытых дарогах, то даволі часта здараліся аварыі, якія прыводзілі да гібелі як кіроўцаў, так і гледачоў. Міжнародная асацыяцыя аўтамабільных клубаў (Association Internationale des Automobile Clubs Reconnus), заснаваная ў Парыжы 20 чэрвеня 1904 года, была рэарганізавана ў [[Міжнародная аўтамабільная федэрацыя|Міжнародную аўтамабільную федэрацыю (FIA)]] у 1947 годзе са штаб-кватэрай у Парыжы. Аўтагонкі класа "Гран-пры" у рэшце рэшт эвалюцыянавалі ў чэмпіянат свету Формула-1, які праводзіцца штогод з 1950 года. У наш час гонкі чэмпіяната свету Формулы-1 таксама называюцца Гран-пры. == Пачатак: першыя арганізаваныя спаборніцтвы == {{see also|[[:en:Motorsport before 1906|Аўтаспорт да 1906 года]]}} [[File:1894 paris-rouen - count albert de dion (de dion-bouton steam tractor) finished 1st, ruled ineligible for prize.jpg|thumb|Гонка Парыж–Руан. Жуль Альбер дэ Дыён на паравым аўтамабілі De Dion пасля прыбыцця ў Руан]] [[Image:Jenatzy 1903 Gordon Bennett.jpg|thumb|Каміль Жэнатзі за рулём Mercedes перамагае ў Кубку Гордана Бэнэта 1903 года]] Аўтагонкі зарадзіліся ў Францыі як вынік энтузіязму, з якім французская публіка прыняла аўтамабіль. Вытворцы былі ў захапленні ад магчымасці выкарыстоўваць аўтагонкі ў якасці вітрыны для сваіх аўтамабіляў. Першыя аўтамабільныя спаборніцтвы адбыліся 22 ліпеня 1894 года і былі арганізаваны парыжскай газетай Le Petit Journal. Аўтагонка [[:en:Paris–Rouen (motor race)|Парыж–Руан]] працягласцю 126 км (78 міль) праходзіла ад [[:en:Porte Maillot|Порт-Маё]] ў Парыжы, праз [[Булонскі лес]], да Руана. Першым у Руан прыбыў [[Жуль-Альбер дэ Дыён|маркіз Жуль Альбер дэ Дыён]] на паравым аўтамабілі ўласнай вытворчасці [[:en:De Dion-Bouton|De Dion-Bouton]] праз 6 гадзін 48 хвілін з сярэдняй хуткасцю 19 км/г (12 міль/г). Ён фінішыраваў на 3 хвіліны 30 секунд раней за [[:en:Albert Lemaître|Альбера Леметра]] на аўтамабілі [[Peugeot]]. Трэцім прыехаў [[:en:Émile Levassor|Эміль Левасор]] на [[:en:Panhard|Panhard-Levassor]] з адставаннем 55 хвілін 30 секунд. Афіцыйным пераможцам быў прызнаны Альбер Леметр, паколькі аўтамабілі ацэньваліся не толькі па хуткасці, але таксама надзейнасці і характарыстыках бяспекі. І тут бензінавыя Peugeot пераўзыходзілі паравы аўтамабіль дэ Дыёна, якому ўвесь час патрабаваўся качагар. У 1900 годзе [[:en:James Gordon Bennett Jr.|Джэймс Гордан Бэнэт-малодшы]], уладальнік газет New York Herald і International Herald Tribune, заснаваў [[:en:Gordon Bennett Cup (auto racing)|Кубак Гордана Бенета]]. Ён спадзяваўся, што стварэнне міжнароднага мерапрыемства заахвоціць аўтавытворцаў паляпшаць свае аўтамабілі. Кожнай краіне дазвалялася выстаўляць да трох аўтамабіляў, якія павінны былі быць поўнасцю сабраны ў краіне, якую яны прадстаўлялі, і заяўлены кіруючым органам аўтамабільнай прамысловасці гэтай краіны. У рамках гэтага мерапрыемства былі ўстаноўлены міжнародныя гоначныя колеры. Спаборніцтвы 1903 года адбыліся пасля трагічных падзей на шашэйнай гонцы [[:en:Paris–Madrid race|Парыж–Мадрыд]]. Падчас той гонкі загінулі некалькі чалавек, сярод іх былі і гоншчыкі, і гледачы. У тым ліку загінуў адзін з вядучых гоншчыкаў таго часу, [[:en:Marcel Renault|Марсэль Рэно]], і гонка была спынена французскімі ўладамі ў Бардо. Таму гонка ў горадзе Атай у Ірландыі, хаця і праходзіла па дарогах агульнага карыстання, але праводзілася на закрытым участку. Гэта былі першыя ў гісторыі аўтамабільныя гонкі па закрытай трасе. У Злучаных Штатах [[:en:William Kissam Vanderbilt II|Уільям Кісам Вандэрбільт II]] у 1904 годзе заснаваў [[:en:Vanderbilt Cup|Кубак Вандэрбільта]] ў наваколлях свайго маёнтка ў Лонг-Айлендзе, штат Нью-Ёрк. == Першыя Гран-пры == ===Аўтадром Паўднёвы Захад=== У некаторых англамоўных крыніцах памылкова згадваецца, што першым спаборніцтвам з назвай Гран-Пры, быў [[:en:Pau Grand Prix|Гран-пры По]] 1901 года. Гэта можа быць звязана з няслушным перакладам сучаснымі выданнямі такога часопіса, як La France Auto за сакавік 1901 года. Насамрэч гонка 1901 года звалася «Аўтадром Паўднёвы Захад» і праводзілася ў трох класах па аўтамабільных дарогах каля горада [[По (горад)|По]]. Перамогу ў галоўнай катэгорыі атрымаў [[:en:Maurice Farman|Морыс Фарман]] на [[:en:Panhard|Panhard]]. ===Першы Гран-пры=== [[File:1906 French Grand Prix Finish.jpg|thumb|right|Ферэнц Сіс перасякае фінішную рысу]] Адзінай на той момант гонкай, якая пастаянна насіла назву Гран-пры, была арганізаваная [[:en:Automobile Club of France|Аўтамабільным клубам Францыі (ACF)]]. Першая такая [[:en:1906 French Grand Prix|гонка]] адбылася ў 1906 годзе. Выкарыстоўвалася траса, створаная на аснове трасы ў Ле-Мане, якая мела амаль трохкутную форму, кожны круг складаў 103,18 кіламетра (64,11 міль). Гонка праводзілася два дні, у кожны з якіх трэба было пераадолець шэсць кругоў. Гонка, якая доўжылася больш за 12 гадзін, завяршылася перамогай [[:en:Ferenc Szisz|Ферэнца Сіса]] за рулём [[Renault S.A.|Renault]]. Другое месца заняў [[:en:Felice Nazzaro|Фелічэ Наццара]] на [[Fiat|FIAT]], а трэцяе – [[:en:Albert Clément|Альбер Клеман]] на [[:en:Clément-Bayard|Clément-Bayard]]. [[:en:Paul Baras|Поль Барас]] з каманды [[:en:Brasier|Brasier]] паказаў найхутчэйшы круг ужо на першым крузе гонкі. Ён утрымліваў лідэрства да трэцяга круга, калі Сіс перахапіў лідэрства і захаваў яго да фінішу. == Пасляваенныя Гран-пры і Формула-1 == {{see also|[[Формула-1]]}} У 1946 годзе, пасля Другой сусветнай вайны, былі праведзены толькі чатыры гонкі ўзроўню Гран-пры. Правілы Чэмпіяната свету Гран-пры былі распрацаваны яшчэ да Другой сусветнай вайны, але прайшло яшчэ некалькі гадоў, пакуль у 1947 годзе Міжнародная асацыяцыя аўтамабільных клубаў (AIACR) была рэарганізавана ў [[Міжнародная аўтамабільная федэрацыя|Міжнародную аўтамабільную федэрацыю]] (Fédération Internationale de l'Automobile), скарочана «FIA», са штаб-кватэрай у Парыжы. Яна абвясціла, што з 1947 года ўступіць у сілу новая Міжнародная [[:en:Formula racing|Формула]], таксама вядомая як Формула-1 або Формула-А. У канцы сезона 1949 года FIA абвясціла, што ў 1950 годзе яны аб'яднаюць некалькі нацыянальных Гран-пры, каб стварыць чэмпіянат свету Формулы-1 для гоншчыкаў. Аднак з-за эканамічных цяжкасцей у 1952 і 1953 гадах у чэмпіянаце фактычна спаборнічалі аўтамабілі Формулы-2. Была ўведзена сістэма ачкоў, і агулам сем Гран-пры, у тым ліку «Індыянапаліс 500», атрымалі статус чэмпіянату. Першая [[:en:1950 British Grand Prix|гонка]] Чэмпіяната свету адбылася 13 мая 1950 года на трасе [[:en:Silverstone Circuit|Сільверстоўн]] у Вялікабрытаніі. Італьянцы зноў добра выступілі ў гэтых ранніх гонках Чэмпіяната свету, як сярод вытворцаў, так і сярод пілотаў. Першым чэмпіёнам свету стаў [[Джузэпэ Фарына|Джузэпэ Фарына]] за рулём Alfa Romeo. Ferrari ўдзельнічала ў другой гонцы чэмпіяната свету Гран-пры Манака і дагэтуль з'яўляецца адзіным вытворцам, які ўдзельнічаў ва ўсіх сезонах Формулы-1, і працягвае спаборнічаць у 2026 годзе. == Найбольш важныя гонкі Гран-пры == {{see also|[[:en:Category:Grand Prix seasons|Гран-пры па сезонах]]}} *{{flagicon|Бельгія}} [[:be-tarask:Гран-пры Бэльгіі|Гран-пры Бельгіі]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:be-tarask:Гран-пры Вялікабрытаніі|Гран-пры Вялікабрытаніі]] *{{flagicon|Германія}} [[:en:German Grand Prix|Гран-пры Нямеччыны]] *{{flagicon|ESP|1785}} [[Гран-пры Іспаніі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:be-tarask:Гран-пры Італіі|Гран-пры Італіі]] *{{flagicon|Манака}} [[Гран-пры Манака]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:French Grand Prix|Гран-пры Францыі]] *{{flagicon|Швейцарыя}} [[:en:Swiss Grand Prix|Гран-пры Швейцарыі]] *{{flagicon|ЗША}} [[:en:Indianapolis 500|500 міль Індыянапаліса]] === Іншыя Нацыянальныя Гран-пры === <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Аўстралія}} [[Гран-пры Аўстраліі]] *{{flagicon|Алжыр}} [[:en:Algerian Grand Prix|Гран-пры Алжыра]] *{{flagicon|Каралеўства Югаславія}} [[:en:Belgrade Grand Prix|Гран-пры Белграда]] *{{flagicon|Румынія}} [[Гран-пры Бухарэста|Гран-пры Бухарэста]] *{{flagicon image|Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946; 3-2 aspect ratio).svg|link=Hungary}} [[:en:1936 Hungarian Grand Prix|Гран-пры Вугоршчыны]] *{{flagicon|EGY|1922}} [[Gezira Grand Prix|Гран-пры Гезіры]]<ref name=autogenerated1>[https://www.youtube.com/watch?v=uUNEND-Ex10 1947 El Gezira Grand Prix – Egypt – YouTube<!-- Bot generated title -->]</ref> *{{flagicon|Ірландыя}} [[:en:Irish International Grand Prix|Гран-пры Ірландыі]] *{{flagicon|Куба}} [[:en:Cuban Grand Prix|Гран-пры Кубы]] *{{flagicon image|Flag of Poland (1928-1980).svg}} [[:en:Lwów Grand Prix|Гран-пры Львова]] *{{flagicon|Люксембург}} [[:en:Luxembourg Grand Prix|Гран-пры Люксембурга]] *{{flagicon|Марока}} [[:en:Moroccan Grand Prix|Гран-пры Марока]] *{{flagicon|Нідэрланды}} [[:be-tarask:Гран-пры Нідэрляндаў|Гран-пры Нідэрландаў]] </div> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Нарвегія}} [[:en:Norwegian Grand Prix|Гран-пры Нарвегіі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Coppa Acerbo|Гран-пры Пескары]]<ref>Гран-пры Пескары таксама быў вядомы пад назвай "Coppa Acerbo" у 1924-39 гг.</ref> *{{flagicon|Расійская імперыя}} [[Гран-пры Расіі]] *{{flagicon|Лівія}} [[:en:Tripoli Grand Prix|Гран-пры Трыпалі]] *{{flagicon|Туніс}} [[:en:Tunis Grand Prix|Гран-пры Туніса]] *{{flagicon|ЗША}} [[:be-tarask:Гран-пры ЗША|Гран-пры ЗША]] *{{flagicon|Фінляндыя}} [[:en:Eläintarhan ajot|Гран-пры Фінляндыі]] *{{flagicon|Чэхаславакія}} [[:en:Czechoslovakian Grand Prix|Гран-пры Чэхаславакіі]] *{{flagicon|Швецыя}} [[:en:Swedish Grand Prix|Гран-пры Швецыі]] *{{flagicon|Швецыя}} [[:en:Swedish Winter Grand Prix|Зімовы Гран-пры Швецыі]] *{{flagicon|Эстонія}} [[:en:Estonian Grand Prix|Гран-пры Эстоніі]] *{{flagicon|ПАР|1928}} [[:en:South African Grand Prix|Гран-пры ПАР]] </div> {{Clear}} == Кіроўцы Гран-пры == Некаторыя вядомыя кіроўцы гонак Гран-Пры.<ref>[https://web.archive.org/web/20110514063353/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/da.htm The Golden Era Grand Prix - Drivers]</ref> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Antonio Ascari|Антоніа Аскары]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:André Boillot|Андрэ Байло]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Georges Boillot|Жорж Байло]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Pietro Bordino|П'етра Бардзіна]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Robert Benoist|Рабэр Бенуа]] *{{flagicon|Тайланд}} [[:en:Birabongse Bhanudej|Прынц Біра]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[:en:Manfred von Brauchitsch|Манфрэд фон Браўхіч]] *{{flagicon|ЗША}} [[:en:David Bruce-Brown|Дэвід Брус-Браун]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Antonio Brivio|Антоніа Брывіо]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Gastone Brilli-Peri|Гастонэ Брылі-Перы]] *{{flagicon|Румынія}} [[:ro:George Burianu|Гёрге Бурыану]] *{{flagicon|Нарвегія}} [[:sl:Eugen Bjørnstad|Ойген Б'ёрнстад]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Louis Wagner (racing driver)|Луі Вагнэр]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Achille Varzi|Акілле Варцы]] *{{flagicon|Швецыя}} [[:fr:Per Victor Widengren|Пер-Віктар Відэнгрэн]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Jean-Pierre Wimille|Жан-П'ер Віміль]] *{{flagicon|ESP|1785}} [[:en:Pierre de Vizcaya|П'ер дэ Віская]] *{{flagicon|Ірландыя}} [[:en:Kenelm Lee Guinness|Кенэльм Лі Гінэс]] *{{flagicon|Швейцарыя}} [[:en:Toulo de Graffenried|Тула дэ Графенрыд]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:en:William Grover-Williams|Уільям Гровер-Уільямс]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:Jules Goux|Жуль Гу]] *{{flagicon|Францыя}} [[:en:René Dreyfus|Рэнэ Дрэйфус]] *{{flagicon|Аўстрыя}} [[:sl:Charlie Jellen|Чарлі Елень]] *{{flagicon|Бельгія}} [[:en:Camille Jenatzy|Каміль Жэназі]] *{{flagicon|Чылі}} [[:en:Juan Zanelli|Хуан Занэлі]] </div> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Расійская імперыя}} [[:en:Boris Ivanowski|Барыс Іваноўскі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Giuseppe Campari|Джузэпэ Кампары]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[Рудольф Карачыёла]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[:en:Hermann Lang|Герман Ланг]] *{{flagicon|Бразілія}} [[:en:Chico Landi|Шыка Ландзі]] *{{flagicon|Чэхаславакія}} [[Іржы Крысціян фон Лобкавіц]] *{{flagicon|Германская імперыя}} [[:en:Christian Lautenschlager|Крысціян Лотэншлагер]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Emilio Materassi|Эміліа Матэрасі]] *{{flagicon|Каралеўства Югаславія}} [[:sr:Бошко Миленковић|Бошка Міленкавіч]] *{{flagicon|Алжыр}} [[:en:Guy Moll|Гі Мол]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Felice Nazzaro|Фелічэ Наццара]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Tazio Nuvolari|Тацыо Нуволары]] *{{flagicon|Nazi Germany}} [[:en:Bernd Rosemeyer|Бернд Розэмаер]] *{{flagicon|Швейцарыя}} [[:en:Hans Ruesch|Ханс Рош]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:en:Dario Resta|Дарыо Рэста]] *{{flagicon|Вялікабрытанія}} [[:en:Richard Seaman|Рычард Сімэн]] *{{flagicon|Аўстра-Венгрыя}} [[:en:Ferenc Szisz|Ферэнц Сіс]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[:en:Carlo Felice Trossi|Карла Фелічэ Тросі]] *{{flagicon|Italy|1861}} [[Луіджы Фаджыёлі]] *{{flagicon image|Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946; 3-2 aspect ratio).svg|link=Hungary}} [[:en:László Hartmann|Ласла Хартман]] *{{flagicon|Новая Зеландыя}} [[:en:Thomas Cholmondeley-Tapper|Томас Халмандэлі-Тапер]] *{{flagicon|Нідэрланды}} [[:en:Eddie Hertzberger|Эдзі Херцбергер]] *{{flagicon image|Flag of Poland (1928-1980).svg}} [[:en:Stanisław Czaykowski|Станіслас Чайкоўскі]] *{{flagicon|Манака}} [[:en:Louis Chiron|Луі Шырон]] *{{flagicon|Фінляндыя}} [[:en:Karl Ebb|Карл Эб]] </div> {{Clear}} == Пасляваенныя Гран-пры, што не былі часткай Формулы-1 == <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Венесуэла}} [[:en:1957 Venezuelan Grand Prix|Гран-пры Венесуэлы]] *{{flagicon|Данія}} [[:en:Danish Grand Prix|Гран-пры Даніі]] *{{flagicon|Інданезія}} [[:en:Indonesian Grand Prix|Гран-пры Інданезіі]] *{{flagicon|Мазамбік}} [[:en:Mozambique Grand Prix|Гран-пры Мазамбіка]] *{{flagicon|Макаа}} [[:en:Macau Grand Prix|Гран-пры Макаа]] *{{flagicon|Новая Зеландыя}} [[:en:New Zealand Grand Prix|Гран-пры Новай Зеландыі]] </div> <div style="width:50%; float:left"> *{{flagicon|Пуэрта-Рыка}} [[:en:Puerto Rico Grand Prix|Гран-пры Пуэрта-Рыка]] *{{flagicon|Радэзія}} [[:en:Rhodesian Grand Prix|Гран-пры Радэзіі]] *{{flagicon|Уругвай}} [[:nl:Grand Prix van Montevideo|Гран-пры Уругвая]] *{{flagicon|Філіпіны}} [[:en:Philippines Grand Prix|Гран-пры Філіпін]] *{{flagicon|Чылі}} [[:en:1950 Chilean Grand Prix|Гран-пры Чылі]] *{{flagicon|Шатландыя}} [[:en:1951 Scottish Grand Prix|Гран-пры Шатландыі]] </div> {{Clear}} {{зноскі}} == Крыніцы == * [https://web.archive.org/web/20080529172828/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gpw1.htm GRAND PRIX WINNERS 1895-1949] – Part 1 (1895-1916) * [https://web.archive.org/web/20080914083739/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gpw2.htm GRAND PRIX WINNERS 1895-1949] – Part 2 (1919-1933) * [https://web.archive.org/web/20081002000619/http://www.kolumbus.fi/leif.snellman/gpw3.htm GRAND PRIX WINNERS 1895-1949] – Part 3 (1934-1949) * {{youtube|6Huim_kZpxg|logo=1}} – канал пра аўтаспорт {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Формула-1]] [[Катэгорыя:Аўтагонкі Гран-пры]] 40xil92gwqc16v8t572mnp2yfh09rxn 0 810823 5174063 5165294 2026-08-01T09:58:35Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174063 wikitext text/x-wiki {{Песня |Назва = Here, There and Everywhere |Вокладка = |Мова = [[англійская мова|англійская]] |Выканаўца = [[The Beatles]] |Альбом = [[Revolver]] |Выпушчаны = [[5 жніўня]] [[1966]] {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} |Запісаны = 14 чэрвеня 1966, студыя «[[Эбі-Роўд (студыя)|Эбі-Роўд]]» |Жанр = [[софт-рок]]{{Sfn|Pollack|1994|}}, [[поп-музыка|поп]]{{Sfn|Moorefield|2005}} |Працягласць = 02:25 |Лэйбл = [[Parlophone]] |Аўтар = [[Джон Ленан|Ленан]] / [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] |Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] |Папярэдняя = [[Love You To]] |Нумар1 = 4 |Нумар2 = 5 |Наступная = [[Yellow Submarine (песня)|Yellow Submarine]] |Нумар3 = 6 }} '''«Here, There and Everywhere»''' ({{tr|Тут, там і паўсюль}}) — песня [[Вялікабрытанія|англійскага]] гурта «[[The Beatles]]», упершыню выпушчаная на альбоме [[1966]] года «''[[Revolver]]''». Асноўная частка кампазіцыі напісана [[Пол Мак-Картні|Полам Мак-Картні]], аднак афіцыйнае аўтарства прысвоена [[дуэт]]у [[Ленан — Мак-Картні]]. Гэта адна з лепшых меладычных кампазіцый [[Пол Мак-Картні|Пола Мак-Картні]], які неаднаразова вылучаў яе як адну са сваіх найлюбімейшых песень. Паведамляецца, што [[Джон Ленан]] лічыў кампазіцыю «лепшай песняй на альбоме», а ў інтэрв'ю [[1972]] года для часопіса «''[[Rolling Stone]]''» адзначыў, што гэта «адна з яго любімых песень "[[The Beatles]]"». У [[2000]] годзе музычны часопіс «''[[Mojo]]''» змясціў гэтую песню на 4-ю пазіцыю ў сваім спісе найвялікшых песень усіх часоў. == Пра песню == У кампазіцыі злучыліся два віды [[міксадыятоніка|міксадыятонікі]] (адпаведна, G"e и B"g), але вяртанне ў галоўную танальнасць [[соль мажор]] адбываецца праз аднайменнае супастаўленне [[соль мінор]]а і соль мажора<ref name=metamorfoza>[http://satanaz666.mylivepage.ru/wiki/195/199 Фрагмент из статьи «Стилевые метаморфозы рока, или путь к „третьей“ музыке»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029203055/http://satanaz666.mylivepage.ru/wiki/195/199 |date=2013-10-29 }}{{ref|ru}}</ref>. Тут тон «[[соль (нота)|соль]]» становіцца вышынным узроўнем, які злучае далёкія адно ад аднаго [[мі мінор]] і [[сі-бемоль мажор]]<ref name=metamorfoza />. У інтэрв'ю [[1980]] года [[Пол Мак-Картні]] ўзгадваў: {{пачатак цытаты}}Мне асабліва запомнілася тое, што адбылося, калі мы здымалі фільм «[[На дапамогу! (фільм, 1965)|На дапамогу!]]» у [[Обертаўэрн]]е, у [[Аўстрыя|Аўстрыі]]. Мы з [[Джон Ленан|Джонам]] жылі ў адным нумары, пасля дня здымак здымалі цяжкія лыжныя чаравікі, каб прыняць душ і падрыхтавацца да найпрыемнейшага — вячяэры і выпіўкі. Мы слухалі касету з нашымі новымі запісамі, у тым ліку і з маёй песняй «Here, There and Everywhere». Памятаю, як Джон сказаў: «Ведаеш, яна, бадай што, падабаецца мне больш за ўсе мае песні на гэтай касеце». Падобныя словы ад Джона — гэта высокая пахвала<ref name=letitbeatmartin>[http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_175.html Интервью с участниками группы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131105195151/http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_175.html |date=5 лістапада 2013 }} на сайте ''letitbeat.narod.ru''{{ref|ru}}</ref>.{{канец цытаты}} Выдатныя [[вакаліст|вакальныя]] гармоніі ў песні — уплыў гурта «[[The Beach Boys]]» і іх апошняга на момант запісу «''[[Revolver]]''» альбома «''[[Pet Sounds]]''». Мак-Картні казаў пра тое, што ў чарговай баладзе ён імкнуўся зраўняцца з лідарам «The Beach Boys» [[Браян Уілсан|Браянам Уілсанам]] і яго песняй «[[God Only Knows]]»<ref name=music-facts>[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Here_There_and_Everywhere/ Факты о песне «Here, There and Everywhere»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110313061234/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Here_There_and_Everywhere/ |date=13 сакавіка 2011 }} на сайте ''music-facts.ru''</ref>. Песня дэманструе адну з найвышэйшых вакальных партый Мак-Картні. У сваёй аўтабіяграфіі музыкант прызнаваўся, што пры запісе гэтай песні ён імкнуўся спяваць, як [[Марыяна Фейтфул]]<ref name="Songfacts">{{cite web|access-date=2007-01-15 |url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=105 |title=Here, There and Everywhere |publisher=Songfacts |archive-url=https://www.webcitation.org/66my5Oz9s?url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=105 |archive-date=2012-04-09 }}</ref>. Новая версія песні была змікшыравана Джорджам Марцінам для сінгла «[[Real Love]]» у 1996 годзе («камбінацыя 7 дубля (монаверсія з вакалам Мак-Картні) і стэрэаверсіі 1995 года з вакальнымі партыямі»). == У запісе ўдзельнічалі == * [[Пол Мак-Картні]] — дубляваны вакал, акустычная гітара, бас-гітара, пстрычкі пальцамі * [[Джон Ленан]] — бэк-вакал, пстрычкі пальцамі * [[Джордж Харысан]] — бэк-вакал, сола-гітара, пстрычкі пальцамі * [[Рынга Стар]] — [[ударная ўстаноўка|барабаны]], пстрычкі пальцамі * [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] — прадзюсар * [[Джэф Эмерык]] — інжынер == Кавер-версіі == Песню неаднаразова перапявалі іншыя выканаўцы, напрыклад<ref name="CoverTogether">{{cite web|title=Усе каверы разам: Here, There, and Everywhere |url=http://covertogether.com/song/here-there-and-everywhere |access-date=2009-10-10 |archive-url=https://www.webcitation.org/66my6HE6L?url=http://covertogether.com/song/here-there-and-everywhere |archive-date=2012-04-09 }}</ref>: * [[Перы Кома]] * [[Джон Дэнвер]] * [[Селін Дыён]] == Уплыў на поп-культуру == * Песня гучыць у раннім фільме [[Мікіта Сяргеевіч Міхалкоў|Мікіты Міхалкова]] «И эти губы, и глаза зелёные…» 1967 года, экранізацыі аднайменнага апавядання [[Джэром Дэвід Сэлінджэр|Сэлінджэра]]. * У папулярным тэлевізійным серыяле «[[Сябры (тэлесерыял)|Сябры]]» гэтая песня граецца на металічных стальных барабанах, калі адна з гераінь серыяла [[Фібі Буфе]] праходзіць паміж радамі царквы падчас яе вясельнай цырымоніі. Гэта быў другі выпадак, калі песня, напісаная [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]], выкарыстоўвалася ў гэтым серыяле ў якасці вясельнай песні. Упершыню іншая песня музыканта «My Love» гучыць на вяселлі [[Чэндлер Бінг|Чэндлера Бінга]] і [[Моніка Гелер|Монікі]]. * [[Джэф Эмерык]], які працаваў у якасці інжынера гуказапісу альбомаў «The Beatles», выкарыстаў назву песні ў загалоўку сваіх мемуараў<ref>{{Кніга|аўтар=Geoff Emerick, Howard Massey|загаловак=Here, There and Everywhere: My Life Recording the Music of the Beatles|спасылка=https://books.google.ru/books/about/Here_There_and_Everywhere.html?id=WOk8TP8o018C|выдавецтва=Penguin|год=2006-03-16|старонак=755|isbn=9781101218242|archivedate=2018-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181017203036/https://books.google.ru/books/about/Here_There_and_Everywhere.html?id=WOk8TP8o018C}}</ref>. * У камп'ютарнай гульні ''[[Grand Theft Auto IV]]'' гэтая назва з'яўляецца дэвізам аўтобуснай кампаніі і напісана на кожным аўтобусе. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{cite web |work = Cover Together |title = Here, There, and Everywhere |year = 2009 |url = http://covertogether.com/song/here-there-and-everywhere |access-date = 2009-10-10 |ref = Cover_Together2009 |archive-url = https://www.webcitation.org/66my6HE6L?url=http://covertogether.com/song/here-there-and-everywhere |archive-date = 2012-04-09 }} * {{кніга |год=2005 |загаловак=Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties |выдавецтва=Pimlico (Rand) |месца=London |выданне=Second Revised |isbn=1-844-13828-3 |ref=MacDonald |мова=en |аўтар=[[Іэн Макдональд|MacDonald, Ian]] }} * {{кніга |год=1997 |загаловак=Paul McCartney: Many Years From Now |спасылка=https://archive.org/details/paulmccartneyman00mile |выдавецтва={{Нп3|Henry Holt and Company}} |месца=New York |isbn=0-8050-5249-6 |ref=Miles |мова= |аўтар={{Нп3|Barry Miles|Miles, Barry|en|Barry Miles}} }} * {{кніга |год=1994 |загаловак='Notes on "Here, There, And Everywhere" |выдавецтва=icce.rug.nl |спасылка=http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/htae.shtml |мова= |ref=Pollack |аўтар={{Нп3|Alan W. Pollack|Pollack, Alan W.|en|Alan W. Pollack}} |archive-date=14 чэрвеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614163318/https://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/htae.shtml }} * {{кніга |год=2000 |загаловак=All We Are Saying: The Last Major Interview with John Lennon and Yoko Ono |спасылка=https://archive.org/details/allwearesayingla00lenn |выдавецтва=St. Martin’s Press |месца=New York |isbn=0-312-25464-4 |ref=Sheff |мова=en |аўтар={{Нп3|David Sheff|Sheff, David|en|David Sheff}} }} * {{кніга |год=1989 |загаловак=A Life In The Shadows |выдавецтва=Viking Books |ref=Bruce |мова= |аўтар={{Нп3|Bruce Welch|Welch, Bruce|en|Bruce Welch}} }} * {{кніга |год=2005 |загаловак=The producer as composer: shaping the sounds of popular music |спасылка=https://archive.org/details/producerascompos0000moor |выдавецтва=MIT Press |isbn=0-262-13457-8 |старонкі=[https://archive.org/details/producerascompos0000moor/page/35 35] |ref=Moorefield |мова=en |аўтар={{Нп3|Virgil Moorefield|Moorefield, Virgil|en|Virgil Moorefield}} }} * [http://www.azchords.com/b/beatles-tabs-410/herethereandeverywhere-tabs-100979.html Акорды песні]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100102150731/http://www.azchords.com/b/beatles-tabs-410/herethereandeverywhere-tabs-100979.html |date=2 студзеня 2010 }}{{ref|en}} * [http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Here_There_and_Everywhere/ О песне] на сайце ''music-facts.ru''{{ref|ru}} {{The Beatles}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Песні паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] 6kxmvrtq6o99qzovr3405laseaq8z6g 0 811019 5173959 5167178 2026-08-01T02:36:35Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173959 wikitext text/x-wiki {{Песня | Назва = And Your Bird Can Sing | Вокладка = | Выканаўца = [[The Beatles]] | Аўтар = [[Ленан — Мак-Картні]] | Альбом = [[Revolver]] | Дата выпуску = [[5 жніўня]] [[1966]] {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} | Дата запісу = [[20 красавіка|20]], [[26 красавіка]] [[1966]], [[Эбі-Роўд (студыя)|студыя «Эбі-Роўд»]] | Жанр = {{flatlist| * [[паўэр-поп]]<ref name="Riley">{{кніга |спасылка=https://books.google.com/books?id=lOGkfdTsh0YC&pg=PT425#v=onepage&q&f=false |загаловак=Lennon: The Man, the Myth, the Music - The Definitive Life |старонкі=425 |выдавецтва=Hyperion Books |isbn=1-4013-0393-5 | мова = en |аўтар={{Нп3|Tim Riley (music critic)|Riley, Tim|en|Tim Riley (music critic)}}}}</ref> * [[псіхадэлічны поп]]<ref name="NME">NME, 21 March 2015, page 54, "psychedelic, but also propulsive, setting the song apart from the other jangly psych-pop songs of the time"</ref> }} [[хард-рок]] | Мова = | Працягласць = 2:01 | Лэйбл = [[Parlophone]] | Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] | Папярэдняя = [[Good Day Sunshine]] | Нумар1 = 8 | Нумар2 = 9 | Наступная = [[For No One]] | Нумар3 = 10 | Яшчэ = }} '''«And Your Bird Can Sing»''' ({{tr|І твая пташка ўмее спяваць}}) — песня [[Вялікабрытанія|англійскага]] гурта «[[The Beatles]]», упершыню выпушчаная на альбоме [[1966]] года ''«[[Revolver]]»'' у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] і на альбоме ''«[[Yesterday and Today]]»'' у [[ЗША]]. Песня напісана [[Джон Ленан|Джонам Ленанам]], але прыпісана дуэту [[Ленан — Мак-Картні]]. Першапачатковы варыянт назвы песні — «You Don’t Get Me» ({{tr|Ты не атрымаеш мяне}}). [[Джон Ленан|Ленан]] лічыў «And Your Bird Can Sing» нявартай і малацікавай, відаць, з прычыны [[сюррэалізм|сюррэалістычнага]] тэксту. Між тым у спісе сотні найвыдатнейшых [[сола-гітара|гітарных сола]] часопіса «[[Guitar World]]» песня заняла 69 месца<ref name=world>[http://www.guitarworld.com/ «100 лепшых гітарных сола»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131023035822/http://www.guitarworld.com/ |date=23 кастрычніка 2013 }} на афіцыйным сайце часопіса «Guitar World»</ref>. У музычным плане, аднак, гэтая кампазіцыя — адна з мацнейшых у альбоме, яе жывіць неардынарная [[гітара|гітарная]] мелодыя і ўпэўнены [[вакал]] [[Джон Ленан|Ленана]]<ref name=bitli>[http://www.lib.ru/SONGS/BEAT/guidetour.txt_with-big-pictures.html Джон Робертсон. «Полный путеводитель по музыке "The Beatles"»] {{Cite web |url=http://lib.ru/SONGS/BEAT/guidetour.txt_with-big-pictures.html |title=Крыніца|access-date=2009-12-21 |archive-date=2007-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071101095338/http://lib.ru/SONGS/BEAT/guidetour.txt_with-big-pictures.html |url-status=bot: unknown }} на сайце ''lib.ru''</ref>. «And Your Bird Can Sing» у далейшым атрымала ад свайго аўтара [[Джон Ленан|Джона Ленана]] ганаровае званне ''«яшчэ адзін хорар»'' ({{lang-en|«another horror»}}) і выклікала [[іронія|іранічную]] ўсмешку: ''«пустая каробка ў падарункавай абгортцы»'' ({{lang-en|«fancy paper around an empty box»}}). Тэкст паслядоўна працягваў лінію [[нонсэнс]]у ''«[[Norwegian Wood (This Bird Has Flown)|Norwegian Wood]]»'', быў яшчэ больш мінімалістычным і бессюжэтным<ref name=bird>Фрагмент из статьи «And Your Bird Could Sing: "The Beatles" и Марианна Фэйтфулл» // beatles.ru.</ref>. == Пра песню == Песня адметная сваім загадкавым зместам і адрозніваецца гучаннем адразу дзвюх сола-[[гітара|гітар]] у выкананні [[Джордж Харысан|Джорджа Харысана]] і [[Пол Мак-Картні|Пола Мак-Картні]]. Існуе некалькі меркаванняў пра крыніцы, якія натхнілі [[Джон Ленан|Ленана]] на стварэнне кампазіцыі, што нагадвае паводле свайго гучання іншую кампазіцыю альбома — ''«[[She Said She Said]]»'': * Прынята лічыць, што песня адрасавана франтмену гурта «[[The Rolling Stones]]» [[Мік Джагер|Міку Джагеру]] і яго сяброўцы («bird») [[Марыяна Фэйтфул|Марыяне Фэйтфул]]. «Bird» — выражэнне з папулярнага [[слэнг]]у 1960-х. Магчыма, [[Джон Ленан|Ленан]] [[іронія|іранізаваў]] наконт не самага выдатнага вакалу Марыяны<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-414922/Marianne-Faithfull-makes-recovery-breast-cancer.html|title=«Марыяна Фэйтфул цалкам аднавілася пасля раку малочнай залозы»|last=Сімпсан|first=Рычард|date=2006-11-06|publisher=Mail Online|access-date=2009-11-27|archive-date=2009-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091130045345/http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-414922/Marianne-Faithfull-makes-recovery-breast-cancer.html}}</ref>. * У сваёй кнізе «Каханне нельга купіць» ([[2007]]) Джонатан Гоўлд выказаў меркаванне, што тэма песні была навеяна [[прэс-рэліз]]ам [[тэлевізійная праграма|тэлевізійнага шоў]] [[Фрэнк Сінатра|Фрэнка Сінатры]], пабудаваным на супастаўленні спеву [[крунер]]а і «[[The Beatles]]» — ''«kid singers wearing mops»'' ({{lang-en|''«юныя спевакі з прычоскамі, як у [[швабра|швабры]]»''}}). Версія таксама мае права на існаванне, бо Сінатра любіў называць сябе і іншых выканаўцаў «[[птушка|птушкай]]» — «bird»<ref name=music-facts>[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/And_Your_Bird_Can_Sing/ Факты о песне "And Your Bird Can Sing "] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111005222556/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/And_Your_Bird_Can_Sing/ |date=5 кастрычніка 2011 }} на сайте ''music-facts.ru''</ref>. Назва песні «And Your Bird Can Sing» таксама выкарыстоўвалася ў [[саўндтрэк]]у да [[мультыплікацыя|мультыплікацыйнага]] [[тэлесерыял|серыял]]а ''«[[The Beatles (тэлесерыял)|The Beatles]]»''. Кампазіцыя таксама гучыць у папулярнай [[відэагульня|камп'ютарнай відэагульні]] ''«[[The Beatles: Rock Band]]»''. У радку ''«Seven wonders»'', які можна сустрэць у песні, маюцца на ўвазе «The Seven Wonders of the World» — «[[Сем цудаў свету]]». У антычнай старажытнасці да іх адносілі [[піраміда (збудаванне)|піраміды]] [[Егіпет|Егіпта]], [[Вісячыя сады Семіраміды]] і г. д., пазней у гэты пералік сталі ўключаць [[Вялікая кітайская сцяна|Вялікую кітайскую сцяну]], [[Пізанская вежа|Пізанскую вежу]] і іншыя славутасці. == Запіс == Гітарнае сола выконваецца ўжывую, без накладанняў [[Пол Мак-Картні|Полам Мак-Картні]] і [[Джордж Харысан|Джорджам Харысанам]]. У першапачатковым варыянце, запісаным [[20 красавіка]] [[1966]] года, Харысан запісаў сола адзін на дванаццаціструннай гітары [[Rickenbacker]]<ref>Марк Льюісан. ''«Усе гуказапісныя сесіі гурта "The Beatles"»'', с. 22, 24</ref>. Гэтую версію з накладаннямі рогату [[Джон Ленан|Ленана]] і [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] можна пачуць на альбоме ''«[[Anthology 2]]»''. == У запісе ўдзельнічалі == * [[Джон Ленан]] — вядучы вакал, рытм-гітара, воплескі * [[Пол Мак-Картні]] — гарманічны [[вакал]], [[бас-гітара]], [[сола-гітара]], воплескі * [[Джордж Харысан]] — гарманічны вакал, сола-гітара, воплескі * [[Рынга Стар]] — [[барабаны]], [[тамбурын]] == Кавер-версіі == Свае версіі песні былі запісаны многімі выканаўцамі: * гуртом «[[The Jam]]»; * гуртом «[[Любэ]]»; * [[Джэк Блэк|Джэкам Блэкам]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.azchords.com/b/beatles-tabs-410/gooddaysunshine-tabs-169869.html Акорды песні] * [http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/gds.shtml Нататкі Алана Полака]{{ref|en}} * [http://www.beatlesbible.com/songs/and-your-bird-can-sing/ Біблія «The Beatles»]{{ref|en}} * [https://www.youtube.com/watch?v=FTnD-N_liuY And Your Bird Can Sing (Take 2, 1966)] (з «The Beatles Anthology 2», CD1) {{The Beatles}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Песні паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] 1zutpfitm4vyytxrl8m65orosty0o50 0 811038 5174043 5167231 2026-08-01T08:06:39Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174043 wikitext text/x-wiki {{Песня |Назва = For No One |Вокладка = |Выканаўца = [[The Beatles]] |Аўтар = [[Ленан — Мак-Картні]] |Альбом = [[Revolver]] |Дата выпуску = [[5 жніўня]] [[1966]] |Дата запісу = [[9 мая|9]], [[16 мая|16]] і [[19 мая]] [[1966]], [[Эбі-Роўд (студыя)|студыя «Эбі-Роўд»]] |Жанр = [[барока-поп]] |Мова = |Працягласць = 2:01 |Лэйбл = [[Parlophone]] |Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] |Папярэдняя = [[And Your Bird Can Sing]] |Нумар1 = 9 |Нумар2 = 10 |Наступная = [[Doctor Robert]] |Нумар3 = 11 |Яшчэ = }} '''«For No One»''' ({{tr|Ні для каго}}) — песня гурта «[[The Beatles]]», напісаная [[Пол Мак-Картні|Полам Мак-Картні]]. Упершыню з'явілася на сёмым студыйным альбоме гурта «[[Revolver]]» у [[1966]] годзе. == Гісторыя стварэння == [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] напісаў песню ў сакавіку 1966 года падчас канікул у [[Швейцарыя|Швейцарыі]], дзе адпачываў са сваёй дзяўчынай [[Джэйн Эшэр]]<ref name="miles289">Бары Майлз (1997), с. 289.</ref>. Першапачаткова песня называлася «Why Did It Die?»<ref name="dowlding142">Уільям Доўлдынг. «Песні "The Beatles"» (1989), с. 142.</ref>. Пазней музыкант успаінаў: {{пачатак цытаты}}Я ўпершыню адправіўся ў [[Швейцарыя|Швейцарыю]] катацца на лыжах. На лыжы я ўстаў на здымках фільма «[[На дапамогу! (фільм, 1965)|На дапамогу!]]», і гэта мне спадабалася, таму я вярнуўся туды і ў рэшце рэшт засеў у цеснай ваннай нейкага швейцарскага замка і напісаў «For No One». Памятаю сыходную басовую тэму, на якой пабудавана ўся песня, памятаю персанажа з яе — дзяўчыну, якая накладвае [[макіяж]]<ref name=letitbeat>[http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_172.html Фрагмент интервью с Полом Маккартни] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150606045706/http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_172.html |date=6 чэрвеня 2015 }} на сайце ''letitbeat.narod.ru''{{ref|ru}}</ref>.{{канец цытаты}} Запіс рытм-трэка быў зроблены Мак-Картні ([[фартэпіяна]]) і [[Рынга Стар|Старам]] ([[ударныя музычныя інструменты|ударныя]]) [[9 мая]] [[1966]] года. Потым былі зроблены накладанні [[бас-гітара|бас-гітары]], [[бубен|бубна]], [[вакаліст|вакалу]] ([[16 мая]]) і [[валторна|валторны]] ([[19 мая]])<ref name="lewisohn78">Марк Льюісан (1988), с. 78—79.</ref>. Даволі працяглае сола на валторне выконвае [[Алан Сівіл]] з [[Лондан]]скай [[Філармонія (аркестр)|філармоніі]] (мелодыю сачыніў Мак-Картні, а натыраваў аранжыроўшчык і прадзюсар гурта [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]], прычым ён пакінуў фа-дыез і соль-дыез другой актавы, якія выходзяць за межы нармальнага валторнавага дыяпазону<ref>Уся песня гучыць у танальнасці сі мажор. Гэтая незвычайная танальнасць утварылася ў выніку крыху паскоранага прайгравання арыгінальнай фанаграмы.</ref>). Пра інструментоўку гэтай песні Марцін у далейшым успамінаў: {{пачатак цытаты}}Мелодыя «For No One» сыграна на маіх уласных клавікордах. Я прынёс іх з дому, бо лічыў, што яны прыгожа гучаць; запісваць такі інструмент было нязвыкла, а сыграў на ім Пол. Але нам патрэбны быў яшчэ і нечаканы духавы інструмент, і ён выбраў [[валторна|валторну]]. Пол не адразу зразумеў, як бліскуча грае Алан Сівіл. Тое, што ён сыграў, было грандыёзна, але Пол сказаў: «Па-мойму, ты зможаш сыграць і палепей. Я не маю рацыю, Алан?» Алан ледзь не выбухнуў. Канешне, лепш ён не сыграў, і тое, што ён сыграў, — гэта тое, што вы і цяпер чуеце на пласцінцы<ref name=letitbeatmartin>[http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_173.html Фрагмент интервью с Джорджем Мартином] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140720060619/http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_173.html |date=20 ліпеня 2014 }} на сайте ''letitbeat.narod.ru''{{ref|ru}}</ref>.{{канец цытаты}} == Кавер-версіі == Песня неаднаразова перапявалася многімі выканаўцамі, у тым ліку: * [[Лайза Мінелі|Лайзай Мінелі]] на альбоме [[1967]] года «Liza Minnelli»; * [[Каэтану Велозу]] ў [[1975]] годзе на пласцінцы «Qualquer Coisa»; * самім Полам Мак-Картні для саўндтрэка да фільма [[1984]] года «Перадай прывітанне Брод-стрыт»; * [[Эн Сафі фон Отэр]] і [[Элвіс Кастэла|Элвісам Кастэла]] на альбоме ''For the Stars'' [[2001]] года; * [[Мікалай Вячаслававіч Растаргуеў|Мікалаем Растаргуевым]] з гуртом «[[Любэ]]» для альбома [[2007]] года «The Beatles Tribute». == У запісе ўдзельнічалі == * [[Пол Мак-Картні]] — вядучы вакал, [[бас-гітара]], [[фартэпіяна]], [[клавікорд]] * [[Рынга Стар]] — [[ударная ўстаноўка|барабаны]], [[бубен|тамбурын]], [[маракас]] * [[Алан Сівіл]] — [[валторна]] == Літаратура == * The Beatles (2000). «Анталогія "The Beatles"». Сан-Францыска: Chronicle Books. ISBN 0-8118-2684-8. * Уільям Доўлдынг (1989). «Песні The Beatles». Нью-Ёрк: Simon & Schuster. ISBN 0-671-68229-6. * [[Джэф Эмерык]], Говард Мэсі (2006). «Тут, там і паўсюль: маё жыццё ў запісе музыкі "The Beatles"». Нью-Ёрк: Penguin Books. ISBN 1-592-40179-1. * [[Марк Льюісан]] (1988). «Гуказапісныя сесіі "The Beatles"». Нью-Ёрк: Harmony Books. ISBN 0-517-57066-1. * [[Бары Майлз]] (1997). «Пол Мак-Картні: Шмат гадоў таму». Нью-Ёрк: Henry Holt and Company. ISBN 0-8050-5249-6. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/fno.shtml Нататкі Алана Полака пра песню «For No One»]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130529145142/http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/fno.shtml |date=29 мая 2013 }} * [http://www.lastfm.ru/music/The+Beatles/_/For+No+One Песня «For No One»]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091003053613/http://www.lastfm.ru/music/The+Beatles/_/For+No+One |date=3 кастрычніка 2009 }} на сайце [[Last.fm]] * [http://www.mp3lyrics.org/b/beatles/for-no-one/ Тэкст песні]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090206133511/http://www.mp3lyrics.org/b/beatles/for-no-one/ |date=6 лютага 2009 }} {{The Beatles}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Песні паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] ti1d15m6ef74hg72735x54ya3uy0jq3 0 811060 5174105 5167456 2026-08-01T11:35:35Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174105 wikitext text/x-wiki {{Песня |Назва = I Want to Tell You |Вокладка = |Выканаўца = [[The Beatles]] | Аўтар = [[Джордж Харысан]] |Альбом = [[Revolver]] |Дата выпуску = [[5 жніўня]] [[1966]] {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} | Дата запісу = [[2]]—[[3 чэрвеня]] [[1966]], [[Эбі-Роўд (студыя)|студыя «Эбі-Роўд»]] |Жанр = [[рок-музыка|рок]] |Мова = |Працягласць = 2:29 |Лэйбл = [[Parlophone]] |Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] |Папярэдняя = [[Doctor Robert]] |Нумар1 = 11 |Нумар2 = 12 |Наступная = [[Got to Get You into My Life]] |Нумар3 = 13 |Яшчэ = }} '''«I Want to Tell You»''' ({{tr|Я хачу сказаць табе}}) — песня «[[The Beatles]]», напісаная [[Джордж Харысан|Джорджам Харысанам]] і выпушчаная на сёмым студыйным альбоме гурта «[[Revolver]]» у [[1966]] годзе. Гэта трэцяя песня [[Джордж Харысан|Харысана]] на альбоме. == Пра песню == Трывожны настрой песні акуратна падкрэсліваецца рэзкім [[акорд]]ам, які ўзнікае пад канец кожнага куплета. На «[[Taxman]]» Харысан сыграў D7#9, а на «I Want to Tell You» — зусім адчайны E7b9 — акорд, які [[Джон Ленан|Ленан]] потым (у [[1968]] годзе) ужыў у трагічнай «[[I Want You (She’s So Heavy)]]», што ўвайшла ў альбом «[[Abbey Road]]» [[1969]] года<ref name=guitar>[http://www.guitars.ru/03/info.php?z990 Фрагмент из статьи «Тихий ураган»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100125170723/http://www.guitars.ru/03/info.php?z990 |date=25 студзеня 2010 }} на ''guitars.ru''</ref>. Першапачатковымі варыянтамі назвы песні былі «Laxton’s Supreme» і «I Don’t Know»<ref name=music-facts>[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I_Want_to_Tell_You/ Факты о песне «I Want to Tell You»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091019030235/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I_Want_to_Tell_You/ |date=19 кастрычніка 2009 }} на сайце ''music-facts.ru''</ref> (апошняя назва з'явілася пасля пытання Джорджа Марціна: «Як называецца гэтая песня?» — на што Харысан адказаў: «Я не ведаю» ([[англійская мова|англ.]] «I Don’t Know»)). Хаця меладычная [[поп-музыка|поп]]-кампазіцыя мае агульныя падабенствы з іншымі песнямі альбома, песня «I Want to Tell You» пабудавана на гучанні [[Музыка Індыі|індыйскай музыкі]]. Аднак гэтае гучанне менш выражана, чым у песні «[[Love You To]]» (іншай песні Харысана з гэтага альбома). [[Джордж Харысан|Харысан]] зноў адкрывае перад слухачом наўмысна [[рэальнасць|рэалістычную]] і ў нечым недарэчную карціну няскладзеных адносін, у слухача ўзнікае адчуванне, што гэта звычайная рэч. Песня пабудавана на арганным пункце з рэдкім адхіленнем ад ключа [[ля мажор]]. Тут, як і ў «[[If I Needed Someone]]», краевугольным каменем з'яўляецца непаўторны гарманічны вакал [[Джон Ленан|Ленана]] і [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]]. Гэта ў значнай ступені робіць гучанне [[бас-гітара|бас-гітары]] бесперапынным і амаль гіпнатычным. Гучанне іншага музычнага інструмента, які сыграў вядучую ролю ў кампазіцыі ([[фартэпіяна]]), можна пачуць на працягу ўсёй кампазіцыі. Песня пачынаецца і заканчваецца партыяй [[сола-гітара|сола-гітары]], а таксама перыядычна паўтараецца ў прамежках паміж радкамі песні. Такім чынам, гітарнае гучанне ў гэтай кампазіцыі надае структуры песні неабходную музычную форму. Адметна, што гэта адна з нямногіх песень «The Beatles», у якой ужываецца характэрнае нарастанне ва ўступе (іншы вядомы прыклад — песня «[[Eight Days a Week]]»). Заканчэнне — дзе гурт паўтарае фразу «Я маю час» па ўводным рыфе гітары — паказвае вядомы метад ужывання [[мелізм]]у, які належыць [[Пол Мак-Картні|Полу Мак-Картні]]. У «I Want to Tell You» [[бас-гітара]] была накладзена на гатовы рытм-трэк. У далейшым музыканты рабілі гэтак жа ў працы над іншымі сваімі запісамі<ref>Карл Морын. «Эвалюцыя "Beatles": тэхналогія гуказапісу», ([[1998]]). </ref>. == Значэнне == Сам [[Джордж Харысан|Харысан]] казаў: «Песня "I Want to Tell You" — пра лавіну думак, якія бывае так цяжка запісаць, выказаць або перадаць»<ref name=letitbeatmartin>[http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_175.html Интервью с участниками группы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131105195151/http://letitbeat.narod.ru/anthology/anthology_175.html |date=5 лістапада 2013 }} на сайте ''letitbeat.narod.ru'' {{ref|ru}}</ref>. Разлад у лірыцы ўмацаваны супярэчлівай атмасферай песні — прадуктам шматлікіх элементаў уключна з няспынным [[акорд]]ам [[фартэпіяна]] на заднім плане і кантрастам паміж стрыманым вядучым [[вакаліст|вакалам]] Харысана і вакальнымі гармоніямі [[Джон Ленан|Ленана]] — [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]], якія ствараюць пачуццё трывогі і хвалявання. У інтэрв'ю 1980-х гадоў [[Пол Мак-Картні|Мак-Картні]] распавядаў: {{пачатак цытаты}}Гэтым індыйскім гучаннем мы абавязаны [[Джордж Харысан|Джорджу]]. Мы толькі пачыналі слухаць індыйскую музыку і ўслухоўвацца ў яе, нам спадабалася гэтая ідэя, бо мы і раней устаўлялі ў свае песні падобныя фрагменты. Але Джордж сур'ёзна захапіўся індыйскай музыкай, пабываў на канцэртах [[Раві Шанкар]]а, потым пазнаёміўся з ім і заявіў: ''«Ён мяне ўразіў як чалавек. Ён непараўнаны. Ён адзін з найвялікшых!»'' Раві Шанкар не ведаў, што Джордж сур'ёзна ставіцца да ўсяго гэтага, а калі даведаўся, то таксама быў уражаны. Таму, думаю, яны знайшлі адзін аднаго. Так мы даведаліся пра індыйскую музыку. Зусім няблага спрабаваць спалучыць два віды музыкі, мы пачалі з найпрасцейшага, і альбом стаў прыкметна лепшым. У ім было цяпер нешта ад індыйскай музыкі, і ён дапамагае людзям зразумець яе, бо адразу палюбіць такую музыку вельмі цяжка. Але варта ўслухацца ў яе, і зразумееш, што яна надзвычайная<ref name=letitbeatmartin />.{{канец цытаты}} Энергічны варыянт «I Want to Tell You» адкрывае канцэртны альбом ''[[Live in Japan (альбом Джорджа Харысана)|Live in Japan]]'', запісаны падчас гастроляў [[1992]] года ў [[Японія|Японіі]]. Песня гучыць даўжэй дзякуючы саліраванню [[гітара|гітар]] [[Джордж Харысан|Джорджа Харысана]] і [[Эрык Клэптан|Эрыка Клэптана]]. Харысан таксама змяніў і тэкст песні: замест ''«Але калі я паводжу сябе не па-добраму, гэта не мая свядомасць, гэта я»'' ён прапанаваў супрацьлеглы варыянт ''«it isn’t me, it’s just the mind»''<ref name=autogenerated1>[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I_Want_to_Tell_You/ Факты о песне "I Want to Tell You "] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091019030235/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I_Want_to_Tell_You/ |date=19 кастрычніка 2009 }} на сайте ''music-facts.ru''</ref>. == У запісе ўдзельнічалі == * [[Джордж Харысан]] — вядучы дубляваны вакал, [[сола-гітара]], воплескі * [[Пол Мак-Картні]] — [[бас-гітара]], [[фартэпіяна]], гарманічны вакал, воплескі * [[Джон Ленан]] — [[тамбурын]], гарманічны вакал, воплескі * [[Рынга Стар]] — [[ударная ўстаноўка|барабаны]], [[маракас]] == Іншыя версіі == * [[Джордж Харысан]] выканаў гэтую песню як уводную на канцэрце для партыі натуральнага закону [[6 красавіка]] [[1992]] года. * [[Джэф Лін]] (альбом «[[Concert for George]]», [[2003]]). * [[The Grateful Dead]] (летні канцэртны тур, [[1994]]). == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.azchords.com/b/beatles-tabs-410/iwanttotellyou-tabs-169881.html Акорды песні]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20101205201643/http://www.azchords.com/b/beatles-tabs-410/iwanttotellyou-tabs-169881.html |date=5 снежня 2010 }} {{ref|en}} * [http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/iwtty.shtml Нататкі Алана Полака]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091026120735/http://www.icce.rug.nl/~soundscapes/DATABASES/AWP/iwtty.shtml |date=26 кастрычніка 2009 }} {{ref|en}} * [http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I_Want_to_Tell_You/ Пра песню]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091019030235/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/I_Want_to_Tell_You/ |date=19 кастрычніка 2009 }} на сайце ''music-facts.ru''{{ref|ru}} {{The Beatles}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Песні паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] 5by8n91v5bbnfl6qae4rtie8sok8qu7 0 811063 5174054 5167483 2026-08-01T09:18:28Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5174054 wikitext text/x-wiki {{Сінгл | Назва = Got to Get You into My Life | Вокладка = | Выканаўца = [[The Beatles]] | Альбом = [[Revolver]] | Бок Б = «[[Helter Skelter (песня)|Helter Skelter]]» | Выпушчаны = 31 мая 1976 <small>(ЗША)</small> | Фармат = [[грампласцінка|7”]] | Запісаны = [[7 красавіка]], [[17 чэрвеня]] [[1966]], [[Эбі-Роўд (студыя)| студыя «Эбі-Роўд»]] | Жанры = {{flatlist| * [[рытм-н-блюз]]<ref>Brackett, Nathan; Hoard, Christian (2 November 2004). [https://books.google.ru/books?id=t9eocwUfoSoC&pg=PA53&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The New Rolling Stone Album Guide] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180629155435/https://books.google.ru/books?id=t9eocwUfoSoC&pg=PA53&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=29 чэрвеня 2018 }} (4th ed.). Simon & Schuster. p. 53. ISBN 0-7432-0169-8.</ref> * [[рок-музыка|рок]]<ref>Kenneth Womack, Todd F. Davis (2006). [https://books.google.ru/books?id=Y_u7ymU5FwYC&pg=PA118&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Reading the Beatles: Cultural Studies, Literary Criticism, And the Fab Four] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180629155511/https://books.google.ru/books?id=Y_u7ymU5FwYC&pg=PA118&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=29 чэрвеня 2018 }}. SUNY Press. p. 119. ISBN 0-7914-6716-3.</ref> * [[соўл]]<ref>{{cite web|author=James Sullivan|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/15-songs-you-didnt-know-were-about-drugs-46810/the-beatles-got-to-get-you-into-my-life-92025/|title=15 Songs You Didn’t Know Were About Drugs|lang=en|date=2013-07-14|website=[[Rolling Stone]]|access-date=2019-07-29|archive-date=2019-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425165221/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/15-songs-you-didnt-know-were-about-drugs-46810/the-beatles-got-to-get-you-into-my-life-92025/|url-status=live}}</ref> }} | Кампазітар = [[Ленан — Мак-Картні]] | Працягласць = 2:27 <small>(стэрэа)</small><br>2:35 <small>(мона)</small> | Лэйбл = [[Capitol Records]] {{USA}} | Прадзюсар = [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] | Агляды = * ''[[Billboard]]'' ► без ацэнкі<ref name="Billboardreview">{{артыкул|спасылка=https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Billboard/70s/1976/Billboard%201976-06-05.pdf|загаловак=Top Singles Picks: The Beatles — «Got to Get You into My Life»|мова=en|выданне=''[[Billboard]]''|тып=magazine|год=1976|месяц=6|чысло=5|том=88|нумар=23|старонкі=74|месца=New York|выдавецтва=Billboard Publications Inc.|issn=0006-2510|archive-url=https://web.archive.org/web/20231029165720/https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Billboard/70s/1976/Billboard%201976-06-05.pdf|archive-date=2023-10-29}}</ref> * ''[[Cashbox]]'' ► без ацэнкі<ref name="Cashboxreview">{{артыкул|спасылка=https://worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Cash-Box/70s/1976/Cash-Box-1976-06-05.pdf|загаловак=Singles Reviews: The Beatles — «Got to Get You into My Life»|мова=en|выданне=''[[Cashbox]]''|тып=magazine|год=1976|месяц=6|чысло=5|том=38|нумар=2|старонкі=16|месца=New York|выдавецтва=The Cash Box Publishing Co. Inc.|issn=0008-7289|archive-url=https://web.archive.org/web/20230516230415/https://worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Cash-Box/70s/1976/Cash-Box-1976-06-05.pdf|archive-date=2023-05-16}}</ref> | Папярэдні = [[Yesterday]] | Пап_год = 1976 | Год = 1976 | Наступны = [[Ob-La-Di, Ob-La-Da]] | Наст_год = 1976 }} '''«Got to Get You into My Life»''' ({{lang-ru|Павінен узяць цябе ў сваё жыццё}}) — песня [[Вялікабрытанія|брытанскага]] рок-гурта «[[The Beatles]]», напісаная [[Пол Мак-Картні|Полам Мак-Картні]] і выпушчаная на сёмым студыйным альбоме гурта «[[Revolver]]» ([[1966]]). У фармаце [[сінгл]]а песня была выпушчана ў [[1976]] годзе — праз дзесяцігоддзе пасля яе першапачатковага выпуску і праз шэсць гадоў пасля распаду «The Beatles». Гэтая версія была выпушчана як [[прома]]сінгл і ўвайшла ў зборнік «[[Rock ’n’ Roll Music]]». У тым жа годзе сінгл дасягнуў 7-га месца ў хіт-парадзе [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]]. == Пра песню == Асноўную частку кампазіцыі напісаў Пол Мак-Картні, нягледзячы на тое, што афійцына аўтарамі песні ўказаны [[Ленан — Мак-Картні|Ленан і Мак-Картні]]. [[Джон Ленан]] высока цаніў гэтую песню і ў інтэрв'ю 1980 года для часопіса «[[Playboy]]» сказаў, што ў ёй «Пол прадстаўлены ў лепшым выглядзе»<ref name=music-facts>[http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Got_to_Get_You_Into_My_Life/ Факты о песне «Got to Get You into My Life»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090819162309/http://music-facts.ru/song/The_Beatles/Got_to_Get_You_Into_My_Life/ |date=19 жніўня 2009 }} на сайце music-facts.ru</ref>. Крыніцай натхнення для Мак-Картні паслужыла музыка [[соўл]], якая выпускалася амерыканскімі фірмамі грамзапісу [[Motown Records]] і [[Stax Records]]. Гэты ўплыў заўважны ў дачыненні да вакальнай лініі (прыпеў) і выкарыстаных пры запісе духавых інструментаў<ref name=music-facts />. У вышэйшай ступені ўпэўненая [[аранжыроўка]] адчуваецца на працягу ўсёй песні, асабліва ў наўмысным абмежаванні інтэнсіўнасці [[духавыя музычныя інструменты|духавых інструментаў]] для стварэння злёгку [[сюррэалізм|сюррэалістычнага]] адцення іх гучання. == Удзельнікі запісу == * [[Пол Мак-Картні]] — [[вакаліст|вакал]], [[бас-гітара]] * [[Джон Ленан]] — рытм-гітара, вакал * [[Джордж Харысан]] — [[сола-гітара]], вакал * [[Рынга Стар]] — [[барабан]]ы, [[тамбурын]] * [[Джордж Генры Марцін|Джордж Марцін]] — [[арган]] * [[Эдзі Торнтан]] — [[труба]] * [[Іэн Хэмер]] — труба * [[Ле Кондан]] — труба * [[Алан Брэнскамб]] — [[саксафон|тэнар-саксафон]] * Пітэр Ко — тэнар-саксафон == Пазіцыі ў хіт-парадах == '''Гадавыя чарты''': {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !Хіт-парад (1976) !Пазіцыя |- |style="text-align:left"|{{Сцягафікацыя|Канада}} ({{не перакладзена|RPM Year-End|''RPM'' Year-End|en|RPM Year-End}})<ref name="RPM1976">{{артыкул|спасылка=https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/RPM/70s/1977/RPM-1977-01-08.pdf|загаловак=Top 200 Singles of ’76|мова=en|выданне=RPM|тып=magazine|год=1977|месяц=1|чысло=8|том=26|нумар=14 & 15|старонкі=12|месца=Toronto|выдавецтва=RPM Music Publications Ltd.|issn=0315-5994|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902185256/https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/RPM/70s/1977/RPM-1977-01-08.pdf|archive-date=2024-09-02}}</ref> |28 |- |style="text-align:left"|{{Сцяг ЗША}} ЗША ([[Billboard Year-End|''Billboard'' Top Popular Singles]])<ref name="Billboard1976">{{артыкул|спасылка=https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Billboard/70s/1976/Billboard%201976-12-25.pdf#page=44|загаловак=''Billboard'' Top 100 Pop Singles of 1976|мова=en|выданне=Annual ''[[Billboard]]''’s Talent in Action|тып=magazine|год=1976|месяц=12|чысло=25|старонкі=TIA-6|месца=N. Y.|выдавецтва=Billboard Publications Inc.|issn=0006-2510|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091227/https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Billboard/70s/1976/Billboard%201976-12-25.pdf#page=44|archive-date=2024-10-07}}</ref> |78 |} == Версія гурта «Earth, Wind & Fire» == {{Сінгл | Назва = Got to Get You into My Life | Вокладка = | Выканаўца = [[Earth, Wind & Fire]] | Альбом = | Бок А = «Got to Get You into My Life» | Бок Б = «[[I’ll Write a Song for You]]» | Выпушчаны = 14 ліпеня 1978 <small>(ЗША)</small> | Фармат = [[Грампласцінка|7"]], [[Грампласцінка|12"]] | Запісаны = 1977 | Жанр = [[рытм-н-блюз]] | Кампазітар = [[Ленан — Мак-Картні]] | Працягласць = 04:03 | Лэйбл = [[Columbia Records]] {{USA}} | Прадзюсар = | Папярэдні = [[Magic Mind]] | Пап_год = 1978 | Год = 1978 | Наступны = [[September (песня)|September]] | Наст_год = 1978 }} Адной з найвядомейшых кавер-версій песні з'яўляецца версія амерыканскага [[фанк]]-гурта «[[Earth, Wind & Fire]]», які выпусціў кампазіцыю таксама ў фармаце сінгла. Упершыню песня выйшла на альбоме «[[The Best of Earth, Wind & Fire, Vol. 1]]». Версія ў выкананні «Earth, Wind & Fire» дасягнула 1-га месца ў хіт-парадзе «Black Singles Chart» і 9-га ў хіт-парадзе «Billboard Hot 100» у ЗША<ref name=allmusic>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&sql=10:difqxqt5ldae~T31|title=Got to Get You into My Life|publisher=[[Allmusic]]|archive-url=https://www.webcitation.org/66mLJ4xPY?url=http://www.allmusic.com/album/r6511|archive-date=2012-04-08|url-status=dead}}</ref>. Песня прынесла гурту «[[Грэмі]]» ў намінацыі «Лепшая інструментальная аранжыроўка ў суправаджэнні вакаліста/аў», а таксама намінацыю на прэмію «Грэмі» «Лепшае вакальнае поп-выкананне дуэтам або гуртом», аднак у апошняй намінацыі ў тым годзе перамог гурт «[[Bee Gees]]» са сваёй песняй «[[How Deep Is Your Love]]». Агулам было прададзена больш за мільён копій пласцінкі «Got to Get You into My Life». Сінгл атрымаў [[сертыфікацыя RIAA|сертыфікацыю RIAA]], заваяваўшы «залаты» статус. == Кавер-версіі == Песню неаднаразова перапявалі іншыя выканаўцы, у тым ліку: * [[Даяна Рос]] * [[Дэніэл Джонстан]] * [[Том Джонс]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Got-To-Get-You-Into-My-Life-lyrics-The-Beatles/FC810F9C1E3E8BB148256BC20013A7FD Тэкст песні]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100203052721/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Got-To-Get-You-Into-My-Life-lyrics-The-Beatles/FC810F9C1E3E8BB148256BC20013A7FD |date=3 лютага 2010 }} * [http://www.music-lyrics-chord.com/The_Beatles/Chords/25453-Got_To_Get_You_Into_My_Life_Chords.html Акорды песні «Got To Get You Into My Life»]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090615093139/http://www.music-lyrics-chord.com/The_Beatles/Chords/25453-Got_To_Get_You_Into_My_Life_Chords.html |date=15 чэрвеня 2009 }} {{The Beatles}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Песні паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Песні The Beatles]] 18t0j06ra52itgf2edbx4atdyk4lkyx 0 811473 5173988 5170438 2026-08-01T05:53:03Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173988 wikitext text/x-wiki {{Картка камп’ютара|Photo=[[Выява:Commodore-64-Computer-FL.jpg|250px]]|Type=персанальны камп’ютар}} '''«Commodore 64»''' — [[хатні камп’ютар]] з 64 Кбайт аператыўнай памяці, выпушчаны кампаніяй «{{Не перакладзена 5|Commodore|Commodore International|ru|Commodore}}» у жніўні 1982 года па кошце 595 [[Долар ЗША|долараў]]. За ўвесь час вытворчасці (1982—1994) было прададзена больш за 15 млн экзэмпляраў<ref>{{Cite web|author=Jeremy Reimer|url=http://jeremyreimer.com/m-item.lsp?i=137 |title=Total Share: Personal Computer Market Share 1975-2010|publisher=jeremyreimer.com|lang=en|date=2012-12-07|access-date=2016-12-28|archive-date=2016-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20161119164614/http://jeremyreimer.com/m-item.lsp?i=137|url-status=live}}</ref>. Паводле [[Кніга рэкордаў Гінэса|кнігі рэкордаў Гінеса]], «Commodore 64» з’яўляецца самай прадаванай мадэллю камп’ютара ў гісторыі<ref>{{Cite web|url=http://mocagh.org/loadpage.php?getcompany=cbm|title=Commodore Hardware and Ads|publisher=mocagh.org|lang=en|access-date=2016-12-28|archive-date=2013-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521222254/http://mocagh.org/loadpage.php?getcompany=cbm|url-status=live}}</ref>. Прыладу можна было падлучаць наўпрост да [[тэлевізар]]а і выкарыстоўваць для гульняў, падобна гульнявым прыстаўкам, такім як «{{Не перакладзена 5|Atari 2600|Atari 2600|ru|Atari 2600}}». У адрозненне ад шматлікіх канкурэнтаў, якія распаўсюджваліся толькі праз аўтарызаваных дылераў, «Commodore 64» таксама прадаваўся ў буйных гандлёвых сетках і крамах цацак. Для «Commodore 64» было створана каля 10 тыс. розных праграм, уключаючы сродкі распрацоўкі, офісныя прыкладанні і гульні. ==Гл. таксама== *{{Не перакладзена 5|Commodore 64 Games System|Commodore 64 Games System|ru|Commodore 64 Games System}} *{{Не перакладзена 5|Commodore 128|Commodore 128|ru|Commodore 128}} ==Зноскі== {{Крыніцы}} ==Літаратура== *Commodore Business Machines, Inc., Computer Systems Division (1982). ''Commodore 64 Programmer’s Reference Guide''. Self-published by CBM. ISBN 0-672-22056-3. *Angerhausen, M.; Becker, Dr. A.; English, L.; Gerits, K. (1983, 84). ''The Anatomy of the Commodore 64''. Abacus Software (US ed.) / First Publishing Ltd. (UK ed.). ISBN 0-948015-00-4 (UK ed.). German original edition published by Data Becker GmbH, Düsseldorf. *Tomczyk, Michael (1984). ''The Home Computer Wars: An Insider’s Account of Commodore and Jack Tramiel''. COMPUTE! Publications, Inc. ISBN 0-942386-75-2. *{{Кніга|аўтар=Brian Bagnall|загаловак=On the Edge: the Spectacular Rise and Fall of Commodore|спасылка=https://archive.org/details/onedgespectacula0000bagn/page/224|выдавецтва=Variant Press|год=2005|старонкі=224—260|isbn=0-9738649-0-7}} *{{Артыкул|аўтар=Ron Jeffries|загаловак=A best buy for '83: Commodore 64|спасылка=http://atarimagazines.com/creative/v9n1/21_A_best_buy_for_83_Commo.php|мова=en|выданне={{Не перакладзена 5|Creative Computing|Creative Computing|en|Creative Computing (magazine)}}|тып=часопіс|год=1983|месяц=01|том=9|нумар=1|старонкі=21|issn=}} *{{Артыкул|аўтар=Paul Wallich, Tekla S. Perry|загаловак=Design case history: the Commodore 64|спасылка=http://commodore.ca/gallery/magazines/c64_design/c64_design.htm|мова=en|выданне={{Не перакладзена 5|IEEE Spectrum|IEEE Spectrum|ru|IEEE Spectrum}}|тып=часопіс|год=1985|месяц=03|старонкі=48—58|issn=0018-9235|url-status=dead}} ==Спасылкі== *[http://www.c64s.com/ c64s.com] — каталог праграм (гульняў) для C64, якія працуюць у анлайн. *[http://dmoztools.net/Computers/Systems/Commodore/ Open Directory Project] — калекцыя спасылак на тэму «Commodore»: эмулятары, праекты па распрацоўцы апаратнага забеспячэння, гульні *[http://www.c64.org/ c64.org]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120820014042/http://www.c64.org/ |date=20 жніўня 2012 }} — карысны партал у плане спасылак *[http://www.c64.cc/ Cocos (Commodore Computer Sitelist)] — калекцыя спасылак, звязаных з C64 і [[дэмасцэна]]й *[https://web.archive.org/web/20100322202539/http://www.hvsc.de/ hvsc.de] — калекцыя музыкі «Commodore 64» *[https://web.archive.org/web/20100116090147/http://www.islandnet.com/~kpolsson/c64hist/ Chronology of the Commodore 64 Computer] — аўтар Ken Polsson *[http://www.doyouremember.co.uk/memory.asp?memID=4023 Commodore 64 memories and memorabilia] — фонд памяці, складзены карыстальнікамі «Commodore 64» *[http://www.pc-history.org/comm.htm The History of the Commodore 64] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200703151548/http://www.pc-history.org/comm.htm |date=3 ліпеня 2020 }} — са старонкі Stan Veit’а, прысвечанай гісторыі ПК *[http://www.commodore.ca/products/c64/commodore_64.htm Commodore 64 history, manuals, and photos] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120905050650/http://www.commodore.ca/products/c64/commodore_64.htm |date=5 верасня 2012 }} — канадскі WEB-сайт ''www.commodore.ca'' *[http://protovision-online.com PROTOVISION — Creating the Future] — каманда энтузіястаў, якія працягваюць распрацоўваць і распаўсюджваць новыя гульні і абсталяванне для C64 *[https://web.archive.org/web/20060424060826/http://rittwage.com/c64pp/ The Commodore 64 Preservation Project] — праект, мэтай якога з’яўляецца захаванне ў першапачатковым выглядзе ПЗ для «Commodore 64», уключаючы праграмы з абаронай ад капіявання *[http://c64.sk/ C64.sk] — навіны, звязаныя з дэмасцэннай C64 (новыя праграмы, падзеі і г. д.) *[https://web.archive.org/web/20060423164050/http://www.sics.se/%7Eadam/contiki/ Contiki] — «{{Не перакладзена 5|Contiki|Contiki|ru|Contiki}}», шматзадачная аперацыйная сістэма з адкрытымі зыходным кодам для C64, напісана Адамам Данкельсам. *[https://web.archive.org/web/20060422024021/http://analogik.com/gallery_64_myer.asp C64] — C64 на аўтобуснай станцыі ў [[Брысбен]]е (Аўстралія). {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1982 годзе]] flr1tyz2frg92prmf4qgnbxrh6v1u3w 0 811732 5173816 5173669 2026-07-31T12:50:25Z Petrachkov 171795 /* */ 5173816 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася.{{Няма АК}} == Крыніцы == {{крыніцы}} 84xifhb9uvcybik8hpy3wpnlxq0g20y 5173886 5173816 2026-07-31T16:21:59Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзена крынiца 5173886 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 == Крыніцы == {{крыніцы}} ra19v4r2emh9gf3rtnyhbspwj31erq7 5173887 5173886 2026-07-31T16:22:35Z Petrachkov 171795 /* Крыніцы */ 5173887 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 ju1z72bcjtjgo9541bkxw2ddogs6rfr 5173888 5173887 2026-07-31T16:24:46Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзена крынiца 5173888 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{{3}} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 h7dzxgflvabpfkzt2x1s9nnl1enhk1d 5173889 5173888 2026-07-31T16:25:24Z Petrachkov 171795 /* */ 5173889 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 hk9dhona7v2e40z3gibplv3piroq5i9 5173890 5173889 2026-07-31T16:25:52Z Petrachkov 171795 /* Крыніцы */ 5173890 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 2kp5vusf7tds7uqe1pcff61st24tqd5 5173891 5173890 2026-07-31T16:26:13Z Petrachkov 171795 /* Крыніцы */ 5173891 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла актыўную грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, як фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 hk9dhona7v2e40z3gibplv3piroq5i9 5173892 5173891 2026-07-31T16:28:15Z Petrachkov 171795 /* */ 5173892 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адной са значных і аўтарытэтных педагогаў горада, ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 mm03hn9suhhvkyxz60n3d8ac55egxl2 5173893 5173892 2026-07-31T17:05:53Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173893 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>, намесніца дырэктара па вучэбнай рабоце{{Няма АК}} . ‎Вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адным з аўтарытэтных педагогаў горада, ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 oezm2s9gokdvwd0gshdhn1seq3dpdkx 5173909 5173893 2026-07-31T19:18:10Z Petrachkov 171795 /* */ Памылка друку 5173909 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>,Вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адным з аўтарытэтных педагогаў горада, ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 h83d4r8i14hr75chr0fz3vw9clmoiym 5173910 5173909 2026-07-31T19:18:43Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173910 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>,вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адным з аўтарытэтных педагогаў горада, ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города i Мiншчыны. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 4d7fe0r7cma01ugnji47kc0nuf4gcwd 5173911 5173910 2026-07-31T19:19:57Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173911 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref>,вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне, была адным з вядомых педагогаў горада, ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города. Сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 5ukb2xv7t1p89fts0zn76mpts6d2d06 5173912 5173911 2026-07-31T19:24:53Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173912 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> са дня заснавання школы, вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 beqszllpf62xfgdsrie976243kgkhie 5173913 5173912 2026-07-31T19:29:17Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173913 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> працавала са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна) з 1 верасня 1960 г., вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 rlterohmsghz7wjicb1kyhurrmv2pw7 5173914 5173913 2026-07-31T19:33:39Z Petrachkov 171795 /* */ Памылка друку 5173914 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Демешко) з 1 верасня 1960 г., вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 68bvfex6jgd3zulpo7syaasemoog3as 5173915 5173914 2026-07-31T19:37:16Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест, перакладзена на беларускую мову 5173915 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г.,акрамя гэтага вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 k7rksvwra970kihbh72kk2x90o6rsd9 5173916 5173915 2026-07-31T19:42:18Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173916 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г.,https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8?ysclid=ms9chpdka8950745547 , акрамя гэтага ажыцяляла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 1z8orzn5vg1575hy7crgb9jx3qowtam 5173917 5173916 2026-07-31T19:43:20Z Petrachkov 171795 /* */ Памылка друку 5173917 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г.,https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8?ysclid=ms9chpdka8950745547 , акрамя гэтага ажыцяўляла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 3.https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 eh0lxo0toaohi0ftkudnv7700az7kwb 5173918 5173917 2026-07-31T19:44:15Z Petrachkov 171795 /* Крыніцы */ 5173918 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г.,https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8?ysclid=ms9chpdka8950745547 , акрамя гэтага ажыцяўляла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася{3} . == Крыніцы == {{крыніцы}} 9bxs4yaso98iggxmbfvismqlah4annn 5173919 5173918 2026-07-31T19:45:03Z Petrachkov 171795 /* */ Дададзены змест 5173919 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г.,https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8?ysclid=ms9chpdka8950745547 , акрамя гэтага ажыцяўляла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 == Крыніцы == {{крыніцы}} qweqwe5kbzboql5ettifnbh5scetvki 5173920 5173919 2026-07-31T19:46:12Z Petrachkov 171795 /* */ Памылка друку 5173920 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы ( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г., https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8?ysclid=ms9chpdka8950745547 , акрамя гэтага ажыцяўляла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам толькі ўводзiлася https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 == Крыніцы == {{крыніцы}} 794wyc6zt2jvdrcvy1kibb1ou8clb78 5173921 5173920 2026-07-31T19:47:07Z Petrachkov 171795 /* */ Памылка 5173921 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> , выкладчык са дня заснавання i адкрыцця школы ( сучасной гiмназыi №6 г.