Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 102 1634 285916 265061 2026-05-16T09:08:36Z Gleb Leo 2440 285916 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Гальяш |Прозвішча = Леўчык |Варыянты імёнаў = |Выява = Lewczyk.jpeg |ДН = 20 ліпеня 1880 |Месца нараджэння = Слонім, Гарадзенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1944 |Месца смерці = Варшава, Генэрал-губэрнатарства, Нямеччына |Апісанне = беларускі паэт, перакладчык, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Гальяш Леўчык |Вікіпедыя2 = Гальяш Леўчык |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Haĺjaš Lieŭčyk |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Гальяш Леўчык |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{All works‎}} ===Паэзія=== '''Невядомых гадоў''' * Жальбай зноў спатыкаю вясну * Мы жывём надзеяй * Я багат, багаты * [[Восень (Леўчык)]] * [[На Дзяды (Леўчык)|На Дзяды]] * Конь-ратай * Сон на Нёмне каля Шчары '''1908''' *[[Каб усе так слёзы нашага народа]] * Их шкода мне // Наша Нива, 1908, №17 '''1910''' * [[Шэрая гадзіна (Леўчык)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/23-24|№23-24]]}} '''1920''' * [[Дажынкі на Беларусі ў 1920 г.]] '''1921''' * [[Восень (Дварчанін)|Восень]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]}} '''1922''' * [[Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…| ⁂ (Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/12|№12 (37)]]}} '''1924''' * [[Беларусь — мой край]] (1924) '''1925''' * [[Сон на Нёмане каля Шчары]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/3|№3 (4)]]}} * [[Сьледам за дзедам]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 31 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/33|№33]]}} '''1926''' *[[Biełaruski ściah]] * [[Не нам, беларусам, не нам…]] * [[Dzied lirnik nad Ščaraj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/41|№41]]}} '''1930''' *[[Божая Ліра (1930)|Божая Ліра (спеўнік)]] '''Апублікаваныя пасмяротна''' * [[Груганы (Леўчык)|Груганы]] * [[Душыцелям слова]] * [[Нам так хочацца дзедавай казкі…]] * [[Да Беларусі (Леўчык)|Да Беларусі]] * [[Усходнія трыялеты]] ===Паэмы прозай=== * [[Хараство (Леўчык)|Хараство]] * [[Чалавек (Леўчык)|Чалавек]] ===Публіцыстыка=== * {{Скан|[[Праф. Карскі аб беларускай мове]]|Праф. Карскі аб беларускай мове (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} == Зборнікі == * {{Скан|[[Čyžyk biełaruski (1912)|Čyžyk biełaruski]]|Čyžyk Biełaruski (1912).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „Znicz“, 1912}} ==Пераклады== * {{Скан|[[Лялька (Сыракомля/Леўчык)|Лялька]]|Лялька (Сыракомля, пер. Леўчыка, 1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Верасень—Кастрычнік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/6|Кніжка 6]]}} * [[Гімн (Славацкі/Леўчык)|Гімн]] — [[Аўтар:Юльюш Славацкі|Ю. Славацкі]] * [[На ліры (Канапніцкая/Леўчык)|На ліры]] — [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]] * [[Скарбы ў раллі (Зямкевіч/Леўчык)|Скарбы ў раллі]] — [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Р. Зямкевіч]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 773w5nubafws58ji60nvu1e7rq3kq2r 285918 285916 2026-05-16T09:27:05Z Gleb Leo 2440 285918 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Гальяш |Прозвішча = Леўчык |Варыянты імёнаў = |Выява = Lewczyk.jpeg |ДН = 20 ліпеня 1880 |Месца нараджэння = Слонім, Гарадзенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1944 |Месца смерці = Варшава, Генэрал-губэрнатарства, Нямеччына |Апісанне = беларускі паэт, перакладчык, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Гальяш Леўчык |Вікіпедыя2 = Гальяш Леўчык |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Haĺjaš Lieŭčyk |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Гальяш Леўчык |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{All works‎}} ===Паэзія=== '''Невядомых гадоў''' * Жальбай зноў спатыкаю вясну * Мы жывём надзеяй * Я багат, багаты * [[Восень (Леўчык)]] * [[На Дзяды (Леўчык)|На Дзяды]] * Конь-ратай * Сон на Нёмне каля Шчары '''1908''' *[[Каб усе так слёзы нашага народа]] * Их шкода мне // Наша Нива, 1908, №17 '''1910''' * [[Шэрая гадзіна (Леўчык)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/23-24|№23-24]]}} '''1920''' * [[Дажынкі на Беларусі ў 1920 г.]] '''1921''' * [[Восень (Дварчанін)|Восень]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]}} '''1922''' * [[Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…| ⁂ (Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/12|№12 (37)]]}} '''1924''' * [[Беларусь — мой край]] (1924) '''1925''' * [[Сон на Нёмане каля Шчары]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/3|№3 (4)]]}} * [[Сьледам за дзедам]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 31 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/33|№33]]}} '''1926''' *[[Biełaruski ściah]] * [[Не нам, беларусам, не нам…]] * [[Praŭdy jasnaj ahni nie patuchnuć tabie!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/34|№34]]}} * [[Dzied lirnik nad Ščaraj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/41|№41]]}} '''1930''' *[[Божая Ліра (1930)|Божая Ліра (спеўнік)]] '''Апублікаваныя пасмяротна''' * [[Груганы (Леўчык)|Груганы]] * [[Душыцелям слова]] * [[Нам так хочацца дзедавай казкі…]] * [[Да Беларусі (Леўчык)|Да Беларусі]] * [[Усходнія трыялеты]] ===Паэмы прозай=== * [[Хараство (Леўчык)|Хараство]] * [[Чалавек (Леўчык)|Чалавек]] ===Публіцыстыка=== * {{Скан|[[Праф. Карскі аб беларускай мове]]|Праф. Карскі аб беларускай мове (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} == Зборнікі == * {{Скан|[[Čyžyk biełaruski (1912)|Čyžyk biełaruski]]|Čyžyk Biełaruski (1912).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „Znicz“, 1912}} ==Пераклады== * {{Скан|[[Лялька (Сыракомля/Леўчык)|Лялька]]|Лялька (Сыракомля, пер. Леўчыка, 1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Верасень—Кастрычнік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/6|Кніжка 6]]}} * [[Гімн (Славацкі/Леўчык)|Гімн]] — [[Аўтар:Юльюш Славацкі|Ю. Славацкі]] * [[На ліры (Канапніцкая/Леўчык)|На ліры]] — [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]] * [[Скарбы ў раллі (Зямкевіч/Леўчык)|Скарбы ў раллі]] — [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Р. Зямкевіч]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] nuzio8yjvtj6y77hejg0lvxlzsfbkl4 285921 285918 2026-05-16T09:43:39Z Gleb Leo 2440 285921 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Гальяш |Прозвішча = Леўчык |Варыянты імёнаў = |Выява = Lewczyk.jpeg |ДН = 20 ліпеня 1880 |Месца нараджэння = Слонім, Гарадзенская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1944 |Месца смерці = Варшава, Генэрал-губэрнатарства, Нямеччына |Апісанне = беларускі паэт, перакладчык, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Гальяш Леўчык |Вікіпедыя2 = Гальяш Леўчык |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Haĺjaš Lieŭčyk |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Гальяш Леўчык |Першая літара прозвішча = Л }} == Творы == {{All works‎}} ===Паэзія=== '''Невядомых гадоў''' * Жальбай зноў спатыкаю вясну * Мы жывём надзеяй * Я багат, багаты * [[Восень (Леўчык)]] * [[На Дзяды (Леўчык)|На Дзяды]] * Конь-ратай * Сон на Нёмне каля Шчары '''1908''' *[[Каб усе так слёзы нашага народа]] * Их шкода мне // Наша Нива, 1908, №17 '''1910''' * [[Шэрая гадзіна (Леўчык)]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/23-24|№23-24]]}} '''1920''' * [[Дажынкі на Беларусі ў 1920 г.]] '''1921''' * [[Восень (Дварчанін)|Восень]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 11 лістапада 1921. — [[Беларускі Звон (1921)/1921/20|№20]]}} '''1922''' * [[Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…| ⁂ (Жаваранкаў хоры цешаць нашу ніву…)]] // {{Fine|[[Беларускі Звон (1921)|Беларускі Звон]]. — 25 красавіка 1922. — [[Беларускі Звон (1921)/1922/12|№12 (37)]]}} '''1924''' * [[Беларусь — мой край]] (1924) '''1925''' * [[Сон на Нёмане каля Шчары]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/3|№3 (4)]]}} * [[Сьледам за дзедам]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Son ab Baćkaŭščynie miłaj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 31 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/33|№33]]}} '''1926''' *[[Biełaruski ściah]] * [[Не нам, беларусам, не нам…]] * [[Nia nam, Biełarusam…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Lipnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/23|№23]]}} * [[Praŭdy jasnaj ahni nie patuchnuć tabie!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/34|№34]]}} * [[Dzied lirnik nad Ščaraj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/41|№41]]}} '''1930''' *[[Божая Ліра (1930)|Божая Ліра (спеўнік)]] '''Апублікаваныя пасмяротна''' * [[Груганы (Леўчык)|Груганы]] * [[Душыцелям слова]] * [[Нам так хочацца дзедавай казкі…]] * [[Да Беларусі (Леўчык)|Да Беларусі]] * [[Усходнія трыялеты]] ===Паэмы прозай=== * [[Хараство (Леўчык)|Хараство]] * [[Чалавек (Леўчык)|Чалавек]] ===Публіцыстыка=== * {{Скан|[[Праф. Карскі аб беларускай мове]]|Праф. Карскі аб беларускай мове (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Травень—чэрвень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/4|№4 (5)]]}} == Зборнікі == * {{Скан|[[Čyžyk biełaruski (1912)|Čyžyk biełaruski]]|Čyžyk Biełaruski (1912).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „Znicz“, 1912}} ==Пераклады== * {{Скан|[[Лялька (Сыракомля/Леўчык)|Лялька]]|Лялька (Сыракомля, пер. Леўчыка, 1927).pdf}} // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Верасень—Кастрычнік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/6|Кніжка 6]]}} * [[Гімн (Славацкі/Леўчык)|Гімн]] — [[Аўтар:Юльюш Славацкі|Ю. Славацкі]] * [[На ліры (Канапніцкая/Леўчык)|На ліры]] — [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]] * [[Скарбы ў раллі (Зямкевіч/Леўчык)|Скарбы ў раллі]] — [[Аўтар:Рамуальд Зямкевіч|Р. Зямкевіч]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Метадысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 89ty4rta9p59tqfn28dtjv2t9gpww47 102 4553 285917 280684 2026-05-16T09:13:23Z Gleb Leo 2440 285917 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Сваяк | Імёны =Казімір | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Ko–st; сапр. Канстанцін Мацвеевіч Стаповіч | Апісанне =беларускі грамадска-палітычны дзеяч, паэт, драматург, публіцыст, літаратуразнавец, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =7 (19) лютага 1890 | Месца нараджэння =в. Барані Свянцянскага пав. Віленскай губ., цяпер Астравецкі раён Гродзенскай вобл. | ДС =6 мая 1926 | Месца смерці =Вільня | Выява =Казімір Сваяк.jpg | Вікіпедыя =:be:Казімір Сваяк | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Казімір Сваяк | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Kazimier Svajak | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Казімір Сваяк | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Зборнікі === * {{Скан|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]|Мая ліра (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} *[[Голас душы (Сваяк)|Голас душы (1926)]] ===Вершы розных гадоў=== '''1913''' * [[Prad Boham]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/28|№28]]}} '''1919''' * [[Try razy…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 19 Kastryčnika 1919. — [[Беларуская крыніца (1917)/1919/7|№7]]}} * [[Šlacham tworčaści]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżeń 1919. — [[Беларуская крыніца (1917)/1919/12|№12]]}} * [[S psalmaŭ Dawida|S psalmaŭ Dawida (129)]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/4|№4]]}} '''1920''' * [[O kraj moj rodny!..]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7—21 Sakawika 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/6|№6]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1920/7|7]]}} * [[Wialeja siraty]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżnia 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/16|№16]]}} '''1921''' * [[«Krynicy» na 1921 h.|„Krynicy“ na 1921 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Беларуская крыніца (1917)/1921/2|№2]]}} * [[M-ka Świr u 1920 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Беларуская крыніца (1917)/1921/2|№2]]}} * [[Muraszka i hałubka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 9 kastrycznika 1921. — [[Беларуская крыніца (1917)/1921/30|№30]]}} '''1924''' * [[Na śmierć kollehi ks. Z. Jakucia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 15 Lutaha 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/4|№4]]}} * [[Šumić wiecier]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/19|№19]]}} * [[Ajčyny budaŭničym najomnym]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 12 Żniŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/21|№21]]}} * [[Ksiandzam Biełarusam]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 22 Żniŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/22|№22]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/28/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 18 Kastryčnika 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/28|№28]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/29/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 20 Kastryčnika 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/29|№29]]}} * [[Himn swarliwym dziejačam]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7 Śnieżnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/36|№36]]}} * [[Pieśnia na Kalady]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/38|№38]]}} '''1925''' * [[«Krynicy» na 1925 hod|„Krynicy“ na 1925 hod]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/1|№1]]}} * [[Muza (Сваяк)|Muza]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 11 Studnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/2|№2]]}} * [[Stanie nas dowal!..]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/9|№9]]}} * [[Pamiaci Franciška Skaryny, słaŭnaha doktara z Połacka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Sakawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/12|№12]]}} * [[Dźwie «kultury»|Dźwie „kultury“]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7 Čerwienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/25|№25]]}} * [[Na Kupalle (Сваяк)|Na Kupalle]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 28 Čerwienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/28|№28]]}} * [[Rusalnaja niadziela]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 5 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/29|№29]]}} * [[Zwanica ŭ Žodziškach]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Niaŭžo umru…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Wieraśnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/1 (новы)|№1]]}} * [[Swaroha słuhi…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 4 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/2 (новы)|№2]]}} * [[Wiery niarozumu proci…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/5 (новы)|№5]]}} * [[Na Dziady (Сваяк)|Na Dziady]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Listapada 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/6 (новы)|№6]]}} * [[Na żalejcy (Сваяк)|Na żalejcy]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Listapada 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/7 (новы)|№7]]}} * [[Jak pierastanu…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Śnieżnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/12 (новы)|№12]]}} '''1926''' * [[Кветкі (Сваяк)|Кветкі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 3 Студзеня 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/1|№1]]}} * [[Bajkatawanym Ksiandzam-Biełarusam]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/38|№38]]}} * [[Зубр у Беларусі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 4 Лістапада 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Чарку дай, Браце…]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 11, 18 Лістапада 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/37|№37]]—[[Сялянская ніва (1917)/1926/38|№38]]}} '''1927''' * [[Bahasłaŭ, Boža, światuju chwilinku…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Na Radaŭnicy]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Swaroh — haspadar waładarny…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Krapiwa (Сваяк)|Krapiwa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Ab maich krytykach]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/21|№21]]}} *[[Загляне сонца…]] *[[Не чаруй]] *[[Песня на каляды]] *[[Прад Богам]] *[[Хрысце…]] *[[Памяці Ф. Багушэвіча]] *[[Памяці Францішка Скарыны, слаўнага доктара з Полацка]] === П’есы === * {{Скан|[[Янка Канцавы]]|Янка Канцавы (1924).pdf}} ===Публіцыстыка=== *[[Гутарка аб нашай «простай» мове]] * [[Слоўца аб уніі (Сваяк)|Słoŭca ab unii]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/6|№6]]}} *[[Адродзіны Беларусі і Унія]] *[[Унія на Беларусі]] *[[Куток аб уніі]] *[[Царква ці касцёл]] * {{Скан|[[З нівы беларускага мастацтва]]|З нівы беларускага мастацтва (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[Zakapanaje, 29.XX.1919 (Сваяк)|Zakapanaje, 29.XX.1919]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Ab biełaruskaj pieśni (Сваяк)|Ab biełaruskaj pieśni]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13, 27 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/20|№20]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/22|22]]}} ===Крытыка=== * [[Ф. Багушэвіч — пясняр беларускі|F. Bahušewič — pieśniar biełaruski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia—22 Lutaho 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/2|№2]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1920/5|5]]}} *[[«Дзве душы» Максіма Гарэцкага]] ===Мемуары=== *[[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Уільям Шэкспір|Šekspir, U]]''. [[Wiasnawy sonet]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Krasawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/17|№17]]}} *[[Веснавы санэт]] == Пра аўтара == * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)]] * [[З жыцця і дзейнасці Казімера Сваяка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] gpokxu4nxziurelawasi8mqtbpbb0pa 285922 285917 2026-05-16T09:45:43Z Gleb Leo 2440 285922 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Сваяк | Імёны =Казімір | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Ko–st; сапр. Канстанцін Мацвеевіч Стаповіч | Апісанне =беларускі грамадска-палітычны дзеяч, паэт, драматург, публіцыст, літаратуразнавец, каталіцкі святар | Іншае = | ДН =7 (19) лютага 1890 | Месца нараджэння =в. Барані Свянцянскага пав. Віленскай губ., цяпер Астравецкі раён Гродзенскай вобл. | ДС =6 мая 1926 | Месца смерці =Вільня | Выява =Казімір Сваяк.jpg | Вікіпедыя =:be:Казімір Сваяк | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Казімір Сваяк | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Kazimier Svajak | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Казімір Сваяк | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Зборнікі === * {{Скан|[[Мая ліра (1924)|Мая ліра]]|Мая ліра (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1924}} *[[Голас душы (Сваяк)|Голас душы (1926)]] ===Вершы розных гадоў=== '''1913''' * [[Prad Boham]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 3 Kastrycznika 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/28|№28]]}} '''1919''' * [[Try razy…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 19 Kastryčnika 1919. — [[Беларуская крыніца (1917)/1919/7|№7]]}} * [[Šlacham tworčaści]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżeń 1919. — [[Беларуская крыніца (1917)/1919/12|№12]]}} * [[S psalmaŭ Dawida|S psalmaŭ Dawida (129)]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 8 Lutaho 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/4|№4]]}} '''1920''' * [[O kraj moj rodny!..]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7—21 Sakawika 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/6|№6]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1920/7|7]]}} * [[Wialeja siraty]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Śnieżnia 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/16|№16]]}} '''1921''' * [[«Krynicy» na 1921 h.|„Krynicy“ na 1921 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Беларуская крыніца (1917)/1921/2|№2]]}} * [[M-ka Świr u 1920 h.]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 9 Studnia 1921. — [[Беларуская крыніца (1917)/1921/2|№2]]}} * [[Muraszka i hałubka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 9 kastrycznika 1921. — [[Беларуская крыніца (1917)/1921/30|№30]]}} '''1924''' * [[Na śmierć kollehi ks. Z. Jakucia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 15 Lutaha 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/4|№4]]}} * [[Šumić wiecier]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/19|№19]]}} * [[Ajčyny budaŭničym najomnym]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 12 Żniŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/21|№21]]}} * [[Ksiandzam Biełarusam]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 22 Żniŭnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/22|№22]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/28/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 18 Kastryčnika 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/28|№28]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1924/29/Majmu panu|Majmu panu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 20 Kastryčnika 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/29|№29]]}} * [[Himn swarliwym dziejačam]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7 Śnieżnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/36|№36]]}} * [[Pieśnia na Kalady]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/38|№38]]}} '''1925''' * [[«Krynicy» na 1925 hod|„Krynicy“ na 1925 hod]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 4 Studnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/1|№1]]}} * [[Muza (Сваяк)|Muza]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 11 Studnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/2|№2]]}} * [[Stanie nas dowal!..]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 1 Sakawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/9|№9]]}} * [[Pamiaci Franciška Skaryny, słaŭnaha doktara z Połacka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Sakawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/12|№12]]}} * [[Dźwie «kultury»|Dźwie „kultury“]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7 Čerwienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/25|№25]]}} * [[Na Kupalle (Сваяк)|Na Kupalle]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 28 Čerwienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/28|№28]]}} * [[Rusalnaja niadziela]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 5 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/29|№29]]}} * [[Zwanica ŭ Žodziškach]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Lipienia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/32|№32]]}} * [[Niaŭžo umru…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Wieraśnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/1 (новы)|№1]]}} * [[Swaroha słuhi…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 4 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/2 (новы)|№2]]}} * [[Wiery niarozumu proci…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Kastryčnika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/5 (новы)|№5]]}} * [[Na Dziady (Сваяк)|Na Dziady]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Listapada 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/6 (новы)|№6]]}} * [[Na żalejcy (Сваяк)|Na żalejcy]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Listapada 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/7 (новы)|№7]]}} * [[Jak pierastanu…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Śnieżnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/12 (новы)|№12]]}} '''1926''' * [[Кветкі (Сваяк)|Кветкі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 3 Студзеня 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/1|№1]]}} * [[Zabaleli iznoŭ maje hrudzi…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Čerwienia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/21|№21]]}} * [[Bajkatawanym Ksiandzam-Biełarusam]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/38|№38]]}} * [[Зубр у Беларусі]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 4 Лістапада 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Чарку дай, Браце…]] // {{Fine|[[Сялянская ніва (1917)|Сялянская Ніва]]. — 11, 18 Лістапада 1926. — [[Сялянская ніва (1917)/1926/37|№37]]—[[Сялянская ніва (1917)/1926/38|№38]]}} '''1927''' * [[Bahasłaŭ, Boža, światuju chwilinku…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Na Radaŭnicy]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Swaroh — haspadar waładarny…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Krapiwa (Сваяк)|Krapiwa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Ab maich krytykach]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/21|№21]]}} *[[Загляне сонца…]] *[[Не чаруй]] *[[Песня на каляды]] *[[Прад Богам]] *[[Хрысце…]] *[[Памяці Ф. Багушэвіча]] *[[Памяці Францішка Скарыны, слаўнага доктара з Полацка]] === П’есы === * {{Скан|[[Янка Канцавы]]|Янка Канцавы (1924).pdf}} ===Публіцыстыка=== *[[Гутарка аб нашай «простай» мове]] * [[Слоўца аб уніі (Сваяк)|Słoŭca ab unii]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 7 Sakawika 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/6|№6]]}} *[[Адродзіны Беларусі і Унія]] *[[Унія на Беларусі]] *[[Куток аб уніі]] *[[Царква ці касцёл]] * {{Скан|[[З нівы беларускага мастацтва]]|З нівы беларускага мастацтва (1925).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[Zakapanaje, 29.XX.1919 (Сваяк)|Zakapanaje, 29.XX.1919]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Ab biełaruskaj pieśni (Сваяк)|Ab biełaruskaj pieśni]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13, 27 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/20|№20]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/22|22]]}} ===Крытыка=== * [[Ф. Багушэвіч — пясняр беларускі|F. Bahušewič — pieśniar biełaruski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 14 Studnia—22 Lutaho 1920. — [[Беларуская крыніца (1917)/1920/2|№2]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1920/5|5]]}} *[[«Дзве душы» Максіма Гарэцкага]] ===Мемуары=== *[[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Уільям Шэкспір|Šekspir, U]]''. [[Wiasnawy sonet]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Krasawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/17|№17]]}} *[[Веснавы санэт]] == Пра аўтара == * [[Казімер Сваяк (Станкевіч)]] * [[З жыцця і дзейнасці Казімера Сваяка]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] pniio44zq9d30m42hszy5wpbiixe4m1 10 9254 285775 285637 2026-05-15T18:50:47Z Gleb Leo 2440 285775 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładzisłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> ii36gyrqj91ytk385hbhvxhwcogkoiq 285776 285775 2026-05-15T18:51:09Z Gleb Leo 2440 285776 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> k5g2nk74koexmgvn68416wk4cjyli5e 285857 285776 2026-05-15T21:21:52Z Gleb Leo 2440 285857 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|На крэсах усходніх (1933)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]]''. «[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)}} 15.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]]''. «[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Салавей (1928)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Салавей (1928)|Салавей]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Ab teatry (1927)}} 14.05.2026 ''[[Аўтар:Станіслаў Грынкевіч|Stanisłaŭ Hrynkiewič]]''. «[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> h30qii6b2b4cdp2g73h47u20eu66mly 10 9260 285734 285661 2026-05-15T17:29:14Z Gleb Leo 2440 285734 wikitext text/x-wiki :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}}) <hr/> Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага. <div class="center">'''Вычытваецца цяпер'''</div> На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы: * Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887) * {{Скан|[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]|Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf}} [[Аўтар:Карусь Каганец|Каруся Кастравіцкага]] і С. Шаўлоўскага (1907) * {{Скан|[[Веснаход (1924)|Веснаход]]|Веснаход (1924).pdf}} [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]] (1924) * {{Скан|[[Рыгор Галота (1929)|Рыгор Галота (1920)]]|Рыгор Галота (1920) (1929).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1929) * {{Скан|[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]|Вязьмо (1932).pdf}} [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхася Зарэцкага]] (1932) * Язэп Крушынскі. {{Скан|[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|2-я кніга]]|Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf}} [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрака Бядулі]] (1932) * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}} [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]] (1932) * {{Скан|[[Будучыня (1947)|Будучыня]]|Будучыня (1947).pdf}} [[Аўтар:Эдуард Самуйлёнак|Эдуарда Самуйлёнка]] (1947) <div class="center">'''Варта праверыць'''</div> Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання. * {{Скан|[[Географія Беларусі (1922)|Географія Беларусі]]|Географія Беларусі.pdf}} [[Аўтар:Аркадзь_Смоліч|Аркадзя Смоліча]] (1922) * {{Скан|[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]|Устаноўка (1930).pdf}} [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэя Александровіча]] (1930) * {{Скан|[[Апошні з магікан (1940)|Апошні з магікан]]|Апошні з магікан.pdf}} [[Аўтар:Джэймс_Фенімар_Купер|Джэймса Фенімара Купера]] (1940) <noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> k4eunocbg16bge362vazymy42r0dzog 0 9935 285927 228441 2026-05-16T10:18:19Z Gleb Leo 2440 285927 wikitext text/x-wiki {{неадназначнасць}} * [[Малітва (Жукоўскі)|Малітва]] (1876) — верш [[Аўтар:Язэп Жукоўскі|Язэпа Жукоўскага]]. * [[Малітва (Грышкевіч)|Малітва]] (1926) — верш [[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Францішка Грышкевіча]]. * [[Малітва (Дамарослы)|Малітва]] (?) — верш [[Аўтар:Я. Дамарослы|Я. Дамарослага]]. * [[Малітва (Гарун)]] * [[Малітва (Лермантаў/Дарашкевіч)]] * [[Малітва (Сарока)]] * [[Малітва (Чарнышэвіч)]] * ''Modlitwa'' — твор Янкі Купалы на польскай мове, першы з захаваных яго вершаў == Гл. таксама == {{#categorytree:Малітвы|depth=0}} j3lxqnvs8d7cww0uhud04q0j93k6x5s 102 11682 285784 285482 2026-05-15T19:28:58Z Gleb Leo 2440 285784 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Грынкевіч |Варыянты імёнаў = |Выява = Stanislaŭ Hrynkievič. Станіслаў Грынкевіч.jpg |ДН = 2 лютага 1902 года |Месца нараджэння = Новы Двор, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 25 ліпеня 1945 (43 гады) |Месца смерці = Магілёў, БССР, СССР |Апісанне = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, лекар-псіханеўролаг, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі. |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Грынкевіч |Вікіпедыя2 = Станіслаў Грынкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Stanislaŭ Hrynkievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Грынкевіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Zadača zmahańnia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} * [[Zhuki Baćkaŭščyny]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3—10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/23|№23]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1927/24|24]]}} * [[Nieabchodnaść hadawańnia narodu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1929, 12 Studnia 1930. — [[Беларуская крыніца (1917)/1929/38|№38]], [[Беларуская крыніца (1917)/1930/2|2]]}} * {{Скан|[[Узгадаваньне характару]]|Узгадаваньне характару (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/2|№2 (9)]]}} * {{Скан|[[Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні]]|Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Верасень—кастрычнік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/3|№3 (10)]]}} === У часопісе «Шлях Моладзі» === * [[Ліст Станіслава Грынкевіча да рэдакцыі часопіса «Шлях моладзі»]] * [[З XXI-га Процігарэлачнага Міжнароднага Кангрэсу]] === У часопісе «Калосьсе» === * {{Скан|[[Культура й загады нацыянальнае працы]]|Культура й загады нацыянальнае працы (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб характары Беларусаў]]|З зацемак аб характары Беларусаў (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб тэатры]]|З зацемак аб тэатры (Грынкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Аб праве да Бацькаўшчыны]]|Аб праве да Бацькаўшчыны (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Паны «Жолондзі»|Паны „Жолондзі”]]|Паны «Жолондзі» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія]]|Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * {{Скан|[[Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця]]|Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[З роднае Сакольшчыны]]|З роднае Сакольшчыны (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * {{Скан|[[«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)|„Учора” і „сяньня”]]|«Учора» і «сяньня» (1938).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/4|Кніжка 4 (17)]]}} * {{Скан|[[Трагічны крызыс]]|Трагічны крызыс (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1939. — [[Калосьсе (1935)/1939/2|Кніжка 2 (19)]]}} === Кнігі === * {{Скан|[[Arlanio (1927)|Arlanio]]|Arlanio (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]|Ab teatry (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Narod (1927)|Narod]]|Narod (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}} * {{Скан|[[Aświeta (1936)|Aświeta]]|Aświeta (1936).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaj Krynicy]]“, 1936}} * {{Скан|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]|У братоў-украінцаў (1936).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „[[Беларуская крыніца (1917)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Фама Кемпійскі|Kiempijski, T]]''. {{Скан|[[Śledam za Chrystusam (1934)|Śledam za Chrystusam]]|Śledam za Chrystusam.pdf}}. {{Fine|Lwoŭ—Wilnia: Wydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, 1934}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] kuv258svhch9jhox687qzs5z7mkp9yz 285785 285784 2026-05-15T19:29:10Z Gleb Leo 2440 285785 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Грынкевіч |Варыянты імёнаў = |Выява = Stanislaŭ Hrynkievič. Станіслаў Грынкевіч.jpg |ДН = 2 лютага 1902 года |Месца нараджэння = Новы Двор, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 25 ліпеня 1945 (43 гады) |Месца смерці = Магілёў, БССР, СССР |Апісанне = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, лекар-псіханеўролаг, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі. |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Грынкевіч |Вікіпедыя2 = Станіслаў Грынкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Stanislaŭ Hrynkievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Грынкевіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Zadača zmahańnia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} * [[Zhuki Baćkaŭščyny]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3—10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/23|№23]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1927/24|24]]}} * [[Nieabchodnaść hadawańnia narodu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1929, 12 Studnia 1930. — [[Беларуская крыніца (1917)/1929/38|№38]], [[Беларуская крыніца (1917)/1930/2|2]]}} * {{Скан|[[Узгадаваньне характару]]|Узгадаваньне характару (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/2|№2 (9)]]}} * {{Скан|[[Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні]]|Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Верасень—кастрычнік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/3|№3 (10)]]}} === У часопісе «Шлях Моладзі» === * [[Ліст Станіслава Грынкевіча да рэдакцыі часопіса «Шлях моладзі»]] * [[З XXI-га Процігарэлачнага Міжнароднага Кангрэсу]] === У часопісе «Калосьсе» === * {{Скан|[[Культура й загады нацыянальнае працы]]|Культура й загады нацыянальнае працы (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб характары Беларусаў]]|З зацемак аб характары Беларусаў (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб тэатры]]|З зацемак аб тэатры (Грынкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Аб праве да Бацькаўшчыны]]|Аб праве да Бацькаўшчыны (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Паны «Жолондзі»|Паны „Жолондзі”]]|Паны «Жолондзі» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія]]|Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * {{Скан|[[Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця]]|Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[З роднае Сакольшчыны]]|З роднае Сакольшчыны (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * {{Скан|[[«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)|„Учора” і „сяньня”]]|«Учора» і «сяньня» (1938).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/4|Кніжка 4 (17)]]}} * {{Скан|[[Трагічны крызыс]]|Трагічны крызыс (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1939. — [[Калосьсе (1935)/1939/2|Кніжка 2 (19)]]}} === Кнігі === * {{Скан|[[Arlanio (1927)|Arlanio]]|Arlanio (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]|Ab teatry (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Narod (1927)|Narod]]|Narod (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}} * {{Скан|[[Aświeta (1936)|Aświeta]]|Aświeta (1936).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaj Krynicy]]“, 1936}} * {{Скан|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]|У братоў-украінцаў (1936).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „[[Беларуская крыніца (1917)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Фама Кемпійскі|Kiempijski, T]]''. {{Скан|[[Śledam za Chrystusam (1934)|Śledam za Chrystusam]]|Śledam za Chrystusam.pdf}}. {{Fine|Lwoŭ—Wilnia: Wydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, 1934}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] k75cc3nr2la1yl2q16bo3el4yyevcwd 285919 285785 2026-05-16T09:30:14Z Gleb Leo 2440 285919 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Грынкевіч |Варыянты імёнаў = |Выява = Stanislaŭ Hrynkievič. Станіслаў Грынкевіч.jpg |ДН = 2 лютага 1902 года |Месца нараджэння = Новы Двор, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 25 ліпеня 1945 (43 гады) |Месца смерці = Магілёў, БССР, СССР |Апісанне = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, лекар-псіханеўролаг, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі. |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Грынкевіч |Вікіпедыя2 = Станіслаў Грынкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Stanislaŭ Hrynkievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Грынкевіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Syn wioski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Zadača zmahańnia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} * [[Zhuki Baćkaŭščyny]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3—10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/23|№23]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1927/24|24]]}} * [[Nieabchodnaść hadawańnia narodu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1929, 12 Studnia 1930. — [[Беларуская крыніца (1917)/1929/38|№38]], [[Беларуская крыніца (1917)/1930/2|2]]}} * {{Скан|[[Узгадаваньне характару]]|Узгадаваньне характару (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/2|№2 (9)]]}} * {{Скан|[[Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні]]|Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Верасень—кастрычнік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/3|№3 (10)]]}} === У часопісе «Шлях Моладзі» === * [[Ліст Станіслава Грынкевіча да рэдакцыі часопіса «Шлях моладзі»]] * [[З XXI-га Процігарэлачнага Міжнароднага Кангрэсу]] === У часопісе «Калосьсе» === * {{Скан|[[Культура й загады нацыянальнае працы]]|Культура й загады нацыянальнае працы (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб характары Беларусаў]]|З зацемак аб характары Беларусаў (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}} * {{Скан|[[З зацемак аб тэатры]]|З зацемак аб тэатры (Грынкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}} * {{Скан|[[Аб праве да Бацькаўшчыны]]|Аб праве да Бацькаўшчыны (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}} * {{Скан|[[Паны «Жолондзі»|Паны „Жолондзі”]]|Паны «Жолондзі» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}} * {{Скан|[[Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія]]|Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}} * {{Скан|[[Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця]]|Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}} * {{Скан|[[З роднае Сакольшчыны]]|З роднае Сакольшчыны (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * {{Скан|[[«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)|„Учора” і „сяньня”]]|«Учора» і «сяньня» (1938).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/4|Кніжка 4 (17)]]}} * {{Скан|[[Трагічны крызыс]]|Трагічны крызыс (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1939. — [[Калосьсе (1935)/1939/2|Кніжка 2 (19)]]}} === Кнігі === * {{Скан|[[Arlanio (1927)|Arlanio]]|Arlanio (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]|Ab teatry (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Narod (1927)|Narod]]|Narod (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} * {{Скан|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}} * {{Скан|[[Aświeta (1936)|Aświeta]]|Aświeta (1936).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaj Krynicy]]“, 1936}} * {{Скан|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]|У братоў-украінцаў (1936).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „[[Беларуская крыніца (1917)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Фама Кемпійскі|Kiempijski, T]]''. {{Скан|[[Śledam za Chrystusam (1934)|Śledam za Chrystusam]]|Śledam za Chrystusam.pdf}}. {{Fine|Lwoŭ—Wilnia: Wydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, 1934}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 16gutvvksi0n3s20s4fot38e6yv6plw 102 13235 285920 249621 2026-05-16T09:35:03Z Gleb Leo 2440 285920 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Баляслаў |Прозвішча = Пачопка |Варыянты імёнаў = Прозьвішча: Пачобка |Выява = Balaslaw Paczopka.jpg |ДН = 13 кастрычніка 1884 |Месца нараджэння = засьценак Уляны, Віленскі павет, Віленская губэрня |ДС = 26 сьнежня 1940 (55 гадоў) |Месца смерці = Целяханы, Івацэвіцкі раён |Апісанне = беларускі грэка-каталіцкі сьвятар, выдавец, настаўнік, мовазнаўца, публіцыст |Іншае = |Вікіпедыя = Баляслаў Пачопка |Вікіпедыя2 = Баляслаў Пачопка |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Balasłaŭ Pačopka |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Баляслаў Пачопка |Першая літара прозвішча = П }} == Творы == {{Усе творы}} === Апавяданні === * {{Скан|[[Miatawyja listoczki (1914)|Miatawyja listoczki]]|Miatawyja listoczki (1914).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1914}} === Вершы === * [[Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915)/Wierszyk|⁂ (wierszyk)]] // {{Fine|[[Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915)|Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści]]. Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1915}} * [[Беларуская зямліца (Пачопка)|Biełaruskaja staronka]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 18 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/1916/2|№2]]}} * [[Zabawa ŭ ramieśniki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 23 maja 1916. — [[Гоман (1916)/1916/29|№29]]}} * [[Да працы на бацькавай ніве…]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 29 верэсьня 1916. — [[Гоман (1916)/1916/66|№66]]}} * [[Hramatyka biełaruskaj mowy (1918)/Pieśnia rodnaj mowie|Pieśnia rodnaj mowie]] // {{Fine|[[Hramatyka biełaruskaj mowy (1918)|Hramatyka biełaruskaj mowy]]. Wilnia: Drukarnia „[[Homan (1916)|Homan]]“, 1918}} === Публіцыстыка === '''1912''' * [[Якім павінен быць беларус?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8) ліпня (юля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/30|№30]]}} '''1913''' * [[Biełarus (1913)/1913/2/Ab Małżeństwi|Ab Małżeństwi]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/2|№2]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/2/Kalendar kaścielny|Kalendar kaścielny]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 19 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/2|№2]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/4/Światy Błażej Biskup Muczenik|Światy Błażej Biskup Muczenik]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 31 studnia 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/4|№4]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/5/Św. Apalonija Dziewa Muczynica|Św. Apalonija Dziewa Muczynica]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 7 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/5|№5]]}} * [[Biełarus (1913)/1913/6/Świataja Juljanna D. M.|Świataja Juljanna D. M.]] // {{Fine|[[Biełarus (1913)|Biełarus]]. — 14 lutaho 1913. — [[Biełarus (1913)/1913/6|№6]]}} '''1915''' * {{Скан|[[Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915)|Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści]]|Czaławiek na wyższynie swajej hodnaści (1915).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1915}} '''1916''' * {{Скан|[[Światy Jozafat Kuncewič (1916)|Światy Jozafat Kuncewič]]|Światy Jozafat Kuncewič (1916).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwo „[[Гоман (1916)|Homan]]“, 1916}} * [[Chto zwajuje?]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 16 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/36|№36]]}} * [[U wiaskowych szkołach (Пачопка)|U wiaskowych szkołach]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 5 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/59|№59]]}} '''1926''' * [[Беларуская крыніца (1917)/1926/30/Piśmo ŭ Redakcyju|Piśmo ŭ Redakcyju]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 5 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/30|№30]]}} '''1932''' * [[Abraz naszaj unijnaj pracy]] // {{Fine|Pamiętnik 3-ej Konferencji Kapłańskiej w sprawie Unji Kościelnej w Pińsku (30, 31 sierpnia i 1 września 1932). Pińsk: Drukarnia Diecezjalna, 1932}} === Мовазнаўства === * {{Скан|[[Hramatyka biełaruskaj mowy (1918)|Hramatyka biełaruskaj mowy]]|Hramatyka bielaruskaj mowy.PDF}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia „[[Homan (1916)|Homan]]“, 1918}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Jelski, A]]''. {{Скан|[[Żyćcio Papieża Piusa X (1914)|Żyćcio Papieża Piusa X]]|Żyćcio Papieża Piusa X (1914).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Biełarus (1913)|Biełarusa]]“, 1914}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Публіцысты]]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Уніяты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] cvtj4bw75d3jmceuuln7rxw8bhze8qq 106 18457 285874 259359 2026-05-15T21:51:11Z Gleb Leo 2440 Файл выправіў 285874 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Язэп Крушынскі |Language=be |Volume=[[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Кніга другая]] |Author=[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]] |Translator= |Editor=[[Аўтар:Платон Галавач|Платон Галавач]] |Illustrator= |School= |Publisher=Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі<br />Літаратура і Мастацтва |Address=Менск |Year=1932 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist 1=аправа 2to4=- 5=тытул 6=друк 7=3 375=зьмест 376to380=- /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 50fq9nns3y9oyh56p1c85p0xod8imve 102 18930 285923 262321 2026-05-16T09:46:58Z Gleb Leo 2440 285923 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Францішак |Прозвішча = Грышкевіч |Варыянты імёнаў = Імя: Франук |Выява = |ДН = 1904/1906 |Месца нараджэння = Сухаволя, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя |ДС = 1946 |Месца смерці = Мінск, БССР, СССР |Апісанне = беларускі паэт, публіцыст, перакладчык, педагог |Іншае = |Вікіпедыя = Францішак Грышкевіч |Вікіпедыя2 = Францішак Грышкевіч |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Francišak Hryškievič |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Францішак Грышкевіч |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы‎}} * [[Музэй Івана Луцкевіча (Грышкевіч)|Музэй Івана Луцкевіча]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * [[Пяльгрым (Грышкевіч)|Пяльгрым]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[З народу мы…]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік 1926. — [[Студэнская думка (1924)/1926/1|№1 (7)]]}} * [[Князь Вітаўт (Грышкевіч)|Князь Вітаўт]] (1927) === У «Беларускай Крыніцы» === '''1924''' * [[Ziamla (Грышкевіч)|Ziamla]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 18 Studnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/2|№2]]}} * [[Ks. Adamu Stankiewiču]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1924. — [[Беларуская крыніца (1917)/1924/38|№38]]}} '''1925''' * [[Zima na Biełarusi]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 25 Studnia 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/4|№4]]}} * [[«Bahaćcie» wioski|„Bahaćcie“ wioski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 22 Lutaha 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/8|№8]]}} * [[Fritz’u Bienestock’u (Pišaš ciapier, miły bracie…)|Fritz’u Bienestock’u]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 15 Sakawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/11|№11]]}} * [[Fritz’u Bienestock’u (Pišaš mnie, što duža łoŭka…)|Fritz’u Bienestock’u]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Krynica]]. — 26 Krasawika 1925. — [[Беларуская крыніца (1917)/1925/17|№17]]}} '''1926''' * [[Dola (Грышкевіч)|Dola]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Traŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/15|№15]]}} * [[Matywy wiasny]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 7 Čerwienia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/19|№19]]}} * [[Žniwo (Грышкевіч)|Żniwo]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Lipnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/24|№24]]}} * [[Bratu (Грышкевіч)|Bratu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/43|№43]]}} * [[«Krynicy» u 10-ja ŭhodki (Грышкевіч)|„Krynicy“ u 10-ja ŭhodki]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} * [[Mahiła wołata]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 17 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/45|№45]]}} * [[Malitwa (Грышкевіч)|Malitwa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/46|№46]]}} '''1927''' * [[«Kennst du das Land»|„Kennst du das Land“]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/3|№3]]}} * [[Moładaść (Грышкевіч)|Moładaść]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Lutaha 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/8|№8]]}} * [[Pater Noster]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/13|№13]]}} * [[Arhany]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/14|№14]]}} * [[Zacichni…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/15|№15]]}} * [[Alleluja… 1927]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/16|№16]]}} * [[Na mahiłu K. Swajaka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 6 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/19|№19]]}} * [[Kali samlejuć Twaje siły, Druža…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/21|№21]]}} * [[Poŭnač (Грышкевіч)|Poŭnač]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 27 Traŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/22|№22]]}} * [[Na mahiłu M. Bahdanowiča]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/23|№23]]}} * [[Liścia karniastyja ŭ lesie biarozy…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 17 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/25|№25]]}} * [[Ujawa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/27|№27]]}} * [[Biełaruś, Biełaruś…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Lipnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/28|№28]]}} * [[Kali na krywickim…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Lipnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/31|№31]]}} * [[Hej, adaźwieciesia!..]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 5 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/32|№32]]}} * [[Krywawy bukiet]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 19 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/34|№34]]}} * [[Hej, arły!..]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/35|№35]]}} * [[Čuju. Ty siańnia znoŭ krucyjatu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/38|№38]]}} * [[Z wasieńnich matywaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 28 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/44|№44]]}} * [[Na Zaduški]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 4 Listapada 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/45|№45]]}} * [[Abwiej mianie uschodni wiecier…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Listapada 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/48|№48]]}} * [[Cień niawoli]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Krasawika 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/27|№27]]}} * [[Skažy, dziaŭčynka, pomni moža…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Čerwienia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/36|№36]]}} * [[Čomści ŭčora pry zachodzie…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Žniŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/41|№41]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1928/50/Rečka|Rečka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 9 Listapada 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/50|№50]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1928/51/Rečka|Rečka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Listapada 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/51|№51]]}} * [[Беларуская крыніца (1917)/1928/52/Rečka|Rečka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Listapada 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/52|№52]]}} * [[Lublu ja pyšnuju wiasnu…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Listapada 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/52|№52]]}} === У «Родных гонях» === * [[Ночка калматая страхаў ўсіх маці…|⁂ Ночка калматая страхаў ўсіх маці…]] // {{Fine|[[Родныя гоні (1927)|Родныя гоні]]. — Красавік 1927. — [[Родныя гоні (1927)/2|Кніжка 2]]}} === Проза === * [[Światy Sylwestar]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 1 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/1|№1]]}} * [[Kućcia ŭ čužynie]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Sławianski Rym]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Žniŭnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/33|№33]]}} * [[U kaladny wiečar]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/52|№52]]}} * {{Скан|[[Думкі (Грышкевіч)|Думкі]]|Думкі (Грышкевіч, 1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень—люты 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/1|№1 (8)]]}} === Публіцыстыка === * [[Naš wiečny son]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/40|№40]]}} * [[Zahranica ab nas (Грышкевіч)|Zahranica ab nas]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/24|№24]]}} * [[Wokam pa świecie]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/43|№43]]}} * [[Literaturnyja zapiski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/29|№29]]}} === Крытыка === * [[Biełaruskaje krasnaje tworstwa ŭ rasiejskim pierakładzie]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 23 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/39|№39]]}} === Навукова-папулрныя артыкулы === * [[Karotki ahlad dziei ŭkrainskaj literatury]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Studnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/7|№7]]}} * [[Ab pachodžańni našaje mowy]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 30 Studnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/8|№8]]}} * [[Literaturnyja zapiski]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 23 Wieraśnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/44|№44]]}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Аляксандр Ельскі|Ельскі, А]]''. {{Скан|[[Адам Міцкевіч на Беларусі]]|Міцкевіч на Беларусі.pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сьнежань 1924. — [[Студэнская думка (1924)/1924/1|№1]]}} * ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Луцкевіч, А]]''. [[Падсьведамае і сьведамае ў «душы беларускай» Сыракомлі]] // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Студзень 1925. — [[Студэнская думка (1924)/1925/1|№1 (2)]]}} * [[Ałła werdy!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 24 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/26|№26]]}} * ''[[Аўтар:Отан Жупанчыч|Župančyč, O]]''. [[Zabliščeli ŭ dalach hory…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/29|№29]]}} * ''Župančyč, O''. [[Swaich dzion maładych…]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 13 Traŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/29|№29]]}} * ''[[Аўтар:Сімон Енка|Jenko, S]]''. [[Maci (Енка/Грышкевіч)|Maci]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 20 Traŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/30|№30]]}} * ''[[Аўтар:Уладзімір Назор|Nazor, Vl]]''. [[Rana (Назор/Грышкевіч)|Rana]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 27 Traŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/31|№31]]}} * ''[[Аўтар:Ёган Вольфганг фон Гётэ|Goethe, J. W]]''. [[Walchowy car]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Žniŭnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/42|№42]]}} * ''[[Аўтар:Іван Франко|Franko, I]]''. [[Z knihi Kaaf]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Śniežnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/57|№57]]}} * ''[[Аўтар:Брачыслаў Фоўстка|Foŭstka, Br]]''. [[Alkahol — worah čaławiectwa i demokracyi]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Śniežnia 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/57|№57]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Публіцысты|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі|Грышкевіч, Францішак]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] hi8r12qdebs69vlfsqszi4pnl4t1ce9 0 47995 285769 235988 2026-05-15T18:44:23Z Gleb Leo 2440 285769 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб фізічным выхаванні ў беларусаў | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Навуковая праца | папярэдні = | наступны = | год = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская крыніца (1917)/Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Čerwienia—22 Listapada 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/32|№32]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1928/53|53]]}} * {{Скан|[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Этнаграфія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] s9hklk6l0jqsy2nqxt03anoedqilwtg 285772 285769 2026-05-15T18:49:06Z Gleb Leo 2440 285772 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Аб фізічным выхаванні ў беларусаў | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1928 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская крыніца (1917)/Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3 Čerwienia—22 Listapada 1928. — [[Беларуская крыніца (1917)/1928/32|№32]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1928/53|53]]}} * {{Скан|[[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ]]|Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Этнаграфія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] m3pvdzoomqf77lr0aq9w5nybcpqohiu 102 48037 285924 235984 2026-05-16T09:47:04Z Gleb Leo 2440 285924 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Марыя |Прозвішча = Голуб-Бучынская |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Сястрыца, Прыхільніца, Niawieryskaja, Hałubka.<br />Крыптанімы: N-ja, H-ka. |Выява = |ДН = каля 1893 |Месца нараджэння = Няверышкі, Віленскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1939 |Месца смерці = Прага, Пратэктарат Багеміі і Маравіі, Трэці Райх |Апісанне = беларускі паэт, лекар |Іншае = |Вікіпедыя = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіпедыя2 = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Марыя Голуб-Бучынская |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} '''1926''' * [[Rodnaja mowa (Голуб-Бучынская)|Rodnaja mowa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/25|№25]]}} * [[Mały čmielik]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/25|№25]]}} * [[Źwiarynyja zakony]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/27|№27]]}} * [[Arły (Голуб-Бучынская)|Arły]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/27|№27]]}} * [[Dzirawy most]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/29|№29]]}} * [[Hdzie zhoda ŭ siamji]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/29|№29]]}} * [[Mucha (Голуб-Бучынская)|Mucha]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/29|№29]]}} * [[Ptuški (Голуб-Бучынская)|Ptuški]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Sprytnyja dahadliwyja muraški]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Što ja lublu (Голуб-Бучынская)|Što ja lublu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Hości sinički]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Koni i husi]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Škoła zajčykaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/38|№38]]}} * [[Lon (Голуб-Бучынская)|Lon]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/42|№42]]}} * [[Zima i wiasna]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/42|№42]]}} * [[«Sitka» (Голуб-Бучынская)|„Sitka“]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} * [[Wada (Голуб-Бучынская)|Wada]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * [[Z Nowym Hodam! (Голуб-Бучынская)|Z Nowym Hodam!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Čaławiek i koń]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/3|№3]]}} * [[Rodnaja škoła (Голуб-Бучынская)|Rodnaja škoła]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/4|№4]]}} * [[Pieršaja łastaŭka (Голуб-Бучынская)|Pieršaja łastaŭka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/13|№13]]}} * [[Pščołki na pieršaj raźwiedcy wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/15|№15]]}} * [[Kachaj rodnuju mowu!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/15|№15]]}} * [[Pryroda wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/16|№16]]}} * [[Čyścinia (Голуб-Бучынская)|Čyścinia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 22 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/17|№17]]}} * [[Wosień-malar]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/38|№38]]}} == Публіцыстыка == * [[Alkahol i baraćba ź im]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. ?, 15—22 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/33|№33]], [[Беларуская крыніца (1917)/1926/36|36]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1926/37|№37]]}} == Пераклады == * [[Biezjazyki koń]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[U harodzie]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/38|№38]]}} * [[Dziewiaciera]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Šeŭčenka, T]]''. [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Wawiorka (Голуб-Бучынская)|Wawiorka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Pieśnia škalara]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/4|№4]]}} * [[Try braty (Голуб-Бучынская)|Try braty]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/4|№4]]}} * [[Ty sam! Ty sam!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Томас Джэферсан|Žeferson, T]]''. [[Zahady Tamaša Žefersona]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/12|№12]]}} * [[Prahawity haspadar]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/13|№13]]}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] fg0sdlzwqq8u2uh1mcx3i66lwo6f6k6 285925 285924 2026-05-16T09:47:37Z Gleb Leo 2440 285925 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Марыя |Прозвішча = Голуб-Бучынская |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Сястрыца, Прыхільніца, Niawieryskaja, Hałubka.<br />Крыптанімы: N-ja, H-ka. |Выява = |ДН = каля 1893 |Месца нараджэння = Няверышкі, Віленскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = верасень 1939 |Месца смерці = Прага, Пратэктарат Багеміі і Маравіі, Трэці Райх |Апісанне = беларускі паэт, лекар |Іншае = |Вікіпедыя = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіпедыя2 = Марыя Голуб-Бучынская |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Марыя Голуб-Бучынская |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} '''1926''' * [[Rodnaja mowa (Голуб-Бучынская)|Rodnaja mowa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/25|№25]]}} * [[Mały čmielik]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 31 Lipnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/25|№25]]}} * [[Źwiarynyja zakony]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/27|№27]]}} * [[Arły (Голуб-Бучынская)|Arły]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/27|№27]]}} * [[Dzirawy most]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/29|№29]]}} * [[Hdzie zhoda ŭ siamji]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/29|№29]]}} * [[Mucha (Голуб-Бучынская)|Mucha]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Żniŭnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/29|№29]]}} * [[Ptuški (Голуб-Бучынская)|Ptuški]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Sprytnyja dahadliwyja muraški]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Što ja lublu (Голуб-Бучынская)|Što ja lublu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[Hości sinički]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Koni i husi]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/36|№36]]}} * [[Škoła zajčykaŭ]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/38|№38]]}} * [[Lon (Голуб-Бучынская)|Lon]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/42|№42]]}} * [[Zima i wiasna]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 26 Listapada 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/42|№42]]}} * [[«Sitka» (Голуб-Бучынская)|„Sitka“]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} * [[Wada (Голуб-Бучынская)|Wada]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * [[Z Nowym Hodam! (Голуб-Бучынская)|Z Nowym Hodam!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Čaławiek i koń]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 14 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/3|№3]]}} * [[Rodnaja škoła (Голуб-Бучынская)|Rodnaja škoła]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/4|№4]]}} * [[Pieršaja łastaŭka (Голуб-Бучынская)|Pieršaja łastaŭka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/13|№13]]}} * [[Pščołki na pieršaj raźwiedcy wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/15|№15]]}} * [[Kachaj rodnuju mowu!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/15|№15]]}} * [[Pryroda wiasnoj]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 15 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/16|№16]]}} * [[Čyścinia (Голуб-Бучынская)|Čyścinia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 22 Krasawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/17|№17]]}} * [[Wosień-malar]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 16 Wieraśnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/38|№38]]}} == Публіцыстыка == * [[Alkahol i baraćba ź im]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. ?, 15—22 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/33|№33]], [[Беларуская крыніца (1917)/1926/36|36]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1926/37|№37]]}} == Пераклады == '''1926''' * [[Biezjazyki koń]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 12 Wieraśnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/31|№31]]}} * [[U harodzie]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 29 Kastryčnika 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/38|№38]]}} * [[Dziewiaciera]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10 Śnieżnia 1926. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]}} '''1927''' * ''[[Аўтар:Тарас Шаўчэнка|Šeŭčenka, T]]''. [[Wučyciesia (Шаўчэнка/Голуб-Бучынская)|Wučyciesia]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Wawiorka (Голуб-Бучынская)|Wawiorka]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 8 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/2|№2]]}} * [[Pieśnia škalara]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/4|№4]]}} * [[Try braty (Голуб-Бучынская)|Try braty]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 21 Studnia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/4|№4]]}} * [[Ty sam! Ty sam!]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Томас Джэферсан|Žeferson, T]]''. [[Zahady Tamaša Žefersona]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 18 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/12|№12]]}} * [[Prahawity haspadar]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Sakawika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/13|№13]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Лекары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] cc6l6tw6is9q3h4e0e1tn1o8r3e6fia 102 51637 285947 206385 2026-05-16T11:45:02Z Gleb Leo 2440 285947 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ілья |Прозвішча = Гурскі |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Бушма Л.; Бушма Лявон; Данілавіч І. |Выява = Illa Hurski. Ільля Гурскі (1932).jpg |ДН = 26 красавіка 1899 |Месца нараджэння = Замосьце, Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расійская імпэрыя |ДС = 11 жніўня 1972 (73 гады) |Месца смерці = |Апісанне = беларускі пісьменьнік, перакладчык |Іншае = |Вікіпедыя = Ілья Данілавіч Гурскі |Вікіпедыя2 = Ільля Гурскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Illa Hurski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ілья Гурскі |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * {{Скан|[[Дрыгва (1928)|Дрыгва]]|Дрыгва (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * {{Скан|[[Новым шляхам (1928)|Новым шляхам]]|Новым шляхам (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * {{Скан|[[Бальшавіцкая вясна (1930)|Бальшавіцкая вясна]]|Бальшавіцкая вясна (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * {{Скан|[[Качагары (1932)|Качагары]]|Качагары (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}} * [[Новы горад (Гурскі)|Новы горад]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}} * {{Скан|[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]|На крэсах усходніх (1933).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}} * [[Сваты (Гурскі)|Сваты]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/4|№4]]}} * {{Скан|[[На варце (1938)|На варце]]|На варце (1938).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1938}} * {{Скан|[[Хлеб (1949)|Хлеб]]|Хлеб (1949).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1949}} == Апавяданні == * {{Скан|[[Над Нёмнам (1945)|Над Нёмнам]]|Над Нёмнам (1945).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1945}} * {{Скан|[[Лясныя салдаты (1945)|Лясныя салдаты]]|Лясныя салдаты (1945).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1945}} * {{Скан|[[Зары насустрач (1949)|Зары насустрач]]|Зары насустрач (1949).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1949}} * [[Патрыёты (Гурскі)|Патрыёты]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/8|№8]]}} * [[Паўстанцы (Гурскі)|Паўстанцы]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 3 студзеня 1940. — [[Звязда (газета)/1940/2|№2 (6581)]]}} == Публіцыстыка == * [[Пра тэатр (Гурскі)|Пра тэатр]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/293|№293 (2185)]]}} * [[Мастацтва БССР на новым этапе]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 18 сакавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/3|№3]]}} * [[Тэатральная дыскусія — стымул шпаркага росту і поступу]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 красавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/6|№6]]}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Канстанцін Кашэўскі|Кашэўскі, К]]''. {{Скан|[[Будні (1929)|Будні]]|Будні (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Выдавецтва ЦК ЛКСМБ „Чырвоная Зьмена“, 1929}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў‎]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] htk0z9grkfpoy0v4fc7o8d16n245qpf 285948 285947 2026-05-16T11:46:34Z Gleb Leo 2440 285948 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Ілья |Прозвішча = Гурскі |Варыянты імёнаў = Псэўданімы: Бушма Л.; Бушма Лявон; Данілавіч І. |Выява = Illa Hurski. Ільля Гурскі (1932).jpg |ДН = 26 красавіка 1899 |Месца нараджэння = Замосьце, Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расійская імпэрыя |ДС = 11 жніўня 1972 (73 гады) |Месца смерці = |Апісанне = беларускі пісьменьнік, перакладчык |Іншае = |Вікіпедыя = Ілья Данілавіч Гурскі |Вікіпедыя2 = Ільля Гурскі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Illa Hurski |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Ілья Гурскі |Першая літара прозвішча = Г }} == Творы == {{Усе творы}} * {{Скан|[[Дрыгва (1928)|Дрыгва]]|Дрыгва (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * {{Скан|[[Новым шляхам (1928)|Новым шляхам]]|Новым шляхам (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * {{Скан|[[Сварка (1929)|Сварка]]|Сварка (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * {{Скан|[[Бальшавіцкая вясна (1930)|Бальшавіцкая вясна]]|Бальшавіцкая вясна (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * {{Скан|[[Качагары (1932)|Качагары]]|Качагары (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}} * [[Новы горад (Гурскі)|Новы горад]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}} * {{Скан|[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]]|На крэсах усходніх (1933).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}} * [[Сваты (Гурскі)|Сваты]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1935. — [[Полымя (часопіс)/1935/4|№4]]}} * {{Скан|[[На варце (1938)|На варце]]|На варце (1938).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1938}} * {{Скан|[[Хлеб (1949)|Хлеб]]|Хлеб (1949).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1949}} == Апавяданні == * {{Скан|[[Над Нёмнам (1945)|Над Нёмнам]]|Над Нёмнам (1945).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1945}} * {{Скан|[[Лясныя салдаты (1945)|Лясныя салдаты]]|Лясныя салдаты (1945).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1945}} * {{Скан|[[Зары насустрач (1949)|Зары насустрач]]|Зары насустрач (1949).pdf}}. {{Fine|Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1949}} * [[Патрыёты (Гурскі)|Патрыёты]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1939. — [[Полымя (часопіс)/1939/8|№8]]}} * [[Паўстанцы (Гурскі)|Паўстанцы]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 3 студзеня 1940. — [[Звязда (газета)/1940/2|№2 (6581)]]}} == Публіцыстыка == * [[Пра тэатр (Гурскі)|Пра тэатр]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/293|№293 (2185)]]}} * [[Мастацтва БССР на новым этапе]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 18 сакавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/3|№3]]}} * [[Тэатральная дыскусія — стымул шпаркага росту і поступу]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 красавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/6|№6]]}} == Пераклады == * ''[[Аўтар:Канстанцін Кашэўскі|Кашэўскі, К]]''. {{Скан|[[Будні (1929)|Будні]]|Будні (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Выдавецтва ЦК ЛКСМБ „Чырвоная Зьмена“, 1929}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сатырыкі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Журналісты]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў‎]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 4pla6r25mb0si0zey3nqzpf3whrh6wr 102 65629 285822 284634 2026-05-15T20:47:40Z Gleb Leo 2440 285822 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Эдвард |Прозвішча = Будзька |Варыянты імёнаў = Эдвард (Эдуард, Эдзюк) Адамавіч Будзька (Буцька) (пс. Акцьуб, Акцюб) |Выява = Адварды Будзька.jpg |ДН = 22 сакавіка 1882 |Месца нараджэння = Будслаў, Вілейскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя |ДС = 14 жніўня 1958 |Месца смерці = Чыкага, ЗША |Апісанне = беларускі публіцыст, палітык, грамадскі дзеяч, паэт і выдавец. |Іншае = |Вікіпедыя = Эдвард Адамавіч Будзька |Вікіпедыя2 = Эдуард Будзька |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Edvard Budźka |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Эдвард Будзька |Першая літара прозвішча = Б }} {{All works}} == Вершы == * Час ляциць… / Наша Ніва, 1906, №5 * Шпак / Наша Ніва, 1908, №1 * На гадаўшчыну „Н.Н“ / Наша Ніва, 1909, №47 * С турмы / Наша Ніва, 1910, №14 == Пераклады == * Муха // Наша Ніва, 1907, №27 * Птушки у клетцы // Наша Ніва, 1907, №27 == Публіцыстыка == * [[Думкі да граматыкі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада—31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]—[[Дзянніца (1916)/7|7]]}} * [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} == Успаміны == * {{Скан|Успаміны пра Івана Луцкевіча|Памяці Івана Луцкевіча ў першые ўгодкі сьмерці яго (1920).pdf}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] sn4gu9autyu9raw1wxanzgx4fnppf3t 285823 285822 2026-05-15T20:48:10Z Gleb Leo 2440 285823 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Эдвард |Прозвішча = Будзька |Варыянты імёнаў = Эдвард (Эдуард, Эдзюк) Адамавіч Будзька (Буцька) (пс. Акцьуб, Акцюб) |Выява = Адварды Будзька.jpg |ДН = 22 сакавіка 1882 |Месца нараджэння = Будслаў, Вілейскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя |ДС = 14 жніўня 1958 |Месца смерці = Чыкага, ЗША |Апісанне = беларускі публіцыст, палітык, грамадскі дзеяч, паэт і выдавец. |Іншае = |Вікіпедыя = Эдвард Адамавіч Будзька |Вікіпедыя2 = Эдуард Будзька |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Edvard Budźka |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Эдвард Будзька |Першая літара прозвішча = Б }} {{All works}} == Вершы == * Час ляциць… / Наша Ніва, 1906, №5 * Шпак / Наша Ніва, 1908, №1 * На гадаўшчыну „Н.Н“ / Наша Ніва, 1909, №47 * С турмы / Наша Ніва, 1910, №14 == Пераклады == * Муха // Наша Ніва, 1907, №27 * Птушки у клетцы // Наша Ніва, 1907, №27 == Публіцыстыка == * [[Думкі да граматыкі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада—31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]—[[Дзянніца (1916)/7|7]]}} * [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} == Успаміны == * {{Скан|Успаміны пра Івана Луцкевіча|Памяці Івана Луцкевіча ў першые ўгодкі сьмерці яго (1920).pdf}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 40cvybs93vwwbyruwomph4fjd4at0uh 104 74678 285907 282458 2026-05-16T08:49:26Z Gleb Leo 2440 285907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|ОГЛАВЛЕНІЕ.|памер=140%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Dotted TOC||[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Прадмова|Предисловіе]]|стр. V|3|col3-width=3em}} {{Цэнтар|'''Животный эпосъ.'''}} {{Калёнтытул|left=№№|right=стр.}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}1 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/1|Курка рабушка]]|1|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}2 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/2|б, варіантъ]]|2|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}3 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/3|Жоронцы]]|3|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}4 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|Пятухъ и курочка]]|6|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}5 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/5|Козелъ]]|7|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}6 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/6|Коза лупленая]]|8|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}7 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/7|Зайкина хатка]]|11|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}8 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/8|Коза въ орѣхахъ]]|12|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}9 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/9|Мыши и сочивка]]|14|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||10 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/10|Вовкъ и собака]]|15|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||11 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/11|Дѣдъ да баба и вовкъ]]|17|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||12 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/12|Вовкъ дурень]]|18|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||13 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/13|Свинья и вовкъ]]|20|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||14 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/14|Собаки, кошка и мыши]]|—|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||15 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/15|Быкъ, парсюкъ, козелъ]]|21|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||16 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/16|Гусакъ, медвѣдь, вовкъ]]|23|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||17 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/17|Лиса и дроздъ]]|24|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||18 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/18|Мужикъ, медвѣдь и лиса]]|25|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||19 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/19|б, варіантъ]]|26|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||20 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/20|Лисичка католичка]]|28|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||21 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/21|Лисичка сестричка]]|—|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||22 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/22|б, варіантъ]]|32|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||23 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/23|в, варіантъ]]|—|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||24 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/24|Котъ и лисица]]|34|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||25 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/25|Вовкъ, лисица и овца]]|35|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||26 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/26|Вовкъ, старая собака и котъ]]|36|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||27 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/27|Козелъ и баранъ]]|—|3|col3-width=2em}} {{Цэнтар|'''Сказки миѳическія.'''}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}1 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/1|Звѣриное молоко (нещастное дитя)]]|38|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}2 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/2|Пуща драмуща]]|40|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}3 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/3|Хортки]]|45|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}4 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/4|Мѣдзяный вовкъ]]|49|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}5 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/5|Юда — беззаконный чертъ]]|55|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}6 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/6|б, варіантъ]]|60|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}7 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/7|Ив. Ивановичъ русскій царевичъ]]|63|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}8 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/8|Иван Златовусъ]]|67|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||{{gap|0.6em}}9 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/9|Чаволай]]|73|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||10 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/10|Подземное царство]]|78|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||11 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/11|б, варіантъ]]|85|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||12 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/12|Иванъ дуракъ]]|88|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||13 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/13|Вячорка, Повношникъ, Заранка]]|92|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||14 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/14|Царь Василь]]|99|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||15 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/15|Иван — Сучкинъ сынъ]]|110|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||16 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/16|Удовинъ сын]]|120|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||17 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/17|Ив. Ивановичъ Кобылинъ сынъ]]|133|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||18 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/18|Иванъ и кусюлька]]|142|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||19 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/19|б, варіантъ]]|148|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||20 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/20|Удовины сыны]]|154|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||21 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/21|Сынъ продадзеный]]|164|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||22 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/22|б, варіантъ]]|172|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||23 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/23|Роги]]|181|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||24 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/24|Казакъ Громакъ]]|186|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||25 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/25|Иванъ рыбакъ]]|192|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||26 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/26|Иванъ дуракъ]]|196|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||27 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/27|Василь удовинъ сынъ]]|198|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||28 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/28|Дикій Бурьма]]|205|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||29 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/29|Коваль бѣды искавъ]]|211|3|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||30 [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/30|Проварна Ярыжка]]|212|3|col3-width=2em}}<noinclude></noinclude> he8czepbrx5nly11nlaizykrj6z6tes 106 85346 285843 203668 2026-05-15T21:09:07Z Gleb Leo 2440 285843 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[На крэсах усходніх (1933)|На крэсах усходніх]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Ілья Гурскі|Ільля Гурскі]] |Translator= |Editor=Абрамава |Illustrator= |School= |Publisher=Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі<br />Літаратура і Мастацтва |Address=Менск |Year=1933 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} sp1d7pruz83xcwia0nik3l2t7ojmnd1 106 92684 285756 232393 2026-05-15T18:16:38Z Gleb Leo 2440 285756 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Уладзіслаў Казлоўскі|Uładysłaŭ Kazłoŭščyk]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“<br />Bieł. Druk. im. Fr. Skaryny |Address=Wilnia |Year=1927 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ccw2dyeokmaats1smhohkbun69dwwo1 0 97772 285773 232392 2026-05-15T18:49:44Z Gleb Leo 2440 285773 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Аб фізычным выхаваньні ў беларусаў]]. }} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="7" to="7" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="8" to="8" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="133" to="133" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1928 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] c5sltxd1qoxdkc1kc51jg1dnscg2ohm 104 108327 285804 259073 2026-05-15T20:39:20Z RAleh111 4658 285804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{Водступ|4|em}}{{x-larger|{{larger|'''1'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:72px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{Водступ|0.0|em}}{{x-larger|'''Ліст'''}} {{Водступ|0.0|em}}ЦЫПРУК Ярэмчык атрымаў ліст. Сваімі рукамі конвэрта не раскрыў: {{Водступ|2|em}}— Можа сапсую, ці што? {{Водступ|2|em}}Вострае вока ў старога. Часта сын прысылае лісты да хаты, а стары кожны раз пільна прыглядаецца да круцёлак на конвэрце. Ён заўсёды пазнае руку сына… {{Водступ|2|em}}З лістом у руцэ, асьцярожненька, нібы нясе нешта кволае, якое можа рассыпацца ў пыл, Цыпрук пайшоў да Солаха. {{Водступ|2|em}}Там двое пісьменных: стары матрос царскіх часоў і сын матроса, Саўка. {{Водступ|2|em}}Праз марозную пару зачыненых дзьвярэй Солахавы спачатку ўгледзелі высунутую наперад руку з лістом, а пасьля, задаволена крэкчучы, усунуўся Цыпрук. {{Водступ|2|em}}— Дзень добры! {{Водступ|2|em}}Сьпешна з гарачай узбуджанасьцю кінуў ён у хату прывітаньне і, не чакаючы адказу, сказаў як працяг: {{Водступ|2|em}}— Ад Міколкі ліст, ці што! {{Водступ|2|em}}Апошняе ён прагаварыў з асаблівай сардэчнасьцю і нецярпліва працягнуў ліст да Саўкі. {{Водступ|2|em}}— На, чытай! {{Водступ|2|em}}Саўка акуратна раскрыў конвэрт каб не сапсаваць. Цыпрук навастрыў вушы. Вочы яго пільна ўтаропіліся ў рот Саўкі. {{Водступ|2|em}}Мікола пісаў: {{Водступ2-пачатак|3|em}}{{Цэнтар|''„Дарагі бацька''}} {{Водступ|2|em}}''Як толькі атрымаеце маю пісульку, прышлеце каня. Нас, рабфакаўцаў, адпушчаюць дамоў на зімовыя вакацыі. Навін ніякіх. Жыў. Здароў. Паступіў у комсамол. Прывітаньне ўсім. Асабліва Саўку Солаху. Чакаю фурманкі.'' {{Калёнтытул|right=''М. Ярэмчык.“''}}{{Водступ2-канец}} {{Водступ|2|em}}Саўка чытаў уголас, а Цыпрук мармытаў за ім слова ў слова. Стары так заўсёды рабіў, каб пасьля напамяць пераказваць „маці“ (жонцы). Калі ліст бываў даўжэйшы, Саўка павінен быў чытаць два або тры разы, пакуль стары ня вывучыць… {{Водступ|2|em}}Саўка добра ведаў норавы Цыпрука. Заўсёды, калі канчаў чытаць подпіс „Мікола Ярэмчык“, паднімаў вочы на старога з запытаньнем. Цыпрук звычайна гаварыў:<noinclude></noinclude> mhthqkkxtb6ubfg1ufdv2wgcuzhl4ey 285807 285804 2026-05-15T20:44:00Z RAleh111 4658 285807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''1'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:87px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{Водступ|0.0|em}}{{x-larger|'''Ліст'''}} {{Водступ|0.0|em}}ЦЫПРУК Ярэмчык атрымаў ліст. Сваімі рукамі конвэрта не раскрыў: {{Водступ|2|em}}— Можа сапсую, ці што? {{Водступ|2|em}}Вострае вока ў старога. Часта сын прысылае лісты да хаты, а стары кожны раз пільна прыглядаецца да круцёлак на конвэрце. Ён заўсёды пазнае руку сына… {{Водступ|2|em}}З лістом у руцэ, асьцярожненька, нібы нясе нешта кволае, якое можа рассыпацца ў пыл, Цыпрук пайшоў да Солаха. {{Водступ|2|em}}Там двое пісьменных: стары матрос царскіх часоў і сын матроса, Саўка. {{Водступ|2|em}}Праз марозную пару зачыненых дзьвярэй Солахавы спачатку ўгледзелі высунутую наперад руку з лістом, а пасьля, задаволена крэкчучы, усунуўся Цыпрук. {{Водступ|2|em}}— Дзень добры! {{Водступ|2|em}}Сьпешна з гарачай узбуджанасьцю кінуў ён у хату прывітаньне і, не чакаючы адказу, сказаў як працяг: {{Водступ|2|em}}— Ад Міколкі ліст, ці што! {{Водступ|2|em}}Апошняе ён прагаварыў з асаблівай сардэчнасьцю і нецярпліва працягнуў ліст да Саўкі. {{Водступ|2|em}}— На, чытай! {{Водступ|2|em}}Саўка акуратна раскрыў конвэрт каб не сапсаваць. Цыпрук навастрыў вушы. Вочы яго пільна ўтаропіліся ў рот Саўкі. {{Водступ|2|em}}Мікола пісаў: {{Водступ2-пачатак|3|em}}{{Цэнтар|''„Дарагі бацька''}} {{Водступ|2|em}}''Як толькі атрымаеце маю пісульку, прышлеце каня. Нас, рабфакаўцаў, адпушчаюць дамоў на зімовыя вакацыі. Навін ніякіх. Жыў. Здароў. Паступіў у комсамол. Прывітаньне ўсім. Асабліва Саўку Солаху. Чакаю фурманкі.'' {{Калёнтытул|right=''М. Ярэмчык.“''}}{{Водступ2-канец}} {{Водступ|2|em}}Саўка чытаў уголас, а Цыпрук мармытаў за ім слова ў слова. Стары так заўсёды рабіў, каб пасьля напамяць пераказваць „маці“ (жонцы). Калі ліст бываў даўжэйшы, Саўка павінен быў чытаць два або тры разы, пакуль стары ня вывучыць… {{Водступ|2|em}}Саўка добра ведаў норавы Цыпрука. Заўсёды, калі канчаў чытаць подпіс „Мікола Ярэмчык“, паднімаў вочы на старога з запытаньнем. Цыпрук звычайна гаварыў:<noinclude></noinclude> eewr5f5ge4794c5wdbsnu7rh6dqg37u 285830 285807 2026-05-15T20:57:55Z RAleh111 4658 285830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''1'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:87px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{Водступ|0.0|em}}{{x-larger|'''Ліст'''}} {{Водступ|0.0|em}}ЦЫПРУК Ярэмчык атрымаў ліст. Сваімі рукамі конвэрта не раскрыў: {{Водступ|2|em}}— Можа сапсую, ці што? {{Водступ|2|em}}Вострае вока ў старога. Часта сын прысылае лісты да хаты, а стары кожны раз пільна прыглядаецца да круцёлак на конвэрце. Ён заўсёды пазнае руку сына… {{Водступ|2|em}}З лістом у руцэ, асьцярожненька, нібы нясе нешта кволае, якое можа рассыпацца ў пыл, Цыпрук пайшоў да Солаха. {{Водступ|2|em}}Там двое пісьменных: стары матрос царскіх часоў і сын матроса, Саўка. {{Водступ|2|em}}Праз марозную пару зачыненых дзьвярэй Солахавы спачатку ўгледзелі высунутую наперад руку з лістом, а пасьля, задаволена крэкчучы, усунуўся Цыпрук. {{Водступ|2|em}}— Дзень добры! {{Водступ|2|em}}Сьпешна з гарачай узбуджанасьцю кінуў ён у хату прывітаньне і, не чакаючы адказу, сказаў як працяг: {{Водступ|2|em}}— Ад Міколкі ліст, ці што! {{Водступ|2|em}}Апошняе ён прагаварыў з асаблівай сардэчнасьцю і нецярпліва працягнуў ліст да Саўкі. {{Водступ|2|em}}— На, чытай! {{Водступ|2|em}}Саўка акуратна раскрыў конвэрт каб не сапсаваць. Цыпрук навастрыў вушы. Вочы яго пільна ўтаропіліся ў рот Саўкі. {{Водступ|2|em}}Мікола пісаў: {{Водступ2-пачатак|3|em}}{{Цэнтар|''„Дарагі бацька''}} {{Водступ|2|em}}''Як толькі атрымаеце маю пісульку, прышлеце каня. Нас, рабфакаўцаў, адпушчаюць дамоў на зімовыя вакацыі. Навін ніякіх. Жыў. Здароў. Паступіў у комсамол. Прывітаньне ўсім. Асабліва Саўку Солаху. Чакаю фурманкі.'' {{Калёнтытул|right=''М. Ярэмчык.“''}}{{Водступ2-канец}} {{Водступ|2|em}}Саўка чытаў уголас, а Цыпрук мармытаў за ім слова ў слова. Стары так заўсёды рабіў, каб пасьля напамяць пераказваць „маці“ (жонцы). Калі ліст бываў даўжэйшы, Саўка павінен быў чытаць два або тры разы, пакуль стары ня вывучыць… {{Водступ|2|em}}Саўка добра ведаў норавы Цыпрука. Заўсёды, калі канчаў чытаць подпіс „Мікола Ярэмчык“, паднімаў вочы на старога з запытаньнем. Цыпрук звычайна гаварыў:<noinclude></noinclude> 4hcd4vt46ydklv9qzzpg997853p651p 104 108430 285803 254520 2026-05-15T20:18:08Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 285803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{x-larger|'''2'''}}}} {|style="height:100px; margin-left:5em; margin-bottom:0em;" |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 8px" | |style="vertical-align:top;" |{{Водступ|0.5|em}}{{x-larger|'''У дарозе'''}} |- |style="vertical-align:bottom;" |{{Водступ|0.5|em}}З АБОДВУХ бакоў дарогі сівы лес. |} {{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе паказваюцца ў далі хаткі. Асьнежаныя дахі — белыя кучмы. Павольна насоўваюцца на абшар сінявыя змрокі. Яны апускаюцца ледзь прыкметна, крадучыся. З бяздоньня вышыні кроплямі ваты ціха нізіцца дробны сьняжок. {{Водступ|2|em}}Калматы конік і двое людзей на развалістых санках ледзь вызначаюцца з агульнага фону бела-сіняга абшару. Конь павольна і неахвотна трухае па дарозе. Вось-вось спыніцца і далей ня пойдзе. Зусім ня чутно, як санкі рухаюцца наперад па мяккім сьнезе. Каб не бярозкі дзе-ні-дзе абапал дарогі, каб ня хаткі, каб не рознастайнага выгляду гаі і хмызьнякі, якія адсоўваюцца назад, магло-б здавацца, што фурманка застыла на адным месцы шэраватай кропкай. Ціха. Толькі калі-ні-калі ў мутнаватым малочнага колеру паветры праносяцца з зьбянтэжаным крыкам вароны. {{Водступ|2|em}}Едуць бацька з сынам — Цыпрук Ярэмчык і Мікола. {{Водступ|2|em}}Яшчэ ўдодні Цыпрук запрог каня і паехаў па сына ў Менск. Цяпер — дамоў. Між сабою мала гутараць. Кожны заняты сваімі думкамі. Справу пра „кусамол“ стары адлажыў да прыезду. Аб гэтым трэба гаварыць спакойна ды ў цяпле, каб добра раскумекаць… Мікола сядзіць побач з ім у вялізным жоўтым кажуху, пазычаным Цыпруком у суседа. {{Водступ|2|em}}Лагодна і роўна падае зьверху сьняжок. {{Водступ|2|em}}Хтосьці прасейвае праз вялізныя сіты пытляваную муку. {{Водступ|2|em}}З восені Мікола дома ня быў. Цікава наведваць вёску, дзе нарадзіўся і вырас, паглядзець старую матку, усіх сваіх, суседзяў, Сёмку Солаха, які чамусьці застаўся сёлета дома. {{Водступ|2|em}}Кіпела ўлетку праца ў гэтай вёсцы. {{Водступ|2|em}}Звычайная сялянская праца сваім чынам, але гэта праца была асаблівая, нязвычайная, Мікола і яшчэ некалькі вясковых хлапцоў згуртавалі тады людзей на праўку грэблі. Цяжка было спачатку. Як пагаварылі аб гэтым перад вяскоўцамі, дык тыя думалі, што жартуюць: {{Водступ|2|em}}— Сумна тады стане ў нас і ціха, як у пустцы. {{Водступ|2|em}}— Цяпер прынамсі людзі зьбіраюцца, талакою падарожныя фурманкі з балота выцягваем. {{Водступ|2|em}}— Наша быдла ня будзе мець на сабе адзнак, як асушым дарогу.<noinclude></noinclude> exqimgprm555vcgz15j8y21ir4tcpgx 285805 285803 2026-05-15T20:42:38Z RAleh111 4658 285805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''2'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:82px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{Водступ|0.0|em}}{{x-larger|'''У дарозе'''}} {{Водступ|0.0|em}}З АБОДВУХ бакоў дарогі сівы лес. {{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе паказваюцца ў далі хаткі. Асьнежаныя дахі — белыя кучмы. Павольна насоўваюцца на абшар сінявыя змрокі. Яны апускаюцца ледзь прыкметна, крадучыся. З бяздоньня вышыні кроплямі ваты ціха нізіцца дробны сьняжок. {{Водступ|2|em}}Калматы конік і двое людзей на развалістых санках ледзь вызначаюцца з агульнага фону бела-сіняга абшару. Конь павольна і неахвотна трухае па дарозе. Вось-вось спыніцца і далей ня пойдзе. Зусім ня чутно, як санкі рухаюцца наперад па мяккім сьнезе. Каб не бярозкі дзе-ні-дзе абапал дарогі, каб ня хаткі, каб не рознастайнага выгляду гаі і хмызьнякі, якія адсоўваюцца назад, магло-б здавацца, што фурманка застыла на адным месцы шэраватай кропкай. Ціха. Толькі калі-ні-калі ў мутнаватым малочнага колеру паветры праносяцца з зьбянтэжаным крыкам вароны. {{Водступ|2|em}}Едуць бацька з сынам — Цыпрук Ярэмчык і Мікола. {{Водступ|2|em}}Яшчэ ўдодні Цыпрук запрог каня і паехаў па сына ў Менск. Цяпер — дамоў. Між сабою мала гутараць. Кожны заняты сваімі думкамі. Справу пра „кусамол“ стары адлажыў да прыезду. Аб гэтым трэба гаварыць спакойна ды ў цяпле, каб добра раскумекаць… Мікола сядзіць побач з ім у вялізным жоўтым кажуху, пазычаным Цыпруком у суседа. {{Водступ|2|em}}Лагодна і роўна падае зьверху сьняжок. {{Водступ|2|em}}Хтосьці прасейвае праз вялізныя сіты пытляваную муку. {{Водступ|2|em}}З восені Мікола дома ня быў. Цікава наведваць вёску, дзе нарадзіўся і вырас, паглядзець старую матку, усіх сваіх, суседзяў, Сёмку Солаха, які чамусьці застаўся сёлета дома. {{Водступ|2|em}}Кіпела ўлетку праца ў гэтай вёсцы. {{Водступ|2|em}}Звычайная сялянская праца сваім чынам, але гэта праца была асаблівая, нязвычайная, Мікола і яшчэ некалькі вясковых хлапцоў згуртавалі тады людзей на праўку грэблі. Цяжка было спачатку. Як пагаварылі аб гэтым перад вяскоўцамі, дык тыя думалі, што жартуюць: {{Водступ|2|em}}— Сумна тады стане ў нас і ціха, як у пустцы. {{Водступ|2|em}}— Цяпер прынамсі людзі зьбіраюцца, талакою падарожныя фурманкі з балота выцягваем. {{Водступ|2|em}}— Наша быдла ня будзе мець на сабе адзнак, як асушым дарогу.<noinclude></noinclude> 25y4k7xx7ougxhscrvbzo0ww9by4pow 285808 285805 2026-05-15T20:44:21Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''2'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:82px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{Водступ|0.0|em}}{{x-larger|'''У дарозе'''}} {{Водступ|0.0|em}}З АБОДВУХ бакоў дарогі сівы лес. {{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе паказваюцца ў далі хаткі. Асьнежаныя дахі — белыя кучмы. Павольна насоўваюцца на абшар сінявыя змрокі. Яны апускаюцца ледзь прыкметна, крадучыся. З бяздоньня вышыні кроплямі ваты ціха нізіцца дробны сьняжок. {{Водступ|2|em}}Калматы конік і двое людзей на развалістых санках ледзь вызначаюцца з агульнага фону бела-сіняга абшару. Конь павольна і неахвотна трухае па дарозе. Вось-вось спыніцца і далей ня пойдзе. Зусім ня чутно, як санкі рухаюцца наперад па мяккім сьнезе. Каб не бярозкі дзе-ні-дзе абапал дарогі, каб ня хаткі, каб не рознастайнага выгляду гаі і хмызьнякі, якія адсоўваюцца назад, магло-б здавацца, што фурманка застыла на адным месцы шэраватай кропкай. Ціха. Толькі калі-ні-калі ў мутнаватым малочнага колеру паветры праносяцца з зьбянтэжаным крыкам вароны. {{Водступ|2|em}}Едуць бацька з сынам — Цыпрук Ярэмчык і Мікола. {{Водступ|2|em}}Яшчэ ўдодні Цыпрук запрог каня і паехаў па сына ў Менск. Цяпер — дамоў. Між сабою мала гутараць. Кожны заняты сваімі думкамі. Справу пра „кусамол“ стары адлажыў да прыезду. Аб гэтым трэба гаварыць спакойна ды ў цяпле, каб добра раскумекаць… Мікола сядзіць побач з ім у вялізным жоўтым кажуху, пазычаным Цыпруком у суседа. {{Водступ|2|em}}Лагодна і роўна падае зьверху сьняжок. {{Водступ|2|em}}Хтосьці прасейвае праз вялізныя сіты пытляваную муку. {{Водступ|2|em}}З восені Мікола дома ня быў. Цікава наведваць вёску, дзе нарадзіўся і вырас, паглядзець старую матку, усіх сваіх, суседзяў, Сёмку Солаха, які чамусьці застаўся сёлета дома. {{Водступ|2|em}}Кіпела ўлетку праца ў гэтай вёсцы. {{Водступ|2|em}}Звычайная сялянская праца сваім чынам, але гэта праца была асаблівая, нязвычайная, Мікола і яшчэ некалькі вясковых хлапцоў згуртавалі тады людзей на праўку грэблі. Цяжка было спачатку. Як пагаварылі аб гэтым перад вяскоўцамі, дык тыя думалі, што жартуюць: {{Водступ|2|em}}— Сумна тады стане ў нас і ціха, як у пустцы. {{Водступ|2|em}}— Цяпер прынамсі людзі зьбіраюцца, талакою падарожныя фурманкі з балота выцягваем. {{Водступ|2|em}}— Наша быдла ня будзе мець на сабе адзнак, як асушым дарогу.<noinclude></noinclude> 0m464zd6hw4w3hyub0daiaujoawxhvw 285831 285808 2026-05-15T20:58:10Z RAleh111 4658 285831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''2'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:82px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{Водступ|0.0|em}}{{x-larger|'''У дарозе'''}} {{Водступ|0.0|em}}З АБОДВУХ бакоў дарогі сівы лес. {{Водступ|2|em}}Дзе-ні-дзе паказваюцца ў далі хаткі. Асьнежаныя дахі — белыя кучмы. Павольна насоўваюцца на абшар сінявыя змрокі. Яны апускаюцца ледзь прыкметна, крадучыся. З бяздоньня вышыні кроплямі ваты ціха нізіцца дробны сьняжок. {{Водступ|2|em}}Калматы конік і двое людзей на развалістых санках ледзь вызначаюцца з агульнага фону бела-сіняга абшару. Конь павольна і неахвотна трухае па дарозе. Вось-вось спыніцца і далей ня пойдзе. Зусім ня чутно, як санкі рухаюцца наперад па мяккім сьнезе. Каб не бярозкі дзе-ні-дзе абапал дарогі, каб ня хаткі, каб не рознастайнага выгляду гаі і хмызьнякі, якія адсоўваюцца назад, магло-б здавацца, што фурманка застыла на адным месцы шэраватай кропкай. Ціха. Толькі калі-ні-калі ў мутнаватым малочнага колеру паветры праносяцца з зьбянтэжаным крыкам вароны. {{Водступ|2|em}}Едуць бацька з сынам — Цыпрук Ярэмчык і Мікола. {{Водступ|2|em}}Яшчэ ўдодні Цыпрук запрог каня і паехаў па сына ў Менск. Цяпер — дамоў. Між сабою мала гутараць. Кожны заняты сваімі думкамі. Справу пра „кусамол“ стары адлажыў да прыезду. Аб гэтым трэба гаварыць спакойна ды ў цяпле, каб добра раскумекаць… Мікола сядзіць побач з ім у вялізным жоўтым кажуху, пазычаным Цыпруком у суседа. {{Водступ|2|em}}Лагодна і роўна падае зьверху сьняжок. {{Водступ|2|em}}Хтосьці прасейвае праз вялізныя сіты пытляваную муку. {{Водступ|2|em}}З восені Мікола дома ня быў. Цікава наведваць вёску, дзе нарадзіўся і вырас, паглядзець старую матку, усіх сваіх, суседзяў, Сёмку Солаха, які чамусьці застаўся сёлета дома. {{Водступ|2|em}}Кіпела ўлетку праца ў гэтай вёсцы. {{Водступ|2|em}}Звычайная сялянская праца сваім чынам, але гэта праца была асаблівая, нязвычайная, Мікола і яшчэ некалькі вясковых хлапцоў згуртавалі тады людзей на праўку грэблі. Цяжка было спачатку. Як пагаварылі аб гэтым перад вяскоўцамі, дык тыя думалі, што жартуюць: {{Водступ|2|em}}— Сумна тады стане ў нас і ціха, як у пустцы. {{Водступ|2|em}}— Цяпер прынамсі людзі зьбіраюцца, талакою падарожныя фурманкі з балота выцягваем. {{Водступ|2|em}}— Наша быдла ня будзе мець на сабе адзнак, як асушым дарогу.<noinclude></noinclude> tlmbpmdrsvbeitd4uuilaxkc42b3m73 104 108567 285821 254776 2026-05-15T20:47:06Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''3'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{x-larger|'''Рак'''}} ПРЫЕХАЎ да Крушынскага „Леў Талстой“. Урачыста ўвайшоў у хату, выставіў перад сабою сваю белую бараду, нібы сьцяг міру. Але вочы яго блішчэлі зусім не на мірны лад. Строгія і чужыя. {{Водступ|2|em}}Перад сваім неспадзяваным „сялькорам“ Крушынскі гасьцінна патупаўся, рыхтаваўся да цёплай гутаркі. Рот старога на гэты раз быў сьціснуты, схаваны ў вусох і барадзе. {{Водступ|2|em}}— Што там у вас у Гайдачанах? Якія навіны? — пытаўся Крушынскі. {{Водступ|2|em}}— Эт! — махнуў рукою „Леў Талстой“. — Тоісь, нічога ня чуваць… {{Водступ|2|em}}Крушынскі адчуў, што стары нешта зусім іншае хоча яму сказаць і слоў не знаходзіць. {{Водступ|2|em}}— Відаць, нешта для мяне няпрыемнае, — падумаў Крушынскі. Настаражыўся. Цярпліва чакаў. Нарэшце стары загаварыў: {{Водступ|2|em}}— Ведаеце, суседзе? Мы з жонкаю сварыліся некалькі дзён. Тоісь, жонка на мяне крычала і называла парознаму. Так. {{Водступ|2|em}}— Усяляк паміж мужам і жонкаю бывае, — спагадліва сказаў Крушынскі. {{Водступ|2|em}}— „Леў Талстой“ як-бы ня чуў яго заўвагі. Гаварыў далей: {{Водступ|2|em}}— Што мы, кажа жонка, жабракі, тоісь, галодныя? На што табе жыта чужое, Крушынскага? {{Водступ|2|em}}— Як чужое?! Гэта-ж маё! Даў я за корэспондэнцыю! Мы-ж суседзі! {{Водступ|2|em}}„Леў Талстой“ паморшчыўся. {{Водступ|2|em}}— Я, трэба прызнацца, і сам толькі назаўтра агледзеўся, што мяшок жыта ў сенцах стаіць. Так. Я і тлумачыў жонцы: п‘яны, кажу, быў. Так. Дык жонка на гэта: адвязі, ды адвязі назад, а то сорам! І ня думай болей піць, бо гэта табе на галаву шкодзіць. Так. Я кажу, сама адвязі, бо мне няёмка. Яна мне на гэта тыц у вочы сівым памялом, тоісь, абазвала сівым памялом і гэтак далей. Так. Вось я і прывёз, тоісь жыта. Трэба прызнацца, дзякую, суседзе, за дабро, але няхай ваша дабро, як мая старая кажа, пры вас будзе. Так! {{Водступ|2|em}}— Та-а-ак! — нібы водгук, такнуў і Крушынскі. {{Водступ|2|em}}Было вельмі няпрыемна: першы выпадак, калі чалавек адмовіўся ад яго падарункаў.<noinclude></noinclude> 7kay5llybjlswtb1l7h1vao7kn4bqv8 285832 285821 2026-05-15T20:58:46Z RAleh111 4658 285832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''3'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Рак'''}} ПРЫЕХАЎ да Крушынскага „Леў Талстой“. Урачыста ўвайшоў у хату, выставіў перад сабою сваю белую бараду, нібы сьцяг міру. Але вочы яго блішчэлі зусім не на мірны лад. Строгія і чужыя. {{Водступ|2|em}}Перад сваім неспадзяваным „сялькорам“ Крушынскі гасьцінна патупаўся, рыхтаваўся да цёплай гутаркі. Рот старога на гэты раз быў сьціснуты, схаваны ў вусох і барадзе. {{Водступ|2|em}}— Што там у вас у Гайдачанах? Якія навіны? — пытаўся Крушынскі. {{Водступ|2|em}}— Эт! — махнуў рукою „Леў Талстой“. — Тоісь, нічога ня чуваць… {{Водступ|2|em}}Крушынскі адчуў, што стары нешта зусім іншае хоча яму сказаць і слоў не знаходзіць. {{Водступ|2|em}}— Відаць, нешта для мяне няпрыемнае, — падумаў Крушынскі. Настаражыўся. Цярпліва чакаў. Нарэшце стары загаварыў: {{Водступ|2|em}}— Ведаеце, суседзе? Мы з жонкаю сварыліся некалькі дзён. Тоісь, жонка на мяне крычала і называла парознаму. Так. {{Водступ|2|em}}— Усяляк паміж мужам і жонкаю бывае, — спагадліва сказаў Крушынскі. {{Водступ|2|em}}— „Леў Талстой“ як-бы ня чуў яго заўвагі. Гаварыў далей: {{Водступ|2|em}}— Што мы, кажа жонка, жабракі, тоісь, галодныя? На што табе жыта чужое, Крушынскага? {{Водступ|2|em}}— Як чужое?! Гэта-ж маё! Даў я за корэспондэнцыю! Мы-ж суседзі! {{Водступ|2|em}}„Леў Талстой“ паморшчыўся. {{Водступ|2|em}}— Я, трэба прызнацца, і сам толькі назаўтра агледзеўся, што мяшок жыта ў сенцах стаіць. Так. Я і тлумачыў жонцы: п‘яны, кажу, быў. Так. Дык жонка на гэта: адвязі, ды адвязі назад, а то сорам! І ня думай болей піць, бо гэта табе на галаву шкодзіць. Так. Я кажу, сама адвязі, бо мне няёмка. Яна мне на гэта тыц у вочы сівым памялом, тоісь, абазвала сівым памялом і гэтак далей. Так. Вось я і прывёз, тоісь жыта. Трэба прызнацца, дзякую, суседзе, за дабро, але няхай ваша дабро, як мая старая кажа, пры вас будзе. Так! {{Водступ|2|em}}— Та-а-ак! — нібы водгук, такнуў і Крушынскі. {{Водступ|2|em}}Было вельмі няпрыемна: першы выпадак, калі чалавек адмовіўся ад яго падарункаў.