Маладзэчна iм.С.Ц.Дзямешка) з 1 верасня 1960 г., https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8?ysclid=ms9chpdka8950745547 , акрамя гэтага ажыцяўляла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную роль у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое тым часам яшчэ толькі ўводзiлася. https://litmir.club/br/?b=228167&p=154 == Крыніцы == {{крыніцы}} 96ztxa83lkrkeprf6fyvwq3d3li85ph 5174100 5173921 2026-08-01T11:29:24Z M.L.Bot 261 5174100 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> (цяпер гiмназія № 6 iмя С. Ц. Дзямешкі) ад заснавання i адкрыцця школы 1 верасня 1960 года. Таксама вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную ролю у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое ў 1960-я гады толькі пачала аднаўляцца. == Крыніцы == {{крыніцы}} rht7jrwu05s17q2znh3oioanqdmeaqb 5174101 5174100 2026-08-01T11:30:00Z M.L.Bot 261 5174101 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|не артыкул}}‎ '''Вольга Васілеўна Счасная''', сустракаецца '''Шчасная''' ({{lang-ru|Счастная}}; 6 кастрычніка 1916 — 15 ліпеня 1991) — беларуская педагог i фiлолаг. [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР|Заслужаная настаўніца Беларускай ССР]] (1.9.1967)<ref>{{Cite web|url=https://cloud.mail.ru/public/4zqZ/Lt7nrAZ8U|title=Фота пасведчання на званне|website=Фото из Облака Mail|access-date=2026-07-31}}</ref>. Настаўніца сярэдняй школы № 6 у [[Маладзечна|Маладзечне]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://gim6mol.uomrik.gov.by/%D0%BE%D0%B1-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B8|title=Государственное учреждение образования «Гимназия № 6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко». Истоки… // История гимназии - Гимназия №6 г. Молодечно имени С.Т.Демешко|website=gim6mol.uomrik.gov.by|access-date=2026-07-31}}</ref> (цяпер гiмназія № 6 iмя С. Ц. Дзямешкі) ад яе заснавання i адкрыцця 1 верасня 1960 года. Таксама вяла грамадскую і выкладчыцкую дзейнасць у Маладзечне. Як педагог i фiлолаг ўнесла ўклад у беларускую краязнаўчую культуру города, сыграла значную ролю у выхаваннi школьнiкаў i дзяцей праз навучанне беларускай мове, якое ў 1960-я гады толькі пачала аднаўляцца. == Крыніцы == {{крыніцы}} 7lsav36w4sglp6dn9k9ihpg1ouolra5 0 811875 5173932 5173152 2026-07-31T20:45:49Z JerzyKundrat 174 5173932 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Джавані Антоніа Бальтрафіа''' ('''Бельтрафіа''', {{lang-it|Giovanni Antonio Boltraffio (Beltraffio)}}; {{ВД-Прэамбула}}) — італьянскі мастак эпохі Высокага Адраджэння ламбардскай школы, [[леанардэскі|леанардэск]] — вучань [[Леанарда да Вінчы]]. == Біяграфія і творчасць == Вазары паведамляе, што мастак паходзіў з арыстакратычнай сям’і. Выхаваны ў традыцыях Фопы, Бернарда Дзенале і Амброджа Берганьёнэ, ён прайшоў навучанне ў майстэрні Леанарда. Яго першы твор «Уваскрэсенне Хрыста, святы Леанард і святая Лючыя» выкананы ў 1491 годзе разам з Марка д’Аджона для міланскай царквы Сан-Джавані-сул-Мура. Быў прыдворным мастаком [[Ладавіка Сфорца|Ладавіка Мора]] і славіўся сваімі псіхалагічнымі партрэтамі. Больтраффіа памёр ва ўзросце 49 гадоў і быў пахаваны на могілках царквы Св. Паўлы ў Каміта. Гісторыкі мастацтва мяркуюць, што фігура Дзіцятка на карціне Леанарда да Вінчы «Мадонна Літа» належыць пэндзлю Джавані Антоніа Бальтрафіа. Вядомыя падрыхтоўчыя малюнкі Больтрафіа, у дакладнасці якія перадаюць гэтую фігуру. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Леанардэскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Бальтрафіа Джавані}} [[Катэгорыя:Мастакі Італіі]] szxvknzoavzvgs44dr22rhsch28mrch 0 811883 5173934 5173213 2026-07-31T20:51:37Z JerzyKundrat 174 5173934 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Падснежнік}} {{Таксон | regnum = Расліны | rang = Род | latin = Galanthus | author = [[L.]] (1753) | wikispecies = Galanthus. }} '''Падснежнік''' (''Galanthus'') — [[род, біялогія|род]] кветкавых раслін сямейства амарылісавых. 18 відаў. Пашыраны ў [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропе]], на [[Каўказ]]е, у Малоц Азіі, [[Іран]]е. Трапляюцца ў горных лясах, на высакагорных лугах. На [[Беларусь|Беларусі]] часта называюць падснежнікам раннеквітучыя расліны (кураслеп дуброўны, пралеска высакародная і інш.); вырошчваюць [[падснежнік беласнежны]] (G. nivalis), [[падснежнік складкаваты]] (G. plicatus), [[падснежнік Эльвеза]] (G. elwesii). [[шматгадовыя расліны|Шматгадовыя]] цыбульныя травы вышынёй да 30 см. [[Лісце]] (звычайна 2) лінейнае. Кветанос з адной паніклай белай кветкай. Размнажаюцца насеннем, якое разносяць мурашкі. [[Дэкаратыўныя расліны]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Падснежнік||}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Амарылісавыя]] [[Катэгорыя:Флора Еўропы]] i6eaajjxwzxoup61y76n0bxdbaqlgxv 5173935 5173934 2026-07-31T20:52:01Z JerzyKundrat 174 5173935 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Падснежнік}} {{Таксон | regnum = Расліны | rang = Род | latin = Galanthus | author = [[L.]] (1753) | wikispecies = Galanthus. }} '''Падснежнік''' (''Galanthus'') — [[род, біялогія|род]] кветкавых раслін сямейства амарылісавых. 18 відаў. Пашыраны ў [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропе]], на [[Каўказ]]е, у Малоц Азіі, [[Іран]]е. Трапляюцца ў горных лясах, на высакагорных лугах. На [[Беларусь|Беларусі]] часта называюць падснежнікам раннеквітучыя расліны (кураслеп дуброўны, пралеска высакародная і інш.); вырошчваюць [[падснежнік беласнежны]] (G. nivalis), [[падснежнік складкаваты]] (G. plicatus), [[падснежнік Эльвеза]] (G. elwesii). [[шматгадовыя расліны|Шматгадовыя]] цыбульныя травы вышынёй да 30 см. [[Лісце]] (звычайна 2) лінейнае. Кветанос з адной паніклай белай кветкай. Размнажаюцца насеннем, якое разносяць мурашкі. [[Дэкаратыўныя расліны]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{refless}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Падснежнік||}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Амарылісавыя]] [[Катэгорыя:Флора Еўропы]] 1fu0nu67uh40jcu1fkdkga06mwqn9pp 5173936 5173935 2026-07-31T20:53:11Z JerzyKundrat 174 5173936 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Падснежнік}} {{Таксон | regnum = Расліны | rang = Род | latin = Galanthus | author = [[L.]] (1753) | wikispecies = Galanthus. }} '''Падснежнік''' (''Galanthus'') — [[род, біялогія|род]] кветкавых раслін сямейства амарылісавых. == Апісанне == [[шматгадовыя расліны|Шматгадовыя]] цыбульныя травы вышынёй да 30 см. [[Лісце]] (звычайна 2) лінейнае. Кветанос з адной паніклай белай кветкай. Размнажаюцца насеннем, якое разносяць мурашкі. == Пашырэнне == Выдзелена 18 відаў. Пашыраны ў [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропе]], на [[Каўказ]]е, у Малоц Азіі, [[Іран]]е. Трапляюцца ў горных лясах, на высакагорных лугах. На [[Беларусь|Беларусі]] часта называюць падснежнікам раннеквітучыя расліны (кураслеп дуброўны, пралеска высакародная і інш.); вырошчваюць [[падснежнік беласнежны]] (G. nivalis), [[падснежнік складкаваты]] (G. plicatus), [[падснежнік Эльвеза]] (G. elwesii). [[Дэкаратыўныя расліны]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{refless}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Падснежнік||}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Амарылісавыя]] [[Катэгорыя:Флора Еўропы]] bqzztqfy7dv2gv0p8gewuhx87k6t0pi 0 811885 5173938 5173220 2026-07-31T20:59:19Z JerzyKundrat 174 5173938 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Расліны | rang = Від | parent = Galanthus | latin = Galanthus nivalis | author = [[L.]] (1753) | wikispecies = Galanthus nivalis }} '''Падснежнік беласнежны'''<ref>{{Крыніцы/БелЭн|11|Падснежнік||}}</ref> (''Galanthus nivalis'') — [[біялагічны від|від]] раслін з роду падснежнік сямейства [[Амарылісавыя]] (''Amaryllidaceae''). == Апісанне == Цыбуліны яйкападобныя або канічныя, са светла-карычневай або бурай лупінай, дыяметрам 1,2-1,5 см і даўжынёй 1,5-2 см. [[Лісце]] з`яўляюцца адначасова з бутонамі і падчас цвіцення роўныя ці значна карацейшыя за кветканоса. Лісце цёмна-зялёнае або шызае, плоскае нават у пупышкаскладанні, знізу з кілем, даволі тупое, падчас цвіцення з васковым налётам, 8-10 см даўжынёй і 0,4-0,6 см шырынёй, пасля цвіцення да 25 см даўжынёй і да 1 см шырынёй. Кветканос — цыліндрычны, 7(9)-12 см даўжынёй; крыло 2,5-3 см даўжынёй; кветаножка роўная, даўжэйшая або карацейшая за крыло. Кветкі адзінкавыя, белыя, з зялёнай падковападобнай плямай на канцах пялёсткаў, званочкападобныя, у закрытым стане нагадваюць кроплю. Калякветнік складаецца з шасці паасобных пялёсткаў. Вонкавыя лісточкі калякветніка даўгавата-обратнояйцевідные, 1,5-2,5 см даўжынёй і 0,7-1,1 см шырынёй, унутраныя — клінаватыя, 0,7-1,2 см даўжынёй і 0,4-0,7 см шырынёй. Тыынкі 0,6-0,7 см даўжынёй, пылавікі з вастрыём. Завязь 0,3-0,4 см у дыяметры. Квітнее ў студзені-красавіку. Плод — сакавітая [[каробачка]], насенне даўгаватае, з сакавітым прыдаткам. Колькасць храмасом 2n = 24. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Амарылісавыя]] [[Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе]] sfqij70nt2xlh6fspv48bt00jumzqew 0 811907 5173895 5173677 2026-07-31T18:02:21Z Цімур 27525 /* Вытворчасць */ 5173895 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} '''«Адысе́я»''' ({{lang-en|The Odyssey}}) — [[Эпічны фільм|эпічны]] [[Фэнтэзійны фільм|фэнтэзійны]] [[Баявік (кінажанр)|баявік]] сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], заснаваны на [[Адысея|аднайменнай паэме]] [[Гамер]]а. Ролю [[Адысей|Адысея]] — цара [[Ітака|Ітакі]], які накіроўваецца ў доўгае і небяспечнае падарожжа дадому пасля [[Траянская вайна|Траянскай вайны]], — выканаў [[Мэт Дэйман]]. У фільме таксама здымаліся [[Том Холанд]], [[Эн Хэтэўэй]], [[Роберт Пацінсан]], [[Лупіта Ніёнга|Люпіта Ніёнга]], [[Зендэя|Зендая]], [[Шарліз Тэрон]] і іншыя акцёры{{Пераход|У ролях}}. Нолан і яго жонка [[Эма Томас]] спрадзюсавалі фільм за пасярэдніцтвам сваёй кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. Нолан пачаў пісаць сцэнарый для фільма «Адысея» ў сакавіку 2024 года і прадставіў праект студыі ў кастрычніку. Неўзабаве пачаўся працэс падбору акцёраў, і ў лютым 2025 года было пацверджана, што галоўную ролю сыграе Дэйман{{Пераход|Распрацоўка і падбор акцёраў}}. Здымкі праходзілі з лютага па жнівень 2025 года ў розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Шатландыі, Ісландыі і Заходняй Сахары. Пры бюджэце ў $ 250 млн «Адысея» стала найдаражэйшым фільмам у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры Нолана]] і яго першым праектам, цалкам знятым на камеры [[IMAX]] з [[Шырокафарматны кінематограф|кінаплёнкай шырынёй 70 мм]]{{Пераход|Здымкі}}. Прэм'ерны паказ у Лондане адбыўся 6 ліпеня 2026 года. У шырокі пракат у ЗША і Вялікабрытаніі фільм выйшаў 17 ліпеня 2026 года{{Пераход|Прэм'ера}}. == У ролях == <!-- Парадак акцёраў згодна з афіцыйным постарам. --> {{калонкі}} * [[Мэт Дэйман]] — [[Адысей]], цар вострава [[Ітака]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" /> * [[Том Холанд]] — [[Тэлемах]], сын Адысея, які спрабуе знайсці яго<ref name="TeaserTrailer" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Эн Хэтэўэй]] — [[Пенелопа]], жонка Адысея, якая адхіляе ў яго адсутнасць патэнцыйных жаніхоў<ref name="EWDec2025" /> * [[Роберт Пацінсан]] — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыной]], адзін з жаніхоў Пенелопы<ref name="EWDec2025" /> * [[Люпіта Ніёнга]] — [[Алена Прыгожая]]<ref name="TimeCoverStory" /> і [[Клітэмнестра]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Саманта Мортан]] — [[Кірка (міфалогія)|Кірка]], багіня і чараўніца, якая жыве на востраве [[Ээя]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Джон Легуізама]] — [[Яўмей]], верны слуга Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Зендая]] — [[Афіна]], багіня мудрасці, вайсковай стратэгіі і рамёстваў, якая дапамагае Адысею<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Шарліз Тэрон]] — [[Каліпса]]<ref name="TheronRoleUpdate"/><ref name="TheronJun2025" /> * [[Джон Бернтал]] — [[Менелай]], цар [[Спарта|Спарты]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Хімеш Патэль]] — [[Еўрылох]], правая рука Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Біл Ірвін]] — [[Паліфем]], цыклоп і сын [[Пасейдон]]а * [[Эліят Пейдж]] — [[Сінон]]<ref name="SupportingCastRoles">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |author-link=Garth Franklin |date=2026-06-25 |title=''The Odyssey'' Cast List Ends Achilles Talk |url=https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626151121/https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |archive-date=2026-06-26 |access-date=2026-06-27 |website=[[Dark Horizons]]}}</ref><ref name="IntoFilmCast">{{Cite web |title=''The Odyssey'': Everyday Epic |url=https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625214813/https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |archive-date=2026-06-25 |access-date=2026-06-25 |publisher=[[Into Film]]}}</ref> * [[Бені Сафдзі]] — [[Агамемнан]], цар [[Мікены|Мікен]]<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" /> * [[Коры Хокінс]] — Паліб, адзін з жаніхоў Пенелопы * Ніка Нікатэра — Пісандр, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Эліес Гэбел]] — [[Элат (мифология)|Элат]], адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Іда Голдберг]] — Амфімедон, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Джэймі Харыс]] — Агелай, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Раян Хёрст]] — [[Ментар]], гід і настаўнік Тэлемаха * [[Мія Гот]] — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]], служанка Адысея і Пенелопы<ref name="CharacterFirstLooks" /> * [[Логан Маршал-Грын]] — [[Меланфій (сын Долія)|Меланфій]], [[жывёлагадоўля|пастух]] Адысея * [[Уіл Юн Лі]] — Анхіял, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}} * Джымі Гансалес — Кефей, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Эндру Ховард]] — [[Паліт (спадарожнік Адысея)|Паліт]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джован Адэпа]] — [[Элпенор]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джэсі Гарсія]] — Менетон, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джош Сцюарт]] — Антыфат, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Шон Эйверы]] — Лаадам, адзін са спадарожнікаў Адысея * Энтані Малінары — [[Перымед]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Стывен Мёрфі — [[Фемій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Іэн Каселберы — [[Долій (міфалогія)|Долій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Трэвіс Скот (рэпер)|Трэвіс Скот]] — [[Бард (Сярэднявечча)|бард]]<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/the-odyssey-travis-scott-christopher-nolan-1236640716/|title=‘The Odyssey’: Travis Scott Appears in New TV Trailer for Christopher Nolan’s Epic|lang=en-US|first=Jack|last=Dunn|website=[[Variety]]|date=2026-01-26|access-date=2026-01-26}}</ref> * [[Рафі Гаўран]] — траянец * [[Шайла Фернандэс]] — траянец * [[Джэймс Рэмар]] — [[Тыресій]], сляпы [[прарок]] [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільнага свету Грэцыі]] * Кейт Фаглі — [[Эўрыклея]], служанка Адысея і Пенелопы * [[Нік Тарабей]] * {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}} — слуга Менелая * {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}} * Браян Вернел — [[Ір (жабрак)|Ір]], жабрак на Ітацы {{калонкі/канец}} == Вытворчасць == === Распрацоўка і падбор акцёраў === [[Файл:ChrisNolanBFI150224 (11 of 12) (53531857591) (cropped).jpg|thumb|upright=0.75|«Адысея» — другі праект сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], зняты пад эгідай [[Universal Pictures]]]] Пасля атрымання ў сакавіку 2024 года прэмій «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшы рэжысёр]]» за фільм «[[Опенгеймер (фільм)|Опенгеймер]]» (2023) [[Крыстафер Нолан]] пачаў пісаць сцэнарый да свайго наступнага праекта<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="BelloniMar2024" />. У кастрычніку таго ж года з'явілася інфармацыя, што ён распрацоўвае свой новы фільм для кампаніі [[Universal Pictures]], якая выпусціла ў пракат «Опенгеймера». Было пацверджана, што Нолан напіша сцэнарый і спрадзюсуе фільм разам са сваёй жонкай [[Эма Томас|Эмай Томас]] за пасярэдніцтвам кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. [[Мэт Дэйман]], які здымаўся ў Нолана ў карцінах «Опенгеймер» і «[[Інтэрстэлар]]» (2014), вёў перамовы аб тым, каб сыграць адну з роляў, а здымкі былі запланаваны на пачатак 2025 года. У адрозненне ад «Опенгеймера», набытага «Universal» на аўкцыёне, дадзены праект ад пачатку і да канца створаны пад кіраўніцтвам студыі, якая прызначыла дату выхаду на 17 ліпеня 2026 года<ref name="DevelopmentRevealTHR" /><ref name="DevelopmentRevealDeadline" />. Падрабязнасці сюжэту стужкі былі раскрыты не адразу, што адрознівала яе ад папярэдніх работ Нолана і выклікала мноства спекуляцый. Хадзілі чуткі, што гэта будзе гістарычны фільм пра вампіраў, перазапуск экшн-трылера «[[Блакітны гром]]» (1983)<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /> або адаптацыя брытанскага шпіёнскага серыяла «[[Вязень (тэлесерыял, 1967)|Вязень]]» (1967—1968), якую Нолан хацеў зняць яшчэ ў 2009 годзе<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />, але ўсе яны былі абвергнуты<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />. Пазней у тым жа месяцы пацвердзілася інфармацыя пра ўдзел Дэймана, а да акцёрскага складу далучыўся [[Том Холанд]]<ref name="Holland" />. У лістападзе далучыліся [[Эн Хэтэўэй]] і [[Роберт Пацінсан]], якія раней працавалі з Ноланам<ref name="HathawayZendaya" /><ref name="Pattinson" />, а таксама [[Зендая]]<ref name="HathawayZendaya" />, [[Люпита Ніёнга]]<ref name="Nyong'o" /> і [[Шарліз Тэрон]]<ref name="Theron" />. Дэйману, Холанду, Хэтэўэй і Пацінсану дасталіся галоўныя ролі, а Ніёнга і Зендаі — другасныя<ref name="Pattinson" />. У снежні 2024 года кампанія «Universal» абвясціла, што новы фільм Нолана будзе называцца «Адысея» і стане экранізацыяй [[Адысея|аднайменнай]] [[Старажытная Грэцыя|старажытнагрэчаскай]] [[Эпас|эпічнай]] паэмы [[Гамер]]а. Студыя апісвала праект як «міфічны эпічны баявік», які будзе здымацца па ўсім свеце<ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline" /><ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" />. Раней Нолан павінен быў здымаць для «[[Warner Bros. Pictures]]» фільм «[[Троя (фільм)|Троя]]» (2004), заснаваны на паэме «[[Іліяда]]», сюжэт якой разгортваецца да «Адысеі». «Трою» ў выніку паставіў [[Вольфганг Петэрсен]], а Нолану ў якасці «суцяшальнага прызу» прапанавалі зняць фільм «[[Бэтмен: Пачатак]]» (2005)<ref name="NolanTroyConfirm" /><ref name="NolanTroy" /><ref name="NolanTroyGoyer" />. Меркаваны бюджэт «Адысеі» склаў $ 250 млн, што зрабіла яе найдаражэйшай карцінай у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры пастаноўшчыка]]<ref name="Budget" /><ref name="TeaserLeakTHR" />. Нолан і Томас назвалі «Адысею» «фундаментальнай» гісторыяй, у якой прысутнічаюць элементы такіх жанраў, як жахі, містыка, рамантыка і трылер<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}}<ref name="Empire2MillionFilm" />. На стварэнне фільма рэжысёра натхнілі навеяныя [[Старажытнагрэчаская міфалогія|міфамі Старажытнай Грэцыі]] праекты, якія ён глядзеў у дзяцінстве, у прыватнасці стужкі [[Рэй Харыхаўзен|Рэя Харыхаўзена]]<ref name="Empire2MillionFilm" />. Мастаком-пастаноўшчыкам стала [[Рут Дэ Ёнг]], а за дызайн касцюмаў адказвала {{iw|Элен Мірожнік|Элен Мірожнік||Ellen Mirojnick}}; яны абедзве працавалі з Ноланам над «Опенгеймерам»<ref name="FavignanaFilming" /><ref name="DeJong" />. {{Урэзка | выраўноўванне = right | шырыня = 250px | Змест = Помніцца, калі мне было пяць ці шэсць гадоў, я ў школе глядзеў спектакль пра Уліса [лацінскі варыянт [[Адысей|Адысея]]], у якім гралі старэйшакласнікі. Я памятаю [[Сірэны|сірэн]], як яго прывязвалі да мачты і гэтак далей. Па-мойму, такая гісторыя ёсць у кожнага з нас. А калі пачынаеш разбіраць і адаптоўваць тэкст арыгіналу, разумееш, што ўсе іншыя фільмы — у тым ліку і тыя, над якімі працаваў я, — усе яны паходзяць ад «Адысеі». [[Эма Томас]]] лепш за ўсё апісала праект, калі мы пра яго абвясцілі: фундаментальная гісторыя. | Подпіс = Крыстафер Нолан пра тое, як ён у раннім узросце зацікавіўся «Адысеяй» і як яна паўплывала на яго папярэднія работы<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} | арыгінал = I remember seeing a school play of Ulysses [''the Latin variant of Odysseus''] when I was five or six years old. The older kids were doing it. I remember the Sirens and him being strapped to the mast and things like that. I think it's in all of us, really. And when you start to break down the text and adapt it, you find that all of these other films – and all the films I've worked on – you know, they're all from The Odyssey. Emma [Thomas] said it best when we first announced the project: it's foundational. | мова арыгіналу = en }} Пазней да праекту далучыліся як іншыя акцёры, якія ўжо працавалі з Ноланам, — [[Бені Сафдзі]]<ref name="Safdie" />, [[Эліят Пейдж]], [[Хімеш Патэль]], [[Біл Ірвін]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джош Сцюарт]]<ref name="Stewart" />, Энтані Малінары<ref name="Molinari" /> і [[Джэймс Рэмар]]<ref name="Remar" />, — так і тыя, хто здымаўся ў яго ўпершыню, — [[Джон Бернтал]]<ref name="Bernthal" />, [[Джон Легуізама]]<ref name="Leguizamo" />, [[Саманта Мортан]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джэсі Гарсія]], [[Уіл Юн Лі]]<ref name="GarciaLee" />, [[Рафі Гаўран]], [[Шайла Фернандэс]]<ref name="GavronFernandez" />, [[Мія Гот]]<ref name="Goth" />, [[Коры Хокінс]]<ref name="Hawkins" />, [[Нік Тарабей]], Джымі Гансалес, {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}}<ref name="TarabayGonzalesCompte" />, {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}}, [[Іда Голдберг]]<ref name="VlamisGoldberg" />, [[Раян Херст]]<ref name="Hurst" /> і [[Джован Адэпа]]<ref name="IcelandFilming" />. У акцёрскім складзе таксама быў [[Косма Джарвіс]]<ref name="Jarvis" />, але яму давялося пакінуць праект праз шчыльны графік, і яго ролю аддалі [[Логан Маршал-Грын|Логану Маршалу-Грыну]]<ref name="Marshall-Green" />. Паводле акцёра [[Скіт Ульрых|Скіта Ульрыха]], ён і яшчэ два чалавекі ў пачатку лютага беспаспяхова праходзілі пробы на ролі ў фільме<ref name="Ulrich" />. У сярэдзіне лютага «Universal» пацвердзіла, што Дэйман сыграе [[Адысей|Адысея]]. Незадоўга да гэтага хадзілі чуткі, што героя сыграе Холанд<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />; пазней было пацверджана, што яму дасталася роля [[Тэлемах]]а, сына Адысея<ref name="TeaserTrailer" />. === Здымкі === [[Здымачны перыяд]] доўжыўся з 25 лютага па 8 жніўня 2025 года<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="FilmingWrap" /> і праходзіў у розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Ісландыі і Шатландыі<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. Аператарам стаў даўні калега Нолана [[Хойтэ ван Хойтэма]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Хаця Нолан выкарыстоўваў камеры [[IMAX]] [[Шырокафарматны кінематограф|з кінаплёнкай шырынёй 70 мм]] яшчэ з часоў фільма «[[Цёмны рыцар]]» (2008), «Адысея» — першы яго праект, цалкам зняты на IMAX-камеры, як на новыя, лягчэйшыя і менш шумныя, так і на тыя, што існавалі раней<ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasCollider" />. Для здымак было выкарыстана больш за 610 км плёнкі<ref name="Empire2MillionFilm" />. Здымкі праходзілі пад рабочай назвай «Гісторыя Чарлі» ({{lang-en|Charlie’s Tale}})<ref name="IcelandProductionReimpursed" /> і завяршыліся на дзевяць дзён раней за прызначаны тэрмін<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56}}. Першыя сцэны былі зняты ў канцы лютага ў ксары [[Айт-Бен-Хаду]] на паўночны захад ад [[Варзазат]]а, Марока<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}. У гэтых сцэнах паказаны канец [[Траянская вайна|Траянской вайны]], які папярэднічае асноўнаму сюжэту «Адысеі»<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}<ref name="DakhlaFilming" />. Знаходзячыся ў Марока, здымачная група таксама працавала ў [[Эс-Сувейра|Эс-Сувейры]] і [[Маракеш]]ы<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. З 10 па 21 сакавіка здымкі адбываліся ў [[Месінія (перыферыйная адзінка)|Месініі]], перыферыйнай адзінцы [[Пелапанес (акруга)|Пелапанеса]], а менавіта ў [[Пілас]]е, [[Крэпасць Мадон|крэпасці Мадон]], на пляжы Алміралакас у Іялаве, у пячоры Нестара на пляжы [[Вайдакілья]] (там здымаліся сцэны з цыклопам [[Паліфем]]ам), а таксама на месцы археалагічных раскопак у [[Акракарынф]]е<ref name="PylosFilming" /><ref name="PylosFilming2" /><ref name="GreeceFilming" /><ref name="MesseniaCornithFilming" />. Працуючы ў Грэцыі, здымачная група супрацоўнічала з мясцовым аддзяленнем студыі «Faliro House Productions»<ref name="GreeceFilming" /> і пасля трох тыдняў працы атрымала [[Рабат (скідка)|рабат]] у памеры 40 %<ref name="GreeceProductionRebate" />. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="DevelopmentRevealDeadline">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan Sets Next Movie At Universal In Imax For Summer 2026 With Matt Damon Eyed To Star |url=https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008234636/https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |archive-date=2024-10-08 |access-date=2024-10-09 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DevelopmentRevealTHR">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan's Next Movie Lands at Universal With Matt Damon in Talks to Star |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009010815/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |archive-date=2024-10-09 |access-date=2024-10-08 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Holland">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-10-21 |title=Tom Holland to Star in Christopher Nolan's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tom-holland-to-star-in-christopher-nolan-next-film-1236040294/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="HathawayZendaya">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-08 |title=Anne Hathaway And Zendaya To Star In Christopher Nolan's Next Film |url=https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108200727/https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |archive-date=2024-11-08 |access-date=2024-11-08 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Nyong'o">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-12 |title=Lupita Nyong'o to Star in Christopher Nolan's Latest Film (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112222410/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |archive-date=2024-11-12 |access-date=2024-11-12 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Pattinson">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-20 |title=Robert Pattinson Reteaming With Christopher Nolan for ''Oppenheimer'' Filmmaker's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001659/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |archive-date=2024-11-21 |access-date=2024-11-20 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Theron">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-25 |title=Charlize Theron Latest Addition To A-List Ensemble Of Christopher Nolan's Next Movie Universal |url=https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125231642/https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |archive-date=2024-11-25 |access-date=2024-11-25 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheronRoleUpdate">{{Cite magazine |last=Chuba |first=Kirsten |date=2026-04-15 |title=Christopher Nolan Debuts Epic New Footage From 'The Odyssey', Including Trojan Horse Sequence |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416005318/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |archive-date=2026-04-16 |access-date=2026-04-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Film Is An Adaptation Of Homer's ''The Odyssey'', Universal Reveals |url=https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223222535/https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2024-12-23 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceTHR">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Movie Revealed as ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224001909/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |archive-date=2024-12-24 |access-date=2024-12-24 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Budget">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2025-01-10 |title=25 Surefire, 100 Percent Probable Hollywood Predictions for 2025 (Part 2) |url=https://puck.news/25-surefire-100-percent-probable-2025-hollywood-predictions-part-2/ |url-access=subscription |url-status=live |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="Bernthal">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2025-01-22 |title=Christopher Nolan's New ''Odyssey'' Movie Adds Jon Bernthal To Cast |url=https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180332/https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingLocations">{{Cite magazine |last=Vivarelli |first=Nick |date=2025-01-27 |title=Christopher Nolan Set to Shoot Part of ''The Odyssey'' on Sicilian 'Goat Island', Where Odysseus Landed (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127144519/https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |archive-date=2025-01-27 |access-date=2025-01-27 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Safdie">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-01-29 |title=Benny Safdie Reuniting with Christopher Nolan for ''The Odyssey'' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129203515/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |archive-date=2025-01-29 |access-date=2025-01-29 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Leguizamo">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-01-30 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds John Leguizamo |url=https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131041818/https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-30 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jan2025Castings">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2025-01-31 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Rounds Out Cast with Elliot Page, Himesh Patel |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131230604/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="GarciaLee">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-10 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Casts Jesse Garcia & Will Yun Lee |url=https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210175704/https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GavronFernandez">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-02-14 |title=Rafi Gavron and Shiloh Fernandez Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Ensemble (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214190527/https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Goth">{{Cite magazine |last=Dunn |first=Jack |date=2025-02-14 |title=Mia Goth Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212242/https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Hawkins">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-14 |title=Corey Hawkins Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212343/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TarabayGonzalesCompte">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-14 |title=Nick Tarabay, Jimmy Gonzales & Maurice Compte Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214232446/https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=2025-02-17 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2025-02-17 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="VlamisGoldberg">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-18 |title=Michael Vlamis & Iddo Goldberg Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' At Universal |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223335/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-02-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceFilming">{{Cite news |last=<!--Newsroom--> |date=2025-02-20 |title=Christopher Nolan heading to Peloponnese with A-list cast for ''The Odyssey'' |url=https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220112625/https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-02-20 |access-date=2025-03-04 |newspaper=«[[Катимерини]]» |lang=en}}</ref> <ref name="MoroccoFilmingStart">{{Cite news |last=Goyal |first=Samarth |date=2025-02-25 |title=First photos from the shooting of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' go viral online; See pics |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304170717/https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jarvis">{{Cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |last2=Kroll |first2=Justin |date=2025-03-04 |title=''Shōgun'' Star Cosmo Jarvis Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' With Filming Underway In Morocco |url=https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304165634/https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Stewart">{{Cite news |last=Isabell |first=Rachel |date=2025-03-19 |title=Webster County native Josh Stewart cast in ''The Odyssey'' |url=https://www.wvecho.com/news/webster-county-native-josh-stewart-cast-in-the-odyssey/article_59c50e18-0073-11f0-a13c-1ff81c774771.html |url-status=live |access-date=2025-08-25 |newspaper=Webster Echo |lang=en}}</ref> <ref name="Hurst">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-03-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds ''Sons of Anarchy'' Actor Ryan Hurst |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314185453/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |archive-date=2025-03-14 |access-date=2025-03-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Ulrich">{{Cite web |last=Lapin-Bertone |first=Joshua |date=2025-02-07 |title=''Scream''{{'s}} Skeet Ulrich was in talks for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' movie, but just learned he didn't get the part |url=https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210082654/https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-03-16 |website=Popverse |lang=en}}</ref> <ref name="MesseniaCornithFilming">{{Cite web |last=Giannopoulos |first=Bill |date=2025-03-08 |title=Filming of ''Odyssey'' Finally Begins in Ancient Corinth (photos) |url=https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309181530/https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |archive-date=2025-03-09 |access-date=2025-03-31 |website=Greek City Times |lang=en}}</ref> <ref name="FavignanaFilming">{{Cite news |date=2025-03-27 |title=Zendaya's first look on the ''The Odyssey'' set features bridal-style costume as filming begins |url=https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327111121/https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |archive-date=2025-03-27 |access-date=2025-03-31 |newspaper=The Express Tribune |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses">Источники с комментариями относительно костюма Одиссея: * {{Cite magazine |last=Miller |first=Liz Shannon |date=2025-02-18 |title=History Nerds Are Already Nitpicking Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223903/https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-04-14 |magazine=[[Consequence]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-02-19 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' immediately called out for glaring historical inaccuracy |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219072032/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-14 |newspaper=[[The Independent]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Goslin |first=Austen |date=2025-02-19 |title=The first image from Christopher Nolan's ''Odyssey'' movie isn't historically accurate, and that's fine |url=https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219153840/https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |archive-date=2025-02-19 |website=[[Polygon]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite magazine |last=West |first=Amy |date=2025-02-19 |title=Move over, Ridley Scott: Christopher Nolan's ''The Odyssey'' is the latest film criticized for poor historical accuracy following first look |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219124756/https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-19 |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="Molinari">{{Cite magazine |last=Minton |first=Matt |date=2025-07-03 |title=Everything We Know About Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707232521/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Göransson">{{Cite web |last=Thomas |first=Lou |date=2025-04-15 |title="We're recreating the devil's music": composer Ludwig Göransson on ''Sinners'' |url=https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428014231/https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners/ |archive-date=2025-04-28 |access-date=2025-04-29 |publisher=[[Британский институт кино]] |lang=en}}</ref> <ref name="LosAngelesFilming">{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=2025-05-04 |title=Donald Trump Says He's Pursuing 100% Tariffs On Movies Produced Outside U.S., Calling Runaway Production "A National Security Threat" |url=https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504233702/https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |archive-date=2025-05-04 |access-date=2025-05-05 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming">{{Cite web |last=<!--GTP editing team--> |date=2025-03-10 |title=Peloponnese: Production Begins for Hollywood Film ''The Odyssey'' in Pylos |url=https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311125947/https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-05-07 |website=Greek Travel Pages |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming2">{{Cite web |last=Tangonan |first=EJ |date=2025-03-13 |title=Get a peek at Jon Bernthal and Tom Holland on the set of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' in behind-the-scenes photos |url=https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313134938/https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |archive-date=2025-03-13 |access-date=2025-05-07 |website=JoBlo.com |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasTHR">{{Cite magazine |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-05-15 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Will Be the First Blockbuster Shot Entirely on Imax Film Cameras |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515165452/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-05-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasCollider">{{Cite web |last1=Jones |first1=Tamera |last2=Weintraub |first2=Steven |date=2025-05-16 |title="Something Has Clearly Happened": IMAX Is Looking to Expand Technology, Locations, and Laser Upgrades In the Wake of Christopher Nolan & ''Sinners'' Success [Exclusive] |url=https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518164706/https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |archive-date=2025-05-18 |access-date=2025-05-18 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceProductionRebate">{{Cite magazine |last=Vourlias |first=Christopher |date=2025-05-17 |title=''The Odyssey'', ''Maria'' Filming Location Greece Hits Troubled Waters Over Ongoing Delays With 40% Cash Rebate |url=https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519224851/https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |archive-date=2025-05-19 |access-date=2025-05-19 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroy">{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2013-06-21 |title=2nd Update: Warner Bros Shake-Up – Jeff Robinov Quitting Movie Studio After No New Contract Offered And Kevin Tsujihara's War Of Silence; Sue Kroll, Dan Fellman, And Greg Silverman May Become Triumvirate |url=http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831054123/http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |archive-date=2014-08-31 |access-date=2025-06-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyGoyer">{{Cite web |last=Scott |first=Ryan |date=2025-06-16 |title=The Greek Mythology Movie Christopher Nolan Almost Directed Before ''The Odyssey'' |url=https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618031152/https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |archive-date=2025-06-18 |access-date=2025-06-18 |website=[[Slashfilm|/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandFilming">{{Cite magazine |last=Chapman |first=Michael |date=2025-06-16 |title=Christopher Nolan Returns to Iceland to Film ''The Odyssey'' |url=https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701184637/https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-06-18 |magazine=Iceland Review |lang=en}}</ref> <ref name="TheronJun2025">{{Cite magazine |last=Davids |first=Brian |date=2025-07-01 |title=Charlize Theron Talks Potential ''The Old Guard'' Trilogy, ''The Odyssey'' and a ''Mad Max: Fury Road'' Making-of Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701232509/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilming">{{Cite news |last=Harrison |first=Jody |date=2025-06-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' starts filming at Findlater Castle |url=https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609163727/https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |archive-date=2025-06-09 |access-date=2025-07-07 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilmingContinued">{{Cite news |last=Williams |first=Craig |date=2025-06-30 |title=Behind the scenes at ''The Odyssey'' film set in Scotland |url=https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630192107/https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |archive-date=2025-06-30 |access-date=2025-07-02 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="Marshall-Green">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2025-07-07 |title=Cosmo Jarvis Pulls Out Of Christopher Nolan's ''The Odyssey''; ''Shogūn'' Star Replaced By Logan Marshall-Green |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707181850/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="VarietyMar2024">{{Cite magazine |last=Siegel |first=Tatiana |date=2024-03-12 |title=Christopher Nolan's Final ''Oppenheimer'' Payday Close to $100 Million (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312140048/https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |archive-date=2024-03-12 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="BelloniMar2024">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2024-03-12 |title=What I'm Hearing: Oscars Inanity, Lourd's Shadow Party & Langley's Big Year |url=https://puck.news/newsletter_content/what-im-hearing-oscars-inanity-lourds-shadow-party-langleys-big-year-2/ |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer">{{Cite web |last=Fuster |first=Jeremy |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Trailer Is Playing Only in Theaters |url=https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703162320/https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-07-07 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakTHR">{{Cite magazine |last=Hibberd |first=James |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's Epic ''The Odyssey'' Teaser Trailer Leaks Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701194055/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakVariety">{{Cite magazine |last=Moreau |first=Jordan |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Leaks Online Amid Theatrical Rollout: Here's What Happens in the First Footage |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701204933/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesTHR">{{Cite magazine |last=McClintock |first=Pamela |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Sells Out in Imax 70MM a Year Ahead of Film's Release |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718003925/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesDeadline">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-07-17 |title=''The Odyssey'' 70MM Imax Tickets Selling Out For Regal & AMC, But Seats Still Available |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718020940/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="AeolianIslandsFilming">Источники, рассказывающие о местах съёмок на Липарских островах: * {{Cite web |last=Hughes |first=Rebecca Ann |date=2025-02-06 |title=Volcanic drama and tuna feasts: Why you should visit ''The Odyssey''’s Italian island filming locations |url=https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212012427/https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |archive-date=2025-02-12 |access-date=2025-07-15 |website=[[Euronews]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |date=2025-04-15 |title=''The Odyssey'': da oggi vietato navigare a meno di 300 metri nelle aree di Pietra del Bagno e Basiluzzo |url=https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416070109/https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-07-31 |website=Giornale di Lipari |lang=it}} * {{Cite web |last=Penna |first=Denise |date=2025-04-24 |title=''The Odyssey'' in Sicily: the filming locations of the new movie by Christopher Nolan |url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619211747/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-15 |website=Visit Italy |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Webster |first=Andrew |date=2025-04-24 |title=Christopher Nolan's New Film ''The Odyssey'' is Being Filmed in Aeolian Islands |url=https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731021548/https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-15 |website=4Filming |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingStart">{{Cite web |last=Masaiti |first=Amira El |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan shoots ''The Odyssey'' with Matt Damon, Zendaya in Morocco's Dakhla |url=https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731161825/https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-21 |website=Hespress |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilming">{{Cite news |date=2025-07-22 |title=Hollywood au Sahara: Dakhla, la nouvelle muse d'hollywood |trans-title=Голливуд в Сахаре: Дахла, новая голливудская муза |url=https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731162911/https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-29 |newspaper=La Vérité |lang=fr}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseGuardian">{{Cite news |last=Jones |first=Sam |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan criticised for filming in occupied Western Sahara city |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023211/https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-07-28 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseIndependent">{{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-07-30 |title=Christopher Nolan urged to suspend filming ''The Odyssey'' in occupied Western Sahara |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023315/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-08-01 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseForbes">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Courts Controversy For Shooting In Disputed African Territory |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803030724/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |archive-date=2025-08-03 |access-date=2025-07-29 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg">{{Cite news |last=Karam |first=Souhail |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Wades Into African Territorial Dispute |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-27/the-odyssey-nolan-s-250-million-greek-epic-wades-into-african-land-dispute |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-08-04 |publisher=Bloomberg News |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes">{{Cite news |last=Wilkinson |first=Isambard |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan accused of 'colonialism' over ''Odyssey'' filming |url=https://www.thetimes.com/culture/film/article/christopher-nolan-the-odyssey-colonialism-ffws35cdc |url-status=live |newspaper=[[The Times]] |location=[[Мадрыд]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment">{{Cite press release |title=Sahrawi Government condemns attempt to film in occupied Dakhla, deems it violation of international law and cultural ethics |date=2025-07-18 |publisher=Sahara Press Service |location=Шахид Эль-Хафед |url=https://spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |last1=Selma |first1=Moussa |access-date=2025-07-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720222942/https://www.spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |archive-date=2025-07-20 |publication-date=2025-07-20 |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario">{{Cite news |last=<!--elDiario.es Culture--> |date=2025-08-04 |title=Rodrigo Sorogoyen, Icíar Bollaín, Javier Bardem y más artistas, contra el rodaje de ''La Odisea'' de Nolan en el Sáhara Occidental |trans-title=Родриго Сорогойен, Исиар Больяин, Хавьер Бардем и другие артисты против съёмок «Одиссеи» Нолана в Западной Сахаре |url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825224516/https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-06 |newspaper=elDiario.es |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone">{{Cite magazine |last=Strefezza |first=Sebastián |date=2025-08-05 |title=Javier Bardem, Sorogoyen y más artistas en contra del rodaje de ''La Odisea'' |trans-title=Хавьер Бардем, Сорогойен и другие артисты против съёмок фильма «Одиссея» |url=https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806194525/https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-25 |magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone en Español]] |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara">{{Cite press release |title=Over One Hundred Artists, Journalists, Activists and Human Rights Defenders Sign on to FiSahara's Statement Against ''The Odyssey'' Shoot in Occupied Western Sahara |date=2025-08-04 |publisher=Международный кинофестиваль в Сахаре |url=https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |last=<!--Prensa FiSahara--> |access-date=2025-08-07 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807011458/https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |archive-date=2025-08-07 |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingWrap">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |date=2025-08-08 |title=Nolan's ''The Odyssey'' Wraps Filming |url=https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825235809/https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-25 |website=Dark Horizons |lang=en}}</ref> <ref name="DNEG">{{Cite web |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.dneg.com/our-work/the-odyssey |url-status=live |access-date=2025-08-26 |publisher=[[DNEG]] |lang=en}}</ref> <ref name="Lame">{{Cite magazine |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Breaks New Ground: 70MM IMAX Tickets Available Now for 2026 Release |url=https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721033749/https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |archive-date=2025-07-21 |access-date=2025-10-26 |magazine=The Credits |publisher=[[Ассоциация кинокомпаний]] |lang=en}}</ref> <ref name="Empire2MillionFilm">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Is The Epic To End All Epics: 'We Shot Over 2 Million Feet Of Film' |url=https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113223255/https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |archive-date=2025-11-13 |access-date=2025-11-13 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandProductionReimpursed">{{Cite web |last=Adam |first=Darren |date=2025-09-30 |title=Nearly ISK 900 million reimbursed to Nolan Odysseus epic |url=https://www.ruv.is/english/2025-09-30-nearly-isk-900-million-reimbursed-to-nolan-odysseus-epic-454874 |url-status=live |access-date=2025-11-13 |publisher=[[RÚV]] |lang=en}}</ref> <ref name="CharacterFirstLooks">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-14 |title=''The Odyssey'': First Looks At Tom Holland, Anne Hathaway And Mia Goth In Christopher Nolan's Epic |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161655/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |archive-date=2025-11-14 |access-date=2025-11-14 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Remar">{{Cite magazine |last=Gardner |first=Chris |date=2025-11-14 |title=James Remar Is Still Thinking About Christopher Nolan Standing for 12 Hours on ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115032722/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |archive-date=2025-11-15 |access-date=2025-11-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerForbes">{{Cite magazine |last=Kain |first=Erik |date=2025-07-02 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Trailer Leaks Online and It Looks Pretty Bad |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703100644/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerCollider">{{Cite web |last=Hunt |first=Hannah |date=2025-07-02 |title=Tom Holland Confronts Jon Bernthal in ''The Odyssey''{{'s}} Epic First Trailer, Setting up Christopher Nolan's Vision of the Iconic Legend |url=https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703084834/https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerVF">{{Cite magazine |last=Guilleminault-Bauer |first=Eléa |date=2025-07-03 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'': Everything We Know |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703150428/https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Vanity Fair]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerIndependent">{{Cite news |last=Evans |first=Greg |date=2025-07-03 |title=Teaser trailer for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' leaks online |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703082652/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerNYT">{{Cite news |last=Zuckerman |first=Esther |date=2025-07-02 |title=''The Odyssey'' Teaser is in Theaters. We Took a Look |url=https://www.nytimes.com/2025/07/02/movies/the-odyssey-teaser.html |url-access=limited |url-status=live |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The New York Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerMJ">{{Cite magazine |last=Britt |first=Ryan |date=2025-07-02 |title=I Saw the Theater-Only ''Odyssey'' Trailer and It Proves This Film Is Worth the Hype |url=https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703050520/https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=Men’s Journal |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer/Film">{{Cite web |last=Stevenson |first=Rick |date=2025-07-01 |title=''The Odyssey'' Teaser Trailer Continues a Christopher Nolan Trend (For Better or Worse) |url=https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702075152/https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |archive-date=2025-07-02 |access-date=2025-11-15 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="EmpireCoverStoryJan2026">{{Cite magazine |last=de Semlyen |first=Nick |date=2025-11-20 |publication-date=2026-01 |title=Bringing it Home |url=https://www.greatmagazines.co.uk/empire-january-2026 |url-access=subscription |access-date=2025-11-20 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |location=Великобритания |pages=48–59 |issue=448 |lang=en}}</ref> <ref name="DeJong">{{Cite web |title=Ruth De Jong |url=https://adg.org/directory/1678-ruth-de-jong/ |url-status=live |access-date=2025-11-21 |publisher=Гильдия художников-постановщиков США |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyConfirm">{{Cite magazine |last=Sharf |first=Zack |date=2025-11-21 |title=Christopher Nolan Was Hired to Direct ''Troy'' More Than 20 Years Before ''The Odyssey''; He Says the Studio Backtracked and Offered ''Batman Begins'' as 'Consolation Prize' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122064513/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-11-22 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025PrologueTrailer">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=2025-12-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' to Release Six-Minute Prologue in Theaters at 70mm Imax Screenings |url=https://variety.com/2025/film/box-office/the-odyssey-prologue-theaters-imax-screenings-1236604700/ |url-status=live |access-date=2025-12-10 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryVariety">{{Cite magazine |last=D'Addario |first=Daniel |date=2025-12-12 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Imax Prologue Shows Matt Damon Emerging From the Trojan Horse and an Epic Battle Beginning |url=https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212190133/https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentarySneider">{{Cite web |last=Sneider |first=Jeff |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' Prologue: Christopher Nolan and Composer Ludwig Göransson Have Done It Again |url=https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212205713/https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |website=The InSneider |lang=en}}</ref> <ref name="EWDec2025">{{Cite magazine |last=Hull |first=Gerrard |date=2025-12-16 |title=Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland are a family divided in new ''The Odyssey'' images (exclusive) |url=https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216205236/https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |archive-date=2025-12-16 |access-date=2025-12-16 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryTelegraph">{{Cite news |last=Robey |first=Tim |date=2025-12-12 |title=I've seen Christopher Nolan's secretive ''Odyssey'' trailer. It teases one battle after another |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219012222/https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' New Footage Description: Here's What's in the 6-Minute IMAX Prologue (& How To Watch It) |url=https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219031251/https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |website=[[ComicBook.com]] |lang=en}}</ref> <ref name="WētāWorkshop">{{Cite Instagram |last=Wētā Workshop |user=wetaworkshop |postid=DSbW9CMiMx_ |date=2025-12-18 |title=A film by Christopher Nolan. In theatres July 17. |access-date=2026-01-04 |link=https://www.instagram.com/p/DSbW9CMiMx_/ |url-status=live |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=2025-02-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Reveals First Look At Matt Damon As Odysseus |url=https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183945/https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookDoG">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=2025-02-18 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' First Look Is More Classic Hollywood Than Homer |url=https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170450/https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2026-01-04 |website=[[Den of Geek]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerIW">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' Trailer: Christopher Nolan Brings the Ultimate Epic to the Big Screen |url=https://www.indiewire.com/news/trailers/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-1235169171/ |url-status=live |access-date=2026-01-04 |website=[[IndieWire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerUSAToday">{{Cite news |last=Segarra |first=Edward |date=2025-12-22 |title=Matt Damon and Anne Hathaway are star-crossed lovers in ''The Odyssey'' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251225173029/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |archive-date=2025-12-25 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[USA Today]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerVulture">{{Cite magazine |last=Hoepfner |first=Fran |date=2025-12-22 |title=Odysseus Is Christopher Nolan's Latest Sad Dad |url=https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222165927/https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Vulture]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerHT">{{Cite news |first=Soumya |last=Srivastava |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan returns with Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland and the greatest epic |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224005317/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople">{{Cite magazine |last=Juneau |first=Jen |date=2025-02-17 |title=See Matt Damon as Odysseus in Epic First Photo from Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Movie |url=https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217172019/https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[People]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookTP">{{Cite web |last=Marc |first=Christopher |date=2025-02-17 |title=''The Odyssey'': First-Look At Matt Damon In Christopher Nolan Epic |url=https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183347/https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=The Playlist |lang=en}}</ref> <ref name="TrailerViews">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-12-23 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Trailer Earns 121.4 Million Views In First 24 Hours—Doubles ''Oppenheimer'' |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223202204/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerPolygon">{{Cite web |last=Hart |first=Aimee |date=2025-12-22 |title=Watch Christopher Nolan's ''The Odyssey trailer'' the way it wasn't meant to be seen |url=https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224102044/https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-05 |website=[[Polygon]]}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerTF">{{Cite web |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Staniforth |first2=Nick |date=2025-12-22 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' unleashes a brand new trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223235522/https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-05 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerEmpire">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan epic sends Matt Damon on a long journey home |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222160326/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-05 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="TimeCoverStory">{{cite magazine |last=Dockterman |first=Eliana |date=2026-05-12 |title=Inside ''The Odyssey'', Christopher Nolan's Most Epic Movie Yet |url=https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512121954/https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |archive-date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |magazine=[[Time]]}}</ref> <ref name="TeaserPosterGizmodo">{{Cite web |last=Lussier |first=Germain |date=2025-12-18 |title=The New ''Odyssey'' Poster Throws a Bone to All Those Armor Complaints |url=https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251218203551/https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |archive-date=2025-12-18 |access-date=2026-01-05 |website=[[Gizmodo]] |lang=en}}</ref> <ref name="RT">{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_odyssey_2026 |title=The Odyssey (2026) |website=[[Rotten Tomatoes]] |lang=en}}</ref> <ref name="MT">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-odyssey-2026/ |title=The Odyssey Reviews |website=[[Metacritic]] |lang=en}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.odysseymovie.com/|фільма|lang=en}} {{ВС}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-07-31}} [[Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана]] [[Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] gwge6aj4d9i68szhzt69jrvym8s2jp5 5173903 5173895 2026-07-31T18:22:01Z Цімур 27525 /* Здымкі */ 5173903 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} '''«Адысе́я»''' ({{lang-en|The Odyssey}}) — [[Эпічны фільм|эпічны]] [[Фэнтэзійны фільм|фэнтэзійны]] [[Баявік (кінажанр)|баявік]] сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], заснаваны на [[Адысея|аднайменнай паэме]] [[Гамер]]а. Ролю [[Адысей|Адысея]] — цара [[Ітака|Ітакі]], які накіроўваецца ў доўгае і небяспечнае падарожжа дадому пасля [[Траянская вайна|Траянскай вайны]], — выканаў [[Мэт Дэйман]]. У фільме таксама здымаліся [[Том Холанд]], [[Эн Хэтэўэй]], [[Роберт Пацінсан]], [[Лупіта Ніёнга|Люпіта Ніёнга]], [[Зендэя|Зендая]], [[Шарліз Тэрон]] і іншыя акцёры{{Пераход|У ролях}}. Нолан і яго жонка [[Эма Томас]] спрадзюсавалі фільм за пасярэдніцтвам сваёй кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. Нолан пачаў пісаць сцэнарый для фільма «Адысея» ў сакавіку 2024 года і прадставіў праект студыі ў кастрычніку. Неўзабаве пачаўся працэс падбору акцёраў, і ў лютым 2025 года было пацверджана, што галоўную ролю сыграе Дэйман{{Пераход|Распрацоўка і падбор акцёраў}}. Здымкі праходзілі з лютага па жнівень 2025 года ў розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Шатландыі, Ісландыі і Заходняй Сахары. Пры бюджэце ў $ 250 млн «Адысея» стала найдаражэйшым фільмам у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры Нолана]] і яго першым праектам, цалкам знятым на камеры [[IMAX]] з [[Шырокафарматны кінематограф|кінаплёнкай шырынёй 70 мм]]{{Пераход|Здымкі}}. Прэм'ерны паказ у Лондане адбыўся 6 ліпеня 2026 года. У шырокі пракат у ЗША і Вялікабрытаніі фільм выйшаў 17 ліпеня 2026 года{{Пераход|Прэм'ера}}. == У ролях == <!