<noinclude></noinclude> gcwupe214z8m78tw0t61n3nk1xg8u7h 104 108632 285824 255023 2026-05-15T20:48:43Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''4'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{x-larger|'''У масках'''}} ВЭНЭЦЫЯНСКАЕ вакно вялікай сталовай заткана марознымі вузорамі. Нібы праз гафтаваную гардыну, прасейваецца праз іх сьветлымі зёрнамі зімовае сонца. Сонечныя зёрны рассыплены па крэслах, па круглым дубовым стале, па крышталёвых бокалах і парцалянай пасудзе ў адчыненым буфэце. Гранёныя бокалы запальваюць лякіраваны дуб і поліраваную бронзу буфэта ў рознаформеныя спэктры. {{Водступ|2|em}}Буфэт і бокалы — гордасьць Антона Цярэшкі, стрыечнага брата Язэпа Крушынскага. Гэта спадчына ад багатага бацькі. {{Водступ|2|em}}Буфэт — у стылі замка фэодальных часоў. {{Водступ|2|em}}Бокалы на тонкіх сьцяблох нагадваюць вадзяныя лілеі. Калі дакранешся да іх, яны выдаюць працяглы стогн, нібы праводзіш пальцам па нацягнутай струне. Калі на дне крышталю застаецца некалькі кропель, яны іскравяць, нібы вочы дзяўчыны. {{Водступ|2|em}}…Калісьці ў гэтым буфэце… {{Водступ|2|em}}…Калісьці з гэтых бокалаў… {{Водступ|2|em}}…Калісьці ў гэтай сталовай… {{Водступ|2|em}}Часамі Антон Цярэшка купаецца ў романтычным возеры ўспамінаў. {{Водступ|2|em}}Шампанскае, дэлікатэсы, сьмех, „пардон“, „гранд мэрсі“ ды іншыя шчапоткі „вялікасьвецкасьці“ знаходзілі прытул у кватэры былога лёкая, багатага домаўласьніка і рэстораншчыка — бацькі Антона Цярэшкі. {{Водступ|2|em}}Тут-жа было напісана пара „грамат“ да „беларускага народу“, тут-жа ня раз абгаварваліся справы „беларускай дзяржаўнасьці“, тут-жа аднаго разу дзяліліся „міністэрскія портфэлі“. {{Водступ|2|em}}Лезе ў вэнэцыянскае вакно зімовае сонца, таюць туманістым сном ільдзяныя гардыны на вялізных шыбах, у кроплі вады расплываюцца ўзоры. Анямелы, бязьлюдны сталовы пакой чакае дастойных гасьцей і вясёлых людзкіх галасоў. {{Водступ|2|em}}З парадных дзьвярэй спалоханым трэлем дзынкнуў электрычны званок. {{Водступ|2|em}}Пані Мар‘я (так завуць жонку Цярэшкі ў сямейным абыходзе) пабегла з кухні да дзьвярэй ледзь чутнымі ў мяккіх туфлях на футры прысьпешанымі ад цікавасьці крокамі. {{Водступ|2|em}}— Хто там? — і навастрыла ружавую ракушку правага вуха.<noinclude></noinclude> e9mshf4xxb4ek37zddarxabwzismi0w 285833 285824 2026-05-15T20:59:04Z RAleh111 4658 285833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''4'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''У масках'''}} ВЭНЭЦЫЯНСКАЕ вакно вялікай сталовай заткана марознымі вузорамі. Нібы праз гафтаваную гардыну, прасейваецца праз іх сьветлымі зёрнамі зімовае сонца. Сонечныя зёрны рассыплены па крэслах, па круглым дубовым стале, па крышталёвых бокалах і парцалянай пасудзе ў адчыненым буфэце. Гранёныя бокалы запальваюць лякіраваны дуб і поліраваную бронзу буфэта ў рознаформеныя спэктры. {{Водступ|2|em}}Буфэт і бокалы — гордасьць Антона Цярэшкі, стрыечнага брата Язэпа Крушынскага. Гэта спадчына ад багатага бацькі. {{Водступ|2|em}}Буфэт — у стылі замка фэодальных часоў. {{Водступ|2|em}}Бокалы на тонкіх сьцяблох нагадваюць вадзяныя лілеі. Калі дакранешся да іх, яны выдаюць працяглы стогн, нібы праводзіш пальцам па нацягнутай струне. Калі на дне крышталю застаецца некалькі кропель, яны іскравяць, нібы вочы дзяўчыны. {{Водступ|2|em}}…Калісьці ў гэтым буфэце… {{Водступ|2|em}}…Калісьці з гэтых бокалаў… {{Водступ|2|em}}…Калісьці ў гэтай сталовай… {{Водступ|2|em}}Часамі Антон Цярэшка купаецца ў романтычным возеры ўспамінаў. {{Водступ|2|em}}Шампанскае, дэлікатэсы, сьмех, „пардон“, „гранд мэрсі“ ды іншыя шчапоткі „вялікасьвецкасьці“ знаходзілі прытул у кватэры былога лёкая, багатага домаўласьніка і рэстораншчыка — бацькі Антона Цярэшкі. {{Водступ|2|em}}Тут-жа было напісана пара „грамат“ да „беларускага народу“, тут-жа ня раз абгаварваліся справы „беларускай дзяржаўнасьці“, тут-жа аднаго разу дзяліліся „міністэрскія портфэлі“. {{Водступ|2|em}}Лезе ў вэнэцыянскае вакно зімовае сонца, таюць туманістым сном ільдзяныя гардыны на вялізных шыбах, у кроплі вады расплываюцца ўзоры. Анямелы, бязьлюдны сталовы пакой чакае дастойных гасьцей і вясёлых людзкіх галасоў. {{Водступ|2|em}}З парадных дзьвярэй спалоханым трэлем дзынкнуў электрычны званок. {{Водступ|2|em}}Пані Мар‘я (так завуць жонку Цярэшкі ў сямейным абыходзе) пабегла з кухні да дзьвярэй ледзь чутнымі ў мяккіх туфлях на футры прысьпешанымі ад цікавасьці крокамі. {{Водступ|2|em}}— Хто там? — і навастрыла ружавую ракушку правага вуха.<noinclude></noinclude> 4lyvdhen986pw4v85qtamwvzwtvm1kb 104 108798 285825 255317 2026-05-15T20:49:48Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''5'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{x-larger|'''Тады'''}} ГОСЬЦІ разышліся позна. {{Водступ|2|em}}— Цяпер мая чарга. Калі ласка да мяне на каляды! — запрашаў „маршалак“ пры разьвітаньні ўсіх гасьцей і энэргічна трос кожнаму руку. {{Водступ|2|em}}— Дык не забудзьцеся! {{Водступ|2|em}}У апусьцелым сталовым пакоі сьляпая Вярбіцкая частуецца халоднай цяляцінай і бісквітамі. У салёне сьпіць на канапе не распрануты старэнькі профэсар. Ён так і не прачнуўся пры стале. Яго перанесьлі на руках. Спрасоньня ён усхліпваў, як дзіцё, і шаптаў ахрыплым галаском: „дзеткі мае“. {{Водступ|2|em}}Каля яго на падлозе расьцягнуўся рыжы сабака. Жонка Цярэшкі і работніца наводзяць парадак у сталовай і кухні. {{Водступ|2|em}}— Ну і садом і гамора, садом і гамора — кажа пані Мар‘я. — І так кожны раз… {{Водступ|2|em}}Яна нэрвуецца. Няма каму сягоньня апавядаць аб гасьцёх. Застаўся пусты незапоўнены куток у яе сэрцы. Сьляпая Вярбіцкая для такой гутаркі не падыходзіць. Бяз зрокавых адчуваньняў яна ўсяго не зразумее. А старэнькага профэсара і гарматай цяпер не разбудзіш. {{Водступ|2|em}}Антон Цярэшка сядзеў у габінэце. У ціхім пакоі слаўся пад суфітам сіняваты дым „міністэрскіх“ папярос. Ад політычнай нарады, якая тут адбылася пад выглядам сямейнай балюшкі, шумела ў галаве. Яму падабалася романтычная таямнічасьць гэтых вечароў. Такія „конвэнты“ рабілі на яго кожны раз глыбокае ўражаньне. Выглядала, нібы сябры „конвэнту“ — сапраўдныя гаспадары Беларусі. Здавалася, што яны толькі часова, з мэтай нейкай замыславатай рэпэтыцыі, адсунуліся самі ад кіраваньня дзяржавай, каб пацікавіцца, што з гэтага будзе. А як скончыцца рэпэтыцыя „гаспадары“ ўзмахнуць бел-чырвона-белым сьцягам, і ўздрыганецца зямля ад тупату ног „сапраўднага беларускага народу“. Тады Булак-Балаховіч скліча веча-сход, зазьвіняць званы смаленскія, полацкія, віцебскія, чарнігаўскія… Цяперашняе — гэта часовая інтэрмэдыя, якая хутка скончыцца. Скончыцца тады, як толькі падрыхтуюцца „свае людзі“, як толькі „сапраўдная беларускасьць“ увальлецца у кроў моладзі. {{Водступ|2|em}}Тады…<noinclude></noinclude> sgba9l4u85uu6whg1uy2miuamv6n5oh 285835 285825 2026-05-15T20:59:59Z RAleh111 4658 285835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''5'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Тады'''}} ГОСЬЦІ разышліся позна. {{Водступ|2|em}}— Цяпер мая чарга. Калі ласка да мяне на каляды! — запрашаў „маршалак“ пры разьвітаньні ўсіх гасьцей і энэргічна трос кожнаму руку. {{Водступ|2|em}}— Дык не забудзьцеся! {{Водступ|2|em}}У апусьцелым сталовым пакоі сьляпая Вярбіцкая частуецца халоднай цяляцінай і бісквітамі. У салёне сьпіць на канапе не распрануты старэнькі профэсар. Ён так і не прачнуўся пры стале. Яго перанесьлі на руках. Спрасоньня ён усхліпваў, як дзіцё, і шаптаў ахрыплым галаском: „дзеткі мае“. {{Водступ|2|em}}Каля яго на падлозе расьцягнуўся рыжы сабака. Жонка Цярэшкі і работніца наводзяць парадак у сталовай і кухні. {{Водступ|2|em}}— Ну і садом і гамора, садом і гамора — кажа пані Мар‘я. — І так кожны раз… {{Водступ|2|em}}Яна нэрвуецца. Няма каму сягоньня апавядаць аб гасьцёх. Застаўся пусты незапоўнены куток у яе сэрцы. Сьляпая Вярбіцкая для такой гутаркі не падыходзіць. Бяз зрокавых адчуваньняў яна ўсяго не зразумее. А старэнькага профэсара і гарматай цяпер не разбудзіш. {{Водступ|2|em}}Антон Цярэшка сядзеў у габінэце. У ціхім пакоі слаўся пад суфітам сіняваты дым „міністэрскіх“ папярос. Ад політычнай нарады, якая тут адбылася пад выглядам сямейнай балюшкі, шумела ў галаве. Яму падабалася романтычная таямнічасьць гэтых вечароў. Такія „конвэнты“ рабілі на яго кожны раз глыбокае ўражаньне. Выглядала, нібы сябры „конвэнту“ — сапраўдныя гаспадары Беларусі. Здавалася, што яны толькі часова, з мэтай нейкай замыславатай рэпэтыцыі, адсунуліся самі ад кіраваньня дзяржавай, каб пацікавіцца, што з гэтага будзе. А як скончыцца рэпэтыцыя „гаспадары“ ўзмахнуць бел-чырвона-белым сьцягам, і ўздрыганецца зямля ад тупату ног „сапраўднага беларускага народу“. Тады Булак-Балаховіч скліча веча-сход, зазьвіняць званы смаленскія, полацкія, віцебскія, чарнігаўскія… Цяперашняе — гэта часовая інтэрмэдыя, якая хутка скончыцца. Скончыцца тады, як толькі падрыхтуюцца „свае людзі“, як толькі „сапраўдная беларускасьць“ увальлецца у кроў моладзі. {{Водступ|2|em}}Тады…<noinclude></noinclude> k9ba6oyzuwalj7d0c0ql5fqqi39afb7 104 108823 285826 255452 2026-05-15T20:50:42Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''6'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{x-larger|'''Яшчэ рана'''}} УЖО некалькі дзён, як Мікола Ярэмчык жыве ў бацькоў. Маці сустрэла яго так, як ён уяўляў сабе яшчэ ў дарозе едучы сюды з бацькам. Кожную раніцу яна пякла бульбяныя бліны і нецяраліва чакала, калі ўжо сынок, яе мяншак, прабудзіцца. Сьціртай ляжалі на стале гарачыя бліны і чакалі яго, прыкрытыя абрусом, каб не астылі. Яны дыміліся апэтытнай пахучай парай. {{Водступ|2|em}}Мікола спаў тут-жа пры стале на лаве. Да паездкі ў Менск ён заўсёды спаў на гэтым месцы. {{Водступ|2|em}}Усё лепшае і цяплейшае ляжала цяпер пад ім, „каб было мякка“, і на ім, „каб было цёпла“. {{Водступ|2|em}}Так кожны раз тлумачыла маці, рыхтуючы яму пасьцель. {{Водступ|2|em}}Маці заўладала Міколай цалкам толькі раніцою, бо як выходзіў пасьля сьняданьня, дык часта варочаўся дамоў позна ўвечары. {{Водступ|2|em}}— Зусім ад хаты адбіўся, — скардзілася старая. {{Водступ|2|em}}Затое раніцою ўся яе ўвага, якая раней была накіравана на ўнукаў (дзяцей старэйшага сына), была цяпер зьвернута на Міколава сьняданьне… {{Водступ|2|em}}Першыя два дні, калі Мікола сьнедаў, яна адганяла малых. Старыя таксама елі асобна, пакуль Мікола аднаго разу не запытаўся: {{Водступ|2|em}}— А дзе-ж гэта ўсе? {{Водступ|2|em}}Маці зьбянтэжылася. {{Водступ|2|em}}— Ты-ж, сынок, госьць цяпер. Мы ўсе, дзякаваць богу, не галодныя. Усе ўжо елі, а дзеці дык, як сьвіньні тыя, пастаянна жуюць… {{Водступ|2|em}}І Мікола заартачыўся. {{Водступ|2|em}}— Сам есьці ня буду! Не хачу, каб смачнейшае мне падавалася! {{Водступ|2|em}}Ён аж зазлаваўся на маці… {{Водступ|2|em}}Тады старая налаўчылася такім чынам, што калі ўсе сядзелі пры стале, падсоўвала Міколе лепшыя кавалачкі. {{Водступ|2|em}}— Твае хітрыкі я добра бачу, — гаварыў Мікола жартуючы, і тут-жа з сваёй талеркі дзяліўся з дзяцьмі. {{Водступ|2|em}}Маці непакоілася і ў роспачы ня ведала, што рабіць…<noinclude></noinclude> k47k3md7ig7cog4roxb91cbn568o43o 285836 285826 2026-05-15T21:00:27Z RAleh111 4658 285836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''6'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Яшчэ рана'''}} УЖО некалькі дзён, як Мікола Ярэмчык жыве ў бацькоў. Маці сустрэла яго так, як ён уяўляў сабе яшчэ ў дарозе едучы сюды з бацькам. Кожную раніцу яна пякла бульбяныя бліны і нецяраліва чакала, калі ўжо сынок, яе мяншак, прабудзіцца. Сьціртай ляжалі на стале гарачыя бліны і чакалі яго, прыкрытыя абрусом, каб не астылі. Яны дыміліся апэтытнай пахучай парай. {{Водступ|2|em}}Мікола спаў тут-жа пры стале на лаве. Да паездкі ў Менск ён заўсёды спаў на гэтым месцы. {{Водступ|2|em}}Усё лепшае і цяплейшае ляжала цяпер пад ім, „каб было мякка“, і на ім, „каб было цёпла“. {{Водступ|2|em}}Так кожны раз тлумачыла маці, рыхтуючы яму пасьцель. {{Водступ|2|em}}Маці заўладала Міколай цалкам толькі раніцою, бо як выходзіў пасьля сьняданьня, дык часта варочаўся дамоў позна ўвечары. {{Водступ|2|em}}— Зусім ад хаты адбіўся, — скардзілася старая. {{Водступ|2|em}}Затое раніцою ўся яе ўвага, якая раней была накіравана на ўнукаў (дзяцей старэйшага сына), была цяпер зьвернута на Міколава сьняданьне… {{Водступ|2|em}}Першыя два дні, калі Мікола сьнедаў, яна адганяла малых. Старыя таксама елі асобна, пакуль Мікола аднаго разу не запытаўся: {{Водступ|2|em}}— А дзе-ж гэта ўсе? {{Водступ|2|em}}Маці зьбянтэжылася. {{Водступ|2|em}}— Ты-ж, сынок, госьць цяпер. Мы ўсе, дзякаваць богу, не галодныя. Усе ўжо елі, а дзеці дык, як сьвіньні тыя, пастаянна жуюць… {{Водступ|2|em}}І Мікола заартачыўся. {{Водступ|2|em}}— Сам есьці ня буду! Не хачу, каб смачнейшае мне падавалася! {{Водступ|2|em}}Ён аж зазлаваўся на маці… {{Водступ|2|em}}Тады старая налаўчылася такім чынам, што калі ўсе сядзелі пры стале, падсоўвала Міколе лепшыя кавалачкі. {{Водступ|2|em}}— Твае хітрыкі я добра бачу, — гаварыў Мікола жартуючы, і тут-жа з сваёй талеркі дзяліўся з дзяцьмі. {{Водступ|2|em}}Маці непакоілася і ў роспачы ня ведала, што рабіць…<noinclude></noinclude> ay77b8s6nvdzpr0b7ptvg0xihbxkyen 104 109088 285827 255918 2026-05-15T20:53:11Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''7'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{x-larger|'''Вылечыўся'''}} У АДНУ раніцу, калі Крушынскі моцна спаў пасьля бяссоннай ночы, да яго падышла жонка. {{Водступ|2|em}}— Уставай, Язэп, уставай! {{Водступ|2|em}}Голас яе быў устрывожаны. Яна торгала хворага за плечы, як здаровага чалавека. {{Водступ|2|em}}Хворы прачнуўся. Азірнуўся па бакох мутнымі ад сну і спалоханымі ад голасу жонкі вачыма. {{Водступ|2|em}}— Га? Што? {{Водступ|2|em}}— Вось ліст ад брата! {{Водступ|2|em}}— Што ён піша? {{Водступ|2|em}}— Яшчэ ня чытала. Чытай сам. {{Водступ|2|em}}Падала ліст. {{Водступ|2|em}}Хворы прабег вачыма: {{Водступ2-пачатак|2|em}} {{Водступ|2|em}}''„Дарагі брат Язэп.'' {{Водступ|2|em}}''Усё спакойна. Можаш ачуняць. Досыць адпачываў. Дзе трэба было і што трэба было, усё зроблена. Небясьпекі няма. Усё добра. Прывітаньне ад жонкі. Прыяжджай!''{{Водступ2-канец}} {{Калёнтытул|right=<center>''Твой „Ан. {{Разьбіўка|Цярэшка}}''“</center>}} {{Водступ|2|em}}Хворы павесялеў. Зьвярнуўся да жонкі: {{Водступ|2|em}}— Ты нічога ў Менск не пасылала? {{Водступ|2|em}}— Не. {{Водступ|2|em}}— Чаму? {{Водступ|2|em}}— Ня было мне калі гэтым займацца. {{Водступ|2|em}}— Ой, ты! Шкадуеш… {{Водступ|2|em}}— Уставай скарэй! {{Водступ|2|em}}— Што здарылася? {{Водступ|2|em}}Ён адкінуў ад сябе коўдру і жвава сеў на ложку. {{Водступ|2|em}}— Толькі не палохайся… Твой бацька памёр. {{Водступ|2|em}}Крушынскі пачухаў няпрывычную бараду і слаба прагаварыў: {{Водступ|2|em}}— А-а-а-а? {{Водступ|2|em}}— Ну, я-ж сказала. Памёр. Трэба яго хаваць. {{Водступ|2|em}}Крушынскі ня любіў бацькі, але нешта няпрыемнае пранізала яго наскрозь. Ён ляніва ўсьміхнуўся і сказаў урачыстым голасам, падхопленым у „Льва Талстога“:<noinclude></noinclude> jovikayw8horpkyrnct3z9jh103urg1 285837 285827 2026-05-15T21:00:48Z RAleh111 4658 285837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''7'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Вылечыўся'''}} У АДНУ раніцу, калі Крушынскі моцна спаў пасьля бяссоннай ночы, да яго падышла жонка. {{Водступ|2|em}}— Уставай, Язэп, уставай! {{Водступ|2|em}}Голас яе быў устрывожаны. Яна торгала хворага за плечы, як здаровага чалавека. {{Водступ|2|em}}Хворы прачнуўся. Азірнуўся па бакох мутнымі ад сну і спалоханымі ад голасу жонкі вачыма. {{Водступ|2|em}}— Га? Што? {{Водступ|2|em}}— Вось ліст ад брата! {{Водступ|2|em}}— Што ён піша? {{Водступ|2|em}}— Яшчэ ня чытала. Чытай сам. {{Водступ|2|em}}Падала ліст. {{Водступ|2|em}}Хворы прабег вачыма: {{Водступ2-пачатак|2|em}} {{Водступ|2|em}}''„Дарагі брат Язэп.'' {{Водступ|2|em}}''Усё спакойна. Можаш ачуняць. Досыць адпачываў. Дзе трэба было і што трэба было, усё зроблена. Небясьпекі няма. Усё добра. Прывітаньне ад жонкі. Прыяжджай!''{{Водступ2-канец}} {{Калёнтытул|right=<center>''Твой „Ан. {{Разьбіўка|Цярэшка}}''“</center>}} {{Водступ|2|em}}Хворы павесялеў. Зьвярнуўся да жонкі: {{Водступ|2|em}}— Ты нічога ў Менск не пасылала? {{Водступ|2|em}}— Не. {{Водступ|2|em}}— Чаму? {{Водступ|2|em}}— Ня было мне калі гэтым займацца. {{Водступ|2|em}}— Ой, ты! Шкадуеш… {{Водступ|2|em}}— Уставай скарэй! {{Водступ|2|em}}— Што здарылася? {{Водступ|2|em}}Ён адкінуў ад сябе коўдру і жвава сеў на ложку. {{Водступ|2|em}}— Толькі не палохайся… Твой бацька памёр. {{Водступ|2|em}}Крушынскі пачухаў няпрывычную бараду і слаба прагаварыў: {{Водступ|2|em}}— А-а-а-а? {{Водступ|2|em}}— Ну, я-ж сказала. Памёр. Трэба яго хаваць. {{Водступ|2|em}}Крушынскі ня любіў бацькі, але нешта няпрыемнае пранізала яго наскрозь. Ён ляніва ўсьміхнуўся і сказаў урачыстым голасам, падхопленым у „Льва Талстога“:<noinclude></noinclude> m2nzaybd8gb72iijqp1eo0qjnzsqr8f 104 109122 285828 256037 2026-05-15T20:54:39Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''8'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 8px 0 0px" |} {{x-larger|'''Ці ня жыве Драчык?'''}} У ШЧАРБАТЫМ гліняным гаршку расьце на падваконьніку авёс. Кволыя расткі яго цягнуцца ў гару. На дварэ адліга. Ярка сьвеціць сонца. Пад самым вакном ляжыць заільдзянелая гурба сьнегу, а на гародзе аголіліся грады. На іх ёрзаюць туды і сюды дзеці. {{Водступ|2|em}}„Леў Талстой“ глядзіць у вакно. Радасьць расплылася прыемным цяплом ва ўсім яго целе. Ён пацягнуўся і ляніва гмэкнуў. Ня ведае, дзе дзецца ад сонца, якое лезе ў твар. {{Водступ|2|em}}Ён сам ня чуў, як мурлыкаў пад нос нешта пяшчотнае. {{Водступ|2|em}}Якая мэлёдыя? {{Водступ|2|em}}Ніякай мэлёдыі, толькі трохскладовыя рытмы: {{Водступ|2|em}}А-а-а, {{Водступ|2|em}}А-а-а, {{Водступ|2|em}}А-а-а, {{Водступ|2|em}}А-а-а. {{Водступ|2|em}}Пераплятаўся ланцужок дактыляў і анапэстаў<ref>Дактыль і анапэст — трохскладовы разьмер у вершах.</ref>. {{Водступ|2|em}}Нешта падобнае да калыханкі. {{Водступ|2|em}}Раптам стары ўтаропіў вочы ў сухую леташнюю траву, якая відаць была на гародзе. Адразу спыніў мурлыканьне. {{Водступ|2|em}}— Так мінулай вясной і гэта трава была маладзенькая і сьвежанькая. {{Водступ|2|em}}Вочы „Льва Талстога“ пахмурэлі. З твару сышла вясёлая ўсьмешка. Хоць твар быў асьветлены сонцам, але нібы раптам хмары навісьлі над ім. Шкада старому леташняй травы. {{Водступ|2|em}}Так. Леташняе памірае, адгнівае. Трэба прызнацца, на гэтым гніцьці заквітнеюць новыя пахучыя расьліны. {{Водступ|2|em}}Ня гледзячы на сонечнае цяпло, старому стала холадна. {{Водступ|2|em}}— Так. {{Водступ|2|em}}Ён пяшчотна пагладзіў бараду. {{Водступ|2|em}}Азірнуўся па куткох хаты. {{Водступ|2|em}}Яна злавалася цяпер цёмнай і няпрытульнай. {{Водступ|2|em}}— Так. {{Водступ|2|em}}Ён наставіў адно вуха ў бок вакна. {{Водступ|2|em}}На гародзе сьмяяліся дзеці.<noinclude></noinclude> p6dp5ajp0qpzx3pvb31q7kcpf0236ot 285834 285828 2026-05-15T20:59:35Z RAleh111 4658 285834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''8'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Ці ня жыве Драчык?'''}} У ШЧАРБАТЫМ гліняным гаршку расьце на падваконьніку авёс. Кволыя расткі яго цягнуцца ў гару. На дварэ адліга. Ярка сьвеціць сонца. Пад самым вакном ляжыць заільдзянелая гурба сьнегу, а на гародзе аголіліся грады. На іх ёрзаюць туды і сюды дзеці. {{Водступ|2|em}}„Леў Талстой“ глядзіць у вакно. Радасьць расплылася прыемным цяплом ва ўсім яго целе. Ён пацягнуўся і ляніва гмэкнуў. Ня ведае, дзе дзецца ад сонца, якое лезе ў твар. {{Водступ|2|em}}Ён сам ня чуў, як мурлыкаў пад нос нешта пяшчотнае. {{Водступ|2|em}}Якая мэлёдыя? {{Водступ|2|em}}Ніякай мэлёдыі, толькі трохскладовыя рытмы: {{Водступ|2|em}}А-а-а, {{Водступ|2|em}}А-а-а, {{Водступ|2|em}}А-а-а, {{Водступ|2|em}}А-а-а. {{Водступ|2|em}}Пераплятаўся ланцужок дактыляў і анапэстаў<ref>Дактыль і анапэст — трохскладовы разьмер у вершах.</ref>. {{Водступ|2|em}}Нешта падобнае да калыханкі. {{Водступ|2|em}}Раптам стары ўтаропіў вочы ў сухую леташнюю траву, якая відаць была на гародзе. Адразу спыніў мурлыканьне. {{Водступ|2|em}}— Так мінулай вясной і гэта трава была маладзенькая і сьвежанькая. {{Водступ|2|em}}Вочы „Льва Талстога“ пахмурэлі. З твару сышла вясёлая ўсьмешка. Хоць твар быў асьветлены сонцам, але нібы раптам хмары навісьлі над ім. Шкада старому леташняй травы. {{Водступ|2|em}}Так. Леташняе памірае, адгнівае. Трэба прызнацца, на гэтым гніцьці заквітнеюць новыя пахучыя расьліны. {{Водступ|2|em}}Ня гледзячы на сонечнае цяпло, старому стала холадна. {{Водступ|2|em}}— Так. {{Водступ|2|em}}Ён пяшчотна пагладзіў бараду. {{Водступ|2|em}}Азірнуўся па куткох хаты. {{Водступ|2|em}}Яна злавалася цяпер цёмнай і няпрытульнай. {{Водступ|2|em}}— Так. {{Водступ|2|em}}Ён наставіў адно вуха ў бок вакна. {{Водступ|2|em}}На гародзе сьмяяліся дзеці.<noinclude></noinclude> bbd1rsris2uyipsbuxr0ton4897hl8e 104 109244 285829 256372 2026-05-15T20:57:36Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''9'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Дурныя і добрыя хлопцы'''}}<br/> {{smaller|'''(Другі ўрывак з рукапісу „Льва Талстога“)'''}} ТАДЫ стаяла добрая зіма, і быў „рак“ у Крушынскага (лапкі мае рак яго), а мне трэба было перажыць адну няпрыемную псыхолёгію. {{Водступ|2|em}}Так. {{Водступ|2|em}}Будучы чытач маіх будучых друкаваных твораў ведае, аб кім хачу гаварыць — аб сваяку з адным прозьвішчам пад імем і прозьвішчам Сымон „Гарбочык“ (Лапкі мае, прозьвішча яго. Свае ўласнае прозьвішча хачу перавясьці з Гарбочыка на Талстой). Так. {{Водступ|2|em}}Яшчэ з маленства я адчуваў яго кулацкую натуру, тоісь майго роднага брата Сымона Гарбочыка (маё імя Мірон). Так. У яго яшчэ ў тыя царскія часы вызначаліся адзнакі контррэволюцыі. {{Водступ|2|em}}Лепшы кавалак сала — ён зьесьць. {{Водступ|2|em}}Лепшы кажух — ён апране. {{Водступ|2|em}}Лягчэйшую работу — ён зробіць. {{Водступ|2|em}}Горшая яда — мне. {{Водступ|2|em}}Горшая вопратка — мне. {{Водступ|2|em}}Цяжэйшая праца — мне. {{Водступ|2|em}}Так. {{Водступ|2|em}}І няма сярод гэтых псыхолёгічных адзнак мяжы паміж Сымонам Гарбочыкам малым і Сымонам Гарбочыкам дарослым, як да Кастрычніка, так і пасьля. {{Водступ|2|em}}І вось, трэба прызнацца, мы, тоісь я і ён, ясьней кажучы, ён — Гарбочык — я Талстой (абавязкова буду „Талстым“ — лапкі мае) пашлі па розных пуцявінах, гэта значыць, у жыцьці. Бацькі нашы былі небагатыя, і мы самі пачалі аб сабе дбаць. Так. Я выкруціўся на пісара і дваццаць год у земскага служыў (як вам вядома), а ён задумаў багацець (апэтыты Крушынскага). Смякалісты быў чалавек з заграбастымі „лапамі“ (лапы яго, лапкі мае). Стараўся ўсё сабе заграбаць. Арандаваў зямлю ў паноў і даарандаваўся да свайго ўласнага фальварку каля Гайдачан. Ня любіў я, Талстой, яго, Гарбочыка (жыць ня буду, калі прозвішча не зьмяню) яшчэ за адну псыхолёгію. Так. Усіх — і малых, і маладых і старых — ён называў „хлопцамі“ (лапкі мае). Усіх стараўся залапаць у свае лапы (лапы яго). Так. {{Водступ|2|em}}І трэба прызнацца, усіх людзей ён дзяліў на дзьве сямейкі — на „разумных“ і „дурных“ хлапцоў (лапкі мае). „Разумнымі хлапцамі“ былі тыя, якія даваліся яму ў кулацкія лапы (лапы яго), „дурнымі хлопцамі“ — якія не даваліся. Так.<noinclude></noinclude> do6tsz0z014o3sapsjghci22u6n6h4e 104 109258 285838 256416 2026-05-15T21:03:34Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''10'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:110px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Дзьве лініі шчырасьці'''}}<br/> {{smaller|'''(Трэці ўрывак з рукапісу „Льва Талстога“)'''}} НА ГЭТЫМ месцы „Леў Талстой“ спыніўся, адлажыў кнігу і кінуў многазначна ў хату: {{Водступ|2|em}}— Та-а-ак! {{Водступ|2|em}}— Можа есьці хочаш? — запыталася з двара Барбара. {{Водступ|2|em}}— А дай! {{Водступ|2|em}}Увайшла старая і паставіла яду на стол. Потым зірнула мужу ў вочы. {{Водступ|2|em}}— Ты чаго? — запыталася яна. — Зноў злуешся? {{Водступ|2|em}}— Адчапіся, бяда! {{Водступ|2|em}}— Зусім я не бяда, калі ты тады праз пару дзён зноў ка мне вярнуўся. {{Водступ|2|em}}— У тым то і бяда мая, што — дзе я дзенуся адзін ды стары? {{Водступ|2|em}}Гэта „Леў Талстой“ прагаварыў тады, калі ўжо сядзеў за сталом і еў. {{Водступ|2|em}}Пасьля яды зноў прыняўся за чытаньне. {{Водступ|2|em}}Так. {{Водступ|2|em}}Трэба прызнацца, зямля ня чула мяне пад сабою, тоісь я зямлі пад сабою ня чуў. Так лёгка мне стала. Раз назаўсёды вызваліўся ад брата-кулака, ад сям‘і, якая камусьці спачувае (толькі ня мне), ад паганага прозьвішча „Гарбочык“ (адна заява — і ад Гарбочыка, тоісь майго сапраўднага прозьвішча, нават рожкі ды ножкі не астануцца). Так. {{Водступ|2|em}}Мне так лёгка, нібы сорак пудоў, тоісь сорак гадоў, скінуў з плеч. {{Водступ|2|em}}Я ў дарозе. Так. {{Водступ|2|em}}Даўно скончыліся крыкі жонкі, гіканьне гайдачанак і гайдачан, якія стаялі каля нашай хаты. Даўно мінуў вёску. А я ўсё бягом па сьнезе ды бягом. Так. {{Водступ|2|em}}Прызнаюся шчыра, агледзеўся, на якім сьвеце знахожуся, толькі тады, калі засопся, як гусак, і апусьціў крыльле. Так. {{Водступ|2|em}}Тыя сорак год, якія я раней скінуў з плеч, зноў уеліся ў мой карак, як сорак груганоў, ды з такім імпэтам і раптоўнасьцю, што хоць ты лажыся ды канай. На што-колечы іншае я ўжо ня быў здолен. Але няпрыемная гэта прыемнасьць — канаць. Трэба прызнаціа, вялікай ахвоты да гэтага ў мяне ня было.<noinclude></noinclude> m4k64f5fhi2dzununhq40pl2lcfvlya 104 109269 285839 256490 2026-05-15T21:05:12Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''11'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:110px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Комуна „Чырвоны Кастрычнік“'''}}<br/> {{smaller|'''(Чацьверты ўрывак з рукапісу „Льва Талстога“)'''}} НЕ ПАМЯТАЮ, што я гаварыў, але не агледзеўся, як апынуўся на Драчыкавых санях. {{Водступ|2|em}}Мы паехалі. {{Водступ|2|em}}Ужо назаўтра вечарам Драчык, Хвёдар і Зьмітрок мне апавядалі: спачатку думалі, што я падхалімоніўся гарэлкай. Потым меркавалі, што я звар‘яцеў. Так. {{Водступ|2|em}}Трэба прызнацца, я сказаў ім адным гакам усё, нібы з кулямёту стрэльнуў, новую анкету: {{Водступ|2|em}}1. Уцякаю ад жонкі. {{Водступ|2|em}}2. Адмаўляюся ад братэрскага сваяцтва з кулаком Сымонам Гарбочыкам. {{Водступ|2|em}}З. Мяняю сваё прозьвішча Гарбочык на Талстой. {{Водступ|2|em}}4. Люблю шчырасьць (пры гэтым стукнуў сабе кулаком у грудзі). {{Водступ|2|em}}5. Няхай Драчык, Хвёдар і Зьмітрок лічаць мяне сваім чалавекам. {{Водступ|2|em}}Трэба прызнацца, пры гэтым я плакаў, як малое дзіцянё. {{Водступ|2|em}}Яны мяне ледзь супакоілі. Так. {{Водступ|2|em}}Калі мы прыехалі ў „Чырвоны Кастрычнік“, да мяне вярнуўся ранейшы супакой. Трэба прызнацца, вярнулася ранейшая здольнасьць маіх псыхолёгічных вачэй, тоісь назіраньня за падзеямі жыцьця і зьбіраньня матар‘ялу для майго твору. {{Водступ|2|em}}Мы трапілі якраз на вячэру ў агульнай сталоўцы комуны. Нас зараз-жа пасадзілі за стол. Мы тут адчувалі сябе роўнымі з усімі комунарамі. Пасьля вячэры старшыня комуны апавядаў нам пра гаспадарку, паказаў у лічбах, як комуна расьце з году ў год. Так. {{Водступ|2|em}}Драчык штурхнуў мяне ў бок. {{Водступ|2|em}}— Ну, што скажаш цяпер? {{Водступ|2|em}}— Надта добра. Так — сказаў я. {{Водступ|2|em}}— Глядзі, кніг тут шмат, — зьдзівіўся Хвёдар, глянуўшы, як старшыня адчыніў вялікую шафу. {{Водступ|2|em}}Назаўтра мы агледзелі ўсю іх гаспадарку: сыраварню, абору для жывёл, стайню для коняй, крухмальню. {{Водступ|2|em}}Мне трохі дзіўна было тое, што яны нам усё гэта паказваюць, як начальству якому. Нібы хочуць сказаць так:<noinclude></noinclude> 20i4ofbp536kqlwjawbyfdcbk6327v3 104 109281 285840 256519 2026-05-15T21:06:20Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''12'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Аграномаўская „мімрыка“'''}} БЫЛО сонца і адліга. Капала са стрэх. Па адзінай Гайдачанскай вуліцы было сьлізка. Дарога блішчэла, як шкло. Дзе-ні-дзе сьпявалі пеўні. Дзеці каталіся з горкі на вялікіх санках, якія называлі аўтомобілем. Пацягнуць санкі без аглабель на горку, насядуць у іх грамадкаю і зьяжджаюць уніз ся сьмехам, з крыкам, з гіканьнем, сьвістам. {{Водступ|2|em}}У Гайдачаны прыехаў малады агроном Кавалькевіч, які быў у Язэпа Крушынскага, калі той хварэў на „рак“. {{Водступ|2|em}}У хаце Хвёдаравых бацькоў наладзілі сход. Сабралося шмат гайдачан і гайдачанак. {{Водступ|2|em}}— Што скажа агроном? {{Водступ|2|em}}Нібы маленькімі каменьчыкамі, людзі перакідваюцца слоўцамі, пашаптушкамі, жартамі, легкімі сваркамі. {{Водступ|2|em}}— Што скажа агроном? {{Водступ|2|em}}У прэзыдыуме — Змітрок, Хвёдар, старшыня сельсавету, сакратаром „Леў Талстой“. {{Водступ|2|em}}— Драчыка правалілі, ня выбралі ў прэзыдыум! — сьмяецца дзядок Мікіта, сівенькі і лысенькі. Пры гутарцы стары трасе галавою, нібы не згаждаецца з тым, што сам гаворыць. {{Водступ|2|em}}— Драчык вялікі крыкун. Яго ня можна ў прэзыдыум, бо ўвесь сход разгоніць, — тлумачыць цётка Мар‘яна, удава, мужа якой забілі ў часы імпэрыялістычнай вайны. {{Водступ|2|em}}— Ён-жа за нас, удоў і бедных, гарою стаіць! — кажа ёй другая, удава Мацеіха. — Што ты супроць Драчыка голас падаеш? Дурная. Мабыць, ня ты руку падняла, а пуд жыта, які табе Мікіта пазычыў… {{Водступ|2|em}}Антось Драчык не зьвяртае ўвагі на гэтыя гутаркі. Ён шэпча на вуха Зьмітраку: {{Водступ|2|em}}— Што скажа агроном? {{Водступ|2|em}}— Зараз паслухаем. {{Водступ|2|em}}— Вось гэта я разумею! Няма Фальковіча, Сініцы, Гарбачыка і Лаўронка. Яны сядзяць там, дзе даўно для іх месца падрыхтавана. Люблю шчырасьць! {{Водступ|2|em}}— Цішэй, Антось! — кажа старшыня сельсевету. Ён сядзіць круглатвары, паважны, ня кіўне круглай, падобнай да гарбуза, галавою.<noinclude></noinclude> pb5jsz1rixzd49oa8str4gnk88fpgqy 104 109353 285841 256664 2026-05-15T21:07:22Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''13'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Дзе мама?'''}} НАСТАЧКА і Мзей, дзеці Язэпа Крушынскага, за зіму вырасьлі з сваёй вопраткі, спаднічкі, пакарацелі. {{Водступ|2|em}}Аднаго разу Стэфка заўважыла: {{Водступ|2|em}}— Усё на вас коратка, дзеці. Трэба будзе пашыць для вас новую вопратку — даўжэйшую прыгажэйшую. Вы за гэту зіму падрасьлі. {{Водступ|2|em}}І цёця Стэфка за зіму падрасла! — сказала Настачка. — Вунь які жывот у цёці, а-я-я які!.. {{Водступ|2|em}}Мзей ляснула далонямі і крыкнула ў захапленьні: {{Водступ|2|em}}— Глядзі, Настачка, якая пекная цёця Стэфка! Чыйвоная, чыйвоная… {{Водступ|2|em}}Твар у Стэфкі загарэўся агнём. Нават шыя і вушы пачырванелі. Ад сораму сьлёзы бліснулі ў яе вачох. {{Водступ|2|em}}— Праўда, праўда! Цёця Стэфка чырвоная, як мак! — згадзілася і Настачка. {{Водступ|2|em}}— Ціха дзеці, — загаварыла Стэфка хрыплым голасам. — Ціха, а то я на вас зазлуюся! {{Водступ|2|em}}Стэфка тупнула нагою. {{Водступ|2|em}}Дзеці спалохана пераглянуліся між сабою і ня ведалі, за што злуецца „цёця“. {{Водступ|2|em}}Ужо некалькі тыдняў, як Стэфка абыходзіцца з імі вельмі лагодна. Ня злуецца на іх, ня крычыць. Яна так чула да іх адносіцца, што злосьць Стэфкі зьяўляецца для іх цяжкай карай. Дзеці пытаюцца ў яе. {{Водступ|2|em}}— Дзе мама? {{Водступ|2|em}}— У Менску. {{Водступ|2|em}}Пры гэтых словах злосьць „цёці“ адпадае. Яе голас прыдушаны. Яна адварочвае твар ад дзяцей, нібы баіцца глянуць ім у вочы, нібы нешта ў іх украла. {{Водступ|2|em}}Пасьля гутаркі аб маме, цёця Стэфка заўсёды хаваецца ад дзяцей на маміным ложку. Кінецца і ўткнецца галавою ў падушку. {{Водступ|2|em}}— Цёця Стэфка, цёця Стэфка… — палохаюцца дзеці. {{Водступ|2|em}}Стэфка ім не адказвае. {{Водступ|2|em}}— Цёця Стэфка плячыма трасе, — кажа Настачка. {{Водступ|2|em}}— Цёця Стэфка душыцца, — кажа Мзей.<noinclude></noinclude> a2w0aic5ujbhuzhr75er82gbb2ob60m 104 109366 285842 256726 2026-05-15T21:08:16Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''14'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''„Вельмі романтычна“'''}} ГЭТА было на прадвесьні. {{Водступ|2|em}}Пані Ганна, жонка Крушынскага, угледзела: Стэфка пачала ад яе адварочвацца. Вечна апраналася ў паліто. {{Водступ|2|em}}— Мне холадна, — гаварыла яна. {{Водступ|2|em}}— Як холадна? — дзівілася гаспадыня. Гэта-ж у нас так цёпла. Дроў многа, дзякаваць богу. Дзеці ледзь не ў адных кашульках бегаюць па пакоях. {{Водступ|2|em}}А Стэфка сваё: {{Водступ|2|em}}— Мне холадна… Ой, як холадна… {{Водступ|2|em}}І нават пачынала дрыжэць і ляскаць зубамі. {{Водступ|2|em}}Гаспадыня ціскала плячыма, і вочы яе рабіліся вялікімі. {{Водступ|2|em}}— У нас, здаецца, горача, як у лазьні. {{Водступ|2|em}}— Хо-о-ладна… {{Водступ|2|em}}Стэфка целымі днямі ня вылазіла з свайго паліта. {{Водступ|2|em}}— Можа вы нездаровы? Трэба напіцца маліны і добра прапацець. {{Водступ|2|em}}Так некалькі дзён. {{Водступ|2|em}}І вось пані Ганна раскумекала. {{Водступ|2|em}}Твар яе зрабіўся шэрым. Вочы запаліліся. Яна спацела. Шэпт яе быў скрыпучым, нібы вадзіла нажом па шкле. Злосна прахрыпела. {{Водступ|2|em}}— Вы, Стэфка, вы… цяжа-а-арная… {{Водступ|2|em}}Стэфка сьцяла зубы і маўчала. {{Водступ|2|em}}— Ад каго? — крыкнула гаспадыня не сваім голасам: — ад каго? {{Водступ|2|em}}Крушынскі ў той час стаяў у другім пакоі і слухаў. Дзяцей у хацэ ня было. {{Водступ|2|em}}Гаспадыня стала непадобна да сябе. Твар пачырванеў, вочы сыпалі маланкі. {{Водступ|2|em}}— Вон, з маёй хаты! Мала вас там шляецца ў Менску? Вон адгэтуль! {{Водступ|2|em}}Урэпілася пальцамі ў валасы Стэфкі і пацягнула да дзьвярэй. Настаўніца не баранілася. Рукі ў яе віселі, як абамлелыя. З вачэй капалі сьлёзы. {{Водступ|2|em}}Выскачыў з другога пакою Крушынскі. Падбег да жонкі. Схапіў яе за рукі. {{Водступ|2|em}}— Супакойся, Ганна!<noinclude></noinclude> c48aqgjy2jc0lm0lmkx25lvl2zkj9ft 104 109397 285844 256812 2026-05-15T21:09:24Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''15'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Хрэсьбіны'''}} ІРДЗЯНЫМІ матылямі плямілася лісьцё клёнаў і дубоў. Асьцярожнымі шолахамі шасталі ў павуцінным полі вільготныя крокі восені. Калі-ні-калі ўздумвалася ёй зірнуць на Курганішча расплылымі бельмамі бірузовых хмар. Тады вецер, нібы садоўнік яблыню, трос белагрудыя зьдзіўленыя бярозы, і з іх сыпаліся дзівацкімі садавінамі паіржавелыя і скурчаныя бляшкі лістоў. Недакучліва выбівалі дроб густыя дажджы. Аднатонныя і нудныя — без разьюшанай музыкі грымот і вухарскіх росчыркаў маланак. З расхлябаных хмар цягнулася ўніз бесьперапынная дажджова-ніцяная пража. Па каламуці рэчкі тады пукаліся сівыя ўспышкі бурбалак. {{Водступ|2|em}}А часам бабай-весялухай высоўвалася з-за фірганак хмарын са сваёй блакітнай сьвятліцы лагоднае і цёплае сонца. Сушыла, як бялізну, вільготнае іржанё і абмоклыя лясы. {{Водступ|2|em}}І зноў адзін за адным на шпацыр выходзілі пазалочаныя летнія дні. І зноў яскравасьць і цяплынь і прытульная цішыня апляталі зычна-чулую далячыню. {{Водступ|2|em}}У такія дні Стэфка, жонка Крушынскага нарадзіла хлопчыка. {{Водступ|2|em}}У такія дні Крушынскі ладзіў гульбішча для суседзяў, знаёмых, прыежджых. {{Водступ|2|em}}Хрэсьбіны былі „чырвоныя“. А як-жа інакш? Гулялі сельсаветчыкі, гаварылі прамовы, — пышныя, рэволюцыйныя. Хлопчыка Ўладзімерам запісалі. {{Водступ|2|em}}— „Гэта не зашкодзіць ні сыну, ні мне“, — думаў Крушынскі. {{Водступ|2|em}}Пышныя хрэсьбіны, пасьля нуднага зімаваньня „рака“, пасьля няшчасьця з першай жонкай, сонечныя дні пасьля няветлага насупленнага восенскага неба. {{Водступ|2|em}}Вось калі надышоў час запрасіць да сябе ў Курганішча знакамітых знаёмых, якіх Крушынскі часта сустракаў на вечарох у стрыечнага брата, поэта Цярэшкі. Вось калі ён пакажа на шырокай далоні Курганішча сваю гаспадарку з добрай сытай жывёлай, з мёдам, з садам, з сельскагаспадарчымі машынамі, з новым млынам, дзе вось-вось жорны аб жорны закруцяць, замеляць, запыляць, запахнуць збожжам і мукою, зажывуць агойданыя<noinclude></noinclude> mgcj8u03kjo8udbbd3rwptx6t0qc7og 104 109496 285845 257138 2026-05-15T21:10:58Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''16'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Выратавалі гаспадарку'''}} ПАСТАНОВА аб пасёлках адбылася тэй зімою і ў Драздоў і Дзятлаў. На вясну ў Гайдачанскім сельсавеце пачалася завіруха: каморнікі, перавозка маёмасьці, перарэзка зямлі, лес, будаваньне на новых мясцох, пры гэтым сваркі між сялян за лепшую зямлю, за лес ды іншае. {{Водступ|2|em}}Антось Драчык выканаў сваё слова: пашоў у комуну „Чырвоны Кастрычнік“. Зьмітрок зацікавіўся пасёлкамі і падаўся туды. {{Накіравальная рыса|6em|}} {{Водступ|2|em}}Адразу, пасьля пастановы аб пераходзе гайдачан на пасёлкі, сяляне разышліся па хатах. Марцінава хата, у якой адбыўся сход, здавалася пасьля сходу прасторнай, як ніколі. {{Водступ|2|em}}Было так накурана, што прышлося адчыніць дзьверы ня гледзячы на мароз. Марцініха выцірала адразу падлогу на якой стаялі лужыны ад сьнегу, нанесенага лапцямі гайдачан. {{Водступ|2|em}}Марцін Тумілоўскі, бацька Хвёдара, пахмурнеў. Ён разуўся з такой уважлівасьцю, нібы зьбіраўся праверыць, колькі пальцаў у яго на нагах. {{Водступ|2|em}}Пасьля шуму і галасу на сходзе ў хаце стала ціха. Марцінава сям‘я адпачывала ў цішыні, усе маўчалі. {{Водступ|2|em}}Гаспадар узьлез на печ і зьвесіў ногі ўніз. У яго вачох была такая рашучасьць і пагрозьлівасьць, як бы ён зьбіраўся зараз зарэзаць чалавека. Ён хмурыў чарнявыя бровы і шукаў месца куды ўтаропіць для самотнага раздум‘я свой цяжкі, як жалезныя гіры, позірк. Супроць яго босых ног, з якіх даўно адлупіўся закарэлы летні гной, стаялі на падлозе яго скураныя атопкі. Яны былі пастаўлены так, каб, саскочыўшы з печы, можна было адразу трапіць у іх нагамі. {{Водступ|2|em}}Марцін — кароткі шырокі ў плячох, з моцнымі рукамі і нагамі, з вялікай круглай, як гарбуз, галавой, — здаваўся каменным, цяжкім. Вось расьцісьне печ. Пад яго цяжарам яна раздасца, разваліцца на цэгліны. Селянін сядзеў нярухома. Яго цёмныя вочы ўпёрліся ў новы хамут, які вісеў на {{Абмылка|сьцняе|сьцяне}}. {{Водступ|2|em}}Хатнія не чапалі Марціна. Між сабою гаварылі шэптам, нібы ў хаце знаходзіцца вельмі хворы чалавек. Нават Хвёдар, які заўсёды любіў пашумець, стараўся на гэты раз быць няпрыкметным.<noinclude></noinclude> rb94f4br4n0h4i3qkag88rlcrveslc6 0 109540 285896 257212 2026-05-16T08:42:00Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{загаловак | назва = 8. Коза въ орѣхахъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/7|7. Зайкина хатка]] | наступны = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животн...' 285896 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 8. Коза въ орѣхахъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/7|7. Зайкина хатка]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/9|9. Мыши и сочивка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="33" to="35" fromsection="8" tosection="8" /> {{Выроўніваньне-канец}} 5uqlsl05hgaz0ofdkikd3gm5opgszn9 0 109549 285898 257235 2026-05-16T08:43:15Z Gleb Leo 2440 285898 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 9. Мыши и сочивка | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/8|8. Коза въ орѣхахъ]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/10|10. Вовкъ и собака]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="35" to="36" fromsection="9" tosection="9" /> {{Выроўніваньне-канец}} k87bmrgz0pm9igdli7g9mygkinzqgtt 104 109550 285846 257230 2026-05-15T21:12:00Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''17'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Пад Крушынскага'''}} ПРАЗ тыдзень пасьля гэтай гутаркі адгулялі Хвёдарава вясельле без папа. {{Водступ|2|em}}Улетку Хвёдар ужо меў у пасёлку новую хату, хлеў, гумно, жывёлу і розныя прылады для гаспадаркі. {{Водступ|2|em}}Ранейшая хлапцоўская вёрткасьць Хвёдара мінула. Ён агаспадарыўся і з выгляду. Тыднямі не галіўся. „Часу няма“, — тлумачыў ён суседзям. Рухі яго зрабіліся павольнымі, зьмеранымі, узьвешанымі. Адчувалася, што калі ідзе куды на дзядзінец, ці ў хаце ад кута да кута, дык ня так сабе, а каб нешта рабіць, нешта паглядзець, ці ляжыць або стаіць на месцы. Ужо калі ступіць дзе, дык пакіне сьлед — патрэбны, карысны для сваёй гаспадаркі. Бровы яго заўсёды цяпер насупленыя, вочы накіраваны ў адзін пункт і нібы прыглядаюцца да тых відовішч, якія Хвёдар малюе ў сваіх думках. Нават голас яго зьмяніўся, пасталеў: няма лішніх неабмеркаваных выкрыкаў. Словы льлюцца павольна, тоненькім шнурком, нібы праводзіцца роўненькая, але глыбокая баразна. Ня кідае Хвёдар слоў на вецер. Кожнае слова выпешчана, вынашана ў думках; выцягвае Хвёдар яго, нібы па кропельцы мёду з поўных сотаў. {{Водступ|2|em}}Калі гаварыў з кім-небудзь, дык стараўся абдумваць, абмяркоўваць і адшліфоўваць кожнае слова, каб яно было вострым і гладкім, багатым па сэнсу. Дзеля гэтага паміж словамі заўсёды ён рабіў маленькія перапынкі, замаскаваныя клейкім і расьцягненым, гмыканьнем; гмыканьне прышчапілася да яго гутаркі, стала патрэбным, як восі да колаў. {{Водступ|2|em}}Спачатку ён выгмыкваў такія думкі: {{Водступ|2|em}}— Г-м-м. Такі закон. Трэба навучыцца гаспадарыць пакультурнаму… Г-м-м. Пасьля, як навучымся, пяройдзем на колектыўныя формы гаспадаркі. Г-м-м. І агроном гаварыў: „пераходная ступень да колгасу“… Г-м-м… {{Водступ|2|em}}Гэта ён аратарстваў перад суседзямі-пасялкоўцамі, якія ведалі яго зусім інакшым у працягу ледзь ня году пасьля яго звароту з Чырвонай арміі. {{Водступ|2|em}}Калі-ні-калі наведваліся да Хвёдара яго былыя сябры — Змітрок і Антось Драчык. Зьмітрок жыў у другім пасёлку, а Драчык — у камуне. Яны часта між сабою сустракаліся і разам прыходзілі да Хвёдара.<noinclude></noinclude> oltvjmdzgwix9ywzyda99cto4zzpoa9 0 109553 285902 257237 2026-05-16T08:46:58Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{загаловак | назва = 10. Вовкъ и собака | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/9|9. Мыши и сочивка]] | наступны = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животн...' 285902 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 10. Вовкъ и собака | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/9|9. Мыши и сочивка]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/11|11. Дѣд да баба и вовкъ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="36" to="38" fromsection="10" tosection="10" /> {{Выроўніваньне-канец}} 48pxtz00smqxio3ba990w5qqobcyb31 285906 285902 2026-05-16T08:48:36Z Gleb Leo 2440 285906 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 10. Вовкъ и собака | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/9|9. Мыши и сочивка]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/11|11. Дѣдъ да баба и вовкъ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="36" to="38" fromsection="10" tosection="10" /> {{Выроўніваньне-канец}} hyvbmybhnnih5kdd9i5anwf2wtpot1h 0 109584 285904 257277 2026-05-16T08:48:12Z Gleb Leo 2440 285904 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 11. Дѣд да баба и вовкъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/10|10. Вовкъ и собака]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/12|12. Вовкъ дурень]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="38" to="39" fromsection="11" tosection="11" /> {{Выроўніваньне-канец}} j60fikcv8ihbddj9j2e5kwwic5qdr33 285905 285904 2026-05-16T08:48:24Z Gleb Leo 2440 285905 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 11. Дѣдъ да баба и вовкъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/10|10. Вовкъ и собака]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/12|12. Вовкъ дурень]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="38" to="39" fromsection="11" tosection="11" /> {{Выроўніваньне-канец}} cxizi6nw1stekv38c6ron419crj6cwx 0 109585 285910 257278 2026-05-16T08:54:58Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{загаловак | назва = 12. Вовкъ дурень | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/11|11. Дѣдъ да баба и вовкъ]] | наступны = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Ж...' 285910 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 12. Вовкъ дурень | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/11|11. Дѣдъ да баба и вовкъ]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/13|13. Свинья и вовкъ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="39" to="41" fromsection="12" tosection="12" /> {{Выроўніваньне-канец}} 73btnol7gptsi1putwh0mjhahvgn6h1 0 109586 285911 257279 2026-05-16T08:56:06Z Gleb Leo 2440 285911 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 13. Свинья и вовкъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/12|12. Вовкъ дурень]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/14|14. Собаки, кошка и мыши]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="41" to="41" fromsection="12" tosection="12" /> {{Выроўніваньне-канец}} c5vgpm7m19xmwzwoge5jaall6nwojl4 285912 285911 2026-05-16T08:56:45Z Gleb Leo 2440 285912 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 13. Свинья и вовкъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/12|12. Вовкъ дурень]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/14|14. Собаки, кошка и мыши]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="41" to="41" fromsection="13" tosection="13" /> {{Выроўніваньне-канец}} 92j5ao87zp0h27imuv2h7xv0j4dn5ui 0 109587 285914 257280 2026-05-16T08:58:33Z Gleb Leo 2440 285914 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 14. Собаки, кошка и мыши | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/13|13. Свинья и вовкъ]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/15|15. Быкъ, парсюкъ, козелъ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="41" to="42" fromsection="14" tosection="14" /> {{Выроўніваньне-канец}} l5qfb0l06i4ymjcb4zcxme4g7zvkg4d 104 109591 285847 257286 2026-05-15T21:13:02Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''18'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''„Мая хата культурная“'''}} ХВЁДАР пчол палюбіў. {{Водступ|2|em}}На другі год працы ў пасёлку пятнадццаць рамавых вульляў паставіў. Каня памяняў на лепшага, гадаваў жаробку. Купіў яшчэ адну карову. {{Водступ|2|em}}— Для гною, каб больш гною было ў гаспадарцы, — раіў яму бацька. {{Водступ|2|em}}Часта прыходзіў і бацька яго жонкі. Радаваўся і нарадавацца ня мог. Гарэла агнём яго рыжая барада. Сьвётлыя вочы былі сажмураны ў дзьве бліскучыя шчылінкі. {{Водступ|2|em}}— Вось гэта я разумею, — гаварыў ён. — На вокнах фіранкі, вазоны. На падлозе дарожкі, Гэта па-людзку! Хвалю! {{Водступ|2|em}}— Кіньце аб гэтым, тата. Вечна адно і тое самае гаворыце. {{Водступ|2|em}}Я гэта, каб людзям паказаць, як жыць трэба па-культурнаму… Г-м… {{Водступ|2|em}}— Ну і жартаўнікі! {{Водступ|2|em}}На поўныя грудзі рагоча рыжы Язэп. {{Водступ|2|em}}— Гэ-гэ-гэ! Гостры ты, зяцек, на язык, ой гостры! Мабыць, ад Крушынскага навучыўся. Разумны ён чалавек, ой, разумны! Малайчына ты, што здружыўся з ім, ой, малайчына! {{Водступ|2|em}}Трасе Язэп рыжай барадой, аглядае ўсе куткі Хвёдаравай хаты, радуецца і нарадавацца ня можа. Раптам мяняе тон і сур‘ёзным голасам пытаецца: {{Водступ|2|em}}— Як унук? {{Водступ|2|em}}— Здароў. {{Водступ|2|em}}— Не пашкодзілі папоўскія хрэсьбіны? {{Водступ|2|em}}— Г-м-м… {{Водступ|2|em}}З хрэсьбінамі вышла гісторыя. {{Водступ|2|em}}Хвёдар тады павёз збожжа ў млын да Язэпа Крушынскага. Рыжы Язэп, цесьць Хвёдара, аб гэтым ведаў. Малога хлопчыка, сына Хвёдара, павезьлі да айца Дзімітрыя. Там-жа чакалі кумы. Ахрысьцілі хлопчыха паводле ўсіх правіл. {{Водступ|2|em}}Хвёдар сядзеў тады ў млыне ў Крушынскага аж два дні. Як вярнуўся адтуль, дык падняў скандал на ўвесь пасёлак. {{Водступ|2|em}}— Маё шчасьце, — крыкнуў ён — што я беспартыйны, а то выкінулі-б з партыі.<noinclude></noinclude> b7e8he07inymknlb0s551vpblorsvqm 104 109625 285848 257335 2026-05-15T21:14:01Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''19'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Хведаравы дачнікі і Лявонка'''}} У КОЖНУЮ летнюю раніцу Хвёдар любіць абыходзіць сваю гаспадарку, аглядаць тое, што з кожным днём расьце і плодзіцца. {{Водступ|2|em}}Выйдзе з расою, каб паглядзець, ці няма сьлядоў чужых ног, ці ня здратаваны поле і луг начлежніцкімі коньмі. {{Водступ|2|em}}Каля хаты кветнік насадзіў. Курэй і сьвіней на чысты двор ня пускае, бо дарожкі пасыпаны жоўтым пяском. Куры і сьвіньні маюць сваё месца каля хлява. Пры чыстым двары белы частакол, вароты з разьбою, з пяцікантовымі зоркамі. {{Водступ|2|em}}Кветнік ён зрабіў для дачнікаў. {{Водступ|2|em}}Ужо другое лета да яго доктар з сям‘ёю на дачу з Менску прыяжджае. {{Водступ|2|em}}Сухі хваёвы бор зусім блізютка ад гумна. Стромкія дрэвы жывой сьцяною адгароджваюць гумно Хвёдара. Нават на гумне смалою пахне. Калі хвоі шушукаюцца ад ветру, дык іхны шэпт даходзіць праз гумно аж да хаты. {{Водступ|2|em}}— Зімою выскачу з хаты з паляўнічай стрэльбай, прайду некалькі сот крокаў і ўжо ў лесе, — хваліцца Хвёдар перад дачнікам. {{Водступ|2|em}}— Гэты бор лепшы курорт, чымся Крым і Каўказ, — кажа яму доктар па сакрэту. {{Водступ|2|em}}Два разы на тыдзень доктар хворых прымае. Прыходзяць і прыяджаюць з усёй ваколіцы. {{Водступ|2|em}}— Вось вам і доктарская дапамога, — хваліцца Хвёдар перад суседзямі. — Г-м-м… Ня жарты, культура! {{Водступ|2|em}}— Дзякуем за такую культуру. Доктар па тры рублі дзярэ. Ласка невялікая… {{Водступ|2|em}}— Г-м-м… і яму-ж трэба жыць. Мала ён гараваў, пакуль навучыўся? Г-м-м… Доктарства — яго поле, яго барана, яго саха. {{Водступ|2|em}}Маўчаць суседзі. {{Водступ|2|em}}— Г-м-м… А бальніца ў Шапалевічах. Там дарэмна лечаць. Каму не падабаецца доктар, можа ехаць туды. {{Водступ|2|em}}Маўчаць суседзі. {{Водступ|2|em}}Ня ведае Хвёдар, ці згодны з ім, ці не… {{Водступ|2|em}}— Г-м-м… Вы, суседзі, такой культурнай выгады не разумееце. Доктар тут-жа, на месцы. Хоць штодня хадзі да яго. Як у горадзе…<noinclude></noinclude> qhbzcqhi7ah3jiz28nobd3cflnz09kw 104 109641 285849 257355 2026-05-15T21:14:56Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''20'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''„Трэба труціць студні“'''}} А Ў АДЗІН з лістападаўскіх дзён-непагадзяў тысяча дзевяцьсот дваццаць шостага году Язэп Крушынскі, паводле свайго звычаю, прыехаў у Менск да Антона Цярэшкі. Адна з традыцыйных яго паездак у горад, якія былі ледзь не пастаўлены яму ў абавязак год таму назад, у часе хрэсьбін, калі „знакамітыя людзі“ гасьцілі ў Курганішчы. {{Водступ|2|em}}Тады Цярэшка яму сказаў: {{Водступ|2|em}}— Ты, братку Язэп, прыяжджай ка мне больш акуратна. Хоць бы раз у месяц. Шкадаваць ня будзеш. Ты-ж у нашым доме выгадаваўся. Будзь у мяне, як у сваёй хаце. Табе карысна сустракацца з рознымі людзьмі. Чуць якая-небудзь небясьпека тваёй гаспадарцы, млыну, дык ня бойся. У Менску ёсьць нямала сваіх людзей — дапаможам. Прыяжджай! {{Водступ|2|em}}І тут-жа Цярэшка навёў стрэлку гутаркі на іншы лад, на ўспоміны дзяцінства, калі яны жылі разам: {{Водступ|2|em}}— Помніш, Язэпка, як пацук у ваньне апынуўся? Помніш выпадак з грашмі, калі я ўкраў у бацькі сто рублёў, і ён думаў, што гэта твая работа? А як я ўкінуў тваю шапку ў студню, помніш? Эх, як ідуць гады! Здаецца, толькі ўчора ўсё гэта было… {{Водступ|2|em}}Дык ты, братку, прыяжджай да нас. {{Водступ|2|em}}Крушынскі адчуў, што ўспомінамі з дзіцячых год Цярэшка хоча нешта, нібы заслонай, прыкрыць, схаваць. Ніколі Цярэшка не ўдаваўся ў такія сантымэнты. {{Водступ|2|em}}У Менску гутаркі між стрыечнымі братамі заўсёды накіроўваліся на адну тэму: аб настроях сялян на тэрыторыі „рэспублікі“ Язэпа Крушынскага ў ваколіцы Курганішча — у прымежнай паласе. На гэту тэму вельмі асьцярожна і трапна наводзіў гутарку Цярэшка. У выглядзе начынкі ён перамешваў сказы ўспамінамі ранейшых часоў, успамінаў бацькоў, матак і ўсіх сваякоў, пускаў у ход жарцікі, дробныя анэкдоты, Усе гэтыя гутаркі мелі заўсёды розныя варыянты аднаго і таго самага канчатку: {{Водступ|2|em}}— Рэспубліка твая моцная. Жыві, Язэпка, спакойна. Ніхто цябе пе зачэпіць. {{Водступ|2|em}}Заўсёдныя паўтарэньні аднаго і таго самага спачатку дзівілі Крушынскага. „Гэта не здармо, — думаў ён — За гэтым нешта<noinclude></noinclude> i17x1dv2v3nsfuapwryi4pad1fgqfhy 104 109689 285850 257544 2026-05-15T21:16:58Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''21'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''„Дзе тут маё ранейшае?“'''}} НА НЕБЕ паводка колераў — лілёвых, сінявых. {{Водступ|2|em}}У гэтыя летнія дні сонца ўзыходзіць якраз над тым месцам, дзе капаюць гліну, дзе будуецца цагельня комуны „Чырвоны Кастрычнік“. Блішчыць пад сонцам чырвоная цагліна, агорнутая ў глянц раніцы. Пляц вялікі, роўны, гладкі, вытаптаны, як гліняны ток. На ім цэглы — палоскамі, клеткамі, узорамі. Тут-жа дашчаны шалаш, дзе паліцца цэгла. Побач — глыбокія ямы з мутнай вадою. {{Водступ|2|em}}У гэтыя летнія дні сонца заходзіць якраз на тым краі неба, дзе свойскім спосабам капаюць на балоце торф для патрэб комуны. {{Водступ|2|em}}Над чорнымі цаглінамі торфу расплываецца вячэрні змрок. А раней, калі балота яшчэ ня было парэзана ў палосы вострымі рыдлёўкамі, калі груды тлустай чорнай зямлі з шэрымі жылкамі карэньняў расьлін яшчэ ня былі навалены зьверху, тут кружыліся дзікія качкі. У бруштынавыя раніцы яны насіліся над балотам нявялічкімі сямейкамі. {{Водступ|2|em}}Даўней, калі яшчэ тут комуны ня было, і гэты абшар зямлі належыў да маёнтку Хадыкаўкі, пан Гардзялкоўскі сюды хадзіў на паляваньне. Блізка было. {{Водступ|2|em}}Па краёх комунарскай зямлі хутары. {{Водступ|2|em}}Ад некаторых вакольных хутароў — былых арандатараў пана Гардзялкоўскага — прырэзаны да камуны кавалкі зямлі. З году ў год ідзе наступ на хутары. Прыбавіцца новы комунар і адбавіцца некалькі гэктараў хутарской зямлі. {{Водступ|2|em}}Плыве сполах ад комуны на хутары нявідочнай паводкай. Баяцца заможнікі. {{Водступ|2|em}}У хмызьнякох, у садочках прытуліліся хутары, чакаюць сваёй нямінучай чаргі… {{Водступ|2|em}}Хутаранін Макар Пархамчук выходзіць паглядзець: {{Водступ|2|em}}— Дзе тут маё ранейшае? {{Водступ|2|em}}Цягам сюды цягне… {{Водступ|2|em}}А вось як было. {{Водступ|2|em}}Калі яго парабак перайшоў у комуну, адрэзалі з Пархамчуковага хутара кавалак зямлі. Хоць старшыня сельсавету быў свой, але і ён нічога супроць гэтага зрабіць ня мог. Круглатвары<noinclude></noinclude> ihzxnxvv3gutrtzs7dxr6q6o215zlki 104 109696 285852 257640 2026-05-15T21:18:03Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''22'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Гаспадар і парабак'''}} ХМУРНЫ дзень. Па небе ходзяць дажджавыя хмары. З аднаго боку дарогі — лес, з другога боку — поле. Калі-ні-калі кукуе зязюля. Далёкія грымоты недзе ў лясной далячыні. Над лесам ледзь прыкметны пераміргваньні маланкі. Бледна-чырвоныя водблескі хутка гаснуць. Па дарозе сухі пясок. Пераганяюць стады з боку лесу. Над стадам воблака густога пылу. У паветры сьвежасьць. Павявае цёплы вецер. {{Водступ|2|em}}Вось-вось кінуцца на зямлю першыя кроплі дажджу. Кожная кропля — чорная плямінка на пяску. Потым уляжыцца пыл, прытопчыцца. {{Водступ|2|em}}Вось-вось першыя кроплі прасеюцца з хмар, як праз рэшата… {{Водступ|2|em}}Вось-вось… {{Водступ|2|em}}У млын да Крушынскага едзе некалькі фурманак з комуны „Чырвоны Кастрычнік“; Троська, Драчык і Калістра. За імі Пархамчук з хутару. {{Водступ|2|em}}Калістра чалавек гадоў дваццаці сямі, нявысокага росту. У яго маленькія чорныя вусікі, карыя вочы. Ён скручвае папяроску і падыходзіць да Пархамчука. {{Водступ|2|em}}Калістра кпліва называе Пархамчука „пане гаспадару“. {{Водступ|2|em}}Пархамчук свайго былога парабка: „таварыш Калістра“. {{Водступ|2|em}}Яны колюць адзін аднаго вострымі вачыма і вострымі слоўцамі. {{Водступ|2|em}}— Дай, пане гаспадару, прыкурыць. {{Водступ|2|em}}Пархамчук вымае запалкі з кішэні. {{Водступ|2|em}}— На, таварыш Калістра. {{Водступ|2|em}}— Запалкі часам не атручаныя? {{Водступ|2|em}}Зьбялеў Мархамчук ад злосьці. {{Водступ|2|em}}— Язык у цябе атручаны. {{Водступ|2|em}}Калістра закурвае, зацягваецца папяроскай, дым праз ноздры пускае і глядзіць лагодна на Пархамчука. Потым вымае тутун з кішэні і дае Пархамчуку. Глядзіць на яго зьверху ўніз і зьнізу ўверх, як-бы у першы раз яго ўгледзеў, і цешыцца з яго. Кажа робленаветлівым голасам: {{Водступ|2|em}}— На, круці па старой: знаёмасьці, пане гаспадару. {{Водступ|2|em}}Пархамчук робіць шырокай далоньню такі рух, нібы хоча адпіхнуць Калістру з тытуном на тры мілі ад сябе, усьміхаецца ў бараду і бярэ тытун.