-- Парадак акцёраў згодна з афіцыйным постарам. --> {{калонкі}} * [[Мэт Дэйман]] — [[Адысей]], цар вострава [[Ітака]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" /> * [[Том Холанд]] — [[Тэлемах]], сын Адысея, які спрабуе знайсці яго<ref name="TeaserTrailer" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Эн Хэтэўэй]] — [[Пенелопа]], жонка Адысея, якая адхіляе ў яго адсутнасць патэнцыйных жаніхоў<ref name="EWDec2025" /> * [[Роберт Пацінсан]] — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыной]], адзін з жаніхоў Пенелопы<ref name="EWDec2025" /> * [[Люпіта Ніёнга]] — [[Алена Прыгожая]]<ref name="TimeCoverStory" /> і [[Клітэмнестра]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Саманта Мортан]] — [[Кірка (міфалогія)|Кірка]], багіня і чараўніца, якая жыве на востраве [[Ээя]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Джон Легуізама]] — [[Яўмей]], верны слуга Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Зендая]] — [[Афіна]], багіня мудрасці, вайсковай стратэгіі і рамёстваў, якая дапамагае Адысею<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Шарліз Тэрон]] — [[Каліпса]]<ref name="TheronRoleUpdate"/><ref name="TheronJun2025" /> * [[Джон Бернтал]] — [[Менелай]], цар [[Спарта|Спарты]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Хімеш Патэль]] — [[Еўрылох]], правая рука Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Біл Ірвін]] — [[Паліфем]], цыклоп і сын [[Пасейдон]]а * [[Эліят Пейдж]] — [[Сінон]]<ref name="SupportingCastRoles">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |author-link=Garth Franklin |date=2026-06-25 |title=''The Odyssey'' Cast List Ends Achilles Talk |url=https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626151121/https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |archive-date=2026-06-26 |access-date=2026-06-27 |website=[[Dark Horizons]]}}</ref><ref name="IntoFilmCast">{{Cite web |title=''The Odyssey'': Everyday Epic |url=https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625214813/https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |archive-date=2026-06-25 |access-date=2026-06-25 |publisher=[[Into Film]]}}</ref> * [[Бені Сафдзі]] — [[Агамемнан]], цар [[Мікены|Мікен]]<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" /> * [[Коры Хокінс]] — Паліб, адзін з жаніхоў Пенелопы * Ніка Нікатэра — Пісандр, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Эліес Гэбел]] — [[Элат (мифология)|Элат]], адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Іда Голдберг]] — Амфімедон, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Джэймі Харыс]] — Агелай, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Раян Хёрст]] — [[Ментар]], гід і настаўнік Тэлемаха * [[Мія Гот]] — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]], служанка Адысея і Пенелопы<ref name="CharacterFirstLooks" /> * [[Логан Маршал-Грын]] — [[Меланфій (сын Долія)|Меланфій]], [[жывёлагадоўля|пастух]] Адысея * [[Уіл Юн Лі]] — Анхіял, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}} * Джымі Гансалес — Кефей, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Эндру Ховард]] — [[Паліт (спадарожнік Адысея)|Паліт]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джован Адэпа]] — [[Элпенор]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джэсі Гарсія]] — Менетон, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джош Сцюарт]] — Антыфат, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Шон Эйверы]] — Лаадам, адзін са спадарожнікаў Адысея * Энтані Малінары — [[Перымед]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Стывен Мёрфі — [[Фемій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Іэн Каселберы — [[Долій (міфалогія)|Долій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Трэвіс Скот (рэпер)|Трэвіс Скот]] — [[Бард (Сярэднявечча)|бард]]<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/the-odyssey-travis-scott-christopher-nolan-1236640716/|title=‘The Odyssey’: Travis Scott Appears in New TV Trailer for Christopher Nolan’s Epic|lang=en-US|first=Jack|last=Dunn|website=[[Variety]]|date=2026-01-26|access-date=2026-01-26}}</ref> * [[Рафі Гаўран]] — траянец * [[Шайла Фернандэс]] — траянец * [[Джэймс Рэмар]] — [[Тыресій]], сляпы [[прарок]] [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільнага свету Грэцыі]] * Кейт Фаглі — [[Эўрыклея]], служанка Адысея і Пенелопы * [[Нік Тарабей]] * {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}} — слуга Менелая * {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}} * Браян Вернел — [[Ір (жабрак)|Ір]], жабрак на Ітацы {{калонкі/канец}} == Вытворчасць == === Распрацоўка і падбор акцёраў === [[Файл:ChrisNolanBFI150224 (11 of 12) (53531857591) (cropped).jpg|thumb|upright=0.75|«Адысея» — другі праект сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], зняты пад эгідай [[Universal Pictures]]]] Пасля атрымання ў сакавіку 2024 года прэмій «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшы рэжысёр]]» за фільм «[[Опенгеймер (фільм)|Опенгеймер]]» (2023) [[Крыстафер Нолан]] пачаў пісаць сцэнарый да свайго наступнага праекта<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="BelloniMar2024" />. У кастрычніку таго ж года з'явілася інфармацыя, што ён распрацоўвае свой новы фільм для кампаніі [[Universal Pictures]], якая выпусціла ў пракат «Опенгеймера». Было пацверджана, што Нолан напіша сцэнарый і спрадзюсуе фільм разам са сваёй жонкай [[Эма Томас|Эмай Томас]] за пасярэдніцтвам кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. [[Мэт Дэйман]], які здымаўся ў Нолана ў карцінах «Опенгеймер» і «[[Інтэрстэлар]]» (2014), вёў перамовы аб тым, каб сыграць адну з роляў, а здымкі былі запланаваны на пачатак 2025 года. У адрозненне ад «Опенгеймера», набытага «Universal» на аўкцыёне, дадзены праект ад пачатку і да канца створаны пад кіраўніцтвам студыі, якая прызначыла дату выхаду на 17 ліпеня 2026 года<ref name="DevelopmentRevealTHR" /><ref name="DevelopmentRevealDeadline" />. Падрабязнасці сюжэту стужкі былі раскрыты не адразу, што адрознівала яе ад папярэдніх работ Нолана і выклікала мноства спекуляцый. Хадзілі чуткі, што гэта будзе гістарычны фільм пра вампіраў, перазапуск экшн-трылера «[[Блакітны гром]]» (1983)<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /> або адаптацыя брытанскага шпіёнскага серыяла «[[Вязень (тэлесерыял, 1967)|Вязень]]» (1967—1968), якую Нолан хацеў зняць яшчэ ў 2009 годзе<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />, але ўсе яны былі абвергнуты<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />. Пазней у тым жа месяцы пацвердзілася інфармацыя пра ўдзел Дэймана, а да акцёрскага складу далучыўся [[Том Холанд]]<ref name="Holland" />. У лістападзе далучыліся [[Эн Хэтэўэй]] і [[Роберт Пацінсан]], якія раней працавалі з Ноланам<ref name="HathawayZendaya" /><ref name="Pattinson" />, а таксама [[Зендая]]<ref name="HathawayZendaya" />, [[Люпита Ніёнга]]<ref name="Nyong'o" /> і [[Шарліз Тэрон]]<ref name="Theron" />. Дэйману, Холанду, Хэтэўэй і Пацінсану дасталіся галоўныя ролі, а Ніёнга і Зендаі — другасныя<ref name="Pattinson" />. У снежні 2024 года кампанія «Universal» абвясціла, што новы фільм Нолана будзе называцца «Адысея» і стане экранізацыяй [[Адысея|аднайменнай]] [[Старажытная Грэцыя|старажытнагрэчаскай]] [[Эпас|эпічнай]] паэмы [[Гамер]]а. Студыя апісвала праект як «міфічны эпічны баявік», які будзе здымацца па ўсім свеце<ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline" /><ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" />. Раней Нолан павінен быў здымаць для «[[Warner Bros. Pictures]]» фільм «[[Троя (фільм)|Троя]]» (2004), заснаваны на паэме «[[Іліяда]]», сюжэт якой разгортваецца да «Адысеі». «Трою» ў выніку паставіў [[Вольфганг Петэрсен]], а Нолану ў якасці «суцяшальнага прызу» прапанавалі зняць фільм «[[Бэтмен: Пачатак]]» (2005)<ref name="NolanTroyConfirm" /><ref name="NolanTroy" /><ref name="NolanTroyGoyer" />. Меркаваны бюджэт «Адысеі» склаў $ 250 млн, што зрабіла яе найдаражэйшай карцінай у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры пастаноўшчыка]]<ref name="Budget" /><ref name="TeaserLeakTHR" />. Нолан і Томас назвалі «Адысею» «фундаментальнай» гісторыяй, у якой прысутнічаюць элементы такіх жанраў, як жахі, містыка, рамантыка і трылер<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}}<ref name="Empire2MillionFilm" />. На стварэнне фільма рэжысёра натхнілі навеяныя [[Старажытнагрэчаская міфалогія|міфамі Старажытнай Грэцыі]] праекты, якія ён глядзеў у дзяцінстве, у прыватнасці стужкі [[Рэй Харыхаўзен|Рэя Харыхаўзена]]<ref name="Empire2MillionFilm" />. Мастаком-пастаноўшчыкам стала [[Рут Дэ Ёнг]], а за дызайн касцюмаў адказвала {{iw|Элен Мірожнік|Элен Мірожнік||Ellen Mirojnick}}; яны абедзве працавалі з Ноланам над «Опенгеймерам»<ref name="FavignanaFilming" /><ref name="DeJong" />. {{Урэзка | выраўноўванне = right | шырыня = 250px | Змест = Помніцца, калі мне было пяць ці шэсць гадоў, я ў школе глядзеў спектакль пра Уліса [лацінскі варыянт [[Адысей|Адысея]]], у якім гралі старэйшакласнікі. Я памятаю [[Сірэны|сірэн]], як яго прывязвалі да мачты і гэтак далей. Па-мойму, такая гісторыя ёсць у кожнага з нас. А калі пачынаеш разбіраць і адаптоўваць тэкст арыгіналу, разумееш, што ўсе іншыя фільмы — у тым ліку і тыя, над якімі працаваў я, — усе яны паходзяць ад «Адысеі». [[Эма Томас]]] лепш за ўсё апісала праект, калі мы пра яго абвясцілі: фундаментальная гісторыя. | Подпіс = Крыстафер Нолан пра тое, як ён у раннім узросце зацікавіўся «Адысеяй» і як яна паўплывала на яго папярэднія работы<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} | арыгінал = I remember seeing a school play of Ulysses [''the Latin variant of Odysseus''] when I was five or six years old. The older kids were doing it. I remember the Sirens and him being strapped to the mast and things like that. I think it's in all of us, really. And when you start to break down the text and adapt it, you find that all of these other films – and all the films I've worked on – you know, they're all from The Odyssey. Emma [Thomas] said it best when we first announced the project: it's foundational. | мова арыгіналу = en }} Пазней да праекту далучыліся як іншыя акцёры, якія ўжо працавалі з Ноланам, — [[Бені Сафдзі]]<ref name="Safdie" />, [[Эліят Пейдж]], [[Хімеш Патэль]], [[Біл Ірвін]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джош Сцюарт]]<ref name="Stewart" />, Энтані Малінары<ref name="Molinari" /> і [[Джэймс Рэмар]]<ref name="Remar" />, — так і тыя, хто здымаўся ў яго ўпершыню, — [[Джон Бернтал]]<ref name="Bernthal" />, [[Джон Легуізама]]<ref name="Leguizamo" />, [[Саманта Мортан]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джэсі Гарсія]], [[Уіл Юн Лі]]<ref name="GarciaLee" />, [[Рафі Гаўран]], [[Шайла Фернандэс]]<ref name="GavronFernandez" />, [[Мія Гот]]<ref name="Goth" />, [[Коры Хокінс]]<ref name="Hawkins" />, [[Нік Тарабей]], Джымі Гансалес, {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}}<ref name="TarabayGonzalesCompte" />, {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}}, [[Іда Голдберг]]<ref name="VlamisGoldberg" />, [[Раян Херст]]<ref name="Hurst" /> і [[Джован Адэпа]]<ref name="IcelandFilming" />. У акцёрскім складзе таксама быў [[Косма Джарвіс]]<ref name="Jarvis" />, але яму давялося пакінуць праект праз шчыльны графік, і яго ролю аддалі [[Логан Маршал-Грын|Логану Маршалу-Грыну]]<ref name="Marshall-Green" />. Паводле акцёра [[Скіт Ульрых|Скіта Ульрыха]], ён і яшчэ два чалавекі ў пачатку лютага беспаспяхова праходзілі пробы на ролі ў фільме<ref name="Ulrich" />. У сярэдзіне лютага «Universal» пацвердзіла, што Дэйман сыграе [[Адысей|Адысея]]. Незадоўга да гэтага хадзілі чуткі, што героя сыграе Холанд<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />; пазней было пацверджана, што яму дасталася роля [[Тэлемах]]а, сына Адысея<ref name="TeaserTrailer" />. === Здымкі === [[Здымачны перыяд]] доўжыўся з 25 лютага па 8 жніўня 2025 года<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="FilmingWrap" /> і праходзіў у розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Ісландыі і Шатландыі<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. Аператарам стаў даўні калега Нолана [[Хойтэ ван Хойтэма]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Хаця Нолан выкарыстоўваў камеры [[IMAX]] [[Шырокафарматны кінематограф|з кінаплёнкай шырынёй 70 мм]] яшчэ з часоў фільма «[[Цёмны рыцар]]» (2008), «Адысея» — першы яго праект, цалкам зняты на IMAX-камеры, як на новыя, лягчэйшыя і менш шумныя, так і на тыя, што існавалі раней<ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasCollider" />. Для здымак было выкарыстана больш за 610 км плёнкі<ref name="Empire2MillionFilm" />. Здымкі праходзілі пад рабочай назвай «Гісторыя Чарлі» ({{lang-en|Charlie’s Tale}})<ref name="IcelandProductionReimpursed" /> і завяршыліся на дзевяць дзён раней за прызначаны тэрмін<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56}}. Першыя сцэны былі зняты ў канцы лютага ў ксары [[Айт-Бен-Хаду]] на паўночны захад ад [[Варзазат]]а, Марока<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}. У гэтых сцэнах паказаны канец [[Траянская вайна|Траянской вайны]], які папярэднічае асноўнаму сюжэту «Адысеі»<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}<ref name="DakhlaFilming" />. Знаходзячыся ў Марока, здымачная група таксама працавала ў [[Эс-Сувейра|Эс-Сувейры]] і [[Маракеш]]ы<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. З 10 па 21 сакавіка здымкі адбываліся ў [[Месінія (перыферыйная адзінка)|Месініі]], перыферыйнай адзінцы [[Пелапанес (акруга)|Пелапанеса]], а менавіта ў [[Пілас]]е, [[Крэпасць Мадон|крэпасці Мадон]], на пляжы Алміралакас у Іялаве, у пячоры Нестара на пляжы [[Вайдакілья]] (там здымаліся сцэны з цыклопам [[Паліфем]]ам), а таксама на месцы археалагічных раскопак у [[Акракарынф]]е<ref name="PylosFilming" /><ref name="PylosFilming2" /><ref name="GreeceFilming" /><ref name="MesseniaCornithFilming" />. Працуючы ў Грэцыі, здымачная група супрацоўнічала з мясцовым аддзяленнем студыі «Faliro House Productions»<ref name="GreeceFilming" /> і пасля трох тыдняў працы атрымала [[Рабат (скідка)|рабат]] у памеры 40 %<ref name="GreeceProductionRebate" />. К 27 сакавіка здымачная група адправілася на [[Эгадскія астравы]] ля заходняга ўзбярэжжа [[Сіцылія|Сіцыліі]], Італія, — яны, верагодна, сталі ў фільме месцам, у паэме вядомым як «казіны востраў»<ref name="FilmingLocations" /><ref name="FavignanaFilming" />. З 15 красавіка па 15 мая ў раёне [[Ліпарскія астравы|Ліпарскіх астравоў]] адбыліся здымкі на вадзе — астравы Ліпары, [[Басілуца]] і [[Вулкана]] паслужылі правобразам для міфічнага вострава Эолія. На здымкі ў гэтых месцах былі накладзены пэўныя абмежаванні ў адпаведнасці з [[Муніцыпальнае права|муніцыпальным правам]]<ref name="AeolianIslandsFilming" /><ref name="FilmingLocations" />. Здымачная група выкарыстала найдаўжэйшы сучасны [[langskip|карабль]] [[Вікінгі|вікінгаў]] {{iw|Draken Harald Hårfagre}}, якім кіравалі акцёры, што сыгралі таварышаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. У пачатку мая частка здымак прайшла ў павільёне ў Лос-Анджэлесе — гэта адзіны раз, калі для гэтага фільма што-небудзь здымалася ў студыйных дэкарацыях<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}<ref name="LosAngelesFilming" />, — а ў пачатку чэрвеня — у [[Замак Фінлейтэр|замку Фінлейтэр]] у акрузе [[Моры (акруга, Шатландыя)|Моры]], Шатландыя<ref name="ScotlandFilming" />. У другой палавіне месяца здымачная група адправілася ў аддаленыя рэгіёны Ісландыі, сярод якіх былі порт [[Ландэяхёбн]], гара {{iw|Х'ёрлейфсхёфдзі|||Hjörleifshöfði}}, рака [[Маркарфлёўт]] і паўвостраў [[Снайфельснес]]<ref name="IcelandFilming" /><ref name="IcelandProductionReimpursed" /> (у асноўным там здымаліся сцэны ў [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільным свеце]])<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, а пасля вярнулася ў Шатландыю, каб правесці здымкі ў порце горада Бакі і на зацішным пляжы Санісайд каля вёскі [[Кален (Шатландыя)|Кален]]. З 3 па 16 ліпеня здымкі праходзілі ў калбінскім лесе, а затым здымачная група зноў прыехала ў замак Фінлейтэр, дзе прабыла да 25 ліпеня<ref name="ScotlandFilmingContinued" />. Тэрон здымалася ў сваіх сцэнах у апошнія два тыдні ліпеня<ref name="TheronJun2025" />. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="DevelopmentRevealDeadline">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan Sets Next Movie At Universal In Imax For Summer 2026 With Matt Damon Eyed To Star |url=https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008234636/https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |archive-date=2024-10-08 |access-date=2024-10-09 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DevelopmentRevealTHR">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan's Next Movie Lands at Universal With Matt Damon in Talks to Star |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009010815/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |archive-date=2024-10-09 |access-date=2024-10-08 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Holland">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-10-21 |title=Tom Holland to Star in Christopher Nolan's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tom-holland-to-star-in-christopher-nolan-next-film-1236040294/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="HathawayZendaya">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-08 |title=Anne Hathaway And Zendaya To Star In Christopher Nolan's Next Film |url=https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108200727/https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |archive-date=2024-11-08 |access-date=2024-11-08 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Nyong'o">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-12 |title=Lupita Nyong'o to Star in Christopher Nolan's Latest Film (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112222410/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |archive-date=2024-11-12 |access-date=2024-11-12 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Pattinson">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-20 |title=Robert Pattinson Reteaming With Christopher Nolan for ''Oppenheimer'' Filmmaker's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001659/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |archive-date=2024-11-21 |access-date=2024-11-20 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Theron">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-25 |title=Charlize Theron Latest Addition To A-List Ensemble Of Christopher Nolan's Next Movie Universal |url=https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125231642/https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |archive-date=2024-11-25 |access-date=2024-11-25 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheronRoleUpdate">{{Cite magazine |last=Chuba |first=Kirsten |date=2026-04-15 |title=Christopher Nolan Debuts Epic New Footage From 'The Odyssey', Including Trojan Horse Sequence |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416005318/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |archive-date=2026-04-16 |access-date=2026-04-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Film Is An Adaptation Of Homer's ''The Odyssey'', Universal Reveals |url=https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223222535/https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2024-12-23 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceTHR">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Movie Revealed as ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224001909/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |archive-date=2024-12-24 |access-date=2024-12-24 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Budget">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2025-01-10 |title=25 Surefire, 100 Percent Probable Hollywood Predictions for 2025 (Part 2) |url=https://puck.news/25-surefire-100-percent-probable-2025-hollywood-predictions-part-2/ |url-access=subscription |url-status=live |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="Bernthal">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2025-01-22 |title=Christopher Nolan's New ''Odyssey'' Movie Adds Jon Bernthal To Cast |url=https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180332/https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingLocations">{{Cite magazine |last=Vivarelli |first=Nick |date=2025-01-27 |title=Christopher Nolan Set to Shoot Part of ''The Odyssey'' on Sicilian 'Goat Island', Where Odysseus Landed (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127144519/https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |archive-date=2025-01-27 |access-date=2025-01-27 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Safdie">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-01-29 |title=Benny Safdie Reuniting with Christopher Nolan for ''The Odyssey'' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129203515/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |archive-date=2025-01-29 |access-date=2025-01-29 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Leguizamo">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-01-30 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds John Leguizamo |url=https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131041818/https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-30 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jan2025Castings">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2025-01-31 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Rounds Out Cast with Elliot Page, Himesh Patel |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131230604/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="GarciaLee">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-10 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Casts Jesse Garcia & Will Yun Lee |url=https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210175704/https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GavronFernandez">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-02-14 |title=Rafi Gavron and Shiloh Fernandez Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Ensemble (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214190527/https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Goth">{{Cite magazine |last=Dunn |first=Jack |date=2025-02-14 |title=Mia Goth Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212242/https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Hawkins">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-14 |title=Corey Hawkins Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212343/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TarabayGonzalesCompte">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-14 |title=Nick Tarabay, Jimmy Gonzales & Maurice Compte Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214232446/https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=2025-02-17 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2025-02-17 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="VlamisGoldberg">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-18 |title=Michael Vlamis & Iddo Goldberg Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' At Universal |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223335/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-02-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceFilming">{{Cite news |last=<!--Newsroom--> |date=2025-02-20 |title=Christopher Nolan heading to Peloponnese with A-list cast for ''The Odyssey'' |url=https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220112625/https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-02-20 |access-date=2025-03-04 |newspaper=«[[Катимерини]]» |lang=en}}</ref> <ref name="MoroccoFilmingStart">{{Cite news |last=Goyal |first=Samarth |date=2025-02-25 |title=First photos from the shooting of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' go viral online; See pics |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304170717/https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jarvis">{{Cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |last2=Kroll |first2=Justin |date=2025-03-04 |title=''Shōgun'' Star Cosmo Jarvis Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' With Filming Underway In Morocco |url=https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304165634/https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Stewart">{{Cite news |last=Isabell |first=Rachel |date=2025-03-19 |title=Webster County native Josh Stewart cast in ''The Odyssey'' |url=https://www.wvecho.com/news/webster-county-native-josh-stewart-cast-in-the-odyssey/article_59c50e18-0073-11f0-a13c-1ff81c774771.html |url-status=live |access-date=2025-08-25 |newspaper=Webster Echo |lang=en}}</ref> <ref name="Hurst">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-03-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds ''Sons of Anarchy'' Actor Ryan Hurst |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314185453/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |archive-date=2025-03-14 |access-date=2025-03-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Ulrich">{{Cite web |last=Lapin-Bertone |first=Joshua |date=2025-02-07 |title=''Scream''{{'s}} Skeet Ulrich was in talks for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' movie, but just learned he didn't get the part |url=https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210082654/https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-03-16 |website=Popverse |lang=en}}</ref> <ref name="MesseniaCornithFilming">{{Cite web |last=Giannopoulos |first=Bill |date=2025-03-08 |title=Filming of ''Odyssey'' Finally Begins in Ancient Corinth (photos) |url=https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309181530/https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |archive-date=2025-03-09 |access-date=2025-03-31 |website=Greek City Times |lang=en}}</ref> <ref name="FavignanaFilming">{{Cite news |date=2025-03-27 |title=Zendaya's first look on the ''The Odyssey'' set features bridal-style costume as filming begins |url=https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327111121/https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |archive-date=2025-03-27 |access-date=2025-03-31 |newspaper=The Express Tribune |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses">Источники с комментариями относительно костюма Одиссея: * {{Cite magazine |last=Miller |first=Liz Shannon |date=2025-02-18 |title=History Nerds Are Already Nitpicking Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223903/https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-04-14 |magazine=[[Consequence]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-02-19 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' immediately called out for glaring historical inaccuracy |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219072032/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-14 |newspaper=[[The Independent]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Goslin |first=Austen |date=2025-02-19 |title=The first image from Christopher Nolan's ''Odyssey'' movie isn't historically accurate, and that's fine |url=https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219153840/https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |archive-date=2025-02-19 |website=[[Polygon]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite magazine |last=West |first=Amy |date=2025-02-19 |title=Move over, Ridley Scott: Christopher Nolan's ''The Odyssey'' is the latest film criticized for poor historical accuracy following first look |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219124756/https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-19 |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="Molinari">{{Cite magazine |last=Minton |first=Matt |date=2025-07-03 |title=Everything We Know About Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707232521/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Göransson">{{Cite web |last=Thomas |first=Lou |date=2025-04-15 |title="We're recreating the devil's music": composer Ludwig Göransson on ''Sinners'' |url=https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428014231/https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners/ |archive-date=2025-04-28 |access-date=2025-04-29 |publisher=[[Британский институт кино]] |lang=en}}</ref> <ref name="LosAngelesFilming">{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=2025-05-04 |title=Donald Trump Says He's Pursuing 100% Tariffs On Movies Produced Outside U.S., Calling Runaway Production "A National Security Threat" |url=https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504233702/https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |archive-date=2025-05-04 |access-date=2025-05-05 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming">{{Cite web |last=<!--GTP editing team--> |date=2025-03-10 |title=Peloponnese: Production Begins for Hollywood Film ''The Odyssey'' in Pylos |url=https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311125947/https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-05-07 |website=Greek Travel Pages |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming2">{{Cite web |last=Tangonan |first=EJ |date=2025-03-13 |title=Get a peek at Jon Bernthal and Tom Holland on the set of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' in behind-the-scenes photos |url=https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313134938/https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |archive-date=2025-03-13 |access-date=2025-05-07 |website=JoBlo.com |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasTHR">{{Cite magazine |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-05-15 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Will Be the First Blockbuster Shot Entirely on Imax Film Cameras |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515165452/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-05-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasCollider">{{Cite web |last1=Jones |first1=Tamera |last2=Weintraub |first2=Steven |date=2025-05-16 |title="Something Has Clearly Happened": IMAX Is Looking to Expand Technology, Locations, and Laser Upgrades In the Wake of Christopher Nolan & ''Sinners'' Success [Exclusive] |url=https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518164706/https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |archive-date=2025-05-18 |access-date=2025-05-18 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceProductionRebate">{{Cite magazine |last=Vourlias |first=Christopher |date=2025-05-17 |title=''The Odyssey'', ''Maria'' Filming Location Greece Hits Troubled Waters Over Ongoing Delays With 40% Cash Rebate |url=https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519224851/https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |archive-date=2025-05-19 |access-date=2025-05-19 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroy">{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2013-06-21 |title=2nd Update: Warner Bros Shake-Up – Jeff Robinov Quitting Movie Studio After No New Contract Offered And Kevin Tsujihara's War Of Silence; Sue Kroll, Dan Fellman, And Greg Silverman May Become Triumvirate |url=http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831054123/http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |archive-date=2014-08-31 |access-date=2025-06-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyGoyer">{{Cite web |last=Scott |first=Ryan |date=2025-06-16 |title=The Greek Mythology Movie Christopher Nolan Almost Directed Before ''The Odyssey'' |url=https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618031152/https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |archive-date=2025-06-18 |access-date=2025-06-18 |website=[[Slashfilm|/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandFilming">{{Cite magazine |last=Chapman |first=Michael |date=2025-06-16 |title=Christopher Nolan Returns to Iceland to Film ''The Odyssey'' |url=https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701184637/https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-06-18 |magazine=Iceland Review |lang=en}}</ref> <ref name="TheronJun2025">{{Cite magazine |last=Davids |first=Brian |date=2025-07-01 |title=Charlize Theron Talks Potential ''The Old Guard'' Trilogy, ''The Odyssey'' and a ''Mad Max: Fury Road'' Making-of Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701232509/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilming">{{Cite news |last=Harrison |first=Jody |date=2025-06-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' starts filming at Findlater Castle |url=https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609163727/https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |archive-date=2025-06-09 |access-date=2025-07-07 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilmingContinued">{{Cite news |last=Williams |first=Craig |date=2025-06-30 |title=Behind the scenes at ''The Odyssey'' film set in Scotland |url=https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630192107/https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |archive-date=2025-06-30 |access-date=2025-07-02 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="Marshall-Green">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2025-07-07 |title=Cosmo Jarvis Pulls Out Of Christopher Nolan's ''The Odyssey''; ''Shogūn'' Star Replaced By Logan Marshall-Green |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707181850/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="VarietyMar2024">{{Cite magazine |last=Siegel |first=Tatiana |date=2024-03-12 |title=Christopher Nolan's Final ''Oppenheimer'' Payday Close to $100 Million (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312140048/https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |archive-date=2024-03-12 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="BelloniMar2024">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2024-03-12 |title=What I'm Hearing: Oscars Inanity, Lourd's Shadow Party & Langley's Big Year |url=https://puck.news/newsletter_content/what-im-hearing-oscars-inanity-lourds-shadow-party-langleys-big-year-2/ |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer">{{Cite web |last=Fuster |first=Jeremy |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Trailer Is Playing Only in Theaters |url=https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703162320/https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-07-07 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakTHR">{{Cite magazine |last=Hibberd |first=James |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's Epic ''The Odyssey'' Teaser Trailer Leaks Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701194055/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakVariety">{{Cite magazine |last=Moreau |first=Jordan |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Leaks Online Amid Theatrical Rollout: Here's What Happens in the First Footage |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701204933/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesTHR">{{Cite magazine |last=McClintock |first=Pamela |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Sells Out in Imax 70MM a Year Ahead of Film's Release |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718003925/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesDeadline">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-07-17 |title=''The Odyssey'' 70MM Imax Tickets Selling Out For Regal & AMC, But Seats Still Available |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718020940/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="AeolianIslandsFilming">Источники, рассказывающие о местах съёмок на Липарских островах: * {{Cite web |last=Hughes |first=Rebecca Ann |date=2025-02-06 |title=Volcanic drama and tuna feasts: Why you should visit ''The Odyssey''’s Italian island filming locations |url=https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212012427/https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |archive-date=2025-02-12 |access-date=2025-07-15 |website=[[Euronews]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |date=2025-04-15 |title=''The Odyssey'': da oggi vietato navigare a meno di 300 metri nelle aree di Pietra del Bagno e Basiluzzo |url=https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416070109/https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-07-31 |website=Giornale di Lipari |lang=it}} * {{Cite web |last=Penna |first=Denise |date=2025-04-24 |title=''The Odyssey'' in Sicily: the filming locations of the new movie by Christopher Nolan |url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619211747/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-15 |website=Visit Italy |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Webster |first=Andrew |date=2025-04-24 |title=Christopher Nolan's New Film ''The Odyssey'' is Being Filmed in Aeolian Islands |url=https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731021548/https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-15 |website=4Filming |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingStart">{{Cite web |last=Masaiti |first=Amira El |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan shoots ''The Odyssey'' with Matt Damon, Zendaya in Morocco's Dakhla |url=https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731161825/https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-21 |website=Hespress |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilming">{{Cite news |date=2025-07-22 |title=Hollywood au Sahara: Dakhla, la nouvelle muse d'hollywood |trans-title=Голливуд в Сахаре: Дахла, новая голливудская муза |url=https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731162911/https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-29 |newspaper=La Vérité |lang=fr}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseGuardian">{{Cite news |last=Jones |first=Sam |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan criticised for filming in occupied Western Sahara city |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023211/https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-07-28 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseIndependent">{{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-07-30 |title=Christopher Nolan urged to suspend filming ''The Odyssey'' in occupied Western Sahara |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023315/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-08-01 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseForbes">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Courts Controversy For Shooting In Disputed African Territory |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803030724/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |archive-date=2025-08-03 |access-date=2025-07-29 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg">{{Cite news |last=Karam |first=Souhail |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Wades Into African Territorial Dispute |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-27/the-odyssey-nolan-s-250-million-greek-epic-wades-into-african-land-dispute |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-08-04 |publisher=Bloomberg News |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes">{{Cite news |last=Wilkinson |first=Isambard |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan accused of 'colonialism' over ''Odyssey'' filming |url=https://www.thetimes.com/culture/film/article/christopher-nolan-the-odyssey-colonialism-ffws35cdc |url-status=live |newspaper=[[The Times]] |location=[[Мадрыд]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment">{{Cite press release |title=Sahrawi Government condemns attempt to film in occupied Dakhla, deems it violation of international law and cultural ethics |date=2025-07-18 |publisher=Sahara Press Service |location=Шахид Эль-Хафед |url=https://spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |last1=Selma |first1=Moussa |access-date=2025-07-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720222942/https://www.spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |archive-date=2025-07-20 |publication-date=2025-07-20 |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario">{{Cite news |last=<!--elDiario.es Culture--> |date=2025-08-04 |title=Rodrigo Sorogoyen, Icíar Bollaín, Javier Bardem y más artistas, contra el rodaje de ''La Odisea'' de Nolan en el Sáhara Occidental |trans-title=Родриго Сорогойен, Исиар Больяин, Хавьер Бардем и другие артисты против съёмок «Одиссеи» Нолана в Западной Сахаре |url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825224516/https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-06 |newspaper=elDiario.es |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone">{{Cite magazine |last=Strefezza |first=Sebastián |date=2025-08-05 |title=Javier Bardem, Sorogoyen y más artistas en contra del rodaje de ''La Odisea'' |trans-title=Хавьер Бардем, Сорогойен и другие артисты против съёмок фильма «Одиссея» |url=https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806194525/https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-25 |magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone en Español]] |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara">{{Cite press release |title=Over One Hundred Artists, Journalists, Activists and Human Rights Defenders Sign on to FiSahara's Statement Against ''The Odyssey'' Shoot in Occupied Western Sahara |date=2025-08-04 |publisher=Международный кинофестиваль в Сахаре |url=https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |last=<!--Prensa FiSahara--> |access-date=2025-08-07 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807011458/https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |archive-date=2025-08-07 |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingWrap">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |date=2025-08-08 |title=Nolan's ''The Odyssey'' Wraps Filming |url=https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825235809/https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-25 |website=Dark Horizons |lang=en}}</ref> <ref name="DNEG">{{Cite web |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.dneg.com/our-work/the-odyssey |url-status=live |access-date=2025-08-26 |publisher=[[DNEG]] |lang=en}}</ref> <ref name="Lame">{{Cite magazine |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Breaks New Ground: 70MM IMAX Tickets Available Now for 2026 Release |url=https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721033749/https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |archive-date=2025-07-21 |access-date=2025-10-26 |magazine=The Credits |publisher=[[Ассоциация кинокомпаний]] |lang=en}}</ref> <ref name="Empire2MillionFilm">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Is The Epic To End All Epics: 'We Shot Over 2 Million Feet Of Film' |url=https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113223255/https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |archive-date=2025-11-13 |access-date=2025-11-13 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandProductionReimpursed">{{Cite web |last=Adam |first=Darren |date=2025-09-30 |title=Nearly ISK 900 million reimbursed to Nolan Odysseus epic |url=https://www.ruv.is/english/2025-09-30-nearly-isk-900-million-reimbursed-to-nolan-odysseus-epic-454874 |url-status=live |access-date=2025-11-13 |publisher=[[RÚV]] |lang=en}}</ref> <ref name="CharacterFirstLooks">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-14 |title=''The Odyssey'': First Looks At Tom Holland, Anne Hathaway And Mia Goth In Christopher Nolan's Epic |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161655/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |archive-date=2025-11-14 |access-date=2025-11-14 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Remar">{{Cite magazine |last=Gardner |first=Chris |date=2025-11-14 |title=James Remar Is Still Thinking About Christopher Nolan Standing for 12 Hours on ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115032722/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |archive-date=2025-11-15 |access-date=2025-11-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerForbes">{{Cite magazine |last=Kain |first=Erik |date=2025-07-02 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Trailer Leaks Online and It Looks Pretty Bad |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703100644/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerCollider">{{Cite web |last=Hunt |first=Hannah |date=2025-07-02 |title=Tom Holland Confronts Jon Bernthal in ''The Odyssey''{{'s}} Epic First Trailer, Setting up Christopher Nolan's Vision of the Iconic Legend |url=https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703084834/https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerVF">{{Cite magazine |last=Guilleminault-Bauer |first=Eléa |date=2025-07-03 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'': Everything We Know |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703150428/https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Vanity Fair]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerIndependent">{{Cite news |last=Evans |first=Greg |date=2025-07-03 |title=Teaser trailer for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' leaks online |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703082652/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerNYT">{{Cite news |last=Zuckerman |first=Esther |date=2025-07-02 |title=''The Odyssey'' Teaser is in Theaters. We Took a Look |url=https://www.nytimes.com/2025/07/02/movies/the-odyssey-teaser.html |url-access=limited |url-status=live |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The New York Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerMJ">{{Cite magazine |last=Britt |first=Ryan |date=2025-07-02 |title=I Saw the Theater-Only ''Odyssey'' Trailer and It Proves This Film Is Worth the Hype |url=https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703050520/https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=Men’s Journal |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer/Film">{{Cite web |last=Stevenson |first=Rick |date=2025-07-01 |title=''The Odyssey'' Teaser Trailer Continues a Christopher Nolan Trend (For Better or Worse) |url=https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702075152/https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |archive-date=2025-07-02 |access-date=2025-11-15 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="EmpireCoverStoryJan2026">{{Cite magazine |last=de Semlyen |first=Nick |date=2025-11-20 |publication-date=2026-01 |title=Bringing it Home |url=https://www.greatmagazines.co.uk/empire-january-2026 |url-access=subscription |access-date=2025-11-20 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |location=Великобритания |pages=48–59 |issue=448 |lang=en}}</ref> <ref name="DeJong">{{Cite web |title=Ruth De Jong |url=https://adg.org/directory/1678-ruth-de-jong/ |url-status=live |access-date=2025-11-21 |publisher=Гильдия художников-постановщиков США |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyConfirm">{{Cite magazine |last=Sharf |first=Zack |date=2025-11-21 |title=Christopher Nolan Was Hired to Direct ''Troy'' More Than 20 Years Before ''The Odyssey''; He Says the Studio Backtracked and Offered ''Batman Begins'' as 'Consolation Prize' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122064513/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-11-22 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025PrologueTrailer">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=2025-12-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' to Release Six-Minute Prologue in Theaters at 70mm Imax Screenings |url=https://variety.com/2025/film/box-office/the-odyssey-prologue-theaters-imax-screenings-1236604700/ |url-status=live |access-date=2025-12-10 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryVariety">{{Cite magazine |last=D'Addario |first=Daniel |date=2025-12-12 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Imax Prologue Shows Matt Damon Emerging From the Trojan Horse and an Epic Battle Beginning |url=https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212190133/https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentarySneider">{{Cite web |last=Sneider |first=Jeff |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' Prologue: Christopher Nolan and Composer Ludwig Göransson Have Done It Again |url=https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212205713/https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |website=The InSneider |lang=en}}</ref> <ref name="EWDec2025">{{Cite magazine |last=Hull |first=Gerrard |date=2025-12-16 |title=Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland are a family divided in new ''The Odyssey'' images (exclusive) |url=https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216205236/https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |archive-date=2025-12-16 |access-date=2025-12-16 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryTelegraph">{{Cite news |last=Robey |first=Tim |date=2025-12-12 |title=I've seen Christopher Nolan's secretive ''Odyssey'' trailer. It teases one battle after another |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219012222/https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' New Footage Description: Here's What's in the 6-Minute IMAX Prologue (& How To Watch It) |url=https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219031251/https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |website=[[ComicBook.com]] |lang=en}}</ref> <ref name="WētāWorkshop">{{Cite Instagram |last=Wētā Workshop |user=wetaworkshop |postid=DSbW9CMiMx_ |date=2025-12-18 |title=A film by Christopher Nolan. In theatres July 17. |access-date=2026-01-04 |link=https://www.instagram.com/p/DSbW9CMiMx_/ |url-status=live |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=2025-02-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Reveals First Look At Matt Damon As Odysseus |url=https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183945/https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookDoG">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=2025-02-18 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' First Look Is More Classic Hollywood Than Homer |url=https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170450/https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2026-01-04 |website=[[Den of Geek]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerIW">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' Trailer: Christopher Nolan Brings the Ultimate Epic to the Big Screen |url=https://www.indiewire.com/news/trailers/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-1235169171/ |url-status=live |access-date=2026-01-04 |website=[[IndieWire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerUSAToday">{{Cite news |last=Segarra |first=Edward |date=2025-12-22 |title=Matt Damon and Anne Hathaway are star-crossed lovers in ''The Odyssey'' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251225173029/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |archive-date=2025-12-25 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[USA Today]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerVulture">{{Cite magazine |last=Hoepfner |first=Fran |date=2025-12-22 |title=Odysseus Is Christopher Nolan's Latest Sad Dad |url=https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222165927/https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Vulture]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerHT">{{Cite news |first=Soumya |last=Srivastava |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan returns with Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland and the greatest epic |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224005317/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople">{{Cite magazine |last=Juneau |first=Jen |date=2025-02-17 |title=See Matt Damon as Odysseus in Epic First Photo from Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Movie |url=https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217172019/https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[People]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookTP">{{Cite web |last=Marc |first=Christopher |date=2025-02-17 |title=''The Odyssey'': First-Look At Matt Damon In Christopher Nolan Epic |url=https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183347/https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=The Playlist |lang=en}}</ref> <ref name="TrailerViews">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-12-23 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Trailer Earns 121.4 Million Views In First 24 Hours—Doubles ''Oppenheimer'' |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223202204/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerPolygon">{{Cite web |last=Hart |first=Aimee |date=2025-12-22 |title=Watch Christopher Nolan's ''The Odyssey trailer'' the way it wasn't meant to be seen |url=https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224102044/https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-05 |website=[[Polygon]]}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerTF">{{Cite web |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Staniforth |first2=Nick |date=2025-12-22 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' unleashes a brand new trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223235522/https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-05 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerEmpire">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan epic sends Matt Damon on a long journey home |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222160326/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-05 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="TimeCoverStory">{{cite magazine |last=Dockterman |first=Eliana |date=2026-05-12 |title=Inside ''The Odyssey'', Christopher Nolan's Most Epic Movie Yet |url=https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512121954/https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |archive-date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |magazine=[[Time]]}}</ref> <ref name="TeaserPosterGizmodo">{{Cite web |last=Lussier |first=Germain |date=2025-12-18 |title=The New ''Odyssey'' Poster Throws a Bone to All Those Armor Complaints |url=https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251218203551/https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |archive-date=2025-12-18 |access-date=2026-01-05 |website=[[Gizmodo]] |lang=en}}</ref> <ref name="RT">{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_odyssey_2026 |title=The Odyssey (2026) |website=[[Rotten Tomatoes]] |lang=en}}</ref> <ref name="MT">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-odyssey-2026/ |title=The Odyssey Reviews |website=[[Metacritic]] |lang=en}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.odysseymovie.com/|фільма|lang=en}} {{ВС}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-07-31}} [[Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана]] [[Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] g1e9veh1ol9h6d1smncs4nz2u697oxs 5174007 5173903 2026-08-01T07:04:57Z Цімур 27525 /* Здымкі */ 5174007 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} '''«Адысе́я»''' ({{lang-en|The Odyssey}}) — [[Эпічны фільм|эпічны]] [[Фэнтэзійны фільм|фэнтэзійны]] [[Баявік (кінажанр)|баявік]] сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], заснаваны на [[Адысея|аднайменнай паэме]] [[Гамер]]а. Ролю [[Адысей|Адысея]] — цара [[Ітака|Ітакі]], які накіроўваецца ў доўгае і небяспечнае падарожжа дадому пасля [[Траянская вайна|Траянскай вайны]], — выканаў [[Мэт Дэйман]]. У фільме таксама здымаліся [[Том Холанд]], [[Эн Хэтэўэй]], [[Роберт Пацінсан]], [[Лупіта Ніёнга|Люпіта Ніёнга]], [[Зендэя|Зендая]], [[Шарліз Тэрон]] і іншыя акцёры{{Пераход|У ролях}}. Нолан і яго жонка [[Эма Томас]] спрадзюсавалі фільм за пасярэдніцтвам сваёй кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. Нолан пачаў пісаць сцэнарый для фільма «Адысея» ў сакавіку 2024 года і прадставіў праект студыі ў кастрычніку. Неўзабаве пачаўся працэс падбору акцёраў, і ў лютым 2025 года было пацверджана, што галоўную ролю сыграе Дэйман{{Пераход|Распрацоўка і падбор акцёраў}}. Здымкі праходзілі з лютага па жнівень 2025 года ў розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Шатландыі, Ісландыі і Заходняй Сахары. Пры бюджэце ў $ 250 млн «Адысея» стала найдаражэйшым фільмам у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры Нолана]] і яго першым праектам, цалкам знятым на камеры [[IMAX]] з [[Шырокафарматны кінематограф|кінаплёнкай шырынёй 70 мм]]{{Пераход|Здымкі}}. Прэм'ерны паказ у Лондане адбыўся 6 ліпеня 2026 года. У шырокі пракат у ЗША і Вялікабрытаніі фільм выйшаў 17 ліпеня 2026 года{{Пераход|Прэм'ера}}. == У ролях == <!-- Парадак акцёраў згодна з афіцыйным постарам. --> {{калонкі}} * [[Мэт Дэйман]] — [[Адысей]], цар вострава [[Ітака]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" /> * [[Том Холанд]] — [[Тэлемах]], сын Адысея, які спрабуе знайсці яго<ref name="TeaserTrailer" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Эн Хэтэўэй]] — [[Пенелопа]], жонка Адысея, якая адхіляе ў яго адсутнасць патэнцыйных жаніхоў<ref name="EWDec2025" /> * [[Роберт Пацінсан]] — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыной]], адзін з жаніхоў Пенелопы<ref name="EWDec2025" /> * [[Люпіта Ніёнга]] — [[Алена Прыгожая]]<ref name="TimeCoverStory" /> і [[Клітэмнестра]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Саманта Мортан]] — [[Кірка (міфалогія)|Кірка]], багіня і чараўніца, якая жыве на востраве [[Ээя]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Джон Легуізама]] — [[Яўмей]], верны слуга Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Зендая]] — [[Афіна]], багіня мудрасці, вайсковай стратэгіі і рамёстваў, якая дапамагае Адысею<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Шарліз Тэрон]] — [[Каліпса]]<ref name="TheronRoleUpdate"/><ref name="TheronJun2025" /> * [[Джон Бернтал]] — [[Менелай]], цар [[Спарта|Спарты]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Хімеш Патэль]] — [[Еўрылох]], правая рука Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Біл Ірвін]] — [[Паліфем]], цыклоп і сын [[Пасейдон]]а * [[Эліят Пейдж]] — [[Сінон]]<ref name="SupportingCastRoles">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |author-link=Garth Franklin |date=2026-06-25 |title=''The Odyssey'' Cast List Ends Achilles Talk |url=https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626151121/https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |archive-date=2026-06-26 |access-date=2026-06-27 |website=[[Dark Horizons]]}}</ref><ref name="IntoFilmCast">{{Cite web |title=''The Odyssey'': Everyday Epic |url=https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625214813/https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |archive-date=2026-06-25 |access-date=2026-06-25 |publisher=[[Into Film]]}}</ref> * [[Бені Сафдзі]] — [[Агамемнан]], цар [[Мікены|Мікен]]<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" /> * [[Коры Хокінс]] — Паліб, адзін з жаніхоў Пенелопы * Ніка Нікатэра — Пісандр, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Эліес Гэбел]] — [[Элат (мифология)|Элат]], адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Іда Голдберг]] — Амфімедон, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Джэймі Харыс]] — Агелай, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Раян Хёрст]] — [[Ментар]], гід і настаўнік Тэлемаха * [[Мія Гот]] — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]], служанка Адысея і Пенелопы<ref name="CharacterFirstLooks" /> * [[Логан Маршал-Грын]] — [[Меланфій (сын Долія)|Меланфій]], [[жывёлагадоўля|пастух]] Адысея * [[Уіл Юн Лі]] — Анхіял, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}} * Джымі Гансалес — Кефей, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Эндру Ховард]] — [[Паліт (спадарожнік Адысея)|Паліт]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джован Адэпа]] — [[Элпенор]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джэсі Гарсія]] — Менетон, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джош Сцюарт]] — Антыфат, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Шон Эйверы]] — Лаадам, адзін са спадарожнікаў Адысея * Энтані Малінары — [[Перымед]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Стывен Мёрфі — [[Фемій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Іэн Каселберы — [[Долій (міфалогія)|Долій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Трэвіс Скот (рэпер)|Трэвіс Скот]] — [[Бард (Сярэднявечча)|бард]]<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/the-odyssey-travis-scott-christopher-nolan-1236640716/|title=‘The Odyssey’: Travis Scott Appears in New TV Trailer for Christopher Nolan’s Epic|lang=en-US|first=Jack|last=Dunn|website=[[Variety]]|date=2026-01-26|access-date=2026-01-26}}</ref> * [[Рафі Гаўран]] — траянец * [[Шайла Фернандэс]] — траянец * [[Джэймс Рэмар]] — [[Тыресій]], сляпы [[прарок]] [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільнага свету Грэцыі]] * Кейт Фаглі — [[Эўрыклея]], служанка Адысея і Пенелопы * [[Нік Тарабей]] * {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}} — слуга Менелая * {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}} * Браян Вернел — [[Ір (жабрак)|Ір]], жабрак на Ітацы {{калонкі/канец}} == Вытворчасць == === Распрацоўка і падбор акцёраў === [[Файл:ChrisNolanBFI150224 (11 of 12) (53531857591) (cropped).jpg|thumb|upright=0.75|«Адысея» — другі праект сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], зняты пад эгідай [[Universal Pictures]]]] Пасля атрымання ў сакавіку 2024 года прэмій «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшы рэжысёр]]» за фільм «[[Опенгеймер (фільм)|Опенгеймер]]» (2023) [[Крыстафер Нолан]] пачаў пісаць сцэнарый да свайго наступнага праекта<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="BelloniMar2024" />. У кастрычніку таго ж года з'явілася інфармацыя, што ён распрацоўвае свой новы фільм для кампаніі [[Universal Pictures]], якая выпусціла ў пракат «Опенгеймера». Было пацверджана, што Нолан напіша сцэнарый і спрадзюсуе фільм разам са сваёй жонкай [[Эма Томас|Эмай Томас]] за пасярэдніцтвам кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. [[Мэт Дэйман]], які здымаўся ў Нолана ў карцінах «Опенгеймер» і «[[Інтэрстэлар]]» (2014), вёў перамовы аб тым, каб сыграць адну з роляў, а здымкі былі запланаваны на пачатак 2025 года. У адрозненне ад «Опенгеймера», набытага «Universal» на аўкцыёне, дадзены праект ад пачатку і да канца створаны пад кіраўніцтвам студыі, якая прызначыла дату выхаду на 17 ліпеня 2026 года<ref name="DevelopmentRevealTHR" /><ref name="DevelopmentRevealDeadline" />. Падрабязнасці сюжэту стужкі былі раскрыты не адразу, што адрознівала яе ад папярэдніх работ Нолана і выклікала мноства спекуляцый. Хадзілі чуткі, што гэта будзе гістарычны фільм пра вампіраў, перазапуск экшн-трылера «[[Блакітны гром]]» (1983)<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /> або адаптацыя брытанскага шпіёнскага серыяла «[[Вязень (тэлесерыял, 1967)|Вязень]]» (1967—1968), якую Нолан хацеў зняць яшчэ ў 2009 годзе<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />, але ўсе яны былі абвергнуты<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />. Пазней у тым жа месяцы пацвердзілася інфармацыя пра ўдзел Дэймана, а да акцёрскага складу далучыўся [[Том Холанд]]<ref name="Holland" />. У лістападзе далучыліся [[Эн Хэтэўэй]] і [[Роберт Пацінсан]], якія раней працавалі з Ноланам<ref name="HathawayZendaya" /><ref name="Pattinson" />, а таксама [[Зендая]]<ref name="HathawayZendaya" />, [[Люпита Ніёнга]]<ref name="Nyong'o" /> і [[Шарліз Тэрон]]<ref name="Theron" />. Дэйману, Холанду, Хэтэўэй і Пацінсану дасталіся галоўныя ролі, а Ніёнга і Зендаі — другасныя<ref name="Pattinson" />. У снежні 2024 года кампанія «Universal» абвясціла, што новы фільм Нолана будзе называцца «Адысея» і стане экранізацыяй [[Адысея|аднайменнай]] [[Старажытная Грэцыя|старажытнагрэчаскай]] [[Эпас|эпічнай]] паэмы [[Гамер]]а. Студыя апісвала праект як «міфічны эпічны баявік», які будзе здымацца па ўсім свеце<ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline" /><ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" />. Раней Нолан павінен быў здымаць для «[[Warner Bros. Pictures]]» фільм «[[Троя (фільм)|Троя]]» (2004), заснаваны на паэме «[[Іліяда]]», сюжэт якой разгортваецца да «Адысеі». «Трою» ў выніку паставіў [[Вольфганг Петэрсен]], а Нолану ў якасці «суцяшальнага прызу» прапанавалі зняць фільм «[[Бэтмен: Пачатак]]» (2005)<ref name="NolanTroyConfirm" /><ref name="NolanTroy" /><ref name="NolanTroyGoyer" />. Меркаваны бюджэт «Адысеі» склаў $ 250 млн, што зрабіла яе найдаражэйшай карцінай у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры пастаноўшчыка]]<ref name="Budget" /><ref name="TeaserLeakTHR" />. Нолан і Томас назвалі «Адысею» «фундаментальнай» гісторыяй, у якой прысутнічаюць элементы такіх жанраў, як жахі, містыка, рамантыка і трылер<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}}<ref name="Empire2MillionFilm" />. На стварэнне фільма рэжысёра натхнілі навеяныя [[Старажытнагрэчаская міфалогія|міфамі Старажытнай Грэцыі]] праекты, якія ён глядзеў у дзяцінстве, у прыватнасці стужкі [[Рэй Харыхаўзен|Рэя Харыхаўзена]]<ref name="Empire2MillionFilm" />. Мастаком-пастаноўшчыкам стала [[Рут Дэ Ёнг]], а за дызайн касцюмаў адказвала {{iw|Элен Мірожнік|Элен Мірожнік||Ellen Mirojnick}}; яны абедзве працавалі з Ноланам над «Опенгеймерам»<ref name="FavignanaFilming" /><ref name="DeJong" />. {{Урэзка | выраўноўванне = right | шырыня = 250px | Змест = Помніцца, калі мне было пяць ці шэсць гадоў, я ў школе глядзеў спектакль пра Уліса [лацінскі варыянт [[Адысей|Адысея]]], у якім гралі старэйшакласнікі. Я памятаю [[Сірэны|сірэн]], як яго прывязвалі да мачты і гэтак далей. Па-мойму, такая гісторыя ёсць у кожнага з нас. А калі пачынаеш разбіраць і адаптоўваць тэкст арыгіналу, разумееш, што ўсе іншыя фільмы — у тым ліку і тыя, над якімі працаваў я, — усе яны паходзяць ад «Адысеі». [[Эма Томас]]] лепш за ўсё апісала праект, калі мы пра яго абвясцілі: фундаментальная гісторыя. | Подпіс = Крыстафер Нолан пра тое, як ён у раннім узросце зацікавіўся «Адысеяй» і як яна паўплывала на яго папярэднія работы<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} | арыгінал = I remember seeing a school play of Ulysses [''the Latin variant of Odysseus''] when I was five or six years old. The older kids were doing it. I remember the Sirens and him being strapped to the mast and things like that. I think it's in all of us, really. And when you start to break down the text and adapt it, you find that all of these other films – and all the films I've worked on – you know, they're all from The Odyssey. Emma [Thomas] said it best when we first announced the project: it's foundational. | мова арыгіналу = en }} Пазней да праекту далучыліся як іншыя акцёры, якія ўжо працавалі з Ноланам, — [[Бені Сафдзі]]<ref name="Safdie" />, [[Эліят Пейдж]], [[Хімеш Патэль]], [[Біл Ірвін]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джош Сцюарт]]<ref name="Stewart" />, Энтані Малінары<ref name="Molinari" /> і [[Джэймс Рэмар]]<ref name="Remar" />, — так і тыя, хто здымаўся ў яго ўпершыню, — [[Джон Бернтал]]<ref name="Bernthal" />, [[Джон Легуізама]]<ref name="Leguizamo" />, [[Саманта Мортан]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джэсі Гарсія]], [[Уіл Юн Лі]]<ref name="GarciaLee" />, [[Рафі Гаўран]], [[Шайла Фернандэс]]<ref name="GavronFernandez" />, [[Мія Гот]]<ref name="Goth" />, [[Коры Хокінс]]<ref name="Hawkins" />, [[Нік Тарабей]], Джымі Гансалес, {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}}<ref name="TarabayGonzalesCompte" />, {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}}, [[Іда Голдберг]]<ref name="VlamisGoldberg" />, [[Раян Херст]]<ref name="Hurst" /> і [[Джован Адэпа]]<ref name="IcelandFilming" />. У акцёрскім складзе таксама быў [[Косма Джарвіс]]<ref name="Jarvis" />, але яму давялося пакінуць праект праз шчыльны графік, і яго ролю аддалі [[Логан Маршал-Грын|Логану Маршалу-Грыну]]<ref name="Marshall-Green" />. Паводле акцёра [[Скіт Ульрых|Скіта Ульрыха]], ён і яшчэ два чалавекі ў пачатку лютага беспаспяхова праходзілі пробы на ролі ў фільме<ref name="Ulrich" />. У сярэдзіне лютага «Universal» пацвердзіла, што Дэйман сыграе [[Адысей|Адысея]]. Незадоўга да гэтага хадзілі чуткі, што героя сыграе Холанд<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />; пазней было пацверджана, што яму дасталася роля [[Тэлемах]]а, сына Адысея<ref name="TeaserTrailer" />. === Здымкі === [[Здымачны перыяд]] доўжыўся з 25 лютага па 8 жніўня 2025 года<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="FilmingWrap" /> і праходзіў у розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Ісландыі і Шатландыі<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. Аператарам стаў даўні калега Нолана [[Хойтэ ван Хойтэма]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Хаця Нолан выкарыстоўваў камеры [[IMAX]] [[Шырокафарматны кінематограф|з кінаплёнкай шырынёй 70 мм]] яшчэ з часоў фільма «[[Цёмны рыцар]]» (2008), «Адысея» — першы яго праект, цалкам зняты на IMAX-камеры, як на новыя, лягчэйшыя і менш шумныя, так і на тыя, што існавалі раней<ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasCollider" />. Для здымак было выкарыстана больш за 610 км плёнкі<ref name="Empire2MillionFilm" />. Здымкі праходзілі пад рабочай назвай «Гісторыя Чарлі» ({{lang-en|Charlie’s Tale}})<ref name="IcelandProductionReimpursed" /> і завяршыліся на дзевяць дзён раней за прызначаны тэрмін<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56}}. Першыя сцэны былі зняты ў канцы лютага ў ксары [[Айт-Бен-Хаду]] на паўночны захад ад [[Варзазат]]а, Марока<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}. У гэтых сцэнах паказаны канец [[Траянская вайна|Траянской вайны]], які папярэднічае асноўнаму сюжэту «Адысеі»<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}<ref name="DakhlaFilming" />. Знаходзячыся ў Марока, здымачная група таксама працавала ў [[Эс-Сувейра|Эс-Сувейры]] і [[Маракеш]]ы<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. З 10 па 21 сакавіка здымкі адбываліся ў [[Месінія (перыферыйная адзінка)|Месініі]], перыферыйнай адзінцы [[Пелапанес (акруга)|Пелапанеса]], а менавіта ў [[Пілас]]е, [[Крэпасць Мадон|крэпасці Мадон]], на пляжы Алміралакас у Іялаве, у пячоры Нестара на пляжы [[Вайдакілья]] (там здымаліся сцэны з цыклопам [[Паліфем]]ам), а таксама на месцы археалагічных раскопак у [[Акракарынф]]е<ref name="PylosFilming" /><ref name="PylosFilming2" /><ref name="GreeceFilming" /><ref name="MesseniaCornithFilming" />. Працуючы ў Грэцыі, здымачная група супрацоўнічала з мясцовым аддзяленнем студыі «Faliro House Productions»<ref name="GreeceFilming" /> і пасля трох тыдняў працы атрымала [[Рабат (скідка)|рабат]] у памеры 40 %<ref name="GreeceProductionRebate" />. К 27 сакавіка здымачная група адправілася на [[Эгадскія астравы]] ля заходняга ўзбярэжжа [[Сіцылія|Сіцыліі]], Італія, — яны, верагодна, сталі ў фільме месцам, у паэме вядомым як «казіны востраў»<ref name="FilmingLocations" /><ref name="FavignanaFilming" />. З 15 красавіка па 15 мая ў раёне [[Ліпарскія астравы|Ліпарскіх астравоў]] адбыліся здымкі на вадзе — астравы Ліпары, [[Басілуца]] і [[Вулкана]] паслужылі правобразам для міфічнага вострава Эолія. На здымкі ў гэтых месцах былі накладзены пэўныя абмежаванні ў адпаведнасці з [[Муніцыпальнае права|муніцыпальным правам]]<ref name="AeolianIslandsFilming" /><ref name="FilmingLocations" />. Здымачная група выкарыстала найдаўжэйшы сучасны [[langskip|карабль]] [[Вікінгі|вікінгаў]] {{iw|Draken Harald Hårfagre}}, якім кіравалі акцёры, што сыгралі таварышаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. У пачатку мая частка здымак прайшла ў павільёне ў Лос-Анджэлесе — гэта адзіны раз, калі для гэтага фільма што-небудзь здымалася ў студыйных дэкарацыях<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}<ref name="LosAngelesFilming" />, — а ў пачатку чэрвеня — у [[Замак Фінлейтэр|замку Фінлейтэр]] у акрузе [[Моры (акруга, Шатландыя)|Моры]], Шатландыя<ref name="ScotlandFilming" />. У другой палавіне месяца здымачная група адправілася ў аддаленыя рэгіёны Ісландыі, сярод якіх былі порт [[Ландэяхёбн]], гара {{iw|Х'ёрлейфсхёфдзі|||Hjörleifshöfði}}, рака [[Маркарфлёўт]] і паўвостраў [[Снайфельснес]]<ref name="IcelandFilming" /><ref name="IcelandProductionReimpursed" /> (у асноўным там здымаліся сцэны ў [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільным свеце]])<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, а пасля вярнулася ў Шатландыю, каб правесці здымкі ў порце горада Бакі і на зацішным пляжы Санісайд каля вёскі [[Кален (Шатландыя)|Кален]]. З 3 па 16 ліпеня здымкі праходзілі ў калбінскім лесе, а затым здымачная група зноў прыехала ў замак Фінлейтэр, дзе прабыла да 25 ліпеня<ref name="ScotlandFilmingContinued" />. Тэрон здымалася ў сваіх сцэнах у апошнія два тыдні ліпеня<ref name="TheronJun2025" />. [[Файл:Désert de Dakhla (dunes blanches).jpg|thumb|upright=0.95|Некаторыя сцэны былі зняты на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў Заходняй Сахары, што выклікала некаторую крытыку]] З 17 па 22 ліпеня прайшлі здымкі сцэн з удзелам Дэймана і Зендаі на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў [[Заходняя Сахара|Заходняй Сахары]]<ref name="DakhlaFilmingStart" /><ref name="DakhlaFilming" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" />, які з 1975 года знаходзіцца [[Паўднёвыя правінцыі Марока|пад кантролем Марока]]<ref name="DahklaFilmingResponseForbes" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Фронт [[Палісарыё]] — прызнаны ААН прадстаўнік народа [[сахараві]] ў Заходняй Сахары — асудзіў рашэнне здымаць фільм у дадзеным рэгіёне, назваўшы яго «абяленнем [мараканскага] каланіялізму» і «парушэннем міжнароднага права і этычных стандартаў культурнай і мастацкай дзейнасці»<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" /><ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment" />. Арганізатары {{iw|Міжнародны кінафестываль у Сахары|Міжнароднага кінафестываля ў Сахары||Sahara International Film Festival}} таксама раскрытыкавалі гэтае рашэнне, заявіўшы, што здымачная група, працуючы ў такіх месцах, «несвядома і ненаўмысна» здымае з Марока адказнасць за інтэрвенцыю на дадзенай тэрыторыі і рэпрэсіі ў дачыненні да сахараві<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. Арганізатары заклікалі спыніць здымкі, але на той час увесь патрэбны матэрыял ужо быў зняты<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. У той жа час {{iw|Мараканскі кінематаграфічны цэнтр|||Moroccan Cinematographic Center}} назваў «Адысею» важным для прасоўвання мараканскай кінаіндустрыі праектам і адзначыў, што гэта першы буйны амерыканскі фильм, зняты на падкантрольнай дзяржаве тэрыторыі<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Арганізатары кінафестываля неўзабаве выпусцілі заяву, у якой заклікалі «Нолана, "Universal Pictures" і іншых публічна прызнаць няправільным рашэнне здымкі сцэн у Дахле і не ўключаць іх у фільм "Адысея" альбо запытаць у законных прадстаўнікоў народа сахараві — паўнапраўных уладальнікаў зямлі, на якой быў зняты фільм, — згоды на іх уключэнне». Гэтую заяву падпісалі і падтрымалі многія значныя дзеячы, у тым ліку іспанскія акцёры [[Карлас Бардэм|Карлас]] і [[Хаўер Бардэм|Хаўер Бардэмы]], [[Луіс Тасар]], {{iw|Караліна Юстэ|Караліна Юстэ||Carolina Yuste}} і [[Хуан Дыега Бота]], іспанскія кінематаграфісты {{iw|Радрыга Сарагоен|Радрыга Сарагоен||Rodrigo Sorogoyen}} і [[Ісіяр Бальяін]], а таксама сахарская праваабаронніца {{iw|Элгалія Джымі|Элгалія Джымі||Elghalia Djimi}}<ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario" /><ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone" /><ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara" />. Здымкі таксама праходзілі на [[Мальта|Мальце]]<ref name="FilmingWrap" />, у Вялікабрытаніі і Ірландыі<ref name="FilmingLocations" /><ref name="Molinari" />. Пад канец вытворчасці здымачная група вярнулася ў Лос-Анджэлес<ref name="FilmingWrap" />. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="DevelopmentRevealDeadline">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan Sets Next Movie At Universal In Imax For Summer 2026 With Matt Damon Eyed To Star |url=https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008234636/https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |archive-date=2024-10-08 |access-date=2024-10-09 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DevelopmentRevealTHR">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan's Next Movie Lands at Universal With Matt Damon in Talks to Star |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009010815/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |archive-date=2024-10-09 |access-date=2024-10-08 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Holland">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-10-21 |title=Tom Holland to Star in Christopher Nolan's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tom-holland-to-star-in-christopher-nolan-next-film-1236040294/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="HathawayZendaya">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-08 |title=Anne Hathaway And Zendaya To Star In Christopher Nolan's Next Film |url=https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108200727/https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |archive-date=2024-11-08 |access-date=2024-11-08 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Nyong'o">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-12 |title=Lupita Nyong'o to Star in Christopher Nolan's Latest Film (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112222410/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |archive-date=2024-11-12 |access-date=2024-11-12 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Pattinson">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-20 |title=Robert Pattinson Reteaming With Christopher Nolan for ''Oppenheimer'' Filmmaker's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001659/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |archive-date=2024-11-21 |access-date=2024-11-20 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Theron">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-25 |title=Charlize Theron Latest Addition To A-List Ensemble Of Christopher Nolan's Next Movie Universal |url=https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125231642/https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |archive-date=2024-11-25 |access-date=2024-11-25 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheronRoleUpdate">{{Cite magazine |last=Chuba |first=Kirsten |date=2026-04-15 |title=Christopher Nolan Debuts Epic New Footage From 'The Odyssey', Including Trojan Horse Sequence |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416005318/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |archive-date=2026-04-16 |access-date=2026-04-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Film Is An Adaptation Of Homer's ''The Odyssey'', Universal Reveals |url=https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223222535/https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2024-12-23 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceTHR">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Movie Revealed as ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224001909/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |archive-date=2024-12-24 |access-date=2024-12-24 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Budget">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2025-01-10 |title=25 Surefire, 100 Percent Probable Hollywood Predictions for 2025 (Part 2) |url=https://puck.news/25-surefire-100-percent-probable-2025-hollywood-predictions-part-2/ |url-access=subscription |url-status=live |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="Bernthal">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2025-01-22 |title=Christopher Nolan's New ''Odyssey'' Movie Adds Jon Bernthal To Cast |url=https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180332/https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingLocations">{{Cite magazine |last=Vivarelli |first=Nick |date=2025-01-27 |title=Christopher Nolan Set to Shoot Part of ''The Odyssey'' on Sicilian 'Goat Island', Where Odysseus Landed (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127144519/https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |archive-date=2025-01-27 |access-date=2025-01-27 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Safdie">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-01-29 |title=Benny Safdie Reuniting with Christopher Nolan for ''The Odyssey'' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129203515/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |archive-date=2025-01-29 |access-date=2025-01-29 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Leguizamo">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-01-30 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds John Leguizamo |url=https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131041818/https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-30 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jan2025Castings">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2025-01-31 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Rounds Out Cast with Elliot Page, Himesh Patel |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131230604/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="GarciaLee">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-10 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Casts Jesse Garcia & Will Yun Lee |url=https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210175704/https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GavronFernandez">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-02-14 |title=Rafi Gavron and Shiloh Fernandez Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Ensemble (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214190527/https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Goth">{{Cite magazine |last=Dunn |first=Jack |date=2025-02-14 |title=Mia Goth Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212242/https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Hawkins">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-14 |title=Corey Hawkins Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212343/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TarabayGonzalesCompte">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-14 |title=Nick Tarabay, Jimmy Gonzales & Maurice Compte Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214232446/https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=2025-02-17 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2025-02-17 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="VlamisGoldberg">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-18 |title=Michael Vlamis & Iddo Goldberg Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' At Universal |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223335/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-02-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceFilming">{{Cite news |last=<!--Newsroom--> |date=2025-02-20 |title=Christopher Nolan heading to Peloponnese with A-list cast for ''The Odyssey'' |url=https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220112625/https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-02-20 |access-date=2025-03-04 |newspaper=«[[Катимерини]]» |lang=en}}</ref> <ref name="MoroccoFilmingStart">{{Cite news |last=Goyal |first=Samarth |date=2025-02-25 |title=First photos from the shooting of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' go viral online; See pics |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304170717/https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jarvis">{{Cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |last2=Kroll |first2=Justin |date=2025-03-04 |title=''Shōgun'' Star Cosmo Jarvis Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' With Filming Underway In Morocco |url=https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304165634/https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Stewart">{{Cite news |last=Isabell |first=Rachel |date=2025-03-19 |title=Webster County native Josh Stewart cast in ''The Odyssey'' |url=https://www.wvecho.com/news/webster-county-native-josh-stewart-cast-in-the-odyssey/article_59c50e18-0073-11f0-a13c-1ff81c774771.html |url-status=live |access-date=2025-08-25 |newspaper=Webster Echo |lang=en}}</ref> <ref name="Hurst">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-03-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds ''Sons of Anarchy'' Actor Ryan Hurst |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314185453/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |archive-date=2025-03-14 |access-date=2025-03-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Ulrich">{{Cite web |last=Lapin-Bertone |first=Joshua |date=2025-02-07 |title=''Scream''{{'s}} Skeet Ulrich was in talks for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' movie, but just learned he didn't get the part |url=https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210082654/https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-03-16 |website=Popverse |lang=en}}</ref> <ref name="MesseniaCornithFilming">{{Cite web |last=Giannopoulos |first=Bill |date=2025-03-08 |title=Filming of ''Odyssey'' Finally Begins in Ancient Corinth (photos) |url=https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309181530/https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |archive-date=2025-03-09 |access-date=2025-03-31 |website=Greek City Times |lang=en}}</ref> <ref name="FavignanaFilming">{{Cite news |date=2025-03-27 |title=Zendaya's first look on the ''The Odyssey'' set features bridal-style costume as filming begins |url=https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327111121/https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |archive-date=2025-03-27 |access-date=2025-03-31 |newspaper=The Express Tribune |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses">Источники с комментариями относительно костюма Одиссея: * {{Cite magazine |last=Miller |first=Liz Shannon |date=2025-02-18 |title=History Nerds Are Already Nitpicking Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223903/https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-04-14 |magazine=[[Consequence]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-02-19 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' immediately called out for glaring historical inaccuracy |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219072032/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-14 |newspaper=[[The Independent]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Goslin |first=Austen |date=2025-02-19 |title=The first image from Christopher Nolan's ''Odyssey'' movie isn't historically accurate, and that's fine |url=https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219153840/https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |archive-date=2025-02-19 |website=[[Polygon]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite magazine |last=West |first=Amy |date=2025-02-19 |title=Move over, Ridley Scott: Christopher Nolan's ''The Odyssey'' is the latest film criticized for poor historical accuracy following first look |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219124756/https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-19 |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="Molinari">{{Cite magazine |last=Minton |first=Matt |date=2025-07-03 |title=Everything We Know About Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707232521/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Göransson">{{Cite web |last=Thomas |first=Lou |date=2025-04-15 |title="We're recreating the devil's music": composer Ludwig Göransson on ''Sinners'' |url=https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428014231/https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners/ |archive-date=2025-04-28 |access-date=2025-04-29 |publisher=[[Британский институт кино]] |lang=en}}</ref> <ref name="LosAngelesFilming">{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=2025-05-04 |title=Donald Trump Says He's Pursuing 100% Tariffs On Movies Produced Outside U.S., Calling Runaway Production "A National Security Threat" |url=https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504233702/https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |archive-date=2025-05-04 |access-date=2025-05-05 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming">{{Cite web |last=<!--GTP editing team--> |date=2025-03-10 |title=Peloponnese: Production Begins for Hollywood Film ''The Odyssey'' in Pylos |url=https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311125947/https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-05-07 |website=Greek Travel Pages |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming2">{{Cite web |last=Tangonan |first=EJ |date=2025-03-13 |title=Get a peek at Jon Bernthal and Tom Holland on the set of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' in behind-the-scenes photos |url=https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313134938/https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |archive-date=2025-03-13 |access-date=2025-05-07 |website=JoBlo.com |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasTHR">{{Cite magazine |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-05-15 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Will Be the First Blockbuster Shot Entirely on Imax Film Cameras |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515165452/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-05-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasCollider">{{Cite web |last1=Jones |first1=Tamera |last2=Weintraub |first2=Steven |date=2025-05-16 |title="Something Has Clearly Happened": IMAX Is Looking to Expand Technology, Locations, and Laser Upgrades In the Wake of Christopher Nolan & ''Sinners'' Success [Exclusive] |url=https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518164706/https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |archive-date=2025-05-18 |access-date=2025-05-18 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceProductionRebate">{{Cite magazine |last=Vourlias |first=Christopher |date=2025-05-17 |title=''The Odyssey'', ''Maria'' Filming Location Greece Hits Troubled Waters Over Ongoing Delays With 40% Cash Rebate |url=https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519224851/https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |archive-date=2025-05-19 |access-date=2025-05-19 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroy">{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2013-06-21 |title=2nd Update: Warner Bros Shake-Up – Jeff Robinov Quitting Movie Studio After No New Contract Offered And Kevin Tsujihara's War Of Silence; Sue Kroll, Dan Fellman, And Greg Silverman May Become Triumvirate |url=http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831054123/http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |archive-date=2014-08-31 |access-date=2025-06-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyGoyer">{{Cite web |last=Scott |first=Ryan |date=2025-06-16 |title=The Greek Mythology Movie Christopher Nolan Almost Directed Before ''The Odyssey'' |url=https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618031152/https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |archive-date=2025-06-18 |access-date=2025-06-18 |website=[[Slashfilm|/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandFilming">{{Cite magazine |last=Chapman |first=Michael |date=2025-06-16 |title=Christopher Nolan Returns to Iceland to Film ''The Odyssey'' |url=https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701184637/https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-06-18 |magazine=Iceland Review |lang=en}}</ref> <ref name="TheronJun2025">{{Cite magazine |last=Davids |first=Brian |date=2025-07-01 |title=Charlize Theron Talks Potential ''The Old Guard'' Trilogy, ''The Odyssey'' and a ''Mad Max: Fury Road'' Making-of Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701232509/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilming">{{Cite news |last=Harrison |first=Jody |date=2025-06-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' starts filming at Findlater Castle |url=https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609163727/https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |archive-date=2025-06-09 |access-date=2025-07-07 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilmingContinued">{{Cite news |last=Williams |first=Craig |date=2025-06-30 |title=Behind the scenes at ''The Odyssey'' film set in Scotland |url=https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630192107/https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |archive-date=2025-06-30 |access-date=2025-07-02 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="Marshall-Green">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2025-07-07 |title=Cosmo Jarvis Pulls Out Of Christopher Nolan's ''The Odyssey''; ''Shogūn'' Star Replaced By Logan Marshall-Green |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707181850/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="VarietyMar2024">{{Cite magazine |last=Siegel |first=Tatiana |date=2024-03-12 |title=Christopher Nolan's Final ''Oppenheimer'' Payday Close to $100 Million (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312140048/https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |archive-date=2024-03-12 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="BelloniMar2024">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2024-03-12 |title=What I'm Hearing: Oscars Inanity, Lourd's Shadow Party & Langley's Big Year |url=https://puck.news/newsletter_content/what-im-hearing-oscars-inanity-lourds-shadow-party-langleys-big-year-2/ |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer">{{Cite web |last=Fuster |first=Jeremy |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Trailer Is Playing Only in Theaters |url=https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703162320/https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-07-07 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakTHR">{{Cite magazine |last=Hibberd |first=James |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's Epic ''The Odyssey'' Teaser Trailer Leaks Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701194055/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakVariety">{{Cite magazine |last=Moreau |first=Jordan |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Leaks Online Amid Theatrical Rollout: Here's What Happens in the First Footage |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701204933/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesTHR">{{Cite magazine |last=McClintock |first=Pamela |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Sells Out in Imax 70MM a Year Ahead of Film's Release |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718003925/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesDeadline">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-07-17 |title=''The Odyssey'' 70MM Imax Tickets Selling Out For Regal & AMC, But Seats Still Available |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718020940/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="AeolianIslandsFilming">Источники, рассказывающие о местах съёмок на Липарских островах: * {{Cite web |last=Hughes |first=Rebecca Ann |date=2025-02-06 |title=Volcanic drama and tuna feasts: Why you should visit ''The Odyssey''’s Italian island filming locations |url=https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212012427/https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |archive-date=2025-02-12 |access-date=2025-07-15 |website=[[Euronews]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |date=2025-04-15 |title=''The Odyssey'': da oggi vietato navigare a meno di 300 metri nelle aree di Pietra del Bagno e Basiluzzo |url=https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416070109/https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-07-31 |website=Giornale di Lipari |lang=it}} * {{Cite web |last=Penna |first=Denise |date=2025-04-24 |title=''The Odyssey'' in Sicily: the filming locations of the new movie by Christopher Nolan |url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619211747/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-15 |website=Visit Italy |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Webster |first=Andrew |date=2025-04-24 |title=Christopher Nolan's New Film ''The Odyssey'' is Being Filmed in Aeolian Islands |url=https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731021548/https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-15 |website=4Filming |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingStart">{{Cite web |last=Masaiti |first=Amira El |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan shoots ''The Odyssey'' with Matt Damon, Zendaya in Morocco's Dakhla |url=https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731161825/https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-21 |website=Hespress |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilming">{{Cite news |date=2025-07-22 |title=Hollywood au Sahara: Dakhla, la nouvelle muse d'hollywood |trans-title=Голливуд в Сахаре: Дахла, новая голливудская муза |url=https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731162911/https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-29 |newspaper=La Vérité |lang=fr}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseGuardian">{{Cite news |last=Jones |first=Sam |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan criticised for filming in occupied Western Sahara city |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023211/https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-07-28 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseIndependent">{{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-07-30 |title=Christopher Nolan urged to suspend filming ''The Odyssey'' in occupied Western Sahara |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023315/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-08-01 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseForbes">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Courts Controversy For Shooting In Disputed African Territory |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803030724/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |archive-date=2025-08-03 |access-date=2025-07-29 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg">{{Cite news |last=Karam |first=Souhail |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Wades Into African Territorial Dispute |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-27/the-odyssey-nolan-s-250-million-greek-epic-wades-into-african-land-dispute |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-08-04 |publisher=Bloomberg News |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes">{{Cite news |last=Wilkinson |first=Isambard |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan accused of 'colonialism' over ''Odyssey'' filming |url=https://www.thetimes.com/culture/film/article/christopher-nolan-the-odyssey-colonialism-ffws35cdc |url-status=live |newspaper=[[The Times]] |location=[[Мадрыд]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment">{{Cite press release |title=Sahrawi Government condemns attempt to film in occupied Dakhla, deems it violation of international law and cultural ethics |date=2025-07-18 |publisher=Sahara Press Service |location=Шахид Эль-Хафед |url=https://spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |last1=Selma |first1=Moussa |access-date=2025-07-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720222942/https://www.spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |archive-date=2025-07-20 |publication-date=2025-07-20 |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario">{{Cite news |last=<!--elDiario.es Culture--> |date=2025-08-04 |title=Rodrigo Sorogoyen, Icíar Bollaín, Javier Bardem y más artistas, contra el rodaje de ''La Odisea'' de Nolan en el Sáhara Occidental |trans-title=Родриго Сорогойен, Исиар Больяин, Хавьер Бардем и другие артисты против съёмок «Одиссеи» Нолана в Западной Сахаре |url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825224516/https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-06 |newspaper=elDiario.es |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone">{{Cite magazine |last=Strefezza |first=Sebastián |date=2025-08-05 |title=Javier Bardem, Sorogoyen y más artistas en contra del rodaje de ''La Odisea'' |trans-title=Хавьер Бардем, Сорогойен и другие артисты против съёмок фильма «Одиссея» |url=https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806194525/https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-25 |magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone en Español]] |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara">{{Cite press release |title=Over One Hundred Artists, Journalists, Activists and Human Rights Defenders Sign on to FiSahara's Statement Against ''The Odyssey'' Shoot in Occupied Western Sahara |date=2025-08-04 |publisher=Международный кинофестиваль в Сахаре |url=https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |last=<!--Prensa FiSahara--> |access-date=2025-08-07 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807011458/https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |archive-date=2025-08-07 |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingWrap">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |date=2025-08-08 |title=Nolan's ''The Odyssey'' Wraps Filming |url=https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825235809/https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-25 |website=Dark Horizons |lang=en}}</ref> <ref name="DNEG">{{Cite web |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.dneg.com/our-work/the-odyssey |url-status=live |access-date=2025-08-26 |publisher=[[DNEG]] |lang=en}}</ref> <ref name="Lame">{{Cite magazine |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Breaks New Ground: 70MM IMAX Tickets Available Now for 2026 Release |url=https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721033749/https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |archive-date=2025-07-21 |access-date=2025-10-26 |magazine=The Credits |publisher=[[Ассоциация кинокомпаний]] |lang=en}}</ref> <ref name="Empire2MillionFilm">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Is The Epic To End All Epics: 'We Shot Over 2 Million Feet Of Film' |url=https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113223255/https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |archive-date=2025-11-13 |access-date=2025-11-13 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandProductionReimpursed">{{Cite web |last=Adam |first=Darren |date=2025-09-30 |title=Nearly ISK 900 million reimbursed to Nolan Odysseus epic |url=https://www.ruv.is/english/2025-09-30-nearly-isk-900-million-reimbursed-to-nolan-odysseus-epic-454874 |url-status=live |access-date=2025-11-13 |publisher=[[RÚV]] |lang=en}}</ref> <ref name="CharacterFirstLooks">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-14 |title=''The Odyssey'': First Looks At Tom Holland, Anne Hathaway And Mia Goth In Christopher Nolan's Epic |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161655/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |archive-date=2025-11-14 |access-date=2025-11-14 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Remar">{{Cite magazine |last=Gardner |first=Chris |date=2025-11-14 |title=James Remar Is Still Thinking About Christopher Nolan Standing for 12 Hours on ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115032722/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |archive-date=2025-11-15 |access-date=2025-11-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerForbes">{{Cite magazine |last=Kain |first=Erik |date=2025-07-02 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Trailer Leaks Online and It Looks Pretty Bad |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703100644/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerCollider">{{Cite web |last=Hunt |first=Hannah |date=2025-07-02 |title=Tom Holland Confronts Jon Bernthal in ''The Odyssey''{{'s}} Epic First Trailer, Setting up Christopher Nolan's Vision of the Iconic Legend |url=https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703084834/https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerVF">{{Cite magazine |last=Guilleminault-Bauer |first=Eléa |date=2025-07-03 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'': Everything We Know |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703150428/https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Vanity Fair]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerIndependent">{{Cite news |last=Evans |first=Greg |date=2025-07-03 |title=Teaser trailer for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' leaks online |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703082652/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerNYT">{{Cite news |last=Zuckerman |first=Esther |date=2025-07-02 |title=''The Odyssey'' Teaser is in Theaters. We Took a Look |url=https://www.nytimes.com/2025/07/02/movies/the-odyssey-teaser.html |url-access=limited |url-status=live |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The New York Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerMJ">{{Cite magazine |last=Britt |first=Ryan |date=2025-07-02 |title=I Saw the Theater-Only ''Odyssey'' Trailer and It Proves This Film Is Worth the Hype |url=https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703050520/https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=Men’s Journal |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer/Film">{{Cite web |last=Stevenson |first=Rick |date=2025-07-01 |title=''The Odyssey'' Teaser Trailer Continues a Christopher Nolan Trend (For Better or Worse) |url=https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702075152/https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |archive-date=2025-07-02 |access-date=2025-11-15 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="EmpireCoverStoryJan2026">{{Cite magazine |last=de Semlyen |first=Nick |date=2025-11-20 |publication-date=2026-01 |title=Bringing it Home |url=https://www.greatmagazines.co.uk/empire-january-2026 |url-access=subscription |access-date=2025-11-20 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |location=Великобритания |pages=48–59 |issue=448 |lang=en}}</ref> <ref name="DeJong">{{Cite web |title=Ruth De Jong |url=https://adg.org/directory/1678-ruth-de-jong/ |url-status=live |access-date=2025-11-21 |publisher=Гильдия художников-постановщиков США |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyConfirm">{{Cite magazine |last=Sharf |first=Zack |date=2025-11-21 |title=Christopher Nolan Was Hired to Direct ''Troy'' More Than 20 Years Before ''The Odyssey''; He Says the Studio Backtracked and Offered ''Batman Begins'' as 'Consolation Prize' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122064513/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-11-22 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025PrologueTrailer">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=2025-12-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' to Release Six-Minute Prologue in Theaters at 70mm Imax Screenings |url=https://variety.com/2025/film/box-office/the-odyssey-prologue-theaters-imax-screenings-1236604700/ |url-status=live |access-date=2025-12-10 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryVariety">{{Cite magazine |last=D'Addario |first=Daniel |date=2025-12-12 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Imax Prologue Shows Matt Damon Emerging From the Trojan Horse and an Epic Battle Beginning |url=https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212190133/https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentarySneider">{{Cite web |last=Sneider |first=Jeff |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' Prologue: Christopher Nolan and Composer Ludwig Göransson Have Done It Again |url=https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212205713/https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |website=The InSneider |lang=en}}</ref> <ref name="EWDec2025">{{Cite magazine |last=Hull |first=Gerrard |date=2025-12-16 |title=Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland are a family divided in new ''The Odyssey'' images (exclusive) |url=https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216205236/https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |archive-date=2025-12-16 |access-date=2025-12-16 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryTelegraph">{{Cite news |last=Robey |first=Tim |date=2025-12-12 |title=I've seen Christopher Nolan's secretive ''Odyssey'' trailer. It teases one battle after another |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219012222/https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' New Footage Description: Here's What's in the 6-Minute IMAX Prologue (& How To Watch It) |url=https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219031251/https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |website=[[ComicBook.com]] |lang=en}}</ref> <ref name="WētāWorkshop">{{Cite Instagram |last=Wētā Workshop |user=wetaworkshop |postid=DSbW9CMiMx_ |date=2025-12-18 |title=A film by Christopher Nolan. In theatres July 17. |access-date=2026-01-04 |link=https://www.instagram.com/p/DSbW9CMiMx_/ |url-status=live |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=2025-02-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Reveals First Look At Matt Damon As Odysseus |url=https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183945/https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookDoG">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=2025-02-18 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' First Look Is More Classic Hollywood Than Homer |url=https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170450/https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2026-01-04 |website=[[Den of Geek]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerIW">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' Trailer: Christopher Nolan Brings the Ultimate Epic to the Big Screen |url=https://www.indiewire.com/news/trailers/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-1235169171/ |url-status=live |access-date=2026-01-04 |website=[[IndieWire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerUSAToday">{{Cite news |last=Segarra |first=Edward |date=2025-12-22 |title=Matt Damon and Anne Hathaway are star-crossed lovers in ''The Odyssey'' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251225173029/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |archive-date=2025-12-25 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[USA Today]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerVulture">{{Cite magazine |last=Hoepfner |first=Fran |date=2025-12-22 |title=Odysseus Is Christopher Nolan's Latest Sad Dad |url=https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222165927/https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Vulture]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerHT">{{Cite news |first=Soumya |last=Srivastava |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan returns with Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland and the greatest epic |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224005317/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople">{{Cite magazine |last=Juneau |first=Jen |date=2025-02-17 |title=See Matt Damon as Odysseus in Epic First Photo from Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Movie |url=https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217172019/https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[People]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookTP">{{Cite web |last=Marc |first=Christopher |date=2025-02-17 |title=''The Odyssey'': First-Look At Matt Damon In Christopher Nolan Epic |url=https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183347/https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=The Playlist |lang=en}}</ref> <ref name="TrailerViews">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-12-23 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Trailer Earns 121.4 Million Views In First 24 Hours—Doubles ''Oppenheimer'' |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223202204/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerPolygon">{{Cite web |last=Hart |first=Aimee |date=2025-12-22 |title=Watch Christopher Nolan's ''The Odyssey trailer'' the way it wasn't meant to be seen |url=https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224102044/https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-05 |website=[[Polygon]]}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerTF">{{Cite web |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Staniforth |first2=Nick |date=2025-12-22 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' unleashes a brand new trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223235522/https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-05 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerEmpire">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan epic sends Matt Damon on a long journey home |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222160326/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-05 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="TimeCoverStory">{{cite magazine |last=Dockterman |first=Eliana |date=2026-05-12 |title=Inside ''The Odyssey'', Christopher Nolan's Most Epic Movie Yet |url=https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512121954/https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |archive-date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |magazine=[[Time]]}}</ref> <ref name="TeaserPosterGizmodo">{{Cite web |last=Lussier |first=Germain |date=2025-12-18 |title=The New ''Odyssey'' Poster Throws a Bone to All Those Armor Complaints |url=https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251218203551/https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |archive-date=2025-12-18 |access-date=2026-01-05 |website=[[Gizmodo]] |lang=en}}</ref> <ref name="RT">{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_odyssey_2026 |title=The Odyssey (2026) |website=[[Rotten Tomatoes]] |lang=en}}</ref> <ref name="MT">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-odyssey-2026/ |title=The Odyssey Reviews |website=[[Metacritic]] |lang=en}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.odysseymovie.com/|фільма|lang=en}} {{ВС}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-07-31}} [[Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана]] [[Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] b2gme9g1x95l2cxs5ckvgeyjjjkaal6 5174008 5174007 2026-08-01T07:06:01Z Цімур 27525 /* Здымкі */ 5174008 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} '''«Адысе́я»''' ({{lang-en|The Odyssey}}) — [[Эпічны фільм|эпічны]] [[Фэнтэзійны фільм|фэнтэзійны]] [[Баявік (кінажанр)|баявік]] сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], заснаваны на [[Адысея|аднайменнай паэме]] [[Гамер]]а. Ролю [[Адысей|Адысея]] — цара [[Ітака|Ітакі]], які накіроўваецца ў доўгае і небяспечнае падарожжа дадому пасля [[Траянская вайна|Траянскай вайны]], — выканаў [[Мэт Дэйман]]. У фільме таксама здымаліся [[Том Холанд]], [[Эн Хэтэўэй]], [[Роберт Пацінсан]], [[Лупіта Ніёнга|Люпіта Ніёнга]], [[Зендэя|Зендая]], [[Шарліз Тэрон]] і іншыя акцёры{{Пераход|У ролях}}. Нолан і яго жонка [[Эма Томас]] спрадзюсавалі фільм за пасярэдніцтвам сваёй кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. Нолан пачаў пісаць сцэнарый для фільма «Адысея» ў сакавіку 2024 года і прадставіў праект студыі ў кастрычніку. Неўзабаве пачаўся працэс падбору акцёраў, і ў лютым 2025 года было пацверджана, што галоўную ролю сыграе Дэйман{{Пераход|Распрацоўка і падбор акцёраў}}. Здымкі праходзілі з лютага па жнівень 2025 года ў розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Шатландыі, Ісландыі і Заходняй Сахары. Пры бюджэце ў $ 250 млн «Адысея» стала найдаражэйшым фільмам у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры Нолана]] і яго першым праектам, цалкам знятым на камеры [[IMAX]] з [[Шырокафарматны кінематограф|кінаплёнкай шырынёй 70 мм]]{{Пераход|Здымкі}}. Прэм'ерны паказ у Лондане адбыўся 6 ліпеня 2026 года. У шырокі пракат у ЗША і Вялікабрытаніі фільм выйшаў 17 ліпеня 2026 года{{Пераход|Прэм'ера}}. == У ролях == <!-- Парадак акцёраў згодна з афіцыйным постарам. --> {{калонкі}} * [[Мэт Дэйман]] — [[Адысей]], цар вострава [[Ітака]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" /> * [[Том Холанд]] — [[Тэлемах]], сын Адысея, які спрабуе знайсці яго<ref name="TeaserTrailer" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Эн Хэтэўэй]] — [[Пенелопа]], жонка Адысея, якая адхіляе ў яго адсутнасць патэнцыйных жаніхоў<ref name="EWDec2025" /> * [[Роберт Пацінсан]] — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыной]], адзін з жаніхоў Пенелопы<ref name="EWDec2025" /> * [[Люпіта Ніёнга]] — [[Алена Прыгожая]]<ref name="TimeCoverStory" /> і [[Клітэмнестра]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Саманта Мортан]] — [[Кірка (міфалогія)|Кірка]], багіня і чараўніца, якая жыве на востраве [[Ээя]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Джон Легуізама]] — [[Яўмей]], верны слуга Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Зендая]] — [[Афіна]], багіня мудрасці, вайсковай стратэгіі і рамёстваў, якая дапамагае Адысею<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Шарліз Тэрон]] — [[Каліпса]]<ref name="TheronRoleUpdate"/><ref name="TheronJun2025" /> * [[Джон Бернтал]] — [[Менелай]], цар [[Спарта|Спарты]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Хімеш Патэль]] — [[Еўрылох]], правая рука Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Біл Ірвін]] — [[Паліфем]], цыклоп і сын [[Пасейдон]]а * [[Эліят Пейдж]] — [[Сінон]]<ref name="SupportingCastRoles">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |author-link=Garth Franklin |date=2026-06-25 |title=''The Odyssey'' Cast List Ends Achilles Talk |url=https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626151121/https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |archive-date=2026-06-26 |access-date=2026-06-27 |website=[[Dark Horizons]]}}</ref><ref name="IntoFilmCast">{{Cite web |title=''The Odyssey'': Everyday Epic |url=https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625214813/https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |archive-date=2026-06-25 |access-date=2026-06-25 |publisher=[[Into Film]]}}</ref> * [[Бені Сафдзі]] — [[Агамемнан]], цар [[Мікены|Мікен]]<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" /> * [[Коры Хокінс]] — Паліб, адзін з жаніхоў Пенелопы * Ніка Нікатэра — Пісандр, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Эліес Гэбел]] — [[Элат (мифология)|Элат]], адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Іда Голдберг]] — Амфімедон, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Джэймі Харыс]] — Агелай, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Раян Хёрст]] — [[Ментар]], гід і настаўнік Тэлемаха * [[Мія Гот]] — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]], служанка Адысея і Пенелопы<ref name="CharacterFirstLooks" /> * [[Логан Маршал-Грын]] — [[Меланфій (сын Долія)|Меланфій]], [[жывёлагадоўля|пастух]] Адысея * [[Уіл Юн Лі]] — Анхіял, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}} * Джымі Гансалес — Кефей, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Эндру Ховард]] — [[Паліт (спадарожнік Адысея)|Паліт]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джован Адэпа]] — [[Элпенор]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джэсі Гарсія]] — Менетон, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джош Сцюарт]] — Антыфат, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Шон Эйверы]] — Лаадам, адзін са спадарожнікаў Адысея * Энтані Малінары — [[Перымед]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Стывен Мёрфі — [[Фемій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Іэн Каселберы — [[Долій (міфалогія)|Долій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Трэвіс Скот (рэпер)|Трэвіс Скот]] — [[Бард (Сярэднявечча)|бард]]<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/the-odyssey-travis-scott-christopher-nolan-1236640716/|title=‘The Odyssey’: Travis Scott Appears in New TV Trailer for Christopher Nolan’s Epic|lang=en-US|first=Jack|last=Dunn|website=[[Variety]]|date=2026-01-26|access-date=2026-01-26}}</ref> * [[Рафі Гаўран]] — траянец * [[Шайла Фернандэс]] — траянец * [[Джэймс Рэмар]] — [[Тыресій]], сляпы [[прарок]] [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільнага свету Грэцыі]] * Кейт Фаглі — [[Эўрыклея]], служанка Адысея і Пенелопы * [[Нік Тарабей]] * {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}} — слуга Менелая * {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}} * Браян Вернел — [[Ір (жабрак)|Ір]], жабрак на Ітацы {{калонкі/канец}} == Вытворчасць == === Распрацоўка і падбор акцёраў === [[Файл:ChrisNolanBFI150224 (11 of 12) (53531857591) (cropped).jpg|thumb|upright=0.75|«Адысея» — другі праект сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], зняты пад эгідай [[Universal Pictures]]]] Пасля атрымання ў сакавіку 2024 года прэмій «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшы рэжысёр]]» за фільм «[[Опенгеймер (фільм)|Опенгеймер]]» (2023) [[Крыстафер Нолан]] пачаў пісаць сцэнарый да свайго наступнага праекта<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="BelloniMar2024" />. У кастрычніку таго ж года з'явілася інфармацыя, што ён распрацоўвае свой новы фільм для кампаніі [[Universal Pictures]], якая выпусціла ў пракат «Опенгеймера». Было пацверджана, што Нолан напіша сцэнарый і спрадзюсуе фільм разам са сваёй жонкай [[Эма Томас|Эмай Томас]] за пасярэдніцтвам кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. [[Мэт Дэйман]], які здымаўся ў Нолана ў карцінах «Опенгеймер» і «[[Інтэрстэлар]]» (2014), вёў перамовы аб тым, каб сыграць адну з роляў, а здымкі былі запланаваны на пачатак 2025 года. У адрозненне ад «Опенгеймера», набытага «Universal» на аўкцыёне, дадзены праект ад пачатку і да канца створаны пад кіраўніцтвам студыі, якая прызначыла дату выхаду на 17 ліпеня 2026 года<ref name="DevelopmentRevealTHR" /><ref name="DevelopmentRevealDeadline" />. Падрабязнасці сюжэту стужкі былі раскрыты не адразу, што адрознівала яе ад папярэдніх работ Нолана і выклікала мноства спекуляцый. Хадзілі чуткі, што гэта будзе гістарычны фільм пра вампіраў, перазапуск экшн-трылера «[[Блакітны гром]]» (1983)<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /> або адаптацыя брытанскага шпіёнскага серыяла «[[Вязень (тэлесерыял, 1967)|Вязень]]» (1967—1968), якую Нолан хацеў зняць яшчэ ў 2009 годзе<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />, але ўсе яны былі абвергнуты<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />. Пазней у тым жа месяцы пацвердзілася інфармацыя пра ўдзел Дэймана, а да акцёрскага складу далучыўся [[Том Холанд]]<ref name="Holland" />. У лістападзе далучыліся [[Эн Хэтэўэй]] і [[Роберт Пацінсан]], якія раней працавалі з Ноланам<ref name="HathawayZendaya" /><ref name="Pattinson" />, а таксама [[Зендая]]<ref name="HathawayZendaya" />, [[Люпита Ніёнга]]<ref name="Nyong'o" /> і [[Шарліз Тэрон]]<ref name="Theron" />. Дэйману, Холанду, Хэтэўэй і Пацінсану дасталіся галоўныя ролі, а Ніёнга і Зендаі — другасныя<ref name="Pattinson" />. У снежні 2024 года кампанія «Universal» абвясціла, што новы фільм Нолана будзе называцца «Адысея» і стане экранізацыяй [[Адысея|аднайменнай]] [[Старажытная Грэцыя|старажытнагрэчаскай]] [[Эпас|эпічнай]] паэмы [[Гамер]]а. Студыя апісвала праект як «міфічны эпічны баявік», які будзе здымацца па ўсім свеце<ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline" /><ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" />. Раней Нолан павінен быў здымаць для «[[Warner Bros. Pictures]]» фільм «[[Троя (фільм)|Троя]]» (2004), заснаваны на паэме «[[Іліяда]]», сюжэт якой разгортваецца да «Адысеі». «Трою» ў выніку паставіў [[Вольфганг Петэрсен]], а Нолану ў якасці «суцяшальнага прызу» прапанавалі зняць фільм «[[Бэтмен: Пачатак]]» (2005)<ref name="NolanTroyConfirm" /><ref name="NolanTroy" /><ref name="NolanTroyGoyer" />. Меркаваны бюджэт «Адысеі» склаў $ 250 млн, што зрабіла яе найдаражэйшай карцінай у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры пастаноўшчыка]]<ref name="Budget" /><ref name="TeaserLeakTHR" />. Нолан і Томас назвалі «Адысею» «фундаментальнай» гісторыяй, у якой прысутнічаюць элементы такіх жанраў, як жахі, містыка, рамантыка і трылер<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}}<ref name="Empire2MillionFilm" />. На стварэнне фільма рэжысёра натхнілі навеяныя [[Старажытнагрэчаская міфалогія|міфамі Старажытнай Грэцыі]] праекты, якія ён глядзеў у дзяцінстве, у прыватнасці стужкі [[Рэй Харыхаўзен|Рэя Харыхаўзена]]<ref name="Empire2MillionFilm" />. Мастаком-пастаноўшчыкам стала [[Рут Дэ Ёнг]], а за дызайн касцюмаў адказвала {{iw|Элен Мірожнік|Элен Мірожнік||Ellen Mirojnick}}; яны абедзве працавалі з Ноланам над «Опенгеймерам»<ref name="FavignanaFilming" /><ref name="DeJong" />. {{Урэзка | выраўноўванне = right | шырыня = 250px | Змест = Помніцца, калі мне было пяць ці шэсць гадоў, я ў школе глядзеў спектакль пра Уліса [лацінскі варыянт [[Адысей|Адысея]]], у якім гралі старэйшакласнікі. Я памятаю [[Сірэны|сірэн]], як яго прывязвалі да мачты і гэтак далей. Па-мойму, такая гісторыя ёсць у кожнага з нас. А калі пачынаеш разбіраць і адаптоўваць тэкст арыгіналу, разумееш, што ўсе іншыя фільмы — у тым ліку і тыя, над якімі працаваў я, — усе яны паходзяць ад «Адысеі». [[Эма Томас]]] лепш за ўсё апісала праект, калі мы пра яго абвясцілі: фундаментальная гісторыя. | Подпіс = Крыстафер Нолан пра тое, як ён у раннім узросце зацікавіўся «Адысеяй» і як яна паўплывала на яго папярэднія работы<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} | арыгінал = I remember seeing a school play of Ulysses [''the Latin variant of Odysseus''] when I was five or six years old. The older kids were doing it. I remember the Sirens and him being strapped to the mast and things like that. I think it's in all of us, really. And when you start to break down the text and adapt it, you find that all of these other films – and all the films I've worked on – you know, they're all from The Odyssey. Emma [Thomas] said it best when we first announced the project: it's foundational. | мова арыгіналу = en }} Пазней да праекту далучыліся як іншыя акцёры, якія ўжо працавалі з Ноланам, — [[Бені Сафдзі]]<ref name="Safdie" />, [[Эліят Пейдж]], [[Хімеш Патэль]], [[Біл Ірвін]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джош Сцюарт]]<ref name="Stewart" />, Энтані Малінары<ref name="Molinari" /> і [[Джэймс Рэмар]]<ref name="Remar" />, — так і тыя, хто здымаўся ў яго ўпершыню, — [[Джон Бернтал]]<ref name="Bernthal" />, [[Джон Легуізама]]<ref name="Leguizamo" />, [[Саманта Мортан]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джэсі Гарсія]], [[Уіл Юн Лі]]<ref name="GarciaLee" />, [[Рафі Гаўран]], [[Шайла Фернандэс]]<ref name="GavronFernandez" />, [[Мія Гот]]<ref name="Goth" />, [[Коры Хокінс]]<ref name="Hawkins" />, [[Нік Тарабей]], Джымі Гансалес, {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}}<ref name="TarabayGonzalesCompte" />, {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}}, [[Іда Голдберг]]<ref name="VlamisGoldberg" />, [[Раян Херст]]<ref name="Hurst" /> і [[Джован Адэпа]]<ref name="IcelandFilming" />. У акцёрскім складзе таксама быў [[Косма Джарвіс]]<ref name="Jarvis" />, але яму давялося пакінуць праект праз шчыльны графік, і яго ролю аддалі [[Логан Маршал-Грын|Логану Маршалу-Грыну]]<ref name="Marshall-Green" />. Паводле акцёра [[Скіт Ульрых|Скіта Ульрыха]], ён і яшчэ два чалавекі ў пачатку лютага беспаспяхова праходзілі пробы на ролі ў фільме<ref name="Ulrich" />. У сярэдзіне лютага «Universal» пацвердзіла, што Дэйман сыграе [[Адысей|Адысея]]. Незадоўга да гэтага хадзілі чуткі, што героя сыграе Холанд<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />; пазней было пацверджана, што яму дасталася роля [[Тэлемах]]а, сына Адысея<ref name="TeaserTrailer" />. === Здымкі === [[Здымачны перыяд]] доўжыўся з 25 лютага па 8 жніўня 2025 года<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="FilmingWrap" /> і праходзіў у розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Ісландыі і Шатландыі<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. Аператарам стаў даўні калега Нолана [[Хойтэ ван Хойтэма]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Хаця Нолан выкарыстоўваў камеры [[IMAX]] [[Шырокафарматны кінематограф|з кінаплёнкай шырынёй 70 мм]] яшчэ з часоў фільма «[[Цёмны рыцар]]» (2008), «Адысея» — першы яго праект, цалкам зняты на IMAX-камеры, як на новыя, лягчэйшыя і менш шумныя, так і на тыя, што існавалі раней<ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasCollider" />. Для здымак было выкарыстана больш за 610 км плёнкі<ref name="Empire2MillionFilm" />. Здымкі праходзілі пад рабочай назвай «Гісторыя Чарлі» ({{lang-en|Charlie’s Tale}})<ref name="IcelandProductionReimpursed" /> і завяршыліся на дзевяць дзён раней за прызначаны тэрмін<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56}}. Першыя сцэны былі зняты ў канцы лютага ў ксары [[Айт-Бен-Хаду]] на паўночны захад ад [[Варзазат]]а, Марока<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}. У гэтых сцэнах паказаны канец [[Траянская вайна|Траянской вайны]], які папярэднічае асноўнаму сюжэту «Адысеі»<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}<ref name="DakhlaFilming" />. Знаходзячыся ў Марока, здымачная група таксама працавала ў [[Эс-Сувейра|Эс-Сувейры]] і [[Маракеш]]ы<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. З 10 па 21 сакавіка здымкі адбываліся ў [[Месінія (перыферыйная адзінка)|Месініі]], перыферыйнай адзінцы [[Пелапанес (акруга)|Пелапанеса]], а менавіта ў [[Пілас]]е, [[Крэпасць Мадон|крэпасці Мадон]], на пляжы Алміралакас у Іялаве, у пячоры Нестара на пляжы [[Вайдакілья]] (там здымаліся сцэны з цыклопам [[Паліфем]]ам), а таксама на месцы археалагічных раскопак у [[Акракарынф]]е<ref name="PylosFilming" /><ref name="PylosFilming2" /><ref name="GreeceFilming" /><ref name="MesseniaCornithFilming" />. Працуючы ў Грэцыі, здымачная група супрацоўнічала з мясцовым аддзяленнем студыі «Faliro House Productions»<ref name="GreeceFilming" /> і пасля трох тыдняў працы атрымала [[Рабат (скідка)|рабат]] у памеры 40 %<ref name="GreeceProductionRebate" />. К 27 сакавіка здымачная група адправілася на [[Эгадскія астравы]] ля заходняга ўзбярэжжа [[Сіцылія|Сіцыліі]], Італія, — яны, верагодна, сталі ў фільме месцам, у паэме вядомым як «казіны востраў»<ref name="FilmingLocations" /><ref name="FavignanaFilming" />. З 15 красавіка па 15 мая ў раёне [[Ліпарскія астравы|Ліпарскіх астравоў]] адбыліся здымкі на вадзе — астравы Ліпары, [[Басілуца]] і [[Вулкана]] паслужылі правобразам для міфічнага вострава Эолія. На здымкі ў гэтых месцах былі накладзены пэўныя абмежаванні ў адпаведнасці з [[Муніцыпальнае права|муніцыпальным правам]]<ref name="AeolianIslandsFilming" /><ref name="FilmingLocations" />. Здымачная група выкарыстала найдаўжэйшы сучасны [[langskip|карабль]] [[Вікінгі|вікінгаў]] {{iw|Draken Harald Hårfagre}}, якім кіравалі акцёры, што сыгралі таварышаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. У пачатку мая частка здымак прайшла ў павільёне ў Лос-Анджэлесе — гэта адзіны раз, калі для гэтага фільма што-небудзь здымалася ў студыйных дэкарацыях<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}<ref name="LosAngelesFilming" />, — а ў пачатку чэрвеня — у [[Замак Фінлейтэр|замку Фінлейтэр]] у акрузе [[Моры (акруга, Шатландыя)|Моры]], Шатландыя<ref name="ScotlandFilming" />. У другой палавіне месяца здымачная група адправілася ў аддаленыя рэгіёны Ісландыі, сярод якіх былі порт [[Ландэяхёбн]], гара {{iw|Х'ёрлейфсхёфдзі|||Hjörleifshöfði}}, рака [[Маркарфлёўт]] і паўвостраў [[Снайфельснес]]<ref name="IcelandFilming" /><ref name="IcelandProductionReimpursed" /> (у асноўным там здымаліся сцэны ў [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільным свеце]])<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, а пасля вярнулася ў Шатландыю, каб правесці здымкі ў порце горада Бакі і на зацішным пляжы Санісайд каля вёскі [[Кален (Шатландыя)|Кален]]. З 3 па 16 ліпеня здымкі праходзілі ў калбінскім лесе, а затым здымачная група зноў прыехала ў замак Фінлейтэр, дзе прабыла да 25 ліпеня<ref name="ScotlandFilmingContinued" />. Тэрон здымалася ў сваіх сцэнах у апошнія два тыдні ліпеня<ref name="TheronJun2025" />. [[Файл:Désert de Dakhla (dunes blanches).jpg|thumb|upright=0.95|Некаторыя сцэны былі зняты на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў Заходняй Сахары, што выклікала некаторую крытыку]] З 17 па 22 ліпеня прайшлі здымкі сцэн з удзелам Дэймана і Зендаі на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў [[Заходняя Сахара|Заходняй Сахары]]<ref name="DakhlaFilmingStart" /><ref name="DakhlaFilming" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" />, які з 1975 года знаходзіцца [[Паўднёвыя правінцыі Марока|пад кантролем Марока]]<ref name="DahklaFilmingResponseForbes" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Фронт [[Палісарыё]] — прызнаны ААН прадстаўнік народа [[сахараві]] ў Заходняй Сахары — асудзіў рашэнне здымаць фільм у дадзеным рэгіёне, назваўшы яго «абяленнем [мараканскага] каланіялізму» і «парушэннем міжнароднага права і этычных стандартаў культурнай і мастацкай дзейнасці»<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" /><ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment" />. Арганізатары {{iw|Міжнародны кінафестываль у Сахары|Міжнароднага кінафестываля ў Сахары||Sahara International Film Festival}} таксама раскрытыкавалі гэтае рашэнне, заявіўшы, што здымачная група, працуючы ў такіх месцах, «несвядома і ненаўмысна» здымае з Марока адказнасць за інтэрвенцыю на дадзенай тэрыторыі і рэпрэсіі ў дачыненні да сахараві<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. Арганізатары заклікалі спыніць здымкі, але на той час увесь патрэбны матэрыял ужо быў зняты<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. У той жа час {{iw|Мараканскі кінематаграфічны цэнтр|||Moroccan Cinematographic Center}} назваў «Адысею» важным для прасоўвання мараканскай кінаіндустрыі праектам і адзначыў, што гэта першы буйны амерыканскі фільм, зняты на падкантрольнай дзяржаве тэрыторыі<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Арганізатары кінафестываля неўзабаве выпусцілі заяву, у якой заклікалі «Нолана, "Universal Pictures" і іншых публічна прызнаць няправільным рашэнне здымкі сцэн у Дахле і не ўключаць іх у фільм "Адысея" альбо запытаць у законных прадстаўнікоў народа сахараві — паўнапраўных уладальнікаў зямлі, на якой быў зняты фільм, — згоды на іх уключэнне». Гэтую заяву падпісалі і падтрымалі многія значныя дзеячы, у тым ліку іспанскія акцёры [[Карлас Бардэм|Карлас]] і [[Хаўер Бардэм|Хаўер Бардэмы]], [[Луіс Тасар]], {{iw|Караліна Юстэ|Караліна Юстэ||Carolina Yuste}} і [[Хуан Дыега Бота]], іспанскія кінематаграфісты {{iw|Радрыга Сарагоен|Радрыга Сарагоен||Rodrigo Sorogoyen}} і [[Ісіяр Бальяін]], а таксама сахарская праваабаронніца {{iw|Элгалія Джымі|Элгалія Джымі||Elghalia Djimi}}<ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario" /><ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone" /><ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara" />. Здымкі таксама праходзілі на [[Мальта|Мальце]]<ref name="FilmingWrap" />, у Вялікабрытаніі і Ірландыі<ref name="FilmingLocations" /><ref name="Molinari" />. Пад канец вытворчасці здымачная група вярнулася ў Лос-Анджэлес<ref name="FilmingWrap" />. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="DevelopmentRevealDeadline">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan Sets Next Movie At Universal In Imax For Summer 2026 With Matt Damon Eyed To Star |url=https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008234636/https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |archive-date=2024-10-08 |access-date=2024-10-09 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DevelopmentRevealTHR">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan's Next Movie Lands at Universal With Matt Damon in Talks to Star |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009010815/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |archive-date=2024-10-09 |access-date=2024-10-08 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Holland">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-10-21 |title=Tom Holland to Star in Christopher Nolan's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tom-holland-to-star-in-christopher-nolan-next-film-1236040294/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="HathawayZendaya">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-08 |title=Anne Hathaway And Zendaya To Star In Christopher Nolan's Next Film |url=https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108200727/https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |archive-date=2024-11-08 |access-date=2024-11-08 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Nyong'o">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-12 |title=Lupita Nyong'o to Star in Christopher Nolan's Latest Film (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112222410/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |archive-date=2024-11-12 |access-date=2024-11-12 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Pattinson">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-20 |title=Robert Pattinson Reteaming With Christopher Nolan for ''Oppenheimer'' Filmmaker's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001659/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |archive-date=2024-11-21 |access-date=2024-11-20 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Theron">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-25 |title=Charlize Theron Latest Addition To A-List Ensemble Of Christopher Nolan's Next Movie Universal |url=https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125231642/https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |archive-date=2024-11-25 |access-date=2024-11-25 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheronRoleUpdate">{{Cite magazine |last=Chuba |first=Kirsten |date=2026-04-15 |title=Christopher Nolan Debuts Epic New Footage From 'The Odyssey', Including Trojan Horse Sequence |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416005318/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |archive-date=2026-04-16 |access-date=2026-04-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Film Is An Adaptation Of Homer's ''The Odyssey'', Universal Reveals |url=https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223222535/https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2024-12-23 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceTHR">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Movie Revealed as ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224001909/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |archive-date=2024-12-24 |access-date=2024-12-24 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Budget">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2025-01-10 |title=25 Surefire, 100 Percent Probable Hollywood Predictions for 2025 (Part 2) |url=https://puck.news/25-surefire-100-percent-probable-2025-hollywood-predictions-part-2/ |url-access=subscription |url-status=live |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="Bernthal">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2025-01-22 |title=Christopher Nolan's New ''Odyssey'' Movie Adds Jon Bernthal To Cast |url=https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180332/https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingLocations">{{Cite magazine |last=Vivarelli |first=Nick |date=2025-01-27 |title=Christopher Nolan Set to Shoot Part of ''The Odyssey'' on Sicilian 'Goat Island', Where Odysseus Landed (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127144519/https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |archive-date=2025-01-27 |access-date=2025-01-27 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Safdie">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-01-29 |title=Benny Safdie Reuniting with Christopher Nolan for ''The Odyssey'' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129203515/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |archive-date=2025-01-29 |access-date=2025-01-29 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Leguizamo">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-01-30 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds John Leguizamo |url=https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131041818/https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-30 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jan2025Castings">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2025-01-31 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Rounds Out Cast with Elliot Page, Himesh Patel |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131230604/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="GarciaLee">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-10 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Casts Jesse Garcia & Will Yun Lee |url=https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210175704/https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GavronFernandez">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-02-14 |title=Rafi Gavron and Shiloh Fernandez Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Ensemble (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214190527/https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Goth">{{Cite magazine |last=Dunn |first=Jack |date=2025-02-14 |title=Mia Goth Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212242/https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Hawkins">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-14 |title=Corey Hawkins Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212343/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TarabayGonzalesCompte">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-14 |title=Nick Tarabay, Jimmy Gonzales & Maurice Compte Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214232446/https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=2025-02-17 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2025-02-17 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="VlamisGoldberg">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-18 |title=Michael Vlamis & Iddo Goldberg Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' At Universal |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223335/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-02-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceFilming">{{Cite news |last=<!--Newsroom--> |date=2025-02-20 |title=Christopher Nolan heading to Peloponnese with A-list cast for ''The Odyssey'' |url=https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220112625/https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-02-20 |access-date=2025-03-04 |newspaper=«[[Катимерини]]» |lang=en}}</ref> <ref name="MoroccoFilmingStart">{{Cite news |last=Goyal |first=Samarth |date=2025-02-25 |title=First photos from the shooting of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' go viral online; See pics |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304170717/https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jarvis">{{Cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |last2=Kroll |first2=Justin |date=2025-03-04 |title=''Shōgun'' Star Cosmo Jarvis Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' With Filming Underway In Morocco |url=https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304165634/https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Stewart">{{Cite news |last=Isabell |first=Rachel |date=2025-03-19 |title=Webster County native Josh Stewart cast in ''The Odyssey'' |url=https://www.wvecho.com/news/webster-county-native-josh-stewart-cast-in-the-odyssey/article_59c50e18-0073-11f0-a13c-1ff81c774771.html |url-status=live |access-date=2025-08-25 |newspaper=Webster Echo |lang=en}}</ref> <ref name="Hurst">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-03-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds ''Sons of Anarchy'' Actor Ryan Hurst |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314185453/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |archive-date=2025-03-14 |access-date=2025-03-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Ulrich">{{Cite web |last=Lapin-Bertone |first=Joshua |date=2025-02-07 |title=''Scream''{{'s}} Skeet Ulrich was in talks for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' movie, but just learned he didn't get the part |url=https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210082654/https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-03-16 |website=Popverse |lang=en}}</ref> <ref name="MesseniaCornithFilming">{{Cite web |last=Giannopoulos |first=Bill |date=2025-03-08 |title=Filming of ''Odyssey'' Finally Begins in Ancient Corinth (photos) |url=https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309181530/https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |archive-date=2025-03-09 |access-date=2025-03-31 |website=Greek City Times |lang=en}}</ref> <ref name="FavignanaFilming">{{Cite news |date=2025-03-27 |title=Zendaya's first look on the ''The Odyssey'' set features bridal-style costume as filming begins |url=https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327111121/https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |archive-date=2025-03-27 |access-date=2025-03-31 |newspaper=The Express Tribune |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses">Источники с комментариями относительно костюма Одиссея: * {{Cite magazine |last=Miller |first=Liz Shannon |date=2025-02-18 |title=History Nerds Are Already Nitpicking Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223903/https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-04-14 |magazine=[[Consequence]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-02-19 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' immediately called out for glaring historical inaccuracy |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219072032/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-14 |newspaper=[[The Independent]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Goslin |first=Austen |date=2025-02-19 |title=The first image from Christopher Nolan's ''Odyssey'' movie isn't historically accurate, and that's fine |url=https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219153840/https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |archive-date=2025-02-19 |website=[[Polygon]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite magazine |last=West |first=Amy |date=2025-02-19 |title=Move over, Ridley Scott: Christopher Nolan's ''The Odyssey'' is the latest film criticized for poor historical accuracy following first look |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219124756/https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-19 |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="Molinari">{{Cite magazine |last=Minton |first=Matt |date=2025-07-03 |title=Everything We Know About Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707232521/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Göransson">{{Cite web |last=Thomas |first=Lou |date=2025-04-15 |title="We're recreating the devil's music": composer Ludwig Göransson on ''Sinners'' |url=https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428014231/https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners/ |archive-date=2025-04-28 |access-date=2025-04-29 |publisher=[[Британский институт кино]] |lang=en}}</ref> <ref name="LosAngelesFilming">{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=2025-05-04 |title=Donald Trump Says He's Pursuing 100% Tariffs On Movies Produced Outside U.S., Calling Runaway Production "A National Security Threat" |url=https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504233702/https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |archive-date=2025-05-04 |access-date=2025-05-05 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming">{{Cite web |last=<!--GTP editing team--> |date=2025-03-10 |title=Peloponnese: Production Begins for Hollywood Film ''The Odyssey'' in Pylos |url=https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311125947/https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-05-07 |website=Greek Travel Pages |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming2">{{Cite web |last=Tangonan |first=EJ |date=2025-03-13 |title=Get a peek at Jon Bernthal and Tom Holland on the set of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' in behind-the-scenes photos |url=https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313134938/https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |archive-date=2025-03-13 |access-date=2025-05-07 |website=JoBlo.com |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasTHR">{{Cite magazine |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-05-15 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Will Be the First Blockbuster Shot Entirely on Imax Film Cameras |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515165452/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-05-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasCollider">{{Cite web |last1=Jones |first1=Tamera |last2=Weintraub |first2=Steven |date=2025-05-16 |title="Something Has Clearly Happened": IMAX Is Looking to Expand Technology, Locations, and Laser Upgrades In the Wake of Christopher Nolan & ''Sinners'' Success [Exclusive] |url=https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518164706/https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |archive-date=2025-05-18 |access-date=2025-05-18 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceProductionRebate">{{Cite magazine |last=Vourlias |first=Christopher |date=2025-05-17 |title=''The Odyssey'', ''Maria'' Filming Location Greece Hits Troubled Waters Over Ongoing Delays With 40% Cash Rebate |url=https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519224851/https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |archive-date=2025-05-19 |access-date=2025-05-19 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroy">{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2013-06-21 |title=2nd Update: Warner Bros Shake-Up – Jeff Robinov Quitting Movie Studio After No New Contract Offered And Kevin Tsujihara's War Of Silence; Sue Kroll, Dan Fellman, And Greg Silverman May Become Triumvirate |url=http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831054123/http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |archive-date=2014-08-31 |access-date=2025-06-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyGoyer">{{Cite web |last=Scott |first=Ryan |date=2025-06-16 |title=The Greek Mythology Movie Christopher Nolan Almost Directed Before ''The Odyssey'' |url=https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618031152/https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |archive-date=2025-06-18 |access-date=2025-06-18 |website=[[Slashfilm|/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandFilming">{{Cite magazine |last=Chapman |first=Michael |date=2025-06-16 |title=Christopher Nolan Returns to Iceland to Film ''The Odyssey'' |url=https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701184637/https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-06-18 |magazine=Iceland Review |lang=en}}</ref> <ref name="TheronJun2025">{{Cite magazine |last=Davids |first=Brian |date=2025-07-01 |title=Charlize Theron Talks Potential ''The Old Guard'' Trilogy, ''The Odyssey'' and a ''Mad Max: Fury Road'' Making-of Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701232509/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilming">{{Cite news |last=Harrison |first=Jody |date=2025-06-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' starts filming at Findlater Castle |url=https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609163727/https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |archive-date=2025-06-09 |access-date=2025-07-07 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilmingContinued">{{Cite news |last=Williams |first=Craig |date=2025-06-30 |title=Behind the scenes at ''The Odyssey'' film set in Scotland |url=https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630192107/https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |archive-date=2025-06-30 |access-date=2025-07-02 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="Marshall-Green">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2025-07-07 |title=Cosmo Jarvis Pulls Out Of Christopher Nolan's ''The Odyssey''; ''Shogūn'' Star Replaced By Logan Marshall-Green |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707181850/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="VarietyMar2024">{{Cite magazine |last=Siegel |first=Tatiana |date=2024-03-12 |title=Christopher Nolan's Final ''Oppenheimer'' Payday Close to $100 Million (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312140048/https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |archive-date=2024-03-12 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="BelloniMar2024">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2024-03-12 |title=What I'm Hearing: Oscars Inanity, Lourd's Shadow Party & Langley's Big Year |url=https://puck.news/newsletter_content/what-im-hearing-oscars-inanity-lourds-shadow-party-langleys-big-year-2/ |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer">{{Cite web |last=Fuster |first=Jeremy |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Trailer Is Playing Only in Theaters |url=https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703162320/https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-07-07 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakTHR">{{Cite magazine |last=Hibberd |first=James |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's Epic ''The Odyssey'' Teaser Trailer Leaks Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701194055/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakVariety">{{Cite magazine |last=Moreau |first=Jordan |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Leaks Online Amid Theatrical Rollout: Here's What Happens in the First Footage |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701204933/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesTHR">{{Cite magazine |last=McClintock |first=Pamela |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Sells Out in Imax 70MM a Year Ahead of Film's Release |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718003925/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesDeadline">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-07-17 |title=''The Odyssey'' 70MM Imax Tickets Selling Out For Regal & AMC, But Seats Still Available |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718020940/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="AeolianIslandsFilming">Источники, рассказывающие о местах съёмок на Липарских островах: * {{Cite web |last=Hughes |first=Rebecca Ann |date=2025-02-06 |title=Volcanic drama and tuna feasts: Why you should visit ''The Odyssey''’s Italian island filming locations |url=https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212012427/https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |archive-date=2025-02-12 |access-date=2025-07-15 |website=[[Euronews]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |date=2025-04-15 |title=''The Odyssey'': da oggi vietato navigare a meno di 300 metri nelle aree di Pietra del Bagno e Basiluzzo |url=https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416070109/https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-07-31 |website=Giornale di Lipari |lang=it}} * {{Cite web |last=Penna |first=Denise |date=2025-04-24 |title=''The Odyssey'' in Sicily: the filming locations of the new movie by Christopher Nolan |url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619211747/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-15 |website=Visit Italy |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Webster |first=Andrew |date=2025-04-24 |title=Christopher Nolan's New Film ''The Odyssey'' is Being Filmed in Aeolian Islands |url=https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731021548/https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-15 |website=4Filming |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingStart">{{Cite web |last=Masaiti |first=Amira El |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan shoots ''The Odyssey'' with Matt Damon, Zendaya in Morocco's Dakhla |url=https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731161825/https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-21 |website=Hespress |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilming">{{Cite news |date=2025-07-22 |title=Hollywood au Sahara: Dakhla, la nouvelle muse d'hollywood |trans-title=Голливуд в Сахаре: Дахла, новая голливудская муза |url=https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731162911/https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-29 |newspaper=La Vérité |lang=fr}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseGuardian">{{Cite news |last=Jones |first=Sam |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan criticised for filming in occupied Western Sahara city |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023211/https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-07-28 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseIndependent">{{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-07-30 |title=Christopher Nolan urged to suspend filming ''The Odyssey'' in occupied Western Sahara |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023315/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-08-01 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseForbes">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Courts Controversy For Shooting In Disputed African Territory |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803030724/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |archive-date=2025-08-03 |access-date=2025-07-29 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg">{{Cite news |last=Karam |first=Souhail |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Wades Into African Territorial Dispute |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-27/the-odyssey-nolan-s-250-million-greek-epic-wades-into-african-land-dispute |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-08-04 |publisher=Bloomberg News |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes">{{Cite news |last=Wilkinson |first=Isambard |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan accused of 'colonialism' over ''Odyssey'' filming |url=https://www.thetimes.com/culture/film/article/christopher-nolan-the-odyssey-colonialism-ffws35cdc |url-status=live |newspaper=[[The Times]] |location=[[Мадрыд]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment">{{Cite press release |title=Sahrawi Government condemns attempt to film in occupied Dakhla, deems it violation of international law and cultural ethics |date=2025-07-18 |publisher=Sahara Press Service |location=Шахид Эль-Хафед |url=https://spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |last1=Selma |first1=Moussa |access-date=2025-07-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720222942/https://www.spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |archive-date=2025-07-20 |publication-date=2025-07-20 |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario">{{Cite news |last=<!--elDiario.es Culture--> |date=2025-08-04 |title=Rodrigo Sorogoyen, Icíar Bollaín, Javier Bardem y más artistas, contra el rodaje de ''La Odisea'' de Nolan en el Sáhara Occidental |trans-title=Родриго Сорогойен, Исиар Больяин, Хавьер Бардем и другие артисты против съёмок «Одиссеи» Нолана в Западной Сахаре |url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825224516/https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-06 |newspaper=elDiario.es |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone">{{Cite magazine |last=Strefezza |first=Sebastián |date=2025-08-05 |title=Javier Bardem, Sorogoyen y más artistas en contra del rodaje de ''La Odisea'' |trans-title=Хавьер Бардем, Сорогойен и другие артисты против съёмок фильма «Одиссея» |url=https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806194525/https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-25 |magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone en Español]] |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara">{{Cite press release |title=Over One Hundred Artists, Journalists, Activists and Human Rights Defenders Sign on to FiSahara's Statement Against ''The Odyssey'' Shoot in Occupied Western Sahara |date=2025-08-04 |publisher=Международный кинофестиваль в Сахаре |url=https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |last=<!--Prensa FiSahara--> |access-date=2025-08-07 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807011458/https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |archive-date=2025-08-07 |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingWrap">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |date=2025-08-08 |title=Nolan's ''The Odyssey'' Wraps Filming |url=https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825235809/https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-25 |website=Dark Horizons |lang=en}}</ref> <ref name="DNEG">{{Cite web |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.dneg.com/our-work/the-odyssey |url-status=live |access-date=2025-08-26 |publisher=[[DNEG]] |lang=en}}</ref> <ref name="Lame">{{Cite magazine |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Breaks New Ground: 70MM IMAX Tickets Available Now for 2026 Release |url=https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721033749/https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |archive-date=2025-07-21 |access-date=2025-10-26 |magazine=The Credits |publisher=[[Ассоциация кинокомпаний]] |lang=en}}</ref> <ref name="Empire2MillionFilm">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Is The Epic To End All Epics: 'We Shot Over 2 Million Feet Of Film' |url=https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113223255/https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |archive-date=2025-11-13 |access-date=2025-11-13 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandProductionReimpursed">{{Cite web |last=Adam |first=Darren |date=2025-09-30 |title=Nearly ISK 900 million reimbursed to Nolan Odysseus epic |url=https://www.ruv.is/english/2025-09-30-nearly-isk-900-million-reimbursed-to-nolan-odysseus-epic-454874 |url-status=live |access-date=2025-11-13 |publisher=[[RÚV]] |lang=en}}</ref> <ref name="CharacterFirstLooks">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-14 |title=''The Odyssey'': First Looks At Tom Holland, Anne Hathaway And Mia Goth In Christopher Nolan's Epic |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161655/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |archive-date=2025-11-14 |access-date=2025-11-14 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Remar">{{Cite magazine |last=Gardner |first=Chris |date=2025-11-14 |title=James Remar Is Still Thinking About Christopher Nolan Standing for 12 Hours on ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115032722/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |archive-date=2025-11-15 |access-date=2025-11-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerForbes">{{Cite magazine |last=Kain |first=Erik |date=2025-07-02 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Trailer Leaks Online and It Looks Pretty Bad |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703100644/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerCollider">{{Cite web |last=Hunt |first=Hannah |date=2025-07-02 |title=Tom Holland Confronts Jon Bernthal in ''The Odyssey''{{'s}} Epic First Trailer, Setting up Christopher Nolan's Vision of the Iconic Legend |url=https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703084834/https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerVF">{{Cite magazine |last=Guilleminault-Bauer |first=Eléa |date=2025-07-03 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'': Everything We Know |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703150428/https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Vanity Fair]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerIndependent">{{Cite news |last=Evans |first=Greg |date=2025-07-03 |title=Teaser trailer for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' leaks online |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703082652/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerNYT">{{Cite news |last=Zuckerman |first=Esther |date=2025-07-02 |title=''The Odyssey'' Teaser is in Theaters. We Took a Look |url=https://www.nytimes.com/2025/07/02/movies/the-odyssey-teaser.html |url-access=limited |url-status=live |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The New York Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerMJ">{{Cite magazine |last=Britt |first=Ryan |date=2025-07-02 |title=I Saw the Theater-Only ''Odyssey'' Trailer and It Proves This Film Is Worth the Hype |url=https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703050520/https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=Men’s Journal |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer/Film">{{Cite web |last=Stevenson |first=Rick |date=2025-07-01 |title=''The Odyssey'' Teaser Trailer Continues a Christopher Nolan Trend (For Better or Worse) |url=https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702075152/https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |archive-date=2025-07-02 |access-date=2025-11-15 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="EmpireCoverStoryJan2026">{{Cite magazine |last=de Semlyen |first=Nick |date=2025-11-20 |publication-date=2026-01 |title=Bringing it Home |url=https://www.greatmagazines.co.uk/empire-january-2026 |url-access=subscription |access-date=2025-11-20 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |location=Великобритания |pages=48–59 |issue=448 |lang=en}}</ref> <ref name="DeJong">{{Cite web |title=Ruth De Jong |url=https://adg.org/directory/1678-ruth-de-jong/ |url-status=live |access-date=2025-11-21 |publisher=Гильдия художников-постановщиков США |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyConfirm">{{Cite magazine |last=Sharf |first=Zack |date=2025-11-21 |title=Christopher Nolan Was Hired to Direct ''Troy'' More Than 20 Years Before ''The Odyssey''; He Says the Studio Backtracked and Offered ''Batman Begins'' as 'Consolation Prize' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122064513/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-11-22 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025PrologueTrailer">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=2025-12-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' to Release Six-Minute Prologue in Theaters at 70mm Imax Screenings |url=https://variety.com/2025/film/box-office/the-odyssey-prologue-theaters-imax-screenings-1236604700/ |url-status=live |access-date=2025-12-10 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryVariety">{{Cite magazine |last=D'Addario |first=Daniel |date=2025-12-12 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Imax Prologue Shows Matt Damon Emerging From the Trojan Horse and an Epic Battle Beginning |url=https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212190133/https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentarySneider">{{Cite web |last=Sneider |first=Jeff |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' Prologue: Christopher Nolan and Composer Ludwig Göransson Have Done It Again |url=https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212205713/https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |website=The InSneider |lang=en}}</ref> <ref name="EWDec2025">{{Cite magazine |last=Hull |first=Gerrard |date=2025-12-16 |title=Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland are a family divided in new ''The Odyssey'' images (exclusive) |url=https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216205236/https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |archive-date=2025-12-16 |access-date=2025-12-16 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryTelegraph">{{Cite news |last=Robey |first=Tim |date=2025-12-12 |title=I've seen Christopher Nolan's secretive ''Odyssey'' trailer. It teases one battle after another |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219012222/https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' New Footage Description: Here's What's in the 6-Minute IMAX Prologue (& How To Watch It) |url=https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219031251/https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |website=[[ComicBook.com]] |lang=en}}</ref> <ref name="WētāWorkshop">{{Cite Instagram |last=Wētā Workshop |user=wetaworkshop |postid=DSbW9CMiMx_ |date=2025-12-18 |title=A film by Christopher Nolan. In theatres July 17. |access-date=2026-01-04 |link=https://www.instagram.com/p/DSbW9CMiMx_/ |url-status=live |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=2025-02-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Reveals First Look At Matt Damon As Odysseus |url=https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183945/https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookDoG">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=2025-02-18 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' First Look Is More Classic Hollywood Than Homer |url=https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170450/https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2026-01-04 |website=[[Den of Geek]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerIW">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' Trailer: Christopher Nolan Brings the Ultimate Epic to the Big Screen |url=https://www.indiewire.com/news/trailers/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-1235169171/ |url-status=live |access-date=2026-01-04 |website=[[IndieWire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerUSAToday">{{Cite news |last=Segarra |first=Edward |date=2025-12-22 |title=Matt Damon and Anne Hathaway are star-crossed lovers in ''The Odyssey'' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251225173029/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |archive-date=2025-12-25 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[USA Today]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerVulture">{{Cite magazine |last=Hoepfner |first=Fran |date=2025-12-22 |title=Odysseus Is Christopher Nolan's Latest Sad Dad |url=https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222165927/https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Vulture]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerHT">{{Cite news |first=Soumya |last=Srivastava |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan returns with Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland and the greatest epic |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224005317/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople">{{Cite magazine |last=Juneau |first=Jen |date=2025-02-17 |title=See Matt Damon as Odysseus in Epic First Photo from Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Movie |url=https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217172019/https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[People]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookTP">{{Cite web |last=Marc |first=Christopher |date=2025-02-17 |title=''The Odyssey'': First-Look At Matt Damon In Christopher Nolan Epic |url=https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183347/https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=The Playlist |lang=en}}</ref> <ref name="TrailerViews">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-12-23 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Trailer Earns 121.4 Million Views In First 24 Hours—Doubles ''Oppenheimer'' |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223202204/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerPolygon">{{Cite web |last=Hart |first=Aimee |date=2025-12-22 |title=Watch Christopher Nolan's ''The Odyssey trailer'' the way it wasn't meant to be seen |url=https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224102044/https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-05 |website=[[Polygon]]}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerTF">{{Cite web |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Staniforth |first2=Nick |date=2025-12-22 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' unleashes a brand new trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223235522/https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-05 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerEmpire">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan epic sends Matt Damon on a long journey home |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222160326/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-05 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="TimeCoverStory">{{cite magazine |last=Dockterman |first=Eliana |date=2026-05-12 |title=Inside ''The Odyssey'', Christopher Nolan's Most Epic Movie Yet |url=https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512121954/https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |archive-date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |magazine=[[Time]]}}</ref> <ref name="TeaserPosterGizmodo">{{Cite web |last=Lussier |first=Germain |date=2025-12-18 |title=The New ''Odyssey'' Poster Throws a Bone to All Those Armor Complaints |url=https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251218203551/https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |archive-date=2025-12-18 |access-date=2026-01-05 |website=[[Gizmodo]] |lang=en}}</ref> <ref name="RT">{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_odyssey_2026 |title=The Odyssey (2026) |website=[[Rotten Tomatoes]] |lang=en}}</ref> <ref name="MT">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-odyssey-2026/ |title=The Odyssey Reviews |website=[[Metacritic]] |lang=en}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.odysseymovie.com/|фільма|lang=en}} {{ВС}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-07-31}} [[Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана]] [[Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] dprud6qur50b6jvpt1d7lgkpihh2b6k 5174009 5174008 2026-08-01T07:10:53Z Цімур 27525 /* Вытворчасць */ 5174009 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} '''«Адысе́я»''' ({{lang-en|The Odyssey}}) — [[Эпічны фільм|эпічны]] [[Фэнтэзійны фільм|фэнтэзійны]] [[Баявік (кінажанр)|баявік]] сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], заснаваны на [[Адысея|аднайменнай паэме]] [[Гамер]]а. Ролю [[Адысей|Адысея]] — цара [[Ітака|Ітакі]], які накіроўваецца ў доўгае і небяспечнае падарожжа дадому пасля [[Траянская вайна|Траянскай вайны]], — выканаў [[Мэт Дэйман]]. У фільме таксама здымаліся [[Том Холанд]], [[Эн Хэтэўэй]], [[Роберт Пацінсан]], [[Лупіта Ніёнга|Люпіта Ніёнга]], [[Зендэя|Зендая]], [[Шарліз Тэрон]] і іншыя акцёры{{Пераход|У ролях}}. Нолан і яго жонка [[Эма Томас]] спрадзюсавалі фільм за пасярэдніцтвам сваёй кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. Нолан пачаў пісаць сцэнарый для фільма «Адысея» ў сакавіку 2024 года і прадставіў праект студыі ў кастрычніку. Неўзабаве пачаўся працэс падбору акцёраў, і ў лютым 2025 года было пацверджана, што галоўную ролю сыграе Дэйман{{Пераход|Распрацоўка і падбор акцёраў}}. Здымкі праходзілі з лютага па жнівень 2025 года ў розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Шатландыі, Ісландыі і Заходняй Сахары. Пры бюджэце ў $ 250 млн «Адысея» стала найдаражэйшым фільмам у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры Нолана]] і яго першым праектам, цалкам знятым на камеры [[IMAX]] з [[Шырокафарматны кінематограф|кінаплёнкай шырынёй 70 мм]]{{Пераход|Здымкі}}. Прэм'ерны паказ у Лондане адбыўся 6 ліпеня 2026 года. У шырокі пракат у ЗША і Вялікабрытаніі фільм выйшаў 17 ліпеня 2026 года{{Пераход|Прэм'ера}}. == У ролях == <!-- Парадак акцёраў згодна з афіцыйным постарам. --> {{калонкі}} * [[Мэт Дэйман]] — [[Адысей]], цар вострава [[Ітака]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" /> * [[Том Холанд]] — [[Тэлемах]], сын Адысея, які спрабуе знайсці яго<ref name="TeaserTrailer" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Эн Хэтэўэй]] — [[Пенелопа]], жонка Адысея, якая адхіляе ў яго адсутнасць патэнцыйных жаніхоў<ref name="EWDec2025" /> * [[Роберт Пацінсан]] — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыной]], адзін з жаніхоў Пенелопы<ref name="EWDec2025" /> * [[Люпіта Ніёнга]] — [[Алена Прыгожая]]<ref name="TimeCoverStory" /> і [[Клітэмнестра]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Саманта Мортан]] — [[Кірка (міфалогія)|Кірка]], багіня і чараўніца, якая жыве на востраве [[Ээя]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Джон Легуізама]] — [[Яўмей]], верны слуга Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Зендая]] — [[Афіна]], багіня мудрасці, вайсковай стратэгіі і рамёстваў, якая дапамагае Адысею<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Шарліз Тэрон]] — [[Каліпса]]<ref name="TheronRoleUpdate"/><ref name="TheronJun2025" /> * [[Джон Бернтал]] — [[Менелай]], цар [[Спарта|Спарты]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Хімеш Патэль]] — [[Еўрылох]], правая рука Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Біл Ірвін]] — [[Паліфем]], цыклоп і сын [[Пасейдон]]а * [[Эліят Пейдж]] — [[Сінон]]<ref name="SupportingCastRoles">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |author-link=Garth Franklin |date=2026-06-25 |title=''The Odyssey'' Cast List Ends Achilles Talk |url=https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626151121/https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |archive-date=2026-06-26 |access-date=2026-06-27 |website=[[Dark Horizons]]}}</ref><ref name="IntoFilmCast">{{Cite web |title=''The Odyssey'': Everyday Epic |url=https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625214813/https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |archive-date=2026-06-25 |access-date=2026-06-25 |publisher=[[Into Film]]}}</ref> * [[Бені Сафдзі]] — [[Агамемнан]], цар [[Мікены|Мікен]]<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" /> * [[Коры Хокінс]] — Паліб, адзін з жаніхоў Пенелопы * Ніка Нікатэра — Пісандр, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Эліес Гэбел]] — [[Элат (мифология)|Элат]], адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Іда Голдберг]] — Амфімедон, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Джэймі Харыс]] — Агелай, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Раян Хёрст]] — [[Ментар]], гід і настаўнік Тэлемаха * [[Мія Гот]] — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]], служанка Адысея і Пенелопы<ref name="CharacterFirstLooks" /> * [[Логан Маршал-Грын]] — [[Меланфій (сын Долія)|Меланфій]], [[жывёлагадоўля|пастух]] Адысея * [[Уіл Юн Лі]] — Анхіял, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}} * Джымі Гансалес — Кефей, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Эндру Ховард]] — [[Паліт (спадарожнік Адысея)|Паліт]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джован Адэпа]] — [[Элпенор]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джэсі Гарсія]] — Менетон, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джош Сцюарт]] — Антыфат, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Шон Эйверы]] — Лаадам, адзін са спадарожнікаў Адысея * Энтані Малінары — [[Перымед]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Стывен Мёрфі — [[Фемій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Іэн Каселберы — [[Долій (міфалогія)|Долій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Трэвіс Скот (рэпер)|Трэвіс Скот]] — [[Бард (Сярэднявечча)|бард]]<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/the-odyssey-travis-scott-christopher-nolan-1236640716/|title=‘The Odyssey’: Travis Scott Appears in New TV Trailer for Christopher Nolan’s Epic|lang=en-US|first=Jack|last=Dunn|website=[[Variety]]|date=2026-01-26|access-date=2026-01-26}}</ref> * [[Рафі Гаўран]] — траянец * [[Шайла Фернандэс]] — траянец * [[Джэймс Рэмар]] — [[Тыресій]], сляпы [[прарок]] [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільнага свету Грэцыі]] * Кейт Фаглі — [[Эўрыклея]], служанка Адысея і Пенелопы * [[Нік Тарабей]] * {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}} — слуга Менелая * {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}} * Браян Вернел — [[Ір (жабрак)|Ір]], жабрак на Ітацы {{калонкі/канец}} == Вытворчасць == === Распрацоўка і падбор акцёраў === [[Файл:ChrisNolanBFI150224 (11 of 12) (53531857591) (cropped).jpg|thumb|upright=0.75|«Адысея» — другі праект сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], зняты пад эгідай [[Universal Pictures]]]] Пасля атрымання ў сакавіку 2024 года прэмій «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшы рэжысёр]]» за фільм «[[Опенгеймер (фільм)|Опенгеймер]]» (2023) [[Крыстафер Нолан]] пачаў пісаць сцэнарый да свайго наступнага праекта<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="BelloniMar2024" />. У кастрычніку таго ж года з'явілася інфармацыя, што ён распрацоўвае свой новы фільм для кампаніі [[Universal Pictures]], якая выпусціла ў пракат «Опенгеймера». Было пацверджана, што Нолан напіша сцэнарый і спрадзюсуе фільм разам са сваёй жонкай [[Эма Томас|Эмай Томас]] за пасярэдніцтвам кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. [[Мэт Дэйман]], які здымаўся ў Нолана ў карцінах «Опенгеймер» і «[[Інтэрстэлар]]» (2014), вёў перамовы аб тым, каб сыграць адну з роляў, а здымкі былі запланаваны на пачатак 2025 года. У адрозненне ад «Опенгеймера», набытага «Universal» на аўкцыёне, дадзены праект ад пачатку і да канца створаны пад кіраўніцтвам студыі, якая прызначыла дату выхаду на 17 ліпеня 2026 года<ref name="DevelopmentRevealTHR" /><ref name="DevelopmentRevealDeadline" />. Падрабязнасці сюжэту стужкі былі раскрыты не адразу, што адрознівала яе ад папярэдніх работ Нолана і выклікала мноства спекуляцый. Хадзілі чуткі, што гэта будзе гістарычны фільм пра вампіраў, перазапуск экшн-трылера «[[Блакітны гром]]» (1983)<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /> або адаптацыя брытанскага шпіёнскага серыяла «[[Вязень (тэлесерыял, 1967)|Вязень]]» (1967—1968), якую Нолан хацеў зняць яшчэ ў 2009 годзе<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />, але ўсе яны былі абвергнуты<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />. Пазней у тым жа месяцы пацвердзілася інфармацыя пра ўдзел Дэймана, а да акцёрскага складу далучыўся [[Том Холанд]]<ref name="Holland" />. У лістападзе далучыліся [[Эн Хэтэўэй]] і [[Роберт Пацінсан]], якія раней працавалі з Ноланам<ref name="HathawayZendaya" /><ref name="Pattinson" />, а таксама [[Зендая]]<ref name="HathawayZendaya" />, [[Люпита Ніёнга]]<ref name="Nyong'o" /> і [[Шарліз Тэрон]]<ref name="Theron" />. Дэйману, Холанду, Хэтэўэй і Пацінсану дасталіся галоўныя ролі, а Ніёнга і Зендаі — другасныя<ref name="Pattinson" />. У снежні 2024 года кампанія «Universal» абвясціла, што новы фільм Нолана будзе называцца «Адысея» і стане экранізацыяй [[Адысея|аднайменнай]] [[Старажытная Грэцыя|старажытнагрэчаскай]] [[Эпас|эпічнай]] паэмы [[Гамер]]а. Студыя апісвала праект як «міфічны эпічны баявік», які будзе здымацца па ўсім свеце<ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline" /><ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" />. Раней Нолан павінен быў здымаць для «[[Warner Bros. Pictures]]» фільм «[[Троя (фільм)|Троя]]» (2004), заснаваны на паэме «[[Іліяда]]», сюжэт якой разгортваецца да «Адысеі». «Трою» ў выніку паставіў [[Вольфганг Петэрсен]], а Нолану ў якасці «суцяшальнага прызу» прапанавалі зняць фільм «[[Бэтмен: Пачатак]]» (2005)<ref name="NolanTroyConfirm" /><ref name="NolanTroy" /><ref name="NolanTroyGoyer" />. Меркаваны бюджэт «Адысеі» склаў $ 250 млн, што зрабіла яе найдаражэйшай карцінай у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры пастаноўшчыка]]<ref name="Budget" /><ref name="TeaserLeakTHR" />. Нолан і Томас назвалі «Адысею» «фундаментальнай» гісторыяй, у якой прысутнічаюць элементы такіх жанраў, як жахі, містыка, рамантыка і трылер<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}}<ref name="Empire2MillionFilm" />. На стварэнне фільма рэжысёра натхнілі навеяныя [[Старажытнагрэчаская міфалогія|міфамі Старажытнай Грэцыі]] праекты, якія ён глядзеў у дзяцінстве, у прыватнасці стужкі [[Рэй Харыхаўзен|Рэя Харыхаўзена]]<ref name="Empire2MillionFilm" />. Мастаком-пастаноўшчыкам стала [[Рут Дэ Ёнг]], а за дызайн касцюмаў адказвала {{iw|Элен Мірожнік|Элен Мірожнік||Ellen Mirojnick}}; яны абедзве працавалі з Ноланам над «Опенгеймерам»<ref name="FavignanaFilming" /><ref name="DeJong" />. {{Урэзка | выраўноўванне = right | шырыня = 250px | Змест = Помніцца, калі мне было пяць ці шэсць гадоў, я ў школе глядзеў спектакль пра Уліса [лацінскі варыянт [[Адысей|Адысея]]], у якім гралі старэйшакласнікі. Я памятаю [[Сірэны|сірэн]], як яго прывязвалі да мачты і гэтак далей. Па-мойму, такая гісторыя ёсць у кожнага з нас. А калі пачынаеш разбіраць і адаптоўваць тэкст арыгіналу, разумееш, што ўсе іншыя фільмы — у тым ліку і тыя, над якімі працаваў я, — усе яны паходзяць ад «Адысеі». [[Эма Томас]]] лепш за ўсё апісала праект, калі мы пра яго абвясцілі: фундаментальная гісторыя. | Подпіс = Крыстафер Нолан пра тое, як ён у раннім узросце зацікавіўся «Адысеяй» і як яна паўплывала на яго папярэднія работы<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} | арыгінал = I remember seeing a school play of Ulysses [''the Latin variant of Odysseus''] when I was five or six years old. The older kids were doing it. I remember the Sirens and him being strapped to the mast and things like that. I think it's in all of us, really. And when you start to break down the text and adapt it, you find that all of these other films – and all the films I've worked on – you know, they're all from The Odyssey. Emma [Thomas] said it best when we first announced the project: it's foundational. | мова арыгіналу = en }} Пазней да праекту далучыліся як іншыя акцёры, якія ўжо працавалі з Ноланам, — [[Бені Сафдзі]]<ref name="Safdie" />, [[Эліят Пейдж]], [[Хімеш Патэль]], [[Біл Ірвін]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джош Сцюарт]]<ref name="Stewart" />, Энтані Малінары<ref name="Molinari" /> і [[Джэймс Рэмар]]<ref name="Remar" />, — так і тыя, хто здымаўся ў яго ўпершыню, — [[Джон Бернтал]]<ref name="Bernthal" />, [[Джон Легуізама]]<ref name="Leguizamo" />, [[Саманта Мортан]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джэсі Гарсія]], [[Уіл Юн Лі]]<ref name="GarciaLee" />, [[Рафі Гаўран]], [[Шайла Фернандэс]]<ref name="GavronFernandez" />, [[Мія Гот]]<ref name="Goth" />, [[Коры Хокінс]]<ref name="Hawkins" />, [[Нік Тарабей]], Джымі Гансалес, {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}}<ref name="TarabayGonzalesCompte" />, {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}}, [[Іда Голдберг]]<ref name="VlamisGoldberg" />, [[Раян Херст]]<ref name="Hurst" /> і [[Джован Адэпа]]<ref name="IcelandFilming" />. У акцёрскім складзе таксама быў [[Косма Джарвіс]]<ref name="Jarvis" />, але яму давялося пакінуць праект праз шчыльны графік, і яго ролю аддалі [[Логан Маршал-Грын|Логану Маршалу-Грыну]]<ref name="Marshall-Green" />. Паводле акцёра [[Скіт Ульрых|Скіта Ульрыха]], ён і яшчэ два чалавекі ў пачатку лютага беспаспяхова праходзілі пробы на ролі ў фільме<ref name="Ulrich" />. У сярэдзіне лютага «Universal» пацвердзіла, што Дэйман сыграе [[Адысей|Адысея]]. Незадоўга да гэтага хадзілі чуткі, што героя сыграе Холанд<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />; пазней было пацверджана, што яму дасталася роля [[Тэлемах]]а, сына Адысея<ref name="TeaserTrailer" />. === Здымкі === [[Здымачны перыяд]] доўжыўся з 25 лютага па 8 жніўня 2025 года<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="FilmingWrap" /> і праходзіў у розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Ісландыі і Шатландыі<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. Аператарам стаў даўні калега Нолана [[Хойтэ ван Хойтэма]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Хаця Нолан выкарыстоўваў камеры [[IMAX]] [[Шырокафарматны кінематограф|з кінаплёнкай шырынёй 70 мм]] яшчэ з часоў фільма «[[Цёмны рыцар]]» (2008), «Адысея» — першы яго праект, цалкам зняты на IMAX-камеры, як на новыя, лягчэйшыя і менш шумныя, так і на тыя, што існавалі раней<ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasCollider" />. Для здымак было выкарыстана больш за 610 км плёнкі<ref name="Empire2MillionFilm" />. Здымкі праходзілі пад рабочай назвай «Гісторыя Чарлі» ({{lang-en|Charlie’s Tale}})<ref name="IcelandProductionReimpursed" /> і завяршыліся на дзевяць дзён раней за прызначаны тэрмін<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56}}. Першыя сцэны былі зняты ў канцы лютага ў ксары [[Айт-Бен-Хаду]] на паўночны захад ад [[Варзазат]]а, Марока<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}. У гэтых сцэнах паказаны канец [[Траянская вайна|Траянской вайны]], які папярэднічае асноўнаму сюжэту «Адысеі»<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}<ref name="DakhlaFilming" />. Знаходзячыся ў Марока, здымачная група таксама працавала ў [[Эс-Сувейра|Эс-Сувейры]] і [[Маракеш]]ы<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. З 10 па 21 сакавіка здымкі адбываліся ў [[Месінія (перыферыйная адзінка)|Месініі]], перыферыйнай адзінцы [[Пелапанес (акруга)|Пелапанеса]], а менавіта ў [[Пілас]]е, [[Крэпасць Мадон|крэпасці Мадон]], на пляжы Алміралакас у Іялаве, у пячоры Нестара на пляжы [[Вайдакілья]] (там здымаліся сцэны з цыклопам [[Паліфем]]ам), а таксама на месцы археалагічных раскопак у [[Акракарынф]]е<ref name="PylosFilming" /><ref name="PylosFilming2" /><ref name="GreeceFilming" /><ref name="MesseniaCornithFilming" />. Працуючы ў Грэцыі, здымачная група супрацоўнічала з мясцовым аддзяленнем студыі «Faliro House Productions»<ref name="GreeceFilming" /> і пасля трох тыдняў працы атрымала [[Рабат (скідка)|рабат]] у памеры 40 %<ref name="GreeceProductionRebate" />. К 27 сакавіка здымачная група адправілася на [[Эгадскія астравы]] ля заходняга ўзбярэжжа [[Сіцылія|Сіцыліі]], Італія, — яны, верагодна, сталі ў фільме месцам, у паэме вядомым як «казіны востраў»<ref name="FilmingLocations" /><ref name="FavignanaFilming" />. З 15 красавіка па 15 мая ў раёне [[Ліпарскія астравы|Ліпарскіх астравоў]] адбыліся здымкі на вадзе — астравы Ліпары, [[Басілуца]] і [[Вулкана]] паслужылі правобразам для міфічнага вострава Эолія. На здымкі ў гэтых месцах былі накладзены пэўныя абмежаванні ў адпаведнасці з [[Муніцыпальнае права|муніцыпальным правам]]<ref name="AeolianIslandsFilming" /><ref name="FilmingLocations" />. Здымачная група выкарыстала найдаўжэйшы сучасны [[langskip|карабль]] [[Вікінгі|вікінгаў]] {{iw|Draken Harald Hårfagre}}, якім кіравалі акцёры, што сыгралі таварышаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. У пачатку мая частка здымак прайшла ў павільёне ў Лос-Анджэлесе — гэта адзіны раз, калі для гэтага фільма што-небудзь здымалася ў студыйных дэкарацыях<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}<ref name="LosAngelesFilming" />, — а ў пачатку чэрвеня — у [[Замак Фінлейтэр|замку Фінлейтэр]] у акрузе [[Моры (акруга, Шатландыя)|Моры]], Шатландыя<ref name="ScotlandFilming" />. У другой палавіне месяца здымачная група адправілася ў аддаленыя рэгіёны Ісландыі, сярод якіх былі порт [[Ландэяхёбн]], гара {{iw|Х'ёрлейфсхёфдзі|||Hjörleifshöfði}}, рака [[Маркарфлёўт]] і паўвостраў [[Снайфельснес]]<ref name="IcelandFilming" /><ref name="IcelandProductionReimpursed" /> (у асноўным там здымаліся сцэны ў [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільным свеце]])<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, а пасля вярнулася ў Шатландыю, каб правесці здымкі ў порце горада Бакі і на зацішным пляжы Санісайд каля вёскі [[Кален (Шатландыя)|Кален]]. З 3 па 16 ліпеня здымкі праходзілі ў калбінскім лесе, а затым здымачная група зноў прыехала ў замак Фінлейтэр, дзе прабыла да 25 ліпеня<ref name="ScotlandFilmingContinued" />. Тэрон здымалася ў сваіх сцэнах у апошнія два тыдні ліпеня<ref name="TheronJun2025" />. [[Файл:Désert de Dakhla (dunes blanches).jpg|thumb|upright=0.95|Некаторыя сцэны былі зняты на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў Заходняй Сахары, што выклікала некаторую крытыку]] З 17 па 22 ліпеня прайшлі здымкі сцэн з удзелам Дэймана і Зендаі на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў [[Заходняя Сахара|Заходняй Сахары]]<ref name="DakhlaFilmingStart" /><ref name="DakhlaFilming" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" />, які з 1975 года знаходзіцца [[Паўднёвыя правінцыі Марока|пад кантролем Марока]]<ref name="DahklaFilmingResponseForbes" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Фронт [[Палісарыё]] — прызнаны ААН прадстаўнік народа [[сахараві]] ў Заходняй Сахары — асудзіў рашэнне здымаць фільм у дадзеным рэгіёне, назваўшы яго «абяленнем [мараканскага] каланіялізму» і «парушэннем міжнароднага права і этычных стандартаў культурнай і мастацкай дзейнасці»<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" /><ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment" />. Арганізатары {{iw|Міжнародны кінафестываль у Сахары|Міжнароднага кінафестываля ў Сахары||Sahara International Film Festival}} таксама раскрытыкавалі гэтае рашэнне, заявіўшы, што здымачная група, працуючы ў такіх месцах, «несвядома і ненаўмысна» здымае з Марока адказнасць за інтэрвенцыю на дадзенай тэрыторыі і рэпрэсіі ў дачыненні да сахараві<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. Арганізатары заклікалі спыніць здымкі, але на той час увесь патрэбны матэрыял ужо быў зняты<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. У той жа час {{iw|Мараканскі кінематаграфічны цэнтр|||Moroccan Cinematographic Center}} назваў «Адысею» важным для прасоўвання мараканскай кінаіндустрыі праектам і адзначыў, што гэта першы буйны амерыканскі фільм, зняты на падкантрольнай дзяржаве тэрыторыі<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Арганізатары кінафестываля неўзабаве выпусцілі заяву, у якой заклікалі «Нолана, "Universal Pictures" і іншых публічна прызнаць няправільным рашэнне здымкі сцэн у Дахле і не ўключаць іх у фільм "Адысея" альбо запытаць у законных прадстаўнікоў народа сахараві — паўнапраўных уладальнікаў зямлі, на якой быў зняты фільм, — згоды на іх уключэнне». Гэтую заяву падпісалі і падтрымалі многія значныя дзеячы, у тым ліку іспанскія акцёры [[Карлас Бардэм|Карлас]] і [[Хаўер Бардэм|Хаўер Бардэмы]], [[Луіс Тасар]], {{iw|Караліна Юстэ|Караліна Юстэ||Carolina Yuste}} і [[Хуан Дыега Бота]], іспанскія кінематаграфісты {{iw|Радрыга Сарагоен|Радрыга Сарагоен||Rodrigo Sorogoyen}} і [[Ісіяр Бальяін]], а таксама сахарская праваабаронніца {{iw|Элгалія Джымі|Элгалія Джымі||Elghalia Djimi}}<ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario" /><ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone" /><ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara" />. Здымкі таксама праходзілі на [[Мальта|Мальце]]<ref name="FilmingWrap" />, у Вялікабрытаніі і Ірландыі<ref name="FilmingLocations" /><ref name="Molinari" />. Пад канец вытворчасці здымачная група вярнулася ў Лос-Анджэлес<ref name="FilmingWrap" />. === Завяршэнне вытворчасці === У канцы 2025 года з'явілася інфармацыя пра тое, што Хэтэўэй сыграла [[Пенелопа|Пенелопу]], Зендая — [[Афіна|Афіну]], Пацінсан — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыноя]], Бернтал — [[Менелай|Менелая]]<ref name="CharacterFirstLooks" /><ref name="EWDec2025" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}, Сафдзі — [[Агамемнан]]а<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" />, Патэль — [[Еўрылох]]а<ref name="EWDec2025" />, Легуізама — [[Еўмей|Еўмея]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, Гот — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]]<ref name="CharacterFirstLooks" />, а Гансалес — Кефея<ref name="EWDec2025" />. За графіку адказваюць студыі [[DNEG]] і {{iw|Wētā Workshop}}<ref name="DNEG" /><ref name="WētāWorkshop" />. З даўніх калег Нолана над фільмам працуюць супервайзер візуальных эфектаў {{iw|Эндру Джэксан (супервайзер візуальных эфектаў)|Эндру Джэксан||Andrew Jackson (visual effects)}}<ref name="DNEG" />, рэжысёр мантажу [[Джэніфер Лейм]]<ref name="Lame" /> і кампазітар [[Людвіг Ёрансан]]<ref name="Göransson" />. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="DevelopmentRevealDeadline">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan Sets Next Movie At Universal In Imax For Summer 2026 With Matt Damon Eyed To Star |url=https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008234636/https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |archive-date=2024-10-08 |access-date=2024-10-09 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DevelopmentRevealTHR">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan's Next Movie Lands at Universal With Matt Damon in Talks to Star |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009010815/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |archive-date=2024-10-09 |access-date=2024-10-08 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Holland">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-10-21 |title=Tom Holland to Star in Christopher Nolan's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tom-holland-to-star-in-christopher-nolan-next-film-1236040294/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="HathawayZendaya">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-08 |title=Anne Hathaway And Zendaya To Star In Christopher Nolan's Next Film |url=https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108200727/https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |archive-date=2024-11-08 |access-date=2024-11-08 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Nyong'o">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-12 |title=Lupita Nyong'o to Star in Christopher Nolan's Latest Film (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112222410/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |archive-date=2024-11-12 |access-date=2024-11-12 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Pattinson">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-20 |title=Robert Pattinson Reteaming With Christopher Nolan for ''Oppenheimer'' Filmmaker's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001659/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |archive-date=2024-11-21 |access-date=2024-11-20 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Theron">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-25 |title=Charlize Theron Latest Addition To A-List Ensemble Of Christopher Nolan's Next Movie Universal |url=https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125231642/https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |archive-date=2024-11-25 |access-date=2024-11-25 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheronRoleUpdate">{{Cite magazine |last=Chuba |first=Kirsten |date=2026-04-15 |title=Christopher Nolan Debuts Epic New Footage From 'The Odyssey', Including Trojan Horse Sequence |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416005318/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |archive-date=2026-04-16 |access-date=2026-04-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Film Is An Adaptation Of Homer's ''The Odyssey'', Universal Reveals |url=https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223222535/https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2024-12-23 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceTHR">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Movie Revealed as ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224001909/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |archive-date=2024-12-24 |access-date=2024-12-24 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Budget">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2025-01-10 |title=25 Surefire, 100 Percent Probable Hollywood Predictions for 2025 (Part 2) |url=https://puck.news/25-surefire-100-percent-probable-2025-hollywood-predictions-part-2/ |url-access=subscription |url-status=live |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="Bernthal">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2025-01-22 |title=Christopher Nolan's New ''Odyssey'' Movie Adds Jon Bernthal To Cast |url=https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180332/https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingLocations">{{Cite magazine |last=Vivarelli |first=Nick |date=2025-01-27 |title=Christopher Nolan Set to Shoot Part of ''The Odyssey'' on Sicilian 'Goat Island', Where Odysseus Landed (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127144519/https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |archive-date=2025-01-27 |access-date=2025-01-27 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Safdie">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-01-29 |title=Benny Safdie Reuniting with Christopher Nolan for ''The Odyssey'' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129203515/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |archive-date=2025-01-29 |access-date=2025-01-29 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Leguizamo">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-01-30 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds John Leguizamo |url=https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131041818/https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-30 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jan2025Castings">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2025-01-31 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Rounds Out Cast with Elliot Page, Himesh Patel |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131230604/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="GarciaLee">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-10 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Casts Jesse Garcia & Will Yun Lee |url=https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210175704/https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GavronFernandez">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-02-14 |title=Rafi Gavron and Shiloh Fernandez Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Ensemble (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214190527/https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Goth">{{Cite magazine |last=Dunn |first=Jack |date=2025-02-14 |title=Mia Goth Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212242/https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Hawkins">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-14 |title=Corey Hawkins Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212343/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TarabayGonzalesCompte">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-14 |title=Nick Tarabay, Jimmy Gonzales & Maurice Compte Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214232446/https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=2025-02-17 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2025-02-17 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="VlamisGoldberg">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-18 |title=Michael Vlamis & Iddo Goldberg Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' At Universal |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223335/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-02-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceFilming">{{Cite news |last=<!