<noinclude></noinclude> esxjim8fq2d49l4o0ve5d59ldhmp120 104 109735 285853 258805 2026-05-15T21:18:55Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''23'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''У млыне'''}} ГУДЗЕ млын у Курганішчы. Ужо чатыры гады як гудзе. {{Водступ|2|em}}Вакол млына прыбудовачкі; паветка для коняй, цёплая будыніна для завозьнікаў. {{Водступ|2|em}}Сам Крушынскі вечна ў млыне. Парабак Рыгор у яго цяпер мельнікам. Бухгалтарам — Стэфка. Яна важыць мліва, выдае квіткі, запісвае. Уся жывая сіла Курганішча ў хаду. {{Водступ|2|em}}Знутры і звонку млын аброс мучным пылам. Драўляныя сьцены аселі, па-гаспадарску на месцы ўзмацніліся. {{Водступ|2|em}}Кіпіць жыцьцё ў млыне і каля яго. Млын сьцягвае да сябе людзей з усёй ваколіцы. Нават з мястэчка Шапалевічы завозьнікі прыяжджаюць. {{Водступ|2|em}}— Дарогі і пуцявінкі сюды цягнуцца з ўсіх бакоў, як у стары Рым, — ня раз жартаваў айцец Дзімітры. {{Водступ|2|em}}— Усё па закону раблю! — сур‘ёзным тонам тлумачыў Крушынскі. — Усё па закону! Тры тысячы рублёў падатку плачу дзяржаве. Я-ж толькі для рэспублікі і працую. Добра цяпер хоць тое, што ня трэба дрыжэць і кожнага баяцца. Усё па закону! {{Водступ|2|em}}У млыне Крушынскі ніводнай хвіліны на месцы ня можа ўстаяць. Яго рвуць на кавалкі — то туды, то сюды. Ня мае часу нават ліст пачытаць, які вось зраньня ляжыць у яго ў кішэні. А цікава пачытаць, хто гэта піша да Стэфкі і што там напісана. {{Водступ|2|em}}Ужо некалькі разоў пачынаў чытаць: {{Водступ|2|em}}„Дарагая, мілая Стэфачка. {{Водступ|2|em}}Можаш мяне віншаваць“… {{Водступ|2|em}}Далей гэтых двух радкоў Язэп Крушынскі ніяк не дабраўся. З усіх бакоў яго рвуць на кавалкі. {{Водступ|2|em}}— Таварыш Крушынскі! {{Водступ|2|em}}— Дзядзька Язэп! {{Водступ|2|em}}— Суседзе! {{Водступ|2|em}}То важыць трэба, то нехта скардзіцца, што чарга яго даўно мінула, а яго мяшкі стаяць на месцы. {{Водступ|2|em}}Не глядзіць Крушынскі на людзей, а можа глядзіць і нікога ня бачыць. Імчыцца ён з першага паверху на другі, зноў уніз і так бяз конца.<noinclude></noinclude> 9xfajo2uu4e5x3r53c5vvuipo0g8hb1 104 109739 285854 257727 2026-05-15T21:20:24Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''24'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Груган гругану вочы ня клюе.'''}} ПРАЗ некалькі дзён Пархамчук зноў сустрэў Троську. Ідзе ён пасярод дарогі і тоненькім, нібы валасок, галаском песьню сьпявае: {{block center/s}}<small>Выпіў чарку, выпіў дзьве,</small><br/> <small>зашумела ў галаве.</small>{{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Нагамі перабірае, нібы зараз у скокі пусьціцца. {{Водступ|2|em}}Ён наступае на Пархамчука, выстаўляе рукі перад сабою і кажа п‘яным голасам: {{Водступ|2|em}}— Ты, кулак! Дай мне дарогу! Такі ты ды сякі! {{Водступ|2|em}}— Як гэта дарогу ўступіць? Дарога шырокая. Ідзі, куды хочаш! Адыходзіць Пархамчук направа — і Троська, направа да яго нос у нос. Адыходзіць ён налева — і Троська супроць яго лоб у лоб. {{Водступ|2|em}}— Дык чаго табе ад мяне трэба? — пытаецца Пархамчук. {{Водступ|2|em}}— Зьнішчыць цябе хачу! {{Водступ|2|em}}Пархамчук схапіў яго за грудкі і патрос так моцна, ажна Троська вочы вылупіў. {{Водступ|2|em}}— Братка, пусьці, — залемантаваў ён. — Горка мне. {{Водступ|2|em}}— Прыдзі ка мне на хутар, мёдам накармлю. {{Водступ|2|em}}У той-жа дзень увечары Троська да яго прышоў. Адразу папярэдзіў: {{Водступ|2|em}}— Толькі ты нікому а ні-ні, што я ў цябе быў. {{Водступ|2|em}}— Нікому не скажу. {{Водступ|2|em}}Пагладзіў Пархамчук бараду з гаспадарскай паважнасьцю і сказаў салодкім голасам: {{Водступ|2|em}}— Садзіся, Троська! {{Водступ|2|em}}Пасадзіў госьця. Сам побач сеў. {{Водступ|2|em}}— Хоць госьць неспадзяваны, але пажаданы, — падумаў Пархамчук. У голас сказаў з сяброўскай усьмешачкай: {{Водступ|2|em}}— Ты можа прышоў, каб вынюхаць, што ў мене робіцца і дакляд камуніі зрабіць? {{Водступ|2|em}}— Што ты! Што ты! {{Водступ|2|em}}Аж спалохаўся Троська. {{Водступ|2|em}}Пархамчук пахлопаў яго па сьпіне, і лагода чулася ў яго голасе: {{Водступ|2|em}}— Ведаю. Ты не з такіх!<noinclude></noinclude> 8vvrbr384c00c1e9izc7qqw3s776a7l 104 109768 285856 257850 2026-05-15T21:21:25Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''25'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Драчыха'''}} МІНУЛІ чатыры ўраджаі, як Драчыка сям‘я жыве ў комуне „Чырвоны Кастрычнік“. {{Водступ|2|em}}Чатыры разы на новым месцы адбывалася сяўба, касьба, жніво, малацьба і розныя зімовыя працы ў камуне. Дзеці вырасьлі тут за гэты час. Цененькім і высокім зрабіўся Юзік, старэйшы сын Драчыка. Яму цяпер пятнаццаць год. Маленькая пяцігадовая Юлька нават ня памятае ранейшай хаты ў Гайдачанах. Ды й старэйшыя дзеці бадай што забыліся аб ранейшым жыцьці. {{Водступ|2|em}}Сама Драчыха часта ўспамінае. {{Водступ|2|em}}Калі гаспадарчыя прылады і хатнія рэчы вязьлі з Гайдачан на комунарскіх фурманках, Драчыха сьлязу пусьціла. {{Водступ|2|em}}Яе пасадзілі на воз разам з дзяцьмі. {{Водступ|2|em}}— Бывай здарова, Драчыха! Шчасьліва жыць у камуне! — крычалі ёй суседкі каля кожных варот. {{Водступ|2|em}}Жаласьлівыя бабы таксама вочы выціралі. {{Водступ|2|em}}Па небе плылі лёгкія хмаркі. Быў сьвежы сьцюдзёны вецер. Але весела сьпявалі птушкі. Абапал дарогі зелянела рунь. Па самай дарозе месцамі прабівалася трава. {{Водступ|2|em}}Драчык бегаў тады ад фурманкі да фурманкі, папраўляў рэчы на вазох і быў заклапочаны і маўклівы. {{Водступ|2|em}}— Глядзі, Антось, — зьвярнуўся да яго адзін з комунараў, — твая жонка плача. {{Водступ|2|em}}— Шкода ёй старой хаты, дзе яна гэтулькі год пражыла. {{Водступ|2|em}}— Радавацца трэба, а не шкадаваць. {{Водступ|2|em}}Драчык усьмяхнуўся. {{Водступ|2|em}}— Ведаеш, — сказаў ён, — мне калісьці апавядаў адзін арыштант, які тры гады адседзеў у турме, што як вышаў на волю, дык яму спачатку шкода было турэмнай каморы. {{Водступ|2|em}}— Гэта можа быць. {{Водступ|2|em}}Больш за ўсіх радаваліся дзеці. {{Водступ|2|em}}Твары ў іх паружавелі ад сьвежага ветру. Зычным сьмехам зьвінелі яны праз усю дарогу. Ехаць прышлося якраз супроць ветру, які сьцёбаў у дзяцячыя твары, вырываў з-пад шапак і хустак пасмы ільняных валасоў, выціскаў з дзіцячых вачэй бліскучыя краплінкі. Дзеці сьмяяліся, выціралі вочы, нібы пры разрэзанай цыбулі альбо пры горкім дыме.<noinclude></noinclude> 7cin5s9excs1fpdmxnq1eq0bh79clce 104 109773 285859 257861 2026-05-15T21:36:22Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''26'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Грыбны вальс'''}} У МІНУЛЫМ годзе Драчыха сядзела раз у гэтай самай альтанцы з аднэй з былых парабчых. Тая расказала ёй, што тут пан Гардзялкоўскі часта з паненкамі балаваўся, віно піў. Садоўнік нікога ў сад ня пускаў. {{Водступ|2|em}}З клюбу чуваць музыка. Нібы гучнымі кроплямі мэлёдыя прасочваецца сюды праз пахучы змрок, аплятае Драчыху прыемнай сеткай гукаў. {{Водступ|2|em}}Драчыха ведае: гэта адна з настаўніц грае на піяніне, па-асабліваму нахіляецца над інструмэнтам, пальцы яе бегаюць па белых клавішах вельмі спрытна. Грае нейкі вальс, які завецца „Грыбным вальсам“. Як пачула Драчыха ўпяршыню гэты вальс, дык вельмі расчулілася і апавядала сваю гісторыю аб грыбах і гэтай самай музыцы: тады было грыбнае лета. {{Водступ|2|em}}Густы высокі панскі лес і сярод белага дня стаяў змрочнай сьцяною. Вельмі вабіў да сябе грыбамі. {{Водступ|2|em}}Іншай яды ў той час у Драчыхі ня было. {{Водступ|2|em}}Доўга гнаўся тады за ёю палясоўшчык пана Гардзялкоўскага. Пры гэтым соп, як мядзьведзь, Яна так спалохалася… Той дагнаў, сарваў хустку з галавы з жмутам валасоў. Галава пасьля гэтага некалькі дзён агнём гарэла… Адабраў кошых з грыбамі і пагнаў яе ў маёнтак. {{Водступ|2|em}}Валасы на яе галаве раскалмачыліся. Драчыха плакала і нічога перад сабою ня бачыла. {{Водступ|2|em}}З гэтага самага пакою, дзе цяпер клюб, чуваць была музыка. Ніколі раней Драчыха гэткай пекнай музыкі ня чула. Яна тады спыніла плач і пачала прыслухоўвацца. {{Водступ|2|em}}Прыгожая паненка высунула галаву з вакна і паглядзела на Драчыху. {{Водступ|2|em}}Зычным, як музыка, голасам паненка паскардзілася, надзьмула губкі: {{Водступ|2|em}}— Навошта дапускаеш да майго вакна гэтакіх? {{Водступ|2|em}}Драчыха ўздрыганулася ад крыўды. Страх прапаў. Забыла боль ад вырванага жмута валасоў. Толькі ў грудзёх нешта загарэлася. {{Водступ|2|em}}Палясоўшчык зьняў шапку перад паненкай і сказаў:<noinclude></noinclude> qnz1tahohwxaa9k0yqd5jx4lg4045jz 104 109809 285860 257921 2026-05-15T21:37:20Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''27'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Новае аб нашай комуне'''}} СЫМОН Троська пасьля вячэры апрануў лепшую вопратку, абуў новыя боты, але ў клюб чамусьці не пашоў. Яшчэ пры вячэры ўсе заўважылі, што ён сягоньня сур‘ёзны і маўклівы, як ніколі. Многа было пушчана жартаў аб яго сягонешнім стараньні. Ён глядзеў спадлобу, часам мільгне белымі вострымі зубамі: вось нешта скажа калючае і вострае, але стрымліваўся. Толькі скосу зірне на аднаго-другога з такім выглядам, нібы зараз скажа: „вось расплачуся з вамі“. Мала еў. {{Водступ|2|em}}Як добра пацямнела, ён пашоў у канюшню. Ціханька, асьцярожна адчыніў вароты. Аддала цёплай парай конскага паху. Ліхтары з лямпачкамі кідалі вакол бледнае сьвятло. Дзе-ні-дзе ў стойлах ветліва заіржалі коні. {{Водступ|2|em}}Троська пачаў прыслухоўвацца. {{Водступ|2|em}}Раздумаў. {{Водступ|2|em}}Нейкая нерашучасьць лягла на яго твары. Потым ён махнуў рукою і пашоў у кут, дзе ляжала сушаная канюшына. Узяў ахапак абедзьвюма рукамі і панёс {{Абмылка|чорнамў|чорнаму}}, бліскучаму, як аксаміт, каню, пад клічкаю „Бура“. Ня любіў гэты конь Троську. Скасіў на Троську грознае вока, злосна пачаў стукаць капытом і стрыгчы вушамі. {{Водступ|2|em}}— Ну, ты, ганаровы! Супакойся! {{Водступ|2|em}}Троська кінуў яму ў кармушку канюшыны і пачаў гладзіць па шыі. {{Водступ|2|em}}Заіржаў побач „Танцор“ і зазьвінеў ланцужком. {{Водступ|2|em}}Ведае Троська, „Танцор“ спакойны, сьпі пад ім — не зачэпіць. {{Водступ|2|em}}А вось за перагародкаю грызуцца дзьве кабылы — „Зара“ і Маруся“. Ніколі ня ладзяць між сабою, а іх чамусьці заўсёды побач ставяць. {{Водступ|2|em}}— Стоп! — крыкнуў на іх Троська. — Я вам дам зараз гасьцінцу, чэрці! {{Водступ|2|em}}— „Зара“ і „Маруся“ настаражыліся, застылі на месцы і чакаюць порцыі канюшыны. Апусьцілі вінавата галовы. {{Водступ|2|em}}— Разумныя вы, ліха на вас… — кажа Троська з пашкадаваньнем у голасе. {{Водступ|2|em}}Кожны раз, як Троська падасьць каню канюшычы, дык пачынае чысьціць свой сіні сьвяточны фрэнч.<noinclude></noinclude> rezr7u8722nrizccwulwr2mznkzjehc 104 109869 285861 258101 2026-05-15T21:38:30Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''28'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Сьвет перакуліўся'''}} НА ЛІСТОХ бяроз ружавее цёплая раніца. {{Водступ|2|em}}Уводдалі местачковыя хаты. Выган у белых пер‘ях, нібы сьняжынках. Сажалка. Па сажалцы гусі. Сонца толькі што высунулася з-пад заслоны лесу. Крык варон глушыць сьпевы жаўранкаў. {{Водступ|2|em}}Сьцёжкаю побач з трактам, ідзе з мястэчка каваль Лейба. Сягоньня ён першы пакідае нязграбныя сьляды па роснай стоптанай траве. Пад мяшком на сьпіне ён да таго нагінаецца, што сівая барада прыціснута да грудзей. Рукою абапіраецца аб кій. {{Водступ|2|em}}Павольна ідзе Лейба наперад да Драздоў і Дзятлаў. У мутнаватых чорных вачох выраз дзіва і непаразуменьня. Павольная хада надае такт яго думкам: {{Водступ|2|em}}…Ужо гэтулькі год ня быў у Драздоў і Дзятлаў. А за гэты час ай-яй-яй, як мястэчка зьмянілася! Мабыць і Дразды і Дзятлы ня тыя… {{Водступ|2|em}}Муліць мяшок на сьпіне. У мяшку цьвёрдыя пакуначкі. Стары зьнімае яго з плеч з усьмешкай перабірае там пакуначкі і зноў ускідвае на плечы. {{Водступ|2|em}}… Зусім ня цяжка. {{Водступ|2|em}}Пашоў шпарчэй. Ніводнай фурманкі, ніводнага чалавека на дарозе. Толькі абапал па полі, недзе далёка, мітусяцца людзі з коньмі — чорныя кропкі на сіняватым фоне далегляду. {{Водступ|2|em}}… І не агледзеўся як мястэчка інакшым стала. Каля мястэчка некалькі дробных сельскагаспадарчых арцеляў. „Ідн зайнэн авэк аф карке<ref>Яўрэі пайшлі ў земляробы.</ref>“. {{Водступ|2|em}}У мястэчку некалькі саматужных арцеляў. У сынагозе — клюб. {{Водступ|2|em}}…Сьвет перакуліуся… {{Водступ|2|em}}Ад таго, што „сьвет перакуліўся“, Лейба цяпер ужо ня сумуе, прабаваў раней сумаваць — не памагло, дык ліха з ім. Няхай ідзе, як ідзе! {{Водступ|2|em}}„Няхай ідзе, як ідзе“. Лейба часта паўтарае такім тонам, нібы ён сам выпусьціў з рук, з-пад свайго кіраўніцтва гэты сьвет, які скача перад ім галёпам.<noinclude></noinclude> 98r0e7plmnc04mlb4f5xd3bf051yl66 104 109895 285862 258145 2026-05-15T21:39:29Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''29'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Яшчэ шмат крыві пральлецца…'''}} ЧАЛАВЕК з вачыма сфінкса любіў мэтафоры. Ён імі зьвінеў, як бразгулкамі. Ён любаваўся імі і сабою. Ён гаварыў. Ён мілагучна картавіў: {{Водступ|2|em}}— За гэты час мы колькі разоў пробавалі наступаць на „іхнія“ мазалі. Яны кожны раз з крыкам падскаквалі. Акадэмічную конфэрэнцыю па сягонешні дзень не забываюць. А тэатральная дыскусія? А подпісы пад адным артыкулам? А „пераклічка з Антонам“, як яны называюць? Гэта значыць, што на нашых кручках ёсьць тропная прываба. Бяруцца рыбкі і рыбіны. Калі нам далі бой, дык прынамсі ведаем, дзе каменьне на нашым шляху. З нашага боку было шмат неасьцярожнасьцяй, надалей трэба гэта памятаць. У нас таксама шмат рук і шмат вачэй. У кожнага з нас ёсьць свае Язэпы Крушынскія. Сваякі. Знаёмыя. Спачуваючыя. Па ўсёй Беларусі. Мы з імі трымаем добрую сувязь. Гэта нашыя, пакуль што, сталёвыя панцыры. Мы будзем мець падтрыманьне і ад вялікай часткі гарадзкіх і местачковых. Гэта нашыя рэзэрвы. Яны будуць з намі. З кожным годам, з кожным месяцам мы ўсё бліжэй і бліжэй падыходзім да тэй гістарычнай хвіліны, калі прыдзецца крыкнуць: „Годзе“! Нашыя на мясцох чакаюць і пытаюцца: „калі“? Нашыя на мясцох {{Абмылка|ня ня|ня}} могуць дачакацца, нібы галодныя ежы. Ім хутчэй падавай. Яны кажуць: „мы гатовы“! Трэба і нам ў кожную хвіліну быць на пагатове. Мы-ж ведаем, што апрача нас таксама ідзе праца па тэй-жа самай лініі. Нам і тыя дапамогуць. Мы ім таксама дапаможам. Бо хто супроць бальшавікоў, той ужо з намі. Значыць, панове, трэба рыхтавацца. Дзяржаўная машына павінна быць наладжана. У любую хвіліну трэба чакаць магчымасьці прыняць уладу ў свае рукі. Не тады сабак карміць, як на паляв… {{Водступ|2|em}}На гэтым месцы чалавек з вачыма сфінкса спыніўся. Прымоўка наконта сабак і паляваньня была ў даным выпадку няўдалая ў адносінах да „дзяржаўнай машыны“ — „габінэту міністраў“. {{Водступ|2|em}}Чалавек з вачыма сфінкса прыемна картавіў і з радаснай узнэрваванасьцю гладзіў далонямі калены. {{Водступ|2|em}}На гэты раз справа адбылася днём у кватэры чалавека з вачыма сфінкса (ён прыехаў ў Менск на працу праз некалькі<noinclude></noinclude> 8k1v7y0fdd075pwter2bmsnfak2l2g5 104 109948 285863 258226 2026-05-15T21:40:33Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''30'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Справы сельсавету'''}} МІКОЛА накіраваўся ў сельсавет. {{Водступ|2|em}}За гэтыя некалькі дзён, што ён жыве ў швагра, пазнаёміўся з рознымі людзьмі. Тут цэнтр яго ўвагі — сельсавет. Часта прыходзіць да Міколы нейкі дзівацкі стары пад мянушкаю „Леў Талстой“ са сшыткамі сьмешных твораў, у якіх, аднак, шмат цікавага. Сяляне скардзяцца, што ў млыне Язэпа Крушынскага пруская вага падгульвае. Праз меру многа бяруць на „фунты“. Кажуць, што ледзь ня дзень-у-дзень Слуп і Бочка возяць вазамі ў Менск прыватным пекаром пшанічнай і жытняй мукі. {{Водступ|2|em}}Сонца пячэ. Яно вандруе па пустэчы неахопнага блакіту і заглядае няўтомным агнёвым вокам ва ўсе куткі і шчыліны. Цень самы кароткі і празрысты. Пахне жывіцай, мурагом і распаранай сонцам глебай. Бзынкаюць мухі. Дзе-ні-дзе па полі сустракаюцца курганы розных памераў і форм. Яны адпачываюць нярухома сярод абшараў дагістарычнымі мастадонтамі. Вакол, куды ні кінеш вокам, дасьпявае жыта. Дзе-ні-дзе зялёны шоўк аўсоў. Па курганох і полі тэлеграфныя і тэлефонныя слупы. На нацягнутых бліскучых дратох — вераб‘і. Над вясковымі хатамі калі-ні-калі сустрэнеш шасткі радыё. {{Водступ|2|em}}Каля самага лесу пасуцца каровы. На паваленым пні сядзіць пастушок. Сядзіць моўчкі, скурчыўся. Нібы ў зямлю пад свае босыя ногі пільна ўглядаецца. Можа назірае над бронзавымі мурашкамі, ці над сабачымі грыбамі. Чамусьці пастушок ня дзьме ў традыцыйную жалейку, апявяную на ўсе лады беларускімі песьнярамі старэйшага пакаленьня. {{Водступ|2|em}}Можа пастушок кошыкі пляце або лапці? Не. Ня рухае рукамі. Доўга ўглядаецца Мікола здалёку на яго скалмачаную кучаравую галаву, з палінялымі ад сонца валасамі. Зацікавіўся, падышоў бліжэй. {{Водступ|2|em}}— Кніжку чытае, — узрадваўся Мікола, — піонэрскую кніжку. {{Водступ|2|em}}Пастушок зірнуў на Міколу. У хлапца звужаныя ад сонца зрэнкі, загарэлы твар. Ён жмурыць на Міколу вочы ды ўсьміхаецца як свайму. {{Водступ|2|em}}— Чытаеш? {{Водступ|2|em}}— Чытаю.<noinclude></noinclude> 975ucu7seqho4bxgwhzosx4ly2c83cx 104 109975 285864 258258 2026-05-15T21:41:23Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''31'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Галасы палёў'''}} АПРАЧА Анкуда ў сельсавеце няма „чужых“. — Старшыня папрасіў „не перашкаджаць“. {{Водступ|2|em}}Паміж Міколай і старшынёй адбываецца лагодная гутарка, са спынкамі, з зазіраньнем адзін аднаму ў вочы. Сакратар і Драчык прыслухоўваюцца. Гутарка плыве мірна, каменьньні падазронасьці не затрымліваюць яе роўнай хады. {{Водступ|2|em}}Старшыня падсоўвае Міколе армію папер з лічбамі, калёнкамі і клеткамі ведамасьцяў. У сакратара напагатове сельсавецкія картачкі. {{Водступ|2|em}}Мала заглядае туды Мікола. {{Водступ|2|em}}Пасьмялеў старшыня. Глядзіць на Міколу, як старэйшы на малодшага, часта пазяхае і далоньню рот засланяе. {{Водступ|2|em}}…Ня так страшан чорт, як яго малююць. {{Водступ|2|em}}У старшыні адна прыпеўка: {{Водступ|2|em}}— У нашым сельсавеце няма кулакоў. {{Водступ|2|em}}Ня ведае старшыня, якое ўражаньне на „яго“ робіць прыпеўка, і ледзь прыкметная маршчынка мільгае ў вуглох яго губ. {{Водступ|2|em}}Анкуд стараецца ўсімі сіламі дасягнуць такога ідэалу, каб усіх мух павыганяць з пакою. Ён адчыняе вакно і шапкай махае ў паветры. {{Водступ|2|em}}— Паратунку ад вас няма! — злуецца Анкуд. {{Водступ|2|em}}Няма ведама, ад каго няма паратунку: ад мух, ад старшыні, ад Міколы. {{Водступ|2|em}}Калі-ні-калі Мікола нешта ўпісвае ў блёк-нот. Старшыня адным вокам глядзіць на незразумелыя круцёлкі. {{Водступ|2|em}}…У гэтых круцёлках, нібы шчупак ў сетцы рыбалова, тузгаецца мой лёс… {{Водступ|2|em}}Па інтонацыі голасу Міколы старшыня стараецца даведацца пра свой лёс. Голас роўны, лагодны, упэўнены, але бяз водгукаў пагрозы. {{Водступ|2|em}}Па выразу твару Міколы ён пачынае хіроманцкую варажбу пра сваю будучыну. Твар Міколы — маладосьць, бадзёрасьць, свойскасьць. Вочы такія шчырыя… {{Водступ|2|em}}…Можа у шчырасьці „яго“ вачэй небясьпека для мяне?.. „Ён“ шчыры як малое дзіця…<noinclude></noinclude> iwfpdah8z3gcbafre6jpq00igr26xqu 104 110083 285865 258516 2026-05-15T21:42:26Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''32'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Пацук у ваньне'''}} КРУШЫНСКІ ўспомніў драбніцу з хлапцоўскіх гадоў, калі ён жыў у дзядзькі ў Менску: {{Водступ|2|em}}У кватэры наплодзіліся пацукі. Ад іх паратунку ня было. Усё грызьлі — і ежу і вопратку. Дзядзька вар‘яцеў ад злосьці. Стары скнара валасы на сябе рваў. Што рабіць? Усе хатнія былі да таго тэрорызаваны дзядзькам з гэтай прычыны, што месца сабе не знаходзілі. Выглядала, нібы не пацукі ўсё грызуць, а яны… Панакуплялі мышаловак, параскідалі атруту. Але разумныя былі паганыя пацукі — ня лезьлі ў бяду. І вось аднаго разу ў ванну папаўся пацук. Ніяк {{Абмылка|пя|ня}} мог выкарабкацца адтуль па гладкіх эмалевых сьценках. Першым пацука угледзеў ён — малы тады Крушынскі. Пазваў стрыечных братоў. І вось… пачалі дражніць яго кійком. У пацука загарэліся драпежніцкія злосныя вочкі. Ён цапаў {{Абмылка|кіёск|кіёк}} вострымі зубамі, пішчэў і бараніўся. {{Водступ|2|em}}— А, папаўся, драпежнік! крычалі хлопцы. {{Водступ|2|em}}Што было далей з гэтым шкоднікам-пацуком, Крушынскі ня памятае, і ня было калі аб гэтым думаць. Старшыня сельсавету стаяў перад ім (у потайку прышоў вечарам у Курганішча). {{Водступ|2|em}}Крушынскаму здавалася, што набраклае цела старшыні зараз разваліцца, застанецца ад яго толькі мокрая вопратка. {{Водступ|2|em}}— Ярэмчык усё ведае… Я дум… {{Водступ|2|em}}— Годзе! (Крушынскі засьмяяўся). Няма чаго больш расказваць. Раніцою еду ў раён да знаёмых. Ідзі спаць. {{Водступ|2|em}}Калі старшыня вышаў, у вушах Крушынскага яшчэ доўга зьвінелі тры словы: {{Водступ|2|em}}„Ярэмчык усё ведае“. {{Водступ|2|em}}Крушынскі адчуў, што вакол яго шыі звужаецца пятля. {{Водступ|2|em}}„Як ратавацца?“. {{Водступ|2|em}}Завіруха страшных думак. {{Водступ|2|em}}Лёг спаць. {{Водступ|2|em}}І якраз нядаўна, некалькі гадзін таму назад, паехаў Цярэшка. Няма з кім параіцца. Той жартам гаварыў, што Настачка казала: „тата сволач і кулак“… Заўтра задасьць ёй такога пытлю, ажна… {{Водступ|2|em}}Колькі дзён таму назад даў Пархамчуку атруту для коняй комуны. Калі гэта зробіцца, дык… {{Водступ|2|em}}…Пацук у ваньне… {{Накіравальная рыса|6em|}}<noinclude></noinclude> 78sr9sa3khlh0gb56e0c7m6i7jz6xeh 104 110108 285866 258574 2026-05-15T21:43:29Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''33'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Ці выратуецца'''}} ХІТРЫКІ на гэты раз ня чуваць у голасе Троські. Крушынскі вывучае ўсе маршчынкі на яго твары. Змрок парадзеў. Атрамант вакон разбаўлены вадою. На ўсходзе неба пажарышча раніцы. Нехта разьвешвае па небе акварэлі, замазвае адны і малюе новыя. На дзядзінцы павольна вызваляюцца са сьлепаты змрокаў абрысы будынкаў. Хваёвае бярвеньне насупроць вакна адлівае кракадзілавай скурай. {{Водступ|2|em}}Пад сьпевы вясёлых ранічных птушак Крушынскі думае невясёлыя думкі. Яны расшчапіліся ў яго на дзьве часткі, як зьмяіныя языкі. Гаворыць да Троські адно, а мяркуе другое. Пацее, задыхаецца, не хапае паветра. {{Водступ|2|em}}Уважліва раіць, пытаецца, а ў той-жа час пасылае самому сабе дэпэшы-маланкі. {{Водступ|2|em}}Да Троські: {{Водступ|2|em}}— Кепска зрабіў, што дзе-небудзь у лесе не схаваўся на дзень-два. {{Водступ|2|em}}Самому сабе: {{Водступ|2|em}}…Паеду ў Менск да сваякоў і адтуль уцяку. Грошы ёсьць. Буду жыць пад чужым дакумантам, як той аграном. {{Водступ|2|em}}Голас Троські: {{Водступ|2|em}}— У лесе хавацца баяўся. Цяпер позна. Яшчэ хто ўгледзіць… {{Водступ|2|em}}Крушынскі да яго: {{Водступ|2|em}}— Пашоў-бы да Пархамчука. {{Водступ|2|em}}Самому сабе: {{Водступ|2|em}}…А можа лепш перадаць млын сельсавету. Можа зноў выплыву наверх? Пацук у ваньне? Глупства… {{Водступ|2|em}}Голас Троські: {{Водступ|2|em}}— Я-ж табе казаў, што небясьпечна ў Пархамчука… Блізка ад комуны. {{Водступ|2|em}}Крушынскі да яго: {{Водступ|2|em}}— Добра, я цябе схаваю. {{Водступ|2|em}}Самому сабе: {{Водступ|2|em}}…Перадам яго ў рукі ўлады. А што будзе, калі ён на судзе выдасьць Пархамчука, а той — мяне? Спакайней усё-ж такі схаваць яго да вечара, а пасьля няхай ідзе, куды хоча… Не! Узмацню свае пазыцыі, калі выдам Троську… А каб замесьці сьляды…<noinclude></noinclude> domv0kzqbai6gfgetaho78y8es1nk43 104 110158 285867 258641 2026-05-15T21:44:21Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''34'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Гісторыя аднаго матроса'''}} ВУЗЕНЬКІ даўгаваты пакойчык на другім паверсе інстытуту ледзь не адзіны такі маленечкі ва ўсім вялікім гмаху. У вялізных габінэтах працуюць навуковыя спэцы, а у гэтай скрыні, побач з двума прасторнымі пакоямі прэзыдыуму інстытуту, зьмяшчаецца бюро парт‘ячэйкі. Ня гледзячы на тое, што і зімою і ўлетку тут адчынена фортачка адзінага вакна, пад стольлю заўсёды клубіцца сіні папяросны дым. Невялікі просты стол, канцылярская шафа, пара крэслаў, старая жалезная шафа, з чырвонымі нарастамі ляку, са сьлядамі пячаткі на дзьверцах, нагадваюць нешта вайсковае, блізкае ад фронту. Здаецца, толькі на некалькі дзён спыніліся тут людзі дзеля важнай справы, а вось хутка перавандруюць у іншае месца. {{Водступ|2|em}}Праз вакно ўрываецца сюды бледнымі халоднымі палоскамі восенскае сонца і заглушаны грукат з вуліцы. Пры стале сядзіць, нагнуўшыся над „Зьвяздою“, сакратар парт‘ячэйкі, таварыш Малеўскі. На твары чорная павязка. Адно вока прыпухла. {{Водступ|2|em}}Заходзіць Мікола Ярэмчык. На яго бобрыкавым паліце блішчаць кроплі дажджа. {{Водступ|2|em}}— Здароў, Янка! — кажа ён вясёлым голасам да сакратара ячэйкі. {{Водступ|2|em}}Малеўскі не адрываецца ад газэты і згаджаецца з прывітаньнем Ярэмчыка: {{Водступ|2|em}}— А-г-га! {{Водступ|2|em}}Ярэмчык глядзіць на яго спадлобу крытычнымі і кплівымі вачыма, ківае галавою і сароміць Малеўскага: {{Водступ|2|em}}— Пайшоў-бы ты раз назаўсёды свой вечны флюс лячыць! Апрыкрыла глядзець на тваю павязку, на апухлую фізыяномію! {{Водступ|2|em}}— Ага… — зноў згаджаецца Малеўскі. {{Водступ|2|em}}— Што ты мне „ага“ ды „ага“! Чалавечае слова кажы. {{Водступ|2|em}}— Адчапіся, ліха! Вось табе і „чалавечае слова“! Лепш радуйся, што вось твой артыкул у „Зьвязьдзе“ чытаю. {{Водступ|2|em}}— Радуюся… Колькі часу раней быў аб ім мой першы артыкул. Гэта ўжо другі. {{Водступ|2|em}}— Скажы, наш Цярэшка-Крушынскі не сваяк таму Язэпу Крушынскаму, аб якім пішаш? {{Водступ|2|em}}— Сваяк. Ён там у Курганішчы часта бывае, а што?<noinclude></noinclude> 9jeymy7mbqq6dftkezc4cxbtway2vq3 104 110230 285930 258724 2026-05-16T10:28:28Z Gleb Leo 2440 285930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Пасьля кожнага нумару насьценгазэты „Навука і Праца“ некаторыя з „пакрыўджаных“ ня вітаюцца з рэдколегіяй. {{Водступ|2|em}}Два лягеры неахвотна абменьваюцца халодным, як лёд, „дзеньдобры“. {{Водступ|2|em}}І вось перад Малеўскім-матросам пачынаюць праясьняцца далі гэтага карабля. Ён пачынае разумець яго сваяасаблівы компас. Ён робіць вывады свайго вывучэньня: {{Водступ|2|em}}Старасьветчына служыць для некаторых самамэтай. Вельмі мала займаюцца пытаньнямі сучаснасьці. А калі дзе і прасьлізгваецца слова пра сёнешні дзень, дык гэта толькі чырвоная маска. Сабатаж іхні броняцягнік. {{Водступ|2|em}}А вось з матроскага мінулага: <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Позьняя восень. З-пад Гатчыны дае лататы броняцягнік Керанскага. Станцыя Чудава. Матросы і чырвонаармейцы нарыхтавалі некалькі вагонаў. Але што рабіць? Стаяць вагоны, як малыя дзеці бяз бацькі. {{Водступ|2|em}}Няма паравозаў… {{Водступ|2|em}}Начальнік станцыі ўюном туды і сюды, вачыма мірг, трэ руку аб руку, ды ўсё сваё гаворыць: {{Водступ|2|em}}— Няма паравозаў… {{Водступ|2|em}}— Як, няма? Павінна быць! — крычыць Малеўскі. {{Водступ|2|em}}Начальнік станцыі, адкормлены дзядзя, з бравымі вусамі царскага служакі, адшпільвае шынэль, выпукляе грудзі і кажа „шчырым“ голасам: {{Водступ|2|em}}— Во! страляйце! Адкуль вазьму паравоз, калі няма? {{Водступ|2|em}}— Што рабіць? {{Водступ|2|em}}— Якая карысьць, калі ў яго будзеш страляць? {{Водступ|2|em}}Хвалююцца матросы. Уцякае броняцягнік Керанскага. Імжыць халодны дожджык, лезе пад каўнер. {{Водступ|2|em}}Па вільготным пэроне, наставіўшы каўнер, ходзіць туды і сюды рабочы-чыгуначнік. Ходзіць, хвалюецца і ўсё паглядае паляўнічым вокам на начальніка станцыі. У рабочага замасьлены пінджак, чорны ад сажы твар, бліскучыя вочы. Падобны да нэгра. А вось ён рашучым крокам падыходзіць да Малеўскага. {{Водступ|2|em}}— Таварыш… — шэпча ён і блішчыць вачыма і зубамі. {{Водступ|2|em}}— А што? {{Водступ|2|em}}— Паравозы ёсьць. Трэба схадзіць у дэпо… {{Водступ|2|em}}— Дык хадзем! {{Водступ|2|em}}— Хадзем… {{Водступ|2|em}}Начальніка станцыі ледзь не расстралялі. {{Водступ|2|em}}Паехалі. {{Водступ|2|em}}Імчыцца цягнік па сьлядох ворага. Па абодвух бакох лініі — лісьцяны лес, кусты і балота. {{Водступ|2|em}}Нёдалёка ад станцыі Балагое пачалі даганяць броняцягнік. {{Водступ|2|em}}— Да вечару прыцісьнем яго да Балагое. З нашых рук ня вырвецца.<noinclude></noinclude> 8nevcygued7cdj42vfd82v0qbx91sai 104 110289 285931 258820 2026-05-16T10:28:48Z Gleb Leo 2440 285931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Зноў імчыцца цягнік уздагон. Насустрач па абодвух бакох рэек плыве назад з такім-жа імпэтам лес і балота. Халодны вецер сьцёбае ў твар. {{Водступ|2|em}}— Дагонім! {{Водступ|2|em}}Прыехалі ў Балагое, а там кажуць, што броняцягнік пайшоў на Кужэнкіна. {{Водступ|2|em}}— Ах, д‘явал! {{Водступ|2|em}}Паведамілі тэлеграмай Кужэнкінскаму савету: {{Водступ|2|em}}— Затрымайце броняцягнік Керанскага. {{Водступ|2|em}}Кужэнкінцы параскідалі рэйкі. Броняцягнік падышоў туды і давай наладжваць сабе шлях наперад, у той-жа час раскідваў рэйкі за сабою, каб бараніць сябе ад бальшавіцкай пагоні. Пачало цямнець. Сьпераду відаць агні броняцягніка. Адлегласьць каля трох вёрст. Вакол лес і балота. Пайшлі з абодвух бакоў лесам, брылі па балоце, канавах і ручаёх. {{Водступ|2|em}}І Малеўскі крыкнуў: {{Водступ|2|em}}— Няма чаго хавацца па кустох! Возьмем броняцягнік! {{Водступ|2|em}}Час плыў марудна. Цёмная ноч агарнула абшар, абліла ўсё чорным атрамантам. Агні броняцягніка блішчаць воўчымі вачыма. Холад. Вільгаць. Матросаў і чырвонаармейцаў злосьць узяла. Абкружылі ўпоцемках броняцягнік з усіх бакоў. {{Водступ|2|em}}— Гэй, здавайцеся, а то горш будзе! {{Водступ|2|em}}Броняцягнік з юнкерамі здаўся… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}— Ці здасца інстытуцкі броняцягнік? Мы яго ўпоцемках, шукаем, — думае Малеўскі. — Прожэктар катэдры марксызму-ленінізму пакуль што мала асьвятляе абшары інстытуту. {{Водступ|2|em}}Вечары самакрытыкі выявілі многа шкодных прац. А некаторыя, баючыся памылак зусім нічога ня робяць. Многія з былых вядуць далей сваю контррэволюцыйную працу. Прызнаюцца ў памылках і сьмела робяць новыя… {{Водступ|2|em}}— Што за мёртвая зыб?.. {{Водступ|2|em}}Малеўскі сядзіць па начах і піша свае нататкі. Малеўскі дае матэрыял для аднэй цэнтральнай газэты. Малеўскі вя сьпіць. Б‘е трывогу. {{Водступ|2|em}}Яму адказваюць: {{Водступ|2|em}}— Пачакаем. Пабачым. Добра расьсьледуем. Вывучым. У такіх справах не павінна быць лішняй гарачкі. {{Водступ|2|em}}І матрос яшчэ пільней прыглядаецца да людзей, пачынае сам вывучаць іхнія творы. Цяжка яму гэта. Непадрыхтаваны. Куды лягчэй, ямчэй і больш зручна было яму ў балотным лесе ды ўночы захапіць броняцягнік Керанскага… Аднак разам з Міколай Ярэмчыкам упарта працуе. „Трэба самому вывучаць, а можа памыляецца… А можа рабочыя праз меру загнулі… Яны-ж нявучоныя… А можа нашыя вучоныя перагібаюць…“ {{Водступ|2|em}}Малеўскі стараецца да дзесятага поту. {{Водступ|2|em}}— Гэта табе ня палубу драіць — успамінае ён сваё матроскае.<noinclude></noinclude> fr00zkjjivrmm988xg8ddpymcnpvmul 104 110294 285932 258826 2026-05-16T10:29:34Z Gleb Leo 2440 285932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>профэсараў. А мне гэта добрая навука. Я толькі яшчэ больш пераканаўся цяпер, што наш карабель зацёрты ільдзінамі. {{Водступ|2|em}}Хрыплаваты голас яго быў ня зусім спакойны на гэты раз. Упяршыню пачаў ужываць матроскія словы. Сьветлыя вочы яго былі апушчаны ў ніз. {{Водступ|2|em}}А стары гісторык цмокаў губамі: {{Водступ|2|em}}— Дармо вы, таварыш Малеўскі, прызнаяцёся ў няіснуючых памылках. Ня прыслухоўвайцеся да павярхоўнай крытыкі. Працуйце далей ў гэтай галіне… {{Водступ|2|em}}Малеўскі ўтаропіў у гісторыка блакітныя вочы. Стары ўгледзеў у яго вачох няпрыветнае бяздоньне і давай дробненька нагамі перабіраць. {{Водступ|2|em}}— Усяго добрага, таварыш Малеўскі, часу няма… {{Водступ|2|em}}Уласная памылка пераканала Малеўскага ў небясьпецы інстытуту, павялічыла яго пільнасьць. {{Водступ|2|em}}— Наш карабель зацёрты ільдзінамі, — часта думаў ён. {{Водступ|2|em}}На адным са сходаў ячэйкі ён сказаў аб зусім новай справе: {{Водступ|2|em}}— Аддзелы нацменшасьцяй ня зьліты між сабою ў адно цэлае. Адзін аддзел ня цікавіцца працай другога. Між імі нейкая мяжа… {{Водступ|2|em}}— Ой, грахі, грахі… — стагнаў круглы і лысы. — Але ўсё наладзіцца. {{Водступ|2|em}}— Многія сварачкі носяць шовіністычны характар рознай формацыі. Трэба аб гэтым гаварыць на агульных сходах, пісаць у насьценгазэце — ня мог супакоіцца Малеўскі. {{Водступ|2|em}}— Ой, грахі, грахі… Пачакаем. Ня варта нэрваваць вучоных. Няхай працуюць. {{Водступ|2|em}}— Такія словы — опортунізм! — крыкнуў наборшчык Сакалоўскі, і бровы яго ўзьняліся дзьвюма дужкамі. {{Водступ|2|em}}— Няма чаго гарачыцца… — Круглы і лысы шараваў рукою цьвёрды стол. Пасьля такіх размоваў пачаў часта хварэць… {{Водступ|2|em}}Наш карабель заціраецца ільдзінамі, — думаў Малеўскі. — Трэба ратаваць карабель… {{Водступ|2|em}}Аб гэтым небясьпечным караблі пачалі ўжо зьяўляцца вострыя артыкулы ў газэтах. Пачалі біць трывогу. Пролетарская грамадзкасьць зацікавілася караблём у ільдзінах. {{Водступ|2|em}}Малеўскі пільней прыглядацца пачаў да чалавека бяз знакаў прыпынку, да чалавека з вачыма сфінкса, да „прэм‘ера“ ў белых манкетах з ружовымі рукамі, да „маршалка“, да Цярэшкі, да Саколіча, да Барзоўскага, да Лявончыка і да іншых з гэтай кампаніі. {{Водступ|2|em}}— Ліха іх ведае… — думаў ён. — А, здаецца, вечна сварацца між сабою… {{Водступ|2|em}}Карабель у ільдзінах. {{Водступ|2|em}}А вось яшчэ з матроскага мінулага: <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Дзень бяз сонца. Мутны дзень. Мароз шчыпле нос і вушы. У пальцах адчуваеш яго тоненькія гострыя голачкі. З роту<noinclude></noinclude> 2895ycpyvax8ja88w5wwlb7fdc8vnne 104 110296 285933 258828 2026-05-16T10:29:52Z Gleb Leo 2440 285933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Малайчына „Ярмак“! {{Водступ|2|em}}Як бацька „Ярмак“ вядзе наперад сваю сталёвую сям‘ю, прабівае дарогу сярод ільдзін да бальшавіцкіх берагоў… {{Водступ|2|em}}— Гэй, набліжайцеся да нас, любыя, родныя берагі! {{Водступ|2|em}}Дзьве падводныя лодкі зацёрліся ў лёдзе, закавылялі туды і сюды, як дзеці, якія толькі што хадзіць пачынаюць… Крычаць іртамі сырэн, лемантуюць, просяць: {{Водступ|2|em}}— Ра-а-ату-у-уй!!! {{Водступ|2|em}}Варочаецца назад „Ярмак“. Грызе лёд, бакамі туды і сюды трэцца, нібы тоўсты дзядзя сярод цеснага натоўпу. Дыміць аграмаднай цыгарай-комінам. {{Водступ|2|em}}— Вось вам, дзеткі, сьцежачка! Дайце ручкі! {{Водступ|2|em}}Зноў ідзе караван наперад. {{Водступ|2|em}}Рады матросы. Трохі голад трывожыць. Мала провізіі. Ня думалі, што так марудна і павольна пойдуць. Дзеляцца апошнім… {{Водступ|2|em}}— Пацерпім… {{Водступ|2|em}}Яшчэ ноч. {{Водступ|2|em}}Яшчэ дзень. {{Водступ|2|em}}Горшае і цяжэйшае ззаду. Лепшае і лягчэйшае наперадзе. {{Водступ|2|em}}І вось з туманістай белай далі пачалі вырысоўвацца доўгажаданыя перадавыя фарты Кронштадта… {{Водступ|2|em}}Бальшавіцкія берагі… {{Водступ|2|em}}Забылі голад, сьцюжу, да крыві намазоленыя рукі. {{Водступ|2|em}}Малеўскі жмурыць вочы і зноў іх шырока расплюшчвае. Скінуты з плеч усе цяжкасьці пройдзенага шляху. Матросы радуюцца, як дзеці. {{Водступ|2|em}}…Бліжэй, бліжэй… {{Водступ|2|em}}Прыгожы „Ярмак“ ганарыцца ярка-чырвоным сьцягам. {{Водступ|2|em}}…Зараз, зараз… {{Водступ|2|em}}— Ура-а-а!!! {{Водступ|2|em}}…Выратавалі бальшавіцкія караблі… <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/3|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{Водступ|2|em}}Малеўскі падбадзёрыўся. {{Водступ|2|em}}Калі пролетарская грамадзкасьць загаварыла пра небясьпеку ў інстытуце, дык і гэты карабель будзе выратаваны. Ніякія торосы яго на шляху не затрымаюць. Бальшавіцкія ледаколы скрамсаюць лёд і разатруць у пыл. Карабель вольна паплыве да сонечных берагоў Соцыялізму. {{Накіравальная рыса|6em|}}<noinclude></noinclude> dk4dq47qe5tlu5ztckqyrp38lbmn9tp 104 110297 285868 258829 2026-05-15T21:45:10Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''35'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Плач Яраслаўны'''}} У ТОЙ восеньскі дзень з каламуці набухлых воблакаў нізіўся лапчасты вільготны сьнег. Ледзь прымосьціцца дзе дробным пер‘ем да крушні, глебы, даху ці плоту, і зараз-жа расплывецца. На палёх і дарогах квасілася шэрае цеста клеістай гразі. У заімжавелым полі крычалі, скардзіліся вароны. Над хмызьнякамі і напоенымі вільгацьцю лагчынамі яны з устрывожанай рупнасьцю пісалі крыльлямі шырокія кругі. А там, дзе яны апускаліся на зябленыя шнуры, іхні колер скрадвалі шэрыя грудзістыя гоні. {{Водступ|2|em}}Па расхлябанай дарозе хлюпала фурманка. На возе двое — мужчына і жанчына. Абодва ў брэзэнтавых плашчох з капюшонамі на галавах. Яны стараліся схавацца ад вільготнага ветру і сьнежнага хлюпату. Іх пранізвала сьцюжа. Твары былі чырвоныя і набраклыя. {{Водступ|2|em}}— Вам ня холадна, цётка Крушынская? часта чуваць быў прыглушаны голас. {{Водступ|2|em}}— Не… Далёка да Менску? {{Водступ|2|em}}— Гадзіны дзьве язды. {{Водступ|2|em}}За апошні час ужо некалькі разоў Стэфка была ў Менску. Сьляпая маці па яе голасу адразу зразумела, што нешта нядобрае з ёю здарылася. {{Водступ|2|em}}— Ён арыштаваны… {{Водступ|2|em}}— Пабягу да пані Мар‘і, — сказала сьляпая. {{Водступ|2|em}}— Я ўжо была там. Ён-жа ім, Цярэшкавым, сваяк. {{Водступ|2|em}}— І што сказаў Цярэшка? {{Водступ|2|em}}— Сказаў, што будзе старацца. {{Водступ|2|em}}— Раней, калі старая Вярбіцкая хвалявалася, яна моршчыла лоб, і ў яе вачох запаляліся і патухалі аганькі. Цяпер яна моршчыла лоб па ранейшаму, але ў яе сьляпых вачох ніякага выразу ня было. Сьляпая хруснула пальцамі і сказала: {{Водступ|2|em}}— Навошта было выходзіць, Стэфачка, замуж за такога галаварэза? Чаму ў мяне ня пыталася? {{Водступ|2|em}}— А ты ведала, мама, што ён галаварэз? Ты і цяпер ня ведаеш дык не гавары. Не забывай, што ён мой муж. Не забывай, што нямала ён пераслаў сюды нашай сям‘і.<noinclude></noinclude> a2d9xcz3wh89o3ymt2splxt89e7nae1 104 110321 285869 258880 2026-05-15T21:46:12Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''36'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Едуць брыгадзіры'''}} ПОМНІК Гіршу Лекерту ў маленкім сквэрыку на Пляцу волі блішчыць залатымі літарамі. Усё абтрушана сьнежнай сівізнай: — дрэвы, муры, пляц, тротуары. З высокай вежы гаворыць гучна, на ўсю плошчу, радыё: {{Водступ|2|em}}…Пяцігодка… {{Водступ|2|em}}…Суцэльная колектывізацыя… {{Водступ|2|em}}…Абвастрэньне клясавага змаганьня ў вёсцы і ў горадзе. {{Водступ|2|em}}У маленькім сквэрыку, нібы ўлетку, туды і сюды ходзяць людзі, сядзяць на лаўках. У маленькіх саначках ухутаныя дзеці. {{Водступ|2|em}}Лёгкім, зграбным і чыстым выглядае Пляц волі ў гэты асьнежаны марозны дзень. Лёгкімі, зграбнымі і чыстымі выглядаюць гмахі, дрэвы, людзі на марозным гучным і празрыстым паветры. Мітусьня людзей, рамізьнікаў, трамваяў, аўтомобіляў і аўтобусаў здаецца прагулкай. {{Водступ|2|em}}На аднэй з лавак сквэрыка, супроць вялізнага гмаха Гарсавету, сядзяць некалькі чалавек з ручнымі чамаданчыкамі, з кошыкамі і клункамі. Незнаёмых між сабою людзей цяпер аб‘яднае на гэтай доўгай скамейцы адна і тая самая думка: {{Водступ|2|em}}— Ці хутка прыдзе аўтобус на Шапалевічы? {{Водступ|2|em}}Пасядзяць, паглядзяць на плошчу заклапочанымі вачыма, пашэпчуцца між сабою аб пагодзе і пытаюцца адзін у аднаго: {{Водступ|2|em}}— Ці хутка пойдзе аўтобус на Шапалевічы? {{Водступ|2|em}}Вакол ходзяць і езьдзяць. І нібы стараюцца раз-назаўсёды так адшараваць, адшліфаваць пляц сьнежнай крэйдай, каб ён блішчэў ня то шклом, ня то мармурам. Воддаль ля Дому працы жанчына ў валёнках і жоўтым кажушку ачышчае трамвайныя рэйкі. Гурт людзей з ручным багажом расьце каля лаўкі. І ўсе з заклапачонасьцю ў вачох глядзяць у той бок, адкуль павінен прыбыць доўгачаканы аўтобус. І зноў адно і тое самае: {{Водступ|2|em}}— Ці скора? {{Водступ|2|em}}— А я ведаю? {{Водступ|2|em}}— Мабыць скора. {{Водступ|2|em}}— Пехатой за гэты час мог бы зайсьці, — кпіць вострабароды сутулы дзядзька. {{Водступ|2|em}}— Ідзеце. {{Водступ|2|em}}На гэтай самай лаўцы сядзіць Мікола Ярэмчык і яго сябар, {{Абмылка|наборшчыкк|наборшчык}} Сакалоўскі з друкарні інстытуту. І яны едуць<noinclude></noinclude> bsxb0i6haly3j8yidkfh0dzf1eli6el 104 110342 285870 258922 2026-05-15T21:48:21Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''37'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Спадчына'''}} У ГАЙДАЧАНСКІ сельсавет прыехала з Мэнску брыгада з двух чалавек — Мікола Ярэмчык і наборшчык Сакалоўскі. {{Накіравальная рыса|6em|}} {{Водступ|2|em}}У клюбе ўсё новае і сьвяточнае: невялічкая сцэна з суфлёрскай будкай, на якой выступіла бурштынам клейкая сасновая смала; жаўтаватыя сталы, расстаўленыя каля сьцен; гладка адгебляваныя сасновыя лавы; на сьценах белыя шпалеры з сінімі ўзорамі. Дзьве нікельныя лямпы „молнія“ вісяць пад стольлю, кідаюць роўнае сьвятло на шматгадовы сход. Народу з усёй ваколіцы: Дразды і Дзятлы, гайдачане, пасёлкаўцы, глухаўцы, комунары з „Чырвонага Кастрычніка“, хутаране. Паміж жоўтых кажухоў і сівых сьвітак дзе-ні-дзе вайсковыя шынэлі прымежнікаў. Сярод шэрагаў рознастайных шапак і кучмаў жаночыя хусткі. Рыгор, былы парабак Язэпа Крушынскага, сядзіць на аднэй з бакавых лавак і шэпча белабрысаму суседу на вуха, у той-жа час вачыма глядзіць на сцэну, дзе, сядзіць прэзыдыум сягонешняга сходу. У адзін і той самы час Рыгор слухае і шэпча суседу: {{Водступ|2|em}}— Сьценкі бакавых пакойчыкаў разбурылі, і вось, бачыш, які вялікі клюб! Раней гэты пакой называўся „салёнам“. Усё барахло адгэтуль выкінулі — вазоны і цацкі на століках, і стары сапсаваны гадзіньнік. Фортап‘яна хацелі адрамантаваць, але нікуды не гадзіцца — таксама выкінулі. {{Водступ|2|em}}Антось Драчык — новы старшыня Гайдачанскага сельсавету, абраны замест ранейшага, адчыняе ўрачысты сход. Усе ўважна слухаюць. Выцягнулі галовы ў бок сцэны і ня здымаюць вачэй з прамоўцы. {{Водступ|2|em}}Голас Драчыка (сёгоньня мякчэйшы, чым заўсёды) плыве, нібы човен па спакойным возеры. Толькі калі-ні-калі на гэтым возеры ўсьпеньваюцца хвалі: вырываюцца грозныя выкрыкі па адрасе кулакоў. Традыцыйныя словы Драчыка: „люблю {{Абмылка|праўдў|праўду}}“, „люблю шчырасьць“ — гэта тыя вёслы, якімі ён кіруе свой човен. Сягоньня, спэцыяльна да гэтай урачыстасьці, Драчык пагаліўся. Суседзі, якія прывыклі бачыць яго заўсёды са скалмачанай бародкай, прыглядаюцца да яго, як да незнаёмага чалавека. Некаторым здаецца, што Драчык памаладзеў. А некаторым, што<noinclude></noinclude> 5by7nn31r8scrv0bjqvx8g6ozazsvay 104 110381 285871 258995 2026-05-15T21:49:34Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''38'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Страх бярэ'''}} І ЯЎХІМУ, аднаму з старых касцоў Язэпа Крушынкага, успомнілася: {{Водступ|2|em}}… Год-у-год, як толькі касьба, ён адзін з самых рупных на сенакосе ў Курганішчы. Жонка — адна з першых там-жа на жніве. {{Водступ|2|em}}Тады і ён і жонка думалі, што Крушынскі робіць ім вялікую ласку. І былі яны ўдзячны такому гаспадару. {{Водступ|2|em}}Калі пад вясну ў Яўхіма канчаўся хлеб, ён зараз-жа з мяшком да Крушынскага. {{Водступ|2|em}}— Добраму суседу ніколі не, шкадую, — гаварыў Крушынскі. — Са сваім чалавекам гатоў апошнім падзяліцца. Вось які я! {{Водступ|2|em}}Крушынскі цёр лысіну, хадзіў туды і сюды па розных справах. Спачатку ішоў на гумно, з гумна — у хлявы, потым у хату. Яўхім з-заду за ім, як цялё за каровай, ды ўсё выслухваў гутаркі Крушынскага. {{Водступ|2|em}}Умеў Крушынскі так пагаварыць з чалавекам, каб той глядзеў на яго, як варона, і ня мог слова сказаць. {{Водступ|2|em}}У Яўхіма галава кружылася. Пакуль выберацца ў Курганішча, пакуль жонка яго сюды не прагоніць, паказваючы на згаладалых дзяцей, заўсёды праходзіла некалькі дзён. Вельмі ня любіў Яўхім доўгіх і мудрых гутарак гаспадара Курганішча, Калі-б адкідаць тоўстую шкарлупіну гутарак, дык зярно іх заставалася-б заўсёды вось якое: {{Водступ|2|em}}„Мы суседзі. Павінны памагаць у бядзе адзін аднаму“. {{Водступ|2|em}}У Яўхіма бяда, што сям‘я галадае. У Крушынскага бяда — сваімі сіламі ня справіцца скасіць лугі і зжаць збожжа на полі. Заўсёды пасьля гутарак Крушынскага выходзіла, што ён, Яўхім, не адзінокі ў бядзе… {{Водступ|2|em}}Кожны раз пасьля такой гутаркі, павадзіўшы Яўхіма за нос доўгі час, Крушынскі даваў яму пуд-другі жыта. {{Водступ|2|em}}— Улетку адробіш, жонку прышлеш. Ну, бывай здароў! {{Водступ|2|em}}З нейкім цяжарам на сэрцы заўсёды выходзіў Яўхім ад Крушынскага, ня гледзячы на тое, што той ніколі Яўхіму не адмаўляў. {{Водступ|2|em}}Яўхім сягоньня позна падняўся з ложка. {{Водступ|2|em}}— Гэта-ж усяночная была ў Курганішчы! — пачаў ён апраўдваць самога сябе, што позна спаў. — Потым, як вярнуўся, доўга заснуць ня мог. Усё думаў-думаў.<noinclude></noinclude> 5wew9cqbamsjq14a9t32nq674zfcrby 104 110393 285873 259016 2026-05-15T21:50:43Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''39'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Сутычка'''}} ПАСЬЛЯ ветру пачалася адліга. Неба было яснае, сонечнае; капала са стрэх. Каля сьцен будынкаў стаялі лужыны. З саламяных дахаў зышоў сьнег. Дарогі пачарнелі. Было падобна да вясны. Аголіўся лес. Усюды ў даляглядах ён цяпер абрамляў край неба цёмна-шэрым тынам. Чаліканьне вераб‘ёў напоўніла паветра. Санкі ўрэзваліся ў разьлезлы, як кісель, сьнег. {{Водступ|2|em}}Калі скончылася абагульваньне кароў і коняй, інвэнтару і насеньня ў вёсцы Гайдачаны, на нарадзе ў сельсавеце Мікола Ярэмчык раіў дастаць каваля для рамонту плугоў. Ён абяцаўся паехаць у мястэчка і прывезьці сюды Лейбу. Што тычацца чысткі збожжа на насеньне, дык гэта зробіць Чырвоны Кастрычнік. {{Водступ|2|em}}Драчыка захапіла іншае: {{Водступ|2|em}}— Пачатак зроблены. Люблю шчырасьць! Пастараемся, каб увесь сельсавет на ўсе сто процантаў быў колектывізаваны! Мы гэта зробім! Што-б тут ні было, а так павінна быць! {{Водступ|2|em}}— Не гарачыся! Сваёй гарачкай нічога ня зробіш. Трэба рабіць памаленьку, але затое моцна, грунтоўна, каб потым ня прыходзілася перарабляць. Дразды і Дзятлы яшчэ добра пахнуць духам Крушынскага. Трэба выветрыць гэты пах. {{Водступ|2|em}}— Комсамольцы пастараюцца, — не адступаў Драчык. — Змобілізую ўсю беднату! Люблю шчырасьць, — з кулакамі хутка пакончым. {{Накіравальная рыса|6em|}} {{Водступ|2|em}}Ночы падышлі цёмныя. Над зямлёю віселі густыя хмары. Гнілая вільгаць расплылася па дварох. {{Водступ|2|em}}У адну з такіх начэй Бочка разбудзіў свайго старшага хлапчука. {{Водступ|2|em}}— Гальяшка! Схадзі, пазаві Слупа! {{Водступ|2|em}}— Навошта ён? — пазяхаючы запытаўся хлапчук. {{Водступ|2|em}}— Ты ня пытайся, а хутчэй зьбегай! {{Водступ|2|em}}Гальяшка апрануўся і пабег. {{Водступ|2|em}}Тым часам Бочка пайшоў крадучыся ў хлеў і запаліў запалку. Тры яго добрыя каровы паднялі на гаспадара зьдзіўленыя асалавелыя вочы. У пацёмках Бочка накінуў на рогі аднэй з кароў пятлю з вяроўкі і ціханька павёў у пуню. Карова ішла за ім спакорліва. Калі прышоў Слуп, Бочка паслаў у хату сына<noinclude></noinclude> i7bvgo4msfi6jd2iwjseoyerlx83e30 104 110451 285878 259111 2026-05-16T06:15:45Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''40'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Рашучы бой'''}} У СЕЛЬСАВЕЦЕ няма мапы, але Антось Драчык ведае на памяць, як сваю далонь, тую ваколіцу, дзе ён радзіўся, вырас і жыве па сягонешні дзень. {{Водступ|2|em}}Пяцьдзесят процантаў сельсавету ўжо колектывізавана. {{Водступ|2|em}}Той сход у клюбе быў пераломным. Большасьць Драздоў і Дзятлаў згадзілася ісьці ў колектыў. За імі пайшла і вёска Глухаўка. Цяжэй з хутарамі ды пасёлкамі. {{Водступ|2|em}}Шэрыя вочы Драчыка за гэты час заўпалі. Ён па начох ня спаў. Некалькі разоў езьдзіў у райколгассаюз за парадамі і кіраўніцтвам. {{Водступ|2|em}}Абшар сельсавецкай зямлі стаяў увесь час перад вачыма. {{Водступ|2|em}}Рэчка на вялікім балоце цягнецца на некалькі вёрст, робіць розныя ўзьвівы, лукі, падковы. Яна служыць гранічнай паласою. Каля яе стаяць прымежныя слупы. Далей мяжа ідзе праз хваёвы лес роўнай, як струна, лініяй. Яшчэ далей мяжа прасякае аграмаднае поле, тлустае, роўнае, без каменьняў (тут ёсьць разгул для трактараў). У гэтым месцы калючы дрот дзяржаўнай мяжы. На тым баку калючага дроту вёска Рудня. Туды ў прымакі пайшоў старшы брат Драчыка. Даўней Драчык там бываў часта. Ведае ўсіх сялян вакольных блізкіх вёсак на тым баку. Калі стаіш на высокім камені, што ляжыць на полі, і глядзіш туды, дык за Рудняю бачыш яшчэ некалькі хутаркоў. {{Водступ|2|em}}І вось што кажа Антось Драчык сельсавецкаму актыву: {{Водступ|2|em}}— У нас ёсьць торп, у нас ёсьць гліна, у нас ёсьць добры будаўнічы лес. Ды мы яшчэ самі ня ведаем, якія багацьці ёсьць у нашым сельсавеце… {{Водступ|2|em}}І вось што кажа наборшчык Сакалоўскі Антосю Драчыку: {{Водступ|2|em}}— У вас няма сельска-гаспадарчых машын, у вас няма добрай жывёлы, у вас многа няпісьменных, у вас мала школ. Ды вельмі шмат чаго не хапае. {{Водступ|2|em}}Усё гэта хутка будзе! {{Водступ|2|em}}А на сельсавецкіх сталох ляжаць сьцірткамі, кубікамі карткі — рэшткі часоў Язэпа Крушынскага, калі былы старшыня сельсавету рабіў розныя фокусы. {{Водступ|2|em}}На стале Драчыка гарыць газавая лямпа і асьвятляе пакой жоўтым маленькім язычком. На сьценах мільгаюць цені. Перад<noinclude></noinclude> d7shp8wsh0zifxtggjsf7lhvnw89045 104 110482 285879 259157 2026-05-16T06:17:58Z RAleh111 4658 /* Вычытаная */ 285879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|5|em}}{{x-larger|{{larger|'''41'''}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Зрываюць маскі'''}} ЯКРАЗ гэтай парою ўрываецца праз вакно ў габінэт Антона Цярэшкі ранішняе сонца. Яно лезе на пісьмовы стол. {{Водступ|2|em}}А калі ў гэты час Цярэшка сядзіць пры стале, яно грэе яму левую шчаку. {{Водступ|2|em}}Сягоньня на стале красуецца стопка кніжак — „Галасы палёў“. На вокладцы — птушкі, падобныя да самалётаў, дзераўцы, падобныя да птушак, і хаткі, падобныя да дзераўцаў. Сонца з вакна палажыла на вокладку кніжкі рыжую лапу і хоча замазаць вокладку новым колерам. {{Водступ|2|em}}Учора Цярэшка дастаў на кніжнай базе дваццаць пяць экзэмпляраў „аўтарскіх“. Каб даць кніжку з надпісамі „ад аўтара“ толькі самым блізкім, дык набярэцца да сарака, і то яшчэ некатарыя будуць крыўдзіцца і будуць напіманаць: {{Водступ|2|em}}— Дзядзька Цярэшка, чакаю кніжкі. {{Водступ|2|em}}— Дзядзька Цярэшка, яшчэ мне ня далі. {{Водступ|2|em}}— Вы пэўна забыліся, дзядзька Цярэшка. {{Водступ|2|em}}— Дзядзька Цярэшка… {{Водступ|2|em}}Учора раздаў служачым на базе пяць экзэмпляраў. {{Водступ|2|em}}Прычапіліся: {{Водступ|2|em}}— Дайце, дзядзька Цярэшка. Мы пастараемся распаўсюдзіць вашу кніжку. {{Водступ|2|em}}Ён насьпех пісаў хімічным алоўкам. Пры гэтым няпрыемна было пытацца як завуць. А прыходзілася. Ён пісаў: {{Водступ|2|em}}„Ад аўтара“, {{Водступ|2|em}}„На памяць“, {{Водступ|2|em}}„Паважанаму“, {{Водступ|2|em}}„Дарагому“, {{Водступ|2|em}}„З пашанай“. {{Водступ|2|em}}Тое самае і ў кнігарні трэба будзе даніну аддаць. А як не дасі, калі ад гэтых „дарагіх“ і „паважаных“ залежыць продаж кніжкі? Купіш і дасі. {{Водступ|2|em}}— А вось упяршыню Язэпу Крушынскаму не дасі. {{Водступ|2|em}}Заўсёды той атрымліваў Цярэшкавыя кніжкі з самымі гарачымі надпісамі… Цяпер ён недзе далёка, дзе салаўі пяюць… {{Водступ|2|em}}На дварэ сонца, мароз і вецер. У габінэце сонца, прытул і цяпло.<noinclude></noinclude> s4swp1c6z7s8fgkj3q612ftabmjfixy 104 110491 285880 259171 2026-05-16T07:03:51Z RAleh111 4658 285880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}З-за дзьвярэй чуваць голас жонкі. Ноткі нецярплівасьці ў яе словах: {{Водступ|2|em}}— Пойдзеш сьнедаць, ці не? {{Водступ|2|em}}— Адчапіся! — кажа Цярэшка. На чарзе ў яго чацьвертая кніжка. {{Водступ2-пачатак|5|em}}{{Водступ|2|em}}''Міламу і дарагому, шаноўнаму і паважанаму крытыку Гайдачу-Алалоўніку. Кіруюся ў творчасьці выключна Вамі. Адважуся даць Вам „Галасы палёў“ на строгі прысуд. Я ўпэўнены, што вы зразумееце аўтара і адчуеце „Галасы палёў“: такімі, якімі яны ёсьць. Калі мяне прызнаюць як поэта, дык дзякуючы Вашай глыбокай і трапнай крытыцы. Сардэчна і шчыра дзякую за Вашыя прыязныя адносіны да мяне на балонках друку. Адданы Вам як нікому''{{Водступ2-канец}} {{Калёнтытул|right=''АНТОН ЦЯРЭШКА''}} {{Водступ|2|em}}А гэты? — О-го-го! Гайдач адразу прачытае прысьвячэньне, напісанае аўтарам на першай балонцы аж тры разы адным махам, пакруціць па-гусінаму галаву і скажа: „Дзякую, дзякую, дзякую, дзядзенька Цярэшка!“ Пачне трасьці руку моцна, рупна прыгнецца і яшчэ раз падзякуе, выпрастаецца і яшчэ раз падзякуе, выпрастаецца і яшчэ раз. І будзе дзякаваць пры кожнай сустрэчы яшчэ некалькі дзён… {{Водступ|2|em}}Ціханька адчыняюцца дзьверы габінэта, і Мзей, дачушка Язэпа Крушынскага, якая жыве цяпер у Цярэшкавых, кажа: {{Водступ|2|em}}— Дзядзька Антон. Цёця прасіла, каб ішлі есьці. {{Водступ|2|em}}— Га-а-а? — усхапіўся Цярэшка. — Ідзі! не перашкаджай! {{Водступ|2|em}}Спалоханая Мзей спрытна, як мышка, высоўваецца з пакоя. {{Водступ|2|em}}Цярэшка бярэцца за пятую кніжку. Доўга думае, курыць ды злуецца: {{Водступ|2|em}}— Перашкаджаюць. Думкі перабіваюць. {{Водступ|2|em}}Ён трэ левай рукою лоб і піша: {{Водступ2-пачатак|5|em}}{{Водступ|2|em}}''Дарагому і слаўнаму Лявону Максымычу Лапоўскаму. Лічу, што гата кніжка не мая, а Ваша. Бо Вы сваімі гутаркамі, сваімі філёзофскімі развагамі і чыста беларускай мудрасьцю заўсёды…''{{Водступ2-канец}} {{Водступ|2|em}}Раптам у габінэт {{Абмылка|урываецда|урываецца}} бура некалькіх галасоў. Цярэшка аж ускочыў з свайго месца. Дзьверы габінэта адчыніліся, і з сур‘ёзным тварам і грознымі вачыма пані Мар‘я несла шклянку гарбаты. За паняй Мар‘яй работніца ўрачыста трымала невялікую тацу. На тацы — булачка, сыр з маслам, каўбаса і хлеб. За работніцай ішла Мзей з абрусом у руках. {{Водступ|2|em}}— Разумна прыдумана, — пахваліў Цярэшка і засьмяяўся. Я-ткі, па шчырасьці кажучы, прагаладаўся. Каб да такой процэсыі яшчэ пару музыкаў і адну балярыну, дык можна было-б з прыемнасьцю пасьнедаць. {{Водступ|2|em}}— Кінь глупства гаварыць, а сьнедай! — загадвае пані Мар‘я.<noinclude></noinclude> kj563v4z18l5c9vf572naanwht4xbsu 104 110493 285881 259173 2026-05-16T07:35:08Z RAleh111 4658 285881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>ўзаранымі барознамі вызначаўся чорны корпус. Дробнымі межамі мільгалі пэтытныя радкі — урыўкі з Цярэшкавых вершаў. {{Водступ|2|em}}Спачатку Цярэшка пачаў лавіць вачыма чорны корпус: {{Водступ2-пачатак|2|em}}{{Водступ|2|em}}'''„Гэта не галасы палёў, а галасы кулакоў“.''' {{Водступ|2|em}}'''„Аб чым паэт сумуе? Аб чым льле горкія сьлёзы? Сум яго — сум кулака. Сьлёзы — плач клясавага ворага, які адчувае сваю нямінучую пагібель“.''' {{Водступ|2|em}}'''„Цярэшка нам чужы“.''' {{Водступ|2|em}}'''„Нас толькі дзівіць, як гэта выдавецтва друкуе такія кніжкі з контррэволюцыйным зьместам“.''' {{Водступ|2|em}}'''„Цярэшка, мабыць, сядзеў у кулацкім хутары, калі: — пісаў гэтыя вершы“.'''{{Водступ2-канец}} {{Водступ|2|em}}Пакуль што Цярэшка задаволіўся чорна-корпуснымі выняткамі з артыкулу. {{Водступ|2|em}}Пад артыкулам подпіс — Н. Бандарчук. {{Водступ|2|em}}Цярэшка стукнуў кулаком аб стол. З яго горла вырвалася адно слова: {{Водступ|2|em}}— Ха-ле-ра! {{Водступ|2|em}}Чалавек бяз знакаў прыпынку з усьмешкаю за ім надзіраў. {{Водступ|2|em}}— Дык чаго вы, дзядзька Цярэшка, хвалюецеся? Бандарчук добра зразумеў вашыя вершы. {{Водступ|2|em}}— Яно так, але вось свой брат пісьменьнік напісаў… {{Водступ|2|em}}— Які ён там „свой брат“, калі мы ў розныя бакі цягнем. Тут і брат ня брат і сват ня сват. А хто гэты Бандарчук? {{Водступ|2|em}}— Белапавец. {{Водступ|2|em}}— Вось бачыце, птушка з чужога гнязда. {{Водступ|2|em}}— Я з ім вітацца ня буду! {{Водступ|2|em}}Гаварыць з ім ня стану! Цярэшка яшчэ раз стукнуў кулаком аб стол і яшчэ раз сказаў: {{Водступ|2|em}}— Ха-ле-ра! {{Водступ|2|em}}Чалавек бяз знакаў прыпынку назіраў за ім з усьмешкай. {{Водступ|2|em}}— Я ўсе-ж не разумею, чаго вы, дзядзька Цярэшка, злуецеся? Вы „іх“ дурнямі лічыце? Думалі, што не зразумеюць? {{Водступ|2|em}}— Так то яно так, але… {{Водступ|2|em}}— Супакойцеся… {{Водступ|2|em}}Зноў званок. {{Водступ|2|em}}Прышоў чалавек з вачыма сфінкса. Ён яшчэ не пасьпеў прывітацца, як запытаўся: {{Водступ|2|em}}— Чыталі „Савецкую Беларусь“? {{Водступ|2|em}}— Чытаў. {{Водступ|2|em}}— Ну, дык не хвалюйцеся. Трэба прасіць Гайдача даць контркрытыку. {{Водступ|2|em}}— Пабаіцца — кажа Цярэшка. — Ён трымае нос па ветру. Цяпер, чаго добрага, лаіць пачне. {{Водступ|2|em}}— Тады папросім Юбілейнага. {{Водступ|2|em}}Тое самае.