--Newsroom--> |date=2025-02-20 |title=Christopher Nolan heading to Peloponnese with A-list cast for ''The Odyssey'' |url=https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220112625/https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-02-20 |access-date=2025-03-04 |newspaper=«[[Катимерини]]» |lang=en}}</ref> <ref name="MoroccoFilmingStart">{{Cite news |last=Goyal |first=Samarth |date=2025-02-25 |title=First photos from the shooting of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' go viral online; See pics |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304170717/https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jarvis">{{Cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |last2=Kroll |first2=Justin |date=2025-03-04 |title=''Shōgun'' Star Cosmo Jarvis Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' With Filming Underway In Morocco |url=https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304165634/https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Stewart">{{Cite news |last=Isabell |first=Rachel |date=2025-03-19 |title=Webster County native Josh Stewart cast in ''The Odyssey'' |url=https://www.wvecho.com/news/webster-county-native-josh-stewart-cast-in-the-odyssey/article_59c50e18-0073-11f0-a13c-1ff81c774771.html |url-status=live |access-date=2025-08-25 |newspaper=Webster Echo |lang=en}}</ref> <ref name="Hurst">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-03-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds ''Sons of Anarchy'' Actor Ryan Hurst |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314185453/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |archive-date=2025-03-14 |access-date=2025-03-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Ulrich">{{Cite web |last=Lapin-Bertone |first=Joshua |date=2025-02-07 |title=''Scream''{{'s}} Skeet Ulrich was in talks for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' movie, but just learned he didn't get the part |url=https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210082654/https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-03-16 |website=Popverse |lang=en}}</ref> <ref name="MesseniaCornithFilming">{{Cite web |last=Giannopoulos |first=Bill |date=2025-03-08 |title=Filming of ''Odyssey'' Finally Begins in Ancient Corinth (photos) |url=https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309181530/https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |archive-date=2025-03-09 |access-date=2025-03-31 |website=Greek City Times |lang=en}}</ref> <ref name="FavignanaFilming">{{Cite news |date=2025-03-27 |title=Zendaya's first look on the ''The Odyssey'' set features bridal-style costume as filming begins |url=https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327111121/https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |archive-date=2025-03-27 |access-date=2025-03-31 |newspaper=The Express Tribune |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses">Источники с комментариями относительно костюма Одиссея: * {{Cite magazine |last=Miller |first=Liz Shannon |date=2025-02-18 |title=History Nerds Are Already Nitpicking Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223903/https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-04-14 |magazine=[[Consequence]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-02-19 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' immediately called out for glaring historical inaccuracy |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219072032/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-14 |newspaper=[[The Independent]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Goslin |first=Austen |date=2025-02-19 |title=The first image from Christopher Nolan's ''Odyssey'' movie isn't historically accurate, and that's fine |url=https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219153840/https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |archive-date=2025-02-19 |website=[[Polygon]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite magazine |last=West |first=Amy |date=2025-02-19 |title=Move over, Ridley Scott: Christopher Nolan's ''The Odyssey'' is the latest film criticized for poor historical accuracy following first look |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219124756/https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-19 |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="Molinari">{{Cite magazine |last=Minton |first=Matt |date=2025-07-03 |title=Everything We Know About Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707232521/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Göransson">{{Cite web |last=Thomas |first=Lou |date=2025-04-15 |title="We're recreating the devil's music": composer Ludwig Göransson on ''Sinners'' |url=https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428014231/https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners/ |archive-date=2025-04-28 |access-date=2025-04-29 |publisher=[[Британский институт кино]] |lang=en}}</ref> <ref name="LosAngelesFilming">{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=2025-05-04 |title=Donald Trump Says He's Pursuing 100% Tariffs On Movies Produced Outside U.S., Calling Runaway Production "A National Security Threat" |url=https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504233702/https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |archive-date=2025-05-04 |access-date=2025-05-05 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming">{{Cite web |last=<!--GTP editing team--> |date=2025-03-10 |title=Peloponnese: Production Begins for Hollywood Film ''The Odyssey'' in Pylos |url=https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311125947/https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-05-07 |website=Greek Travel Pages |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming2">{{Cite web |last=Tangonan |first=EJ |date=2025-03-13 |title=Get a peek at Jon Bernthal and Tom Holland on the set of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' in behind-the-scenes photos |url=https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313134938/https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |archive-date=2025-03-13 |access-date=2025-05-07 |website=JoBlo.com |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasTHR">{{Cite magazine |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-05-15 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Will Be the First Blockbuster Shot Entirely on Imax Film Cameras |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515165452/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-05-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasCollider">{{Cite web |last1=Jones |first1=Tamera |last2=Weintraub |first2=Steven |date=2025-05-16 |title="Something Has Clearly Happened": IMAX Is Looking to Expand Technology, Locations, and Laser Upgrades In the Wake of Christopher Nolan & ''Sinners'' Success [Exclusive] |url=https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518164706/https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |archive-date=2025-05-18 |access-date=2025-05-18 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceProductionRebate">{{Cite magazine |last=Vourlias |first=Christopher |date=2025-05-17 |title=''The Odyssey'', ''Maria'' Filming Location Greece Hits Troubled Waters Over Ongoing Delays With 40% Cash Rebate |url=https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519224851/https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |archive-date=2025-05-19 |access-date=2025-05-19 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroy">{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2013-06-21 |title=2nd Update: Warner Bros Shake-Up – Jeff Robinov Quitting Movie Studio After No New Contract Offered And Kevin Tsujihara's War Of Silence; Sue Kroll, Dan Fellman, And Greg Silverman May Become Triumvirate |url=http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831054123/http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |archive-date=2014-08-31 |access-date=2025-06-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyGoyer">{{Cite web |last=Scott |first=Ryan |date=2025-06-16 |title=The Greek Mythology Movie Christopher Nolan Almost Directed Before ''The Odyssey'' |url=https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618031152/https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |archive-date=2025-06-18 |access-date=2025-06-18 |website=[[Slashfilm|/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandFilming">{{Cite magazine |last=Chapman |first=Michael |date=2025-06-16 |title=Christopher Nolan Returns to Iceland to Film ''The Odyssey'' |url=https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701184637/https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-06-18 |magazine=Iceland Review |lang=en}}</ref> <ref name="TheronJun2025">{{Cite magazine |last=Davids |first=Brian |date=2025-07-01 |title=Charlize Theron Talks Potential ''The Old Guard'' Trilogy, ''The Odyssey'' and a ''Mad Max: Fury Road'' Making-of Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701232509/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilming">{{Cite news |last=Harrison |first=Jody |date=2025-06-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' starts filming at Findlater Castle |url=https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609163727/https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |archive-date=2025-06-09 |access-date=2025-07-07 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilmingContinued">{{Cite news |last=Williams |first=Craig |date=2025-06-30 |title=Behind the scenes at ''The Odyssey'' film set in Scotland |url=https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630192107/https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |archive-date=2025-06-30 |access-date=2025-07-02 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="Marshall-Green">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2025-07-07 |title=Cosmo Jarvis Pulls Out Of Christopher Nolan's ''The Odyssey''; ''Shogūn'' Star Replaced By Logan Marshall-Green |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707181850/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="VarietyMar2024">{{Cite magazine |last=Siegel |first=Tatiana |date=2024-03-12 |title=Christopher Nolan's Final ''Oppenheimer'' Payday Close to $100 Million (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312140048/https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |archive-date=2024-03-12 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="BelloniMar2024">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2024-03-12 |title=What I'm Hearing: Oscars Inanity, Lourd's Shadow Party & Langley's Big Year |url=https://puck.news/newsletter_content/what-im-hearing-oscars-inanity-lourds-shadow-party-langleys-big-year-2/ |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer">{{Cite web |last=Fuster |first=Jeremy |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Trailer Is Playing Only in Theaters |url=https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703162320/https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-07-07 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakTHR">{{Cite magazine |last=Hibberd |first=James |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's Epic ''The Odyssey'' Teaser Trailer Leaks Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701194055/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakVariety">{{Cite magazine |last=Moreau |first=Jordan |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Leaks Online Amid Theatrical Rollout: Here's What Happens in the First Footage |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701204933/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesTHR">{{Cite magazine |last=McClintock |first=Pamela |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Sells Out in Imax 70MM a Year Ahead of Film's Release |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718003925/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesDeadline">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-07-17 |title=''The Odyssey'' 70MM Imax Tickets Selling Out For Regal & AMC, But Seats Still Available |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718020940/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="AeolianIslandsFilming">Источники, рассказывающие о местах съёмок на Липарских островах: * {{Cite web |last=Hughes |first=Rebecca Ann |date=2025-02-06 |title=Volcanic drama and tuna feasts: Why you should visit ''The Odyssey''’s Italian island filming locations |url=https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212012427/https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |archive-date=2025-02-12 |access-date=2025-07-15 |website=[[Euronews]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |date=2025-04-15 |title=''The Odyssey'': da oggi vietato navigare a meno di 300 metri nelle aree di Pietra del Bagno e Basiluzzo |url=https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416070109/https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-07-31 |website=Giornale di Lipari |lang=it}} * {{Cite web |last=Penna |first=Denise |date=2025-04-24 |title=''The Odyssey'' in Sicily: the filming locations of the new movie by Christopher Nolan |url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619211747/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-15 |website=Visit Italy |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Webster |first=Andrew |date=2025-04-24 |title=Christopher Nolan's New Film ''The Odyssey'' is Being Filmed in Aeolian Islands |url=https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731021548/https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-15 |website=4Filming |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingStart">{{Cite web |last=Masaiti |first=Amira El |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan shoots ''The Odyssey'' with Matt Damon, Zendaya in Morocco's Dakhla |url=https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731161825/https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-21 |website=Hespress |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilming">{{Cite news |date=2025-07-22 |title=Hollywood au Sahara: Dakhla, la nouvelle muse d'hollywood |trans-title=Голливуд в Сахаре: Дахла, новая голливудская муза |url=https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731162911/https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-29 |newspaper=La Vérité |lang=fr}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseGuardian">{{Cite news |last=Jones |first=Sam |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan criticised for filming in occupied Western Sahara city |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023211/https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-07-28 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseIndependent">{{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-07-30 |title=Christopher Nolan urged to suspend filming ''The Odyssey'' in occupied Western Sahara |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023315/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-08-01 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseForbes">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Courts Controversy For Shooting In Disputed African Territory |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803030724/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |archive-date=2025-08-03 |access-date=2025-07-29 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg">{{Cite news |last=Karam |first=Souhail |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Wades Into African Territorial Dispute |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-27/the-odyssey-nolan-s-250-million-greek-epic-wades-into-african-land-dispute |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-08-04 |publisher=Bloomberg News |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes">{{Cite news |last=Wilkinson |first=Isambard |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan accused of 'colonialism' over ''Odyssey'' filming |url=https://www.thetimes.com/culture/film/article/christopher-nolan-the-odyssey-colonialism-ffws35cdc |url-status=live |newspaper=[[The Times]] |location=[[Мадрыд]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment">{{Cite press release |title=Sahrawi Government condemns attempt to film in occupied Dakhla, deems it violation of international law and cultural ethics |date=2025-07-18 |publisher=Sahara Press Service |location=Шахид Эль-Хафед |url=https://spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |last1=Selma |first1=Moussa |access-date=2025-07-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720222942/https://www.spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |archive-date=2025-07-20 |publication-date=2025-07-20 |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario">{{Cite news |last=<!--elDiario.es Culture--> |date=2025-08-04 |title=Rodrigo Sorogoyen, Icíar Bollaín, Javier Bardem y más artistas, contra el rodaje de ''La Odisea'' de Nolan en el Sáhara Occidental |trans-title=Родриго Сорогойен, Исиар Больяин, Хавьер Бардем и другие артисты против съёмок «Одиссеи» Нолана в Западной Сахаре |url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825224516/https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-06 |newspaper=elDiario.es |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone">{{Cite magazine |last=Strefezza |first=Sebastián |date=2025-08-05 |title=Javier Bardem, Sorogoyen y más artistas en contra del rodaje de ''La Odisea'' |trans-title=Хавьер Бардем, Сорогойен и другие артисты против съёмок фильма «Одиссея» |url=https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806194525/https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-25 |magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone en Español]] |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara">{{Cite press release |title=Over One Hundred Artists, Journalists, Activists and Human Rights Defenders Sign on to FiSahara's Statement Against ''The Odyssey'' Shoot in Occupied Western Sahara |date=2025-08-04 |publisher=Международный кинофестиваль в Сахаре |url=https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |last=<!--Prensa FiSahara--> |access-date=2025-08-07 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807011458/https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |archive-date=2025-08-07 |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingWrap">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |date=2025-08-08 |title=Nolan's ''The Odyssey'' Wraps Filming |url=https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825235809/https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-25 |website=Dark Horizons |lang=en}}</ref> <ref name="DNEG">{{Cite web |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.dneg.com/our-work/the-odyssey |url-status=live |access-date=2025-08-26 |publisher=[[DNEG]] |lang=en}}</ref> <ref name="Lame">{{Cite magazine |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Breaks New Ground: 70MM IMAX Tickets Available Now for 2026 Release |url=https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721033749/https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |archive-date=2025-07-21 |access-date=2025-10-26 |magazine=The Credits |publisher=[[Ассоциация кинокомпаний]] |lang=en}}</ref> <ref name="Empire2MillionFilm">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Is The Epic To End All Epics: 'We Shot Over 2 Million Feet Of Film' |url=https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113223255/https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |archive-date=2025-11-13 |access-date=2025-11-13 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandProductionReimpursed">{{Cite web |last=Adam |first=Darren |date=2025-09-30 |title=Nearly ISK 900 million reimbursed to Nolan Odysseus epic |url=https://www.ruv.is/english/2025-09-30-nearly-isk-900-million-reimbursed-to-nolan-odysseus-epic-454874 |url-status=live |access-date=2025-11-13 |publisher=[[RÚV]] |lang=en}}</ref> <ref name="CharacterFirstLooks">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-14 |title=''The Odyssey'': First Looks At Tom Holland, Anne Hathaway And Mia Goth In Christopher Nolan's Epic |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161655/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |archive-date=2025-11-14 |access-date=2025-11-14 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Remar">{{Cite magazine |last=Gardner |first=Chris |date=2025-11-14 |title=James Remar Is Still Thinking About Christopher Nolan Standing for 12 Hours on ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115032722/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |archive-date=2025-11-15 |access-date=2025-11-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerForbes">{{Cite magazine |last=Kain |first=Erik |date=2025-07-02 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Trailer Leaks Online and It Looks Pretty Bad |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703100644/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerCollider">{{Cite web |last=Hunt |first=Hannah |date=2025-07-02 |title=Tom Holland Confronts Jon Bernthal in ''The Odyssey''{{'s}} Epic First Trailer, Setting up Christopher Nolan's Vision of the Iconic Legend |url=https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703084834/https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerVF">{{Cite magazine |last=Guilleminault-Bauer |first=Eléa |date=2025-07-03 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'': Everything We Know |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703150428/https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Vanity Fair]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerIndependent">{{Cite news |last=Evans |first=Greg |date=2025-07-03 |title=Teaser trailer for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' leaks online |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703082652/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerNYT">{{Cite news |last=Zuckerman |first=Esther |date=2025-07-02 |title=''The Odyssey'' Teaser is in Theaters. We Took a Look |url=https://www.nytimes.com/2025/07/02/movies/the-odyssey-teaser.html |url-access=limited |url-status=live |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The New York Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerMJ">{{Cite magazine |last=Britt |first=Ryan |date=2025-07-02 |title=I Saw the Theater-Only ''Odyssey'' Trailer and It Proves This Film Is Worth the Hype |url=https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703050520/https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=Men’s Journal |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer/Film">{{Cite web |last=Stevenson |first=Rick |date=2025-07-01 |title=''The Odyssey'' Teaser Trailer Continues a Christopher Nolan Trend (For Better or Worse) |url=https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702075152/https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |archive-date=2025-07-02 |access-date=2025-11-15 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="EmpireCoverStoryJan2026">{{Cite magazine |last=de Semlyen |first=Nick |date=2025-11-20 |publication-date=2026-01 |title=Bringing it Home |url=https://www.greatmagazines.co.uk/empire-january-2026 |url-access=subscription |access-date=2025-11-20 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |location=Великобритания |pages=48–59 |issue=448 |lang=en}}</ref> <ref name="DeJong">{{Cite web |title=Ruth De Jong |url=https://adg.org/directory/1678-ruth-de-jong/ |url-status=live |access-date=2025-11-21 |publisher=Гильдия художников-постановщиков США |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyConfirm">{{Cite magazine |last=Sharf |first=Zack |date=2025-11-21 |title=Christopher Nolan Was Hired to Direct ''Troy'' More Than 20 Years Before ''The Odyssey''; He Says the Studio Backtracked and Offered ''Batman Begins'' as 'Consolation Prize' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122064513/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-11-22 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025PrologueTrailer">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=2025-12-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' to Release Six-Minute Prologue in Theaters at 70mm Imax Screenings |url=https://variety.com/2025/film/box-office/the-odyssey-prologue-theaters-imax-screenings-1236604700/ |url-status=live |access-date=2025-12-10 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryVariety">{{Cite magazine |last=D'Addario |first=Daniel |date=2025-12-12 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Imax Prologue Shows Matt Damon Emerging From the Trojan Horse and an Epic Battle Beginning |url=https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212190133/https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentarySneider">{{Cite web |last=Sneider |first=Jeff |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' Prologue: Christopher Nolan and Composer Ludwig Göransson Have Done It Again |url=https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212205713/https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |website=The InSneider |lang=en}}</ref> <ref name="EWDec2025">{{Cite magazine |last=Hull |first=Gerrard |date=2025-12-16 |title=Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland are a family divided in new ''The Odyssey'' images (exclusive) |url=https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216205236/https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |archive-date=2025-12-16 |access-date=2025-12-16 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryTelegraph">{{Cite news |last=Robey |first=Tim |date=2025-12-12 |title=I've seen Christopher Nolan's secretive ''Odyssey'' trailer. It teases one battle after another |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219012222/https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' New Footage Description: Here's What's in the 6-Minute IMAX Prologue (& How To Watch It) |url=https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219031251/https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |website=[[ComicBook.com]] |lang=en}}</ref> <ref name="WētāWorkshop">{{Cite Instagram |last=Wētā Workshop |user=wetaworkshop |postid=DSbW9CMiMx_ |date=2025-12-18 |title=A film by Christopher Nolan. In theatres July 17. |access-date=2026-01-04 |link=https://www.instagram.com/p/DSbW9CMiMx_/ |url-status=live |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=2025-02-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Reveals First Look At Matt Damon As Odysseus |url=https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183945/https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookDoG">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=2025-02-18 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' First Look Is More Classic Hollywood Than Homer |url=https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170450/https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2026-01-04 |website=[[Den of Geek]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerIW">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' Trailer: Christopher Nolan Brings the Ultimate Epic to the Big Screen |url=https://www.indiewire.com/news/trailers/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-1235169171/ |url-status=live |access-date=2026-01-04 |website=[[IndieWire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerUSAToday">{{Cite news |last=Segarra |first=Edward |date=2025-12-22 |title=Matt Damon and Anne Hathaway are star-crossed lovers in ''The Odyssey'' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251225173029/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |archive-date=2025-12-25 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[USA Today]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerVulture">{{Cite magazine |last=Hoepfner |first=Fran |date=2025-12-22 |title=Odysseus Is Christopher Nolan's Latest Sad Dad |url=https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222165927/https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Vulture]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerHT">{{Cite news |first=Soumya |last=Srivastava |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan returns with Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland and the greatest epic |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224005317/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople">{{Cite magazine |last=Juneau |first=Jen |date=2025-02-17 |title=See Matt Damon as Odysseus in Epic First Photo from Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Movie |url=https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217172019/https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[People]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookTP">{{Cite web |last=Marc |first=Christopher |date=2025-02-17 |title=''The Odyssey'': First-Look At Matt Damon In Christopher Nolan Epic |url=https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183347/https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=The Playlist |lang=en}}</ref> <ref name="TrailerViews">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-12-23 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Trailer Earns 121.4 Million Views In First 24 Hours—Doubles ''Oppenheimer'' |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223202204/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerPolygon">{{Cite web |last=Hart |first=Aimee |date=2025-12-22 |title=Watch Christopher Nolan's ''The Odyssey trailer'' the way it wasn't meant to be seen |url=https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224102044/https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-05 |website=[[Polygon]]}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerTF">{{Cite web |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Staniforth |first2=Nick |date=2025-12-22 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' unleashes a brand new trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223235522/https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-05 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerEmpire">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan epic sends Matt Damon on a long journey home |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222160326/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-05 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="TimeCoverStory">{{cite magazine |last=Dockterman |first=Eliana |date=2026-05-12 |title=Inside ''The Odyssey'', Christopher Nolan's Most Epic Movie Yet |url=https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512121954/https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |archive-date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |magazine=[[Time]]}}</ref> <ref name="TeaserPosterGizmodo">{{Cite web |last=Lussier |first=Germain |date=2025-12-18 |title=The New ''Odyssey'' Poster Throws a Bone to All Those Armor Complaints |url=https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251218203551/https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |archive-date=2025-12-18 |access-date=2026-01-05 |website=[[Gizmodo]] |lang=en}}</ref> <ref name="RT">{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_odyssey_2026 |title=The Odyssey (2026) |website=[[Rotten Tomatoes]] |lang=en}}</ref> <ref name="MT">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-odyssey-2026/ |title=The Odyssey Reviews |website=[[Metacritic]] |lang=en}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.odysseymovie.com/|фільма|lang=en}} {{ВС}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-07-31}} [[Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана]] [[Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] l4tug48l4104c2s6ztsjmr0w2tn6148 5174013 5174009 2026-08-01T07:22:00Z Цімур 27525 5174013 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} '''«Адысе́я»''' ({{lang-en|The Odyssey}}) — [[Эпічны фільм|эпічны]] [[Фэнтэзійны фільм|фэнтэзійны]] [[Баявік (кінажанр)|баявік]] сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], заснаваны на [[Адысея|аднайменнай паэме]] [[Гамер]]а. Ролю [[Адысей|Адысея]] — цара [[Ітака|Ітакі]], які накіроўваецца ў доўгае і небяспечнае падарожжа дадому пасля [[Траянская вайна|Траянскай вайны]], — выканаў [[Мэт Дэйман]]. У фільме таксама здымаліся [[Том Холанд]], [[Эн Хэтэўэй]], [[Роберт Пацінсан]], [[Лупіта Ніёнга|Люпіта Ніёнга]], [[Зендэя|Зендая]], [[Шарліз Тэрон]] і іншыя акцёры{{Пераход|У ролях}}. Нолан і яго жонка [[Эма Томас]] спрадзюсавалі фільм за пасярэдніцтвам сваёй кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. Нолан пачаў пісаць сцэнарый для фільма «Адысея» ў сакавіку 2024 года і прадставіў праект студыі ў кастрычніку. Неўзабаве пачаўся працэс падбору акцёраў, і ў лютым 2025 года было пацверджана, што галоўную ролю сыграе Дэйман{{Пераход|Распрацоўка і падбор акцёраў}}. Здымкі праходзілі з лютага па жнівень 2025 года ў розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Шатландыі, Ісландыі і Заходняй Сахары. Пры бюджэце ў $ 250 млн «Адысея» стала найдаражэйшым фільмам у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры Нолана]] і яго першым праектам, цалкам знятым на камеры [[IMAX]] з [[Шырокафарматны кінематограф|кінаплёнкай шырынёй 70 мм]]{{Пераход|Здымкі}}. Прэм'ерны паказ у Лондане адбыўся 6 ліпеня 2026 года. У шырокі пракат у ЗША і Вялікабрытаніі фільм выйшаў 17 ліпеня 2026 года{{Пераход|Прэм'ера}}. == У ролях == <!-- Парадак акцёраў згодна з афіцыйным постарам. --> {{калонкі}} * [[Мэт Дэйман]] — [[Адысей]], цар вострава [[Ітака]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" /> * [[Том Холанд]] — [[Тэлемах]], сын Адысея, які спрабуе знайсці яго<ref name="TeaserTrailer" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Эн Хэтэўэй]] — [[Пенелопа]], жонка Адысея, якая адхіляе ў яго адсутнасць патэнцыйных жаніхоў<ref name="EWDec2025" /> * [[Роберт Пацінсан]] — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыной]], адзін з жаніхоў Пенелопы<ref name="EWDec2025" /> * [[Люпіта Ніёнга]] — [[Алена Прыгожая]]<ref name="TimeCoverStory" /> і [[Клітэмнестра]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Саманта Мортан]] — [[Кірка (міфалогія)|Кірка]], багіня і чараўніца, якая жыве на востраве [[Ээя]]<ref name="TimeCoverStory" /> * [[Джон Легуізама]] — [[Яўмей]], верны слуга Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}} * [[Зендая]] — [[Афіна]], багіня мудрасці, вайсковай стратэгіі і рамёстваў, якая дапамагае Адысею<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Шарліз Тэрон]] — [[Каліпса]]<ref name="TheronRoleUpdate"/><ref name="TheronJun2025" /> * [[Джон Бернтал]] — [[Менелай]], цар [[Спарта|Спарты]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} * [[Хімеш Патэль]] — [[Еўрылох]], правая рука Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Біл Ірвін]] — [[Паліфем]], цыклоп і сын [[Пасейдон]]а * [[Эліят Пейдж]] — [[Сінон]]<ref name="SupportingCastRoles">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |author-link=Garth Franklin |date=2026-06-25 |title=''The Odyssey'' Cast List Ends Achilles Talk |url=https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626151121/https://www.darkhorizons.com/the-odyssey-cast-list-ends-achilles-talk/ |archive-date=2026-06-26 |access-date=2026-06-27 |website=[[Dark Horizons]]}}</ref><ref name="IntoFilmCast">{{Cite web |title=''The Odyssey'': Everyday Epic |url=https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625214813/https://www.intofilm.org/promotions/the-odyssey |archive-date=2026-06-25 |access-date=2026-06-25 |publisher=[[Into Film]]}}</ref> * [[Бені Сафдзі]] — [[Агамемнан]], цар [[Мікены|Мікен]]<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" /> * [[Коры Хокінс]] — Паліб, адзін з жаніхоў Пенелопы * Ніка Нікатэра — Пісандр, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Эліес Гэбел]] — [[Элат (мифология)|Элат]], адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Іда Голдберг]] — Амфімедон, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Джэймі Харыс]] — Агелай, адзін з жаніхоў Пенелопы * [[Раян Хёрст]] — [[Ментар]], гід і настаўнік Тэлемаха * [[Мія Гот]] — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]], служанка Адысея і Пенелопы<ref name="CharacterFirstLooks" /> * [[Логан Маршал-Грын]] — [[Меланфій (сын Долія)|Меланфій]], [[жывёлагадоўля|пастух]] Адысея * [[Уіл Юн Лі]] — Анхіял, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}} * Джымі Гансалес — Кефей, адзін са спадарожнікаў Адысея<ref name="EWDec2025" /> * [[Эндру Ховард]] — [[Паліт (спадарожнік Адысея)|Паліт]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джован Адэпа]] — [[Элпенор]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джэсі Гарсія]] — Менетон, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Джош Сцюарт]] — Антыфат, адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Шон Эйверы]] — Лаадам, адзін са спадарожнікаў Адысея * Энтані Малінары — [[Перымед]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Стывен Мёрфі — [[Фемій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * Іэн Каселберы — [[Долій (міфалогія)|Долій]], адзін са спадарожнікаў Адысея * [[Трэвіс Скот (рэпер)|Трэвіс Скот]] — [[Бард (Сярэднявечча)|бард]]<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/the-odyssey-travis-scott-christopher-nolan-1236640716/|title=‘The Odyssey’: Travis Scott Appears in New TV Trailer for Christopher Nolan’s Epic|lang=en-US|first=Jack|last=Dunn|website=[[Variety]]|date=2026-01-26|access-date=2026-01-26}}</ref> * [[Рафі Гаўран]] — траянец * [[Шайла Фернандэс]] — траянец * [[Джэймс Рэмар]] — [[Тыресій]], сляпы [[прарок]] [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільнага свету Грэцыі]] * Кейт Фаглі — [[Эўрыклея]], служанка Адысея і Пенелопы * [[Нік Тарабей]] * {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}} — слуга Менелая * {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}} * Браян Вернел — [[Ір (жабрак)|Ір]], жабрак на Ітацы {{калонкі/канец}} == Вытворчасць == === Распрацоўка і падбор акцёраў === [[Файл:ChrisNolanBFI150224 (11 of 12) (53531857591) (cropped).jpg|thumb|upright=0.75|«Адысея» — другі праект сцэнарыста і рэжысёра [[Крыстафер Нолан|Крыстафера Нолана]], зняты пад эгідай [[Universal Pictures]]]] Пасля атрымання ў сакавіку 2024 года прэмій «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшы рэжысёр]]» за фільм «[[Опенгеймер (фільм)|Опенгеймер]]» (2023) [[Крыстафер Нолан]] пачаў пісаць сцэнарый да свайго наступнага праекта<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="BelloniMar2024" />. У кастрычніку таго ж года з'явілася інфармацыя, што ён распрацоўвае свой новы фільм для кампаніі [[Universal Pictures]], якая выпусціла ў пракат «Опенгеймера». Было пацверджана, што Нолан напіша сцэнарый і спрадзюсуе фільм разам са сваёй жонкай [[Эма Томас|Эмай Томас]] за пасярэдніцтвам кампаніі [[Syncopy Films|Syncopy]]. [[Мэт Дэйман]], які здымаўся ў Нолана ў карцінах «Опенгеймер» і «[[Інтэрстэлар]]» (2014), вёў перамовы аб тым, каб сыграць адну з роляў, а здымкі былі запланаваны на пачатак 2025 года. У адрозненне ад «Опенгеймера», набытага «Universal» на аўкцыёне, дадзены праект ад пачатку і да канца створаны пад кіраўніцтвам студыі, якая прызначыла дату выхаду на 17 ліпеня 2026 года<ref name="DevelopmentRevealTHR" /><ref name="DevelopmentRevealDeadline" />. Падрабязнасці сюжэту стужкі былі раскрыты не адразу, што адрознівала яе ад папярэдніх работ Нолана і выклікала мноства спекуляцый. Хадзілі чуткі, што гэта будзе гістарычны фільм пра вампіраў, перазапуск экшн-трылера «[[Блакітны гром]]» (1983)<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /> або адаптацыя брытанскага шпіёнскага серыяла «[[Вязень (тэлесерыял, 1967)|Вязень]]» (1967—1968), якую Нолан хацеў зняць яшчэ ў 2009 годзе<ref name="VarietyMar2024" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />, але ўсе яны былі абвергнуты<ref name="Pattinson" /><ref name="Theron" /><ref name="DevelopmentRevealTHR" />. Пазней у тым жа месяцы пацвердзілася інфармацыя пра ўдзел Дэймана, а да акцёрскага складу далучыўся [[Том Холанд]]<ref name="Holland" />. У лістападзе далучыліся [[Эн Хэтэўэй]] і [[Роберт Пацінсан]], якія раней працавалі з Ноланам<ref name="HathawayZendaya" /><ref name="Pattinson" />, а таксама [[Зендая]]<ref name="HathawayZendaya" />, [[Люпита Ніёнга]]<ref name="Nyong'o" /> і [[Шарліз Тэрон]]<ref name="Theron" />. Дэйману, Холанду, Хэтэўэй і Пацінсану дасталіся галоўныя ролі, а Ніёнга і Зендаі — другасныя<ref name="Pattinson" />. У снежні 2024 года кампанія «Universal» абвясціла, што новы фільм Нолана будзе называцца «Адысея» і стане экранізацыяй [[Адысея|аднайменнай]] [[Старажытная Грэцыя|старажытнагрэчаскай]] [[Эпас|эпічнай]] паэмы [[Гамер]]а. Студыя апісвала праект як «міфічны эпічны баявік», які будзе здымацца па ўсім свеце<ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline" /><ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" />. Раней Нолан павінен быў здымаць для «[[Warner Bros. Pictures]]» фільм «[[Троя (фільм)|Троя]]» (2004), заснаваны на паэме «[[Іліяда]]», сюжэт якой разгортваецца да «Адысеі». «Трою» ў выніку паставіў [[Вольфганг Петэрсен]], а Нолану ў якасці «суцяшальнага прызу» прапанавалі зняць фільм «[[Бэтмен: Пачатак]]» (2005)<ref name="NolanTroyConfirm" /><ref name="NolanTroy" /><ref name="NolanTroyGoyer" />. Меркаваны бюджэт «Адысеі» склаў $ 250 млн, што зрабіла яе найдаражэйшай карцінай у [[Фільмаграфія Крыстафера Нолана|кар'еры пастаноўшчыка]]<ref name="Budget" /><ref name="TeaserLeakTHR" />. Нолан і Томас назвалі «Адысею» «фундаментальнай» гісторыяй, у якой прысутнічаюць элементы такіх жанраў, як жахі, містыка, рамантыка і трылер<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|59}}<ref name="Empire2MillionFilm" />. На стварэнне фільма рэжысёра натхнілі навеяныя [[Старажытнагрэчаская міфалогія|міфамі Старажытнай Грэцыі]] праекты, якія ён глядзеў у дзяцінстве, у прыватнасці стужкі [[Рэй Харыхаўзен|Рэя Харыхаўзена]]<ref name="Empire2MillionFilm" />. Мастаком-пастаноўшчыкам стала [[Рут Дэ Ёнг]], а за дызайн касцюмаў адказвала {{iw|Элен Мірожнік|Элен Мірожнік||Ellen Mirojnick}}; яны абедзве працавалі з Ноланам над «Опенгеймерам»<ref name="FavignanaFilming" /><ref name="DeJong" />. {{Урэзка | выраўноўванне = right | шырыня = 250px | Змест = Помніцца, калі мне было пяць ці шэсць гадоў, я ў школе глядзеў спектакль пра Уліса [лацінскі варыянт [[Адысей|Адысея]]], у якім гралі старэйшакласнікі. Я памятаю [[Сірэны|сірэн]], як яго прывязвалі да мачты і гэтак далей. Па-мойму, такая гісторыя ёсць у кожнага з нас. А калі пачынаеш разбіраць і адаптоўваць тэкст арыгіналу, разумееш, што ўсе іншыя фільмы — у тым ліку і тыя, над якімі працаваў я, — усе яны паходзяць ад «Адысеі». [[Эма Томас]]] лепш за ўсё апісала праект, калі мы пра яго абвясцілі: фундаментальная гісторыя. | Подпіс = Крыстафер Нолан пра тое, як ён у раннім узросце зацікавіўся «Адысеяй» і як яна паўплывала на яго папярэднія работы<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}} | арыгінал = I remember seeing a school play of Ulysses [''the Latin variant of Odysseus''] when I was five or six years old. The older kids were doing it. I remember the Sirens and him being strapped to the mast and things like that. I think it's in all of us, really. And when you start to break down the text and adapt it, you find that all of these other films – and all the films I've worked on – you know, they're all from The Odyssey. Emma [Thomas] said it best when we first announced the project: it's foundational. | мова арыгіналу = en }} Пазней да праекту далучыліся як іншыя акцёры, якія ўжо працавалі з Ноланам, — [[Бені Сафдзі]]<ref name="Safdie" />, [[Эліят Пейдж]], [[Хімеш Патэль]], [[Біл Ірвін]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джош Сцюарт]]<ref name="Stewart" />, Энтані Малінары<ref name="Molinari" /> і [[Джэймс Рэмар]]<ref name="Remar" />, — так і тыя, хто здымаўся ў яго ўпершыню, — [[Джон Бернтал]]<ref name="Bernthal" />, [[Джон Легуізама]]<ref name="Leguizamo" />, [[Саманта Мортан]]<ref name="Jan2025Castings" />, [[Джэсі Гарсія]], [[Уіл Юн Лі]]<ref name="GarciaLee" />, [[Рафі Гаўран]], [[Шайла Фернандэс]]<ref name="GavronFernandez" />, [[Мія Гот]]<ref name="Goth" />, [[Коры Хокінс]]<ref name="Hawkins" />, [[Нік Тарабей]], Джымі Гансалес, {{iw|Морыс Компці|Морыс Компці|en|Maurice Compte}}<ref name="TarabayGonzalesCompte" />, {{iw|Майкл Уламіс|Майкл Уламіс|en|Michael Vlamis}}, [[Іда Голдберг]]<ref name="VlamisGoldberg" />, [[Раян Херст]]<ref name="Hurst" /> і [[Джован Адэпа]]<ref name="IcelandFilming" />. У акцёрскім складзе таксама быў [[Косма Джарвіс]]<ref name="Jarvis" />, але яму давялося пакінуць праект праз шчыльны графік, і яго ролю аддалі [[Логан Маршал-Грын|Логану Маршалу-Грыну]]<ref name="Marshall-Green" />. Паводле акцёра [[Скіт Ульрых|Скіта Ульрыха]], ён і яшчэ два чалавекі ў пачатку лютага беспаспяхова праходзілі пробы на ролі ў фільме<ref name="Ulrich" />. У сярэдзіне лютага «Universal» пацвердзіла, што Дэйман сыграе [[Адысей|Адысея]]. Незадоўга да гэтага хадзілі чуткі, што героя сыграе Холанд<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />; пазней было пацверджана, што яму дасталася роля [[Тэлемах]]а, сына Адысея<ref name="TeaserTrailer" />. === Здымкі === [[Здымачны перыяд]] доўжыўся з 25 лютага па 8 жніўня 2025 года<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="FilmingWrap" /> і праходзіў у розных краінах, у тым ліку ў Марока, Грэцыі, Італіі, Ісландыі і Шатландыі<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. Аператарам стаў даўні калега Нолана [[Хойтэ ван Хойтэма]]<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Хаця Нолан выкарыстоўваў камеры [[IMAX]] [[Шырокафарматны кінематограф|з кінаплёнкай шырынёй 70 мм]] яшчэ з часоў фільма «[[Цёмны рыцар]]» (2008), «Адысея» — першы яго праект, цалкам зняты на IMAX-камеры, як на новыя, лягчэйшыя і менш шумныя, так і на тыя, што існавалі раней<ref name="TheOdysseyAnnounceTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasTHR" /><ref name="IMAXFilmCamerasCollider" />. Для здымак было выкарыстана больш за 610 км плёнкі<ref name="Empire2MillionFilm" />. Здымкі праходзілі пад рабочай назвай «Гісторыя Чарлі» ({{lang-en|Charlie’s Tale}})<ref name="IcelandProductionReimpursed" /> і завяршыліся на дзевяць дзён раней за прызначаны тэрмін<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56}}. Першыя сцэны былі зняты ў канцы лютага ў ксары [[Айт-Бен-Хаду]] на паўночны захад ад [[Варзазат]]а, Марока<ref name="MoroccoFilmingStart" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}. У гэтых сцэнах паказаны канец [[Траянская вайна|Траянской вайны]], які папярэднічае асноўнаму сюжэту «Адысеі»<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|56—57}}<ref name="DakhlaFilming" />. Знаходзячыся ў Марока, здымачная група таксама працавала ў [[Эс-Сувейра|Эс-Сувейры]] і [[Маракеш]]ы<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. З 10 па 21 сакавіка здымкі адбываліся ў [[Месінія (перыферыйная адзінка)|Месініі]], перыферыйнай адзінцы [[Пелапанес (акруга)|Пелапанеса]], а менавіта ў [[Пілас]]е, [[Крэпасць Мадон|крэпасці Мадон]], на пляжы Алміралакас у Іялаве, у пячоры Нестара на пляжы [[Вайдакілья]] (там здымаліся сцэны з цыклопам [[Паліфем]]ам), а таксама на месцы археалагічных раскопак у [[Акракарынф]]е<ref name="PylosFilming" /><ref name="PylosFilming2" /><ref name="GreeceFilming" /><ref name="MesseniaCornithFilming" />. Працуючы ў Грэцыі, здымачная група супрацоўнічала з мясцовым аддзяленнем студыі «Faliro House Productions»<ref name="GreeceFilming" /> і пасля трох тыдняў працы атрымала [[Рабат (скідка)|рабат]] у памеры 40 %<ref name="GreeceProductionRebate" />. К 27 сакавіка здымачная група адправілася на [[Эгадскія астравы]] ля заходняга ўзбярэжжа [[Сіцылія|Сіцыліі]], Італія, — яны, верагодна, сталі ў фільме месцам, у паэме вядомым як «казіны востраў»<ref name="FilmingLocations" /><ref name="FavignanaFilming" />. З 15 красавіка па 15 мая ў раёне [[Ліпарскія астравы|Ліпарскіх астравоў]] адбыліся здымкі на вадзе — астравы Ліпары, [[Басілуца]] і [[Вулкана]] паслужылі правобразам для міфічнага вострава Эолія. На здымкі ў гэтых месцах былі накладзены пэўныя абмежаванні ў адпаведнасці з [[Муніцыпальнае права|муніцыпальным правам]]<ref name="AeolianIslandsFilming" /><ref name="FilmingLocations" />. Здымачная група выкарыстала найдаўжэйшы сучасны [[langskip|карабль]] [[Вікінгі|вікінгаў]] {{iw|Draken Harald Hårfagre}}, якім кіравалі акцёры, што сыгралі таварышаў Адысея<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}. У пачатку мая частка здымак прайшла ў павільёне ў Лос-Анджэлесе — гэта адзіны раз, калі для гэтага фільма што-небудзь здымалася ў студыйных дэкарацыях<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}<ref name="LosAngelesFilming" />, — а ў пачатку чэрвеня — у [[Замак Фінлейтэр|замку Фінлейтэр]] у акрузе [[Моры (акруга, Шатландыя)|Моры]], Шатландыя<ref name="ScotlandFilming" />. У другой палавіне месяца здымачная група адправілася ў аддаленыя рэгіёны Ісландыі, сярод якіх былі порт [[Ландэяхёбн]], гара {{iw|Х'ёрлейфсхёфдзі|||Hjörleifshöfði}}, рака [[Маркарфлёўт]] і паўвостраў [[Снайфельснес]]<ref name="IcelandFilming" /><ref name="IcelandProductionReimpursed" /> (у асноўным там здымаліся сцэны ў [[Замагільны свет у старажытнагрэчаскай міфалогіі|замагільным свеце]])<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, а пасля вярнулася ў Шатландыю, каб правесці здымкі ў порце горада Бакі і на зацішным пляжы Санісайд каля вёскі [[Кален (Шатландыя)|Кален]]. З 3 па 16 ліпеня здымкі праходзілі ў калбінскім лесе, а затым здымачная група зноў прыехала ў замак Фінлейтэр, дзе прабыла да 25 ліпеня<ref name="ScotlandFilmingContinued" />. Тэрон здымалася ў сваіх сцэнах у апошнія два тыдні ліпеня<ref name="TheronJun2025" />. [[Файл:Désert de Dakhla (dunes blanches).jpg|thumb|upright=0.95|Некаторыя сцэны былі зняты на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў Заходняй Сахары, што выклікала некаторую крытыку]] З 17 па 22 ліпеня прайшлі здымкі сцэн з удзелам Дэймана і Зендаі на Белай дзюне ля горада [[Дахла (Заходняя Сахара)|Дахла]] ў [[Заходняя Сахара|Заходняй Сахары]]<ref name="DakhlaFilmingStart" /><ref name="DakhlaFilming" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" />, які з 1975 года знаходзіцца [[Паўднёвыя правінцыі Марока|пад кантролем Марока]]<ref name="DahklaFilmingResponseForbes" /><ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Фронт [[Палісарыё]] — прызнаны ААН прадстаўнік народа [[сахараві]] ў Заходняй Сахары — асудзіў рашэнне здымаць фільм у дадзеным рэгіёне, назваўшы яго «абяленнем [мараканскага] каланіялізму» і «парушэннем міжнароднага права і этычных стандартаў культурнай і мастацкай дзейнасці»<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" /><ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment" />. Арганізатары {{iw|Міжнародны кінафестываль у Сахары|Міжнароднага кінафестываля ў Сахары||Sahara International Film Festival}} таксама раскрытыкавалі гэтае рашэнне, заявіўшы, што здымачная група, працуючы ў такіх месцах, «несвядома і ненаўмысна» здымае з Марока адказнасць за інтэрвенцыю на дадзенай тэрыторыі і рэпрэсіі ў дачыненні да сахараві<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. Арганізатары заклікалі спыніць здымкі, але на той час увесь патрэбны матэрыял ужо быў зняты<ref name="DahklaFilmingResponseIndependent" /><ref name="DahklaFilmingResponseGuardian" />. У той жа час {{iw|Мараканскі кінематаграфічны цэнтр|||Moroccan Cinematographic Center}} назваў «Адысею» важным для прасоўвання мараканскай кінаіндустрыі праектам і адзначыў, што гэта першы буйны амерыканскі фільм, зняты на падкантрольнай дзяржаве тэрыторыі<ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg" /><ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes" />. Арганізатары кінафестываля неўзабаве выпусцілі заяву, у якой заклікалі «Нолана, "Universal Pictures" і іншых публічна прызнаць няправільным рашэнне здымкі сцэн у Дахле і не ўключаць іх у фільм "Адысея" альбо запытаць у законных прадстаўнікоў народа сахараві — паўнапраўных уладальнікаў зямлі, на якой быў зняты фільм, — згоды на іх уключэнне». Гэтую заяву падпісалі і падтрымалі многія значныя дзеячы, у тым ліку іспанскія акцёры [[Карлас Бардэм|Карлас]] і [[Хаўер Бардэм|Хаўер Бардэмы]], [[Луіс Тасар]], {{iw|Караліна Юстэ|Караліна Юстэ||Carolina Yuste}} і [[Хуан Дыега Бота]], іспанскія кінематаграфісты {{iw|Радрыга Сарагоен|Радрыга Сарагоен||Rodrigo Sorogoyen}} і [[Ісіяр Бальяін]], а таксама сахарская праваабаронніца {{iw|Элгалія Джымі|Элгалія Джымі||Elghalia Djimi}}<ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario" /><ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone" /><ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara" />. Здымкі таксама праходзілі на [[Мальта|Мальце]]<ref name="FilmingWrap" />, у Вялікабрытаніі і Ірландыі<ref name="FilmingLocations" /><ref name="Molinari" />. Пад канец вытворчасці здымачная група вярнулася ў Лос-Анджэлес<ref name="FilmingWrap" />. === Завяршэнне вытворчасці === У канцы 2025 года з'явілася інфармацыя пра тое, што Хэтэўэй сыграла [[Пенелопа|Пенелопу]], Зендая — [[Афіна|Афіну]], Пацінсан — [[Антыной (сын Еўпіфа)|Антыноя]], Бернтал — [[Менелай|Менелая]]<ref name="CharacterFirstLooks" /><ref name="EWDec2025" /><ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|50}}, Сафдзі — [[Агамемнан]]а<ref name="PrologueCommentaryTelegraph" />, Патэль — [[Еўрылох]]а<ref name="EWDec2025" />, Легуізама — [[Еўмей|Еўмея]]<ref name="EmpireCoverStoryJan2026" />{{rp|55}}, Гот — [[Меланфо (дачка Долія)|Меланфо]]<ref name="CharacterFirstLooks" />, а Гансалес — Кефея<ref name="EWDec2025" />. За графіку адказваюць студыі [[DNEG]] і {{iw|Wētā Workshop}}<ref name="DNEG" /><ref name="WētāWorkshop" />. З даўніх калег Нолана над фільмам працуюць супервайзер візуальных эфектаў {{iw|Эндру Джэксан (супервайзер візуальных эфектаў)|Эндру Джэксан||Andrew Jackson (visual effects)}}<ref name="DNEG" />, рэжысёр мантажу [[Джэніфер Лейм]]<ref name="Lame" /> і кампазітар [[Людвіг Ёрансан]]<ref name="Göransson" />. == Рэкламная кампанія == У сярэдзіне лютага «Universal Pictures» апублікавала прома-фота з Дэйманам у вобразе Адысея<ref name="DamonOdysseusFirstLook" />. Джэн Жуно ў водгуку для часопіса «[[People]]» назвала позу, у якой стаіць Дэйман, «змрочнай» і «застрашальнай»<ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople" />, а Крыстафер Марк з сайта «The Playlist» назваў вобраз героя «манкім». Праз уласцівыя «Адысеі» фантастычныя элементы ён дапусціў, што ў гэтым фільме будзе больш камп'ютарнай графікі, чым у папярэдніх праектах Нолана<ref name="DamonOdysseusFirstLookTP" />. Некаторыя гісторыкі ўказалі на гістарычныя недакладнасці ў касцюме, які носіць акцёр (асаблівую ўвагу звярнулі на [[карынфскі шлем]] з чырвоным плюмажам), спасылаючыся на тое, якія даспехі герой насіў у часы падзей «Адысеі» і як яны апісаны ў «Іліядзе»<ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses" />. Аглядальнік [[/Film]] Джэрэмі Ватай назваў вобраз «версіяй старажтынагрэчаскага строя, папулярызаванай безліччу фільмаў», і, хаця, паводле Ватая, выява не дала ніякіх падрабязнасцей пра падыход Нолана да зыходнага матэрыялу, адзначыў, што будзе рады паглядзець фільм<ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film" />. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="DevelopmentRevealDeadline">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan Sets Next Movie At Universal In Imax For Summer 2026 With Matt Damon Eyed To Star |url=https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008234636/https://deadline.com/2024/10/christopher-nolan-new-movie-matt-damon-release-date-1236099940/ |archive-date=2024-10-08 |access-date=2024-10-09 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DevelopmentRevealTHR">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=2024-10-08 |title=Christopher Nolan's Next Movie Lands at Universal With Matt Damon in Talks to Star |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009010815/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-next-movie-lands-at-universal-1235617025/ |archive-date=2024-10-09 |access-date=2024-10-08 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Holland">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-10-21 |title=Tom Holland to Star in Christopher Nolan's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tom-holland-to-star-in-christopher-nolan-next-film-1236040294/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="HathawayZendaya">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-08 |title=Anne Hathaway And Zendaya To Star In Christopher Nolan's Next Film |url=https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108200727/https://deadline.com/2024/11/christopher-nolan-next-movie-zendaya-anne-hathaway-1236167055/ |archive-date=2024-11-08 |access-date=2024-11-08 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Nyong'o">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-12 |title=Lupita Nyong'o to Star in Christopher Nolan's Latest Film (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112222410/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/lupita-nyongo-christopher-nolan-film-exclusive-1236060118/ |archive-date=2024-11-12 |access-date=2024-11-12 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Pattinson">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2024-11-20 |title=Robert Pattinson Reteaming With Christopher Nolan for ''Oppenheimer'' Filmmaker's Latest Film |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001659/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/robert-pattinson-reteaming-christopher-nolan-next-film-1236068184/ |archive-date=2024-11-21 |access-date=2024-11-20 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Theron">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2024-11-25 |title=Charlize Theron Latest Addition To A-List Ensemble Of Christopher Nolan's Next Movie Universal |url=https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125231642/https://deadline.com/2024/11/charlize-theron-christopher-nolan-next-movie-1236187150/ |archive-date=2024-11-25 |access-date=2024-11-25 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheronRoleUpdate">{{Cite magazine |last=Chuba |first=Kirsten |date=2026-04-15 |title=Christopher Nolan Debuts Epic New Footage From 'The Odyssey', Including Trojan Horse Sequence |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416005318/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-new-footage-the-odyssey-1236565170/ |archive-date=2026-04-16 |access-date=2026-04-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceDeadline">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Film Is An Adaptation Of Homer's ''The Odyssey'', Universal Reveals |url=https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223222535/https://deadline.com/2024/12/christopher-nolan-the-odyssey-confirmed-directors-new-film-universal-1236241340/ |archive-date=2024-12-23 |access-date=2024-12-23 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TheOdysseyAnnounceTHR">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2024-12-23 |title=Christopher Nolan's Next Movie Revealed as ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224001909/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-adapting-the-odyssey-1236093332/ |archive-date=2024-12-24 |access-date=2024-12-24 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Budget">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2025-01-10 |title=25 Surefire, 100 Percent Probable Hollywood Predictions for 2025 (Part 2) |url=https://puck.news/25-surefire-100-percent-probable-2025-hollywood-predictions-part-2/ |url-access=subscription |url-status=live |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="Bernthal">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=2025-01-22 |title=Christopher Nolan's New ''Odyssey'' Movie Adds Jon Bernthal To Cast |url=https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180332/https://deadline.com/2025/01/christopher-nolan-the-odyssey-movie-jon-bernthal-1236262954/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingLocations">{{Cite magazine |last=Vivarelli |first=Nick |date=2025-01-27 |title=Christopher Nolan Set to Shoot Part of ''The Odyssey'' on Sicilian 'Goat Island', Where Odysseus Landed (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127144519/https://variety.com/2025/film/global/christopher-nolan-odyssey-shoot-sicily-1236287028/ |archive-date=2025-01-27 |access-date=2025-01-27 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Safdie">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-01-29 |title=Benny Safdie Reuniting with Christopher Nolan for ''The Odyssey'' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129203515/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/benny-safdie-reuniting-with-christopher-nolan-the-odyssey-1236121609/ |archive-date=2025-01-29 |access-date=2025-01-29 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Leguizamo">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-01-30 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds John Leguizamo |url=https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131041818/https://variety.com/2025/film/news/john-leguizamo-the-odyssey-christopher-nolan-1236292024/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-30 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jan2025Castings">{{Cite magazine |last=Couch |first=Aaron |date=2025-01-31 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Rounds Out Cast with Elliot Page, Himesh Patel |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131230604/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-elliot-page-himesh-patel-1236123901/ |archive-date=2025-01-31 |access-date=2025-01-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="GarciaLee">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-10 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Casts Jesse Garcia & Will Yun Lee |url=https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210175704/https://deadline.com/2025/02/christopher-nolan-the-odyssey-jesse-garcia-will-yun-lee-1236282119/ |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GavronFernandez">{{Cite magazine |last=Stephan |first=Katcy |date=2025-02-14 |title=Rafi Gavron and Shiloh Fernandez Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Ensemble (Exclusive) |url=https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214190527/https://variety.com/2025/film/news/rafi-gavron-shiloh-fernandez-the-odyssey-christopher-nolan-1236307465/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Goth">{{Cite magazine |last=Dunn |first=Jack |date=2025-02-14 |title=Mia Goth Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212242/https://variety.com/2025/film/news/mia-goth-christopher-nolan-the-odyssey-1236293892/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Hawkins">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-14 |title=Corey Hawkins Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214212343/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-corey-hawkins-christopher-nolan-1236289906/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="TarabayGonzalesCompte">{{Cite web |last=Cordero |first=Rosy |date=2025-02-14 |title=Nick Tarabay, Jimmy Gonzales & Maurice Compte Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214232446/https://deadline.com/2025/02/nick-tarabay-jimmy-gonzales-maurice-compte-the-odyssey-1236290047/ |archive-date=2025-02-14 |access-date=2025-02-14 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook">{{Cite web |last=Chitwood |first=Adam |date=2025-02-17 |title=Matt Damon Is Odysseus in First Look at Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217162736/https://www.thewrap.com/matt-damon-odysseus-christopher-nolan-the-odyssey-image/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2025-02-17 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="VlamisGoldberg">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2025-02-18 |title=Michael Vlamis & Iddo Goldberg Latest To Join Christopher Nolan's ''The Odyssey'' At Universal |url=https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223335/https://deadline.com/2025/02/the-odyssey-movie-adds-michael-vlamis-iddo-goldberg-1236293990/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-02-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceFilming">{{Cite news |last=<!--Newsroom--> |date=2025-02-20 |title=Christopher Nolan heading to Peloponnese with A-list cast for ''The Odyssey'' |url=https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220112625/https://www.ekathimerini.com/culture/1262171/christopher-nolan-heading-to-peloponnese-with-a-list-cast-for-the-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-02-20 |access-date=2025-03-04 |newspaper=«[[Катимерини]]» |lang=en}}</ref> <ref name="MoroccoFilmingStart">{{Cite news |last=Goyal |first=Samarth |date=2025-02-25 |title=First photos from the shooting of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' go viral online; See pics |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304170717/https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/first-photos-from-the-shooting-of-christopher-nolans-the-odyssey-go-viral-online-see-pics-101740486357425.html |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="Jarvis">{{Cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |last2=Kroll |first2=Justin |date=2025-03-04 |title=''Shōgun'' Star Cosmo Jarvis Joins Christopher Nolan's ''The Odyssey'' With Filming Underway In Morocco |url=https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304165634/https://deadline.com/2025/03/shogun-star-cosmo-jarvis-joins-christopher-nolans-the-odyssey-with-filming-underway-in-morocco-1236310317/ |archive-date=2025-03-04 |access-date=2025-03-04 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="Stewart">{{Cite news |last=Isabell |first=Rachel |date=2025-03-19 |title=Webster County native Josh Stewart cast in ''The Odyssey'' |url=https://www.wvecho.com/news/webster-county-native-josh-stewart-cast-in-the-odyssey/article_59c50e18-0073-11f0-a13c-1ff81c774771.html |url-status=live |access-date=2025-08-25 |newspaper=Webster Echo |lang=en}}</ref> <ref name="Hurst">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=2025-03-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Adds ''Sons of Anarchy'' Actor Ryan Hurst |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314185453/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-adds-ryan-hurst-1236163312/ |archive-date=2025-03-14 |access-date=2025-03-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="Ulrich">{{Cite web |last=Lapin-Bertone |first=Joshua |date=2025-02-07 |title=''Scream''{{'s}} Skeet Ulrich was in talks for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' movie, but just learned he didn't get the part |url=https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210082654/https://www.thepopverse.com/movies-chris-nolan-odyssey-scream-skeet-ulrich-audition |archive-date=2025-02-10 |access-date=2025-03-16 |website=Popverse |lang=en}}</ref> <ref name="MesseniaCornithFilming">{{Cite web |last=Giannopoulos |first=Bill |date=2025-03-08 |title=Filming of ''Odyssey'' Finally Begins in Ancient Corinth (photos) |url=https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309181530/https://greekcitytimes.com/2025/03/08/filming-of-odyssey-finally-begins-in-ancient-corinth-photos/ |archive-date=2025-03-09 |access-date=2025-03-31 |website=Greek City Times |lang=en}}</ref> <ref name="FavignanaFilming">{{Cite news |date=2025-03-27 |title=Zendaya's first look on the ''The Odyssey'' set features bridal-style costume as filming begins |url=https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327111121/https://tribune.com.pk/story/2536751/zendayas-first-look-on-the-the-odyssey-set-features-bridal-style-costume-as-filming-begins |archive-date=2025-03-27 |access-date=2025-03-31 |newspaper=The Express Tribune |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookResponses">Источники с комментариями относительно костюма Одиссея: * {{Cite magazine |last=Miller |first=Liz Shannon |date=2025-02-18 |title=History Nerds Are Already Nitpicking Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218223903/https://consequence.net/2025/02/christopher-nolan-odyssey-photo-historians/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2025-04-14 |magazine=[[Consequence]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-02-19 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' immediately called out for glaring historical inaccuracy |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219072032/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-b2700636.html |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-14 |newspaper=[[The Independent]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Goslin |first=Austen |date=2025-02-19 |title=The first image from Christopher Nolan's ''Odyssey'' movie isn't historically accurate, and that's fine |url=https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219153840/https://www.polygon.com/news/525433/christopher-nolan-odyssey-matt-damon-historical-accuracy-still-good |archive-date=2025-02-19 |website=[[Polygon]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite magazine |last=West |first=Amy |date=2025-02-19 |title=Move over, Ridley Scott: Christopher Nolan's ''The Odyssey'' is the latest film criticized for poor historical accuracy following first look |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219124756/https://www.gamesradar.com/entertainment/drama-movies/move-over-ridley-scott-christopher-nolans-the-odyssey-is-the-latest-film-criticized-for-poor-historical-accuracy-following-first-look/ |archive-date=2025-02-19 |access-date=2025-04-19 |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="Molinari">{{Cite magazine |last=Minton |first=Matt |date=2025-07-03 |title=Everything We Know About Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707232521/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-the-odyssey-cast-release-date-1236260285/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Göransson">{{Cite web |last=Thomas |first=Lou |date=2025-04-15 |title="We're recreating the devil's music": composer Ludwig Göransson on ''Sinners'' |url=https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428014231/https://www.bfi.org.uk/interviews/were-recreating-devils-music-composer-ludwig-goransson-sinners/ |archive-date=2025-04-28 |access-date=2025-04-29 |publisher=[[Британский институт кино]] |lang=en}}</ref> <ref name="LosAngelesFilming">{{Cite web |last=Johnson |first=Ted |date=2025-05-04 |title=Donald Trump Says He's Pursuing 100% Tariffs On Movies Produced Outside U.S., Calling Runaway Production "A National Security Threat" |url=https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504233702/https://deadline.com/2025/05/trump-movie-tariffs-hollywood-1236384980/ |archive-date=2025-05-04 |access-date=2025-05-05 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming">{{Cite web |last=<!--GTP editing team--> |date=2025-03-10 |title=Peloponnese: Production Begins for Hollywood Film ''The Odyssey'' in Pylos |url=https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311125947/https://news.gtp.gr/2025/03/10/peloponnese-production-begins-for-hollywood-film-the-odyssey-in-pylos/ |archive-date=2025-03-11 |access-date=2025-05-07 |website=Greek Travel Pages |lang=en}}</ref> <ref name="PylosFilming2">{{Cite web |last=Tangonan |first=EJ |date=2025-03-13 |title=Get a peek at Jon Bernthal and Tom Holland on the set of Christopher Nolan's ''The Odyssey'' in behind-the-scenes photos |url=https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313134938/https://www.joblo.com/odyssey-set-pics/ |archive-date=2025-03-13 |access-date=2025-05-07 |website=JoBlo.com |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasTHR">{{Cite magazine |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-05-15 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Will Be the First Blockbuster Shot Entirely on Imax Film Cameras |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515165452/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/nolan-odyssey-first-blockbuster-to-only-use-imax-cameras-1236217925/ |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-05-15 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAXFilmCamerasCollider">{{Cite web |last1=Jones |first1=Tamera |last2=Weintraub |first2=Steven |date=2025-05-16 |title="Something Has Clearly Happened": IMAX Is Looking to Expand Technology, Locations, and Laser Upgrades In the Wake of Christopher Nolan & ''Sinners'' Success [Exclusive] |url=https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518164706/https://collider.com/imax-christopher-nolan-sinners-richard-gelfond-expansions-upgrades/ |archive-date=2025-05-18 |access-date=2025-05-18 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="GreeceProductionRebate">{{Cite magazine |last=Vourlias |first=Christopher |date=2025-05-17 |title=''The Odyssey'', ''Maria'' Filming Location Greece Hits Troubled Waters Over Ongoing Delays With 40% Cash Rebate |url=https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519224851/https://variety.com/2025/film/global/the-odyssey-greece-delays-cash-rebate-1236400655/ |archive-date=2025-05-19 |access-date=2025-05-19 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroy">{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2013-06-21 |title=2nd Update: Warner Bros Shake-Up – Jeff Robinov Quitting Movie Studio After No New Contract Offered And Kevin Tsujihara's War Of Silence; Sue Kroll, Dan Fellman, And Greg Silverman May Become Triumvirate |url=http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831054123/http://deadline.com/2013/06/yet-another-warner-bros-shake-up-jeff-robinov-quitting-movie-studio-after-no-new-contract-offered-and-kevin-tsujiharas-war-of-silence-sue-kroll-dan-fellman-greg-silverman-may-lead-as-triumvira-521215/ |archive-date=2014-08-31 |access-date=2025-06-18 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyGoyer">{{Cite web |last=Scott |first=Ryan |date=2025-06-16 |title=The Greek Mythology Movie Christopher Nolan Almost Directed Before ''The Odyssey'' |url=https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618031152/https://www.slashfilm.com/1888064/christopher-nolan-greek-mythology-movie-before-the-odyssey-troy/ |archive-date=2025-06-18 |access-date=2025-06-18 |website=[[Slashfilm|/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandFilming">{{Cite magazine |last=Chapman |first=Michael |date=2025-06-16 |title=Christopher Nolan Returns to Iceland to Film ''The Odyssey'' |url=https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701184637/https://www.icelandreview.com/news/christopher-nolan-returns-to-iceland-to-film-the-odyssey/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-06-18 |magazine=Iceland Review |lang=en}}</ref> <ref name="TheronJun2025">{{Cite magazine |last=Davids |first=Brian |date=2025-07-01 |title=Charlize Theron Talks Potential ''The Old Guard'' Trilogy, ''The Odyssey'' and a ''Mad Max: Fury Road'' Making-of Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701232509/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/charlize-theron-old-guard-trilogy-odyssey-1236304226/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilming">{{Cite news |last=Harrison |first=Jody |date=2025-06-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' starts filming at Findlater Castle |url=https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609163727/https://www.heraldscotland.com/news/25226296.christopher-nolans-odyssey-starts-filming-findlater-castle/ |archive-date=2025-06-09 |access-date=2025-07-07 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="ScotlandFilmingContinued">{{Cite news |last=Williams |first=Craig |date=2025-06-30 |title=Behind the scenes at ''The Odyssey'' film set in Scotland |url=https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630192107/https://www.heraldscotland.com/news/25278675.look-behind-scenes-odyssey-film-set-scotland/ |archive-date=2025-06-30 |access-date=2025-07-02 |newspaper=The Herald |lang=en}}</ref> <ref name="Marshall-Green">{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2025-07-07 |title=Cosmo Jarvis Pulls Out Of Christopher Nolan's ''The Odyssey''; ''Shogūn'' Star Replaced By Logan Marshall-Green |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250707181850/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-cosmo-jarvis-leaves-cast-1236450845/ |archive-date=2025-07-07 |access-date=2025-07-07 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="VarietyMar2024">{{Cite magazine |last=Siegel |first=Tatiana |date=2024-03-12 |title=Christopher Nolan's Final ''Oppenheimer'' Payday Close to $100 Million (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312140048/https://variety.com/2024/film/news/christopher-nolan-oppenheimer-pay-1235938430/ |archive-date=2024-03-12 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="BelloniMar2024">{{Cite news |last=Belloni |first=Matthew |date=2024-03-12 |title=What I'm Hearing: Oscars Inanity, Lourd's Shadow Party & Langley's Big Year |url=https://puck.news/newsletter_content/what-im-hearing-oscars-inanity-lourds-shadow-party-langleys-big-year-2/ |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-07-07 |website=Puck |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer">{{Cite web |last=Fuster |first=Jeremy |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Trailer Is Playing Only in Theaters |url=https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703162320/https://www.thewrap.com/the-odyssey-trailer-in-theaters-christopher-nolan/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-07-07 |website=[[TheWrap]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakTHR">{{Cite magazine |last=Hibberd |first=James |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's Epic ''The Odyssey'' Teaser Trailer Leaks Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701194055/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-1236303733/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-01 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserLeakVariety">{{Cite magazine |last=Moreau |first=Jordan |date=2025-07-01 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Teaser Leaks Online Amid Theatrical Rollout: Here's What Happens in the First Footage |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701204933/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-odyssey-teaser-leaks-online-first-footage-1236445352/ |archive-date=2025-07-01 |access-date=2025-07-07 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesTHR">{{Cite magazine |last=McClintock |first=Pamela |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Sells Out in Imax 70MM a Year Ahead of Film's Release |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718003925/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-sells-out-year-early-1236319117/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="IMAX70mmPresalesDeadline">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-07-17 |title=''The Odyssey'' 70MM Imax Tickets Selling Out For Regal & AMC, But Seats Still Available |url=https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718020940/https://deadline.com/2025/07/the-odyssey-advance-tickets-sell-out-1236461851/ |archive-date=2025-07-18 |access-date=2025-07-31 |website=[[Deadline Hollywood]] |lang=en}}</ref> <ref name="AeolianIslandsFilming">Источники, рассказывающие о местах съёмок на Липарских островах: * {{Cite web |last=Hughes |first=Rebecca Ann |date=2025-02-06 |title=Volcanic drama and tuna feasts: Why you should visit ''The Odyssey''’s Italian island filming locations |url=https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212012427/https://www.euronews.com/travel/2025/02/06/volcanic-drama-and-tuna-feasts-why-you-should-visit-the-odysseys-italian-island-filming-lo |archive-date=2025-02-12 |access-date=2025-07-15 |website=[[Euronews]] |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |date=2025-04-15 |title=''The Odyssey'': da oggi vietato navigare a meno di 300 metri nelle aree di Pietra del Bagno e Basiluzzo |url=https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416070109/https://www.giornaledilipari.it/the-odyssey-da-oggi-vietato-navigare-a-meno-di-300-metri-nelle-aree-di-pietra-del-bagno-e-basiluzzo/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-07-31 |website=Giornale di Lipari |lang=it}} * {{Cite web |last=Penna |first=Denise |date=2025-04-24 |title=''The Odyssey'' in Sicily: the filming locations of the new movie by Christopher Nolan |url=https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619211747/https://www.visititaly.eu/places-and-tours/odyssey-sicily-filming-locations-movie-christopher-nolan |archive-date=2025-06-19 |access-date=2025-07-15 |website=Visit Italy |ref=none |lang=en}} * {{Cite web |last=Webster |first=Andrew |date=2025-04-24 |title=Christopher Nolan's New Film ''The Odyssey'' is Being Filmed in Aeolian Islands |url=https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731021548/https://4filming.com/nolans-the-odyssey-is-being-filmed-in-aeolian-islands/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-15 |website=4Filming |ref=none |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingStart">{{Cite web |last=Masaiti |first=Amira El |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan shoots ''The Odyssey'' with Matt Damon, Zendaya in Morocco's Dakhla |url=https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731161825/https://en.hespress.com/116014-christopher-nolan-shoots-the-odyssey-with-matt-damon-zendaya-in-moroccos-dakhla.html |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-21 |website=Hespress |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilming">{{Cite news |date=2025-07-22 |title=Hollywood au Sahara: Dakhla, la nouvelle muse d'hollywood |trans-title=Голливуд в Сахаре: Дахла, новая голливудская муза |url=https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731162911/https://www.laverite.ma/hollywood-au-sahara-dakhla-la-nouvelle-muse-dhollywood/ |archive-date=2025-07-31 |access-date=2025-07-29 |newspaper=La Vérité |lang=fr}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseGuardian">{{Cite news |last=Jones |first=Sam |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan criticised for filming in occupied Western Sahara city |url=https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023211/https://www.theguardian.com/world/2025/jul/28/christopher-nolan-criticised-for-filming-in-occupied-western-sahara-city |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-07-28 |newspaper=[[The Guardian]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseIndependent">{{Cite news |last=Parkel |first=Inga |date=2025-07-30 |title=Christopher Nolan urged to suspend filming ''The Odyssey'' in occupied Western Sahara |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802023315/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/christopher-nolan-odyssey-western-sahara-b2798542.html |archive-date=2025-08-02 |access-date=2025-08-01 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseForbes">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Courts Controversy For Shooting In Disputed African Territory |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803030724/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/07/28/christopher-nolans-odyssey-courts-controversy-for-shooting-in-disputed-african-territory/ |archive-date=2025-08-03 |access-date=2025-07-29 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseBloomberg">{{Cite news |last=Karam |first=Souhail |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Wades Into African Territorial Dispute |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-07-27/the-odyssey-nolan-s-250-million-greek-epic-wades-into-african-land-dispute |url-access=subscription |url-status=live |access-date=2025-08-04 |publisher=Bloomberg News |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseTheTimes">{{Cite news |last=Wilkinson |first=Isambard |date=2025-07-28 |title=Christopher Nolan accused of 'colonialism' over ''Odyssey'' filming |url=https://www.thetimes.com/culture/film/article/christopher-nolan-the-odyssey-colonialism-ffws35cdc |url-status=live |newspaper=[[The Times]] |location=[[Мадрыд]] |lang=en}}</ref> <ref name="DahklaFilmingResponseSahrawiGovernment">{{Cite press release |title=Sahrawi Government condemns attempt to film in occupied Dakhla, deems it violation of international law and cultural ethics |date=2025-07-18 |publisher=Sahara Press Service |location=Шахид Эль-Хафед |url=https://spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |last1=Selma |first1=Moussa |access-date=2025-07-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720222942/https://www.spsrasd.info/en/2025/07/20/10882.html |archive-date=2025-07-20 |publication-date=2025-07-20 |lang=en}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseElDiario">{{Cite news |last=<!--elDiario.es Culture--> |date=2025-08-04 |title=Rodrigo Sorogoyen, Icíar Bollaín, Javier Bardem y más artistas, contra el rodaje de ''La Odisea'' de Nolan en el Sáhara Occidental |trans-title=Родриго Сорогойен, Исиар Больяин, Хавьер Бардем и другие артисты против съёмок «Одиссеи» Нолана в Западной Сахаре |url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825224516/https://www.eldiario.es/cultura/cine/rodrigo-sorogoyen-iciar-bollain-javier-bardem-artistas-rodaje-odisea-nolan-sahara_1_12513941.html |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-06 |newspaper=elDiario.es |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseRollingStone">{{Cite magazine |last=Strefezza |first=Sebastián |date=2025-08-05 |title=Javier Bardem, Sorogoyen y más artistas en contra del rodaje de ''La Odisea'' |trans-title=Хавьер Бардем, Сорогойен и другие артисты против съёмок фильма «Одиссея» |url=https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806194525/https://es.rollingstone.com/javier-bardem-sorogoyen-y-mas-artistas-en-contra-del-rodaje-de-la-odisea/ |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-25 |magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone en Español]] |lang=es}}</ref> <ref name="DakhlaFilmingResponseFiSahara">{{Cite press release |title=Over One Hundred Artists, Journalists, Activists and Human Rights Defenders Sign on to FiSahara's Statement Against ''The Odyssey'' Shoot in Occupied Western Sahara |date=2025-08-04 |publisher=Международный кинофестиваль в Сахаре |url=https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |last=<!--Prensa FiSahara--> |access-date=2025-08-07 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807011458/https://festivalsahara.org/en/news/the-odyssey-manifesto/ |archive-date=2025-08-07 |lang=en}}</ref> <ref name="FilmingWrap">{{Cite web |last=Franklin |first=Garth |date=2025-08-08 |title=Nolan's ''The Odyssey'' Wraps Filming |url=https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825235809/https://www.darkhorizons.com/nolans-the-odyssey-wraps-filming/ |archive-date=2025-08-25 |access-date=2025-08-25 |website=Dark Horizons |lang=en}}</ref> <ref name="DNEG">{{Cite web |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' |url=https://www.dneg.com/our-work/the-odyssey |url-status=live |access-date=2025-08-26 |publisher=[[DNEG]] |lang=en}}</ref> <ref name="Lame">{{Cite magazine |date=2025-07-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Breaks New Ground: 70MM IMAX Tickets Available Now for 2026 Release |url=https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721033749/https://www.motionpictures.org/2025/07/christopher-nolans-the-odyssey-breaks-new-ground-70mm-imax-tickets-available-now-for-2026-release/ |archive-date=2025-07-21 |access-date=2025-10-26 |magazine=The Credits |publisher=[[Ассоциация кинокомпаний]] |lang=en}}</ref> <ref name="Empire2MillionFilm">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-13 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Is The Epic To End All Epics: 'We Shot Over 2 Million Feet Of Film' |url=https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113223255/https://www.empireonline.com/movies/news/christopher-nolan-the-odyssey-epic-to-end-all-epics-cn-exclusive/ |archive-date=2025-11-13 |access-date=2025-11-13 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="IcelandProductionReimpursed">{{Cite web |last=Adam |first=Darren |date=2025-09-30 |title=Nearly ISK 900 million reimbursed to Nolan Odysseus epic |url=https://www.ruv.is/english/2025-09-30-nearly-isk-900-million-reimbursed-to-nolan-odysseus-epic-454874 |url-status=live |access-date=2025-11-13 |publisher=[[RÚV]] |lang=en}}</ref> <ref name="CharacterFirstLooks">{{Cite web |last=Travis |first=Ben |date=2025-11-14 |title=''The Odyssey'': First Looks At Tom Holland, Anne Hathaway And Mia Goth In Christopher Nolan's Epic |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161655/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-firstlooks-at-tom-holland-anne-hathaway-and-mia-goth-and-tom-holland-in-christopher-nolans-epic-cno/ |archive-date=2025-11-14 |access-date=2025-11-14 |website=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Remar">{{Cite magazine |last=Gardner |first=Chris |date=2025-11-14 |title=James Remar Is Still Thinking About Christopher Nolan Standing for 12 Hours on ''The Odyssey'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115032722/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/christopher-nolan-odyssey-movie-james-remar-cast-1236427738/ |archive-date=2025-11-15 |access-date=2025-11-14 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerForbes">{{Cite magazine |last=Kain |first=Erik |date=2025-07-02 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Trailer Leaks Online and It Looks Pretty Bad |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703100644/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2025/07/02/christopher-nolans-the-odyssey-trailer-leaks-online-and-it-looks-pretty-bad/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerCollider">{{Cite web |last=Hunt |first=Hannah |date=2025-07-02 |title=Tom Holland Confronts Jon Bernthal in ''The Odyssey''{{'s}} Epic First Trailer, Setting up Christopher Nolan's Vision of the Iconic Legend |url=https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703084834/https://collider.com/the-odyssey-trailer-breakdown-christopher-nolan-tom-holland-jon-bernthal/ |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |website=[[Collider]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerVF">{{Cite magazine |last=Guilleminault-Bauer |first=Eléa |date=2025-07-03 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'': Everything We Know |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703150428/https://www.vanityfair.com/hollywood/story/christopher-nolan-odyssey-trailer-leak |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=[[Vanity Fair]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerIndependent">{{Cite news |last=Evans |first=Greg |date=2025-07-03 |title=Teaser trailer for Christopher Nolan's ''The Odyssey'' leaks online |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703082652/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/the-odyssey-christopher-nolan-teaser-trailer-leak-b2781647.html |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The Independent]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerNYT">{{Cite news |last=Zuckerman |first=Esther |date=2025-07-02 |title=''The Odyssey'' Teaser is in Theaters. We Took a Look |url=https://www.nytimes.com/2025/07/02/movies/the-odyssey-teaser.html |url-access=limited |url-status=live |access-date=2025-11-15 |newspaper=[[The New York Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailerMJ">{{Cite magazine |last=Britt |first=Ryan |date=2025-07-02 |title=I Saw the Theater-Only ''Odyssey'' Trailer and It Proves This Film Is Worth the Hype |url=https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703050520/https://www.mensjournal.com/entertainment/the-odyssey-trailer-theater-only-synopsis-matt-damon |archive-date=2025-07-03 |access-date=2025-11-15 |magazine=Men’s Journal |lang=en}}</ref> <ref name="TeaserTrailer/Film">{{Cite web |last=Stevenson |first=Rick |date=2025-07-01 |title=''The Odyssey'' Teaser Trailer Continues a Christopher Nolan Trend (For Better or Worse) |url=https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702075152/https://www.slashfilm.com/1901048/the-odyssey-teaser-trailer-christopher-nolan-trend/ |archive-date=2025-07-02 |access-date=2025-11-15 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="EmpireCoverStoryJan2026">{{Cite magazine |last=de Semlyen |first=Nick |date=2025-11-20 |publication-date=2026-01 |title=Bringing it Home |url=https://www.greatmagazines.co.uk/empire-january-2026 |url-access=subscription |access-date=2025-11-20 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |location=Великобритания |pages=48–59 |issue=448 |lang=en}}</ref> <ref name="DeJong">{{Cite web |title=Ruth De Jong |url=https://adg.org/directory/1678-ruth-de-jong/ |url-status=live |access-date=2025-11-21 |publisher=Гильдия художников-постановщиков США |lang=en}}</ref> <ref name="NolanTroyConfirm">{{Cite magazine |last=Sharf |first=Zack |date=2025-11-21 |title=Christopher Nolan Was Hired to Direct ''Troy'' More Than 20 Years Before ''The Odyssey''; He Says the Studio Backtracked and Offered ''Batman Begins'' as 'Consolation Prize' |url=https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122064513/https://variety.com/2025/film/news/christopher-nolan-hired-troy-director-the-odyssey-1236588697/ |archive-date=2025-11-22 |access-date=2025-11-22 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025PrologueTrailer">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=2025-12-09 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' to Release Six-Minute Prologue in Theaters at 70mm Imax Screenings |url=https://variety.com/2025/film/box-office/the-odyssey-prologue-theaters-imax-screenings-1236604700/ |url-status=live |access-date=2025-12-10 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryVariety">{{Cite magazine |last=D'Addario |first=Daniel |date=2025-12-12 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Imax Prologue Shows Matt Damon Emerging From the Trojan Horse and an Epic Battle Beginning |url=https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212190133/https://variety.com/2025/film/news/the-odyssey-prologue-matt-damon-trojan-horse-christopher-nolan-1236607580/ |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |magazine=[[Variety]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentarySneider">{{Cite web |last=Sneider |first=Jeff |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' Prologue: Christopher Nolan and Composer Ludwig Göransson Have Done It Again |url=https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212205713/https://www.theinsneider.com/p/odyssey-prologue-leaks-online-christopher-nolan-matt-damon-trojan-horse-golden-globes-analysis |archive-date=2025-12-12 |access-date=2025-12-12 |website=The InSneider |lang=en}}</ref> <ref name="EWDec2025">{{Cite magazine |last=Hull |first=Gerrard |date=2025-12-16 |title=Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland are a family divided in new ''The Odyssey'' images (exclusive) |url=https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251216205236/https://ew.com/the-odyssey-exclusive-images-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-11857321 |archive-date=2025-12-16 |access-date=2025-12-16 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryTelegraph">{{Cite news |last=Robey |first=Tim |date=2025-12-12 |title=I've seen Christopher Nolan's secretive ''Odyssey'' trailer. It teases one battle after another |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219012222/https://www.telegraph.co.uk/films/2025/12/12/christopher-nolan-odyssey-trailer/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |lang=en}}</ref> <ref name="PrologueCommentaryCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=2025-12-12 |title=''The Odyssey'' New Footage Description: Here's What's in the 6-Minute IMAX Prologue (& How To Watch It) |url=https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219031251/https://comicbook.com/movies/news/the-odyssey-new-footage-description-heres-whats-in-the-6-minute-imax-prologue-how-to-watch-it/ |archive-date=2025-12-19 |access-date=2025-12-18 |website=[[ComicBook.com]] |lang=en}}</ref> <ref name="WētāWorkshop">{{Cite Instagram |last=Wētā Workshop |user=wetaworkshop |postid=DSbW9CMiMx_ |date=2025-12-18 |title=A film by Christopher Nolan. In theatres July 17. |access-date=2026-01-04 |link=https://www.instagram.com/p/DSbW9CMiMx_/ |url-status=live |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLook/Film">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=2025-02-17 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Reveals First Look At Matt Damon As Odysseus |url=https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183945/https://www.slashfilm.com/1791606/christopher-nolan-the-odyssey-matt-damon-first-look/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=[[/Film]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookDoG">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=2025-02-18 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' First Look Is More Classic Hollywood Than Homer |url=https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170450/https://www.denofgeek.com/movies/christopher-nolan-odyssey-first-look/ |archive-date=2025-02-18 |access-date=2026-01-04 |website=[[Den of Geek]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerIW">{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' Trailer: Christopher Nolan Brings the Ultimate Epic to the Big Screen |url=https://www.indiewire.com/news/trailers/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-1235169171/ |url-status=live |access-date=2026-01-04 |website=[[IndieWire]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerUSAToday">{{Cite news |last=Segarra |first=Edward |date=2025-12-22 |title=Matt Damon and Anne Hathaway are star-crossed lovers in ''The Odyssey'' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251225173029/https://www.usatoday.com/story/entertainment/movies/2025/12/22/the-odyssey-trailer-matt-damon-anne-hathaway-christopher-nolan/87887261007/ |archive-date=2025-12-25 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[USA Today]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerVulture">{{Cite magazine |last=Hoepfner |first=Fran |date=2025-12-22 |title=Odysseus Is Christopher Nolan's Latest Sad Dad |url=https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222165927/https://www.vulture.com/article/christopher-nolan-the-odyssey-trailer.html |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Vulture]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerHT">{{Cite news |first=Soumya |last=Srivastava |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan returns with Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland and the greatest epic |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224005317/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/the-odyssey-trailer-christopher-nolan-returns-with-matt-damon-anne-hathaway-tom-holland-and-the-greatest-epic-101766413221322.html |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-04 |newspaper=[[Hindustan Times]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookPeople">{{Cite magazine |last=Juneau |first=Jen |date=2025-02-17 |title=See Matt Damon as Odysseus in Epic First Photo from Christopher Nolan's ''The Odyssey'' Movie |url=https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217172019/https://people.com/matt-damon-the-odyssey-first-look-christopher-nolan-11681006 |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[People]] |lang=en}}</ref> <ref name="DamonOdysseusFirstLookTP">{{Cite web |last=Marc |first=Christopher |date=2025-02-17 |title=''The Odyssey'': First-Look At Matt Damon In Christopher Nolan Epic |url=https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250217183347/https://theplaylist.net/first-look-matt-damon-christopher-nolan-the-odyssey-20250217/ |archive-date=2025-02-17 |access-date=2026-01-04 |website=The Playlist |lang=en}}</ref> <ref name="TrailerViews">{{Cite magazine |last=Murray |first=Conor |date=2025-12-23 |title=Christopher Nolan's ''Odyssey'' Trailer Earns 121.4 Million Views In First 24 Hours—Doubles ''Oppenheimer'' |url=https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223202204/https://www.forbes.com/sites/conormurray/2025/12/23/christopher-nolans-odyssey-trailer-earns-1214-million-views-in-first-24-hours-doubles-oppenheimer/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-04 |magazine=[[Forbes]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerPolygon">{{Cite web |last=Hart |first=Aimee |date=2025-12-22 |title=Watch Christopher Nolan's ''The Odyssey trailer'' the way it wasn't meant to be seen |url=https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224102044/https://www.polygon.com/christopher-nolan-the-odyssey-trailer-matt-damon-2026/ |archive-date=2025-12-24 |access-date=2026-01-05 |website=[[Polygon]]}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerTF">{{Cite web |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Staniforth |first2=Nick |date=2025-12-22 |title=Christopher Nolan's ''The Odyssey'' unleashes a brand new trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223235522/https://www.gamesradar.com/entertainment/action-movies/the-first-trailer-for-christopher-nolans-the-odyssey-teases-matt-damons-mythical-journey-in-next-summers-biggest-movie/ |archive-date=2025-12-23 |access-date=2026-01-05 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |lang=en}}</ref> <ref name="Dec2025TrailerEmpire">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=2025-12-22 |title=''The Odyssey'' trailer: Christopher Nolan epic sends Matt Damon on a long journey home |url=https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222160326/https://www.empireonline.com/movies/news/the-odyssey-trailer-matt-damon-christopher-nolan-epic/ |archive-date=2025-12-22 |access-date=2026-01-05 |magazine=[[Empire (журнал)|Empire]] |lang=en}}</ref> <ref name="TimeCoverStory">{{cite magazine |last=Dockterman |first=Eliana |date=2026-05-12 |title=Inside ''The Odyssey'', Christopher Nolan's Most Epic Movie Yet |url=https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512121954/https://time.com/article/2026/05/12/christopher-nolan-odyssey-interview/ |archive-date=2026-05-12 |access-date=2026-05-12 |magazine=[[Time]]}}</ref> <ref name="TeaserPosterGizmodo">{{Cite web |last=Lussier |first=Germain |date=2025-12-18 |title=The New ''Odyssey'' Poster Throws a Bone to All Those Armor Complaints |url=https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251218203551/https://gizmodo.com/new-odyssey-poster-christopher-nolan-greek-armor-2000701416 |archive-date=2025-12-18 |access-date=2026-01-05 |website=[[Gizmodo]] |lang=en}}</ref> <ref name="RT">{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_odyssey_2026 |title=The Odyssey (2026) |website=[[Rotten Tomatoes]] |lang=en}}</ref> <ref name="MT">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/movie/the-odyssey-2026/ |title=The Odyssey Reviews |website=[[Metacritic]] |lang=en}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.odysseymovie.com/|фільма|lang=en}} {{ВС}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-07-31}} [[Катэгорыя:Фільмы Крыстафера Нолана]] [[Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] pnuud4ofxi67qq768c27p0tljlaekuh 0 811911 5174024 5173503 2026-08-01T07:25:03Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174024 wikitext text/x-wiki {{Таксон}} '''Падусты''' (''Chondrostoma'') — род рыб сямейства карпавых атраду карпападобных. 18(10) відаў. Пашыраны ў прэсных водах [[Еўропа|Еўропы]] (акрамя Англіі і [[Скандынавія|Скандынавіі]]) і [[Пярэдняя Азія|Пярэдняй Азіі]]. Трымаюцца чародамі ў мясцінах з хуткай плынню, пясчаным ці камяністым дном. На [[Беларусь|Беларусі]] тыповая форма [[падуст звычайны]] (Ch. nasus, нар. назвы: свінка, свінюк, сіг, сіга, цырта, чарнакол) у рэках басейнаў Буга і [[Нёман]]а. У басейне [[Дняпро|Дняпра]] трапляецца яго форма Падуст дняпроўскі (Ch.n.nasus natio borysthenicum). Даўжыня да 50 см, маса да 2,5 кг. Рот ніжні ў выглядзе папярочнай шчыліны. Ніжняя губа завострана, з рогападобным чэхлікам. Корміцца [[водарасці|водарасцямі]] (пераважна абрастаючымі), [[лічынкі|лічынкамі]] насякомых, [[ракападобныя|ракападобнымі]]. Аб’ект промыслу. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Падусты||}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Карпападобныя]] 972t8icinscgr92k6u6xix3nbcpg6gt 0 811917 5174023 5173536 2026-08-01T07:24:53Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174023 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Сямён Паўлавіч Пад’ячаў''' ({{lang-ru|Семён Па́влович Подъя́чев}}; {{ВД-Прэамбула}}) — рускі сялянскі [[пісьменнік]]. == Біяграфія == Друкаваўся з 1888 года. Асноўныя тэмы апавяданняў, зборнікі нарысаў «Па этапе» (1903), аповесцей «Пакуты» (1902), «Сярод рабочых» (1904), «Забытыя» (1909) і інш. — жыццё вёскі, лёс сялянства. Аўтар аўтабіяграфічнай аповесці «Маё жыццё» (кн. 1—2, 1929—32). Яго творчасці ўласцівы тонкая назіральнасць, багацце народнай мовы, форма сказа, драматычная напружанасць канфліктаў, гумар. == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Пад'ячаў Сямён Паўлавіч||}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} {{DEFAULTSORT:Пад'ячаў Сямён Паўлавіч}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі]] 1m73jth59xkie2je3pytjuecynkbyyj 0 811919 5174022 5173553 2026-08-01T07:24:48Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174022 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Паж}} [[Файл:Portrait of Alof de Wignacourt and his Page-Caravaggio (1607-1608).jpg|thumb|Алоф дэ Віньякур і яго паж. [[Караваджа]]]] '''Паж''' ({{lang-fr|page}}) — у сярэдневяковай [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропе]] малады дваранін, які праходзіў першую ступень падрыхтоўкі да рыцарскага звання ў якасці асабістага слугі пры двары буйнога феадала ці караля. Пасля дасягнення 14-гадовага ўзросту ўзводзіўся ў збраяносцы. У 1711—1917 гадах у Расіі прыдворнае званне. Пажы і камер-пажы выконвалі розныя даручэнні царскай сям’і. З 2-й паловы 18 стагоддзя паж — выхаванец пажскага корпуса (прывілеяваная ваенна-навучальная ўстанова). == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Паж||}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Рыцары]] lzoqzdwd6n13s05jh4h4evtg60vuuvd 0 811921 5174021 5173569 2026-08-01T07:24:41Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174021 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Рыгор Міхайлавіч Пажанян''' ({{ВД-Прэамбула}}) — расійскі [[паэт]]. == Біяграфія == У 1946 годзе паступіў у [[Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага]] (скончыў у 1952 годзе), адкуль яго два разы выключалі за падтрымку апальных сяброў і настаўнікаў ([[Павел Рыгоравіч Антакольскі|П. Р. Антакольскага]] і іншых). Друкаваўся з 1946 года. У паэтычных зборніках «Вецер з мора» (1955), «Жыццё жывых» (1960), «Вялікі альбо Ціхі» (1969), «Мачты» (1973), «Зімовы дом» (1975), «Чырвоны сон» (1978), «Макі» (1981), «Пагоня» (1983, Дзяржаўная прэмія Расіі 1986), «Апусканне» (1985), «Узгоркі Зямлі» (1987), «Хлеб мораў» (1989), «Абараняючы сваю крутасць» (1995, Дзяржаўная прэмія Расіі 1995) і інш. роздум пра час, лёс радзімы, сэнс чалавечага існавання, тэмы сяброўства і вайны, любоў да мора. Аўтар рэчытатываў, тэкстаў песень да кінафільмаў «Два берагі» («Смага»), «Песня пра сябра» («Шлях да прычала»), «Спадзяюся, кахаю і верую» («Цягнік у далёкі жнівень») і інш. Пісаў кінасцэнарыі, творы для дзяцей. == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Пажанян Рыгор Міхайлавіч||}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} {{DEFAULTSORT:Пажанян}} [[Катэгорыя:Паэты Расіі]] 04s9ynvmfbmune7dmhcwei0c2temwjx 0 811927 5174020 5173711 2026-08-01T07:24:35Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174020 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Стора}} {{Адміністрацыйная адзінка}} '''Стора''' (іт. Storo) — камуна ў Італіі, размешчана ў [[Трэнта (правінцыя)|правінцыі Трэнта]], у вобласці [[Трэнціна-Альта-Адыджэ]]. Насельніцтва — 4477 чалавек, шчыльнасць насельніцтва — 71,14 чал./км². Плошча — 62,93 км². Паштовы індэкс — 38089. Тэлефонны код — 0465. Заступнік камуны — святы Фларыян Лорхскі, святкаванне 4 мая. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{правінцыя Трэнта}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Камуны правінцыі Трэнта]] 0rt3wphcduj07x3256r3p11b9736b9k 0 811935 5173791 5173653 2026-07-31T12:01:30Z Emilia Noah 155537 5173791 wikitext text/x-wiki {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Emilia Noah|Emilia Noah]]|2=31 ліпеня 2026}}{{Картка гульні}} '''«Neuromancer»''' — камп’ютарная гульня ў жанры Quest / RPG. Створана Interplay Productions у 1988 годзе і выдадзена Activision (цяпер вядомая як Activision). Дызайнам займаліся Брус Бэлфур, Майкл Стэкпол, Браян Фарго і Трой Майлс, якія таксама адказвалі за праграмаванне. У гульні выкарыстоўваецца саўндтрэк, заснаваны на песні Devo "Some Things Never Change" з альбома Total Devo[англ.][1]. Пісьменнік Цімаці Ліры перадаў правы на стварэнне відэагульні па рамане па субкантракце, а затым прывёў праект у Interplay для распрацоўкі[2]. ==Зноскі== {{Крыніцы}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Квэсты]] [[Катэгорыя:Відэагульні 1988 года]] [[Катэгорыя:Гульні для Commodore 64]] [[Катэгорыя:Гульні для DOS]] [[Катэгорыя:Відэагульні, распрацаваныя ў ЗША]] [[Катэгорыя:Аднакарыстальніцкія відэагульні]] o47npe9dhfmwqytcam3nbr6ep5i5k29 0 811936 5173958 5173780 2026-08-01T02:33:19Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5173958 wikitext text/x-wiki {{пішу|1=[[Адмысловае:Contributions/Emilia Noah|Emilia Noah]]|2=31 ліпеня 2026}}{{Іншыя значэнні|2=Amiga}} {{Картка камп’ютара|Photo=[[Выява:Amiga500 system.jpg|250px]]|Type=персанальны камп’ютар}} '''«Amiga»''' – сямейства хатніх [[Персанальны камп’ютар|персанальных камп’ютараў]] і [[Аперацыйная сістэма|аперацыйных сістэм]], распрацаваных «{{Не перакладзена 5|Amiga Corporation|Amiga Corporation|ru|Amiga Corporation}}». ==Зноскі== {{Крыніцы|2}} ==Літаратура== *{{Артыкул | автор = Павел Шубский | заглавие = Хэй, Амиго! История компьютеров Amiga | ссылка = http://igromania.ru/articles/57249/Hyei_Amigo_Istoriya_kompyuterov_Amiga.htm | издание = [[Игромания (журнал)|Игромания]] | год = 2009 | номер = 1 (136) | страницы = 134—137}} *{{Кніга | автор = Дмитрий Михайлов | заглавие = AMiGA #1 | ссылка = http://amitrans.narod.ru/content/Press/AMIGA.html | издание = ЗАО "Синтекс" | год = 1996}} ==Спасылкі== *[http://www.amiga.org.ru AiC — русскоязычный портал пользователей Amiga] *[http://www.amirus.org.ru/articles.html материалы группы разработчиков AmiRUS] *[http://www.dogma.org.ua «Dogma» популярное украинское on-line издание] ([http://www.amiga.cc.ua альтернативная ссылка]{{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210117215942/http://www.amiga.cc.ua/ |date=17 студзеня 2021 }}) *[http://amigaroy.narod.ru Amiga на Северном Урале] *[http://zxpress.ru/articles_list.php?tag=9 Амига глазами Спектрумистов] *[https://www.youtube.com/watch?v=O2YXr7KzX8k #CommodoreAmiga The Computer Chronicles Новые Амига(1988 год) в русском переводе.] *[https://web.archive.org/web/20171001064146/http://www.amiga.com/ Amiga Inc.]{{Ref|en}} *[http://www.genesippc.com Genesi — производитель Pegasos и Efika]{{Ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20050428074518/http://www.eyetech.co.uk/ Eyetech — производитель AmigaONE]{{Ref|en}} *[http://www.acube-systems.biz/ ACube Systems Srl. — производитель AmigaOne и Sam]{{Ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20140429045902/http://os4.hyperion-entertainment.biz/index.php AmigaOS 4.0 — официальный сайт]{{Ref|en}} *[http://www.aminet.net Aminet — международный архив П/О для Amiga]{{Ref|en}} *[http://os4depot.net OS4 Depot — международный архив П/О для AmigaOS 4.0]{{Ref|en}} *[http://www.ann.lu Amiga Network News — новости Amiga в Internet]{{Ref|en}} *[http://www.amiga-news.de/cgi-bin/anwd-db.pl Amiga Link Directory — архив ссылок в Internet]{{Ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20060206153419/http://obligement.free.fr/articles/listejeuxamiga.php Jeux Amiga — список всех игр для AmigaOS/MorphOS]{{Ref|fr}} *[http://www.amiga.org amiga.org — английский портал пользователей Amiga]{{Ref|en}} *[http://www.amigahistory.co.uk Amiga History Guide — архив статей по истории Amiga]{{Ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20190910214027/http://www.intuitionbase.com/ Intuition Base — архив статей по AmigaOS 4.0]{{Ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20061006031553/http://www.aros.org/ru/ Официальный сайт AROS — OpenSource-реализации AmigaOS]{{Ref|ru}} *[[Hall of Light]] — архив компьютерных игр{{Ref|en}}. *[[Amiga Magazines Rack]] — архив компьютерной прессы{{Ref|en}}. *[https://blog.adafruit.com/2019/01/08/32-years-ago-today-the-commodore-amiga-500-debut-at-ces-vintagecomputing-retrocomputing-commodore-amiga/ 32 years ago today: the Commodore Amiga 500 debut at CES] {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе]] [[Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарнай тэхнікі]] 9lygi72ikuputfyi6bv3nvsmyczhqaq 0 811947 5174019 5173720 2026-08-01T07:24:21Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174019 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Перла}} {{НП}} '''Перла''' ({{lang-en|Perla}}) — горад у акрузе Хот-Спрынг, штат [[Арканзас]], [[ЗША]]. Размешчаны на паўночным усходзе акругі Хот-Спрынг. На захадзе мяжуе з горадам [[Малверн (Арканзас)|Малверн]], адміністрацыйным цэнтрам акругі Хот-Спрынг. Праз цэнтр Перлы праходзіць шаша US 67. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Гарады Арканзаса]] pgsnv88gbih6hwtjra273p9er7qi8wz 0 811949 5174018 5173744 2026-08-01T07:24:16Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174018 wikitext text/x-wiki {{Архітэктар}}'''Васіль Іванавіч Сабольшчыкаў''' (рус. ''Василий Иванович Собольщиков,'' [[25 студзеня|13 (25) студзеня]] [[1813]], [[Віцебск]] - [[31 кастрычніка|19(31) кастрычніка]] [[1872]], [[Санкт-Пецярбург]]) — [[архітэктар]], [[бібліятэкар]] [[Імператарская публічная бібліятэка|Імператарскай Публічнай бібліятэкі ў Пецярбургу]], роданачальнік расійскага [[бібліятэказнаўства]].<ref>{{Cite web|url=https://bis.nlb.by/by/documents/130099|title=Сабольшчыкаў Васіль Іванавіч - Беларусь у асобах i падзеях|website=bis.nlb.by|access-date=2026-07-31}}</ref><ref name=":0">''Мысліцелі і асветнікі Беларусі, X–XIX стст.'' : энцыклапедычны даведнік. – Мінск, 1995. – С. 540.</ref><ref name=":1">{{Cite web|lang=ru|url=https://rodina-history.ru/2021/03/30/pochemu-zabyto-imia-avtora-proekta-publichnoj-biblioteki-vasiliia-sobolshchikova.html|title=Почему забыто имя автора проекта Публичной библиотеки Василия Собольщикова|website=Родина|date=2021-03-30|access-date=2026-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A0%D0%91%D0%A1/%D0%92%D0%A2/%D0%A1%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%89%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2,_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87|title=РБС/ВТ/Собольщиков, Василий Иванович — Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2026-07-31}}</ref> == Біяграфія == Паходзіў са [[Стараверства|стараабрадніцкай]] сям'і. Бацька Сабольшчыкава трымаў у Віцебску краму самых разнастайных тавараў, падобную да невялікага базару. Паступіў у [[Віцебская мужчынская гімназія|Віцебскую гімназію]], вучыўся там пяць гадоў з сямі і кінуў яе, не закончыўшы курсу. Стаў займацца разам з бацькам гандлем. У той жа час служыў пісарам у [[Віцебскае губернскае праўленне|Віцебскім губернскім праўленні]]. У 1830 годзе перайшоў на службу ў Санкт-Пецярбург, дзе стаў памочнікам [[Столаначальнік|стольнаначальніка]] ў [[Канцылярыя|канцылярыі]] рымска-каталіцкай духоўнай калегіі. Каб запоўніць прабелы ў адукацыі, пачаў самастойна вывучаць [[Французская мова|французскую]] і [[Нямецкая мова|нямецкую мовы]] і чытаць кнігі навуковага зместу. Прасоўванне па службе прынесла Сабольшчыкаву ў 1833 годзе чын [[Калежскі рэгістратар|калежскага рэгістратара]], а разам з ім — права выбіраць род далейшай службы, і, каб палегчыць доступ да кніг, ён пасля доўгіх намаганняў дамогся месца [[Пісар|пісара]] ў канцылярыі Імператарскай публічнай бібліятэкі. Сабольшчыкаў паступіў у Публічную бібліятэку 31 студзеня (12 лютага) 1834 года і служыў там аж да самай смерці пры чатырох яе дырэктарах: А. М. Аленіне, Д. П. Бутурліне, М. А. Корфе і І. Дз. Дзялянаве. За гэты час ён шмат зрабіў для бібліятэкі і наогул для развіцця [[Бібліятэчная справа|бібліятэчнай справы]] ў [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. Пачаўшы са службы ў канцылярыі, Сабольшчыкаў паслядоўна быў эканомам і скарбнікам, які адказваў за фінансавыя справы бібліятэкі, памочнікам бібліятэкара, старшым бібліятэкарам, загадчыкам аддзялення выяўленчых мастацтваў і тэхналогій, загадчыкам гаспадарчай і будаўнічай часткі бібліятэкі. Яшчэ пры Аленіне, які, апроч службы ў Публічнай бібліятэцы, быў прэзідэнтам [[Імператарская Акадэмія мастацтваў|Імператарскай Акадэміі мастацтваў]], Сабольшчыкаў стаў наведваць у якасці вольнаслухача маляўнічыя класы Акадэміі. Хутка ён прысвяціў сябе архітэктуры, якую вывучаў пад кіраўніцтвам прафесара Мейера. За выкананне пастаўленай яму Акадэміяй мастацтваў праграмы — «зрабіць праект публічнай бібліятэкі для губернскага горада» — Сабольшчыкаў атрымаў званне вольнага мастака архітэктуры; кіраўніцтва ж Публічнай бібліятэкі павысіла яго ў памочнікі бібліятэкара, а неўзабаве (1844) ён быў прызначаны архітэктарам Публічнай бібліятэкі. Дзейнасць Сабольшчыкава на карысць Імператарскай публічнай бібліятэкі асабліва шырока разгарнулася пры яе дырэктары графе Корфе. Паводле задумы графа Сабольшчыкаў арганізаваў пры Публічнай бібліятэцы спецыяльнае «аддзяленне іншамоўных пісьменнікаў пра Расію», якое пасля набыло вядомасць не толькі ў Расіі, але і за мяжой. У 1859 годзе В. І. Сабольшчыкаў, паводле Найвышэйшага загаду, быў камандзіраваны ў Заходнюю Еўропу для агляду найбольш вядомых публічных бібліятэк, а пасля вяртання з гэтай паездкі яму даручылі будаўніцтва новай чытальнай залы Публічнай бібліятэкі, якая сваімі многімі вартасцямі стварыла Сабольшчыкаву шырокую архітэктурную вядомасць.<ref name=":1" /> У 1860 годзе Васіль Іванавіч Сабольшчыкаў надрукаваў нарыс на рускай і французскай мовах «''Агляд вялікіх бібліятэк Еўропы ў пачатку 1859 года''», у якім выклаў найлепшы спосаб утрымання і каталагізацыі значных кнігасховішчаў і прапанаваў вельмі зручную сістэму, якая была прынята ў Публічнай бібліятэцы. У 1865 годзе Сабольшчыкаў выдаў брашуру «''Печная майстэрства''», дзе прапанаваў новыя канструкцыі печаў, мадэлі якіх былі высака адзначаны на сусветнай выставе ў Парыжы 1867. У 1870 годзе выдаў кнігу «''Што трэба рабіць у дамах супраць холаду, сырасці і задухі?''». У часопісах і газетах друкаваў нататкі, у якіх папулярызаваў архітэктурныя звесткі пра паляпшэнне зручнасці жылля ва ўмовах паўночнага клімату.<ref name=":0" /> У кнізе, якая ў 1867 годзе была надрукавана на трыццаці мовах усяго ў адным экземпляры і паднесена барону Корфу з нагоды яго юбілею («''Барону Модэсту Андрэевічу Корфу. У дзень пяцідзесяцігоддзя яго службы, 9 чэрвеня 1867 г.''», СПб., 1867 г.), надрукавана артыкул Сабольшчыкава «''Успаміны старога бібліятэкара''», які жыва малюе пераўтварэнні Публічнай бібліятэкі пры бароне Корфе. У апошні час свайго жыцця служыў архітэктарам Публічнай бібліятэкі і захавальнікам аддзела выяўленчых мастацтваў. Быў аўтарам першапачатковага праекта сабора Успення Найсвяцейшай Дзевы Марыі; пасля яго смерці будаўніцтва завяршалася пад кіраўніцтвам архітэктара Я. С. Варацілава. Памёр 19 (31) кастрычніка 1872 года ў Пецярбургу, пахаваны на [[Шувалаўскія могілкі|Шувалаўскіх могілках]]; там жа пахавана і Наталля Іванаўна Сабольшчыкава. == Літаратура == * ''Голубева О. Д.''&#x20;В.И. Собольщиков.&#x20;— <abbr>СПб.</abbr>, 2001.&#x20;— 200&#x20;с.&#x20;— <nowiki>ISBN 5-8192-0099-3</nowiki>. * ''Греков В.''&#x20;Собольщиков, Василий Иванович&#x20;&#x2F;&#x2F;&#x20;Русский биографический словарь&#x20;: в 25 томах.&#x20;— <abbr>СПб.</abbr>, 1909.&#x20;— Т.&#x20;19: Смеловский — Суворина.&#x20;— С.&#x20;40—41. * ''Нікалаеў М''. Беларускі Пецярбург. – Санкт-Пецярбург, 2009. – С. 59, 61. * ''Сомов А. И.''&#x20;Собольщиков, Василий Иванович&#x20;&#x2F;&#x2F;&#x20;Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона&#x20;: в 86&#x20;т. (82&#x20;т. и 4&#x20;доп.).&#x20;— <abbr>СПб.</abbr>, 1900.&#x20;— Т.&#x20;XXXa.&#x20;— С.&#x20;647—648. * {{БСЭ3|статья=Собольщиков Василий Иванович|автор=Эльзой М. Д.|том=24I|ref=БСЭ}} * == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} == Крыніцы == {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} {{DEFAULTSORT:Сабольшчыкаў Васіль Іванавіч}} [[Катэгорыя:Віцебская мужчынская гімназія]] [[Катэгорыя:Ганаровыя члены Імператарскай Акадэміі мастацтваў]] [[Катэгорыя:Архітэктары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскай мужчынскай гімназіі]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1872 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 31 кастрычніка]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебску]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1813 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 25 студзеня]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Лакальны подпіс у выявы з Вікіданых]] mimka6xfts1tff6eigclf7bhks4bxck 0 811950 5174017 5173733 2026-08-01T07:24:13Z KrBot 24355 + {{няма катэгорый}} 5174017 wikitext text/x-wiki [[Файл:Brandweer kazerne Haven Antwerpen pic2.JPG|thumb|Пажарнае дэпо ў порце Антверпена]] '''Пажарнае дэпо''' — будынак, у якім размяшчаецца дзяжурная змена, пажарная і аварыйна-выратавальная тэхніка для ліквідацыі [[пажар]]аў і інш. надзвычайных сітуацый. У склад пажарнага дэпо ўваходзяць: гараж, пункт сувязі, пасты газадымаахоўнай службы і тэхнічнага абслугоўвання, вежа для мыцця і сушкі пажарных рукавоў, складскія памяшканні для пажарна-тэхнічнага і аварыйна-выратавальнага абсталявання, памяшканні для правядзення заняткаў, прыёму ежы, адпачынку і інш. == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Пажарнае дэпо||}} {{няма катэгорый|date=2026-08-01}} 2icqcwqer3ejblf7lwv3rbn2w0dmww1 0 811951 5174016 5173749 2026-08-01T07:24:10Z KrBot 24355 + {{ізаляваны артыкул}} 5174016 wikitext text/x-wiki '''Пажарная аўтаматыка''' — сукупнасць тэхнічных сродкаў для аўтаматычнага выяўлення, лакалізацыі і тушэння [[пажар]]у. Тэхнічная эфектыўнасць пажарнай аўтаматыкі вызначаецца здольнасцю выконваць задачы (у сукупнасці ці адну з іх): папярэджваць магчымасць узнікнення пажару, забяспечваць бяспеку людзей і матэрыяльных каштоўнасцей. Складаецца з сістэм [[пажарная сігналізацыя|пажарнай сігналізацыі]] і аўтаматычных установак пажаратушэння (АУП). АУП маюць сродкі для выяўлення небяспечных фактараў пажару (напр., выдзялення [[цяпло|цяпла]], [[дым]]у, газападобных прадуктаў няпоўнага згарання), ёмістасці для захоўвання вогнетушыльных рэчываў, сістэмы выпускання такіх рэчываў у ахоўную прастору. Могуць аўтаномна выконваць усе зададзеныя функцыі, у т. л. сігналізацыю, без выкарыстання дадатковых сістэм пажарнай сігналізацыі ці ўключаць іх у сябе ў якасці пускавых. Паводле канструкцыі бываюць агрэгатныя (тэхнічныя сродкі выяўлення пажару, захоўвання і выпускання вогнетушыльных рэчываў і інш., якія з’яўляюцца самастойнымі адзінкамі і манціруюцца на аб’екце), модульныя (састаўныя часткі сістэмы, аб’яднаныя ў модулі), спрынклерныя (забяспечваюць лакальнае тушэнне пажару ў месцы інтэнсіўнага павышэння тэмпературы) і дрэнчарныя (забяспечваюць тушэнне па ўсёй плошчы ці па ўсім аб’ёме памяшкання); паводле тыпу вогнетушыльнага рэчыва — вадзяныя, пенныя, газавыя, парашковыя, аэразольныя, для тушэння парай. Тушэнне пажару выконваецца па ўсёй плошчы (ці аб’ёме) або лакальна (у месцы ўзнікнення пажару) Выкарыстоўваюцца таксама ўстаноўкі для стварэння проціпажарных заслон, якія перашкаджаюць распаўсюджванню пажару. АУП (акрамя спрынклерных) дадаткова маюць дыстанцыйныя ці мясц. прыстасаванні для ручнога пуску. Вогнетушыльныя рэчывы падаюцца ў месца гарэння праз насадкі, распыляльнікі, арашальнікі і пенагенератары. Выхад з арашальнікаў спрынклерных АУП закрываюць клапанамі, трымальнікі якіх разбураюцца пад дзеяннем тэмпературы пажару. Пажарнай аўтаматыкай абсталёўваюцца збудаванні і памяшканні з высокай пажарнай ці выбуховай небяспекай. == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Пажарная аўтаматыка||}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-08-01}} [[Катэгорыя:Пажарная аўтаматыка]] 5k9o4a7ugt1n80d4i79y1p5zyb3v4dd 0 811952 5174015 5173751 2026-08-01T07:24:06Z KrBot 24355 + {{няма катэгорый}} 5174015 wikitext text/x-wiki [[Файл:Brandweer_oefen.JPG|thumb|Трэніроўка нідэрландскіх пажарных]] '''Пажарная ахова''', '''пажарная служба''' — сістэма дзяржаўных органаў па арганізацыі і ажыццяўленні мерапрыемстваў па папярэджанні і тушэнні [[пажар]]аў, [[пажарная бяспека|пажарнай бяспецы]]. Асноўныя задачы пажарнай аховы — пажарная прафілактыка, пажарны нагляд, тушэнне пажараў. На [[Беларусь|Беларусі]] (гл.[[Пажарная ахова ў Беларусі]]) проціпажарная ахова як асобная служба ў гарадах з магдэбургскім правам вядома з пачатку 16 ст. Першыя прафесійныя пажарныя каманды ўзніклі ў 19 ст. У [[Мінск]]у прафесійная пажарная каманда створана ў 1853 годзе. У 1876 годзе арганізавана Мінскае вольнапажарнае таварыства. У пажарныя каманды ўваходзілі атрады водазабеспячэння, трубны, драбінны, сякерны і ахоўны. У 1927 годзе сфарміраваны апарат Дзяржаўнага пажарнага нагляду. У 1933 годзе створана першая навучальная ўстанова па падрыхтоўцы пажарных спецыялістаў (Вышэйшае пажарнатэхнічнае вучылішча). З 1999 года пажарная ахова ўваходзіць у сістэму Міністэрства надзвычайных сітуацый Беларусі, якому падпарадкаваны абласныя і Мінскае гарадское ўпраўленні, пажарныя аварыйна-выратавальныя атрады, часці і асобныя пасты. У склад пажарнай аховы ўваходзяць Камандна-інжынерны інстытут, Пажарнай бяспекі і праблем надзвычайных сітуацый навукова-даследчы інстытут, Гомельскае сярэдняе пажарнатэхн. вучылішча і Рэспубліканскі навучальна-трэніровачны цэнтр. Дзейнасць рэгламентуецца законам «Аб пажарнай бяспецы» (1993) і інш. нарматыўна-прававымі актамі. З 1999 годаа Беларусь член Міжнароднага тэхнічнага камітэта па папярэджанні і тушэнні пажараў (заснаваны ў 1902 годе). == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|11|Пажарнае дэпо||}} {{няма катэгорый|date=2026-08-01}} b9la7arwkjjvry6epit7524u21s19gy 0 811958 5173787 2026-07-31T11:59:48Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Беліна]] у [[Беліна (камуна)]]: ёсць у брэсцкім раёне 5173787 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беліна (камуна)]] 46eaws6lfxekwvoy9ewgjmq01y993l7 5173792 5173787 2026-07-31T12:02:16Z Autumndancer 168015 Выдалена перасылка на [[Беліна (камуна)]] 5173792 wikitext text/x-wiki '''Беліна''': == Беларусь == * [[Беліна (Барысаўскі раён)]] == Італія == * [[Беліна (камуна)]] {{неадназначнасць}} 4vvy7qx56r6uckriu9mpw08r1nptfe0 0 811959 5173790 2026-07-31T12:01:16Z Autumndancer 168015 Перасылае да [[Беліна (камуна)]] 5173790 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беліна (камуна)]] 46eaws6lfxekwvoy9ewgjmq01y993l7 0 811960 5173800 2026-07-31T12:08:45Z Ілля Касакоў 21245 Перасылае да [[Фама Кемпійскі]] 5173800 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фама Кемпійскі]] hbm3f1dmknce9q0zqjfn4wd45guk8k5 0 811961 5173829 2026-07-31T13:17:33Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Манта]] у [[Манта (Эквадор)]] 5173829 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Манта (Эквадор)]] 89j8fk7qv9v97rmub00n5z2u9egjpdr 5173833 5173829 2026-07-31T13:22:47Z Autumndancer 168015 Выдалена перасылка на [[Манта (Эквадор)]] 5173833 wikitext text/x-wiki '''Манта''': * [[Манта (муніцыпалітэт)]] * [[Манта (Эквадор)]] {{неадназначнасць}} a35a1a0uxygwytmmibzdciuj7pwz2cd 0 811962 5173830 2026-07-31T13:18:05Z Autumndancer 168015 Перасылае да [[Манта (Эквадор)]] 5173830 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Манта (Эквадор)]] 89j8fk7qv9v97rmub00n5z2u9egjpdr 0 811963 5173838 2026-07-31T13:29:08Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «'''Грана''': * [[Грана (Італія)]] * [[Грана (Крэцшау)]] * [[Фернанда Грана]] — футбаліст {{неадназначнасць}}» 5173838 wikitext text/x-wiki '''Грана''': * [[Грана (Італія)]] * [[Грана (Крэцшау)]] * [[Фернанда Грана]] — футбаліст {{неадназначнасць}} 8fug6lunpe96m5omwloy5k5dphoeyu4 0 811964 5173847 2026-07-31T13:47:53Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Фрон]] у [[Фронт (Італія)]]: памылка ў назве 5173847 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фронт (Італія)]] ik3jv4hiwwokx6m0asqohy53syopw90 5173848 5173847 2026-07-31T13:48:13Z Autumndancer 168015 Выдалена перасылка на [[Фронт (Італія)]] 5173848 wikitext text/x-wiki {{хутка выдаліць|памылка}} #REDIRECT [[Фронт (Італія)]] 61saj557cj7mq2iangs5e5y0ud3tdrw 0 811965 5173854 2026-07-31T13:52:33Z Autumndancer 168015 Autumndancer перанёс старонку [[Нібіола]] у [[Нібіёла]]: памылка 5173854 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Нібіёла]] iclujx0xdfpdd4qpn1lotcwa8sprxmc 5173856 5173854 2026-07-31T13:54:00Z Autumndancer 168015 Выдалена перасылка на [[Нібіёла]] 5173856 wikitext text/x-wiki {{хутка выдаліць|памылка}} #REDIRECT [[Нібіёла]] ggsxx0d6ux2xp7uxzrz3fxv9bgon00z 0 811966 5173865 2026-07-31T14:40:20Z Aliaksei Lastouski 75892 Створана перакладам старонкі «[[:ru:Special:Redirect/revision/153610804|Судзиловская, Евгения Константиновна]]» 5173865 wikitext text/x-wiki {{Асоба}}'''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''' (по першаму мужу — '''Трафіменка''', по другом — '''Валы́нская''') (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра Мікалая Судзілоўскага.. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф'яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі "[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]" брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскай губерні]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1854 годзе]] qljy4iihf6gb0z3kzstbml0fezrz5g5 5173868 5173865 2026-07-31T14:48:24Z Aliaksei Lastouski 75892 5173868 wikitext text/x-wiki {{Асоба | выява = [[File:Sudzilou'skaya Yau'geniya Kanstancinau'na.jpg|thumb|]] }}'''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''' (по першаму мужу — '''Трафіменка''', по другом — '''Валы́нская''') (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]]. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф'яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі "[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]" брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Харламповіч Канстанцін Васілевіч}} [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскай губерні]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1854 годзе]] 2fmjfa8n9t6yaehkc8lsfg3rdiv4c5r 5173869 5173868 2026-07-31T14:51:52Z Aliaksei Lastouski 75892 5173869 wikitext text/x-wiki {{Асоба | выява = [[File:Sudzilou'skaya Yau'geniya Kanstancinau'na.jpg|thumb|]] }}'''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''' (по першаму мужу — '''Трафіменка''', по другом — '''Валы́нская''') (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]]. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф'яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі "[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]" брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Літаратура == {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Судзілоўская Яўгенія Канстанцінаўна}} [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскай губерні]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1854 годзе]] f1o53pa7oksnlfmryklj8711twf2ovh 5173870 5173869 2026-07-31T14:55:16Z Aliaksei Lastouski 75892 5173870 wikitext text/x-wiki {{Асоба | выява = [[File:Sudzilou'skaya Yau'geniya Kanstancinau'na.jpg|thumb|]] }}'''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''' (по першаму мужу — '''Трафіменка''', по другом — '''Валы́нская''') (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]].<ref>{{Cite web|url=https://bis.nlb.by/en/documents/131221|title=Судзілоўская (па першаму мужу Трафіменка, па другому - Валынская) Яўгенія Канстанцінаўна - Беларусь у асобах i падзеях|website=bis.nlb.by|access-date=2026-07-31}}</ref> == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф'яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі "[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]" брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Літаратура == Деятели революционного движения в России : от предшественников декабристов до падения царизма : биобиблиографический словарь / Всесоюзное общество политических каторжан и ссыльно-поселенцев. – Москва, 1932. – Т. 2 : Семидесятые годы, вып. 4. – С. 1644-1645. Мысліцелі і асветнікі Беларусі, X–XIX стст. : энцыклапедычны даведнік. – Мінск, 1995. – С. 566. [[Энцыклапедыя гісторыі Беларусі]] : у 6 т. – Мінск, 2001. – Т. 6, кн. 1. – С. 441. {{DEFAULTSORT:Судзілоўская Яўгенія Канстанцінаўна}} [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскай губерні]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1854 годзе]] 0udx1mos0okemkcfunfpiv71k07jwua 5173871 5173870 2026-07-31T14:57:18Z Aliaksei Lastouski 75892 5173871 wikitext text/x-wiki {{Асоба | выява = [[File:Sudzilou'skaya Yau'geniya Kanstancinau'na.jpg|thumb|]] }}'''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''' (по першаму мужу — '''Трафіменка''', по другом — '''Валы́нская''') (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]].<ref>{{Cite web|url=https://bis.nlb.by/en/documents/131221|title=Судзілоўская (па першаму мужу Трафіменка, па другому - Валынская) Яўгенія Канстанцінаўна - Беларусь у асобах i падзеях|website=bis.nlb.by|access-date=2026-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/7102-sudzilovskaya-trofimenko-volynskaya-evgeniya-konstantinovna|title=ГПИБ {{!}} Судзиловская (Трофименко, Волынская) Евгения Константиновна|first=Н. П.