<noinclude></noinclude> rntqttttmkcndvj6p1ahjsr3s5iaqaa 104 110494 285883 259174 2026-05-16T07:37:30Z RAleh111 4658 285883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Дык што-ж рабіць? — пытаецца чалавек з вачыма сфінкса ў чалавека бяз знакаў прыпынку. {{Водступ|2|em}}— А нічога рабіць ня трэба. На мой погляд, нават добра. Кніжка хутчэй разыйдзецца. {{Водступ|2|em}}Тым часам пані Мар‘я прынесла бутэльку віна і бокалы, падобныя да вадзяных лілеяў. Калі госьці выпілі, вастрыня ўражаньня ад артыкулу ступілася. {{Водступ|2|em}}Цярэшка супакоіўся. А чалавек бяз знакаў прыпынку задумаўся, мэкнуў і сказаў: {{Водступ|2|em}}— Дзядзька Цярэшка мае перад сабою ў недалёкай будучыні большыя абавязкі, чымся пісаць „Галасы палёў“. Ня доўга нам чакаць прыдзецца. Тады нашыя „Галасы палёў“ (ён зноў сказаў „нашыя“) стануць падручнікам для маладых пісьменьнікаў. {{Водступ|2|em}}Ён выпіў яшчэ раз і давай раіць Цярэшку, як трымацца. Пры гэтым чалавек бяз знакаў прыпынку меў прывычку, калі гаварыў нешта сардэчнае, глыбокадумнае і высокаўзьлётнае, выдаваць часта гук падобны да „м-м-м“. Ён сказаў: {{Водступ|2|em}}— Углыбецеся, дзядзька Цярэшка, у сябе, м-м-м. Думайце аб вечным харастве, м-м-м, на зямлі і няхай вам не перашкаджаюць драбніцы. Будзьце горды сабою. Усё рэшта, м-м-м, — трынь-трава! {{Водступ|2|em}}Цяпер, як ніколі ў іншы час, чалавек бяз знакаў прыпынку быў падобны да апостала. Ён падняўся з месца з бокалам у руках і гаварыў сваё казаньне: {{Водступ|2|em}}— М-м-м. Калі гэтыя „Галасы палёў“ нам цяпер няпрыемнасьці прынясуць, дык ня трэба падаць духам. Панства духа бязьмежна шырока, м-м-м, і духоўнага на сьвеце бязьмежна шмат. Што такое па сутнасьці дух? М-м-м. Гэта спадчына, якую мы атрымалі ад пра-прадзедаў на зямельцы роднай. Дух ваш, дзядзька Цярэшка, павінен, м-м-м, быць свабодным і мужным. Калі дух можа быць такім? Толькі, м-м-м, тады, калі ён абкружаны самім сабою і ня цікавіцца вакольным. Так. Вакольным ня цікавіцца. Духоўны сьвет трэба, м-м-м, шукаць у самім сабе. {{Водступ|2|em}}Чалавек бяз знакаў прыпынку захапіўся сваімі ўласнымі словамі. У яго быў такі выгляд, нібы ў ката, які ўздумаў раптам лавіць свой уласны хвост. Ён трохі адпіў з свайго бокала і гаварыў далей. Ад вялікага сардэчнага ўзрушэньня перайшоў на расійскую мову: {{Водступ|2|em}}— Как мечтатель, живущий в своём собственном мире им же созданных, м-м-м, фантастических образов, как безумец, создавший себе свой собственный призрачный мир, вне которого, м-м-м, он не был бы безумцем, — так и дух должен создать себе свой духовный мир, м-м-м, духовный мир. Дух только тогда дух, когда он проявляется в духовном творчестве. И вы, дядька Терешко, в „Голосах полей“, м-м-м-м-м-м… {{Водступ|2|em}}Тут чалавек бяз знакаў прыпынкаў спыніўся, заўважыўшы, што чалавек з вачыма сфінкса на яго скоса пазірае, і вылаіў самога сябе:<noinclude></noinclude> e3xsi201hqd7ko5rh786mwqt6zjg83f 104 110495 285885 259175 2026-05-16T07:47:57Z RAleh111 4658 285885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Ах, ты, чорт! Зноў па-расійску загаварыў… {{Водступ|2|em}}Ніхто не пачуў, як рыпнулі дзьверы габінэту ды увайшоў „прэм‘ер“ у белых манкетах. Запрыкмецілі яго толькі тады, калі ён у Цярэшкі запытаўся: {{Водступ|2|em}}— Чыталі сягонешнюю „Савецкую Беларусь“? {{Водступ|2|em}}— Глупства, — сказаў Цярэшка. — Марыська, будзь ласкавенька ды прыцягні сюды яшчэ адну бутэлечку… Пачакай, пачакай, Марыська! А як табе здаецца, ці ня лепш будзе пару?.. {{Водступ|2|em}}Калі былі выпіты яшчэ дзьве бутэлькі віна, „прэм‘ер“ з асаблівай уважлівасьцю паглядзеў на свае белыя манкеты і сказаў: {{Водступ|2|em}}— У нас хутка адбудзецца нешта горшае за крытыку „Галасоў палёў“. {{Водступ|2|em}}— Ну? — усхапіўся чалавек бяз знакаў прыпынку. {{Водступ|2|em}}Усе настаражыліся. {{Водступ|2|em}}— Я чуў ад аднэй пэўнай асобы, што хутка пачнецца крытыка працы нашага інстытуту за ўсе гады яго існаваньня. А там могуць дакапацца чорт ведае да чаго. Нават спэцыяльная рабочая брыгада прымацоўваецца. {{Водступ|2|em}}— Значыць, возьмуцца за галасы гарадоў, — пажартаваў чалавек бяз знакаў прыпынку. {{Водступ|2|em}}— Жарты малыя, — уздыхнуў „прэм‘ер“. Я анэгды зайшоў у катэдру марксызму-ленінізму, дык там на сталох выданьні інстытуту за ўсе гады. {{Водступ|2|em}}Чалавек бяз знакаў прыпынку з нязвыклай для яго гульлівасьцю міргнуў да Цярэшкі: {{Водступ|2|em}}— Я сягоньня оптымістычна настроены. Навошта псаваць добры настрой? Усё будзе добра! Гэта зіма будзе апошняй для нашага падпольля. Вясною абавязкова пачнецца вайна, інакш быць ня можа. А што такое крытыка ці самакрытыка? У найгоршым выпадку знойдуць памылкі ў нашай працы. Ня раз знаходзілі. Прызнаваліся і рабілі новыя. Але каму прыдзе ў галаву бачыць у „памылках“ нешта больш сур‘ёзнае. Вы, дзядзька Цярэшка, як міністар асьветы ў блізкай будучыне вучэцеся як выкрываць памылкі. Будзьце ўпэўнены, што пасьля… і нам прыдзецца гэтым самым займацца (усе пачалі сьмяяцца). Сьмяяцца няма чаго. Міністру асьветы трэба вучыцца, як выкарчоўваць кепскія ўплывы. Толькі я ўпэўнены, што Цярэшка ня будзе гуманістам у гэтай справе. Жарты жартамі, а гэта зіма будзе рашучай для нас у найлепшым разуменьні гэтага слова. Я містык, і маё прадчуцьцё падказвае тое, што ўсё будзе добра. {{Водступ|2|em}}— А маё пачуцьцё, — задумёна закартавіў чалавек з вачыма сфінкса, — мне зусім іншае гаворыць. Сяголетняя зіма можа быць апошняй для нашага падпольля, але ці будучая зіма будзе першай для нашай легальшчыны? {{Водступ|2|em}}— Кіньце, дзядзенька, ня трэба быць пэсымістам! {{Накіравальная рыса|6em|}}<noinclude></noinclude> t89d61j6czfhmkhv9a08vfp3r0un0oj 104 110496 285887 259176 2026-05-16T07:49:43Z RAleh111 4658 285887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Чамусьці маленькі пакоік Янкі Малеўскага, сакратара ячэйкі інстытуту, зрабіўся раптам самым прасторным. Нібы гэты пакоік сьцен ня меў, і ад яго былі адчыненыя хады ва ўсе габінэты інстытуту. Чамусьці Малеўскі быў рады як ніколі. Нібы ён знайшоў у моры месца варожых мін, і вось іх пачынаюць вылаўліваць, і караблю будзе цяпер усюды прасторная дарога. {{Водступ|2|em}}Аднаго разу Мікола Ярэмчык зайшоў да яго. {{Водступ|2|em}}— Што чуваць? {{Водступ|2|em}}— Толькі што была тут рабочая брыгада. Яна пачала працаваць. Матэрыялы падрыхтаваны. {{Водступ|2|em}}— Думаеш, Янка, табе не ўляціць? {{Водступ|2|em}}— Усім-нам уляціць. Усяму партколектыву. Затое ачысьціцца атмосфэра. Я гаварыў з брыгадай аб усім адкрыта. {{Водступ|2|em}}Ужо ўвесь інстытут ведаў. {{Водступ|2|em}}У брыгадзе трое: {{Водступ|2|em}}Адзін высокі, малады, чарнявы з праніклівымі вачыма. Нешта ўсё пра сябе ўсьміхаецца, нібы ведае, чым уся гэта музыка скончыцца. {{Водступ|2|em}}Другі — сярэдняга росту і сярэдніх год. У яго вачох часта мяняюцца колеры. Рыжаватыя вусы і бародка клінам. Каб ня рукі сьлесара, тоўстыя з цьвёрдымі далонямі, у якія ўеўся чорны жалезны пылок, можна было-б падумаць, што гэта профэсар. Вельмі падобны да аднаго з гісторыкаў інстытуту. {{Водступ|2|em}}Трэці — з кучаравай галавою. Юнак. Сінія вочы. Строгія. Кастрычнік сустрэў яго, калі яму было ня больш сямі год. Усім сваім узростам ён у новую эпоху ўвайшоў. Відаць, не з падатлівых. Упэўнены голас. Упэўненыя рухі. {{Водступ|2|em}}Часта інстытутчыкі бачылі іх па колідорах: ад ячэйкі ў мясцком, ад прэзыдыуму ў катэдру марксызму-ленінізму. Заходзілі і ў габінэты вучоных. {{Водступ|2|em}}У некаторых інстытутчыкаў ліхаманкава блішчэлі вочы. Хто раней рэдка калі прыходзіў на працу, цяпер акуратненька адседжвае гадзіны пры сваім стале. У насьценнай газэце „Навука і Праца“ запярэсьцілі цяпер куды вастрэйшыя артыкулы, куды больш дасьціпныя карыкатуры: характарыстыка навуковых прац. Рэдколегія працавала цэлымі начамі. Рэдколегія бегала ва ўсе габінэты. {{Водступ|2|em}}— Давайце матэрыялу! {{Водступ|2|em}}— Сыпце, ня гледзячы на асобы! {{Водступ|2|em}}— Няма чаго цырамоніцца! {{Водступ|2|em}}— Пішэце! Пішэце! {{Водступ|2|em}}І ў скрынку з цадпісам „Сюды апускаюцца матэрыялы…“ ляцелі паперкі, мяцеліца паперак, дождж паперак, страшныя паперкі. Ільлічоўка зажыла новым жыцьцём. Штодня мяняліся матэрыялы. Штодня новыя каляровыя загалоўкі пярэсьцілі нібы кіно-хроніка. У мастака „Навукі і Працы“ пальцы былі ў розных фарбах. Адно вока ў мастака было бяльмістае, вечна зьдзіўленае,<noinclude></noinclude> bmv4kfosmgb8mk53ojjhy62jcdth953 104 110599 285882 259289 2026-05-16T07:35:49Z RAleh111 4658 285882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>у колерах воблака. Другое вока — чорнае — блішчэла, як ніколі, ад радаснай таропнасьці і ўзбуджанасьці. {{Водступ|2|em}}У вялікай грамадзе вучоных і асьпірантаў „міністры“ стараліся быць кроплямі ў моры, пясчынкамі на шырокім шляху, няпрыкметнымі прыпісачкамі ў вялізным рукапісе. Між сабою ў установе стараліся не сустракацца: „каб ніхто не падумаў“… {{Водступ|2|em}}Тут пачаў гаспадарыць строгі гаспадар… {{Водступ|2|em}}Цярэшка сядзіць у сваім габінэце і курыць папяросу за папяросай. Яму прыносяць гарбату, Ён ня п‘е — гарачая. Чакае, пакуль астыне. Стаіць шклянка гарбаты некалькі гадзін на яго стале, пакуль зноў не забяруць. {{Водступ|2|em}}— Чаму ня пілі? {{Водступ|2|em}}— Халодная. {{Водступ|2|em}}Цярэшка глядзіць у вакно: дахі абтрушаны сьнегам. Дахі нагадваюць калоды карт: хто выйграе?… Дзе-ні-дзе, у аддаленьні вокагляду, з вакна трэцяга паверху відаць кучаравыя дымкі. Яны вечна дымяць з фабрычных комінаў. І Цярэшка думае: {{Водступ|2|em}}…Гэта адтуль прышлі гаспадары. Прышлі і цэлы перапалох у нас зрабілі. А Малеўскі радуецца і радасьці сваёй не хавае. {{Водступ|2|em}}І Цярэшка забыўся цяпер зусім пра Язэпа Крушынскага, і нават „Галасы палёў“ выскачылі з галавы. Так і не дапісаў прысьвячаньняў „ад аўтара“. Нават не раздаў кніжак з напісанымі прысьвячаньнямі. {{Водступ|2|em}}Падае крупчасты, як рыс, сьняжок. Дробным градам мільгае перад вокнамі. {{Водступ|2|em}}…Прышлі гаспадары… {{Водступ|2|em}}…Круг звужаецца… {{Водступ|2|em}}Цярэшка ўспомніў Крушынскага: {{Водступ|2|em}}…Цяпер яму куды-куды лепш, чым мне. Спакойна жыве на новым месцы, А я? А мы? Ці ўдасца нам? Ці пераскочым гэты круг? {{Водступ|2|em}}Яму пачало здавацца, што вось-вось сарвуць з яго вопратку, ён захоча затушавацца і месца ня знойдзе; стане клапом і шчылінкі ня знойдзе… {{Водступ|2|em}}Прышлі гаспадары. {{Водступ|2|em}}Асаблівым жыцьцём жывуць цяпер напаўзрочныя калідоры інстытуту. Яны падобны да прыгарадных закавулкаў, дзе праходжыя заўсёды з апаскаю праходзяць. Яны такія, што па іх ня можаш пазнаваць пагоды, ня ведаеш — раніца, поўдзень, вечар. Заўсёды цені. Тут часам бачыш трывожныя вочы і чуеш трывожныя шэпты. Ходзяць на цыпачках, нібы ў шпіталі, дзе ў палатах ляжаць сьмяртэльна хворыя. А падлога ў калідорах старога мура як наўмысна крэхча пад нагамі. Водгаласкі людзкіх крокаў вандруюць з канца ў канец. Містыка калідораў. А калі тут праходзіць брыгадная тройка, містыка нахіляе змрочную галаву і губляецца, як сон. Гучныя галасы, упэўненыя крокі. Хто зазірае тройцы ў вочы зладзейскім ледзь прыкметным позіркам, каб па выразу твараў улаўліваць настрой. Хто {{перанос пачатак|п=туль|к=гаецца}}<noinclude></noinclude> riau7kieajaosi0hy2uiiifykca4bm0 104 110611 285884 259302 2026-05-16T07:38:00Z RAleh111 4658 285884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=туль|к=гаецца}} і праскоквае, нібы ад пажару ўцякае. Хто робіць штучна незалежны выгляд і ня ведае, дзе свае рукі дзець, рукі раптам лішнімі робяцца, і ён імі па-вайсковаму размахвае. Хто перакінецца ветлівым словам з брыгадай. Відаць, ужо гаварыў з гэтымі людзьмі. Відаць, што свае. {{Водступ|2|em}}Прышлі гаспадары. {{Водступ|2|em}}Лысіны розных формаў, твары розных узростаў і стыляў нагінаюцца над кнігамі і рукапісам. Глядзяць адны на адных з запытаньяем: {{Водступ|2|em}}— Што чуваць? {{Водступ|2|em}}— Хто яго ведае. {{Водступ|2|em}}Знакамітыя анэкдотысты інстытуту — адзін чарнява-сівенькі экономіст, другі блёндыністы залатазубы гайдачаназнаўца — не разнасяць па габінэтах на сьняданьне штодзённай порцыі сьвежых анэкдотаў. Ды іхнія ранейшыя анэкдоты на трамвайныя конкрэтныя тэмы не апраўдаліся. Рэйкі на вуліцах Менску не засталіся ляжаць да трэцяй пяцігодкі… Самі {{Абмылка|анэкдодысты|анэкдотысты}} езьдзяць трамваем на працу. Яны-б можа выціснулі з сваіх мазгоў анэкдоты аб рабочай брыгадзе, але… {{Водступ|2|em}}Прышлі гаспадары. {{Водступ|2|em}}Круглы і лысы сядзіць у сваім габінэце. Калі хто да яго заходзіць, дык ён таго сустракае: {{Водступ|2|em}}— Грахі… Грахі… {{Водступ|2|em}}Сумныя і жаласьлівыя вочы круглага і лысага ветліва просяць садзіцца на мяккае скураное крэсла і бяз слоў гавораць: {{Водступ|2|em}}— Грахі… Грахі… {{Водступ|2|em}}Ён пачынае гутарку на розныя тэмы ды з затоеным стогнам усё варочаецца да галоўнага: {{Водступ|2|em}}— Грахі… Грахі… {{Водступ|2|em}}Многія з профэсуры радуюцца прыходу гаспадароў разам з Малеўскім, Ярэмчыкам і Сакалоўскім. І ў габінэтах сустракаюцца і перакрыжоўваюцца між сабою вочы. У адных радасьць, у другіх трывога. {{Водступ|2|em}}З тых месц, адкуль праз вокны інстытуту відаць задымленыя фабрычныя коміны, прышла сюды ўпяршыню за ўсе гады рабочая брыгада. {{Накіравальная рыса|6em|}} {{Водступ|2|em}}— Гэта мне не падабаецца, — сказаў чалавек бяз знакаў прыпынку. — Навошта сьмецьце з хаты выносіць? Навошта пераносіць крытыку прац інстытуту ў рабочы клюб? У нас такая вялізная заля. {{Водступ|2|em}}Ён быў абураны. За некалькі тыдняў працы рабочай брыгады, у дыплёматычнай барадзе чалавека бяз знакаў прыпынку сівізна ўзяла верх над чарнізнай. {{Водступ|2|em}}— А мне не падабаецца ўся гэта крытыка, Ды што ты тут, чалавеча, зробіш. У нас аб гэтым ня пытаюцца, — заўважыў чалавек з вачыма сфінкса.<noinclude></noinclude> t9soamsfxwdtzzv6k48fcli7y0jrdc6 104 110613 285886 259308 2026-05-16T07:48:23Z RAleh111 4658 285886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}І яго сінія вочы паблеклі за гэты час. Іхні колер стаў падобным да аблезлага паркалю. {{Водступ|2|em}}Чалавек бяз знакаў прыпынку меркаваў: {{Водступ|2|em}}— Каб нам нэрваў не псаваць, ня будзем хадзіць у гэты рабочы клюб. {{Водступ|2|em}}Чалавек з вачыма сфінкса пачаў ірытавацца: {{Водступ|2|em}}— Нам-жа трэба ведаць, чым усё гэта пахне для нас. Няхай хоць адзін з нашых возьме на сябе гэты цяжкі абавязак. Хто-ж ад нас будзе хадзіць у рабочы клюб? {{Водступ|2|em}}— Я-а-а! {{Водступ|2|em}}У гэтым „я-а-а!“ чулася радасьць адвагі, боль ахвяры і цьвёрдасьць абавязку. {{Водступ|2|em}}— Я буду хадзіць у рабочы клюб, — сказаў Антон Цярэшка. {{Водступ|2|em}}— Вельмі добра! {{Водступ|2|em}}— Чудэсна! {{Водступ|2|em}}І Цярэшка хадзіў. {{Водступ|2|em}}Для гэтай справы, каб быць няпрыкметным, ён апрануўся ў „спэцвопратку“ — з ваннай дастаў пятнаццацігадовае старое паліто, а {{Абмылка|„— рабочую“|„рабочую“}} кепку знайшоў у колекцыі сваіх старых шапак. Для большай натуральнасьці ён бязьлітасна камечыў яшчэ зусім прыстойчую кепку, пазьдзекаваўся, быццам кат, над цьвёрдым брылікам: паламаў, пакрамсаў яго на анучу і са здосьцю насунуў на галаву „рабочую“ кепку, брылік, на самыя вочы. Калі ішоў па вуліцы, дык задзіраў галаву, нібы толькі небам цікавіцца. {{Водступ|2|em}}І вечары ў рабочым клюбе цягнуліся перад Цярэшкам адным доўгім-доўгім, нібы вечнасьць, вечарам. Адзін і той самы новенькі бліскучы трамвай імчаў Цярэшку туды і назад. Паліто і кепка — у адмысловым стылі — надавалі яму такі значны выгляд, што пасажыры ціскалі плячыма, уступалі яму месца і стараніліся ад яго… Ад заклапочанасьці пераапрануты каліф гэтага нават не запрыкмеціў. У клюбе — адзін і той самы прэзыдыум: рабочая брыгада, наборшчык Сакалоўскі, Мікола Ярэмчык, круглы і лысы старшыня інстытуту і Янка Малеўскі. Адна і тая самая аўдыторыя — вялікая грамада рабочых: мужчыны і жанчыны рознага ўзросту і выгляду. Адна і тая самая ўважлівасьць аўдыторыі да дакладчыкаў. Адно і тое самае зьдзіўленьне Цярэшкі: „бач, як рабочыя цікавяцца навукай“. Уражаньне аднаго доўгага вечару яшчэ ўзмацнялася тым, што ва ўсе гэтыя вечары падаў цьвёрды крупчасты сьняжок, і каля клюбу, пры яркім асьвятленьні электрычных ліхтароў, сьняжок здаваўся квола-ружовым, цёплым і прытульным. Сур‘ёзныя даклады канчаліся кожны раз выбухам гарачых спрэчак. Мікола Ярэмчык быў сакратаром. Аловак яго спрытна соўваўся па шырокіх аркушах паперы ледзь прыкметнымі зыгзагамі. Вочы яго былі апушчаны ўніз, і русы чуб затуляў лоб і кідаў на твар да самай барады шэраваты цень. {{Водступ|2|em}}Назаўтра раніцою, пасьля кожнага вечару, Антон Цярэшка прыносіў сваім кароткія вусныя справаздачы:<noinclude></noinclude> cy7hxjypafc41cthq6rdnvvtp13eylk 104 110614 285888 259309 2026-05-16T07:50:09Z RAleh111 4658 285888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}„Сакратар ячэйкі ў сваім дакладзе падзяліў навуковых працаўнікоў інстытуту на людзей шчыра адданых савецкай уладзе, якія прыносяць карысьць сваёй працай, на людзей лояльных і — такіх, у каго памылкі ўваходзяць у сыстэму. Апошніх ён называе шкоднікамі. Усыпалі ячэйцы, што да гэтага часу па-опортуністычнаму адносілася да працаўнікоў“. {{Водступ|2|em}}„Круглы і лысы ў дакладзе аб працы інстытуту каяўся ў грахох і падаваў надзею, што ўсё наладзіцца, усё будзе добра“. {{Водступ|2|em}}„Расчыкрыжылі некаторых гісторыкаў, мастацтвазнаўцаў, мовазнаўцаў, аграрнікаў, гайдачаназнаўцаў, ды іншых знаўцаў“. {{Водступ|2|em}}„Крылі беларускую нацыянал-дэмократыю, вялікадзяржаўны расійскі шовінізм ды іншыя ізмы“. {{Водступ|2|em}}Весткі сыпаліся, як гарох з вялізнага мяшка. {{Водступ|2|em}}Пры гэтых інформацыях голас, тон гутаркі і манэры Цярэшкі набывалі ўсё больш аднастайны характар: ён гіронізаваў і злаваўся. Гіронія пераходзіла ў злосьць, злосьць — у гіронію. І адно і другое ў нейкую акамянеласьць і апатыю. {{Водступ|2|em}}— Значыць, пух і пер‘е з нас ляціць, — кожны раз рэзюмаваў чалавек бяз знакаў прыпынку. {{Водступ|2|em}}І вочы яго, падсьлепаватыя вочы, з-пад шкелак акуляр зрабіліся вачыма сфінкса. {{Водступ|2|em}}А твар чалавека з пастаяннымі вачыма сфінкса траціў свой заўсёдны выраз. І ён картавіў: {{Водступ|2|em}}— Ці дачакаемся лепшых часоў? {{Водступ|2|em}}— Дачакаемся! {{Водступ|2|em}}І зноў Антон Цярэшка ў рабочым клюбе. {{Водступ|2|em}}Ён ужо ведае тут усе куткі, усе пакоі і пакоікі, прагледзеў усе плякаты на сьценах, усе портрэты. Ведае, дзе, калі, які гурток тут працуе. А ў залі ён аблюбаваў сабе месца недалёка ад дзьвярэй, каб калі-ні-калі шмыгнуць з залі ў буфэтны пакой, з буфэта ў залю. Тут бываюць добрыя яблыкі, някепскія бутэрброды і колькі хочаш папярос. Ён углядаецца ў незнаёмыя твары мужчын і жанчын і шукае сярод іх „асаблівасьцяй рабачага тыпу“… {{Водступ|2|em}}У залі цішыня, Толькі калі-ні-калі цішыню прарэзвае прыглушаны рукою адзінокі кашаль. Голас апошняга прамоўцы асабліва грозны. Ён ужо даўно гаворыць і тону не мяняе. Нібы роўныя хвалі расплываюцца над галовамі аўдыторыі. {{Водступ|2|em}}— …Я, таварышы, рабочы. Не бяруся сам крытыкаваць навуковыя працы інстытуту. Але паводле водзываў нашых компэтэнтных таварышоў, якія тут выказваліся ўсе гэтыя вечары, відаць, што ў інстытуце справа пастаўлена горш, чым дрэнна. У мастацтве займаюцца вывучэньнем цэркваў і касьцёлаў. Выключна! Аб іншым ані шыш! У аграрных працах апраўдваецца прышчэпаўшчына. Пад выглядам „культуры“ расхвальваюцца кулацкія хутарскія гаспадаркі. У гісторыі адмаўляецца клясавае змаганьне на Беларусі, ідэалізуецца беларуская соцыялістычная<noinclude></noinclude> sr7ldu80sxi5ck1rhabamc34xai6arx 285889 285888 2026-05-16T07:52:10Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 285889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}„Сакратар ячэйкі ў сваім дакладзе падзяліў навуковых працаўнікоў інстытуту на людзей шчыра адданых савецкай уладзе, якія прыносяць карысьць сваёй працай, на людзей лояльных і — такіх, у каго памылкі ўваходзяць у сыстэму. Апошніх ён называе шкоднікамі. Усыпалі ячэйцы, што да гэтага часу па-опортуністычнаму адносілася да працаўнікоў“. {{Водступ|2|em}}„Круглы і лысы ў дакладзе аб працы інстытуту каяўся ў грахох і падаваў надзею, што ўсё наладзіцца, усё будзе добра“. {{Водступ|2|em}}„Расчыкрыжылі некаторых гісторыкаў, мастацтвазнаўцаў, мовазнаўцаў, аграрнікаў, гайдачаназнаўцаў, ды іншых знаўцаў“. {{Водступ|2|em}}„Крылі беларускую нацыянал-дэмократыю, вялікадзяржаўны расійскі шовінізм ды іншыя ізмы“. {{Водступ|2|em}}Весткі сыпаліся, як гарох з вялізнага мяшка. {{Водступ|2|em}}Пры гэтых інформацыях голас, тон гутаркі і манэры Цярэшкі набывалі ўсё больш аднастайны характар: ён гіронізаваў і злаваўся. Гіронія пераходзіла ў злосьць, злосьць — у гіронію. І адно і другое ў нейкую акамянеласьць і апатыю. {{Водступ|2|em}}— Значыць, пух і пер‘е з нас ляціць, — кожны раз рэзюмаваў чалавек бяз знакаў прыпынку. {{Водступ|2|em}}І вочы яго, падсьлепаватыя вочы, з-пад шкелак акуляр зрабіліся вачыма сфінкса. {{Водступ|2|em}}А твар чалавека з пастаяннымі вачыма сфінкса траціў свой заўсёдны выраз. І ён картавіў: {{Водступ|2|em}}— Ці дачакаемся лепшых часоў? {{Водступ|2|em}}— Дачакаемся! {{Водступ|2|em}}І зноў Антон Цярэшка ў рабочым клюбе. {{Водступ|2|em}}Ён ужо ведае тут усе куткі, усе пакоі і пакоікі, прагледзеў усе плякаты на сьценах, усе портрэты. Ведае, дзе, калі, які гурток тут працуе. А ў залі ён аблюбаваў сабе месца недалёка ад дзьвярэй, каб калі-ні-калі шмыгнуць з залі ў буфэтны пакой, з буфэта ў залю. Тут бываюць добрыя яблыкі, някепскія бутэрброды і колькі хочаш папярос. Ён углядаецца ў незнаёмыя твары мужчын і жанчын і шукае сярод іх „асаблівасьцяй рабачага тыпу“… {{Водступ|2|em}}У залі цішыня, Толькі калі-ні-калі цішыню прарэзвае прыглушаны рукою адзінокі кашаль. Голас апошняга прамоўцы асабліва грозны. Ён ужо даўно гаворыць і тону не мяняе. Нібы роўныя хвалі расплываюцца над галовамі аўдыторыі. {{Водступ|2|em}}— …Я, таварышы, рабочы. Не бяруся сам крытыкаваць навуковыя працы інстытуту. Але паводле водзываў нашых компэтэнтных таварышоў, якія тут выказваліся ўсе гэтыя вечары, відаць, што ў інстытуце справа пастаўлена горш, чым дрэнна. У мастацтве займаюцца вывучэньнем цэркваў і касьцёлаў. Выключна! Аб іншым ані шыш! У аграрных працах апраўдваецца прышчэпаўшчына. Пад выглядам „культуры“ расхвальваюцца кулацкія хутарскія гаспадаркі. У гісторыі адмаўляецца клясавае змаганьне на Беларусі, ідэалізуецца беларуская соцыялістычная<noinclude></noinclude> clqwti4d840e3msz2ssjpfkrhingh93 0 113008 285806 264514 2026-05-15T20:43:05Z Gleb Leo 2440 285806 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = I. Барацьба здаровага народнага духу з рэлігійным уплывам | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/II|II. Папы і ксяндзы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="4" to="14" /> {{Выроўніваньне-канец}} 1cn0xhe9zhn1woqd0d7tuscc1gzg3h3 0 113009 285809 264513 2026-05-15T20:44:48Z Gleb Leo 2440 285809 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II. Папы і ксяндзы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/I|I. Барацьба здаровага народнага духу з рэлігійным уплывам]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/III|III. Жыдоўскія духоўнікі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="15" to="28" /> {{Выроўніваньне-канец}} g915uwlu2f9a6yj7pd27vfepwsvggpv 0 113010 285810 264515 2026-05-15T20:44:58Z Gleb Leo 2440 285810 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III. Жыдоўскія духоўнікі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/II|II. Папы і ксяндзы]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/IV|IV. Цуды]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="29" to="31" /> {{Выроўніваньне-канец}} abrcuyj036kwbnyefslad505ja0nr0a 0 113011 285811 264516 2026-05-15T20:45:13Z Gleb Leo 2440 285811 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = IV. Цуды | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/III|III. Жыдоўскія духоўнікі]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/V|V. Сьвятыя]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="32" to="36" /> {{Выроўніваньне-канец}} qchmt6ogb1zejk85qhggqpw9wamefuz 0 113012 285812 264517 2026-05-15T20:45:25Z Gleb Leo 2440 285812 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = V. Сьвятыя | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/IV|IV. Цуды]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/VI|VI. Неба і пекла]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="37" to="40" /> {{Выроўніваньне-канец}} sd61htm2tpd5a91je5vspa0pg9ql22j 0 113013 285813 264518 2026-05-15T20:45:40Z Gleb Leo 2440 285813 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = VI. Неба і пекла | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/V|V. Сьвятыя]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/VII|VII. Бог]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="41" to="44" /> {{Выроўніваньне-канец}} 9i7a4n0ntdajgdhhoohkhgbz3is81h2 0 113014 285814 264519 2026-05-15T20:45:51Z Gleb Leo 2440 285814 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = VII. Бог | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/VI|VI. Неба і пекла]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/VIII|VIII. Элемэнты хрысьціянства ў беларускіх народных творах]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="45" to="48" /> {{Выроўніваньне-канец}} qqlxcttldh790hs4pe5lchjnhqcpwyc 0 113015 285815 264520 2026-05-15T20:46:01Z Gleb Leo 2440 285815 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = VIII. Элемэнты хрысьціянства ў беларускіх народных творах | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/VII|VII. Бог]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/IX|IX. Нячыстая сіла]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="49" to="55" /> {{Выроўніваньне-канец}} 9sujknr88sajucqx9u102mfl2c7z866 0 113043 285816 264550 2026-05-15T20:46:14Z Gleb Leo 2440 285816 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = IX. Нячыстая сіла | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/VIII|VIII. Элемэнты хрысьціянства ў беларускіх народных творах]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/X|X. Паны]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="56" to="69" /> {{Выроўніваньне-канец}} ewaajynunv8udwhx3bcuw2spor36l2k 0 113044 285817 264551 2026-05-15T20:46:26Z Gleb Leo 2440 285817 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = X. Паны | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/IX|IX. Нячыстая сіла]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/XI|XI. Сымбоічна-рэволюцыйныя мотывы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="70" to="90" /> {{Выроўніваньне-канец}} 63tj7k762z8crgr0fp7f9drpmu6tkc9 0 113045 285818 264552 2026-05-15T20:46:36Z Gleb Leo 2440 285818 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = XI. Сымбоічна-рэволюцыйныя мотывы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/X|X. Паны]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/XII|XII. Паншчына ў народных песьнях і казках]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="91" to="99" /> {{Выроўніваньне-канец}} m4cvcbeonwm2sbhpx1s7htdffb0ep3h 0 113047 285819 264554 2026-05-15T20:46:47Z Gleb Leo 2440 285819 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = XII. Паншчына ў народных песьнях і казках | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/XI|XI. Сымбоічна-рэволюцыйныя мотывы]] | наступны = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/XIII|XIII. Эвангэльле навыварат]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="100" to="133" /> {{Выроўніваньне-канец}} nz3mkyqqdxt41w4z49faitwwqznf59h 0 113048 285820 264555 2026-05-15T20:46:58Z Gleb Leo 2440 285820 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = XIII. Эвангэльле навыварат | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1924 год | арыгінал = | пераклад = | секцыя = Фальклёрная праца | папярэдні = [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)/XII|XII. Паншчына ў народных песьнях і казках]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf" from="134" to="141" /> {{Выроўніваньне-канец}} 8lv7ogrgfxhadtb55aj27wu86bt3nsb 0 116559 285858 271249 2026-05-15T21:22:33Z Gleb Leo 2440 285858 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Белы вянок | аўтар = Уладзіслаў Галубок | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Драма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Белы вянок (1929).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Белы вянок (1929).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Белы вянок (1929).pdf" from="6" to="6" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Белы вянок (1929).pdf" from="7" to="7" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Белы вянок (1929).pdf" from="9" to="23" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Белы вянок (1929).pdf" from="26" to="26" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:П’есы Уладзіслава Галубка]] [[Катэгорыя:Драмы]] [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] mzawuj6jyck37u6em06yhdrcs6i0i7i 0 122772 285757 284826 2026-05-15T18:17:10Z Gleb Leo 2440 285757 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ветрагоны | аўтар = Уладзіслаў Галубок | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="6" to="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="7" to="7" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="8" to="8" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} == Акт першы == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="9" to="23" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Акт другі == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="24" to="46" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Акт трэці == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="47" to="66" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Акт чацтвёрты == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="67" to="76" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:П’есы Уладзіслава Галубка]] [[Катэгорыя:Камедыі]] [[Катэгорыя:Творы 1930 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] 4am0sdbnlwwqggmf8qe137zysx35g4h 104 123244 285789 285522 2026-05-15T19:35:42Z Gleb Leo 2440 285789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="II"/>{{перанос-канец|п=hul|к=niaŭ}}, wielmi padobnych da hetkich-ža hulniaŭ dziaciej eŭropejskich cywilizawanych narodaŭ. Wučonyja kažuć, što hetyja hulni nia jość uziaty ad inšych kulturalniejšych narodaŭ, a paŭstali niezaležna ad wonkawych upływaŭ samadzielna na asnowie ahulnych usim narodam instynktaŭ. <section end="II"/> <section begin="III"/>{{Цэнтар|III.<br />'''Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai.'''}} {{Водступ|2|em}}Na najstarejšych Ehipskich pamiatnikach, siahajučych blizka try tysiačy hadoŭ pierad Naradžeńniem Chrysta, jość šmat malunkaŭ, pradstaŭlajučych hołych chłapcoŭ dužajučychsia miž saboj. Z paźniejšych adnak pamiatnikaŭ možna zrabić wywad, što ihry, hulni ci tancy ŭpraŭlalisia tam tolki {{Абмылка|słužbu|słužbaj}} i niawolnikami dziela razryŭki dla panoŭ; padobna jak i da siańniašniaha dnia ŭ mnohich narodaŭ uschodu hetaje zaniaćcie naležyć tolki da specyjalnych barcoŭ, roznych atletaŭ i tancerak. Niama peŭnych dokazaŭ, ci staraehipskaje klasy moładź dzialiłasia na takich specjalistaŭ. {{Водступ|2|em}}Jość adnak praŭdapadobnym, što ŭ bahatšych familijach heta było. Paćwiardžajuć heta znajdzienyja z tych časaŭ staraehipskija rečy. Na malunkach, zroblenych na pamiatnikach i pradstaŭlajučych dužajučychsia chłapcoŭ: možna dahledzić kala siemdziesiat roznych himnastyčnych postaciaŭ. Tam-ža jość pradstaŭleny postaci žančyn, hulajučych miačykam, abo tancujučych, prypaminajučych našych {{Разьбіўка|baletnicaŭ}}. Z malunkaŭ možna taksama dahadacca, što pry hulniach ci<section end="III"/><noinclude></noinclude> 06frxsi8ehvm0uvvxpmgpmlfaof9svk 285790 285789 2026-05-15T19:36:19Z Gleb Leo 2440 285790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="II"/>{{перанос-канец|п=hul|к=niaŭ}}, wielmi padobnych da hetkich-ža hulniaŭ dziaciej eŭropejskich cywilizawanych narodaŭ. Wučonyja kažuć, što hetyja hulni nia jość uziaty ad inšych kulturalniejšych narodaŭ, a paŭstali niezaležna ad wonkawych upływaŭ samadzielna na asnowie ahulnych usim narodam instynktaŭ. <section end="II"/> <section begin="III"/>{{Цэнтар|III.<br />'''Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai.'''}} {{Водступ|2|em}}Na najstarejšych Ehipskich pamiatnikach, siahajučych blizka try tysiačy hadoŭ pierad Naradžeńniem Chrysta, jość šmat malunkaŭ, pradstaŭlajučych hołych chłapcoŭ dužajučychsia miž saboj. Z paźniejšych adnak pamiatnikaŭ možna zrabić wywad, što ihry, hulni ci tancy ŭpraŭlalisia tam tolki {{Абмылка|słužbu|słužbaj}} i niawolnikami dziela razryŭki dla panoŭ; padobna jak i da siańniašniaha dnia ŭ mnohich narodaŭ uschodu hetaje zaniaćcie naležyć tolki da specyjalnych barcoŭ, roznych atletaŭ i tancerak. Niama peŭnych dokazaŭ, ci {{Разьбіўка|staraehipskaje}} klasy moładź dzialiłasia na takich specjalistaŭ. {{Водступ|2|em}}Jość adnak praŭdapadobnym, što ŭ bahatšych familijach heta było. Paćwiardžajuć heta znajdzienyja z tych časaŭ staraehipskija rečy. Na malunkach, zroblenych na pamiatnikach i pradstaŭlajučych dužajučychsia chłapcoŭ: možna dahledzić kala siemdziesiat roznych himnastyčnych postaciaŭ. Tam-ža jość pradstaŭleny postaci žančyn, hulajučych miačykam, abo tancujučych, prypaminajučych našych {{Разьбіўка|baletnicaŭ}}. Z malunkaŭ možna taksama dahadacca, što pry hulniach ci<section end="III"/><noinclude></noinclude> p9vs379iof22zpr2rk965u6urd3r5ir 285791 285790 2026-05-15T19:36:51Z Gleb Leo 2440 285791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="II"/>{{перанос-канец|п=hul|к=niaŭ}}, wielmi padobnych da hetkich-ža hulniaŭ dziaciej eŭropejskich cywilizawanych narodaŭ. Wučonyja kažuć, što hetyja hulni nia jość uziaty ad inšych kulturalniejšych narodaŭ, a paŭstali niezaležna ad wonkawych upływaŭ samadzielna na asnowie ahulnych usim narodam instynktaŭ. <section end="II"/> <section begin="III"/>{{Цэнтар|III.<br />'''Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai.'''}} {{Водступ|2|em}}Na najstarejšych Ehipskich pamiatnikach, siahajučych blizka try tysiačy hadoŭ pierad Naradžeńniem Chrysta, jość šmat malunkaŭ, pradstaŭlajučych hołych chłapcoŭ dužajučychsia miž saboj. Z paźniejšych adnak pamiatnikaŭ možna zrabić wywad, što ihry, hulni ci tancy ŭpraŭlalisia tam tolki {{Абмылка|słužbu|słužbaj}} i niawolnikami dziela razryŭki dla panoŭ; padobna jak i da siańniašniaha dnia ŭ mnohich narodaŭ uschodu hetaje zaniaćcie naležyć tolki da specyjalnych barcoŭ, roznych atletaŭ i tancerak. Niama peŭnych dokazaŭ, ci {{Разьбіўка|staraehipskaje}} {{Абмылка|klasy|nižšaje klasy}} moładź dzialiłasia na takich specjalistaŭ. {{Водступ|2|em}}Jość adnak praŭdapadobnym, što ŭ bahatšych familijach heta było. Paćwiardžajuć heta znajdzienyja z tych časaŭ staraehipskija rečy. Na malunkach, zroblenych na pamiatnikach i pradstaŭlajučych dužajučychsia chłapcoŭ: možna dahledzić kala siemdziesiat roznych himnastyčnych postaciaŭ. Tam-ža jość pradstaŭleny postaci žančyn, hulajučych miačykam, abo tancujučych, prypaminajučych našych {{Разьбіўка|baletnicaŭ}}. Z malunkaŭ možna taksama dahadacca, što pry hulniach ci<section end="III"/><noinclude></noinclude> kdm7jzhn68q481txetkhtnbxc7wnajx 285792 285791 2026-05-15T19:38:04Z Gleb Leo 2440 285792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="II"/>{{перанос-канец|п=hul|к=niaŭ}}, wielmi padobnych da hetkich-ža hulniaŭ dziaciej eŭropejskich cywilizawanych narodaŭ. Wučonyja kažuć, što hetyja hulni nia jość uziaty ad inšych kulturalniejšych narodaŭ, a paŭstali niezaležna ad wonkawych upływaŭ samadzielna na asnowie ahulnych usim narodam instynktaŭ. <section end="II"/> <section begin="III"/>{{Цэнтар|III.<br />'''Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai.'''}} {{Водступ|2|em}}Na najstarejšych Ehipskich pamiatnikach, siahajučych blizka try tysiačy hadoŭ pierad Naradžeńniem Chrysta, jość šmat malunkaŭ, pradstaŭlajučych hołych chłapcoŭ dužajučychsia miž saboj. Z paźniejšych adnak pamiatnikaŭ možna zrabić wywad, što ihry, hulni ci tancy ŭpraŭlalisia tam tolki {{Абмылка|słužbu|słužbaj}} i niawolnikami dziela razryŭki dla panoŭ; padobna jak i da siańniašniaha dnia ŭ mnohich narodaŭ uschodu hetaje zaniaćcie naležyć tolki da specyjalnych barcoŭ, roznych atletaŭ i tancerak. Niama peŭnych dokazaŭ, ci {{Абмылка|staraehipskaje klasy|staraehipskaje nižšaje klasy}} moładź dzialiłasia na takich specjalistaŭ. {{Водступ|2|em}}Jość adnak praŭdapadobnym, što ŭ bahatšych familijach heta było. Paćwiardžajuć heta znajdzienyja z tych časaŭ staraehipskija rečy. Na malunkach, zroblenych na pamiatnikach i pradstaŭlajučych dužajučychsia chłapcoŭ: možna dahledzić kala siemdziesiat roznych himnastyčnych postaciaŭ. Tam-ža jość pradstaŭleny postaci žančyn, hulajučych miačykam, abo tancujučych, prypaminajučych našych {{Разьбіўка|baletnicaŭ}}. Z malunkaŭ možna taksama dahadacca, što pry hulniach ci<section end="III"/><noinclude></noinclude> 78iw5rf6p1vsq2ruqfe1s5u9bmzb0xn 104 123263 285793 285550 2026-05-15T19:38:48Z Gleb Leo 2440 285793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="IV"/>hledžańnia hihijeničnaha i realnaha kirunku Arystotelskaje filazofii wynikaje, što nielha prawodzić himnastyki adnačasna z duchowaj pracaj. <section end="IV"/> <section begin="V"/>{{Цэнтар|V.<br />'''Fizyčnaje wychawańnie ŭ Rymlanaŭ.'''}} {{Водступ|2|em}}Pawodle staroje rymskaje tradycyi wychawańnie moładzi naležała wyklučna da baćkoŭ. Dyk na’t wielmi bahatyja baćki wučyli sami swaich dziaciej i zmušali ich da himnastykawańnia cieła. Chutka adnak u bahaciejšych uwajšło ŭ modu daručańnie chatniaje nawuki swaich dziaciej niawolnikam, najčaściej Hrekam. {{Водступ|2|em}}Biadniejšyja pasyłali dziaciej da škoł prywatnych. Hetyja škoły pa bolšaj čaści byli wielmi biednyja. Pamiaščeńnie mieli pad publičnymi kalumnadami, abo na’t pad hołym niebam na rynku. {{Водступ|2|em}}Pasłuhoŭwalisia ŭ škole metodaj pamiaćciowaj i srohaj dyscyplinaj. Bićcio było narmalnaj karaj. Wyniatak stanawili małyja dzieci, jakich wučyli pačatkam [[Біблія|św. Pisańnia]] padčas hulniaŭ. U škołach tak-sama była himnastyka. {{Водступ|2|em}}Rymskaja tradycja wymahała karysnych fizyčnych wučeńniaŭ, pieradusim wajennych. Da hetkich naležali: bieh, skok, kidańnie aščepam da mety, fechtawańnie i konnaja jazda. Rymskaja moładź achwotna addawałasia hetym fizyčnym wučeńniam na h. zwanym Marsawym poli. Dziaŭčaty pa skančeńniu pačatkawaj škoły addawalisia swaim žanočym abawiazkam, bahaciejšyja {{Абмылка|za ich|z ich}} wučylisia ad hreckich niawolnikaŭ mowy, jakaja była tady modnaj u rymskich salach. <section end="V"/><noinclude></noinclude> 79gunnbuz81b7ons36m16i895mk5zay 104 123265 285794 285552 2026-05-15T19:39:43Z Gleb Leo 2440 285794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Kožnaja kabieta musiła dobra znać žanočyja raboty, dziela taho, što zwyčaj nakazywaŭ, kab usia wopratka dla siam’i pryhataŭlałasia ŭ chacie. {{Водступ|2|em}}Adnosna himnastykawańnia cieła žonki ŭpraŭlali hulniu z miačykam i tancy. Apošnija patrebny byli im u charawodach na čeść bahoŭ, padobna jak i ŭ Hrecyi. Rymlanin pahardžaŭ hreckaj himnastykaj. Nia lubiŭ jon jaje dziela taho, što jana ŭpraŭlałasia {{Абмылка|hołaj|hoła}}, dyk Rymlanin bajaŭsia, kab nia było prastupkaŭ prociŭ maralnaści. {{Водступ|2|em}}Pieradusim za mała bačyŭ u jej praktyčnaha wajennaha prytarnawańnia. Dziela hetaha, nia hledziačy na wialiki ŭpłyŭ hreččyny ŭwa ŭsich inšych kirunkach, himnastyka hreckaja ŭwajšła da Rymlanaŭ šmat paźniej, majučy j dalej šmat praciŭnikaŭ. Rymlanie adnak nie asnowywali palestraŭ, abo himnazijaŭ, jak heta rabili Hreki. Nazoŭ „palestra“ aznačaŭ u Rymlanaŭ himnastyčnuju płošču, abo pamiaščeńnie, zroblenaje jak prybudoŭka da prywatnych i publičnych łaźniaŭ. Tam adbywalisia himnastyki, abo hulni, najčaściej hulnia z miačykam i što niebudź z hreckaje himnastyki; časta tolki kab razahrecca pierad chałodnym kupańniem, zamiest haračaje łaźni. Pry apošniaj było šmat niawolnikaŭ, znajučych daskanalna masaž i namazywańnie cieła. Aproč hetaha Rym mieŭ swaje tradycyjnyja ihry, duža roźniačyja ad hreckich. Užo za časaŭ karaleŭskich pačali budawać u Rymie, a paśla nawat i na prawincyjach, pryhožyja cyrki i amfiteatry, jakija mahli pamiaścić sotni tysiačaŭ {{Абмылка|hladzieńnikaŭ|hladzieńnikaŭ.}} Tut adbywalisia dahonki na kalaśnicach (rydwanach), baraćba z dzikimi źwiarami i bitwy Hładzijataraŭ, jakimi<noinclude></noinclude> t4o1732f5q8mzh694bnjdm7nk9dfjc6 104 123269 285795 285556 2026-05-15T19:40:15Z Gleb Leo 2440 285795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Italii, a ŭ dwuch nastupnych stahodździach nawat i ŭ addalenych prawincyjach rymskaje dziaržawy. {{Водступ|2|em}}Hetyja try stahodździ jość časam razćwietu rymskaje dziaržawy. Paźniej hetaja ahramadnaja dziaržawa była zaležna ad najomnych barbaraŭ, praz jakich sabie zhatawała zhubu. {{Водступ|2|em}}U pieršaj pałowie IV stahodździa panujučaj relihijaj u Rymskaj Imperyi stanowicca Chryścijanskaja. Heta byli časy, kali ŭ chryścijanskim kaściele mieŭ wialiki ŭpłyŭ kirunak ascetyčny, paŭstaŭšy z Chrystowaj nawuki, paniataj adnabočna. Ascety žadali mučeńnia cieła, kab praz heta lepš było dla dušy źblizicca da Boha. Pasty, bičawańnie, biazsonnaść, niadbałaść pra swajo cieła, addzialeńnie ad świetu i klaštary-manastyry — woś kličy, prapanawanyja ascetami — wialikimi worahami fizyčnaha wychawańnia. {{Водступ|2|em}}Na ščaście pamiž wialikich ajcoŭ Chryścijanskaha kaścioła znajšlisia i takija, što patrapili pahadzić hreka-rymskuju cywilizacyju z wymahańniem Chryścijanskaje wiery. Hetymi ajcami byli św. Hieronim i św. Aŭhustyn. Pieršy z ich prapanuje wučyć dziaciej pačatkaŭ św. Pisańnia padčas hulniaŭ (rymskaja metoda), św. Aŭhustyn himnastyku ličyć naraŭnie z inšymi świeckimi nawukami i prapanuje, kab jaje znaŭ nawat duchoŭny. Nia hledziačy na niezrazumieńnie tahačasnym Chryścijanstwam karyści fizyčnaha wychawańnia, pokul istnawała rymskaja dziaržawa, hetaje wychawańnie ŭ joj adnak nie źmianiłasia, dajučy dla moładzi chacia reštki hreka-rymskaje kultury cieła, jakaja zachawałasia ŭ školnaj i siamiejnaj {{Абмылка|trahiedyi|tradycyi}} Rymlanaŭ.<noinclude></noinclude> qhgtx0bp245ul5cpidlv4k4625eh60u 104 123275 285763 285562 2026-05-15T18:39:15Z Gleb Leo 2440 285763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <section begin="V"/>{{Водступ|2|em}}Hetkim sposabam staŭsia zaniapad fizyčnaha, a razam z hetym i maralnaha wychawańnia ŭ Rymlanaŭ. {{Водступ|2|em}}Śmieła možna skazać, što heta była adna z pryčyn zaniapadu rymskaje dziaržawy. <section end="V"/> <section begin="VI"/>{{Цэнтар|VI.<br />'''Fizyčnaje wychawańnie ŭ siaredniawiečy i nawiejšych časach.'''}} {{Водступ|2|em}}U pačatku VI-ha stahodździa byŭ zaniapad rymskaje dziaržawy. Adnoj z pryčyn hetaha zaniapadu było ahulnaje abnižeńnie cywilizacyi i poŭny zanik fizyčnaha wychawańnia ŭ rymskich škołach, katoryja byli tady ŭ rukach Chryścijanskaha kaścioła. {{Водступ|2|em}}Razumiejecca, što himnastykawańnie i dahlad cieła byli wyklučany z prahramy školnaha wychawańnia. Boj jak-ža-ž mahli ascety pazwolić himnastykawać i dahladać cieła, kali ŭwažali jaho za woraha dušy! {{Водступ|2|em}}U škołach dzieci instyktoŭna adčuwali patrebu hulniaŭ, dziela hetaha ŭ niekatorych škołach pazwalali im na hulniu, uwažajučy jaje za biazhrešnuju razryŭku. Adnak u bolšaj čaści tahočasnych škołaŭ ciažkimi karami było zabaroniena addawacca hulniam. Razam z hetym usio bolej paharšalisia ŭ škołach metady nawučańnia, jakoje było wyklučna pamiaćciowaje i ŭ čužoj miortwaj łacinskaj mowie. {{Водступ|2|em}}Aprača hetaha bićcio dziaciej było bolš raspaŭsiudžana, jak u časach staradaŭnych. Nia hledziačy adnak na ŭsio heta nielha skazać, što ŭ časach siaredniawieča byŭ ahulny zaniapad fizyčnaha wychawańnia. <section end="VI"/><noinclude></noinclude> i04jll0z8kryhxzk368nmt69qiwuow2 104 123290 285796 285577 2026-05-15T19:41:13Z Gleb Leo 2440 285796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VI"/>heta było roblena nie wypadkowa, a pawodle zahadzia ŭłožanaje prahramy. Najlepšaj była ŭstanowa ŭ {{Абмылка|„Schepfental“|„Schnepfental“}} ŭ Turynhii. Hetaja škoła była załožana ''Chrystyjanam Salzmanam'' (1744—1811), katory byŭ wučniam Basedowa. Salzman fizyčnaje wychawańnie stawić na raŭnie z duchowym. {{Водступ|2|em}}U wyšej skazanaj škole nastaŭnikam fizyčnaha wychawańnia byŭ „''Frydrych Gutsmuths'' (1759—1839), jakoha śmieła možna nazwać twarcom nowačasnaje himnastyki. Jon nia wydumaŭ mnoha nowych himnastyčnych wučeńniaŭ, ale paźbiraŭ i pasartawaŭ ich pawodle roznych formaŭ ruchu, na asnowie swaje ŭłasnaje praktyki. Usie jaho himnastyčnyja wučeńni pieraplatajucca hulniami i ihrami. Gutsmuths napisaŭ dźwie knižki: {{Водступ|2|em}}Gimnastik für die Jugend“ (himnastyka dla moładzi) i „Spiele zur Ubung und Erholung des Körpers und des Geistes“ (hulni dla himnastykawańnia i supačynku cieła i dušy). {{Водступ|2|em}}Himnastyki i dumki, apisanyja ŭ hetych knižkach, jość asnowaj siańniašnich himnastyčnych systemaŭ, paŭstaŭšych u XIX stahodździ. <section end="VI"/> <section begin="VII"/>{{Цэнтар|VII.<br />'''Nowačasnyja himnastyčnyja systemy.'''}} {{Водступ|2|em}}XIX-je stahodździe maje wialikuju wahu ŭ raźwićci fizyčnaha wychawańnia. U hetym časie jość šmat kirunkaŭ wychawańnia, paŭstaŭšych u roznych kulturnych narodaŭ. Z hetych kirunkaŭ paŭstała {{перанос-пачатак|п=niekal|к=ki}}<section end="VII"/><noinclude></noinclude> jh7azwaakbhu35dr8q6ufrnyuzkt8rm 104 123301 285797 285588 2026-05-15T19:41:45Z Gleb Leo 2440 285797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}U hetym-ža hodzie piša knižku p. z. „Padručnik fizyčnaha wychawańnia“. {{Водступ|2|em}}Metoda Amorosa jość wielmi zhodnaja z himnastyčnaj systemaj Jahna. Niama wiedama, ci Amoros swaje himnastykawańni pieraniaŭ ad niamieckaje systemy, ci stwaryŭ ich samadzielna. Da siańnia jašče idzie sprečka ŭ hetym kirunku. {{Водступ|2|em}}Adnak jon i jaho praca kudy mienš mieli sympatyi i razhałosu ŭ Francyi, jak heta mieŭ Jahn u Niamieččynie a nawat i za miežami jaje. {{Водступ|2|em}}Himnastyčnyja tawarystwy Amorosa raspaŭsiudžywalisia słaba. Udałosia tolki stwaryć himnastyčnuju wajskowuju škołu, istnujučuju da siańnia. U joj adbywalisia himnastykawańni, prytarnawanyja da wajennych patreb. {{Водступ|2|em}}Himnastyčnaja systema Jahna była stworana na skoruju ruku, dziela patryjatyčnaje mety; z hetaj pryčyny {{Абмылка|jana była|jana nia była}} prytarnawana da himnastyki małych školnych dziaciej. Hetamu zaradziŭ pedahoh ''Adolf Spiess'', jaki papoŭniŭ i paprawiŭ systemu Jahna, prytarnoŭwajučy jaje da patreb dziaciej školnaha ŭzrostu; tak, što ŭ druhoj pałowie 19-ha stahodździa hetaja systema była ŭžo raspaŭsiudžana ŭwa ŭsich škołach Niamieččyny i ŭ mnohich škołach inšych eŭrapejskich haspadarstwaŭ. {{Водступ|2|em}}A. Spiess napisaŭ knižku pad zahałoŭkam „Nawučańnie himnastyki“. {{Водступ|2|em}}Twarcom šwedzkaje himnastyčnaje systemy byŭ ''Piotr Henryk Ling''. Jon byŭ studentam Kopenhaskaha ŭniwersytetu, dzie zapaznaŭsia z himnastykaj i fechtawańniem. Ling u moładaści byŭ chwarawity, a paśla,<noinclude></noinclude> mc2z86l73dmgo3u7tb503ocq8spe5nl 104 123306 285798 285596 2026-05-15T19:42:16Z Gleb Leo 2440 285798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Jahna. Himnastykawańni tut dzielacca na: 1) wolnyja, 2) pry pomačy cieła supolna himnastykujučychsia i 3) z himnastyčnymi pryładami. {{Водступ|2|em}}Jakaść pryładaŭ dla Linga jość mała wažnym; možna tolki bolš mienš akuratna dahadywacca, što ŭ himnastycy jon karystaŭ z hetkich pryładaŭ: wiaroŭki (dla źwisaŭ), kładki, žerdzi, dzierawianaje kabyły, pryładaŭ da skokaŭ ({{Абмылка|dryhaniaŭ|dryhańniaŭ}}) ŭwyš i ŭdal i h. p. {{Водступ|2|em}}Za žyćcia Linga jaho systemu pryniało całkom tolki šwedzkaje wojska; u hramadzianstwie adnak tady jašče jaho systema nia była tak raspaŭsiudžana, jak heta stałasia paźniej. {{Водступ|2|em}}Syn Linga, ''Hijalmar'', udaskanaliŭ šmat systemu baćki da takoj stupieni, što jana da kanca XIX-ha stahodździa była raspaŭsiudžana ŭwa ŭsich cywilizawanych narodaŭ. {{Водступ|2|em}}Hijalmar znaŭ dobra žyćcio i ŭmieŭ prytarnawać himnastyku da žyćciowych patreb. {{Водступ|2|em}}U himnastycy Hijalmar rupiŭsia pieradusim ab wyrabieńni ŭ wučnia pryhožaj, prostaj postaci, patrebnaj z punktu hledžańnia hihijeny i estetyki. Wymahaŭ, kab nastaŭnik pierad lekcyjaj himnastyki mieŭ pryhatoŭlenuju zahadzia prahramu paasobnych himnastyčnych wučeńniaŭ. {{Водступ|2|em}}U takoj prahramie himnastyčnaja lekcyja dzialiłasia na hrupy: {{Водступ|2.6|em}}1) Ustupnyja himnastykawańni (pierawažna ruk i noh), pryhataŭlajučyja arhanizm da ciažejšych ruchaŭ, jakija dalej nastupiać ŭ lekcyi himnastyki; {{Водступ|2.6|em}}2) Napružanyja skłony tuława; {{Водступ|2.6|em}}3) Źwisy (źwisańni na rukach, nahach i h. p.);<noinclude></noinclude> tro30a7ob7wldwn0ckzv5e4fj2pcnup 104 123308 285799 285595 2026-05-15T19:42:44Z Gleb Leo 2440 285799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2.6|em}}4) Raŭnawažnyja himnastykawańni, jak chod pa wuskaj kładcy i h. p. {{Водступ|2.6|em}}5) Himnastykawańni karku; {{Водступ|2.6|em}}6) Himnastykawańni chrybietu i plečaŭ; {{Водступ|2.6|em}}7) Himnastykawańni muskułaŭ žywata; {{Водступ|2.6|em}}8) Himnastykawańni pieramiešywanyja; {{Водступ|2.6|em}}9) Skoki (dzyhańnie); {{Водступ|2|em}}10) Himnastykawańni kancowyja, metaj jakich jość supakoić {{Абмылка|stupniowa|stupianiowa}} zmučany adbyŭšymi himnastyčnymi wučeńniami arhanizm. {{Водступ|2|em}}Najwažniejšyja himnastyčnyja pracy Hijalmara takija: 1) „Prymiernik dla pedahahičnaha kursu ŭ himnastyčnym centralnym instytucie“ i 2) „Pieršyja paniaćci z nawuki ab ruchach“. {{Водступ|2|em}}Pieršaja jaho praca daje šmat asnaŭnych lekcyjaŭ himnastyki i cennych metadyčnych radaŭ. Druhaja naahuł razhladaje teoryju himnastyki i daje pryhožy wobraz formy himnastyčnych wučeńniaŭ, padajučy až 600 {{Абмылка|ich ich|ich}} malunkaŭ. {{Водступ|2|em}}Šwedzkaja himnastyčnaja systema spačatku jaje paŭstańnia była raspaŭsiudžana tolki ŭ swajej baćkaŭščynie, a paśla ŭsie narody pačali jeju cikawicca; paŭstała šmat literatury ŭ inšych mowach u hetym kirunku, tak, što ŭžo na pačatku XX-ha stahodździa amal nie ŭwa-ŭsich škołach staroha i nowaha świetu była raspaŭsiudžana himnastyka šwedzkaje systemy. {{Цэнтар|'''Anhlijskaja systema fizyčnaha wychawańnia.'''}} {{Водступ|2|em}}Metadyčnaje himnastyki takoje, jak heta mieła Niamieččyna abo Šwecyja, nia było ŭ Anhielcaŭ. Ich {{Абмылка||m toda|metoda}} fizyčnaha wychawańnia — heta sport, roznyja<noinclude></noinclude> ci7e7poeyr16b46eywpyd2nitrwb6g0 104 123313 285895 285602 2026-05-16T08:40:55Z Gleb Leo 2440 285895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="8"/>{{smaller|3) Вовкъ ня йдеть козы рѣзать — козы не зарѣзавъ, 4) На медвѣдя насылается огонь: «огонь, огонь, ици мядвѣдя смолить!» Огонь-же насылается и на камень; «ици камянь жарить!» Въ одн. вар. на медвѣдя насылается дубъ: «идя мядвѣдя бить!» Стрѣльцы тогда не упоминаются; на дуба насылаются топоры, на воловъ довбни, на довбни черви. 5) Обращеніе козла варьируется; Ахъ, постойце, волы ... Ахъ, постой жа, огонь! Или: Вы, постойтетка, стральцы... Ты, постойка, мядвѣдь!.... 6) Вовки пошли козу гнать: ёсь коза съ орѣхами, ёсь коза съ орѣхами. Ели: пришла коза съ орѣшакъ! Вовки пошли кызу ѣсь, кыза пышла лозу ѣсь: пришла кыза съ орѣшкывъ! Или: Вовкъ потовъ козу рѣзать — козу и зарѣзавъ. Или: Вовки идутъ козу ѣсть: за козу — да у лозу!....}} {{smaller|{{Водступ|2|em}}Не излишне замѣтить, что мѣста, повторяющіяся въ сказкѣ нѣсколько разъ, произносятся ''на распѣвъ'', напр. ку — ры ня й — дуть чар — вей дюв — бать, чер — ви ня й — дуть ка — мя — невъ то — чи — ть и&nbsp;т.&nbsp;д.}} <section end="8"/> <section begin="9"/>{{ц|'''9. Мыши и сочивка.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дѣдъ изъ бабой, ѣвъ хлѣбъ съ папой ¹), ѣвъ хлѣбъ съ овсомъ, забивъ бабу ковшомъ! Посѣявъ дѣдъ сочивку ²). Выросла сочавичка богатая. Ставъ дѣдъ сочавичку молотить да у мѣшокъ сыпати. Сыпавъ, сыпавъ — трошку сочавички ня ўлѣзло у мѣхъ. Што тутъ дѣлати? Пошовъ дѣдъ по мышей: «мыши, мыши, ицитя сочавицы ѣсти!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну, постойтя-жъ: нашлю я на васъ котовъ. Коты, коты, ицитя мышей ѣсти!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну, погоцитя, коты ³): я нашлю на васъ собакъ. Собаки, собаки, ицитя котовъ кусать!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну погоцитя-жъ, нашлю я на васъ вовковъ. Вовки, вовки, ицитя собакъ ловить!» — Нѣ, ня по́йдомъ! «Ну, нашлю-жъ я на васъ стралцовъ. Стралцы, стралцы, ицитя вовковъ бить!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну, постойтя-жъ: нашлю я на васъ вяровокъ. Вяровки, вяровки, ицитя стралцовъ вязать!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну, погоцитя, вяровки, нашлю я на васъ огню. Огонь, огонь, ици вяровки палить!» — Нѣ, ня пойду! — «Ну, подожджи, огонь: я на тябе воду нашлю. Вода, вода, ици огонь лить!» — Нѣ, ня пойду! — «Ну, погоци жъ, вода: я на тябе воловъ нашлю. Волы, волы, ицитя воду пить!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну, погоцитя, волы: я нашлю на васъ довбешакъ. Довбешки, довбешки, ицитя воловъ бить!» — Нѣ, ня по́йдомъ! — «Ну, постойтя-жъ: довбешки: я на васъ чарвей нашлю ⁴). Черви, черви, ицитя довбешакъ точить!» — Нѣ, ня пойдомъ! — Ну, постойтя-жъ, черви: я на васъ курей нашлю. Куры, куры, ицитя чарвей клювать!» — Нѣ, ня по́йдомъ. — «Ну, постойтя-жъ, куры: я на васъ коршиковъ нашлю. Коршики, коршики, ицитя курей драть!» — А вотъ идомъ! Коршики идутъ курей драть, 5) куры идутъ чарвей клювать, черви идутъ довбешки точить, довбешки идутъ воловъ бить, волы идутъ воды пить, вода иде огню лить, огонь иде вяровки палить, вяровки идутъ стралцовъ вязать, стралцы идутъ вовковъ бить, вовки идутъ собакъ ловить, собаки идутъ котовъ кусать, коты идутъ мышей ѣсть, мыши идутъ сочивку точить. Точили, точили — поточили, сочивка и улѣзла у мѣхъ. {{Водступ|2|em}}''Гом. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}1) Игра словъ: папа-хлѣбъ. 2) Въ сѣнн. у. «дѣдъ посѣявъ грачиху». 3) Тамъ-же: пыгодзи шъ, котъ: я на цябе голень нашлю. Голень, идзи кыта биць! — Нѣ, не пойду! — «Пыгодзи шъ, голень, я на цябе нашлю кызу. Кыза, идзи голень грызци!» — Нѣ, не {{перанос-пачатак|п=пой|к=ду}}}} <section end="9"/><noinclude></noinclude> acqtytb7annyqg36rzqojw5yh2sdbk3 104 123314 285897 285605 2026-05-16T08:43:10Z Gleb Leo 2440 285897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="9"/>{{smaller|{{перанос-канец|п=пой|к=ду}}! — «Ну, пыгодзи-шъ, кыза: нашлю я на цябе вовка!».... 4) Тамъ же, дѣдъ насылаетъ на довбешку топоръ, на топоръ камень, на камень червей. 5) Коршунъ «къ ставъ курей церабиць, куры якъ стали чарвей клюваць вовкъ якъ ставъ кызу ѣсци, кыза якъ стала голень грызци, голень якъ ставъ кыта биць, котъ якъ ставъ мышей душиць, мыши якъ стали грачиху точиць! Пытачили — и грачиха улѣзла у мѣхъ. Въ оршанскомъ у. сказка начинается такъ: «Потовъ верабей на шумецища. Выкопавъ енъ тамъ б’линку. Б’линка, б’линка, поколыши мяне! — Нѣ, не поколышу! «Ну, погодзи, былинка: я на цябе козъ нашлю. Козы, козы, идзице б’линку глодаць!» — Нѣ, не пойдземъ! «Ну, постойце жъ, козы, я на васъ вовковъ нашлю!» И т. д. Окончаніе: «Коршунъ пошовъ курей драць, куры пошли чарвей клюваць вовки пошли козъ душиць, козы пошли б’линку глодаць, б’линка стала верабъя колыхаць».}} <section end="9"/> <section begin="10"/>{{ц|'''10. Вовкъ и собака.