|last=ИнфоРост|website=elib.shpl.ru|access-date=2026-07-31}}</ref> == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф'яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі "[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]" брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Літаратура == Деятели революционного движения в России : от предшественников декабристов до падения царизма : биобиблиографический словарь / Всесоюзное общество политических каторжан и ссыльно-поселенцев. – Москва, 1932. – Т. 2 : Семидесятые годы, вып. 4. – С. 1644-1645. Мысліцелі і асветнікі Беларусі, X–XIX стст. : энцыклапедычны даведнік. – Мінск, 1995. – С. 566. [[Энцыклапедыя гісторыі Беларусі]] : у 6 т. – Мінск, 2001. – Т. 6, кн. 1. – С. 441. {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Судзілоўская Яўгенія Канстанцінаўна}} == Спасылкі == [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскай губерні]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1854 годзе]] 9bh6tto5ju1m6atvcufpyu9tx53hjfi 5173872 5173871 2026-07-31T14:58:31Z Aliaksei Lastouski 75892 5173872 wikitext text/x-wiki {{Асоба | выява = [[File:Sudzilou'skaya Yau'geniya Kanstancinau'na.jpg|thumb|]] }}'''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''' (по першаму мужу — '''Трафіменка''', по другом — '''Валы́нская''') (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]].<ref>{{Cite web|url=https://bis.nlb.by/en/documents/131221|title=Судзілоўская (па першаму мужу Трафіменка, па другому - Валынская) Яўгенія Канстанцінаўна - Беларусь у асобах i падзеях|website=bis.nlb.by|access-date=2026-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/7102-sudzilovskaya-trofimenko-volynskaya-evgeniya-konstantinovna|title=ГПИБ {{!}} Судзиловская (Трофименко, Волынская) Евгения Константиновна|first=Н. П.|last=ИнфоРост|website=elib.shpl.ru|access-date=2026-07-31}}</ref> == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф'яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі "[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]" брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Літаратура == Деятели революционного движения в России : от предшественников декабристов до падения царизма : биобиблиографический словарь / Всесоюзное общество политических каторжан и ссыльно-поселенцев. – Москва, 1932. – Т. 2 : Семидесятые годы, вып. 4. – С. 1644-1645. Мысліцелі і асветнікі Беларусі, X–XIX стст. : энцыклапедычны даведнік. – Мінск, 1995. – С. 566. [[Энцыклапедыя гісторыі Беларусі]] : у 6 т. – Мінск, 2001. – Т. 6, кн. 1. – С. 441. {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Судзілоўская Яўгенія Канстанцінаўна}} == Спасылкі == [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскай губерні]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1854 годзе]] <references /> [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі]] 08pbqiq08i3xeymdckiqyug4csa0qxr 5174058 5173872 2026-08-01T09:44:24Z M.L.Bot 261 /* Літаратура */ 5174058 wikitext text/x-wiki {{Асоба | выява = [[File:Sudzilou'skaya Yau'geniya Kanstancinau'na.jpg|thumb|]] }} '''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''', у першым шлюбе — '''Трафіменка''', у другім — '''Валы́нская''' (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]].<ref>{{Cite web|url=https://bis.nlb.by/en/documents/131221|title=Судзілоўская (па першаму мужу Трафіменка, па другому - Валынская) Яўгенія Канстанцінаўна - Беларусь у асобах i падзеях|website=bis.nlb.by|access-date=2026-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/7102-sudzilovskaya-trofimenko-volynskaya-evgeniya-konstantinovna|title=ГПИБ {{!}} Судзиловская (Трофименко, Волынская) Евгения Константиновна|first=Н. П.|last=ИнфоРост|website=elib.shpl.ru|access-date=2026-07-31}}</ref> == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф’яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі «[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]» брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Деятели революционного движения в России : от предшественников декабристов до падения царизма : биобиблиографический словарь / Всесоюзное общество политических каторжан и ссыльно-поселенцев. — Москва, 1932. — Т. 2 : Семидесятые годы, вып. 4. — С. 1644—1645. * Мысліцелі і асветнікі Беларусі, X—XIX стст. : энцыклапедычны даведнік. — Мінск, 1995. — С. 566. * [[Энцыклапедыя гісторыі Беларусі]] : у 6 т. — Мінск, 2001. — Т. 6, кн. 1. — С. 441. == Спасылкі == {{навігацыя}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Судзілоўская Яўгенія Канстанцінаўна}} [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі]] ab6i49837ghqfmuglku7dgrpnyxz9cb 5174059 5174058 2026-08-01T09:45:23Z M.L.Bot 261 5174059 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Яўгенія Канстанцінаўна Судзілоўская''', у першым шлюбе '''Трафіменка''', у другім — '''Валы́нская''' (1854, Магілёў —28 мая 1939) — рэвалюцыянерка-народніца. Сястра [[Мікалай Судзілоўскі|Мікалая Судзілоўскага]].<ref>{{Cite web|url=https://bis.nlb.by/en/documents/131221|title=Судзілоўская (па першаму мужу Трафіменка, па другому - Валынская) Яўгенія Канстанцінаўна - Беларусь у асобах i падзеях|website=bis.nlb.by|access-date=2026-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/7102-sudzilovskaya-trofimenko-volynskaya-evgeniya-konstantinovna|title=ГПИБ {{!}} Судзиловская (Трофименко, Волынская) Евгения Константиновна|first=Н. П.|last=ИнфоРост|website=elib.shpl.ru|access-date=2026-07-31}}</ref> == Біяграфія == Нарадзілася ў 1854 годзе ў [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Дваранка. Яе бацька быў [[Калежскі асэсар|калежскім асэсарам]] і землеўладальнікам. Валодаў маёнткам Фастава ў [[Мсціслаўскі павет|Мсціслаўскім павеце]] (цяпер не існуе). У 1870 годзе яна скончыла [[Магілёўская гімназія|Магілёўскую гімназію]] і паступіла ў Калінкінскі павітальны інстытут у Пецярбургу. Па невядомай прычыне курсаў так і не скончыла. Пасля гэтага паехала ў [[Цюрых]]. У Цюрыху яна пазнаёмілася з Ф. Лермантавым. У 1873 годзе вярнулася і жыла ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Тут, у Пецярбургу, стала членам гуртка (бакунінскага), які ўзначальваў Ф. Лермантаў. Разам з [[Соф'я Львоўна Пяроўская|Соф’яй Пяроўскай]], [[Вера Мікалаеўна ФІгнер|Верай Фігнер]] і іншымі дзеячамі «[[Народная воля (арганізацыя)|Народнай волі]]» брала ўдзел у рэвалюцыйных акцыях. Неўзабаве паехала ў сяло Сцяпанаўка (Гарадзішчанскі павет, [[Пензенская губерня]]) для прапаганды ідэй народавольцаў сярод сялян. Кантактавала з пензенскім рэвалюцыйным гуртком. 19 жніўня 1874 года была арыштавана ў сувязі са справай пензенскага рэвалюцыйнага гуртка. Амаль год (23.02.1875 — 8.01.1876) утрымлівалася ў [[Петрапаўлаўская крэпасць|Петрапаўлаўскай крэпасці]]. Затым была пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Аддадзена пад суд разам з іншымі [[Нарадаволец|народавольцамі]] на Працэсе ста дзевяноста трох. Падчас працэсу, больш за год (5.10.1876 — 11.10.1877), знаходзілася ў Петрапаўлаўскай крэпасці, а потым была зноў пераведзена ў Дом папярэдняга зняволення. Прысудам суда 23 студзеня 1878 года прызнана невінаватай. Пасля апраўдання паехала ў маёнтак бацькі. Спачатку знаходзілася пад галосным, а потым пад негалосным наглядам паліцыі. У снежні 1878 года выйшла замуж за А. А. Трафіменку, які быў урачом 1-га Кіеўскага ваеннага шпіталя. Пасля замужжа атрымала дазвол жыць у [[Кіеў|Кіеве]] ў мужа. Паехала разам з мужам у Трубчаўскі павет ([[Арлоўская губерня]]), калі яе муж атрымаў там у сакавіку 1879 года месца [[Земскі ўрач|земскага ўрача]]. Пасля смерці мужа ў тым жа годзе зноў вярнулася ў маёнтак бацькі. Ад нагляду паліцыі была вызвалена 26 кастрычніка 1892 года. Увесь гэты час працавала ў нядзельных школах. Пасля 1905 года стала працаваць у Палітычным [[Чырвоны Крыж|Чырвоным Крыжы]]. Выйшла другі раз замуж за Валынскага. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года|Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года]] знаходзілася ў Францыі. У 1930 годзе стала пенсіянеркай Усесаюзнага таварыства палітсасланцаў-катаржан. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Деятели революционного движения в России : от предшественников декабристов до падения царизма : биобиблиографический словарь / Всесоюзное общество политических каторжан и ссыльно-поселенцев. — Москва, 1932. — Т. 2 : Семидесятые годы, вып. 4. — С. 1644—1645. * Мысліцелі і асветнікі Беларусі, X—XIX стст. : энцыклапедычны даведнік. — Мінск, 1995. — С. 566. * [[Энцыклапедыя гісторыі Беларусі]] : у 6 т. — Мінск, 2001. — Т. 6, кн. 1. — С. 441. == Спасылкі == {{навігацыя}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Судзілоўская Яўгенія Канстанцінаўна}} [[Катэгорыя:Зняволеныя Петрапаўлаўскай крэпасці]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Украіны]] [[Катэгорыя:Нарадавольцы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеркі Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі]] jxms9nulr3ye93cc5cd0l8w6rmnk0qb 0 811967 5173894 2026-07-31T17:38:31Z Deminly 149349 Перасылае да [[Вялікае Княства Літоўскае]] 5173894 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вялікае Княства Літоўскае]] 7hmokggsi4tktc76l8dxgs7kf2qpwuu 0 811968 5173896 2026-07-31T18:03:30Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{Футбаліст}} '''Франка Барэзі''' ({{ВД-Прэамбула}}) — італьянскі футбаліст, адзін з найлепшых [[абаронца (футбол)|абаронцаў]] у гісторыі сусветнага [[футбол]]а. {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Барэзі Франка}} [[Катэгорыя:Футбалісты Італіі]]» 5173896 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Франка Барэзі''' ({{ВД-Прэамбула}}) — італьянскі футбаліст, адзін з найлепшых [[абаронца (футбол)|абаронцаў]] у гісторыі сусветнага [[футбол]]а. {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Барэзі Франка}} [[Катэгорыя:Футбалісты Італіі]] tmh8sz301e546op6smwe0qlg0dvzpr3 5173897 5173896 2026-07-31T18:05:09Z JerzyKundrat 174 5173897 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Франка Барэзі''' ({{ВД-Прэамбула}}) — італьянскі футбаліст, адзін з найлепшых [[абаронца (футбол)|абаронцаў]] у гісторыі сусветнага [[футбол]]а. Чэмпіён свету (1982). {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Барэзі Франка}} [[Катэгорыя:Футбалісты Італіі]] so7y0mltvvm4fcoawgchn1x6bessnkz 5173898 5173897 2026-07-31T18:07:45Z JerzyKundrat 174 5173898 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Франка Барэзі''' ({{ВД-Прэамбула}}) — італьянскі футбаліст, адзін з найлепшых [[абаронца (футбол)|абаронцаў]] у гісторыі сусветнага [[футбол]]а. Чэмпіён свету (1982). Шасціразовы чэмпіён Італіі ў складзе «[[ФК Мілан|Мілана]]». {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Барэзі Франка}} [[Катэгорыя:Ігракі ФК Мілан]] [[Катэгорыя:Футбалісты Італіі]] q4t7f2cf9z7p6f0znn71ujxtpl9kss6 5173899 5173898 2026-07-31T18:09:14Z JerzyKundrat 174 5173899 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Франка Барэзі''' ({{lang-it|Franco Baresi}}; {{ВД-Прэамбула}}) — італьянскі футбаліст, адзін з найлепшых [[абаронца (футбол)|абаронцаў]] у гісторыі сусветнага [[футбол]]а. Чэмпіён свету (1982). Шасціразовы чэмпіён Італіі ў складзе «[[ФК Мілан|Мілана]]». == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Барэзі Франка}} [[Катэгорыя:Ігракі ФК Мілан]] [[Катэгорыя:Футбалісты Італіі]] 2ottadlhbcsmet9rink261s48qqxwet 0 811969 5173939 2026-07-31T21:07:43Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «'''Рагавая падманка''' — цемнаколерны мінерал з групы амфібалаў, які ўваходзіць у склад магматычных і метамарфічных горных парод (напрыклад, у [[гнейс]] і [[амфібаліт]]). Колер чорны, цёмна-зялёны, бураваты. Бляск шкляны, на плоскасцях спайнасці — матавы аб...» 5173939 wikitext text/x-wiki '''Рагавая падманка''' — цемнаколерны мінерал з групы амфібалаў, які ўваходзіць у склад магматычных і метамарфічных горных парод (напрыклад, у [[гнейс]] і [[амфібаліт]]). Колер чорны, цёмна-зялёны, бураваты. Бляск шкляны, на плоскасцях спайнасці — матавы або перламутравы. Цвёрдасць ад 5 да 6 па [[шкала Моаса|шкале Моаса]]. Форма крышталяў кароткаслупковыя з шасцівугольным або васьмівугольным сячэннем, а таксама зярністыя агрэгаты. Складаны алюмасілікат кальцыю, магнію і жалеза. Утвараецца пры застыванні магмы альбо пад уплывам высокіх тэмператур і ціску ў зямной кары. З’яўляецца важным пародаўтваральным мінералам, які дапамагае вызначаць тыпы і ўзрост геалагічных утварэнняў. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Сілікаты (мінералы)]] 9zo6bxwxedfs9c8mzwwk3mbezbi82cw 5173941 5173939 2026-07-31T21:15:07Z JerzyKundrat 174 5173941 wikitext text/x-wiki [[Файл:Estonian Museum of Natural History Specimen No 191626 photo (g28 g28-351 1 jpg).jpg|thumb|Рагавая падманка.]] '''Рагавая падманка''' — цемнаколерны мінерал з групы амфібалаў, які ўваходзіць у склад магматычных і метамарфічных горных парод (напрыклад, у [[гнейс]] і [[амфібаліт]]). Колер чорны, цёмна-зялёны, бураваты. Бляск шкляны, на плоскасцях спайнасці — матавы або перламутравы. Цвёрдасць ад 5 да 6 па [[шкала Моаса|шкале Моаса]]. Форма крышталяў кароткаслупковыя з шасцівугольным або васьмівугольным сячэннем, а таксама зярністыя агрэгаты. Складаны алюмасілікат кальцыю, магнію і жалеза. Утвараецца пры застыванні магмы альбо пад уплывам высокіх тэмператур і ціску ў зямной кары. З’яўляецца важным пародаўтваральным мінералам, які дапамагае вызначаць тыпы і ўзрост геалагічных утварэнняў. {{Commonscat|}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Сілікаты (мінералы)]] 2imm7pr5frdvcxw54erqy3thtinpdcy 5173942 5173941 2026-07-31T22:58:20Z JerzyKundrat 174 5173942 wikitext text/x-wiki [[Файл:Estonian Museum of Natural History Specimen No 191626 photo (g28 g28-351 1 jpg).jpg|thumb|Рагавая падманка.]] '''Рагавая падманка''' — цемнаколерны мінерал з групы амфібалаў, які ўваходзіць у склад магматычных і метамарфічных горных парод (напрыклад, у [[гнейс]] і [[амфібаліт]]). Колер чорны, цёмна-зялёны, бураваты. Бляск шкляны, на плоскасцях спайнасці — матавы або перламутравы. Цвёрдасць ад 5 да 6 па [[шкала Моаса|шкале Моаса]]. Крышталі кароткаслупковыя з шасцівугольным або васьмівугольным сячэннем, а таксама зярністыя агрэгаты. Складаны алюмасілікат кальцыю, магнію і жалеза. Утвараецца пры застыванні магмы альбо пад уплывам высокіх тэмператур і ціску ў зямной кары. З’яўляецца важным пародаўтваральным мінералам, які дапамагае вызначаць тыпы і ўзрост геалагічных утварэнняў. {{Commonscat|}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Сілікаты (мінералы)]] hidxlt6jfynsy3dq534uf9x0u2s1euw 0 811970 5174037 2026-08-01T07:49:29Z DobryBrat 5701 Новая старонка: «{{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2011]] годзе. == Студзень == * [[21 студзеня]]: [[Мікалай Трафімавіч Чадовіч]] (62) — беларускі пісьменнік-фантаст. =...» 5174037 wikitext text/x-wiki {{Кароткае апісанне|інфармацыйная старонка-спіс у праекце Вікімедыя}} {{Інфармацыйны спіс}} У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у [[2011]] годзе. == Студзень == * [[21 студзеня]]: [[Мікалай Трафімавіч Чадовіч]] (62) — беларускі пісьменнік-фантаст. == Люты == * [[21 лютага]]: [[Рыд Сяргеевіч Таліпаў]] (62) — беларускі тэатральны рэжысёр. == Сакавік == * [[10 сакавіка]]: [[Янка Сіпакоў]] (75) — беларускі паэт. * [[30 сакавіка]]: [[Людміла Маркаўна Гурчанка]] (75) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, эстрадная спявачка, Народная артыстка СССР (1983). == Красавік == * [[22 красавіка]]: [[Сяргей Леанідавіч Лагун]] (22) — беларускі цяжкаатлет, сярэбраны (2009) і бронзавы (2010) прызёр чэмпіянатаў свету ў вагавой катэгорыі да 85 кг. == Май == * [[29 мая]]: [[Ферэнц Мадл]] (80) — венгерскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Венгрыі (2000—2005). == Чэрвень == * [[9 чэрвеня]]: [[Павел Андрэевіч Місько]] (80) — беларускі пісьменнік, празаік, паэт, публіцыст. == Ліпень == [[Файл:Kazimir Sviontek 03.jpg|150px|thumb|[[Казімір Свёнтак]]]]] * [[21 ліпеня]]: [[Казімір Свёнтак]] (96) — беларускі і польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч. == Жнівень == * [[16 жніўня]]: [[Андрэй Баюк]] (67) — славенскі дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Славеніі (2000). == Верасень == [[Файл:Ruslan Salei, 15 November 2007.PNG|150px|thumb|[[Руслан Альбертавіч Салей]]]]] * [[7 верасня]]: [[Руслан Альбертавіч Салей]] (36) — беларускі хакеіст, абаронца. == Кастрычнік == [[Файл:Muammar al-Gaddafi at the AU summit.jpg|150px|thumb|[[Муамар Кадафі]]]]] * [[20 кастрычніка]]: [[Муамар Кадафі]] (69) — лівійскі дзяржаўны дзеяч, Братэрскі правадыр і кіраўнік рэвалюцыі (1969—2011). == Лістапад == * [[19 лістапада]]: [[Валерый Мікалаевіч Раеўскі]] (72) — беларускі тэатральны рэжысёр, Народны артыст Беларусі (1998). == Снежань == [[Файл:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|150px|thumb|[[Кім Чэн Ір]]]]] [[Файл:Vaclav Havel cropped.jpg|150px|thumb|[[Вацлаў Гавел]]]]] * [[17 снежня]]: [[Кім Чэн Ір]] (70) — паўночнакарэйскі дзяржаўны дзеяч, Вялікі Кіраўнік Паўночнай Карэі (1993—2011). * [[18 снежня]]: [[Вацлаў Гавел]] (75) — чэхаславацкі і чэшскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Чэхіі і Чэхаславакіі (1989—1992), Прэзідэнт Чэхіі (1993—2003). == Гл. таксама == * [[Спіс народжаных у 2011 годзе]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Навігацыя}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Храналагічны пералік}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 2011 годзе| ]] [[Катэгорыя:Спісы памерлых паводле гадоў|2011]] nk9y78yezr32iun9sp5pbjx0q554x1e 4 811971 5174066 2026-08-01T10:13:21Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «'''Пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.»''' (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і...» 5174066 wikitext text/x-wiki '''Пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.»''' (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў, атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=169?}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |загаловак=Вялікі гістарычны атлас Беларусі |адказны=рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.] |месца=Мінск |выдавецтва=Белкартаграфія |год=2013 |том=2 |старонак=352 |isbn=978-985-508-245-4 |ref=ВГАБ2}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] 7z1q9ea0dqozlx9ji0xpyl9ltshwgz2 5174067 5174066 2026-08-01T10:14:14Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174067 wikitext text/x-wiki '''Спіс населеных пунктаў беларускіх зямель у канцы XVIII стагоддзя''' — пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на Генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў, атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=169?}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ2|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |загаловак=Вялікі гістарычны атлас Беларусі |адказны=рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.] |месца=Мінск |выдавецтва=Белкартаграфія |год=2013 |том=2 |старонак=352 |isbn=978-985-508-245-4 |ref=ВГАБ2}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] lk89tcgh7wqjgl2y5b9x9wl2h5vgkhs 5174070 5174067 2026-08-01T10:21:19Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174070 wikitext text/x-wiki '''Спіс населеных пунктаў беларускіх зямель у канцы XVIII стагоддзя''' — пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на Генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў, атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=348}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|ref=ВГАБ}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Беларускія землі ў канцы XVIII стагоддзя|аўтар=[[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Л. Насевіч]]|старонкі=348|ref=Насевіч}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Прынцыпы перадачы назваў паселішчаў|аўтар=[[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Я. Анішчанка]], [[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Насевіч]]|старонкі=68-69|ref=Анішчанка, Насевіч}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] 9hwnunfujopxhb6b8d782ajc1o50czx 5174079 5174070 2026-08-01T10:31:01Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5174079 wikitext text/x-wiki '''Спіс населеных пунктаў беларускіх зямель у канцы XVIII стагоддзя''' — пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на Генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: [[Атлас Мінскай губерні (1800)|Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў]], атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=348}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|ref=ВГАБ}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Беларускія землі ў канцы XVIII стагоддзя|аўтар=[[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Л. Насевіч]]|старонкі=348|ref=Насевіч}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Прынцыпы перадачы назваў паселішчаў|аўтар=[[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Я. Анішчанка]], [[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Насевіч]]|старонкі=68-69|ref=Анішчанка, Насевіч}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] lzt7f7q06syzefhdedgh9qpiu4qrrjp 5174082 5174079 2026-08-01T10:35:03Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Спіс населеных пунктаў Беларусі ў канцы XVIII стагоддзя]] у [[Вікіпедыя:Праект:Словаспісы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі/Беларускія землі ў канцы XVIII ст.]] 5174079 wikitext text/x-wiki '''Спіс населеных пунктаў беларускіх зямель у канцы XVIII стагоддзя''' — пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на Генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: [[Атлас Мінскай губерні (1800)|Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў]], атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=348}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|ref=ВГАБ}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Беларускія землі ў канцы XVIII стагоддзя|аўтар=[[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Л. Насевіч]]|старонкі=348|ref=Насевіч}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Прынцыпы перадачы назваў паселішчаў|аўтар=[[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Я. Анішчанка]], [[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Насевіч]]|старонкі=68-69|ref=Анішчанка, Насевіч}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] lzt7f7q06syzefhdedgh9qpiu4qrrjp 5174085 5174082 2026-08-01T10:37:34Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Літаратура */ 5174085 wikitext text/x-wiki '''Спіс населеных пунктаў беларускіх зямель у канцы XVIII стагоддзя''' — пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на Генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: [[Атлас Мінскай губерні (1800)|Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў]], атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=348}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|ref=ВГАБ}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Беларускія землі ў канцы XVIII стагоддзя|аўтар=[[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Я. Анішчанка]], [[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Насевіч]]|старонкі=68—69|ref=Анішчанка, Насевіч}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Прынцыпы перадачы назваў паселішчаў|аўтар=[[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Л. Насевіч]]|старонкі=348|ref=Насевіч}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] 3wtm8mogxfwhw76y5gr4oni2a1bfy90 5174090 5174085 2026-08-01T10:49:14Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Спіс населеных пунктаў */ 5174090 wikitext text/x-wiki '''Спіс населеных пунктаў беларускіх зямель у канцы XVIII стагоддзя''' — пералік гістарычных населеных пунктаў, зафіксаваных на Генеральнай карце «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» (маштаб 1:300 000), якая ўвайшла ў 2-гі том «[[Вялікі гістарычны атлас Беларусі|Вялікага гістарычнага атласа Беларусі]]» (2013). Генеральная карта і складзены на яе аснове паказальнік адлюстроўваюць стан рассялення пераважна напярэдадні [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] у 1772 годзе. Агулам на карце адзначана 23 173 населеныя пункты, з якіх 17 348 знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай [[Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]]. Інфармацыя пра рэлігійную прыналежнасць цэркваў і манастыроў таксама прывязана да 1772 года, без уліку наступнай нераўнапраўнай рэлігійнай канверсіі{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Пры распрацоўцы карты і спіса выкарыстоўваўся шырокі масіў архіўных крыніц. Асновай паслужылі матэрыялы рэвізій (люстрацый) дзяржаўных уладанняў 1765—1766 гадоў, тарыфы падымнага падатку 1775 і 1784—1785 гадоў, а таксама пазнейшыя картаграфічныя крыніцы: [[Атлас Мінскай губерні (1800)|Атлас Мінскай губерні 1797—1800 гадоў]], атласы Гродзенскай і Віленскай губерняў пачатку XIX стагоддзя{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=68}}. Гістарычныя назвы паселішчаў, якія ў арыгінальных дакументах фіксаваліся пераважна [[Польская мова|па-польску]] ці [[Руская мова|па-расійску]], перадаваліся на сучасную беларускую мову [[Транслітарацыя|транслітарацыйным]] метадам з захаваннем нормаў сучаснай беларускай арфаграфіі. Гэта рабілася дзеля максімальна дакладнага ўзнаўлення аўтэнтычнага гучання тапонімаў, якім яно было ў вусным маўленні мясцовых жыхароў{{sfn|Насевіч|2013|с=348}}. Населеныя пункты ў спісе дыферэнцыяваны паводле тыпу (гарады, мястэчкі, вёскі і інш.) і паводле формы ўласнасці. Пры вызначэнні ўласнікаў перавага аддавалася доўгатэрміновым і афіцыйным формам уладання (дзяржаўныя [[Каралеўшчына|каралеўшчыны]], буйныя магнацкія [[Латыфундыя|латыфундыі]], маёнткі каталіцкай і ўніяцкай царквы, уладанні дробнай шляхты), а не фактычным ці часовым карыстальнікам накшталт [[Арандатар|арандатараў]]{{sfn|Анішчанка, Насевіч|2013|с=69}}. == Спіс населеных пунктаў == {| class="wikitable sortable" |- ! Назва ! Тып ! Варыянты назвы ! Сучасная назва ! Маёнтак ! Уладанне ! Павет ВКЛ, краіна ! Сучасная прына-лежнасць ! Вобласць ! Раён ! Карта і індэкс ! Зноска |- | [[Абаб’е]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Пошта Абаб’е (Браслаўскі раён)|Пошта Абаб’е]] | Абаб’е | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Цяцерын | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абадоўцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абадоўцы (Вілейскі раён)|Абадоўцы]] | Ілія | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Вілейскі раён|Вілейскі]] | 90, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абакумы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абакумы (Лоеўскі раён)|Абакумы]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Лоеўскі раён|Лоеўскі]] | 114, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалікшты | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалікшты (Браслаўскі раён)|Абалікшты]] | Пеліканы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Заазер’е | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абалонне]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Лявонпаль | [[Лапацінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Полацкі раён)|Абалонне]] | Туроўля | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Полацкі раён|Полацкі]] | 77, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абалонне | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абалонне (Шумілінскі раён)|Абалонне]] | Вула | [[Рэвуты (род)|Рэвуты]]? | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Шумілінскі раён|Шумілінскі]] | 83, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абаляны | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абаляны (Браслаўскі раён)|Абаляны]] | Дрысвяты | дзяржаўная маёмасць | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Браслаўскі раён|Браслаўскі]] | 75, Г-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абёж]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Утуга | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абёз | засценак | [[Абюзь]] | [[Абёз (Барысаўскі раён)|Абёз]] | Зембін | [[Храптовічы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] | 83, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абель]] | мястэчка | [[Абелі]] | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абелькавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абелькавічы (Дзятлаўскі раён)|Абелькавічы]] | Абелькавічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Слонімскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Слонімскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Дзятлаўскі раён|Дзятлаўскі]] | 99, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абідава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Абідава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Навагрудскі раён|Навагрудскі]] | 99, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- |- | Абідавічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абідавічы]] | Новы Быхаў | [[Сапегі]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Магілёўская вобласць|Магілёўская]] | [[Быхаўскі раён|Быхаўскі]] | 103, В-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абідаўка | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Атрадная (Сенненскі раён)|Атрадная]] (да 1964 Абідаўка) | Высокі Гарадзец | [[Юдыцкія]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Сенненскі раён|Сенненскі]] | 83, Д-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абідаўка]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Рай | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Мсціслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Мсціслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 94, Б-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абіземля | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абіземля (Лагойскі раён)|Абіземля]] | Лагойск | [[Тышкевічы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Лагойскі раён|Лагойскі]] | 110, Б-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абідзіна | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абідзіна]] | Езярышча | дзяржаўная маёмасць | [[Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Віцебскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Гарадоцкі раён|Гарадоцкі]] | 78, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абітокі | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | да 1976 Абітокі | Слабада | [[Дамініканцы|дамініканцы]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Расонскі раён|Расонскі]] | 77, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абкарты]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Аквенты | [[Тышкевічы]] | [[Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Браслаўскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, Г-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Аблашкі | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Блажкі]] | Горкі | [[Салагубы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Магілёўская вобласць|Магілёўская]] | [[Горацкі раён|Горацкі]] | 94, А-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Аблічнае]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | [[Азлічнае]] | ''не існуе'' | Аблічнае | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Віцебскі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абольцы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Клябань (Талачынскі раён)|Клябань]] | Абольцы | [[Каталіцкая царква|касцёл]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Талачынскі раён|Талачынскі]] | 84, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абольцы | мястэчка | | [[Абольцы]] | Смаляны | [[Сангушкі]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Талачынскі раён|Талачынскі]] | 84, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абоўкі]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Рудня | [[Агінскія]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 85, Б-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абражэева]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Доласцы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, Д-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абразеева]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Асвея | [[Гільзены]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абрамава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Пятроўшчына | [[Францысканцы|францысканцы]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 73, Г-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абрамава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Тродзевічы | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Расонскі раён|Расонскі]] | 77, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абрамаўка | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абраімаўка (Дрыбінскі раён)|Абраімаўка]] | Горы | [[Салагубы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Магілёўская вобласць|Магілёўская]] | [[Дрыбінскі раён|Дрыбінскі]] | 94, В-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абрамаўка | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абрамаўка (Рэчыцкі раён)|Абрамаўка]] | Гомель | дзяржаўная маёмасць | [[Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Рэчыцкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Рэчыцкі раён|Рэчыцкі]] | 113, Г-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абрамаўшчына | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абрамаўшчына 1]] | Жодзішкі | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Ашмянскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Смаргонскі раён|Смаргонскі]] | 81, Д-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абрамаўшчына | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абрамаўшчына (Валожынскі раён)|Абрамаўшчына]] | Івянец | [[Салагубы]] | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Валожынскі раён|Валожынскі]] | 90, Г-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абрамы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абрамы (Мядзельскі раён)|Абрамы]] | Кабыльнік | [[Хамінскія]] | [[Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Ашмянскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Мядзельскі раён|Мядзельскі]] | 81, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Аброва | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | [[Аброў]] | [[Аброва (Івацэвіцкі раён)|Аброва]] | Аброва | [[Бернардзінцы|бернардзінцы]] | [[Пінскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Пінскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкая]] | [[Івацэвіцкі раён|Івацэвіцкі]] | 108, В-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Аброткі]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | [[Абродкі]] | ''не існуе'' | Чаркасы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Дзяржынскі раён|Дзяржынскі]] | 90, Д-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Аброў | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Аброва (Іванаўскі раён)|Аброва]] | Аброў | [[Бенедыктынцы|бенедыктыны]] | [[Пінскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Пінскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкая]] | [[Іванаўскі раён|Іванаўскі]] | 108, Д-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Аброўская Волька | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Вулька Аброўская]] | Аброва | [[Бернардзінцы|бернардзінцы]] | [[Пінскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Пінскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкая]] | [[Івацэвіцкі раён|Івацэвіцкі]] | 108, Б-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абруб]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Друя | [[Сапегі]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 75, Б-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абруб | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абруб Беразвецкі]] | Беразвеч | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкі]] | 82, А-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абруб | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абруб (Глыбоцкі раён)|Абруб]] | Глыбокае | [[Кармеліты|кармеліты]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкі]] | 82, Б-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абруб | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абруб (Шчучынскі раён)|Абруб]] | Астрын | дзяржаўная маёмасць | [[Лідскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Лідскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Шчучынскі раён|Шчучынскі]] | 88, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абузер’е | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | [[Абязер’е]] | [[Абузер’е (Чашніцкі раён)|Абузер’е]] | Абузер’е | [[Францысканцы|францысканцы]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Чашніцкі раён|Чашніцкі]] | 83, Г-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Верхнядзвінскі раён)|Абухава]] | Свіркі | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, Б-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Мёрскі раён)|Абухава]] | Гаравая | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Мёрскі раён|Мёрскі]] | 76, Д-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Віцебскі раён)|Абухава]] | Абухава | [[Базыльянскі ордэн|базыльяны]] | [[Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Віцебскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Віцебскі раён|Віцебскі]] | 84, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Віцебскі раён)|Абухава]] | Абухава | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Віцебскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Віцебскі раён|Віцебскі]] | 84, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Бешанковіцкі раён)|Абухава]] | Астроўна | [[Пацеі]] | [[Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Віцебскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Бешанковіцкі раён|Бешанковіцкі]] | 84, Б-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Аршанскі раён)|Абухава]] | Лаўзань | [[Пацеі]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Магілёўская вобласць|Магілёўская]] | [[Аршанскі раён|Аршанскі]] | 94, Г-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухава | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухава (Гродзенскі раён)|Абухава]] | Горадна | дзяржаўная маёмасць | [[Гарадзенскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Гарадзенскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Гродзенскі раён|Гродзенскі]] | 97, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абухаўшчына | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абухаўшчына (Калінкавіцкі раён)|Абухаўшчына]] | Абухаўшчына | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Мазырскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Мазырскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гомельская вобласць|Гомельская]] | [[Калінкавіцкі раён|Калінкавіцкі]] | 121, Б-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абухова]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Сволна | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскі]] | 76, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абухова]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Астроўна | [[Пацеі]] | [[Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Віцебскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Віцебская вобласць|Віцебская]] | [[Сенненскі раён|Сенненскі]] | 84, В-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абуховічы | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абуховічы (Гродзенскі раён)|Абуховічы]] | Абуховічы | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Гарадзенскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Гарадзенскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Гродзенскі раён|Гродзенскі]] | 97, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абухоўцы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | [[Абуховічы]] | ''не існуе'' | Абухоўцы | уніяцкі архімандрыт | [[Навагрудскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Навагародскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Слуцкі раён|Слуцкі]] | 101, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Абходы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | ''не існуе'' | Себеж | [[Радзівілы]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, В-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абчак | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Абчак (Мінскі раён)|Абчак]] | Трасцянец | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Менскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Менскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Мінскі раён|Мінскі]] | 91, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Абчуга | мястэчка | | [[Абчуга]] | Чарэя | [[Сапегі]] | [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Мінская вобласць|Мінская]] | [[Крупскі раён|Крупскі]] | 92, А-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авелі]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | | | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, В-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Аверкава]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Полацк | дзяржаўная маёмасць | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | Авечкі | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | [[Сасноўка (Смаргонскі раён)|Сасноўка]] (да 1964 Авечкі) | Войстам | [[Каталіцкая царква|касцёл]] | [[Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Ашмянскі]] | {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | [[Гродзенская вобласць|Гродзенская]] | [[Смаргонскі раён|Смаргонскі]] | 81, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авіжанцы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Голна | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Гарадзенскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Гарадзенскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 87, Б-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авіжаны]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Голна | [[Таварыства Ісуса|езуіты]] | [[Гарадзенскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Гарадзенскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 87, Б-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінікі]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Таўрагіні | віленскі біскуп | [[Вількамірскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Вількамірскі]] | {{Сцягафікацыя|Літва}} | | | 74, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінішча]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Нішча | [[Агінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, Д-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінішчы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Полацк | дзяржаўная маёмасць | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, Г-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінішчы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Коўпіна | [[Агінскія]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 72, Г-3 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінішчы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Полацк | дзяржаўная маёмасць | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-2 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінішчы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | [[Вялікія Авінішчы]] | | Невель | [[Радзівілы]] | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 77, А-4 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |- | [[Авінішчы]] | {{Падказка|вёска|вёска, фальварак}} | | | Спаскае | {{Падказка|шляхта|уладанне прадстаўнікоў дробнай шляхты, без пазначэння прозвішча}} | [[Полацкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Полацкі]] | {{Сцягафікацыя|Расія}} | | | 78, А-1 | {{sfn|ВГАБ|2013|с=170}} |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|ref=ВГАБ}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Беларускія землі ў канцы XVIII стагоддзя|аўтар=[[Яўген Канстанцінавіч Анішчанка|Я. Анішчанка]], [[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Насевіч]]|старонкі=68—69|ref=Анішчанка, Насевіч}} ** {{крыніцы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі|том=2|артыкул=Прынцыпы перадачы назваў паселішчаў|аўтар=[[Вячаслаў Леанідавіч Насевіч|В. Л. Насевіч]]|старонкі=348|ref=Насевіч}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] lo3epdyh8hx8dathdv650lbz3ehiiqn 1 811972 5174069 2026-08-01T10:21:01Z M.L.Bot 261 /* Пустыя зноскі */ новы падраздзел 5174069 wikitext text/x-wiki == Пустыя зноскі == Вітаю, @[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]]. Растлумачце, калі ласка, сэнс сваіх дзеянняў па расстаноўцы пустых зносак. Ставіце зноску на старонку гімназіі "Об учреждении", дзе наогул ніякага зместу, а пагатоў пра Счасную -- навошта, у чым мэта? Далей, ставіце зноску на фрагмент нейкай кнігі, дзе вядзецца пра паступовае спынення выкладання на беларускай у 1950-я гады, Счасная там таксама не згадана -- навошта, у чым сэнс такой зноскі? Наўрад ці фальшывыя зноскі, якія нічога не пацвярджаюць, паспрыяюць артыкулу. Хутчэй наадварот. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 1 жніўня 2026 (+03) 64g1gzcwmsk3ut1cwva6i22s4pycisi 5174091 5174069 2026-08-01T10:51:49Z Petrachkov 171795 /* Пустыя зноскі */ Адказ 5174091 wikitext text/x-wiki == Пустыя зноскі == Вітаю, @[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]]. Растлумачце, калі ласка, сэнс сваіх дзеянняў па расстаноўцы пустых зносак. Ставіце зноску на старонку гімназіі "Об учреждении", дзе наогул ніякага зместу, а пагатоў пра Счасную -- навошта, у чым мэта? Далей, ставіце зноску на фрагмент нейкай кнігі, дзе вядзецца пра паступовае спынення выкладання на беларускай у 1950-я гады, Счасная там таксама не згадана -- навошта, у чым сэнс такой зноскі? Наўрад ці фальшывыя зноскі, якія нічога не пацвярджаюць, паспрыяюць артыкулу. Хутчэй наадварот. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 1 жніўня 2026 (+03) :То есць, трэба толькi такiя, дзе канкрэтна есць як iмя?? Прашу прабачэння, не спецыяльне. Думаў, што яны таксама,будуць залiчаны як ў кантэксце, якi паказвае становiшча мовы у школе ў тыя часы . Я прыняў Вашу раду, звярнуўся да гiмназыi, але адказ пакуль не адтрымаў ад ix. Пакуль канкрэтных зносак з яе iменем няма. Працягваю ажыцяўляць поiск, ўпэўнены, што знойдзецца яшчэ матэрыял, але трэба пачакаць. Ужо звярнуўся да некаторых афiцыйных улад, жду ix адказу. Пошукi працягваю далей. Зразумею ўсе ўмовы Вiкiпедыi, але Прашло многога часу, нiкто не ажыцяўляў у тыя гады фота, вiдео....гэта цераз любое мерапрыемства пряныта як фотасправаздачу прадстаўляць, а вучням за 70+, альбо каля гэтага... :Пакуль так як есць. Сколька яшчэ есць часу каб пакуль заставiць артыкул у такiм выглядзе?? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 13:51, 1 жніўня 2026 (+03) kxeygz7h5wpmc779xoufk40wpamugxi 5174094 5174091 2026-08-01T11:01:55Z Petrachkov 171795 /* Пустыя зноскі */ Адказ 5174094 wikitext text/x-wiki == Пустыя зноскі == Вітаю, @[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]]. Растлумачце, калі ласка, сэнс сваіх дзеянняў па расстаноўцы пустых зносак. Ставіце зноску на старонку гімназіі "Об учреждении", дзе наогул ніякага зместу, а пагатоў пра Счасную -- навошта, у чым мэта? Далей, ставіце зноску на фрагмент нейкай кнігі, дзе вядзецца пра паступовае спынення выкладання на беларускай у 1950-я гады, Счасная там таксама не згадана -- навошта, у чым сэнс такой зноскі? Наўрад ці фальшывыя зноскі, якія нічога не пацвярджаюць, паспрыяюць артыкулу. Хутчэй наадварот. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 1 жніўня 2026 (+03) :То есць, трэба толькi такiя, дзе канкрэтна есць як iмя?? Прашу прабачэння, не спецыяльне. Думаў, што яны таксама,будуць залiчаны як ў кантэксце, якi паказвае становiшча мовы у школе ў тыя часы . Я прыняў Вашу раду, звярнуўся да гiмназыi, але адказ пакуль не адтрымаў ад ix. Пакуль канкрэтных зносак з яе iменем няма. Працягваю ажыцяўляць поiск, ўпэўнены, што знойдзецца яшчэ матэрыял, але трэба пачакаць. Ужо звярнуўся да некаторых афiцыйных улад, жду ix адказу. Пошукi працягваю далей. Зразумею ўсе ўмовы Вiкiпедыi, але Прашло многога часу, нiкто не ажыцяўляў у тыя гады фота, вiдео....гэта цераз любое мерапрыемства пряныта як фотасправаздачу прадстаўляць, а вучням за 70+, альбо каля гэтага... :Пакуль так як есць. Сколька яшчэ есць часу каб пакуль заставiць артыкул у такiм выглядзе?? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 13:51, 1 жніўня 2026 (+03) ::А можна як варыянт выдаліць гэтыя сцвярджэнні ў тэксце, калі я ўжо не знайду сведчанняў гэтаму, але пакінуць сам артыкул? Хай нават у такiм кароткім варыянце, хоць на адну прапанову, дзе ёсць ужо хоць нейкія пацверджаныя спасылкі?? А пазней, я ўжо калі знайду новы матэрыял i сцвярджэннi, якiя можа з часам знайдуцца i ix апублiкуюць, то дапоўню старонку? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 14:01, 1 жніўня 2026 (+03) sa6j09qzkx8yrnyi34xhg0d12l7i3ed 5174098 5174094 2026-08-01T11:26:11Z M.L.Bot 261 /* Пустыя зноскі */ Адказ 5174098 wikitext text/x-wiki == Пустыя зноскі == Вітаю, @[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]]. Растлумачце, калі ласка, сэнс сваіх дзеянняў па расстаноўцы пустых зносак. Ставіце зноску на старонку гімназіі "Об учреждении", дзе наогул ніякага зместу, а пагатоў пра Счасную -- навошта, у чым мэта? Далей, ставіце зноску на фрагмент нейкай кнігі, дзе вядзецца пра паступовае спынення выкладання на беларускай у 1950-я гады, Счасная там таксама не згадана -- навошта, у чым сэнс такой зноскі? Наўрад ці фальшывыя зноскі, якія нічога не пацвярджаюць, паспрыяюць артыкулу. Хутчэй наадварот. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 1 жніўня 2026 (+03) :То есць, трэба толькi такiя, дзе канкрэтна есць як iмя?? Прашу прабачэння, не спецыяльне. Думаў, што яны таксама,будуць залiчаны як ў кантэксце, якi паказвае становiшча мовы у школе ў тыя часы . Я прыняў Вашу раду, звярнуўся да гiмназыi, але адказ пакуль не адтрымаў ад ix. Пакуль канкрэтных зносак з яе iменем няма. Працягваю ажыцяўляць поiск, ўпэўнены, што знойдзецца яшчэ матэрыял, але трэба пачакаць. Ужо звярнуўся да некаторых афiцыйных улад, жду ix адказу. Пошукi працягваю далей. Зразумею ўсе ўмовы Вiкiпедыi, але Прашло многога часу, нiкто не ажыцяўляў у тыя гады фота, вiдео....гэта цераз любое мерапрыемства пряныта як фотасправаздачу прадстаўляць, а вучням за 70+, альбо каля гэтага... :Пакуль так як есць. Сколька яшчэ есць часу каб пакуль заставiць артыкул у такiм выглядзе?? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 13:51, 1 жніўня 2026 (+03) ::А можна як варыянт выдаліць гэтыя сцвярджэнні ў тэксце, калі я ўжо не знайду сведчанняў гэтаму, але пакінуць сам артыкул? Хай нават у такiм кароткім варыянце, хоць на адну прапанову, дзе ёсць ужо хоць нейкія пацверджаныя спасылкі?? А пазней, я ўжо калі знайду новы матэрыял i сцвярджэннi, якiя можа з часам знайдуцца i ix апублiкуюць, то дапоўню старонку? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 14:01, 1 жніўня 2026 (+03) :::@[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]], артыкул пра Счасную, адпаведна, зноскі хоць бы ускосна мусяць пацвярджаць звесткі пра яе, якія пададзены ў артыкуле. А тыя зноскі, што Вы паставілі вядуць проста ў пустату, што яны пацвярджаюць абсалютна не ясна. Таму і была просьба растлумачыць, якія мэты былі ў гэтых зносак, для чаго яны пастаўлены. Артыкул у такім стане можа быць даволі доўга, калі бачна, што над ім працуюць і ёсць перспектыва. Кнігу серыі "Памяць" пра Маладзечна і Маладзечанскі раён спрабавалі глядзець? У інтэрнеце яе няма, шкада, а там хоць кароткая даведка пра Счасную можа быць. Цяпер няма вялікага сэнсу штосьці выдаляць з тэксту. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:26, 1 жніўня 2026 (+03) sm4nxwiunvzqin5ynrknprb3zfzu1ov 5174112 5174098 2026-08-01T11:54:21Z Petrachkov 171795 /* Пустыя зноскі */ Адказ 5174112 wikitext text/x-wiki == Пустыя зноскі == Вітаю, @[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]]. Растлумачце, калі ласка, сэнс сваіх дзеянняў па расстаноўцы пустых зносак. Ставіце зноску на старонку гімназіі "Об учреждении", дзе наогул ніякага зместу, а пагатоў пра Счасную -- навошта, у чым мэта? Далей, ставіце зноску на фрагмент нейкай кнігі, дзе вядзецца пра паступовае спынення выкладання на беларускай у 1950-я гады, Счасная там таксама не згадана -- навошта, у чым сэнс такой зноскі? Наўрад ці фальшывыя зноскі, якія нічога не пацвярджаюць, паспрыяюць артыкулу. Хутчэй наадварот. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 1 жніўня 2026 (+03) :То есць, трэба толькi такiя, дзе канкрэтна есць як iмя?? Прашу прабачэння, не спецыяльне. Думаў, што яны таксама,будуць залiчаны як ў кантэксце, якi паказвае становiшча мовы у школе ў тыя часы . Я прыняў Вашу раду, звярнуўся да гiмназыi, але адказ пакуль не адтрымаў ад ix. Пакуль канкрэтных зносак з яе iменем няма. Працягваю ажыцяўляць поiск, ўпэўнены, што знойдзецца яшчэ матэрыял, але трэба пачакаць. Ужо звярнуўся да некаторых афiцыйных улад, жду ix адказу. Пошукi працягваю далей. Зразумею ўсе ўмовы Вiкiпедыi, але Прашло многога часу, нiкто не ажыцяўляў у тыя гады фота, вiдео....гэта цераз любое мерапрыемства пряныта як фотасправаздачу прадстаўляць, а вучням за 70+, альбо каля гэтага... :Пакуль так як есць. Сколька яшчэ есць часу каб пакуль заставiць артыкул у такiм выглядзе?? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 13:51, 1 жніўня 2026 (+03) ::А можна як варыянт выдаліць гэтыя сцвярджэнні ў тэксце, калі я ўжо не знайду сведчанняў гэтаму, але пакінуць сам артыкул? Хай нават у такiм кароткім варыянце, хоць на адну прапанову, дзе ёсць ужо хоць нейкія пацверджаныя спасылкі?? А пазней, я ўжо калі знайду новы матэрыял i сцвярджэннi, якiя можа з часам знайдуцца i ix апублiкуюць, то дапоўню старонку? [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 14:01, 1 жніўня 2026 (+03) :::@[[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]], артыкул пра Счасную, адпаведна, зноскі хоць бы ускосна мусяць пацвярджаць звесткі пра яе, якія пададзены ў артыкуле. А тыя зноскі, што Вы паставілі вядуць проста ў пустату, што яны пацвярджаюць абсалютна не ясна. Таму і была просьба растлумачыць, якія мэты былі ў гэтых зносак, для чаго яны пастаўлены. Артыкул у такім стане можа быць даволі доўга, калі бачна, што над ім працуюць і ёсць перспектыва. Кнігу серыі "Памяць" пра Маладзечна і Маладзечанскі раён спрабавалі глядзець? У інтэрнеце яе няма, шкада, а там хоць кароткая даведка пра Счасную можа быць. Цяпер няма вялікага сэнсу штосьці выдаляць з тэксту. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:26, 1 жніўня 2026 (+03) ::::Справа яшчэ ў тым, што фізічна я знаходжуся ў Санкт-Пецярбургу. Я нават не магу адкрыць гэтыя спасылкі, які дадаў...мабыць, для гэтага VPN патрэбны... Я не магу адкрыць афіцыйны сайт гімназіі, бібліятэкі. Н,iчога беларускага з канчаткам " by. " ::::Ліст напісаў дырэктару гімназіі, але нават не ведаю, дакладны гэтат адрас ці не, магчыма дырэктар яшчэ ў адпачынку, і яшчэ прачытае мой ліст. Пра кнігу гэтую ведаю, яна 2002 года выдання. Яе можна тольki купiць, хаця Алiса з Яндэкса сцвярджае, што Яна есць там.....Я сам навуковец, кандыдат педагагiчных навук і ўмею працаваць з крыніцамі. Але, спасылкі , якія былі мною ўстаўленыя- я нават не магу іх адкрыць і праглядзець... Над артыкулам буду працаваць i далей, магчыма атрымаецца выйсці яшчэ на гімназію і яны з часам дапамогуць і знойдуць, можа быць, яшчэ той матэрыял, пра які я яшчэ не ведаю. Шчыра дзякую за магчымасць дапрацаваць артыкул! [[Удзельнік:Petrachkov|Petrachkov]] ([[Размовы з удзельнікам:Petrachkov|размовы]]) 14:54, 1 жніўня 2026 (+03) px0edn4m7hho47iu2viqh9nfo9trdel 0 811973 5174083 2026-08-01T10:35:03Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Спіс населеных пунктаў Беларусі ў канцы XVIII стагоддзя]] у [[Вікіпедыя:Праект:Словаспісы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі/Беларускія землі ў канцы XVIII ст.]] 5174083 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вікіпедыя:Праект:Словаспісы/Вялікі гістарычны атлас Беларусі/Беларускія землі ў канцы XVIII ст.]] ln6fdtvc63jbh4e6x152fqq48sylim2 0 811974 5174086 2026-08-01T10:42:27Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Мсціслаўскі павет]] 5174086 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мсціслаўскі павет ]] nh8qr2l71u49uzcqlyuqoprcclcwyc6 5174087 5174086 2026-08-01T10:42:52Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Мэта перасылкі зменена з [[Мсціслаўскі павет]] на [[Мсціслаўскае ваяводства]] 5174087 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мсціслаўскае ваяводства]] 1fukvhb89fo4kn94ic5hi85bws8k3f3 0 811975 5174096 2026-08-01T11:17:01Z Aliaksei Lastouski 75892 Створана перакладам старонкі «[[:ru:Special:Redirect/revision/143757374|Каминский, Цезарь Францович]]» 5174096 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}}'''Цэзары Камінскі''' ([[Польская мова|пол]]. ''Cezary Kamiński'', [[Руская мова|рус]]. ''Цезарь Францович Каминский'', [[1765]] - [[20 сакавіка]] [[1827]], [[Пінскі Лешчанскі манастыр]]) — [[астраном]], прадстаўнік Віленскай астранамічнай школы, правінцыял [[Ордэн Базыльян|ордэну базыльянаў]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1765 годзе ў сям'і навагрудскага [[Ротмістр|ротмістра]] Францішка Камінскага і яго жонкі Францішкі з роду Якубоўскіх (украінскі гісторык Дз. Т. Блажэёўскі сцвярджае, што маці Цэзарыя Камінскага звалі Кацярына). Выхоўваўся ў базыльянскай школе, у 1781 годзе ўступіў у манаства ў Беразавецкім базыльянскім манастыры, у 1790 годзе быў рукапаложаны ў святары, потым вучыўся ў [[Рым|Рыме]] у [[Калегіум Святога Афанасія|Папскім грэчаскім калегіуме святога Афанасія]]. У 1797 годзе Літоўская [[адукацыйная камісія]] прызначыла Камінскага [[Ад’юнкт|ад'юнктам]] астраноміі і памочнікам астраномa [[Віленская астранамічная абсерваторыя|абсерваторыі]] [[Галоўная літоўская школа|Галоўнай літоўскай школы]]. Пасля выхаду ў адстаўку прафесара [[Ігнацій Якаўлевіч Рэшка|Ігнація Якаўлевіча Рэшкі]] у 1808 годзе Камінскі да 1814 года выкладаў астраномію паводле новай, самім ім складзенай праграмы. Калі войскі [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] увайшлі ў Вільню, Камінскі стаў членам Камісіі асветы і рэлігіі, якая дзейнічала пад кіраўніцтвам [[Ян Снядэцкі|Яна Снядэцкага]], і разам з О. Ленартовічам і Адрыянам Глаўняй прадстаўляў у ёй інтарэсы Уніяцкай Царквы ў Літве і Беларусі. Камінскі двойчы абіраўся правінцыялам Літоўскай правінцыі базыльянаў. Ён быў дзейсным абаронцам базыльянскага ордэна у дарэформенным перыядзе уніі ў Заходняй Расіі. Памёр 20 сакавіка 1827 года ў [[Пінскі Лешчанскі манастыр|Пінскім Лешчанскім манастыры]]. [[Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Грэчаскага калегіума]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Пінску]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1827 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 20 сакавіка]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1765 годзе]] iic9b6rlebp10aa8c7ihfk7c861v4t3 5174097 5174096 2026-08-01T11:17:42Z Aliaksei Lastouski 75892 5174097 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}}'''Цэзары Камінскі''' ([[Польская мова|пол]]. ''Cezary Kamiński'', [[Руская мова|рус]]. ''Цезарь Францович Каминский'', [[1765]] - [[20 сакавіка]] [[1827]], [[Пінскі Лешчанскі манастыр]]) — [[астраном]], прадстаўнік Віленскай астранамічнай школы, правінцыял [[Ордэн Базыльян|ордэну базыльянаў]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1765 годзе ў сям'і навагрудскага [[Ротмістр|ротмістра]] Францішка Камінскага і яго жонкі Францішкі з роду Якубоўскіх (украінскі гісторык Дз. Т. Блажэёўскі сцвярджае, што маці Цэзарыя Камінскага звалі Кацярына). Выхоўваўся ў базыльянскай школе, у 1781 годзе ўступіў у манаства ў Беразавецкім базыльянскім манастыры, у 1790 годзе быў рукапаложаны ў святары, потым вучыўся ў [[Рым|Рыме]] у [[Калегіум Святога Афанасія|Папскім грэчаскім калегіуме святога Афанасія]]. У 1797 годзе Літоўская [[адукацыйная камісія]] прызначыла Камінскага [[Ад’юнкт|ад'юнктам]] астраноміі і памочнікам астраномa [[Віленская астранамічная абсерваторыя|абсерваторыі]] [[Галоўная літоўская школа|Галоўнай літоўскай школы]]. Пасля выхаду ў адстаўку прафесара [[Ігнацій Якаўлевіч Рэшка|Ігнація Якаўлевіча Рэшкі]] у 1808 годзе Камінскі да 1814 года выкладаў астраномію паводле новай, самім ім складзенай праграмы. Калі войскі [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] увайшлі ў Вільню, Камінскі стаў членам Камісіі асветы і рэлігіі, якая дзейнічала пад кіраўніцтвам [[Ян Снядэцкі|Яна Снядэцкага]], і разам з О. Ленартовічам і Адрыянам Глаўняй прадстаўляў у ёй інтарэсы Уніяцкай Царквы ў Літве і Беларусі. Камінскі двойчы абіраўся правінцыялам Літоўскай правінцыі базыльянаў. Ён быў дзейсным абаронцам базыльянскага ордэна у дарэформенным перыядзе уніі ў Заходняй Расіі. Памёр 20 сакавіка 1827 года ў [[Пінскі Лешчанскі манастыр|Пінскім Лешчанскім манастыры]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Камінскі Цэзары}} [[Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Грэчаскага калегіума]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Пінску]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1827 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 20 сакавіка]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1765 годзе]] 9ufux8ofiixak4d2drszo7mmhvcj5h8 5174104 5174097 2026-08-01T11:35:32Z Aliaksei Lastouski 75892 5174104 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}}'''Цэзары Камінскі''' ([[Польская мова|пол]]. ''Cezary Kamiński'', [[Руская мова|рус]]. ''Цезарь Францович Каминский'', [[1765]] - [[20 сакавіка]] [[1827]], [[Пінскі Лешчанскі манастыр]]) — [[астраном]], прадстаўнік Віленскай астранамічнай школы, правінцыял [[Ордэн Базыльян|ордэну базыльянаў]].<ref>''Rabowicz Edmund.'' Kamieński Cezary (1765—1827) // Polski Słownik Biograficzny. T. XI. Z. 4. S. 34.</ref> == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1765 годзе ў сям'і навагрудскага [[Ротмістр|ротмістра]] Францішка Камінскага і яго жонкі Францішкі з роду Якубоўскіх (украінскі гісторык Дз. Т. Блажэёўскі сцвярджае, што маці Цэзарыя Камінскага звалі Кацярына).<ref>Blazejovskyj Dmytro. Blazejovskyj D. [https://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/20052/file.pdf Byzantine Kyivan Rite Students in Pontifical Colleges, and in Seminaries, Universities and Institutes of Central and Western Europe (1576-1983)]. Rome, 1984. - P. 88.</ref> Выхоўваўся ў базыльянскай школе, у 1781 годзе ўступіў у манаства ў [[Свята-Петра-Паўлаўская царква і манастыр базыльян (Беразвечча)|Беразвецкім базыльянскім манастыры]], у 1790 годзе быў рукапаложаны ў святары, вучыўся ў [[Рым|Рыме]] у [[Калегіум Святога Афанасія|Папскім грэчаскім калегіуме святога Афанасія]] (1789-91). У 1797 годзе Літоўская [[адукацыйная камісія]] прызначыла Камінскага [[Ад’юнкт|ад'юнктам]] астраноміі і памочнікам астраномa [[Віленская астранамічная абсерваторыя|абсерваторыі]] [[Галоўная літоўская школа|Галоўнай літоўскай школы]]. Пасля выхаду ў адстаўку прафесара [[Ігнацій Якаўлевіч Рэшка|Ігнація Якаўлевіча Рэшкі]] у 1808 годзе Камінскі да 1814 года выкладаў астраномію паводле новай, самім ім складзенай праграмы ў апірышчы на працы [[Ян Снядэцкі|Яна Снядэцкага]]. Калі войскі [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] увайшлі ў Вільню, Камінскі стаў членам Камісіі асветы і рэлігіі, якая дзейнічала пад кіраўніцтвам Яна Снядэцкага, і разам з [[Адрыян Галаўня|Адрыянам Галаўнёй]] прадстаўляў у ёй інтарэсы Уніяцкай Царквы ў Літве і Беларусі. Камінскі двойчы абіраўся правінцыялам Літоўскай правінцыі базыльянаў (другі раз - у 1814 годзе, калі пакінуў універсітэт). Ён быў дзейсным абаронцам базыльянскага ордэна, супрацьстаяў планам царскіх уладаў па ліквідацыі уніі. Пільна дбаў пра развіццё базыльянскіх школаў. Яго намаганнямі школа ў Жыровіцах 3 снежня 1826 была ператворана ў гімназію, за што Камінскі атрымаў падзяку ад міністэрства асветы. Памёр 20 сакавіка 1827 года ў [[Пінскі Лешчанскі манастыр|Пінскім Лешчанскім манастыры]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Камінскі Цэзары}} [[Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Грэчаскага калегіума]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Пінску]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1827 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 20 сакавіка]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1765 годзе]] eti9xrt4n3otgmehjuk79bihtw4l4v3 5174111 5174104 2026-08-01T11:45:41Z Aliaksei Lastouski 75892 5174111 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}}'''Цэзары Камінскі''' ([[Польская мова|пол]]. ''Cezary Kamiński'', [[Руская мова|рус]]. ''Цезарь Францович Каминский'', [[1765]] - [[20 сакавіка]] [[1827]], [[Пінскі Лешчанскі манастыр]]) — [[астраном]], прадстаўнік Віленскай астранамічнай школы, правінцыял [[Ордэн Базыльян|ордэну базыльянаў]].<ref name=":0">''Rabowicz Edmund.'' Kamieński Cezary (1765—1827) // Polski Słownik Biograficzny. T. XI. Z. 4. S. 34.</ref> == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1765 годзе ў сям'і навагрудскага [[Ротмістр|ротмістра]] Францішка Камінскага і яго жонкі Францішкі з роду Якубоўскіх (украінскі гісторык Дз. Т. Блажэёўскі сцвярджае, што маці Цэзарыя Камінскага звалі Кацярына).<ref name=":1">Blazejovskyj Dmytro. Blazejovskyj D. [https://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/20052/file.pdf Byzantine Kyivan Rite Students in Pontifical Colleges, and in Seminaries, Universities and Institutes of Central and Western Europe (1576-1983)]. Rome, 1984. - P. 88, 124.</ref> Выхоўваўся ў базыльянскай школе, у 1781 годзе ўступіў у манаства ў [[Свята-Петра-Паўлаўская царква і манастыр базыльян (Беразвечча)|Беразвецкім базыльянскім манастыры]], у 1790 годзе быў рукапаложаны ў святары, вучыўся ў [[Рым|Рыме]] у [[Калегіум Святога Афанасія|Папскім грэчаскім калегіуме святога Афанасія]] (1789-91).<ref name=":1" /> У 1797 годзе Літоўская [[адукацыйная камісія]] прызначыла Камінскага [[Ад’юнкт|ад'юнктам]] астраноміі і памочнікам астраномa [[Віленская астранамічная абсерваторыя|абсерваторыі]] [[Галоўная літоўская школа|Галоўнай літоўскай школы]]. Пасля выхаду ў адстаўку прафесара [[Ігнацій Якаўлевіч Рэшка|Ігнація Якаўлевіча Рэшкі]] у 1808 годзе Камінскі да 1814 года выкладаў астраномію паводле новай, самім ім складзенай праграмы ў апірышчы на працы [[Ян Снядэцкі|Яна Снядэцкага]]. Па меркаванню [[Станіслаў Баніфацы Юндзіл|Станіслава Баніфацыя Юндзіла]], тагачаснага прафесара [[Батаніка|батанікі]] ў Віленскім універсітэце, ён быў «прыкладны, сціплы, у сваёй навуцы грунтоўны, руплівы, дбайны пра поспехі слухачоў і славу універсітэта».<ref>{{Артыкул|спасылка=https://www.academia.edu/127124336/Zaanga%C5%BCowanie_bazylian%C3%B3w_prowincji_litewskiej_w_rozw%C3%B3j_edukacji_nauk_%C5%9Bcis%C5%82ych_i_przyrodniczych_na_ziemiach_pa%C5%84stwa_polsko_litewskiego_w_latach_1773_1839|аўтар=Wereda Dorota, Kažuro Ina.|загаловак=Zaangażowanie bazylianów prowincji litewskiej w rozwój edukacji nauk ścisłych i przyrodniczych na ziemiach państwa polsko-litewskiego w latach 1773-1839|год=2024-04-04|выданне=Roczniki Humanistyczne|старонкі=195|doi=10.18290/RH24722.10}}</ref> Калі войскі [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] увайшлі ў Вільню, Камінскі стаў членам Камісіі асветы і рэлігіі, якая дзейнічала пад кіраўніцтвам Яна Снядэцкага, і разам з [[Адрыян Галаўня|Адрыянам Галаўнёй]] прадстаўляў у ёй інтарэсы Уніяцкай Царквы ў Літве і Беларусі. Камінскі двойчы абіраўся правінцыялам Літоўскай правінцыі базыльянаў (другі раз - у 1814 годзе, калі пакінуў універсітэт). Ён быў дзейсным абаронцам базыльянскага ордэна, супрацьстаяў планам царскіх уладаў па ліквідацыі уніі. Пільна дбаў пра развіццё базыльянскіх школаў. Яго намаганнямі школа ў Жыровіцах 3 снежня 1826 была ператворана ў гімназію, за што Камінскі атрымаў падзяку ад міністэрства асветы.<ref name=":0" /> Памёр 20 сакавіка 1827 года ў [[Пінскі Лешчанскі манастыр|Пінскім Лешчанскім манастыры]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Камінскі Цэзары}} [[Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Карткі без параметраў]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Грэчаскага калегіума]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Пінску]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1827 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі 20 сакавіка]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1765 годзе]] [[Катэгорыя:Астраномы]] [[Катэгорыя:Віленская астранамічная абсерваторыя]] [[Катэгорыя:Базыльяне]] [[Катэгорыя:Базыльянскія манастыры Беларусі]] iieda41jxwvnouj7z5xahu4q6k8lqec