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Коли у воднаго ходяина бывъ дужа старой собака; такей старой, што ужо и брахаць ня уздолѣвъ. Ходятъ ня ставъ любиць собаки, и ня дававъ яку ѣсци. Собака отрокся ходяина и потовъ упрочки. Идзець ёнъ и плачець. Стрѣвъ яго вовкъ и кажиць: чаго ты плачашъ! — Якъ жа мнѣ ня плакаць: ходяинъ ня ставъ мяне любиць, и ѣсь ня даець, што я старъ ставъ, брахаць ня ўздолѣю. — «А што, ци добро цяперъ табѣ? А ўпяродъ ты, якъ бывъ молодэй, ня пускавъ мяне близко къ дому. Тоды цябе и ходяинъ любивъ!» — Што-жъ робиць: цяперъ такей свѣтъ ставъ, што ня помнюць старэя хлѣбъ-соли. — «Ну, али я-жъ табѣ помогу. Якъ тольки выйдуць жонки твойго ходяина у поле жаць, ды положуць дзяценка у люльцы, дыкъ я яго выхвачу и побягу у лѣсъ. А ты бяжи мяне догоняць; я табѣ дзяценка и отдамъ.» Ну, вотъ, вышли жонки жаць, поклали дзяценка у люльцы. Вовкъ поткрався и выхвацивъ дзяценка, ды ў лѣсъ. Жонки спужалиси, стояць, плачуць. Ажъ во, откуль узявся старэй собака, и побѣгъ догоняць вовка. Тэй отдавъ яму дзяценка, а собака и принесъ яго къ жонкамъ. Матка рада, сичасъ дала собаку молока, накрышила хлѣба.... Пошли жонки домовъ, разсказали, што здзѣялося, тоды ходятъ узнова ўзявъ къ сабѣ собаку. Ну, ўзявъ, дыкъ узявъ, али усетки дренно яго кормивъ. Сусимъ собака зъ голову звёвся, и ногъ не поволочѐць. Пошовъ енъ у лазьню, ды й ляжиць тамъ цихынько. Ажны приходзиць туды вовкъ: «А, здоровъ, якъ маесься? Ци добро цяперъ табѣ?» — Якое, до́бро! Чуць-ня-чуць ноги волочу. У ходяина сягоня вясельля гуляюць, а мнѣ, бѣдному, пришлося зъ голоду здохнуць. — «Ци заправды, сягоня вясельля?» — До души-жъ, правда! — «По́йдземъ и мы на вясельля, поживимся!» — Боюсь, набъюць. — «Нѣ, пойдземъ!» — Якъ жа-жъ мы у хату улѣземъ, коли дзвери зачиняты? — «Цяперъ-жа уси пъяные, дзвери, мусиць, наўсцяжъ стояць. Ты цихынько подъ ноги людзёмъ уцисшся, ды хвостомъ свѣточъ пували, — я й ускочу. И будземъ тамъ живитца: ты будзешъ ѣсци блинцы ды пироги, а я мясо ды косци!» Здався собака на вовчія словы, и пошли. Уциснывся собака подъ ноги людземъ, пуваливъ хвостомъ свѣточъ, вовкъ и уско́чивъ. Посѣли яны: собака подъ столомъ, а вовкъ у куцѣ подъ лавкой ¹) Людзи пъяные сидзяць за столомъ, ды ня съ-умысля цѣлыя скибки пироговъ, блинцы, мясо, роняюць доловъ, а яны тамъ подбираюцъ: собака ѣсь блинцы ды пироги, а вовкъ мясо ды косци. Наѣлись досыць. Вовкъ и говориць: «якъ бы цяперъ <section end="10"/><noinclude></noinclude> ca2xdt4dwxib9x850vtz7y29ni2v1rf 104 123316 285800 285606 2026-05-15T19:43:21Z Gleb Leo 2440 285800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>i ad 1905 hodu pačaŭ usio toje, što ŭpierad chwaliŭ, hanić; urešcie stwaryŭ swaju sobskuju francuskuju systemu. {{Водступ|2|em}}Pawodle jaho pahladaŭ: 1) zaŭsiody ruch i praca, nijakich muskuławych natuhaŭ biaz ruchu nie pawinna być; 2) ruchi musiać być poŭnyja, zaakruhlenyja, praciažnyja i ŭwa ŭsich mahčymych kirunkach; 3) wykonywać ruchi z miahkaj hibkaściu, pakidajučy ŭ supačynku tyja muskuły, jakich praca nia jość patrebna; 4) kančyny cieła pawinny padčas ruchu apisywać zaakruhlenyja linii biaz wostrych kutoŭ; 5) woś hetych ruchaŭ jość abo raŭnaležna, abo stoćna, ci ŭkosna ŭ roznych płoščach, prachodziačych praz plačo, abo biadro; 6) kančyny cieła pracujuć abo supolna, abo paasobku; 7) chutkaść ruchu kančynaŭ cieła jość adwarotna da ich masy (lahčejšyja i mienšyja kančyny majuć chutčejšy ruch, a ciažejšyja i bolšyja — pawalniejšy); 8) harmanijnaść ruchu zaležyć ad postaci, dziejnaści muskułaŭ i asiliwanaha aporu padčas wykanańnia pracy“. {{Водступ|2|em}}G. Demeny jašče raić swaju hetak zwanuju eŭrytmičnuju himnastyku, jakaja wyjaŭlajecca ŭ wykanańni himnastyčnych ruchaŭ pad muzyku, abo śpieŭ, z metaj wyrabieńnia pryhožaści ruchaŭ. Hetaha nielha źmiešywać z rytmičnaj himnastykaj ''{{Абмылка|Daleroza|Dalcroza}}'', jakaja maje metaj wywučeńnie muzykalnaha rytmu (tachtu), a ścisła biaručy nia jość himnastykaj. {{Водступ|2|em}}Systema J. Demenaha nia wyčerpywaje całkom tych usich ruchaŭ, jakija jość patrebny arhanizmu, — jość adnastarońniaj. {{Водступ|2|em}}''G. Hébert'', francuski achwicer-matros — {{перанос-пачатак|п=stwa|к=ryŭ}}<noinclude></noinclude> kq7qkvdkqn18op20whp69tsgfuzuahw 104 123328 285786 285619 2026-05-15T19:31:56Z RAleh111 4658 285786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— У будучыну! у будучыну! — крычыць Міхалка, ахоплены радасьцю. Але голасу свайго ня чуе ў хвалях мэталёвага грукату.</br> {{gap|1.5em}}Сонца, нібы агнёвае вока, залоціць даль, яно сыпле вакол сябе струмені іскраў, нібы Міхалка ў кузьні малатком па гарачым жалезе. {{***2||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1.5em}}У пустым моры паветра зноў пачала выступаць зямля: расла ўверх, нібы выспа з бірузовых вод.</br> {{gap|1.5em}}Паказалася каляровая мапа сталіцы роднай рэспублікі.</br> {{gap|1.5em}}Самалёт апусьціўся на аэродром.</br> {{gap|1.5em}}— А вось тут хлявок для нашых сталёвых жывёлін! — пажартаваў лётчык.</br> {{gap|1.5em}}„Хлявок“ займаў вялізнае гладкае поле. Пад аграмаднымі паветкамі стаялі ў шэрагі самалёты, як стаеньнікі ў стайні. Было тут многа народу, шмат будынкаў, майстэрні.</br> {{gap|1.5em}}Усё нязвычайнае для Міхалкі было тут так звычайна і проста, ажна нялоўка было яму і віду паказваць, што гэта яго вельмі дзівіць.</br> {{gap|1.5em}}Лётчык папрасіў Міхалку на абед:</br> {{gap|1.5em}}— Ты мой госьць! Я павінен цябе пачаставаць!</br> {{gap|1.5em}}Пасьля абеду Міхалка папрашчаўся. Трэба было ісьці цяпер назад у Комуну пехатой некалькі дзесяткаў вёрст, каб заўтра ў пару стаць на працу ў кузьні.</br> {{gap|1.5em}}„Па дарозе людзі дзівіцца будуць, што ў мяне кажух“, падумаў Міхалка. „Няхай сабе завуць мяне лятуном, але я па ўсёй ваколіцы Глухога Бору буду зьбіраць грошы на самалёт „Комуна“.</br><noinclude></noinclude> suxwvyzuxjxnqreipph45h6b36idh61 285788 285786 2026-05-15T19:33:25Z RAleh111 4658 285788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— У будучыну! у будучыну! — крычыць Міхалка, ахоплены радасьцю. Але голасу свайго ня чуе ў хвалях мэталёвага грукату.</br> {{gap|1.5em}}Сонца, нібы агнёвае вока, залоціць даль, яно сыпле вакол сябе струмені іскраў, нібы Міхалка ў кузьні малатком па гарачым жалезе. <center>{{***2||50%|5|перад=1em|пасля=1em}}</center> {{gap|1.5em}}У пустым моры паветра зноў пачала выступаць зямля: расла ўверх, нібы выспа з бірузовых вод.</br> {{gap|1.5em}}Паказалася каляровая мапа сталіцы роднай рэспублікі.</br> {{gap|1.5em}}Самалёт апусьціўся на аэродром.</br> {{gap|1.5em}}— А вось тут хлявок для нашых сталёвых жывёлін! — пажартаваў лётчык.</br> {{gap|1.5em}}„Хлявок“ займаў вялізнае гладкае поле. Пад аграмаднымі паветкамі стаялі ў шэрагі самалёты, як стаеньнікі ў стайні. Было тут многа народу, шмат будынкаў, майстэрні.</br> {{gap|1.5em}}Усё нязвычайнае для Міхалкі было тут так звычайна і проста, ажна нялоўка было яму і віду паказваць, што гэта яго вельмі дзівіць.</br> {{gap|1.5em}}Лётчык папрасіў Міхалку на абед:</br> {{gap|1.5em}}— Ты мой госьць! Я павінен цябе пачаставаць!</br> {{gap|1.5em}}Пасьля абеду Міхалка папрашчаўся. Трэба было ісьці цяпер назад у Комуну пехатой некалькі дзесяткаў вёрст, каб заўтра ў пару стаць на працу ў кузьні.</br> {{gap|1.5em}}„Па дарозе людзі дзівіцца будуць, што ў мяне кажух“, падумаў Міхалка. „Няхай сабе завуць мяне лятуном, але я па ўсёй ваколіцы Глухога Бору буду зьбіраць грошы на самалёт „Комуна“.</br><noinclude></noinclude> q7h6hop0ls7gvq792doljvr4o4dygme 104 123329 285787 285620 2026-05-15T19:32:33Z RAleh111 4658 285787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Міхалка пусьціўся нацянькі палямі і гародамі, каб хутчэй папасьці на шырокі тракт. Ён трымаў кажух у левай руцэ, як трофэю свайго першага хрышчэньня ў паветры.</br> {{gap|1.5em}}Думкі аб заваёве будучыны ня выходзілі з яго галавы. {{gap|2em}}{{smaller|Менск. Кастрычнік. 1927 г.}} {{лінія|4em}}<noinclude></noinclude> gnc1gjoolgg8rvsa46ad9662fbw6xf1 104 123339 285728 285648 2026-05-15T14:15:17Z RAleh111 4658 285728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude>яна дапамагае Дабралюбаву захаваць яго жыцьцё. {{АРЦ|{{водступ|-2.5|em}}{{fine|З усіх канцоў вёскі даносяцца плач, енкі, стогн. Оркестры граюць пераможны марш.}}}} </div> {{larger|'''II зьвяно}} <center>{{fine|Зямлянка, — штаб партызанскага атраду.}}</center> <div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Навесьці парадак! — аддаў загад маршалак Пілсудзкі, — „На крэсах Усходніх“…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — О-ё-ё-ёй!</br> {{водступ|1.5|em}}— Паночку!</br> {{водступ|1.5|em}}— А-я-я-яй!</br> {{водступ|1.5|em}}— Кажы, хто ў партызанах?</br> {{водступ|1.5|em}}— Ня ведаю!</br> {{водступ|1.5|em}}— Ня ведаеш, псямаць!</br> {{водступ|1.5|em}}— Аё-я-ёй!</br> {{водступ|1.5|em}}— Сьціхні!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Бізун гульма-гуляе па сялу. Б‘юць і плакаць не даюць. Енкам-енчаць маткі, дзеці і ў зрэбных, і ў кужэльных. Гамоніць, галосіць вёска беларуская…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта''' ('''''голасна'''''). Чым жыць у няволі, то лепей памерці!.. ('''''Пауза'''''). Мужчынкі! — ідзем да Авадня.</br><noinclude></noinclude> ikwuwtbszlp0bpk5e4v4vb9vs05i72q 104 123346 285801 285666 2026-05-15T19:43:57Z Gleb Leo 2440 285801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=taksa|к=ma}} jak Lindhard, jaje nia raić. Björksten napisała dźwie knižki, u jakich apiswajucca himnastyčnyja wučeńni dla dziaŭčat da 13 hodu žyćcia; u 1918 hodzie wyjšła I-ja čaść, a ŭ 1923 hodzie — II-ja. Nastaŭnicy skandynaŭskich narodaŭ stwaryli suwiaź z metaj raspaŭsiudžywać wyšejapisanuju systemu. Suwiaź hetaja štohod arhanizuje kursy, jakimi kiruje sama E. Björksten. {{Водступ|2|em}}''{{Абмылка|E. J. Daleroze|E. J. Dalcroza}}'' jość twarcom rytmiki i plastyki, abo jnakš rytmičnaje himnastyki; pachodzić z Šwajcaryi. Rytmika — heta jość aznačeńnie tachtu (rytmu) pry pomačy ruchaŭ; plastyka — heta jość wyjaŭleńnie pry pomačy ruchaŭ roznych nastrojaŭ, jakija źmiaščajucca ŭ muzycy. Daleroze ŭ swaim łoŭkim ułažeńni rytmičnych ruchaŭ nia mieŭ na ŭwazie twaryć metodu fizyčnaha wychawańnia, a tolki sposab nawučańnia muzyki i dobraha rytmu. {{Водступ|2|em}}Amerykancy adnosna fizyčnaha wychawańnia źwiarnuli ŭwahu amal nia wyklučna na ruchawyja hulni i ihry. Jak najbolš demakratyčny narod, jany pastaralisia raspaŭsiudžwać himnastykawańnie cieła nawat u najbiadniejšych słajach hramadzianstwa. {{Водступ|2|em}}Arhanizataram i teoretykam fizyčnaha wychawańnia byŭ tam ''L. H. Gulick'', lekar i kiraŭnik hulniaŭ i ihraŭ New-Yorskich dziaciej. U pieršych hadoch biahučaha stahodździa Amerykancy zasnawali arhanizacyju pad nazowam „Amerykanskaja suwiaź himnastyčnych płoščaŭ“ (Playground Association of America). Hetaja arhanizacyja maje wialikija kapitały, za jakija kuplaje najhoršyja ŭ haradoch dzialanki i tworyć na ich wialikija parki, poŭnyja płoščaŭ dla roznych hulniaŭ i ihraŭ. {{Водступ|2|em}}Kali ŭ Eŭropie ŭ fizyčnym wychawańni rupiacca<noinclude></noinclude> 0uy0d90e33hoj27wz0p45reriah6bts 285802 285801 2026-05-15T19:44:59Z Gleb Leo 2440 285802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=taksa|к=ma}} jak Lindhard, jaje nia raić. Björksten napisała dźwie knižki, u jakich apiswajucca himnastyčnyja wučeńni dla dziaŭčat da 13 hodu žyćcia; u 1918 hodzie wyjšła I-ja čaść, a ŭ 1923 hodzie — II-ja. Nastaŭnicy skandynaŭskich narodaŭ stwaryli suwiaź z metaj raspaŭsiudžywać wyšejapisanuju systemu. Suwiaź hetaja štohod arhanizuje kursy, jakimi kiruje sama E. Björksten. {{Водступ|2|em}}''{{Абмылка|E. J. Daleroze|E. J. Dalcroza}}'' jość twarcom rytmiki i plastyki, abo jnakš rytmičnaje himnastyki; pachodzić z Šwajcaryi. Rytmika — heta jość aznačeńnie tachtu (rytmu) pry pomačy ruchaŭ; plastyka — heta jość wyjaŭleńnie pry pomačy ruchaŭ roznych nastrojaŭ, jakija źmiaščajucca ŭ muzycy. {{Абмылка|Daleroze|Dalcroza}} ŭ swaim łoŭkim ułažeńni rytmičnych ruchaŭ nia mieŭ na ŭwazie twaryć metodu fizyčnaha wychawańnia, a tolki sposab nawučańnia muzyki i dobraha rytmu. {{Водступ|2|em}}Amerykancy adnosna fizyčnaha wychawańnia źwiarnuli ŭwahu amal nia wyklučna na ruchawyja hulni i ihry. Jak najbolš demakratyčny narod, jany pastaralisia raspaŭsiudžwać himnastykawańnie cieła nawat u najbiadniejšych słajach hramadzianstwa. {{Водступ|2|em}}Arhanizataram i teoretykam fizyčnaha wychawańnia byŭ tam ''L. H. Gulick'', lekar i kiraŭnik hulniaŭ i ihraŭ New-Yorskich dziaciej. U pieršych hadoch biahučaha stahodździa Amerykancy zasnawali arhanizacyju pad nazowam „Amerykanskaja suwiaź himnastyčnych płoščaŭ“ (Playground Association of America). Hetaja arhanizacyja maje wialikija kapitały, za jakija kuplaje najhoršyja ŭ haradoch dzialanki i tworyć na ich wialikija parki, poŭnyja płoščaŭ dla roznych hulniaŭ i ihraŭ. {{Водступ|2|em}}Kali ŭ Eŭropie ŭ fizyčnym wychawańni rupiacca<noinclude></noinclude> 7g1x2dz01u6sgcupdbzb19h5mp1l3oc 104 123352 285761 285672 2026-05-15T18:35:10Z Gleb Leo 2440 285761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=haspa|к=darstwa}}, jakoje-b nie starałasia raspaŭsiudžywać himnastyku i sport u swaim hramadzianstwie. <section end="VIII"/> <section begin="IX"/>{{Цэнтар|IX.<br />'''Ruchawyja hulni, ihry, sporty i ich upłyŭ na wychawańnie hramadzianstwa.'''}} {{Водступ|2|em}}Nia tolki čaławiek lubić pahulać, achwotna hetamu addajecca i kožnaja zdarowaja žywiolina. Chto z nas nia bačyŭ, jak hulajuć katy, sabaki, jak pryjemna brykajuć žerabiaty, cialaty i h. p., jak padskakiwajučy łapočuć kryllami kury, abo ŭ hniozdach buślaniaty, byccam prabujučy swaich sił, ci chutka buduć mahčy pakinuć swajo hniazdo! Kožny Biełarus-sielanin moža ŭsio heta prykmiecić pry swajej haspadarcy. Ale nia tolki hulajuć bolšyja žywioły, robiać heta nawat najmienšyja muški, muraški i h. p. {{Водступ|2|em}}Hulaje kožnaja žywioła, bo instyktoŭna adčuwaje patrebu ruchu, jakoha wymahaje žywy arhanizm. Hety ruch čaławiek i žywioła wyjaŭlajuć u hulniach. Najbolš addajecca hulniam čaławiek i žywioła ŭ swajej moładaści, bo ŭ hetym časie raście i raźwiwajecca arhanizm, patrabujučy mnoha ruchu. Pad staraść niama ŭžo takoj achwoty da hulniaŭ, bo arhanizm jość tahdy saŭsim raźwity i nie wymahaje stolki ruchu. Adnak, kali nia budziem ruchacca, dyk i raźwityja muskuły mohuć asłabieć, a nawat i całkom zahubić swaju dziejnaść. Dyk woś dziela razwoju našaha arhanizmu, dziela padtrymańnia dziejnaści ŭsich našych muskułaŭ patrebny nam ruchawyja hulni i ihry, jakija jość naturalnaj himnastykaj cieła i ducha. <section end="IX"/><noinclude></noinclude> 2bbcwmm7r7o10fpp49p9kru3ucvk1s8 104 123366 285729 285693 2026-05-15T14:16:46Z RAleh111 4658 285729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Што ля мяне, усіх ведаю, па мойму надзейныя, хаця…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Сакалоўскі.''' Глядзі.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Гм… Ужо гойсаюць… Ну, пайшлі… ('''''Выходзячы'''''). Сустрэча ў Прусаках. ('''''Чутны стрэлы''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі''' ('''''убягае'''''). У, гады, улізнулі!.. Відаць з перапалоху, забыліся пакет… ('''''Чытае'''''). „Ня варта было, пане Чапскі, лішне турбавацца, заўтра сам буду. Авадзень“. ('''''У роспачы'''''). У, хам! А сорам, сорам які… Што скажа Юзэфа… Што скажа ойцец Панятоўскі… </div> {{larger|'''III зьвяно}} {{АРЦ|{{fine|Маёнтак Чапскага, штаб-кватэра карнага атраду. Юзэфа на роялі грае „мазурку“.}}}} <div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Ветліва прыняў пан Чапскі палкоўніка Чайкоўскага. Дый, як ня прыняць, у іх адны інтарэсы. Партызанскі атрад абудвым не дае спакою.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Разумееце, пані Юзэфа, неабходна мець свае вушы ў кожнай вёсцы, іначай гэтае хам‘ё… ('''''Пауза'''''). Калі-б ня наш чалавек, а па-іхняму, провокатар, які<noinclude></noinclude> df1182eh9d9d0xxomra6sz23r1pq6yj 104 123374 285719 285701 2026-05-15T13:33:58Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 285719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі.''' Прашу, прашу! Вып‘ем, панове, па келіху за галаву Авадня!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' ('''''ня лоўка сябе адчувае'''''). За галаву Авадня? ('''''хітра'''''). Многа гонару!?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — За здароўе Пілсудзкага!</br> {{водступ|1.5|em}}— За вялікую Польшу!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Панятоўскі.''' Няхай жыве Польшча ў межах 1772 году!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі.''' Пане Гжэзінскі, а вы расказалі-б нам, як гэта вас ганяў Авадзень… Ха-ха-ха!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Можна. ('''''Пауза''''') Ось ведаеце, толькі гэта мы ад‘ехалі ад паўстанка, як у маёй пані сэрдэнка ёк ды ёк, няйначай кажа сустрэнемся з Аваднём…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Ганчарова''' ('''''пераадзеўшыся, трымаецца як пані Гжэзінская'''''). Адчувала я нядобрае…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Нічога, кажу, старая, ня бойся, калі што, то вараныя вывязуць… ('''''Пауза'''''). Нясемся. У мыле рысакі, пахрапваюць. Пані мая і да маткі боскай Чэнстахоўскай і да пана Езуса, а ён тут, як тут, паўстаў, ува ўсёй велічы, перад вачыма… ('''''Пауза'''''). Аглядзеў гэта ён мяне з ног да галавы ды кажа… — А-а, пане Гжэзінскі… Колькі год ня бачыліся…<noinclude></noinclude> grlbdn0h3wnrsyy083ss9g0btfuvyzf 104 123380 285901 285708 2026-05-16T08:46:48Z Gleb Leo 2440 285901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="10"/>на дуба, пылядзѣць, ци йдзець собака на судъ. Ажъ видзиць: идуць собаковы свѣтки; котъ угору хвостъ задравъ, пятухъ пяець, а кривая сучка йдзець по дорози, ды ўсё — шталгикъ, шталгикъ! Мядзьвѣдзь спужався и кажець вовку ды парсюку: пылядзите-тка, якея яго свѣтки: одзинъ кричиць, другей пику нясець, а одзинъ ўсе каменьня собираець. Вотъ коли намъ уздадуць! Давай тоды яны ховатца мядзьвѣдзь ящо выше полѣзъ, парсюкъ ⁶) у мохъ закопався, тольки хвосцикъ видаць, а вовкъ у болото подъ кустъ. Приходзиць собака съ своими свѣтками; пылядзяць, ажны никого нема. Сѣли яны, ждуць. Вотъ парсюкъ лежавъ, лежавъ подъ мохомъ ды й ставъ хвостомъ шаволиць. Котъ подумавъ, што гето мышь шаволитца, ды цапъ за хвостъ! А парсюкъ якъ ускочиць, якъ чухнець, якъ побяжиць! Котъ зляку ды на дуба, а мядзьвѣдзь думыець, што гето по яго, ды зъ дуба доловъ, ды якразъ на вовка. И давай уси уцекаць! Такъ яны у сихъ и разогнали. ⁴) И не было ниякого суду. {{Водступ|2|em}}''Д. Коровины, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Вар. 1) Проциснылиси яны подъ ноги людзёмъ, ды подъ печь. Тоды субака пуваливъ хвостомъ свѣтычъ, ды на столъ. Набравъ, набравъ тамъ пироговъ, мяса, горѣлки, ды подъ печь. Вотъ и стали яны пиць и ѣсци.... 2) Собака, въ благодарность за помощь, обѣщала позвать волка на веселье, «Якъ толькя начнетца вясельля, я выйду за гумно и завыю. Тоды ты приходзи. Вотъ, якъ началося вясельля, субака вышувъ за гумно и завывъ Вовкъ и прибѣгъ....» Теперь, когда волка на весельѣ побили, онъ чувствуетъ себя обиженнымъ: «Я табѣ гетаго не подарую, што ты мяне позвавъ на вясельля, ды чуць мяне не забили: будземъ судзитца. 3) Свѣтками собаки бываютъ и котъ да козелъ. Тогда медвѣдь, наблюдавшій на дубѣ, говоритъ: йдзець енъ зъ дзѣдомъ, ды штыхомъ; яны насъ позаколюць; будземце-тка хуватца!» 4) Медвѣдь, свалившисъ съ дуба, убился, волкъ и парсюкъ убѣжали. «Собака принтовъ и давай ѣсци мядзьвѣдзя. Ѣвъ, ѣвъ, объѣвся, и самъ тамъ здохъ. Ср. Афан. II, 75, Мѣсто волка занимаетъ медвѣдь. Послѣ вечеринки медвѣдь убѣжалъ. О судѣ нѣтъ упоминанія, но прибавленъ эпизодъ о старой кошкѣ, прогнанной хозяевами, 5) Эпизодъ этотъ разсказывается и такъ. Вовкъ упився и собака упився. Вотъ, якъ тольки музыка зайгравъ на скрипку, вовкъ и говориць собаку: слухай, братъ: я ня уцерплю, запяю, бо дужа красиво йграюць! И запѣвъ. Госци вяседьные почули..... 6) Парсюкъ замѣняется барсюкомъ и барсукомъ.}} <section end="10"/> <section begin="11"/>{{ц|'''11. Дѣдъ да баба и вовкъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дѣдъ да баба, й была у ихъ унучка, сучка, семярко овецъ, и быкъ половецъ. Прочувъ объ етымъ вовкъ. Пришовъ ёнъ къ имъ подъ вокно, и запѣвъ свою пѣсню: «уву, уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ да бабка — унучка, сучка — семярко овецъ и быкъ половецъ!» Баба и кажа: дѣдка! хорошо пяе! нумъ, мы овечачку яму отдадимъ! Отдали вовку овечку. Ёнъ за гору, за гору, да й зъѣвъ овцу. На другій день подыходя изновъ подъ вокно; «Уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ и бабка — унучка, сучка — шестярко, овецъ да быкъ половецъ!» — Ай, дѣдка! якъ енъ хорошо пяе! Думъ, мы ще одну овечачку дадимъ! Дали вовку и другую овечку. Ёнъ за гору, за гору, да й зъѣвъ. На другій день приходя за третьтяй овечкой. Подыйшовъ подъ вокно и пяѐ: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — {{перанос-пачатак|п=со|к=ломяна}} <section end="11"/><noinclude></noinclude> hjh18418i8vg2rh2llego1ezgdyqmde 104 123381 285903 285709 2026-05-16T08:48:07Z Gleb Leo 2440 285903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="11"/>{{перанос-канец|п=со|к=ломяна}} хатка — у той хатцы дѣдъ и бабка — унучка, сучка — пятерко овецъ и быкъ половецъ!» — Дѣдка! якъ хорошо пяѐ! Нумо, дадимъ яму яще одну овечку! Дали и ще одну овцу, Вовкъ за гору, за гору, да й зъѣвъ. На другій день изновъ иде подъ вокно и пяе. свою пѣсню: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ и бабка — унучка, сучка — четверко овецъ и быкъ половецъ!» — Нумо, дѣдка, дадимъ яму ще одну овечачку: бачъ, хорошо пяе! Дали изновъ овцу. Вовкъ за гору, за гору, и зъѣвъ. Назаўтраго изновъ иде подъ вокно: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ да бабка — унучка, сучка — тройко овецъ и быкъ половецъ!» — Бачъ, дѣдка, якъ хорошо пяе! нумъ мы дадимъ яму ще овечачку! Дали вовку ще одну овечку. Ёнъ за гору, за гору, и зъѣвъ овцу. На другій день опять подыходя подъ вокно и пяе свою пѣсню: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ да бабка — унучка, сучка — двойко овецъ и быкъ половецъ!» Баба кажа: дѣдка! хорошо пяе! нумъ-тя ще одну овечку дадимъ! Дали ще одну. Вотъ, и тую зъѣвъ за горой. А назаўтраго изновъ иде, заводя свою пѣсню: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ и бабка — унучка, сучка — одна овечачка ды быкъ половецъ!» — Дѣдка, хорошо пяе! дадимо ўже и етую овечачку. Узяли и отдали послѣдняго овечку. На другій день приходя уже за воломъ: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдка да бабка — унучка, сучка, и быкъ половецъ!» Отдали яму ўже и вола. Вовкъ за гору, за гору, и зъѣвъ вола. И самъ изновъ иде подъ вокно: «уву! уву! уву! Подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдка да бабка — унучка, и сучка!» — Дѣдка, хорошо пяе! Нумъ-тя ще и сучку отдадим! Дали вовку и сучку. Енъ и тую зъѣвъ за горой. А на другій день зновъ приходя: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ и бабка, да унучка!» — Ну, што, дѣдъ? Нумъ, и ўнучку отдадим! Нечаго дѣлать: отдали и ўнучку. Вовкъ зъѣвъ унучку, а на другій день приходя и за бабой: «уву! уву! уву! подыйду подъ гору — на той горѣ — соломяна хатка — у той хатцы дѣдъ и бабка!» Ничего тутъ дѣдъ не подѣлавъ: отдавъ вовку и бабу; оставсь одинъ жить. {{Водступ|2|em}}''С. Переростъ, гом. у.'' <section end="11"/> <section begin="12"/>{{ц|'''12. Вовкъ дурень.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ одзинъ старикъ. И було у яго три сыны. Тоды тыя сыны не захоцѣли боли кормиць бацьки, уклали яму у торбу хлѣба ды сала кусокъ и выпихнули яго вонъ за порогъ. Ёнъ и пошовъ у свѣтъ. На дорози у ягоды й разулася нога. Знявъ енъ торбу и ставъ подбуваць. Бяжиць вовкъ, почувъ сало, ды кажець: дай мнѣ сала зьѣсь! А старикъ кажець: ахъ ты, католикъ <ref>Въ сѣнн. у. „католикъ“, въ гомельск. «полякъ» — бранныя слова</ref> ты! гэто жъ пятница — постъ! Скульля зьѣжъ! Вовкъ и побѣгъ. Пробѣгъ три пядзи — видзиць, ходзиць тамыцьки быранъ зъ ягненкымъ. «Быранъ, а быранъ! я абы цябе зьѣмъ, абы твойго ягненка!» Тоды быранъ кажець: нѣ, вовкъ, ня ѣжъ! Ты у мяне будзешъ за кума. Идзи ды сядзь на <section end="12"/><noinclude></noinclude> nw7la5b2ohmq2yz0zd7urb7vj0mksq8 104 123386 285714 2026-05-15T13:01:35Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «камни: я разбягусь, такъ табѣ ягненка у ротъ и ўкину! Вовкъ побѣгъ и сѣвъ на камни. А быранъ разбѣгся, ды якъ удариць вовка у морду рогами!.... Такъ енъ и завалився съ камня. А быранъ зъ ягяенкымъ уцякли. Прочхнувся вовкъ и заплакывъ: ци ня дурень я, вовкъ? ци н...» 285714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>камни: я разбягусь, такъ табѣ ягненка у ротъ и ўкину! Вовкъ побѣгъ и сѣвъ на камни. А быранъ разбѣгся, ды якъ удариць вовка у морду рогами!.... Такъ енъ и завалився съ камня. А быранъ зъ ягяенкымъ уцякли. Прочхнувся вовкъ и заплакывъ: ци ня дурень я, вовкъ? ци не католикъ я, вовкъ? Чаму я ў пятницу сала ня ѣвъ? Чаму я бырана гэтаго ня ѣвъ? Ну. цяперь пыбягу: кого ўстрѣну, того и зьѣмъ!.... Бяжиць вовкъ, ажъ видзиць — ходзюць гуси. Енъ тоды подбѣгъ къ имъ и кажець: гуси, гуси я одну зъ васъ зьѣмъ! Тоды гуси кажуць вовку: нѣ, вовкъ, ня ѣжъ ты насъ: ты у насъ будзешъ за кума! Идзи ды сядзь на ўзмежку; раскрый ротъ, мы табѣ сами у ротъ уляцимъ! Вовкъ пошовъ сѣвъ на узмежку, а гуси пыднялись и пыляцѣли оттуля. Уставъ тоды вовкъ и заплакывъ: ци ня дурень я, вовкъ? ци не католикъ я, вовкъ? Чаму я у пятницу сала ня ѣвъ? Чаму я бырана ня зьѣвъ? Чаму я гэтыхъ гусей ня ѣвъ? Ну цяперь пыбягу, кого сустрѣну, того и зьѣмъ! Бяжиць вовкъ, видзиць — ходзиць кобыла раскамарка изъ жырябенкымъ. «Кобыла, кобыла! я абы цябе зьѣмъ, абы твойго жырябенка!» — Нѣ, ня ѣжъ, вовкъ! Ты у мяне будзешъ за кума. Возьми пераличи у мяне ў хвосцѣ волосы: я сама къ табѣ у ротъ улѣзу! Вовкъ узявъ хвостъ у зубы, и ставъ пы волосу отличаць лапами. А кобыла якъ хлэсьнець вовку у бокъ копытами — ажъ енъ догоры перякулився! А кобыла съ жырябенкымъ и побѣгла. Прочхнувеь вовкъ послѣ гэтаго хмелю, уставъ. «Што за лихо? бокъ болиць!» Енъ глядзь — ребра нема! Тоды самъ сабѣ думыець: ци ня дурень я, вовкъ? ци не католикъ я, вовкъ? Чаму я у пятницу сала ня ѣвъ? Чаму бырана ня зьѣвъ? Чаму я гусей ня ѣвъ? Чаму я кобылы ня ѣвъ? Ну, цяперь пойду, кого сустрѣну, того и зьѣмъ! Бяжиць вовкъ, а на сустрѣчу идзець чаловѣкъ. Тоды вовкъ кажець: «я цябе, чаловѣкъ, зьѣмъ!» — Ну што-жъ робиць, ѣжъ сабѣ! Сядземъ у тутъ на пни, понюхаемъ табаки: я-жъ яе у послѣдній разъ бачу! — «Ну давай!» Сѣли яны: вовкъ на днымъ пни, чаловѣкъ на другимъ, и стали нюхыць табаку. Вотъ чаловѣкъ съ одныѐ руки даець вовку табаки, а другую руку заложивъ назадъ, и вынявъ зъ за пояса сякеру, ды якъ сѣканець по хвосту — такъ и отсѣкъ. Вовкъ побѣгъ, и ставъ звыриць. Звыривъ, звыривъ — якъ стали собиратца къ яму вовки: перво одзинъ, али другій, али третьцій Спужався чаловѣкъ и полѣзъ на сосонку. А вовки ўсё збираютца: одна стада, другая стада, третьцяя.... Ящо боли спужався чаловѣкъ, сядзиць, трясетца. Стали вовки становитца ли сосны одзинъ на другій, и такъ до самыя макушки, а кукса на самый верхъ. Тоды чаловѣкъ якъ стукнець пы соснѣ тыпоромъ — вовки ўси объ землю. Звалились ды й кажуць: ну, кому пы кому, а кукси два комы! И полѣзли опяць. Лѣзли, лѣзли, тэй узнова ударивъ тыпоромъ — яны звалилиси: ну, кому пы кому, а кукси два комы! И ўзнова полѣзли. И такъ яны валилиси разовъ зъ дзесяць. Ажъ ѣдзець тутъ сивянькій старичокъ, на сивянькимъ конику, и вязець булку хлѣба сивянькаго — якъ сонца! И давай раздаваць гэтый хлѣбушка вовкамъ: давъ одному, другому, третьцему. И пораздавъ гэтый хлѣбъ вовкамъ, а корнохвостому не давъ, кусочекъ покинувъ. Тоды гэтый корнохвостый вовкъ говориць сивянькому старичку: а гэто кому? — А гэто тому, што сядзиць на соснѣ! Ды й кажець тому чаловѣку: Злѣзай-ка доловъ! На̀ табѣ кусочакъ хлѣбца: вѣрно ты дужа ѣсь хочешъ! Тый чаловѣкъ злѣзъ доловъ и узявъ {{перанос-пачатак|п=тро|к=ху}}<noinclude></noinclude> 87ajol3xmmw05g3t263u419y8ozsfrl 104 123387 285715 2026-05-15T13:01:43Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «дзеля прылікі разоў колькі аптэкару Плаксу, ён пасьпешна з ім з разьвітаўся і выбег з аптэкі, апанаваны яшчэ вастрэйшым, чым раней, непакоем. {{Водступ|2|em}}Цяпер пацюпаў стары мудрагель у {{Абмылка|сеьскі|сельскі}} савет — ці ня ўдасца зачарэпнусць чаго з...» 285715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>дзеля прылікі разоў колькі аптэкару Плаксу, ён пасьпешна з ім з разьвітаўся і выбег з аптэкі, апанаваны яшчэ вастрэйшым, чым раней, непакоем. {{Водступ|2|em}}Цяпер пацюпаў стары мудрагель у {{Абмылка|сеьскі|сельскі}} савет — ці ня ўдасца зачарэпнусць чаго з мясцовае офіцыйнае крыніцы. У сельсавеце было пуста — сядзеў пры сваім стале адзін сакратар Цівунчык — маленькі дзядок, чалавек выразна пісьменнага выгляду, шашачны чампіён Сіўца і ваколіц. Галілей падышоў паціху да стала і стаў чакаць, пакуль Цівунчык скончыць сваю пісаніну. Дзядок вытрымаў належную паузу, потым адклаў пяро, прыгнуў галаву, каб лаўчэй было зірнуць паверх старых, на нітачцы, акуляраў і дабрадушна запытаў: {{Водступ|2|em}}— Пагуляць, дзядзька Ахрэм, ці маеце справу? {{Водступ|2|em}}Галілей старанна адкашляўся. {{Водступ|2|em}}— Кхе… кхе… Цікаўлюся вось на старасьці… Хацеў даведацца, што гэта ў нас пяпер робіцца ўсюды? Ага… які ў ім самы сэнс, у гэтым ува ўсім?… {{Водступ|2|em}}Дзядок перш зьдзіўлена вылупіў вочы, потым хацеў усьміхнуцца, але абдумаўся, і, замест гэтага, напусьціў па сябе дзелавы выгляд. {{Водступ|2|em}}— Пра гэта трэба запытаць старшыню… {{Водступ|2|em}}І рашуча ўзяўся зноў за пісаніну. {{Водступ|2|em}}Галілей астаўся чакаць старшыню. Моўчкі стаяў і глядзеў, як з прыстаркаватай зухаватасьцю бегае па паперы Цівунчыкава пяро. Па колькіх хвілінах Цівунчык, узварушаны сьціплай цярплівасьцю Галілея, рашыў завесьці з ім гутарку і, сумніўна паківаўшы галавой, працягнуў: {{Водступ|2|em}}— Мудроныя гэта штукі, дзядзька Ахрэм. Здаецца, паглядзеўшы, што там дужа такога ёсьць, тым часам — ого! {{Водступ|2|em}}Галілей далікатна пацьвердзіў: {{Водступ|2|em}}— Так-так… {{Водступ|2|em}}Хоць і ня ведаў добра, якія „штукі“ мае на ўвазе стары сакратар. А Цівунчыку відаць пайшло на гумор — ён вальготна адкінуўся на сьпінку крэсла і бяз відочнай прычыны, але жвава, апэтытна засьмяяўся. Потым хітра прыжмурыўся, паманіў пальцам да сябе Галілея і паказаў яму лічыльнік. {{Водступ|2|em}}— Умееце лічыць на іх, га? {{Водступ|2|em}}Галілей з далікатвасьці сказаў, што ня ўмее. {{Водступ|2|em}}— Ну, усё роўна. Вось… Як на вашу думку, колькі трэба часу, каб палічыць па адным усю суму, якая месьціцца на гэтых лічыльніках… га? {{Водступ|2|em}}Галілей адказаў з робленай павагаю: {{Водступ|2|em}}— Можа і з месяц будзеш лічыць… ага… Пэўна, што ня менш як месяц… {{Водступ|2|em}}Дзядок расьцьвіў трыумфальнаю ўсьмешкай. {{Водступ|2|em}}— Сорак лет. {{Водступ|2|em}}Галілею гэта ўпадабалася. Нельга сказаць, каб ён сур‘ёзна даў веры Цівунчыку, але самая думка аб магчымасьці такой<noinclude></noinclude> 5hq5eqsr5ccmq3ssavpg8d0fvlrvc96 104 123388 285716 2026-05-15T13:15:14Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=тро|к=ху}} хлѣбца. Тоды сивянькій старичокъ поѣхывъ, за имъ побѣгли и вовки, а чаловѣкъ потовъ у дворъ. Вотъ енъ пришовши, накормивъ гэтъгаъ хлѣбомъ дзяцей, самъ подъѣвъ, а хлѣба ўсё однаково, ўсе ня ўбываець. И бывъ гэтый человѣкъ дужол бѣ...» 285716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=тро|к=ху}} хлѣбца. Тоды сивянькій старичокъ поѣхывъ, за имъ побѣгли и вовки, а чаловѣкъ потовъ у дворъ. Вотъ енъ пришовши, накормивъ гэтъгаъ хлѣбомъ дзяцей, самъ подъѣвъ, а хлѣба ўсё однаково, ўсе ня ўбываець. И бывъ гэтый человѣкъ дужол бѣдный. Вотъ енъ потовъ къ быгатому сусѣду и кажець: «будземъ обѣдыць, твоя страва, а мой хлѣбъ!» — Вудземъ сабѣ. Идзѣ гзто ты такъ хлѣба набравъ?.... Сѣлиюоѣдыць. Ѣли, ѣли, а хлѣба усе ня ўбываець. Вотъ быгатый сусѣдъ и приставъ къ гэтому, бѣдному: идзѣ, ды идзѣ ты узявъ такого хлѣба? Тый яму ўсе и рызсказавъ. Зыхоцѣлось быгатому такого хлѣба. «Пойду и я сяду на сосну!» Пошивъ и сѣвъ на сосну. Стали собиратца вовки. Ажъ идзець сивянькій старичокъ на сивянькимъ конику и ставъ раздаваць вовкамъ сивянькій хлѣбъ. Усюгь давъ, а одном^/давъ. Тоды гэтый вовкъ кажець: а мнѣ? — А табѣ того, што на соснѣ сядзиць! достали того быгатаго и раздзерли. {{Водступ|2|em}}''Д. Новоселки, латыгов. вол., сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Подъ названіемъ: «Волкъ дурень» у Афан. (в. IV стр. 50) помѣщена сказка о волкѣ, откормившемъ старую собаку, и обманутомъ, затѣмъ, козломъ и свиньею. Гораздо больше сходства имѣетъ наша сказка съ нѣмецкою «Счастливый день волка» (Des Wolfes glücklicher Tag). Волку, лежавшему въ берлогѣ и не думавшему выходить въ тотъ день на промыселъ, лиса сказала, что сегодня для него счастливый день. Волкъ на основаніи этихъ словъ вышелъ. Первая встрѣча его была съ ворами, несшими сало. Увидѣвъ волка, воры бросили сало и убѣжали. Волкъ однакоже не ѣлъ сала, т. к. былъ натощакъ и боялся цѣлый день мучиться жаждой. Затѣмъ, онъ встрѣтился съ кобылой, съ свиньею, съ двумя козлами и съ стадомъ овецъ. Всѣ ему льстили и всѣ его жестоко обманывали. Въ довершеніе всего, возвратившись вечеромъ къ тому мѣсту, гдѣ было оставлено утромъ сало, онъ не нашолъ его: сало было утащено лисою. См. Чубинск. 125.}} {{ц|'''13 Свинья и вовкъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Была у мужучка свиньня, ни хвора, ни больна. Повадзилась яна у овесъ, ўси цвяточки позьядала, ўсю соломку поломала. Почуло свинное вухо, што сыто свинное брухо. Идзець свиньня домой, ажны ляжиць вовкъ пыдъ мяжой. Свиньня и патаецъ: хто тутъ ляжиць, отъ мяне не бяжиць? Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: я тутъ, вовкъ, ляжу, отъ цябе не бяжу. Свиньня молилася, просилася, на ўколянцы становилась ня ѣжъ мяне, вовкъ! Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: будець и табѣ, свиньня, конецъ! Свиньня яму отвѣчаець: я заутра ўрани приду, дванатцаць поросятъ привяду! Не ставъ вовкъ боли свиньни слухаць: якъ узявъ яѐ за шарсцинку, якъ ударивъ объ мяжинку! Зьѣвъ свинку и помянувъ усю яѐ родзинку. {{Водступ|2|em}}''С. Рясна, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Ср. Афан. IV, 53 и 115 z. Въ Ш в. 22 тоже произведеніе, въ редакціи Якушкина, съ съ присоединеніемъ разсказа о лисѣ и пѣтухѣ.}} {{ц|'''14. Собаки, кошка и мыши.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Жили ўмѣсци субаки и кошка. Поѣхали субаки у Вильню на судъ, а своѐ двораньскія паперы отдали пухуваць кошцы: «кошачка, ты заетаесься у доми хозяйкой;<noinclude></noinclude> cnanoatf7f5foh79zdmzp9sxfcx6yq6 285717 285716 2026-05-15T13:15:47Z Gabix 3485 285717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=тро|к=ху}} хлѣбца. Тоды сивянькій старичокъ поѣхывъ, за имъ побѣгли и вовки, а чаловѣкъ потовъ у дворъ. Вотъ енъ пришовши, накормивъ гэтъгаъ хлѣбомъ дзяцей, самъ подъѣвъ, а хлѣба ўсё однаково, ўсе ня ўбываець. И бывъ гэтый человѣкъ дужол бѣдный. Вотъ енъ потовъ къ быгатому сусѣду и кажець: «будземъ обѣдыць, твоя страва, а мой хлѣбъ!» — Вудземъ сабѣ. Идзѣ гзто ты такъ хлѣба набравъ?.... Сѣли обѣдыць. Ѣли, ѣли, а хлѣба усе ня ўбываець. Вотъ быгатый сусѣдъ и приставъ къ гэтому, бѣдному: идзѣ, ды идзѣ ты узявъ такого хлѣба? Тый яму ўсе и рызсказавъ. Зыхоцѣлось быгатому такого хлѣба. «Пойду и я сяду на сосну!» Пошивъ и сѣвъ на сосну. Стали собиратца вовки. Ажъ идзець сивянькій старичокъ на сивянькимъ конику и ставъ раздаваць вовкамъ сивянькій хлѣбъ. Усюгь давъ, а одном^/давъ. Тоды гэтый вовкъ кажець: а мнѣ? — А табѣ того, што на соснѣ сядзиць! достали того быгатаго и раздзерли. {{Водступ|2|em}}''Д. Новоселки, латыгов. вол., сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Подъ названіемъ: «Волкъ дурень» у Афан. (в. IV стр. 50) помѣщена сказка о волкѣ, откормившемъ старую собаку, и обманутомъ, затѣмъ, козломъ и свиньею. Гораздо больше сходства имѣетъ наша сказка съ нѣмецкою «Счастливый день волка» (Des Wolfes glücklicher Tag). Волку, лежавшему въ берлогѣ и не думавшему выходить въ тотъ день на промыселъ, лиса сказала, что сегодня для него счастливый день. Волкъ на основаніи этихъ словъ вышелъ. Первая встрѣча его была съ ворами, несшими сало. Увидѣвъ волка, воры бросили сало и убѣжали. Волкъ однакоже не ѣлъ сала, т. к. былъ натощакъ и боялся цѣлый день мучиться жаждой. Затѣмъ, онъ встрѣтился съ кобылой, съ свиньею, съ двумя козлами и съ стадомъ овецъ. Всѣ ему льстили и всѣ его жестоко обманывали. Въ довершеніе всего, возвратившись вечеромъ къ тому мѣсту, гдѣ было оставлено утромъ сало, онъ не нашолъ его: сало было утащено лисою. См. Чубинск. 125.}} {{ц|'''13 Свинья и вовкъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Была у мужучка свиньня, ни хвора, ни больна. Повадзилась яна у овесъ, ўси цвяточки позьядала, ўсю соломку поломала. Почуло свинное вухо, што сыто свинное брухо. Идзець свиньня домой, ажны ляжиць вовкъ пыдъ мяжой. Свиньня и патаецъ: хто тутъ ляжиць, отъ мяне не бяжиць? Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: я тутъ, вовкъ, ляжу, отъ цябе не бяжу. Свиньня молилася, просилася, на ўколянцы становилась ня ѣжъ мяне, вовкъ! Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: будець и табѣ, свиньня, конецъ! Свиньня яму отвѣчаець: я заутра ўрани приду, дванатцаць поросятъ привяду! Не ставъ вовкъ боли свиньни слухаць: якъ узявъ яѐ за шарсцинку, якъ ударивъ объ мяжинку! Зьѣвъ свинку и помянувъ усю яѐ родзинку. {{Водступ|2|em}}''С. Рясна, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Ср. Афан. IV, 53 и 115 z. Въ Ш в. 22 тоже произведеніе, въ редакціи Якушкина, съ съ присоединеніемъ разсказа о лисѣ и пѣтухѣ.}} {{ц|'''14. Собаки, кошка и мыши.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Жили ўмѣсци субаки и кошка. Поѣхали субаки у Вильню на судъ, а своѐ двораньскія паперы отдали пухуваць кошцы: «кошачка, ты заетаесься у доми хозяйкой;<noinclude></noinclude> kv2960aedapemj1x3uucszktt02qdnk 285718 285717 2026-05-15T13:19:15Z Gabix 3485 285718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=тро|к=ху}} хлѣбца. Тоды сивянькій старичокъ поѣхывъ, за имъ побѣгли и вовки, а чаловѣкъ потовъ у дворъ. Вотъ енъ пришовши, накормивъ гэтъгаъ хлѣбомъ дзяцей, самъ подъѣвъ, а хлѣба ўсё однаково, ўсе ня ўбываець. И бывъ гэтый человѣкъ дужол бѣдный. Вотъ енъ потовъ къ быгатому сусѣду и кажець: «будземъ обѣдыць, твоя страва, а мой хлѣбъ!» — Вудземъ сабѣ. Идзѣ гзто ты такъ хлѣба набравъ?.... Сѣли обѣдыць. Ѣли, ѣли, а хлѣба усе ня ўбываець. Вотъ быгатый сусѣдъ и приставъ къ гэтому, бѣдному: идзѣ, ды идзѣ ты узявъ такого хлѣба? Тый яму ўсе и рызсказавъ. Зыхоцѣлось быгатому такого хлѣба. «Пойду и я сяду на сосну!» Пошивъ и сѣвъ на сосну. Стали собиратца вовки. Ажъ идзець сивянькій старичокъ на сивянькимъ конику и ставъ раздаваць вовкамъ сивянькій хлѣбъ. Усимъ давъ, а одному не давъ. Тоды гэтый вовкъ кажець: а мнѣ? — А табѣ того, што на соснѣ сядзиць! Полѣзли тоды вовки на сосну, достали того быгатаго и раздзерли. {{Водступ|2|em}}''Д. Новоселки, латыгов. вол., сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Подъ названіемъ: «Волкъ дурень» у Афан. (в. IV стр. 50) помѣщена сказка о волкѣ, откормившемъ старую собаку, и обманутомъ, затѣмъ, козломъ и свиньею. Гораздо больше сходства имѣетъ наша сказка съ нѣмецкою «Счастливый день волка» (Des Wolfes glücklicher Tag). Волку, лежавшему въ берлогѣ и не думавшему выходить въ тотъ день на промыселъ, лиса сказала, что сегодня для него счастливый день. Волкъ на основаніи этихъ словъ вышелъ. Первая встрѣча его была съ ворами, несшими сало. Увидѣвъ волка, воры бросили сало и убѣжали. Волкъ однакоже не ѣлъ сала, т. к. былъ натощакъ и боялся цѣлый день мучиться жаждой. Затѣмъ, онъ встрѣтился съ кобылой, съ свиньею, съ двумя козлами и съ стадомъ овецъ. Всѣ ему льстили и всѣ его жестоко обманывали. Въ довершеніе всего, возвратившись вечеромъ къ тому мѣсту, гдѣ было оставлено утромъ сало, онъ не нашолъ его: сало было утащено лисою. См. Чубинск. 125.}} {{ц|'''13 Свинья и вовкъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Была у мужучка свиньня, ни хвора, ни больна. Повадзилась яна у овесъ, ўси цвяточки позьядала, ўсю соломку поломала. Почуло свинное вухо, што сыто свинное брухо. Идзець свиньня домой, ажны ляжиць вовкъ пыдъ мяжой. Свиньня и патаецъ: хто тутъ ляжиць, отъ мяне не бяжиць? Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: я тутъ, вовкъ, ляжу, отъ цябе не бяжу. Свиньня молилася, просилася, на ўколянцы становилась ня ѣжъ мяне, вовкъ! Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: будець и табѣ, свиньня, конецъ! Свиньня яму отвѣчаець: я заутра ўрани приду, дванатцаць поросятъ привяду! Не ставъ вовкъ боли свиньни слухаць: якъ узявъ яѐ за шарсцинку, якъ ударивъ объ мяжинку! Зьѣвъ свинку и помянувъ усю яѐ родзинку. {{Водступ|2|em}}''С. Рясна, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Ср. Афан. IV, 53 и 115 z. Въ Ш в. 22 тоже произведеніе, въ редакціи Якушкина, съ съ присоединеніемъ разсказа о лисѣ и пѣтухѣ.}} {{ц|'''14. Собаки, кошка и мыши.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Жили ўмѣсци субаки и кошка. Поѣхали субаки у Вильню на судъ, а своѐ двораньскія паперы отдали пухуваць кошцы: «кошачка, ты заетаесься у доми хозяйкой;<noinclude></noinclude> 7iq6ehcgov59wcfjek05x2t82mda0p4 285908 285718 2026-05-16T08:50:17Z Gleb Leo 2440 285908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="12"/>{{перанос-канец|п=тро|к=ху}} хлѣбца. Тоды сивянькій старичокъ поѣхывъ, за имъ побѣгли и вовки, а чаловѣкъ потовъ у дворъ. Вотъ енъ пришовши, накормивъ гэтъгаъ хлѣбомъ дзяцей, самъ подъѣвъ, а хлѣба ўсё однаково, ўсе ня ўбываець. И бывъ гэтый человѣкъ дужол бѣдный. Вотъ енъ потовъ къ быгатому сусѣду и кажець: «будземъ обѣдыць, твоя страва, а мой хлѣбъ!» — Вудземъ сабѣ. Идзѣ гзто ты такъ хлѣба набравъ?.... Сѣли обѣдыць. Ѣли, ѣли, а хлѣба усе ня ўбываець. Вотъ быгатый сусѣдъ и приставъ къ гэтому, бѣдному: идзѣ, ды идзѣ ты узявъ такого хлѣба? Тый яму ўсе и рызсказавъ. Зыхоцѣлось быгатому такого хлѣба. «Пойду и я сяду на сосну!» Пошивъ и сѣвъ на сосну. Стали собиратца вовки. Ажъ идзець сивянькій старичокъ на сивянькимъ конику и ставъ раздаваць вовкамъ сивянькій хлѣбъ. Усимъ давъ, а одному не давъ. Тоды гэтый вовкъ кажець: а мнѣ? — А табѣ того, што на соснѣ сядзиць! Полѣзли тоды вовки на сосну, достали того быгатаго и раздзерли. {{Водступ|2|em}}''Д. Новоселки, латыгов. вол., сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Подъ названіемъ: «Волкъ дурень» у Афан. (в. IV стр. 50) помѣщена сказка о волкѣ, откормившемъ старую собаку, и обманутомъ, затѣмъ, козломъ и свиньею. Гораздо больше сходства имѣетъ наша сказка съ нѣмецкою «Счастливый день волка» (Des Wolfes glücklicher Tag). Волку, лежавшему въ берлогѣ и не думавшему выходить въ тотъ день на промыселъ, лиса сказала, что сегодня для него счастливый день. Волкъ на основаніи этихъ словъ вышелъ. Первая встрѣча его была съ ворами, несшими сало. Увидѣвъ волка, воры бросили сало и убѣжали. Волкъ однакоже не ѣлъ сала, т. к. былъ натощакъ и боялся цѣлый день мучиться жаждой. Затѣмъ, онъ встрѣтился съ кобылой, съ свиньею, съ двумя козлами и съ стадомъ овецъ. Всѣ ему льстили и всѣ его жестоко обманывали. Въ довершеніе всего, возвратившись вечеромъ къ тому мѣсту, гдѣ было оставлено утромъ сало, онъ не нашолъ его: сало было утащено лисою. См. Чубинск. 125.}} <section end="12"/> <section begin="13"/>{{ц|'''13 Свинья и вовкъ.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Была у мужучка свиньня, ни хвора, ни больна. Повадзилась яна у овесъ, ўси цвяточки позьядала, ўсю соломку поломала. Почуло свинное вухо, што сыто свинное брухо. Идзець свиньня домой, ажны ляжиць вовкъ пыдъ мяжой. Свиньня и патаецъ: хто тутъ ляжиць, отъ мяне не бяжиць? Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: я тутъ, вовкъ, ляжу, отъ цябе не бяжу. Свиньня молилася, просилася, на ўколянцы становилась ня ѣжъ мяне, вовкъ! Вовкъ свиньнѣ отвѣчаець: будець и табѣ, свиньня, конецъ! Свиньня яму отвѣчаець: я заутра ўрани приду, дванатцаць поросятъ привяду! Не ставъ вовкъ боли свиньни слухаць: якъ узявъ яѐ за шарсцинку, якъ ударивъ объ мяжинку! Зьѣвъ свинку и помянувъ усю яѐ родзинку. {{Водступ|2|em}}''С. Рясна, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Ср. Афан. IV, 53 и 115 z. Въ Ш в. 22 тоже произведеніе, въ редакціи Якушкина, съ съ присоединеніемъ разсказа о лисѣ и пѣтухѣ.}} <section end="13"/> <section begin="14"/>{{ц|'''14. Собаки, кошка и мыши.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Жили ўмѣсци субаки и кошка. Поѣхали субаки у Вильню на судъ, а своѐ двораньскія паперы отдали пухуваць кошцы: «кошачка, ты заетаесься у доми хозяйкой; <section end="14"/><noinclude></noinclude> 0xs0d6zlnt9usftpwi1vbn0efumctzl 104 123389 285720 2026-05-15T13:38:53Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «пухувай наши паперы!» — Добро, кажець кошка: схуваю! Субаки отъѣхали, а кошка стала пераглядаць паперы. Видзиць — сусимъ яны сырыя, ажны позаплѣснѣли. Яна и положила ихъ перасушыць на ко́минъ. Дзѣ ўзялися мыши — и погрызли тыя паперы. Пріѣхали субаки зъ...» 285720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>пухувай наши паперы!» — Добро, кажець кошка: схуваю! Субаки отъѣхали, а кошка стала пераглядаць паперы. Видзиць — сусимъ яны сырыя, ажны позаплѣснѣли. Яна и положила ихъ перасушыць на ко́минъ. Дзѣ ўзялися мыши — и погрызли тыя паперы. Пріѣхали субаки зъ Вильни — нема паперъ: пропали двораньскія правы!.... Съ тыхъ-само поръ субаки ня любюць кошакъ, а кошки мышей. {{Водступ|2|em}}''О. Пустыжи, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Собачій паспортъ Драг. 197.}} {{ц|'''15. Быкъ, парсюкъ, козелъ, гусакъ, и пятухъ.'''|памер=120%}} {{ц|''Зимовье звѣрей.''}} {{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дзѣдъ изъ бабой, и бывъ у ихъ одзинъ сынъ-Иванька. Вотъ баба померла. А сынъ выросъ; и задумавъ енъ жанитца, и говориць: «тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, бычка зарѣжъ!» — Сынокъ, сынокъ, —побѣгъ у лѣсъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, парсючка заби!» — Сынокъ, сынокъ, — парсюкъ лычъ задравъ, и у лѣсъ убѣжавъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, козла зарѣжъ!» — Сынокъ, сынокъ — козелъ задравъ хвостъ, и у лѣсъ утекъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, гусучка зарѣжъ!» — Сынокъ, сынокъ — гусачокъ поляцѣвъ у лясокъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, пятушка зарѣжъ! — Ну цыцъ, сынокъ, пятухъ па куросадни сядзиць. Пойду, зарѣжу, и справлю табѣ, сынокъ, вясельля! Тольки надо ложъ найстриць!.... Найстривъ дзѣдъ ножъ и полѣзъ пятуха рѣзать. Пятухъ якъ увидзѣвъ дзѣ да изъ но́жомь, — спужався: поднявся на крыльлихъ и ў лѣсъ поляцѣвъ. Дзѣдъ и говориць сыну: бѣда, сынулька! — «Бѣда, татулька! Што-жъ намъ дзѣлаць, татулька?» — А што-жъ, сынулька: будземъ узнова скоцинку наживаць, будземъ узнова дзѣвочакъ выглядаць!.... {{Водступ|2|em}}А быкъ, парсюкъ, козелъ, гусакъ и пятухъ собрамси ўкучу и пошли ходзиць по лясу, шукаць сабѣ яды. Ходзили яны, ходзили, настала ужо восень, стало сцидзено. ¹) Вотъ быкъ и говориць: «будземъ хату ставиць, ды будземъ запасоватца къ зимѣ зъ ядой!» Парсюкъ говориць: я ня буду хату дзѣлаць: выкопаю я сабѣ ямку, наношу туды моху, назапасаю яблокъ, жулудовъ, добра и буду тамъ зимуваць. — «А ты козелъ?» — А я буду по лѣси ходзиць, кору глыдаць; а ноччу залѣзу у дуплё, мнѣ и ладно будзець!..., — «А ты, гусакъ?» — А у мяне перья цеплое, я дзюбку у яго схуваю: и такъ перазимую. — «А ты, пятухъ?» — А мнѣ мѣста намного треба, я й подъ длиной перазимую... ²) Вотъ и приходзитца одному быку строиць хату. Нечаго дзѣлаць: нацягавъ енъ лѣсу, посклавъ ''ихъ'' якъ-бы й хату, нацягавъ чащи, обклавъ ёй хату, и живець сабѣ. Вотъ настали лютэе морозы. Тоды парсюкъ и говориць: пойдутка къ быку проситца, кабъ пусцивъ перазимуваць. Приходзиць къ быку: быкъ, быкъ, пусци мяне ў хату! — «Ня пущу: ты у мохъ закопаесься, табѣ и такъ цёдло!» —Ну, дыкъ я возьму, поддзѣну лычъ подъ низъ, и хату обярну, ще й цябѐ {{перанос-пачатак|п=задав|к=лю}}<noinclude></noinclude> oqe6uxm9nd47tpefc4p8bvw11hano5w 285913 285720 2026-05-16T08:57:59Z Gleb Leo 2440 285913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="14"/>пухувай наши паперы!» — Добро, кажець кошка: схуваю! Субаки отъѣхали, а кошка стала пераглядаць паперы. Видзиць — сусимъ яны сырыя, ажны позаплѣснѣли. Яна и положила ихъ перасушыць на ко́минъ. Дзѣ ўзялися мыши — и погрызли тыя паперы. Пріѣхали субаки зъ Вильни — нема паперъ: пропали двораньскія правы!.... Съ тыхъ-само поръ субаки ня любюць кошакъ, а кошки мышей. {{Водступ|2|em}}''О. Пустыжи, сѣнн. у.'' {{smaller|{{Водступ|2|em}}Собачій паспортъ Драг. 197.}} <section end="14"/> <section begin="15"/>{{ц|'''15. Быкъ, парсюкъ, козелъ, гусакъ, и пятухъ.'''|памер=120%}} {{ц|''Зимовье звѣрей.''}} {{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дзѣдъ изъ бабой, и бывъ у ихъ одзинъ сынъ-Иванька. Вотъ баба померла. А сынъ выросъ; и задумавъ енъ жанитца, и говориць: «тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, бычка зарѣжъ!» — Сынокъ, сынокъ, —побѣгъ у лѣсъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, парсючка заби!» — Сынокъ, сынокъ, — парсюкъ лычъ задравъ, и у лѣсъ убѣжавъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, козла зарѣжъ!» — Сынокъ, сынокъ — козелъ задравъ хвостъ, и у лѣсъ утекъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, гусучка зарѣжъ!» — Сынокъ, сынокъ — гусачокъ поляцѣвъ у лясокъ. — «Тата, тата, жани мяне!» — Сынокъ, сынокъ, мяса нема! — «Тата, тата, пятушка зарѣжъ! — Ну цыцъ, сынокъ, пятухъ па куросадни сядзиць. Пойду, зарѣжу, и справлю табѣ, сынокъ, вясельля! Тольки надо ложъ найстриць!.... Найстривъ дзѣдъ ножъ и полѣзъ пятуха рѣзать. Пятухъ якъ увидзѣвъ дзѣ да изъ но́жомь, — спужався: поднявся на крыльлихъ и ў лѣсъ поляцѣвъ. Дзѣдъ и говориць сыну: бѣда, сынулька! — «Бѣда, татулька! Што-жъ намъ дзѣлаць, татулька?» — А што-жъ, сынулька: будземъ узнова скоцинку наживаць, будземъ узнова дзѣвочакъ выглядаць!.... {{Водступ|2|em}}А быкъ, парсюкъ, козелъ, гусакъ и пятухъ собрамси ўкучу и пошли ходзиць по лясу, шукаць сабѣ яды. Ходзили яны, ходзили, настала ужо восень, стало сцидзено. ¹) Вотъ быкъ и говориць: «будземъ хату ставиць, ды будземъ запасоватца къ зимѣ зъ ядой!» Парсюкъ говориць: я ня буду хату дзѣлаць: выкопаю я сабѣ ямку, наношу туды моху, назапасаю яблокъ, жулудовъ, добра и буду тамъ зимуваць. — «А ты козелъ?» — А я буду по лѣси ходзиць, кору глыдаць; а ноччу залѣзу у дуплё, мнѣ и ладно будзець!..., — «А ты, гусакъ?» — А у мяне перья цеплое, я дзюбку у яго схуваю: и такъ перазимую. — «А ты, пятухъ?» — А мнѣ мѣста намного треба, я й подъ длиной перазимую... ²) Вотъ и приходзитца одному быку строиць хату. Нечаго дзѣлаць: нацягавъ енъ лѣсу, посклавъ ''ихъ'' якъ-бы й хату, нацягавъ чащи, обклавъ ёй хату, и живець сабѣ. Вотъ настали лютэе морозы. Тоды парсюкъ и говориць: пойдутка къ быку проситца, кабъ пусцивъ перазимуваць. Приходзиць къ быку: быкъ, быкъ, пусци мяне ў хату! — «Ня пущу: ты у мохъ закопаесься, табѣ и такъ цёдло!» —Ну, дыкъ я возьму, поддзѣну лычъ подъ низъ, и хату обярну, ще й цябѐ {{перанос-пачатак|п=задав|к=лю}} <section end="15"/><noinclude></noinclude> aiueh5vuiby97dgl717oy8d7yqabvbb 104 123390 285721 2026-05-15T13:46:04Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «А ну, — кажа, — так тваю, ды гэтак тваю… Злазь! — крычыць. На рысаках, — кажа, — кожны дурань панам едзе. А вось паспрабуй на клячы… — І раптам схваціў за цуглі.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' За цуглі?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Але! Як рвануць гэта мае р...» 285721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude>А ну, — кажа, — так тваю, ды гэтак тваю… Злазь! — крычыць. На рысаках, — кажа, — кожны дурань панам едзе. А вось паспрабуй на клячы… — І раптам схваціў за цуглі.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' За цуглі?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Але! Як рвануць гэта мае рысакі, як панясуць, то толькі пыл слупам…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Ганчарава.''' А ля Кудравай Рошчы, як засыплюць з кулямётаў, з гармат…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' З гармат? У іх ёсьць гарматы?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Не, не, гэта ёй здалося…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' А-а-а! ('''''Пауза'''''). Ну і нам-бы было, каб сваячасова не папярэдзілі!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Ганчарава.''' У пана Чайкоўскага добра працуе разьведка…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Ну, а як-жа, як у добрага палкаводца… ('''''Пауза'''''), Авадзень з маім чалавекам за адным сталом самагонку п‘юць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Панове! А што, каб зараз сюды прышоў Авадзень?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы''' ('''''разам'''''). Што-о-о???</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Аднойчы так было: заходзіць гэта Авадзень са сваёю сьвітаю да пана Змудзінскага… Ну, вядома, пан {{перанос пачатак|Змудзін|скі}}<noinclude></noinclude> 2gxjczy6t3utbkhf8kzlnpkzmd0fhho 104 123391 285722 2026-05-15T13:53:30Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Змудзін|скі}} далікатны чалавек… ('''''Пауза'''''). Наставіў гэта ён на стол віна рознага, закусак і пачалі піць… Выпілі гэта яны па адным! па другім келіху… ('''''Пауза'''''). І далей пілі і елі, елі і пілі… Потым устаў Авадзень, дык кажа…</br> {{водст...» 285722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude>{{перанос канец|Змудзін|скі}} далікатны чалавек… ('''''Пауза'''''). Наставіў гэта ён на стол віна рознага, закусак і пачалі піць… Выпілі гэта яны па адным! па другім келіху… ('''''Пауза'''''). І далей пілі і елі, елі і пілі… Потым устаў Авадзень, дык кажа…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Што ён кажа?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' „Дзякуй“.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Далікатны чалавек…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Далікатство!? ('''''Пауза''''') Сярод, кажа, вас Авадзень… ('''''Пауза'''''). Тады ўсе, хто куды…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі.''' А Авадзень?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Авадзень застаўся есьці… Еў, еў, еў, ледзь ня трэсьне, а есьць, вядома галодны, як воўк…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' А далей?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Пры кабетах неяк няёмка…</br> ('''''Нешта шэпча, рогат''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Што далей?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Узяў парку рысакоў, некалькі кароў, сьвіней…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Уй, цікава… ('''''Пауза'''''). А пані не крануў?</br> {{водступ|-2.5|em}}''' 26<noinclude></noinclude> dn4ptm8j6x5n21vtrkqwjn6ma7lahnc 285723 285722 2026-05-15T13:53:51Z RAleh111 4658 285723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude>{{перанос канец|Змудзін|скі}} далікатны чалавек… ('''''Пауза'''''). Наставіў гэта ён на стол віна рознага, закусак і пачалі піць… Выпілі гэта яны па адным! па другім келіху… ('''''Пауза'''''). І далей пілі і елі, елі і пілі… Потым устаў Авадзень, дык кажа…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Што ён кажа?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' „Дзякуй“.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Далікатны чалавек…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Далікатство!? ('''''Пауза''''') Сярод, кажа, вас Авадзень… ('''''Пауза'''''). Тады ўсе, хто куды…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі.''' А Авадзень?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Авадзень застаўся есьці… Еў, еў, еў, ледзь ня трэсьне, а есьць, вядома галодны, як воўк…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' А далей?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Пры кабетах неяк няёмка…</br> ('''''Нешта шэпча, рогат''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Што далей?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Узяў парку рысакоў, некалькі кароў, сьвіней…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Уй, цікава… ('''''Пауза'''''). А пані не крануў?</br><noinclude></noinclude> 9sj4a4hwgokyztbjie9tgb7dvoqfs6k 104 123392 285724 2026-05-15T14:00:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Не-е. Старая ўжо… ('''''сьмех'''''). Ну мы засядзеліся, час дадому… Бывайце…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Усяго добрага!</br> {{водступ|1.5|em}}— Давідзэньне!</br> {{водступ|1.5|em}}— Не пападайцеся ў другі раз да Авадня!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''...» 285724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Не-е. Старая ўжо… ('''''сьмех'''''). Ну мы засядзеліся, час дадому… Бывайце…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Усяго добрага!</br> {{водступ|1.5|em}}— Давідзэньне!</br> {{водступ|1.5|em}}— Не пападайцеся ў другі раз да Авадня!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Ой, як мне хацелася-б папасьціся да яго!.. ('''''выйшлі''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Фацэт! Чаго добрага, яшчэ зноў дзе-небудзь пападзецца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Каця''' ('''''уваходзячы'''''). Пан Гжэзінскі прасіў перадаць вам ліст.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі.''' Орыгінальнічае, пан Гжэзінскі ('''''Разрывае, голасна чытае''''') „Дзякую, пане Чапскі, за прыём. Аснавацельна падзаправіўся. Коні-ж не пасьпелі адпачыць, прышлося замяніць на вашых гнедых рысакоў. У палкоўніка Чайкоўскага мае хлопцы гэтым часам узялі крыху патронаў. Яшчэ сустрэнемся. Барацьба толькі пачынаецца… {{разьбіўка|Авадзень}}“.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Авадзень??? Злавіць… Злавіць… ('''''Трывога, стральба'''''). Жыўцом увабраць!..</br><noinclude></noinclude> nkjzkt861xaajwkj6ejquu3416jjty3 285727 285724 2026-05-15T14:11:55Z RAleh111 4658 285727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Не-е. Старая ўжо… ('''''сьмех'''''). Ну мы засядзеліся, час дадому… Бывайце…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Усяго добрага!</br> {{водступ|1.5|em}}— Давідзэньне!</br> {{водступ|1.5|em}}— Не пападайцеся ў другі раз да Авадня!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Юзэфа.''' Ой, як мне хацелася-б папасьціся да яго!.. ('''''выйшлі''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Фацэт! Чаго добрага, яшчэ зноў дзе-небудзь пападзецца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Каця''' ('''''уваходзячы'''''). Пан Гжэзінскі прасіў перадаць вам ліст.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чапскі.''' Орыгінальнічае, пан Гжэзінскі ('''''Разрывае, голасна чытае''''') „Дзякую, пане Чапскі, за прыём. Аснавацельна падзаправіўся. Коні-ж не пасьпелі адпачыць, прышлося замяніць на вашых гнедых рысакоў. У палкоўніка Чайкоўскага мае хлопцы гэтым часам узялі крыху патронаў. Яшчэ сустрэнемся. Барацьба толькі пачынаецца… {{разьбіўка|Авадзень}}“.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Авадзень??? Злавіць… Злавіць… ('''''Трывога, стральба'''''). Жыўцом увабраць!.. </div><noinclude></noinclude> 4g2vutk2oxp8gxeww1azdkklw6pfo5j 104 123393 285725 2026-05-15T14:08:05Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}{{larger|'''IV {{разьбіўка|ЗЬВЯНО}}}} {{АРЦ|{{водступ|-2.5|em}}{{fine|Гушчар лесу Кудравая Рошча. Сьвітаньне. Партызаны сьпяць упавалку. Дзе-ні-дзе чутно пасьвістваньне, пахрапваньне людзей, фырканьне коняй. Недалёка з правага боку, каля разьвесістага дуб...» 285725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}{{larger|'''IV {{разьбіўка|ЗЬВЯНО}}}} {{АРЦ|{{водступ|-2.5|em}}{{fine|Гушчар лесу Кудравая Рошча. Сьвітаньне. Партызаны сьпяць упавалку. Дзе-ні-дзе чутно пасьвістваньне, пахрапваньне людзей, фырканьне коняй. Недалёка з правага боку, каля разьвесістага дуба, стаіць вартавы, дзед Мікіта, дрэмле. Каля вогнішча сядзіць Шустры, падкладвае галавешкі і ціха напявае.}}}} {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Перапоўніліся гушчары-лясы нездаволенымі. Ішлі ў лес, іх многа ішло, тысячы ішлі сялянскіх сьвітак. Маўчаць сілы не хапала. Гаманілі, гаманілі часам поўным голасам, тады рэха далёка разнасілася. Другую ноч, хлопцы напагатове. Хто сьпіць, а хто і вокам не зьвядзе. Комсамолец, Васька Шустры, ніяк ня можа заснуць, ня сьпіцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ты, Вася, што ня сьпіш?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ня сьпіцца нешта, дзеду. Ды як ты засьнеш, калі ўвесь час з нажом стаяць над горлам… Часамі брат твой вораг… Каму ня верыш, ён лепшы чалавек, твой сябра…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ты ўсё адносна правахатура? ('''''Пауза'''''). Ды ты кладзіся, кладзіся… а я пайду… Быць ня можа, неяк-жа ўбярэм!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ну добра. ('''''Пауза'''''). Толькі ты, дзед Мікіта, не засьні…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта''' ('''''ідучы'''''). Што ты, што ты…</br><noinclude></noinclude> 7i43r2fus3ijtfutrr77n2ms3uasdzt 285726 285725 2026-05-15T14:11:26Z RAleh111 4658 285726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{larger|'''IV {{разьбіўка|ЗЬВЯНО}}}} {{АРЦ|{{fine|Гушчар лесу Кудравая Рошча. Сьвітаньне. Партызаны сьпяць упавалку. Дзе-ні-дзе чутно пасьвістваньне, пахрапваньне людзей, фырканьне коняй. Недалёка з правага боку, каля разьвесістага дуба, стаіць вартавы, дзед Мікіта, дрэмле. Каля вогнішча сядзіць Шустры, падкладвае галавешкі і ціха напявае.}}}} <div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Перапоўніліся гушчары-лясы нездаволенымі. Ішлі ў лес, іх многа ішло, тысячы ішлі сялянскіх сьвітак. Маўчаць сілы не хапала. Гаманілі, гаманілі часам поўным голасам, тады рэха далёка разнасілася. Другую ноч, хлопцы напагатове. Хто сьпіць, а хто і вокам не зьвядзе. Комсамолец, Васька Шустры, ніяк ня можа заснуць, ня сьпіцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ты, Вася, што ня сьпіш?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ня сьпіцца нешта, дзеду. Ды як ты засьнеш, калі ўвесь час з нажом стаяць над горлам… Часамі брат твой вораг… Каму ня верыш, ён лепшы чалавек, твой сябра…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ты ўсё адносна правахатура? ('''''Пауза'''''). Ды ты кладзіся, кладзіся… а я пайду… Быць ня можа, неяк-жа ўбярэм!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ну добра. ('''''Пауза'''''). Толькі ты, дзед Мікіта, не засьні…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта''' ('''''ідучы'''''). Што ты, што ты…</br><noinclude></noinclude> mr24vvgxnjiia0pp1135y5ffr56up7a 104 123394 285730 2026-05-15T14:24:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Стась''' ('''''прабягае з пугаю ў руках'''''). Куды красуля! Ку-у-ды! ('''''Пауза'''''). Гм… Дзе-ж іх знайсьці, таварышоў гэтых… ('''''Пауза'''''). Такі знайду… ('''''Садзіцца і падбірае на дудачцы „Інтэрнацыянал“'''''). Не-е, трэба ўсё-ж шукаць. ('''''Пауза'''''). А...» 285730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась''' ('''''прабягае з пугаю ў руках'''''). Куды красуля! Ку-у-ды! ('''''Пауза'''''). Гм… Дзе-ж іх знайсьці, таварышоў гэтых… ('''''Пауза'''''). Такі знайду… ('''''Садзіцца і падбірае на дудачцы „Інтэрнацыянал“'''''). Не-е, трэба ўсё-ж шукаць. ('''''Пауза'''''). Або-о… Дзед Мікіта! Дзеду! Хіба на варце сьплюць? Э-эх, усё жыцьцё, вось так, стоячы, дрэмлюць… Дзядуля-я!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Хто? Стой ні з месца! Рукі ўверх!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Ог-жа не падніму, бо вы ня пан, а таварыш. ('''''Пауза'''''). Таварышоў я не баюся.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ах ты, лайдачына! Хіба так можна!.. Гэта-ж я мог цябе застрэліць!.. ('''''Пауза'''''). Ды ты сядай ўнучак…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Няма часу. Я па сур‘ёзнай справе. ('''''Пауза'''''). Дзе ў вас тут самы галоўны начальнік?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ды вунь, каля вогнішча дрэмле.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Э-эх, вы, хіба час цяпер драмаць. ('''''Пауза'''''). Мне да яго…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Не-е! Ня пушчу! А можа ты разьведка, ці правахатур які… Не, не! Васька ўсю ноч ня спаў…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Пусьці! ('''''Пабег''''').</br><noinclude></noinclude> m0un8jkgyl86ljqe724paag5lw3chc4 104 123395 285731 2026-05-15T17:04:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Т-ты гэта што! А бадай на цябе…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась''' ('''''будзіць''''') Васька! Васіль! Ва-а-сіль!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ну-у?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' От што: пан Чапскі забараніў мне гнаць худобу ў Кудравую Рошчу… Ня йна...» 285731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Т-ты гэта што! А бадай на цябе…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась''' ('''''будзіць''''') Васька! Васіль! Ва-а-сіль!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ну-у?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' От што: пан Чапскі забараніў мне гнаць худобу ў Кудравую Рошчу… Ня йначай мае злы намер…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Кажаш, забараніў?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Забараніў.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' А чаму?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Чаму?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Але.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' ('''''падумаўшы'''''). А хіба я ведаю… Ты-ж камандзір, павінен ведаць… ('''''Пауза'''''). А вось ліст ад Каці, маеш…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Дзякую.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Учора ў Слабадзе быў, яны вам падарунак прыслалі… На чытай…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''''(Шустры голасна чытае).''''' </div> <div style="margin-top:-0.9em; margin-bottom:-0.9em"> {{водступ|1|em}}{{разьбіўка|Слухалі}}: Аб аказаньні дапамогі партызанскаму атраду (''дакладвае Каляда'').</br> {{водступ|1|em}}{{разьбіўка|Пастанавілі}}: Аплаціць Рыгору Шаўцу за бычка і перадаць яго, як падарунак, партызанскаму атраду, каб таварышы былі спраўнейшымі і хутчэй прагналі паноў. {{справа|Старшыня сходу {{разьбіўка|Каляда}}.{{gap|2.5em}}</br>Сакратар {{разьбіўка|Ядлоўчык}}.{{gap|2.5em}}}} </div><noinclude></noinclude> sfbcxljyebvdn5cx36u9u0vy8k6rc0l 104 123396 285732 2026-05-15T17:22:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Бычка я прыгнаў. ('''''Пауза'''''). Панскі бык, каб ён здох, як зараве, як сашчэпіцца біцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' І хто каго?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Вядома, панскі, бо той жа на аўсе стаіць ды каровак — не такая чарада…</br> {{вод...» 285732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Бычка я прыгнаў. ('''''Пауза'''''). Панскі бык, каб ён здох, як зараве, як сашчэпіцца біцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' І хто каго?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Вядома, панскі, бо той жа на аўсе стаіць ды каровак — не такая чарада…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ну, добра. Скажаш, што таварышы модна дзякавалі.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Гэтага мала.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Тады скажаш, што хутка пану каюк.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' О, гэта я разумею!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Толькі ты нікому ні слова…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Не-е… Рэж на кавалкі, а правахатурам ня стану… Не-е…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' А як дзяўчаты пажываюць?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Сумуюць.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Чаго?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' А хіба я ведаю… Мабыць па хлопцах… Ты-ж, дзяцюк, павінен ведаць… ('''''Сьмех''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' А мужчыны як?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Некаторыя ня спрыяюць вам…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Хто?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Нешта Крот крывіцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Вядома, багатыр…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' А бацька Бярозкі, дык нават выступаў супроць бычка Шаўцовага…</br><noinclude></noinclude> mn2las43wx642x2nx1kfemu9pi6i369 285733 285732 2026-05-15T17:23:21Z RAleh111 4658 285733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Бычка я прыгнаў. ('''''Пауза'''''). Панскі бык, каб ён здох, як зараве, як сашчэпіцца біцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' І хто каго?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Вядома, панскі, бо той жа на аўсе стаіць ды каровак — не такая чарада…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ну, добра. Скажаш, што таварышы модна дзякавалі.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Гэтага мала.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Тады скажаш, што хутка пану каюк.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' О, гэта я разумею!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Толькі ты нікому ні слова…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Не-е… Рэж на кавалкі, а правахатурам ня стану… Не-е…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' А як дзяўчаты пажываюць?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Сумуюць.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Чаго?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' А хіба я ведаю… Мабыць па хлопцах… Ты-ж, дзяцюк, павінен ведаць… ('''''Сьмех''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' А мужчыны як?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Некаторыя ня спрыяюць вам…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Хто?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Нешта Крот крывіцца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Вядома, багатыр…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' А бацька Бярозкі, дык нават выступаў супроць бычка Шаўцовага…</br><noinclude></noinclude> f9ko6igy5yohdz790q6jq9u23pwgafh 104 123397 285735 2026-05-15T17:29:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Супроць бычка?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Ага. Навошта, кажа, яго пасылаць, хай кожны возьме ў торбачку… Ну, а што, калі скажаш у каго няма чаго ўзяць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Гм… Глядзі ты…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Ну, быва...» 285735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Супроць бычка?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Ага. Навошта, кажа, яго пасылаць, хай кожны возьме ў торбачку… Ну, а што, калі скажаш у каго няма чаго ўзяць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Гм… Глядзі ты…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' Ну, бывай!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Усяго! Малайчына, Стась!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Стась.''' ('''''бягучы'''''). Куды красуля! Куды, каб на цябе немач!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' ('''''будзіць'''''). Бярозка! А-а Бярозка! Граноўскі! Уставайце!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Чаго гэта ты, ні сьвет, ні зара ўспароўся?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Ня сьпіцца нешта…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Спалохаўся?..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Каго?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Мо‘ карнага атраду? ('''''Пауза'''''). То які-ж ты партызан…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры''' ('''''хітра'''''). Для мышы страшней кошкі зьвера няма… ('''''Пауза'''''). Карнага атраду я не баюся, такі вораг ня страшны… ('''''Пауза'''''). А вось тых, якія з аднае міскі ядуць і ў яе атруту сыплюць, тыя, страшны, іх трэба баяцца… ('''''Пауза''''')<noinclude></noinclude> n47ljia842mifdeghz7mzzh2t0ao5gm 104 123398 285736 2026-05-15T17:36:13Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Tut biare ŭdzieł bolšaja čaść muskułaŭ našaha cieła (ruk, noh i tuława). {{Водступ|2|em}}U pływańni paasobnyja ruchi cieła jość u rytmičnaj miž saboj zhodzie. Tut biare ŭdzieł nawat bolš muskułaŭ, jak padčas biehu. Aprača karyści jak z himnastyki pływańnie wyrablaje adwahu, peŭnaść u swaje siły, da čaho dałučajecca jašče kultura cieła, jak myćcio i wycirańnie. Naahuł pływańnie jość...» 285736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Tut biare ŭdzieł bolšaja čaść muskułaŭ našaha cieła (ruk, noh i tuława). {{Водступ|2|em}}U pływańni paasobnyja ruchi cieła jość u rytmičnaj miž saboj zhodzie. Tut biare ŭdzieł nawat bolš muskułaŭ, jak padčas biehu. Aprača karyści jak z himnastyki pływańnie wyrablaje adwahu, peŭnaść u swaje siły, da čaho dałučajecca jašče kultura cieła, jak myćcio i wycirańnie. Naahuł pływańnie jość nieabchodna patrebnym kožnamu čaławieku, bo jano jość najzdarawiejšym i najkaryśniejšym sportam, jak z boku raźwićcia muskułaŭ, tak i z boku zdaroŭna-hyhijaničnaha i praktyčnaha. {{Водступ|2|em}}Druhim wodnym sportam jość wiasławańnie. Jano taksama wyrablaje ŭsiestaronna arhanizm, bo tut himnastykujucca ruki, nohi i tułaŭ. Widawočna, što kožny, chto choča wiasławać, musić umieć taksama pływać, bo naprykład u niaščaści pierawarotu łodki — nia {{Абмылка|mohby|moh-by}} sam wyratawacca ad śmierci. {{Водступ|2|em}}Wiasławańnie, taksama jak i pływańnie, wyrablaje peŭnaść samoha siabie. Usie wodnyja sporty adbywajucca ŭ najlepšych {{Абмылка|hihijaničnych|hyhijaničnych}} abstawinach, bo pawietra nad wadoj jość zdarowaje i maje mienš chwarobatworčych bakteryjaŭ. Pływańnie i wiasławańnie jość adnyja z najstaršych sportaŭ. {{Водступ|2|em}}''Nožny miačyk'' (''futbał''). Heta jość sportawaja ihra, jakaja adbywajecca hetkim sposabam: dźwie družyny, pa 11 ihrakoŭ kožnaja, ihrajuć na pryhatawanaj da hetaha płoščy, jakaja maje 100—110 metraŭ daŭžyni i 65—75 metraŭ šyryni. Płošča padzielena na dźwie roŭnyja čaści. Kožnaja čaść maje swaju bramku. Adna čaść płoščy z bramkaj prydzialajecca adnej<noinclude></noinclude> om0t49pm6lg98gb7f65g5ggoqzxiala 104 123399 285737 2026-05-15T17:36:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Вось і ня сьпіцца, таму думкі розныя апаноўваюць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Якія-ж такія ў цябе думкі?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' От здаецца, каб вынайсьці які-небудзь такі апарат, пры дапамозе якога можна было-б даведацца, хто табе таварыш, хто табе...» 285737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude>Вось і ня сьпіцца, таму думкі розныя апаноўваюць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Якія-ж такія ў цябе думкі?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' От здаецца, каб вынайсьці які-небудзь такі апарат, пры дапамозе якога можна было-б даведацца, хто табе таварыш, хто табе вораг, што ён думае… ('''''Пауза'''''). Хто, напрыклад, паведаміў атрад аб нашых меркаваньнях, адбіць баявыя прыпасы… О, каб даведацца!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Сваімі рукамі задушыў-бы таго?!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' А лоўка ты прыдумаў!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Глупства! ('''''Пауза'''''). Скажы лепей, дзе Авадзень цягаецца… На пакуту нас сабраў, ці што? ('''''Пауза'''''). Дзе той гарадзкі? Баюся я, каб не нарабіў ён клопату…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' Што-о-о?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Хлопцы бузуюць, вось што… Шамаць няма чаго… Торбачкі ачышчаны…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Слабацкія ў падарунак бычка прыслалі, дый пішуць: „Каб таварышы былі спраўнейшымі і хутчэй прагналі паноў“.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Голас.''' Прагоніш, як сам галавой наложыш!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' За бычка дзякуй, зьядом…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' А бацька твой выступаў супроць…</br><noinclude></noinclude> npp5lf6wa9um41yo8xf7r8xqqz3ugkb 104 123400 285738 2026-05-15T17:40:00Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «družynie, druhaja — praciŭnaj družynie. Kožnaja družyna starajecca wykinuć miačyk praz bramku družyny praciŭnaj šturchajučy nahami i pry hetym nie datykajučysia da miačyka rukoju, kali heta jość h. zw. futbał „association“, abo wyrywajučy miačyk rukami, — kali heta jość ruhby futbał. {{Водступ|2|em}}Nožny miačyk možna ličyć jak adnu z wielmi starych sportawych ihraŭ. Jak kazuć wučonyja, što ŭžo niekalki tysiač...» 285738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>družynie, druhaja — praciŭnaj družynie. Kožnaja družyna starajecca wykinuć miačyk praz bramku družyny praciŭnaj šturchajučy nahami i pry hetym nie datykajučysia da miačyka rukoju, kali heta jość h. zw. futbał „association“, abo wyrywajučy miačyk rukami, — kali heta jość ruhby futbał. {{Водступ|2|em}}Nožny miačyk možna ličyć jak adnu z wielmi starych sportawych ihraŭ. Jak kazuć wučonyja, što ŭžo niekalki tysiačaŭ hadoŭ pierad Nar. Chrystusa kitajskija paety ŭspaminajuć u swaich tworach pra ihru z miačykam. Staradaŭnyja Hreki mieli ihru z miačykam, jakuju nazywali „episkylos“. {{Водступ|2|em}}U Rymlanaŭ miačyk nazywaŭsia „harpaston“ i byŭ wypchany wałośsiem. Tut nawat byli ŭžo adumysłowyja płoščy dla hetaje ihry. U Anhlijcaŭ heta ihra tak raspaŭsiudziłasia, što ciapier stałasia ich narodnaj ihroj. U ich futbał taksama pajawiŭsia wielmi daŭno. Užo ŭ XIV stahodździ ŭ dakumantach Londanu znachodziacca zabarony jhrańnia na wulicach, kab zapabiehčy raźbićciu woknaŭ. Heta świedčyć, što ŭžo tady ihra ŭ nožny miačyk była ŭ Londanie wielmi papularna. U XVI stahodździ hetaja ihra pajaŭlajecca ŭ Francyi i ŭ Italii. Tut užo jana była abmiežawana peŭnymi prawiłami. {{Водступ|2|em}}Cikaŭna, što nožny miačyk u Italii i ŭ Francyi byŭ raspaŭsiudžany tady tolki ŭ wyžšych słajach hramadzianstwa, a ŭ Anhlii, naadwarot, — tolki pamiž praletaryjatam. Što futbał u XIX stahodździ wielmi raspaŭsiudziŭsia ŭ Anhlii, heta jość zasłuhaj škoły ŭ Ruhby, jakaja hetuju ihru ŭpisała ŭ prahramu swaich wučeńniaŭ. Z Anhlii futbał pierachodzić u XIX {{перанос-пачатак|п=sta|к=hodździ}}<noinclude></noinclude> drf7xk4cno433j0sngh9xlns7vdjwa0 104 123401 285739 2026-05-15T17:43:28Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=sta|к=hodździ}} ŭžo jak ich narodnaja ihra da inšych narodaŭ. U druhoj paławinie XIX stahodździa futbał Anhlijcy padzialili na 2 roznyja ihry: „rugby — footbal“ i „footbal association“. Pieršaja ihra dapuskaje pry wykidańni praz bramki miačyka pasłuhowywacca, aprača noh i haławy, taksama i rukami; druhaja zabaraniaje datykacca rukami da miačyka. {{Водступ|2|em}}Futbał naahuł jość karysnaj d...» 285739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=sta|к=hodździ}} ŭžo jak ich narodnaja ihra da inšych narodaŭ. U druhoj paławinie XIX stahodździa futbał Anhlijcy padzialili na 2 roznyja ihry: „rugby — footbal“ i „footbal association“. Pieršaja ihra dapuskaje pry wykidańni praz bramki miačyka pasłuhowywacca, aprača noh i haławy, taksama i rukami; druhaja zabaraniaje datykacca rukami da miačyka. {{Водступ|2|em}}Futbał naahuł jość karysnaj dla razwoju arhanizmu i jaho zdaroŭja sportawaj ihroj, dajučaj šmat roznych himnastyčnych ruchaŭ. Aprača hetaha tut ihrak wučycca hramadzkaści, naprykład: siabra družyny musić paddawacca peŭnym prawiłam ihry, musić swaje sobskija chacieńni padparadkawać ahulnamu dabru družyny, musić sumlenna i staranna ihrać dziela wyjhryšu ŭsiaje družyny i h. p. {{Водступ|2|em}}''Fechtawannie''. Heta jość bićcio šablami, štychami i h. p., adumysłowa da hetaha prytarnawanymi. Kab zapabiehčy paranieńniu, praciŭniki nakładajuć pry hetym na haławu specyjalnyja maski. Hety sport byŭ wielmi raspaŭsiudžany ŭ časach siaredniawiečča, kali było rycarstwa. Ciapier pierawažna addajucca jamu tolki wajskowyja. {{Водступ|2|em}}Fechtawańnie taksama daje šmat karysnych wyrableńniu cieła ruchaŭ, ale pieradusim jano wyrablaje duchowyja prykmiety, naprykład: prytomnaść, chutkaść arjentacyi i prociŭdziejańnia (reahawańnia), nie haworačy pra praktyčnuju karyść, jak samaabarona. Aprača hetaha tut wyrablajecca pryhožaść ruchaŭ, jakimi pasłuhoŭwajucca ciapierašnija škoły fechtawańnia. {{Водступ|2|em}}''Zimowyja sporty'' (jazda na łyžwach, kańkach i inš.). Jazda na łyžwach (nartach) i kańkach jość<noinclude></noinclude> spt7d7kry0q4ibna7xqw80p6mcu6j7f 104 123402 285740 2026-05-15T17:46:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Супроць, супроць… ('''''Пауза'''''). Кажы лепей, чаго разбудзіў?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Справа ёсьць і вялікая. ('''''Чытае'''''). Зьбіраюцца рабіць аблаву… Няйначай на Кудравую Рошчу ў атаку пойдуць…“</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка'''...» 285740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Супроць, супроць… ('''''Пауза'''''). Кажы лепей, чаго разбудзіў?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Справа ёсьць і вялікая. ('''''Чытае'''''). Зьбіраюцца рабіць аблаву… Няйначай на Кудравую Рошчу ў атаку пойдуць…“</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка''' ('''''перарывае'''''). А чым адбівацца? ('''''Пауза'''''). Разыходзься, хлопцы…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Не перашкаджай! ('''''Чытае''''')… „Авадню ўдалося крыху дастаць патронаў“.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Лоўка!</br> {{водступ|0|em}}— Ха-ха-ха!</br> {{водступ|0|em}}— Маладзец Авадзень!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры''' ('''''чытае далей''''') „…Відаць сярод вас маецца провокатар… Сьцеражэцеся!“</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Сволач!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Хто?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Провокатар.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' Хто-ж бы гэта такі?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Мо‘ той гарадзкі… нешта не падабаецца ён мне.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' Бачу!</br> {{водступ|0|em}}— Каго?</br> {{водступ|0|em}}— Падпанка!</br> {{водступ|0|em}}— Дзе?</br> {{водступ|0|em}}— У грамадзе!</br><noinclude></noinclude> 3cwcfoxtjl40q1pq6vkvjp58s3pg0xz 104 123403 285741 2026-05-15T17:46:48Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «pryjemnymi i zdarowymi sportami; pieradusim jazda na łyžwach, jakaja ŭ harach moža być srodkam kamunikacyi. Z himnastyčnaha punktu hledžańnia jazda na łyžwach daje šmat ruchaŭ tuława, noh i ruk. Jazda na kańkach maje mienšuju karyść, dziela taho, što jana bolš jość źwiazanaj z daboram miejsca, naprykład: woziera, sadžałki i inš. Zimowyja sporty, pamima karyści jak himnastyki, zahartoŭwajuć arhanizm i wyrablajuć łoŭkaść i adw...» 285741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>pryjemnymi i zdarowymi sportami; pieradusim jazda na łyžwach, jakaja ŭ harach moža być srodkam kamunikacyi. Z himnastyčnaha punktu hledžańnia jazda na łyžwach daje šmat ruchaŭ tuława, noh i ruk. Jazda na kańkach maje mienšuju karyść, dziela taho, što jana bolš jość źwiazanaj z daboram miejsca, naprykład: woziera, sadžałki i inš. Zimowyja sporty, pamima karyści jak himnastyki, zahartoŭwajuć arhanizm i wyrablajuć łoŭkaść i adwahu. {{Водступ|2|em}}''Jazda konna''. Hety sport nie daje nam šmat himnastyčnych ruchaŭ, adnak jość karysnym i pryjemnym. Jość jon ad daŭnych časaŭ ahulna raspaŭsiudžany ŭ praktyčnym žyćci čaławieka. Tut, aprača zdaroŭja i praktyčnaści, dałučajecca jašče ŭmieńnie abchodzicca z kaniom, jakoha jazdok musić dobra paznać i ŭmieć panawać nad jaho norawami. A heta z boku wychawaŭčaha jość karysnym, dziela taho, što pry hetym wyrablajecca siła woli i lahodnaść u abchodžańni z padniawolnaj jamu žywiołaj. Aprača hetaha pry konnaj jaździe my wyrablajem adwahu i prytomnaść. {{Водступ|2|em}}''Boks'' (bićcio na kułački) i ''dužańnie''. Hetyja sporty jość wielmi staryja. Śmieła možna skazać, što ŭžo pieršabytny čaławiek musiŭ addawacca im instynktoŭna, bo heta jość ništo inšaje, jak pryrodnaja baraćba adnaho čaławieka z druhim, kali jašče nia znaŭ roznych da hetaha pryładaŭ. U pracach Homera bićcio na kułački ŭžo wyjaŭlajecca jak abmiežawanaja prawiłami baraćba, duža schodnaja z nawačasnym boksam. Staradaŭnyja Hreki nie abharadžywali bokseraŭ,<noinclude></noinclude> 5nvko03aw16bypbuyoanbiqji4nkpu6 104 123404 285742 2026-05-15T17:50:13Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «tak jak heta robicca ciapier hetak zwanym ringam; nie rabili padziełu na ciažkuju siaredniuju i lohkuju wahu bokseraŭ; nia było ŭ baraćbie pierarywaŭ, jak heta jość ciapier, a bilisia biaz supačynku až da pieramohi. U časach Olimpijskich ihraŭ prykmiačajecca ŭžo, što boksery mieli ruki, zawinutyja ramianiom daŭžynioj kala 3-ch metraŭ z metaj uścierahčy sustawy ruk ad akalečańnia. {{Водступ|2|em}}Za časaŭ Platona ŭžo aprač...» 285742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>tak jak heta robicca ciapier hetak zwanym ringam; nie rabili padziełu na ciažkuju siaredniuju i lohkuju wahu bokseraŭ; nia było ŭ baraćbie pierarywaŭ, jak heta jość ciapier, a bilisia biaz supačynku až da pieramohi. U časach Olimpijskich ihraŭ prykmiačajecca ŭžo, što boksery mieli ruki, zawinutyja ramianiom daŭžynioj kala 3-ch metraŭ z metaj uścierahčy sustawy ruk ad akalečańnia. {{Водступ|2|em}}Za časaŭ Platona ŭžo aprača ŭspomnienych ramieniaŭ uwajšła ŭ modu bokserskaja rukawica. Jana była ciažkaja i zroblenaja z ćwiordaha ramienia; metaj henaj rukawicy było akalečańnie praciŭnika, što Platon raiŭ, jak dobry srodak prociŭ raśpieščanaści tahačasnaha hramadzianstwa. Rymlanie paśla jašče dadali da ŭspomnienaj rukawicy žaleznyja huziki, a nawat i hwoździ. {{Водступ|2|em}}Siańniašnija bokserskija rukawicy jość miahkija, wypchanyja wałośsiem, abo čym inšym nia ćwiordym. Praciŭnik ličycca pieramožanym tady, kali ŭpadzie na ziamlu i ŭ praciahu 10 sekundaŭ nia budzie mahčy ŭstać. Jak boks tak i dužańnie ciapier jość ścisła abmiežawany prawiłami, jakija łahodziać hety, tak hruby daŭniej, sport. Majema dwa sposaby boksu: anhlijski i francuski. U pieršym možna bicca tolki rukami, a ŭ francuskim aprača hetaha dazwalajecca i bićcio nahami. {{Водступ|2|em}}Dužańnia tak sama jość roznyja sposaby. Bićcio na kułački i dužańnie — heta jość sporty, jakija wyrablajuć pieradusim siłu, adwahu, łoŭkaść i jość karysnymi ŭ praktyčnym žyćci jak samaabarona.<noinclude></noinclude> o2z6k2acvoqnd9oasc2yladkv4boy16 104 123405 285743 2026-05-15T17:53:48Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}''Šmatbai'' (pentatlon — piaciboj, dekatlon — dziesiaciboj i nawačasny piaciboj). {{Водступ|2|em}}Šmatbai pachodziać ad časaŭ staradaŭnaje Hrecyi, jakaja mieła hetak zwany „pentatlon“ (piaciboj), katory składaŭsia z hetkich probaŭ: bieh adzin raz praz uwieś stadyjon (kala 200 metraŭ), skok u dal, kidańnie dyskam, aščepam i dužańnie. Učaśnik pentatlonu musiŭ brać udzieł u kožnym z wyličanych u...» 285743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}''Šmatbai'' (pentatlon — piaciboj, dekatlon — dziesiaciboj i nawačasny piaciboj). {{Водступ|2|em}}Šmatbai pachodziać ad časaŭ staradaŭnaje Hrecyi, jakaja mieła hetak zwany „pentatlon“ (piaciboj), katory składaŭsia z hetkich probaŭ: bieh adzin raz praz uwieś stadyjon (kala 200 metraŭ), skok u dal, kidańnie dyskam, aščepam i dužańnie. Učaśnik pentatlonu musiŭ brać udzieł u kožnym z wyličanych u pentatlonie addziełaŭ sportu. Ahulny wynik razam uziatych probaŭ stanawiŭ ab pieramozie. Pentatlon dawaŭ staradaŭnym Hrekam wialikuju karyść, dziela taho, što jon zastupaŭ im systematyčnuju racyjanalnuju himnastyku, jakoj Hreki tady jašče nia mieli. A piać addziełaŭ lohkaj atletyki ŭ pentatlonie prahimnastykowywała ŭsie muskuły cieła i całkom papaŭniała niastaču ŭ Hrekaŭ systematyčnaje himnastyki. Hrecki pentatlon jość asnowaj nawačasnych šmatbajoŭ, jakija jość modnymi pry sučasnych zawadkach i słušna raspaŭsiudžwany, bo wyrablajuć usiestaronna našaje cieła i hartujuć duch. {{Водступ|2|em}}Pieramožca ŭ šmatbai budzie zaŭsiody wyrableny ŭsiestaronna, bo ŭsiestaronna prabuje swaich sił. Naprykład u dekatlonie (dziesiaciboi) musić paddacca i dobra wykanać hetkich dziesiać probaŭ: {{Водступ|2|em}}1) bieh 100 metraŭ, {{Водступ|2|em}}2) skok u dal z raźbiehu, {{Водступ|2|em}}3) kidańnie hałkaj (žaleznaj {{Абмылка|kula|kulaj}} 7¼ klg. wahi), {{Водступ|2|em}}4) skok u wyś z raźbiehu, {{Водступ|2|em}}5) bieh 400 metraŭ, {{Водступ|2|em}}6) bieh 110 metraŭ z pieraškodami (płatkami), {{Водступ|2|em}}7) kidańnie dyskam,<noinclude></noinclude> lfl9yxs1mpbq6rs0mhz4lza4jna699y 285744 285743 2026-05-15T17:54:43Z Gleb Leo 2440 285744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}''Šmatbai'' (pentatlon — piaciboj, dekatlon — dziesiaciboj i nawačasny piaciboj). {{Водступ|2|em}}Šmatbai pachodziać ad časaŭ staradaŭnaje Hrecyi, jakaja mieła hetak zwany „pentatlon“ (piaciboj), katory składaŭsia z hetkich probaŭ: bieh adzin raz praz uwieś stadyjon (kala 200 metraŭ), skok u dal, kidańnie dyskam, aščepam i dužańnie. Učaśnik pentatlonu musiŭ brać udzieł u kožnym z wyličanych u pentatlonie addziełaŭ sportu. Ahulny wynik razam uziatych probaŭ stanawiŭ ab pieramozie. Pentatlon dawaŭ staradaŭnym Hrekam wialikuju karyść, dziela taho, što jon zastupaŭ im systematyčnuju racyjanalnuju himnastyku, jakoj Hreki tady jašče nia mieli. A piać addziełaŭ lohkaj atletyki ŭ pentatlonie prahimnastykowywała ŭsie muskuły cieła i całkom papaŭniała niastaču ŭ Hrekaŭ systematyčnaje himnastyki. Hrecki pentatlon jość asnowaj nawačasnych šmatbajoŭ, jakija jość modnymi pry sučasnych zawadkach i słušna raspaŭsiudžwany, bo wyrablajuć usiestaronna našaje cieła i hartujuć duch. {{Водступ|2|em}}Pieramožca ŭ šmatbai budzie zaŭsiody wyrableny ŭsiestaronna, bo ŭsiestaronna prabuje swaich sił. Naprykład u dekatlonie (dziesiaciboi) musić paddacca i dobra wykanać hetkich dziesiać probaŭ: {{Водступ|2.6|em}}1) bieh 100 metraŭ, {{Водступ|2.6|em}}2) skok u dal z raźbiehu, {{Водступ|2.6|em}}3) kidańnie hałkaj (žaleznaj {{Абмылка|kula|kulaj}} 7¼ klg. wahi), {{Водступ|2.6|em}}4) skok u wyś z raźbiehu, {{Водступ|2.6|em}}5) bieh 400 metraŭ, {{Водступ|2.6|em}}6) bieh 110 metraŭ z pieraškodami (płatkami), {{Водступ|2.6|em}}7) kidańnie dyskam,<noinclude></noinclude> b42f0am3eni0w134zdzatb5lrfq8smi 104 123406 285745 2026-05-15T17:55:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|0|em}}— Хто ён такі?</br> {{водступ|0|em}}— Бярозка!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы''' ('''''разам'''''). Усыпаць яму двадзесьце пеньць! ('''''Усе накідваюцца на Бярозку, сьмех''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' Бачу!</br> {{водступ|0|em}}— Каго?</br> {{водступ|0|em}}— Авадня!</br> {{в...» 285745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|0|em}}— Хто ён такі?</br> {{водступ|0|em}}— Бярозка!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы''' ('''''разам'''''). Усыпаць яму двадзесьце пеньць! ('''''Усе накідваюцца на Бярозку, сьмех''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' Бачу!</br> {{водступ|0|em}}— Каго?</br> {{водступ|0|em}}— Авадня!</br> {{водступ|0|em}}('''''Разам'''''). Ур-р-ра-а!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Здарова! Здарова! А я вам хлопцы падарунак прывёз… дастаў крыху патронаў. ('''''Пауза'''''). Што новага ў вас?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' Нічога такога… Вось толькі Васька ўсю ноч ня спаў…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Чаму?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Усё думаў, як-бы гэта вынайсьці такі апарат, пры дапамозе якога можна было-б даведацца, хто твой вораг, хто твой сябра…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Вынайдзены такі апарат, трэба толькі ўмець ім карыстацца…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Вынайдзен?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Ага. ('''''Пауза'''''). Гэта клясавая пільнасьць.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Усё гэта так, але хто данёс пану?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Ганчарова.''' Панскі падбрэхіч.</br><noinclude></noinclude> oewdkhww5mr9g1vok1hp3gx286dtahg 104 123407 285746 2026-05-15T17:57:58Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2.6|em}}8) skok z tyčkaj, {{Водступ|2.6|em}}9) {{Абмылка|kid ańnie|kidańnie}} aščepam, {{Водступ|2|em}}10) bieh 1500 metraŭ. {{Водступ|2|em}}U nawačasnym piaciboi, naprykład, užo budzie znoŭ inšaja kambinacyja łučeńnia piaci roznych sportaŭ i h. p. Naahuł šmatbai mohuć bolš-mienš zamianić racyjanalnuju himnastyku. {{Водступ|2|em}}''Kalarstwa'' (jazda na dwukole — wiełasipiedzie...» 285746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2.6|em}}8) skok z tyčkaj, {{Водступ|2.6|em}}9) {{Абмылка|kid ańnie|kidańnie}} aščepam, {{Водступ|2|em}}10) bieh 1500 metraŭ. {{Водступ|2|em}}U nawačasnym piaciboi, naprykład, užo budzie znoŭ inšaja kambinacyja łučeńnia piaci roznych sportaŭ i h. p. Naahuł šmatbai mohuć bolš-mienš zamianić racyjanalnuju himnastyku. {{Водступ|2|em}}''Kalarstwa'' (jazda na dwukole — wiełasipiedzie). {{Водступ|2|em}}Hety sport jość duža pryjemny i jość dobraj himnastykaj noh, a naprykład jedučy praz ruchliwaje miesta himnastykujem pry hetym swaju ŭwahu i prytomnaść. Treba adciemić, što jazda na wiełasipiedzie jość karysna tolki tady, kali heta jazda jość narmalnaja, heta značyć nie ŭ zawadkach, i kali kalaśnik (wiełasipiedzista) siadzić u narmalna wyprastawanaj postaci, bo ŭ zawadkach jon siadzić sahnuty, kab mahčy lepš pry chutkaj jaździe addychać i pamienšyć napor pawietra. Takaja jazda budzie nia tolki što nie karysnaj, ale nawat škodnaj, dziela taho, što sahnuty tułaŭ nia moža mieć narmalnaha biehu krywi i moža być nawat žarałom chwaroby serca. Narmalnaja-ž jazda daje karyść našamu arhanizmu; jość pryjemnaj i dawoli chutkaj kamunikacyjaj (na dobrych darohach). {{Водступ|2|em}}''Tennis''. Heta jość sportawaja ihra z małym miačykam. Z himnastyčnaha boku hledžańnia tennis daje taksama šmat karysnych ruchaŭ arhanizmu. Tut prychodzicca biehčy, zamachiwać rukami i padskakiwać z metaj adbićcia miačyka, napružwać uwahu, hledziačy na lot jaho i h. p. A wykonywajučy wyšuspomnienyja ruchi my himnastykujem ruki, nohi i {{перанос-пачатак|п=tu|к=łaŭ}}<noinclude></noinclude> 7sd433c3pkz3gcvy4j3xiccwk5gk6yw 104 123408 285747 2026-05-15T18:02:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Эт, ня сумуйце, хлопцы, дый у нас-жа там маюцца свае людзі. Ня ў крыўдзе!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' От-жа забраўся нейкі злыдзень, замаскаваўся і арудуе. І хто-ж бы гэта?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Патрэбен апарат, іначай мы п...» 285747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Эт, ня сумуйце, хлопцы, дый у нас-жа там маюцца свае людзі. Ня ў крыўдзе!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' От-жа забраўся нейкі злыдзень, замаскаваўся і арудуе. І хто-ж бы гэта?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Патрэбен апарат, іначай мы прапалі…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ідзі ты з сваімі апаратамі! Апарат, апарат… калі яго няма на карку, то ніякі іншы не дапаможа.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' Нюх патрэбен.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ню-юх… ('''''Пауза'''''). Патрэбна, гэта самае, ну… як, як яго… Ну, тое, клясавае.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Якое клясавае? ('''''Пауза'''''). Мо‘ тое самае, што гарадзкі казаў, чуцьцё…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Яно самае. ('''''Пауза'''''). Ды толькі, што яно значыць, гэта самае, клясавае, каб ты запытаў мяне… ('''''Съмех'''''). От, скажам, табе, Авадзень, я веру… Ваську, таксама… Дый таму, гарадзкому…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' А мне?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта''' ('''''падумаўшы'''''). І табе, хаця ты і паляк… Дык можа гэта яно і будзе клясавае?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Дзед Мікіта! — а мне ты верыш?</br><noinclude></noinclude> m50i5e96uy0beukgo46wxirqc6rw3gb 104 123409 285748 2026-05-15T18:06:32Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža b...» 285748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{Водступ|2|em}}''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. {{Водступ|2|em}}''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> c9k4w0wzje3cwqrrgu8y8as6qet2aki 285749 285748 2026-05-15T18:07:06Z Gleb Leo 2440 285749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:2em; text-indent:0em"> {{Водступ|2|em}}''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. {{Водступ|2|em}}''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> mnqynp5tdgp168bq96v7ycz46snse95 285750 285749 2026-05-15T18:07:26Z Gleb Leo 2440 285750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:0em; text-indent:2em"> {{Водступ|2|em}}''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. {{Водступ|2|em}}''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> khkjdyajeuxb4m7ziqbctmlvjzsoggo 285751 285750 2026-05-15T18:08:07Z Gleb Leo 2440 285751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> {{Водступ|2|em}}''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. {{Водступ|2|em}}''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> c9k4w0wzje3cwqrrgu8y8as6qet2aki 285752 285751 2026-05-15T18:08:29Z Gleb Leo 2440 285752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:2em; text-indent:-4em"> {{Водступ|2|em}}''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. {{Водступ|2|em}}''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> j67nocirbgp4gmkh2fwto739kvc1gdh 285753 285752 2026-05-15T18:09:12Z Gleb Leo 2440 285753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:3em; text-indent:-2em"> ''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. ''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> 8b05zo7tnp11nfacyjvoimxhyjtbor9 285754 285753 2026-05-15T18:09:49Z Gleb Leo 2440 285754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="VIII"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="VIII"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:4em; text-indent:-2em"> ''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. ''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> 7g9dnnfpbqc7ncvag10kbz03oxm85cl 285759 285754 2026-05-15T18:32:18Z Gleb Leo 2440 285759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="IX"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="IX"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:4em; text-indent:-2em"> ''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. ''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> low0daqc7n98l8wlb24qbjxhtty9efy 285771 285759 2026-05-15T18:48:58Z Gleb Leo 2440 285771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="IX"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="IX"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Разьбіўка|LITERATURA}},|памер=120%}} {{Цэнтар|z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:4em; text-indent:-2em"> ''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. ''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> iz6sfpv5w6k4owm6wju9fpe59cg1ts7 285855 285771 2026-05-15T21:20:30Z Gleb Leo 2440 285855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="IX"/>{{перанос-канец|п=tu|к=łaŭ}}. Aprača hetaha tennis daje karyść uzhadawaŭča-maralnuju, jak kožnaja tawaryskaja ihra naahuł. {{Водступ|2|em}}''Stralańnie''. Dziela papaŭnieńnia ahulna-fizyčnaha razwoju hramadzianina jość pažadana stralańnie. Hety sport, chacia j nie wyrablaje muskułaŭ, adnak daje karyść čaławieku ŭ praktyčnym žyćci. Celna stralajučy čaławiek majučy ŭ rukach aružža budzie zaŭsiody peŭnym swajej siły, chacia-b pierad saboj mieŭ niekulki najdužejšych biezaružanych praciŭnikaŭ. Aprača praktyčnaj karyści, stralańnie karysna ŭpływaje na wyrabieńnie dobraha, bystraha zroku i na ŭspakajeńnie nerwaŭ, bo kab papaści, treba ŭwažna i spakojna wycalawać, tady jak niespakojny i znerwawany čaławiek stralajučy — redka kali papadzie da mety. {{Водступ|2|em}}Kančajučy pra ihry i sporty, a hetym i fizyčn. wychawańnie, treba adciemić, što ŭsio heta budzie tady dla peŭnaj adzinki karysnym, kali budzie wykonywana achwotna i biaz prymusu. Zmušańnie kaho-niebudź da hulniaŭ, ihraŭ ci sportaŭ nia daść nijakaje karyści. Nia budzie mieć achwoty da hulniaŭ ci ihraŭ tolki adzinka kwołaja, tady — jak kožny zdarowy małady arhanizm budzie instynktoŭna z achwotaj hetamu addawacca. {{Цэнтар|Kaniec.}} <section end="IX"/> <section begin="Literatura"/>{{Цэнтар|{{Larger|{{Разьбіўка|LITERATURA}},}}<br />z jakoj aŭtar karystaŭ pišučy „Fiz. Wych.“.}} <div style="margin-left:4em; text-indent:-2em"> ''Dr. Eugenjusz Piasecki'': Dzieje wychowania fizycznego. Lwów, Warszawa, Kraków, 1925. ''Józef Jungraw'': Wychowanie fizyczne w wojsku; Warszawa, 1924.<section end="Literatura"/><noinclude></noinclude> 6is3dp3331ey5laodj5615oigiv6fdy 104 123410 285755 2026-05-15T18:16:20Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « ''Dr. Teodor Drabczyk'': Wychowanie fizyczne młodzieży jako zadanie społeczne; Waršawa, 1924. ''B. Schroeder'': Der Sport im Altertum; Berlin, 1920. ''St. Kot'': Historyja wychowania; Warszawa, 1924. ''W. Sikorski'': Gimnastyka; Lwów, 1922. ''H. Spencer'': O wychowaniu umysłowem, moralnem i fizycznem (tłumaczenie Siemiradzkiego); Warszawa, 1908. ''Prof. Dr. Stanisław Ciechanowski'': Powszechne wychowanie fizyczne jako podstawa przygotowania lu...» 285755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> ''Dr. Teodor Drabczyk'': Wychowanie fizyczne młodzieży jako zadanie społeczne; Waršawa, 1924. ''B. Schroeder'': Der Sport im Altertum; Berlin, 1920. ''St. Kot'': Historyja wychowania; Warszawa, 1924. ''W. Sikorski'': Gimnastyka; Lwów, 1922. ''H. Spencer'': O wychowaniu umysłowem, moralnem i fizycznem (tłumaczenie Siemiradzkiego); Warszawa, 1908. ''Prof. Dr. Stanisław Ciechanowski'': Powszechne wychowanie fizyczne jako podstawa przygotowania ludności do wojny; Warszawa, 1925. </div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Ideały wychowania fizycznego w Ameryce. (Odczyt wygłoszony przez Dr. S. A. Mc. Comber’a. Tłumaczenie i przystosowanie przygotowane pod kierownictwem Fred. B. Messinga Ph. B., Dyrektora oddziału wychowania fizycznego i atletyki przy Polskim oddziale Związku młodzieży Chrześcijańskiej. Warszawa); <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> ''Jan Baran'': Lekka Atletyka; Warszawa, 1924. ''Jan Baran'': Boks; Warszawa, 1925. </div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Zabawy i Gry ruchowe w wojsku. Wojskowy instytut naukowo-wydawniczy. Warszawa 1922. {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> ''Hamerling'': O znaczeniu i potrzebie zabaw ruchowych w wychowaniu. </div> {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Regulamin wychowania fizycznego 1921. {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} <div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> ''Sikorski Wł''. ppłk: Gry i zabawy ruchowe; Poznań 1923. ''И. Беллярминовъ'': Елементарный курсъ всеобщей исторіи. </div> <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> [[File:Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927). Узор 2.png|50px|center]]<noinclude></noinclude> gpuep5pp5tv7hqg8cxdkhgp2cp4ml17 104 123411 285758 2026-05-15T18:25:37Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Не-е… Табе, Бярозка, я ня веру… Не; не. ('''''Пауза'''''). Бацька быў круцялём, усё пану боты лізаў, пакуль фольварак дастаў; ды ты круцішся, пакуль галаву ня скруціш…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Таварышы! — вораг наш даволі моцны....» 285758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Не-е… Табе, Бярозка, я ня веру… Не; не. ('''''Пауза'''''). Бацька быў круцялём, усё пану боты лізаў, пакуль фольварак дастаў; ды ты круцішся, пакуль галаву ня скруціш…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Таварышы! — вораг наш даволі моцны. Сілы нашы няроўныя. Нам выгадней зараз адступіць, але-ж гэта значыць, адыйсьці ад свайго дому.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка.''' Адступаць?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Ня хочам!</br> {{водступ|0|em}}— Нікуды ня пойдзем!</br> {{водступ|0|em}}— Не, хлопцы, калі Авадзень кажа, то трэба гэтак і зрабіць!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Не шкадую я свае старасьці, не шкадуйце і вы дзяцюкі свае маладосьці… Адступім, каб потым наступіць, як казаў той гарадзкі…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Таварышы! — групка людзей, нават і адважных, ніколі ня можа ўстаяць супроць організаванай арміі… Трэба адыйсьці ад наседжаных мейсц, зьвязацца з Чырвонай арміяй, тады перамога за намі… ('''''Пауза'''''). Іначай не здабраваць нам…</br><noinclude></noinclude> 68zylisdgohgdmaaup8ug11g26gjd0w 104 123412 285760 2026-05-15T18:34:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Ня хочам!</br> {{водступ|1.5|em}}— Ня пойдзем!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Ну, таргавацца, няма часу! Хто за мною?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Я першы! Хай нясецца па гушчарах, лясох, нівах залацістых, вольная песьня!.. Хай!.. ('''''Стра...» 285760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Ня хочам!</br> {{водступ|1.5|em}}— Ня пойдзем!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Ну, таргавацца, няма часу! Хто за мною?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Я першы! Хай нясецца па гушчарах, лясох, нівах залацістых, вольная песьня!.. Хай!.. ('''''Стральба''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Паказалася панская разьведка!</br> {{водступ|1.5|em}}— Разьбягайся!</br> {{водступ|1.5|em}}— Ого! Добрая разьведка!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Хто крыкнуў: „Разьбягайся“?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Голас.''' Ня ведаем!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Таварышы — за мной.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Мы акружаны!</br> {{водступ|1.5|em}}— Здавайся!</br> {{водступ|1.5|em}}— Здавайся!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Я табе здамся, падлюга! ('''''Страляе''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка''' ('''''крычыць'''''). Дзед Мікіта! Дзед Мікіта! Гэта-ж я, Бярозка!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Ведаю! ('''''Пауза'''''). Клясавае падказала, што ты… правахатур. ('''''Пауза'''''). Таварыш Авадзень! — ён, сёньня, як я стаяў на пасьце, некуды адлучаўся… 3 гадзіну ня было…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' У, сволач! Шкура прадажная… ('''''Страляе''''').</br><noinclude></noinclude> apqdb2i29e0za78kj7lic8sn9tmcp6c 0 123413 285762 2026-05-15T18:36:22Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pag...» 285762 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} == Zamiest pradmowy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="5" to="7" tosection="Pradmowa" /> {{Выроўніваньне-канец}} == I. Patreba ruchu i meta fizyčnaha wychawańnia == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="7" to="13" fromsection="I" tosection="I" /> {{Выроўніваньне-канец}} == II. Fizyčnaje wychawańnie ŭ pradhistaryčnaha čaławieka == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="13" to="16" fromsection="II" tosection="II" /> {{Выроўніваньне-канец}} == III. Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="16" to="18" fromsection="III" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IV. Fizyčnaje wychawannie ŭ Staražytnaje Hrecyi == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="19" to="30" tosection="IV" /> {{Выроўніваньне-канец}} == V. Fizyčnaje wychawańnie ŭ Rymlanaŭ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="30" to="36" fromsection="V" tosection="V" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VI. Fizyčnaje wychawańnie ŭ siaredniawiečy i nawiejšych časach == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="30" to="48" fromsection="VI" tosection="VI" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VII. Nowačasnyja himnastyčnyja systemy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="49" to="59" fromsection="VII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VIII. Himnastyčnyja systemy ŭ XX stahodździ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="60" to="69" tosection="VIII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IX. Ruchawyja hulni, ihry, sporty i ich upłyŭ na wychawańnie hramadzianstwa == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="69" to="88" fromsection="IX" tosection="IX" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Literatura == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="88" to="89" fromsection="Literatura" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="90" to="90" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="92" to="92" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] dsn5vn1lvji95z3a74kmj3n3b7acwed 285764 285762 2026-05-15T18:39:23Z Gleb Leo 2440 285764 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} == Zamiest pradmowy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="5" to="7" tosection="Pradmowa" /> {{Выроўніваньне-канец}} == I. Patreba ruchu i meta fizyčnaha wychawańnia == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="7" to="13" fromsection="I" tosection="I" /> {{Выроўніваньне-канец}} == II. Fizyčnaje wychawańnie ŭ pradhistaryčnaha čaławieka == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="13" to="16" fromsection="II" tosection="II" /> {{Выроўніваньне-канец}} == III. Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="16" to="18" fromsection="III" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IV. Fizyčnaje wychawannie ŭ Staražytnaje Hrecyi == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="19" to="30" tosection="IV" /> {{Выроўніваньне-канец}} == V. Fizyčnaje wychawańnie ŭ Rymlanaŭ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="30" to="36" fromsection="V" tosection="V" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VI. Fizyčnaje wychawańnie ŭ siaredniawiečy i nawiejšych časach == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="36" to="48" fromsection="VI" tosection="VI" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VII. Nowačasnyja himnastyčnyja systemy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="49" to="59" fromsection="VII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VIII. Himnastyčnyja systemy ŭ XX stahodździ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="60" to="69" tosection="VIII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IX. Ruchawyja hulni, ihry, sporty i ich upłyŭ na wychawańnie hramadzianstwa == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="69" to="88" fromsection="IX" tosection="IX" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Literatura == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="88" to="89" fromsection="Literatura" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="90" to="90" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="92" to="92" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] sycw2vpzxx2f1jvitobc0rz358o3dlu 285765 285764 2026-05-15T18:40:53Z Gleb Leo 2440 285765 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} == Zamiest pradmowy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="5" to="7" tosection="Pradmowa" /> {{Выроўніваньне-канец}} == I. Patreba ruchu i meta fizyčnaha wychawańnia == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="7" to="13" fromsection="I" tosection="I" /> {{Выроўніваньне-канец}} == II. Fizyčnaje wychawańnie ŭ pradhistaryčnaha čaławieka == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="13" to="16" fromsection="II" tosection="II" /> {{Выроўніваньне-канец}} == III. Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="16" to="18" fromsection="III" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IV. Fizyčnaje wychawannie ŭ Staražytnaje Hrecyi == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="19" to="30" tosection="IV" /> {{Выроўніваньне-канец}} == V. Fizyčnaje wychawańnie ŭ Rymlanaŭ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="30" to="36" fromsection="V" tosection="V" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VI. Fizyčnaje wychawańnie ŭ siaredniawiečy i nawiejšych časach == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="36" to="48" fromsection="VI" tosection="VI" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VII. Nowačasnyja himnastyčnyja systemy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="48" to="59" fromsection="VII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VIII. Himnastyčnyja systemy ŭ XX stahodździ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="60" to="69" tosection="VIII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IX. Ruchawyja hulni, ihry, sporty i ich upłyŭ na wychawańnie hramadzianstwa == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="69" to="88" fromsection="IX" tosection="IX" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Literatura == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="88" to="89" fromsection="Literatura" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="90" to="90" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="92" to="92" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] go4145ukhd24ixnkf6kpvkj62cwcxos 285777 285765 2026-05-15T18:57:45Z Gleb Leo 2440 285777 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Фізычнае выхаваньне грамадзянства]]. }} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} == Zamiest pradmowy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="5" to="7" tosection="Pradmowa" /> {{Выроўніваньне-канец}} == I. Patreba ruchu i meta fizyčnaha wychawańnia == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="7" to="13" fromsection="I" tosection="I" /> {{Выроўніваньне-канец}} == II. Fizyčnaje wychawańnie ŭ pradhistaryčnaha čaławieka == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="13" to="16" fromsection="II" tosection="II" /> {{Выроўніваньне-канец}} == III. Fizyčnaje wychawannie ŭ staražytnym Ehipcie, Indyi i Kitai == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="16" to="18" fromsection="III" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IV. Fizyčnaje wychawannie ŭ Staražytnaje Hrecyi == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="19" to="30" tosection="IV" /> {{Выроўніваньне-канец}} == V. Fizyčnaje wychawańnie ŭ Rymlanaŭ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="30" to="36" fromsection="V" tosection="V" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VI. Fizyčnaje wychawańnie ŭ siaredniawiečy i nawiejšych časach == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="36" to="48" fromsection="VI" tosection="VI" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VII. Nowačasnyja himnastyčnyja systemy == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="48" to="59" fromsection="VII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == VIII. Himnastyčnyja systemy ŭ XX stahodździ == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="60" to="69" tosection="VIII" /> {{Выроўніваньне-канец}} == IX. Ruchawyja hulni, ihry, sporty i ich upłyŭ na wychawańnie hramadzianstwa == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="69" to="88" fromsection="IX" tosection="IX" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Literatura == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="88" to="89" fromsection="Literatura" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="90" to="90" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf" from="92" to="92" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] nhchdz2c2tasrt7utm8frkgzam23bxk 14 123414 285766 2026-05-15T18:41:40Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Гісторыя]] [[Катэгорыя:Спорт]]» 285766 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Гісторыя]] [[Катэгорыя:Спорт]] f7ida61agamm5rawxa1bk9fm377uf8e 285768 285766 2026-05-15T18:42:37Z Gleb Leo 2440 285768 wikitext text/x-wiki {{Зьвязаныя праекты}}{{Вікіпэдыя}} [[Катэгорыя:Гісторыя]] [[Катэгорыя:Спорт]] jpjs4y6lcexf2oqf9tha1a53ccnoi0l 104 123415 285767 2026-05-15T18:42:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка''' ('''''цяжка'''''). За гэта самае, за клясавае і загінуць ня страшна…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' За фольварак…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Стралкі! — за мной. Біцца да апошняга. Ні аднаго патрона ў паветра. ('''''Пауза'''''). Ці ведаец...» 285767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Бярозка''' ('''''цяжка'''''). За гэта самае, за клясавае і загінуць ня страшна…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' За фольварак…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Стралкі! — за мной. Біцца да апошняга. Ні аднаго патрона ў паветра. ('''''Пауза'''''). Ці ведаеце за што ідзем у бой?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Ведаем!</br> {{водступ|1.5|em}}— За комуну!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Дабралюбаў.''' Так! ('''''Пауза'''''). Альбо жыць, альбо загінуць! ('''''Пауза''''') Не здавайся жывымі! <center>{{fine|Страляніна ўзьнімаецца.}}</center> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Геройскі б‘юцца стралкі ў шэрых сьвітках. Патроны ўсе, ідуць урукапашную… Кола ўсё звужаецца… Адступаць няма куды… Не здаюцца, б‘юцца да апошняга…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Галасы.''' — Здавайся!</br> {{водступ|1.5|em}}— Рэнцы да гуры!</br> {{водступ|1.5|em}}— Здымай буты!</br> {{водступ|1.5|em}}— А-а Авадзень!</br> {{водступ|1.5|em}}— Страляцца?</br> {{водступ|1.5|em}}— Не-е!</br> {{водступ|1.5|em}}— Многа гонару!</br> {{водступ|1.5|em}}— Зьвёнзаць рэнцы!</br><noinclude></noinclude> pyt4o84jykp0zreycycjqfsc2l8ovbx 14 123416 285770 2026-05-15T18:45:36Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Уладзіслаў Казлоўскі]] [[Катэгорыя:Гістарычныя працы паводле аўтараў|Казлоўскі, Уладзіслаў]]» 285770 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Уладзіслаў Казлоўскі]] [[Катэгорыя:Гістарычныя працы паводле аўтараў|Казлоўскі, Уладзіслаў]] j7sqlp41mkzn7h2zm5kdt2vhvb1lekw 104 123417 285774 2026-05-15T18:50:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|1.5|em}}— А дзе Бярозка?</br> {{водступ|1.5|em}}— Забілі!</br> {{водступ|1.5|em}}— У, халера! </div> {{larger|'''V зьвяно}} {{АРЦ|{{fine|Турма. Перастукваюцца паміж сабою вязьні. Чутна песьня: „Замучаны цяжкай няволяй“.}}}} <div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта'''...» 285774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|1.5|em}}— А дзе Бярозка?</br> {{водступ|1.5|em}}— Забілі!</br> {{водступ|1.5|em}}— У, халера! </div> {{larger|'''V зьвяно}} {{АРЦ|{{fine|Турма. Перастукваюцца паміж сабою вязьні. Чутна песьня: „Замучаны цяжкай няволяй“.}}}} <div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта''' ('''''цяжка'''''). Хутчэй бы сьмерць… Эй, вы!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Крычы, ня крычы, усё адно ніхто не пачуе…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Пачуюць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Э-эх… Каб апарат, як-небудзь, можа тады даведаліся-б, што з ім… ('''''Ідзе перастукваньне'''''). Што-о? ('''''Павольна'''''). Авадзень, замучан.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Эй, вы!.. Годзе зьдзеквацца!.. Хопіць! Каты, рукі вашы ў крыві!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры''' ('''''да ўсіх'''''). Таварышы! — Авадзень замучаны. ('''''Пауза'''''). Эх, хто там плача? ('''''Пауза'''''). Ня плакаць!.. ('''''Засьпявалі: „Не плачце над трупамі…“''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Надыйдзе час расплаты, не ўсядзець тады ў палацах…</br><noinclude></noinclude> ccc5gg5eutlnegj173uros7lacn3afn 104 123418 285778 2026-05-15T18:58:29Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Яна ідзе, ідзе Яна… Мільёны ідуць… Адзін схіліўся, двое ўсталі, яны ідуць адважна і горда… Яна прыдзе і задрыжаць палацы…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Нагляднік.''' ('''''падыходзіць з ключамі'''''). Ён ідзе… ('''''Пауза'''''). Зважай! Палкоўнік Ча...» 285778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Яна ідзе, ідзе Яна… Мільёны ідуць… Адзін схіліўся, двое ўсталі, яны ідуць адважна і горда… Яна прыдзе і задрыжаць палацы…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Нагляднік.''' ('''''падыходзіць з ключамі'''''). Ён ідзе… ('''''Пауза'''''). Зважай! Палкоўнік Чайкоўскі!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Панскі падбрэхіч, патомак Мураўёва!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Эй, вы! Шаноўныя панове!? Хутка грымне гром і вы, як порхаўкі, узьляціце ўверх!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Нагляднік.''' Зва-жай!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' ('''''Голасна чытае сьпіс''''').</br> — Шустры Васіль!</br> — Ёсьць!</br> — Ганчарова Галіна!</br> — Я!</br> — Дзед Мікіта!</br> — Ёсьць!</br> — Граноўскі Зыгмунд!</br> — Тутэй!</br> — Зрэбны Янка!</br> — Я!</br> — Аўсяньнік Антось!</br> — Ёсьць!</br><noinclude></noinclude> 6d9vetk45ovvlt5cboc0043akuhnm7m 104 123419 285779 2026-05-15T19:08:43Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « — Кужэльны Мікола!</br> — Я!</br> — Вожык Стась!</br> — Я, тут!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Гады, пакіньце хоць яго жывым!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі''' ('''''голасна'''''). Імем Польскай Дэмократычной Рэспублікі…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Нагляднік.''' Выходзь!.. </div> {{АРЦ|...» 285779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> — Кужэльны Мікола!</br> — Я!</br> — Вожык Стась!</br> — Я, тут!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Гады, пакіньце хоць яго жывым!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі''' ('''''голасна'''''). Імем Польскай Дэмократычной Рэспублікі…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Нагляднік.''' Выходзь!.. </div> {{АРЦ|{{fine|Адчыняецца брама, чутно брацаньне кайданаў, вязьні выходзячы, бяз слоў сьпяваюць „Інтэрнацыянал“.}}}} {{larger|'''VI зьвяно}} <center>{{fine|Могілкі. Далакопы капаюць магілу.}}</center> <div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Іх было дзевяць, аднаго ня стала… і магіла невядома нікому. ('''''Пауза'''''). Хто схіліў галаву? Няма такіх. Іх восем ідзе. Ідуць адважна і горда; сьмела глядзяць у вочы сьмерці. Хто схіліў галаву? Няма такіх.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Ня ведаеш, каго будуць хаваць?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' А хто яго ведае…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Таго, што ўчора цішком хавалі, нібы Авадзень…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' Авадзень?</br><noinclude></noinclude> 5nkxoivaldzg8y9zbajoeeuqcqjca05 104 123420 285780 2026-05-15T19:17:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Ага.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' Э, ды мне ўсё адно…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Мо‘ крыху пашырым, ці хопіць на восем чалавек…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' Уга-а! Яшчэ з ліхвой… ('''''Пауза'''''). У такую яму можна...» 285780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Ага.</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' Э, ды мне ўсё адно…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Мо‘ крыху пашырым, ці хопіць на восем чалавек…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' Уга-а! Яшчэ з ліхвой… ('''''Пауза'''''). У такую яму можна дзесятак зваліць… ('''''Пауза'''''). Хіба нам прывыкаць…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Слухай! Глянь! Жывых вядуць… ('''''Пауза'''''). Э-э, вось яно ў чым справа…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''2-гі далакоп.''' Цыц! Барахлішка будзе…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Ды ну цябе! ('''''Падыходзяць вязьні''''').</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' У шэрэнгу станавіся!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Няхай жыве Савецкая Беларусь!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Шустры.''' Яна ідзе, ідзе Яна… Мільёны ідуць… Адзін схіліўся, двое ўсталі, яны ідуць адважна і горда… Яна прыдзе і задрыжаць палацы…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Граноўскі.''' Нех жыве Радзянска Польска!</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі''' ('''''камандуе'''''). Агонь! ('''''Выстрал залпам'''''). А ты, цо не стшэляш?..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Салдат.''' Не магу, пане пулкоўніку…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта''' ('''''адзін застаўся, упэўнена'''''). Яна прыдзе, таварыш салдат, і задрыжаць палацы…</br><noinclude></noinclude> kjd6ovdfaqpzvv71cy5wsevk56sw8bn 0 123421 285781 2026-05-15T19:23:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Фізычнае выхаваньне грамадзянства | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікі...» 285781 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Фізычнае выхаваньне грамадзянства | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларуская крыніца (1917)/Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 10—24 Śnieżnia 2026, 14, 28 Studnia, 4, 25 Sakawika, 8—29 Krasawika, 10 Čerwienia, 8 Lipnia, 5 Žniŭnia, 9 Wieraśnia, 14 Kastryčnika 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1926/44|№44]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1926/46|46]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/3|№3]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/5|5]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/10|10]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/13|13]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/15|15]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1927/18|18]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/24|24]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/28|28]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/32|32]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/37|37]], [[Беларуская крыніца (1917)/1927/42|42]]}} * {{Скан|[[Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927)|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa]]|Fizyčnaje wychawańnie hramadzianstwa (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}} [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Гісторыя спорту]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] hje1v05u5y18h80jwrcsiymh4sod6ti 0 123422 285782 2026-05-15T19:24:08Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Фізічнае выхаванне грамадзянства]] 285782 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фізічнае выхаванне грамадзянства]] 47jbw99a2ov03eryvtces4sln5e2ikn 104 123423 285783 2026-05-15T19:26:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Цо?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Рэволюцыя, ці як яе…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Яна ня прыдзе… ('''''Страляе. Далёка-далёка чуваць „Марш Будзённага“'''''). Зраўняць, каб і сьледу не засталося…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.'...» 285783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:2.5em; margin-top:-0.5em"></noinclude> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Цо?</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Мікіта.''' Рэволюцыя, ці як яе…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Яна ня прыдзе… ('''''Страляе. Далёка-далёка чуваць „Марш Будзённага“'''''). Зраўняць, каб і сьледу не засталося…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Зраўняць!? Не зраўняеш, пане, сьляды застануцца, крывавыя сьляды…</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі''' ('''''крычыць'''''). У, холера!.. Узяць!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''1-шы далакоп.''' Усіх ня возьмеш… ('''''Гарматны выстрал, другі, трэці''''') Так, дзядуля! Яна прыдзе і задрыжаць палацы… {{АРЦ|{{водступ|-2.5|em}}{{fine|Заігралі дудкі, леры, гусьлі, кобзы, засьпяваў народ. Усё галасьней чуваць „Інтэрнацыянал“.}}}} {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Мільёны ідуць… Адзін схіліўся, двое ўсталі, яны ідуць адважна і горда… ('''''Пауза'''''). Яны ідуць, а ветры буйныя разьвіваюць штандар… Яны ідуць адважна і горда,</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Чайкоўскі.''' Супыніць!..</br> {{водступ|-2.5|em}}'''Вядучы.''' Супыніць? ('''''Пауза'''''). Няма такой сілы! </div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ЗАСЛОНА}}}}</center><noinclude></noinclude> 8o66sjwo815hs6qb3dfwa539g60p2g4 0 123424 285851 2026-05-15T21:17:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = На крэсах усходніх | аўтар = Ілья Гурскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Драма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="На крэсах усходніх (1933).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="На крэсах усходніх (193...» 285851 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На крэсах усходніх | аўтар = Ілья Гурскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Драма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="На крэсах усходніх (1933).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="На крэсах усходніх (1933).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="На крэсах усходніх (1933).pdf" from="4" to="4" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На крэсах усходніх (1933).pdf" from="5" to="46" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="На крэсах усходніх (1933).pdf" from="48" to="48" /> {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:П’есы Ільі Гурскага]] [[Катэгорыя:Радыяп’есы]] [[Катэгорыя:Драмы]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў п’есах]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] as5dtn2txyqpnixw5dazgtneuf80nw0 0 123425 285872 2026-05-15T21:50:06Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Na čužynie | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = Biełaruskaja Krynica. — 9 Wieraśnia 1927. — №37. — S. 2 | анатацыі = }} {{Цэнтар|'''Na čužynie.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Daloka ŭ čužynu ja dola...» 285872 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Na čužynie | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = Biełaruskaja Krynica. — 9 Wieraśnia 1927. — №37. — S. 2 | анатацыі = }} {{Цэнтар|'''Na čužynie.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Daloka ŭ čužynu ja dolaj zahnany<br /> haruju j sumuju pa rodnieńkim Kraju:<br /> {{gap|2.5em}}Nia čuju tut mowy staronki zadumnaj,<br /> {{gap|2.5em}}ni našaje pieśni pryhožaj, choć sumnaj.<br /> Niama tut mnie miłych bratoŭ Biełarusaŭ<br /> i ščyrych, pryjemnych i dobrych ich dušaŭ<br /> {{gap|2.5em}}Niama tut pałosak — istužak wuzieńkich,<br /> {{gap|2.5em}}miažami abšytych i mnie darahieńkich<br /> Nia widžu uzhorkaŭ, kustočkaŭ, kamieńniaŭ,<br /> bałot dy imšaraŭ i chatak z biarwieńniaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}Tych chatak-krywulak, sałomianych strechaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}a pry ich na žerdziach paŭtykanych wiechaŭ.<br /> Na pryźbie siadziačych nia widžu krasulaŭ:<br /> Małankaŭ, Hanulaŭ, Katrynaŭ, Nastulaŭ.<br /> {{gap|2.5em}}Nia čuju ich kazak, haworkaŭ ich śmiešnych,<br /> {{gap|2.5em}}ani ich prykazak i žartaŭ paciešnych.<br /> Ŭsie hety prykmiety, druhim mo błahieńki,<br /> adnak mnie ŭsie rodny i ŭsie darahieńki:<br /> {{gap|2.5em}}Jany wyjaŭlajuć duch wioski „mužyckaj“<br /> {{gap|2.5em}}j dajuć abrazok nam z staronki Krywickaj;<br /> Staronki Krywickaj — majej Rodnaj Maci,<br /> jakoj łancuhi ja chacieŭby parwaci,<br /> {{gap|2.5em}}Jakoj u čužynie žyćcio bolš šanuju,<br /> {{gap|2.5em}}ab Joj ŭ dzień i ŭ nočy ja dumki tut snuju.<br /> A duch moj nia maje tut miłaj paciechi<br /> i rwiecca zaŭsiody da rodnaje strechi.<br /> {{gap|2.5em}}Adnu tolki maju razryŭku tut hodnu:<br /> {{gap|2.5em}}kali waźmu knižku j hazetačku rodnu.<br /> Pryjemna i ŭwažna čytaju bałonki,<br /> šukajučy wiestak iz rodnaj Staronki.<br /> {{gap|2.5em}}I ŭsieju dušoju latu da Ajčyny,<br /> {{gap|2.5em}}planujučy ŭ dumkach wialikija čyny.<br /> {{Калёнтытул|right=''Kazłoŭ''šč''yk.''}} {{block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Эміграцыя]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] 4desbk43sks1ij13itshw6qlefde4kl 285875 285872 2026-05-15T21:51:59Z Gleb Leo 2440 285875 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Na čužynie | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = [https://knihi.com/none/Krynica_pdf.zip.html#163877-1927-37.pdf_2 Biełaruskaja Krynica. — 9 Wieraśnia 1927. — №37. — S. 2] | анатацыі = }} {{Цэнтар|'''Na čužynie.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Daloka ŭ čužynu ja dolaj zahnany<br /> haruju j sumuju pa rodnieńkim Kraju:<br /> {{gap|2.5em}}Nia čuju tut mowy staronki zadumnaj,<br /> {{gap|2.5em}}ni našaje pieśni pryhožaj, choć sumnaj.<br /> Niama tut mnie miłych bratoŭ Biełarusaŭ<br /> i ščyrych, pryjemnych i dobrych ich dušaŭ<br /> {{gap|2.5em}}Niama tut pałosak — istužak wuzieńkich,<br /> {{gap|2.5em}}miažami abšytych i mnie darahieńkich<br /> Nia widžu uzhorkaŭ, kustočkaŭ, kamieńniaŭ,<br /> bałot dy imšaraŭ i chatak z biarwieńniaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}Tych chatak-krywulak, sałomianych strechaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}a pry ich na žerdziach paŭtykanych wiechaŭ.<br /> Na pryźbie siadziačych nia widžu krasulaŭ:<br /> Małankaŭ, Hanulaŭ, Katrynaŭ, Nastulaŭ.<br /> {{gap|2.5em}}Nia čuju ich kazak, haworkaŭ ich śmiešnych,<br /> {{gap|2.5em}}ani ich prykazak i žartaŭ paciešnych.<br /> Ŭsie hety prykmiety, druhim mo błahieńki,<br /> adnak mnie ŭsie rodny i ŭsie darahieńki:<br /> {{gap|2.5em}}Jany wyjaŭlajuć duch wioski „mužyckaj“<br /> {{gap|2.5em}}j dajuć abrazok nam z staronki Krywickaj;<br /> Staronki Krywickaj — majej Rodnaj Maci,<br /> jakoj łancuhi ja chacieŭby parwaci,<br /> {{gap|2.5em}}Jakoj u čužynie žyćcio bolš šanuju,<br /> {{gap|2.5em}}ab Joj ŭ dzień i ŭ nočy ja dumki tut snuju.<br /> A duch moj nia maje tut miłaj paciechi<br /> i rwiecca zaŭsiody da rodnaje strechi.<br /> {{gap|2.5em}}Adnu tolki maju razryŭku tut hodnu:<br /> {{gap|2.5em}}kali waźmu knižku j hazetačku rodnu.<br /> Pryjemna i ŭwažna čytaju bałonki,<br /> šukajučy wiestak iz rodnaj Staronki.<br /> {{gap|2.5em}}I ŭsieju dušoju latu da Ajčyny,<br /> {{gap|2.5em}}planujučy ŭ dumkach wialikija čyny.<br /> {{Калёнтытул|right=''Kazłoŭ''šč''yk.''}} {{block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Эміграцыя]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] siv74lfoc3oj0bamiuhi539u2phflnu 285876 285875 2026-05-15T21:52:35Z Gleb Leo 2440 285876 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Na čužynie | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1927 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = [https://knihi.com/none/Krynica_pdf.zip.html#163877-1927-37.pdf_2 Biełaruskaja Krynica. — 9 Wieraśnia 1927. — №37. — S. 2] | анатацыі = }} {{Цэнтар|'''Na čužynie.'''|памер=140%}} {{block center/s}} Daloka ŭ čužynu ja dolaj zahnany<br /> haruju j sumuju pa rodnieńkim Kraju:<br /> {{gap|2.5em}}Nia čuju tut mowy staronki zadumnaj,<br /> {{gap|2.5em}}ni našaje pieśni pryhožaj, choć sumnaj.<br /> Niama tut mnie miłych bratoŭ Biełarusaŭ<br /> i ščyrych, pryjemnych i dobrych ich dušaŭ<br /> {{gap|2.5em}}Niama tut pałosak — istužak wuzieńkich,<br /> {{gap|2.5em}}miažami abšytych i mnie darahieńkich<br /> Nia widžu uzhorkaŭ, kustočkaŭ, kamieńniaŭ,<br /> bałot dy imšaraŭ i chatak z biarwieńniaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}Tych chatak-krywulak, sałomianych strechaŭ,<br /> {{gap|2.5em}}a pry ich na žerdziach paŭtykanych wiechaŭ.<br /> Na pryźbie siadziačych nia widžu krasulaŭ:<br /> Małankaŭ, Hanulaŭ, Katrynaŭ, Nastulaŭ.<br /> {{gap|2.5em}}Nia čuju ich kazak, haworkaŭ ich śmiešnych,<br /> {{gap|2.5em}}ani ich prykazak i žartaŭ paciešnych.<br /> Ŭsie hety prykmiety, druhim mo błahieńki,<br /> adnak mnie ŭsie rodny i ŭsie darahieńki:<br /> {{gap|2.5em}}Jany wyjaŭlajuć duch wioski „mužyckaj“<br /> {{gap|2.5em}}j dajuć abrazok nam z staronki Krywickaj;<br /> Staronki Krywickaj — majej Rodnaj Maci,<br /> jakoj łancuhi ja chacieŭby parwaci,<br /> {{gap|2.5em}}Jakoj u čužynie žyćcio bolš šanuju,<br /> {{gap|2.5em}}ab Joj ŭ dzień i ŭ nočy ja dumki tut snuju.<br /> A duch moj nia maje tut miłaj paciechi<br /> i rwiecca zaŭsiody da rodnaje strechi.<br /> {{gap|2.5em}}Adnu tolki maju razryŭku tut hodnu:<br /> {{gap|2.5em}}kali waźmu knižku j hazetačku rodnu.<br /> Pryjemna i ŭwažna čytaju bałonki,<br /> šukajučy wiestak iz rodnaj Staronki.<br /> {{gap|2.5em}}I ŭsieju dušoju latu da Ajčyny,<br /> {{gap|2.5em}}planujučy ŭ dumkach wialikija čyny.<br /> {{Калёнтытул|right=''Kazłoŭ''šč''yk.''}} {{block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вершы Уладзіслава Казлоўскага]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Эміграцыя]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1927 года]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] 8dhn97m012sd324tdt17e9q5v6yg9e5 0 123426 285877 2026-05-15T21:52:43Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Na čužynie (Казлоўскі)]] 285877 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Na čužynie (Казлоўскі)]] 3uwux0fnn1m3hrazzvu1rkt09zlhswy 104 123427 285890 2026-05-16T08:00:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «грамада, прыдумляюцца ілжэрэволюцыянэры, як Кастусь Каліноўскі. Гэты шляхціц паказваецца як правадыр бядняцкай часткі сялянства. Праз меру захапляюцца старасьветчынай, а пра сучаснае забываюць. І так у іншых галінах навукі. Напрыклад, мовазнаўства. {{...» 285890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>грамада, прыдумляюцца ілжэрэволюцыянэры, як Кастусь Каліноўскі. Гэты шляхціц паказваецца як правадыр бядняцкай часткі сялянства. Праз меру захапляюцца старасьветчынай, а пра сучаснае забываюць. І так у іншых галінах навукі. Напрыклад, мовазнаўства. {{gap|2em}}Цярэшка апусьціў галаву. У яго ёкнула сэрца. Якраз ён працуе ў катэдры мовазнаўства. У твар прамоўцы ён ні разу ня зірнуў, бо і так добра ведае наборшчыка Сакалоўскага. Паветра ў залі здаецца Цярэшку такім гарачым, што ўсё цела ў яго гарыць. Голас прамоўцы раптам пачаў рэзаць пілою па самым горле Цярэшкі. {{gap|2em}}— Па іхняму выходзіць, што па беларуску слова „пролетарыят“ — „убоства“. Чулі? „убоства“! (3 розных бакоў па залі сыплюцца брыскі сьмеху). Няўжо-ж, таварышы, гэта ня кулацкая кпінка над нашым братам? Беларуская мова мае лепшыя словы для рабочых. Але „мовазнаўцы“ тых слоў чамусьці не знаходзяць. {{gap|2em}}Цярэшка зірнуў на сцэну з-пад скамечанага брыля: вочы ў Сакалоўскага блішчэлі ад гневу. Ён адпіў вады са шклянкі, ахапіў залю пацямнеўшым позіркам, нібы хацеў уміг упітваць у сябе рознастайныя выразы некалькіх сот вачэй. Яму здавалася, што Сакалоўскі спыніў на ім свой позірк даўжэй і больш пранікліва, чым на іншых, і Цярэшка прыгнуў галаву за плечы суседа на пярэдняй лаўцы. „Гаворыць, як гаспадар“, — падумаў ён. Многалюдная заля маўчала ў нейкім драматычным і нецярплівым чаканьні. І здавалася: мучыць яе гэтае маўчаньне, ня вытрымаюць людзі на лаўках і зараз крыкнуць у адзін голас: „Прэч такіх шкоднікаў з савецкай установы!“ {{gap|2em}}— …Дык вось, таварышы, мы павінны запытацца, чаму ячэйка да гэтага часу ня прыняла больш рашучых мер супроць такіх прац? Нас не здавальняе мэханічная, сухая справаздача ячэйкі (з яго горла вырваўся крык). Не зда-валь-ня-е! Мы знаем таварыша Малеўскага, як заслужанага старога бальшавіка, але ён тут не гаварыў нам аб усім. Ці можа яму цяжка разьбірацца ў тонкіх справах навукі? Гэта нам сягоньня ўсёроўна. Гэта справы не мяняе. Але дзе былі вочы профэсараў з катэдры марксызму-ленінізму? Тое, што гэта катэдра зрабіла цяпер дзеля рабочай брыгады, павінна было праводзіцца ёю ў штодзённай працы. А то выходзіць нейкае далікатненькае раскланьваньне між „колегамі“. (Пры гэтым Сакалоўскі робіць комічны рэвэранс. Чуюцца сьмяшкі). Гэта горш за опортунізм! Горш, таварышы! {{gap|2em}}Словы Сакалоўскага гарачым градам сыплюцца па галовах рабочай аўдыторыі. Твары напружныя і сур‘ёзныя. Усе слухаюць са сьцятымі губамі. Мікола Ярэмчык старанна запісвае. Ён праз меру нагнуўся над паперай. Русы чуб яго вісіць над вачыма, як ільняная заслона. Малеўскі яму нешта шэпча на вуха. Твар у яго вясёлы, як ніколі раней. {{gap|2em}}І дзівіцца. Цярэшка:<noinclude></noinclude> o6gbccdo6e4hrrl03qq0igz5ijj42gj 104 123428 285891 2026-05-16T08:08:58Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}…Яго сягоньня так драпанулі, а ён вось радуецца. Не магу разумець гэтых бальшавікоў… {{gap|2em}}Недалёка ад Цярэшкі сядзяць дзьве жанчыны. Адна паджылая, у хустцы. У яе круглы твар і сінія кплівыя вочы. Вакол вачэй ледзь прыкметная сетка зморшчынак....» 285891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}…Яго сягоньня так драпанулі, а ён вось радуецца. Не магу разумець гэтых бальшавікоў… {{gap|2em}}Недалёка ад Цярэшкі сядзяць дзьве жанчыны. Адна паджылая, у хустцы. У яе круглы твар і сінія кплівыя вочы. Вакол вачэй ледзь прыкметная сетка зморшчынак. Поўныя чырвоныя губы. Яна ўсё ціскае плячыма і закладвае крысы свайго шэрага паліта адну на адну, нібы ёй вельмі холадна. Другая жанчына маладзейшая. Чорная, як вароньне крыло, стрыжка ўзьдзёрнута ззаду. Футровы пушны каўнер не дае валасам ляжаць прыглажанымі на месцы. Яе вялікія, ледзь выпуклыя, чорныя вочы як бы засмучаныя. Вуглы тонкіх губ часта ўздрыгваюць. {{gap|2em}}— А-ей, што ў нас робіцца! — дзівіцца старэйшая. {{gap|2em}}— А што? — пытаецца маладзейшая. {{gap|2em}}— „Убоствам“ нас называюць. {{gap|2em}}— Аднак тут цікавыя рэчы гавораць. Ведаеш што, хадзем, убоства ты маё, у буфэт. Есьці захацелася. {{gap|2em}}— Ах ты! Я табе дам „убоства“! {{gap|2em}}— Тут ужо нічога ня зробіш, калі вучоныя людзі так пастанавілі, дык з сягонешняга дня апрача „убоства“ іншага слова ад мяне не пачуеш, маё ты пяціпудовае ўбоства! {{gap|2em}}— Апрача ўбоства думак я ад цябе ніколі і ня чула. {{gap|2em}}— Ну, ну! пакрыўдзілася. {{gap|2em}}Абедзьве жанчыны сьмяючыся пайшлі ў буфэт. {{gap|2em}}І дзівіцца Цярэшка, што пролетаркі паміж сабой па-беларуску гавораць. „А паводле тэорыі нашых…“ {{gap|2em}}Як наўмысьне і іншыя пачалі між сабою гаварыць па-беларуску. Быў зроблены кароткі спынак. З залі высыпала шмат народу, расьсеяліся па ўсіх пакоях. Курылі, падмацоўваліся каля буфэту. Пасьля напружнай уважлівасьці ў залі пачалося вялікае ажыўленьне. Гул галасоў плыў з усіх пакояў і зьліваўся ў адзін роўны шум. {{gap|2em}}Цярэшка адчуў сябе адзінокім у гэтай грамадзе. Ён усеўся на плюшавым крэсьле пад вялікім фікусам, нібы пад тропічнай пальмай у сонечны дзень, і пачаў думаць над сваім сапраўды ўбоскім становішчам у гэтым рабочым клюбе. Ён пускаў папяросны дым з акругленых трубкай губ сінімі кольцамі і думаў над словам „убоства“. Прыпомніў дзядочка-латыніста з узгоркам старых слоўнікаў на стале. Успомніў, як гэты зьдзяцінелы дзядок плёў перад імі філёлёгічную нітачку: {{gap|2em}}— Пролетарыят — нова-латынскае слова proletarius, што азначае беднасьць. Як па нашаму „беднасьць“? — убоства! Дык няхай будзе „ўбоства“! Хэ-хэ-хэ… {{gap|2em}}Ад радасьці, што трапіў якраз у пункт, дзядок засьмяяўся і прасьлязіўся, выцер вочы і прыгожым каліграфічным почыркам запісаў:<noinclude></noinclude> 3de8l8tvfbnsi5u1ri8ahg6swx6it28 104 123429 285892 2026-05-16T08:18:31Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}„Пролетарыят — убоства“. {{gap|2em}}Слоўнікавая камісія прыняла гэтае ды іншыя падобныя словы з вялікай радасьцю. Якраз па густу… {{gap|2em}}І вось выйшла — убоства… {{gap|2em}}Клюбны круглы гадзіньнік паказваў адзінаццаць. З прэзыдыуму пачулася дзынкан...» 285892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}„Пролетарыят — убоства“. {{gap|2em}}Слоўнікавая камісія прыняла гэтае ды іншыя падобныя словы з вялікай радасьцю. Якраз па густу… {{gap|2em}}І вось выйшла — убоства… {{gap|2em}}Клюбны круглы гадзіньнік паказваў адзінаццаць. З прэзыдыуму пачулася дзынканьне званка. Хваля людзей з усіх пакояў зноў паплыла ў залю. Хутка ўсе расьселіся па ранейшых мясцох. {{gap|2em}}Выступіў новы прамоўца — старшыня рабочай брыгады. Высокі, малады і чарнявы з праніклівымі вачыма. Ён усьміхнуўся і пачаў гаварыць, стаўшы ў профіль да аўдыторыі. {{gap|2em}}— Я, таварышы, сягоньня буду старацца гаварыць як найкарацей, бо ўжо адзінаццаць гадзін, а тых, хто яшчэ запісаўся, адложым на заўтра, бо нашаму брату прыдзецца рана ўстаць на працу. Усе згодны, таварышы? {{gap|2em}}— Добра! Згодны! — пачулася некалькі галасоў. {{gap|2em}}Голас прамоўцы быў спачатку сухаваты і ціхі. {{gap|2em}}— Дык вось. Бязумоўна, першую чаргу будзем крыць увесь партколектыў інстытуту за нядбайныя адносіны да таго, што там рабілася. Бязумоўна, партыйнага кіраўніцтва там не адчувалася. Аднак трэба памятаць, што многія з партыйцаў, — і, галоўным чынам, таварыш Малеўскі, — шмат дапамагалі нашай рабочай брыгадзе ў яе працы. Трэба ведаць, што таварыш Малеўскі былы матрос, чалавек нявучоны і яму цяжка было орыентавацца ва ўсім гэтым. Усё-ж такі таварыш Малеўскі ня раз біў трывогу, і яго меркаваньні аказаліся правільнымі. Я вось зьвярнуся да слоў папярэдняга прамоўцы — таварыша Сакалоўскага. {{gap|2em}}— Галасьней! Галасьней! — папрасілі з задніх лавак. {{gap|2em}}Старшыня брыгады набраў у сябе паветра і выпяў грудзі наперад. Яго голас пачаў зьвінець. {{gap|2em}}— Таварыш Сакалоўскі гаварыў правільна, але чамусьці не давёў думкі да канца. Вялікая большасьць шкодных прац інстытуту належыць якраз да былых „міністраў“, „прэм‘ераў“ і „маршалкаў“. (Пры гэтым яго губы грэбліва скрывіліся. Яны выразілі такую агіду, што Цярэшка ў гэту хвіліну гатоў быў яго забіць, задушыць, застрэліць і павесіць…) Гэтыя паночкі ў свой час вялі заядлае змаганьне супроць дыктатуры пролетарыяту. Рознымі спосабамі яны стараліся задушыць пролетарыят, якога, да слова кажучы, не здарма яны цяпер называюць „убоствам“. Гэта ад вялікай „сымпатыі“. Яны паслалі кайзэру Вільгельму тэлеграму, у якой дзякавалі за вызваленьне ад бальшавікоў, яны перад Пілсуцкім на задніх лапках стаялі і, дзякуючы ім, ня мала лішняй крыві пролетарыят праліў на тутэйшых фронтах. {{gap|2em}}На лаўках пачалася мітусьня, шорханьне, выкрыкі абурэньня. {{gap|2em}}— Ціха, таварышы! Ціха! {{gap|2em}}Паўхвіліны гучэў званок. Заля ледзь супакоілася. Прамоўца пачаў лагодным голасам. Цішыня ў залі настала цяпер такая, што ні паўслова прамоўцы ня было не дачута. Лавілі прагна кожны гук.<noinclude></noinclude> bcx5i2beu8oye8raapmjg0onz82t6f3 104 123430 285893 2026-05-16T08:28:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Калі ім — былым кайзэраўцам і пілсудчыкам — савецкая ўлада даравала грахі і прыняла на працу, дык улада спадзявалася, што яны выправяцца і будуць шчыра працаваць на карысьць пролетарыяту. Аднак яны працягваюць сваю ранейшую контррэволюцыйну...» 285893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Калі ім — былым кайзэраўцам і пілсудчыкам — савецкая ўлада даравала грахі і прыняла на працу, дык улада спадзявалася, што яны выправяцца і будуць шчыра працаваць на карысьць пролетарыяту. Аднак яны працягваюць сваю ранейшую контррэволюцыйную дзейнасьць. (Голас яго зрабіўся грозным. Ён увесь зьмяніўся ў твары). Яны займаюцца шкодніцтвам у навуцы. Яны працуюць на руку ворагу пролетарыяту! І зусім магчыма, што яны рыхтуюцца тут да інтэрвэнцыі. Вось табе ў адным цёплым месцы цёплая кампанія з „маршалкаў“, „мiністраў“ і „прэм‘ераў“ — гатовенькі ўрад! Да іх вярнуліся іхнія старыя прыяцелі з-за межаў… {{gap|2em}}Прамоўца спыніўся і запытаўся грозным голасам: {{gap|2em}}— А можа яны падзялілі ўжо між сабою старыя портфэлі, а для нас, рабочых, шыбеніцы будуюць? {{gap|2em}}Зноў на лаўках пачулася мітусьня, але адзін аднаго прасілі, каб было ціха. {{gap|2em}}Цярэшка пачырванеў. Ён ніжэй насунуў на лоб „рабочую“ кепку. Яму стала і горача і халодна. У аўдыторыі адчувалася такая напружнасьць, што здавалася, усе зараз ірвануцца з месца. {{gap|2em}}— Я не бяру на сябе адказнасьць — пачаў прамоўца мякчэйшым тонам, нібы апраўдваючыся, — сказаць упэўнена, што так яно і ёсьць. Аднак на Украіне так і было. Можна думаць, што і ў нас так можа быць. (Ён прыкметна хваляваўся, быў бледны, і відаць было, што стараецца супакоіць самога сябе). Таксама, таварышы, у інстытуце ёсьць некалькі чалавек з душком вялікадзяржаўнага рускага шовінізму. Гэтых мы таксама па галоўцы не пагладзім. І — „лояльным“ мы скажам: „альба з намі — альба“… Серадзінкі ў гэты востры час клясавага змаганьня быць ня можа! Нам патрэбны ў навуцы пролетарскія кадры. Да гэтага часу на асьпірантуру зьвярталася мала ўвагі. {{gap|2em}}Тут Цярэшка, які сядзеў каля дзьвярэй, ціха высунуўся з залі. {{gap|2em}}І ня чуў Цярэшка, як пасьля старшыні брыгады выступіў адзін навуковы працаўнік з сівенькай бародкай клінам. Той з абурэньнем у голасе сказаў: {{gap|2em}}— Калі ў нас ёсьць такія, дык трэба вызваліць ад іх пролетарскую навуку і пролетарскую грамадзкасьць наогул! {{gap|2em}}Каб Цярэшка чуў, дык сказаў бы: {{gap|2em}}— Наш брат вучоны супроць нас так жорстка выступае. {{gap|2em}}А чалавек бяз знакаў прыпынку яму-бы тлумачыў: {{gap|2em}}— Цяпер і брат — ня брат, і сват — ня сват. {{gap|2em}}І ня чуў Цярэшка, як рабочыя, ня гледзячы на тое, што трэба раненька ўстаць на працу, прасілі, каб выступілі сягоньня-ж і тыя, якія ўжо запісаліся. {{gap|2em}}Цярэшка сеў у трамвай і паехаў дамоў з цяжкім каменем на сэрцы і трывожным запытаньнем:<noinclude></noinclude> a99lwccwuylndmalk4foiw5f0wn0oa1 104 123431 285894 2026-05-16T08:39:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Ці дачакаюцца нашыя портфэл!? {{gap|2em}}Трамвай шпарка імчаў яго наперад. Цярэшка пачаў абціраць сьнег з паліта. Успомніў, што на ім старая „спэцоўка“ для рабочага клюба, махнуў рукою і давай прыглядацца да пасажыраў з захаванай апаскай. Яму здав...» 285894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}— Ці дачакаюцца нашыя портфэл!? {{gap|2em}}Трамвай шпарка імчаў яго наперад. Цярэшка пачаў абціраць сьнег з паліта. Успомніў, што на ім старая „спэцоўка“ для рабочага клюба, махнуў рукою і давай прыглядацца да пасажыраў з захаванай апаскай. Яму здавалася, што кожны з іх чытае яго думкі. {{накіравальная рыса|5em}} {{gap|2em}}— Дык цябе, Янка, супроць шэрсьці гладзяць? — зьвярнуўся Мікола Ярэмчык да Малеўскага пасьля аднаго з гэтых вечароў. — Трымайся матрос! {{gap|2em}}— Лепш няхай нашыя мяне б‘юць, чымся каб тыя цалавалі, — сказаў Малеўскі. — Я рабіў усё тое, што было ў маёй магчымасьці. А што гэта ў цябе, Мікола, за пакет тырчыць з кішэні? {{gap|2em}}— Ліст з вёскі. Няма калі чытаць. Добра, што ўспомніў. {{gap|2em}}Мікола раскрыў конвэрт. Ліст быў ад швагэра Марціна. Той пісаў: {{gap|2em}}„Дарагі Мікола. <div style="margin-left:3em"> {{gap|2em}}Праца ў нас кіпіць. Рыхтуемся да веснавой сяўбы. Трыеры з комуны „Чырвоны Кастрычнік“ працуюць поўным ходам. Кончыўшы з абагульваньнем, колгасьнікі цяпер возяць лес на новыя хлявы ды на іншыя патрэбы. Да нас цяпер прыехала рабочая брыгада і дапамагае ў працы. Антон Драчык працуе з усіх сіл і ўдзень і ўночы, ніколі аддухі ня мае. На пасяджэньнях сельсавету ці праўленьняў нашых новых колгасаў ён выстаўляе для абмеркаваньня такія цікавыя пляны, ажна многіх радасьць прабірае. Аднак, некаторыя выпісаліся з колгасаў, і ў сувязі з гэтым было шмат няпрыемнасьцяй. Вясною прышлюць нам з Украіны сто цялушак і некалькі заводных сьвіней. З раёну нам абяцаліся даць некалькі сот пудоў штучнага ўгнаеньня. Усё ідзе ня кепска. Я ўпэўнены, што праз год забудуцца старыя назвы вёсак Гайдачанскага сельсавету. {{gap|2em}}Усе мае жывы і здаровы. Мэра і Зорачка табе кланяюцца. Зорачка просіць, каб ты купіў ёй трактар у Менску. Вось табе і малыя дзеці аб трактарох загаварылі! Праўда? {{gap|2em}}Ага! Яшчэ адна навіна. Пры абагульваньні вельмі шмат працаваў стары Гарбочык з белай барадою. Памятаеш яго? Усе ў нас завуць яго „Леў Талстой“. Ён прастудзіўся, хварэў некалькі дзён і памёр. Перад сьмерцьцю цябе бачыць хацеў. Ён мне перадаў для цябе свае рукапісы. Іх вельмі многа. Страхацьцё, як многа! Прасіў, каб ты іх друкаваў у Менску. {{gap|2em}}І яшчэ адна навіна! З царквою ў нас пакончана. Новага папа няма. Некаторыя з колгасьнікаў паляць абразы. І вось між старымі і маладымі адбываюцца вялікія спрэчкі, якія часам даходзяць да боек.<noinclude></noinclude> kzyf1kw5emi8j5ihfm4jsii7e7x1mvd 104 123432 285899 2026-05-16T08:43:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}І яшчэ адна навіна! Стары дзед Сухарукі звар‘яцеў. Дык вось, Міколка, што ў нас робіцца. Яшчэ нейкія цёмныя сілы стараюцца баламуціць нашых сялян, але нічога! Перамога на нашым баку! У колгасе Чырвоная Ніва скінулі старшыню. Помніш, як ён на сходах...» 285899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:3em"></noinclude> {{gap|2em}}І яшчэ адна навіна! Стары дзед Сухарукі звар‘яцеў. Дык вось, Міколка, што ў нас робіцца. Яшчэ нейкія цёмныя сілы стараюцца баламуціць нашых сялян, але нічога! Перамога на нашым баку! У колгасе Чырвоная Ніва скінулі старшыню. Помніш, як ён на сходах вырабляўся, крычаў, што толькі ў колгасах усім добра будзе і запісаўся адным з першых. Дык вось што ён зрабіў — прысвоіў сабе шмат маемасьці раскулачаных ды кожны дзень ладзіў вечарынкі ў сваёй хаце. Вось і вер! Яго, вядома, выкінулі з колгасу. Трэба пільна сачыць за тым, каб кулацкія агенты ня ўлезьлі ў колгасы. Можа вырвешся калі сюды на некалькі дзён? </div> {{gap|2em}}Мікола толькі ўсьміхнуўся на гэта запрашэньне. {{gap|2em}}— Дзе тут паедзеш, калі ў інстытуце гэтулькі цікавага! Інстытут хутка будзе адноўлены… {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> az1ni4u91a6hiygw384zsp9oykxfvr2 285900 285899 2026-05-16T08:44:35Z RAleh111 4658 285900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="margin-left:3em"></noinclude> {{gap|2em}}І яшчэ адна навіна! Стары дзед Сухарукі звар‘яцеў. Дык вось, Міколка, што ў нас робіцца. Яшчэ нейкія цёмныя сілы стараюцца баламуціць нашых сялян, але нічога! Перамога на нашым баку! У колгасе Чырвоная Ніва скінулі старшыню. Помніш, як ён на сходах вырабляўся, крычаў, што толькі ў колгасах усім добра будзе і запісаўся адным з першых. Дык вось што ён зрабіў — прысвоіў сабе шмат маемасьці раскулачаных ды кожны дзень ладзіў вечарынкі ў сваёй хаце. Вось і вер! Яго, вядома, выкінулі з колгасу. Трэба пільна сачыць за тым, каб кулацкія агенты ня ўлезьлі ў колгасы. Можа вырвешся калі сюды на некалькі дзён? </div> {{gap|2em}}Мікола толькі ўсьміхнуўся на гэта запрашэньне. {{gap|2em}}— Дзе тут паедзеш, калі ў інстытуце гэтулькі цікавага! Інстытут хутка будзе адноўлены… {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> kkxppst7ynzi1wkox4xk0chtqh52otc 104 123433 285909 2026-05-16T08:53:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|5em}}{{x-larger|{{larger|'''42}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Ня сьпіць варта}} У НЕАХОПНЫМ моры часу зімовыя дні 1930 году зыбаліся пеністымі грэбнямі хваль. Чаргаваліся ў сварцы міжм сабою адліга і мароз. Сонца цяплела...» 285909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|5em}}{{x-larger|{{larger|'''42}}}} {|style="float:left; margin-right: 10px; height:90px; width:85px; border-style: solid; border-width: 0px 7px 0 0px" |} {{x-larger|'''Ня сьпіць варта}} У НЕАХОПНЫМ моры часу зімовыя дні 1930 году зыбаліся пеністымі грэбнямі хваль. Чаргаваліся ў сварцы міжм сабою адліга і мароз. Сонца цяплела з кожным новым цьвіценьнем усходу і заходу. З кожным разам яно кругліла агнёвым цыркулем па надгалоўным бязбрэжжы шырэйшыя кругі. І ленінскія дні — накормленыя і напоеныя нябывалай радасьцю адных і воўчым сумам другіх — расьлі, як дзеці пад матчыным наглядам. Вятры — вільготныя і сухія — імчалі пад сінімі і залацістымі парусамі новую вясну бальшавіцкай пяцігодкі. {{gap|2em}}За шпаркай хадою часу, зацугленага ў чырвоныя дэкады, не пасьпявалі поэты. {{gap|2em}}І дні нараджаліся, і дні адыходзілі ў мярэжныя далягляды, і дні расьціралі ў пыл трухлыя карчы, і дні будавалі сьветлыя гмахі будучыны — і дні заставаліся недапетымі… {{накіравальная рыса|5em}} {{gap|2em}}Матрос Малеўскі лічыў новыя бальшавіцкія караблі ды з ліку зьбіваўся… {{gap|2em}}Хоць бы ў БССР: {{gap|2em}}Асінбуд, ліхаманкавая падрыхтоўка да Усебеларускай выстаўкі, трохмесячнік пролетарскай культуры, новыя фабрыкі і заводы, соцспаборніцтва, ударнікі, колектывізацыя вёскі, ліквідацыя кулакоў, рыхтаваньне да бальшавіцкай сяўбы — і яшчэ, і яшчэ, і яшчэ… {{gap|2em}}Бальшавіцкія караблі. {{gap|2em}}Багатая флётылія ў моры часу. Пяцігодка — качагарка. Партыя — камандзір. Рабочая кляса — матросы. {{gap|2em}}Малеўскі, сакратар, парт‘ячэйкі інстытуту, лічыў караблі ды з ліку зьбіваўся… Ён папраўляў павязку на твары. Ня было калі вызваліцца ад надакучлівага флюсу. Утаропіў сьветлыя вочы ў жалезную шафу з нарастамі чырвонага трохі задымленага ляку на дзьверцах, і ня бачыў шафы. Ён бачыў хвалістыя прасторы мора. Ужо ня трэба было глядзець у морскі бінокль, каб намацваць даль: соцыялізм можна было бачыць няўзброеным звычайным вокам.<noinclude></noinclude> 2qeiu2qfdjfz3af6115xl7l3wvdiiba 104 123434 285915 2026-05-16T09:01:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Бальшавіцкія караблі трэба пільнаваць ад мінных небясьпек, ад падводных рыфаў і меляў. {{gap|2em}}— Трэба пільна сачыць! {{накіравальная рыса|5em}} {{gap|2em}}Антон Цярэшка хадзіў у інстытут, але праца ў яго ня ішла. Ён з трывогаю чытаў газэты і чакаў трывожн...» 285915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Бальшавіцкія караблі трэба пільнаваць ад мінных небясьпек, ад падводных рыфаў і меляў. {{gap|2em}}— Трэба пільна сачыць! {{накіравальная рыса|5em}} {{gap|2em}}Антон Цярэшка хадзіў у інстытут, але праца ў яго ня ішла. Ён з трывогаю чытаў газэты і чакаў трывожных навін. {{gap|2em}Аднаго разу прышоў да яго занепакоеным чалавек бяз знакаў прыпынку. {{gap|2em}}— Чулі? {{gap|2em}}— Hy? {{gap|2em}}— Арыштавалі айца Дзімітрыя. {{gap|2em}}Холадна стала Цярэшку. Ён запытаўся: {{gap|2em}}— Ён можа налапатаць? {{gap|2em}}— Можа… {{gap|2em}}— Што рабіць? {{gap|2em}}Чалавек бяз знакаў прыпынку разьвёў рукамі. {{gap|2em}}— Нічога ня зробіш. Дзе ты, чалавеча, дзенешся. Будзем чакаць. Хутка пачнецца вайна. Усе вось чакаем інтэрвэнцыі. Іду. Не выпадае шаптацца. (Ён часта ставіў знакі прыпынку). Асьцерагайцеся Малеўскага. Бывайце. {{gap|2em}}— Бывайце. {{gap|2em}}Праз некалькі дзён да Цярэшкі зайшоў чалавек з вачыма сфінкса. Вочы спалоханыя. {{gap|2em}}— Чулі? {{gap|2em}}— Hy? {{gap|2em}}— Саколіча арыштавалі. {{gap|2em}}Цярэшка пабялеў. Перад вачыма дваіліся і траіліся вочы сфінкса. {{gap|2em}}— Што вы на гэта скажаце? {{gap|2em}}Цярэшка маўчаў. {{gap|2em}}— Еду з Лапоўскім у камандзіроўку на поўнач. Уцякаем. Тут круг звужаецца. Здаецца, што з магілеўскай організацыі арыштаваны двое. {{gap|2em}}Цярэшка маўчаў. {{gap|2em}}— Што там Пілсуцкі сьпіць? Што з Балаховічам сталася? Яны-ж павінны разумець. З кожным днём з нашых позыцый выбываюць лепшыя людзі. Небясьпека вялікая. {{gap|2em}}Чалавек з вачыма сфінкса картавіў больш чым заўсёды. {{gap|2em}}— А тут выстаўка. А тут кожную ноч „гасьцей“ чакай. Чорт ведае… {{gap|2em}}Хутчэй бы з таго боку пачалі… Сьпяць… {{gap|2em}}У сфінксавых вачох блакітны гнеў. {{gap|2em}}Цярэшка маўчаў. {{gap|2em}}— Калі што якое, дык шмат хто можа быць выкрыты… — ня мог супакоіцца чалавек з вачыма сфінкса. {{gap|2em}}Над галовамі „міністраў“ вісеў Дамоклаў меч.<noinclude></noinclude> 8dqd8nyscqs5y7ficgo6a09qttdyrfo 0 123435 285926 2026-05-16T10:17:20Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Mahiła wołata | аўтар = Францішак Грышкевіч | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = [https://knihi.com/none/Krynica_pdf.zip.html#163877-1926-45.pdf_2 Biełaruskaja Krynica. — 17 Śnieżnia 1926. — №45. — S. 2] | анатацыі = }} {{Цэнтар|'''Mahiła woł...» 285926 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Mahiła wołata | аўтар = Францішак Грышкевіч | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | крыніца = [https://knihi.com/none/Krynica_pdf.zip.html#163877-1926-45.pdf_2 Biełaruskaja Krynica. — 17 Śnieżnia 1926. — №45. — S. 2] | анатацыі = }} {{Цэнтар|'''Mahiła wołata.'''|памер=160%}} {{block center/s}} Wołata mahiłu<br /> Ja siahońnia ŭskryŭ<br /> I kamiennu bryłu<br /> Z hrobu adwaliŭ…<br /> Chaj zahlanuć zory<br /> U mahilny roŭ<br /> I wysoki hory<br /> Chaj pryšluć arłoŭ.<br /> Budziem u hramadzie<br /> Wieka padymać<br /> I ŭ sumnaj paradzie<br /> Wołata witać.<br /> Mieŭ kaliś aklaski,<br /> Roŭny byŭ arłom;<br /> Žyŭ jak boh parnaski<br /> Na ziamli carom.<br /> Paciamnieli zory,<br /> Wietryska zawyŭ<br /> I aroł u hory<br /> Swaje krylli skryŭ:<br /> Ja na miejsca Sławy,<br /> Jak niamy hladzieŭ —<br /> Prad wačyma ćmary<br /> Carski popieł tleŭ.<br /> {{Калёнтытул|right='''Fr. Hryškiewič.'''}} {{Калёнтытул|left={{smaller|17.XI.26.}}}} {{block center/e}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вершы Францішка Грышкевіча]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1926 года]] [[Катэгорыя:Беларуская Крыніца]] 96nm5fnjfig4e99k4qtj9rpa70l1q27 0 123436 285928 2026-05-16T10:25:49Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 34. Гісторыя аднаго матроса | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/33|33. Ці выратуецца?]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/35|35. Плач Яраслаўны]] | анатацыі = }}...» 285928 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 34. Гісторыя аднаго матроса | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/33|33. Ці выратуецца?]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/35|35. Плач Яраслаўны]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="264" to="275" /> {{Выроўніваньне-канец}} d9489g799e73nhzpaij6h7iu1xfpgtp 285929 285928 2026-05-16T10:27:08Z Gleb Leo 2440 285929 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 34. Гісторыя аднаго матроса | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/33|33. Ці выратуецца?]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/35|35. Плач Яраслаўны]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="264" to="279" /> {{Выроўніваньне-канец}} re3dimsxgagjljgpsz28cj86nrphkyj 0 123437 285934 2026-05-16T10:32:02Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 36. Плач Яраслаўны | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/34|34. Гісторыя аднаго матроса]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/36|36. Едуць брыгадзіры]] | анатацыі...» 285934 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 36. Плач Яраслаўны | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/34|34. Гісторыя аднаго матроса]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/36|36. Едуць брыгадзіры]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="280" to="289" /> {{Выроўніваньне-канец}} 1kxbx36332mfsx606y1vpfsk2mjrivy 285935 285934 2026-05-16T10:32:57Z Gleb Leo 2440 285935 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 35. Плач Яраслаўны | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/34|34. Гісторыя аднаго матроса]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/36|36. Едуць брыгадзіры]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="280" to="289" /> {{Выроўніваньне-канец}} 20pv5lh1dl5l80r7sx41dwq42q50skd 0 123438 285936 2026-05-16T10:34:03Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 36. Едуць брыгадзіры | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/35|35. Плач Яраслаўны]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/37|37. Спадчына]] | анатацыі = }} {{Выроўніва...» 285936 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 36. Едуць брыгадзіры | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/35|35. Плач Яраслаўны]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/37|37. Спадчына]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="290" to="299" /> {{Выроўніваньне-канец}} lvc6p5bemtx28q6umsa7il67cmx2lkp 0 123439 285937 2026-05-16T10:35:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 37. Спадчына | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/36|36. Едуць брыгадзіры]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/38|38. Страх бярэ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-...» 285937 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 37. Спадчына | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/36|36. Едуць брыгадзіры]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/38|38. Страх бярэ]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="300" to="310" /> {{Выроўніваньне-канец}} c8jz9swgalbpo5aort9uyef6m4bsi6v 0 123440 285938 2026-05-16T10:36:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 38. Страх бярэ | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/37|37. Спадчына]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/39|39. Сутычка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}}...» 285938 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 38. Страх бярэ | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/37|37. Спадчына]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/39|39. Сутычка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="311" to="316" /> {{Выроўніваньне-канец}} 2qvdau62isvxrtz7x13fu6qagdtshgw 0 123441 285939 2026-05-16T10:37:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 39. Сутычка | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/38|38. Страх бярэ]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/40|40. Рашучы бой]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак...» 285939 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 39. Сутычка | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/38|38. Страх бярэ]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/40|40. Рашучы бой]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="317" to="328" /> {{Выроўніваньне-канец}} s32au5272zx2te4log7lnr9k1vrjuo2 0 123442 285940 2026-05-16T10:38:12Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 40. Рашучы бой | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/39|39. Сутычка]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/41|41. Зрываюць маскі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пач...» 285940 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 40. Рашучы бой | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/39|39. Сутычка]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/41|41. Зрываюць маскі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="329" to="336" /> {{Выроўніваньне-канец}} 2knrlf2jppec3558b37yzcacq6oxv2n 0 123443 285941 2026-05-16T10:39:26Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = 41. Зрываюць маскі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/40|40. Рашучы бой]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/42|42. Зрываюць маскі]] | анатацыі = }} {{Выроўніван...» 285941 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = 41. Зрываюць маскі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/40|40. Рашучы бой]] | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2/42|42. Зрываюць маскі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf" from="337" to="354" /> {{Выроўніваньне-канец}} tair1fclgr46umybq852wmplvcn9cxw 104 123444 285942 2026-05-16T11:19:27Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|PRADMOWA.}} {{Водступ|2|em}}Mocna pierakanany ab wažnaści i patrebie fizyčnaha wychawańnia ŭ hramadzianstwie, nie mahu ja z supakojem hladzieć na naš narodny ruch, jaki idzie pierawažna ŭ palityčnym, kirunku, i ŭ hetym užo šmat papieradziŭ inšyja haliny hramadzkaha žyćcia. Majema až za šmat rožnych palityčnych partyjaŭ; jość siakaja-takaja praca ŭ halinie haspadarki, kultury i aświety; adnak, zdajecca, ničoha...» 285942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|PRADMOWA.}} {{Водступ|2|em}}Mocna pierakanany ab wažnaści i patrebie fizyčnaha wychawańnia ŭ hramadzianstwie, nie mahu ja z supakojem hladzieć na naš narodny ruch, jaki idzie pierawažna ŭ palityčnym, kirunku, i ŭ hetym užo šmat papieradziŭ inšyja haliny hramadzkaha žyćcia. Majema až za šmat rožnych palityčnych partyjaŭ; jość siakaja-takaja praca ŭ halinie haspadarki, kultury i aświety; adnak, zdajecca, ničoha niama zroblenaha ŭ kirunku himnastyčna-spartowaje arhanizacyi, chacia, jak wiedama, u hetym kirunku nia jość tak trudna arhanizawacca. {{Водступ|2|em}}Biaz hetaje-ž arhanizacyi našaje hramadzianstwa nia budzie mieć stolki fizyčnaje i duchowaje siły, kab ździejśnić swaje narodnyja i hramadzkija latucieńni. Bo ci-ž my pryhatawany na klič: „''naša wola ŭ našych rukach''!“ Zdajecca, što nie. Bo j sapraŭdy, chaj budzie narod daskanalna palityčna świedamy, daskanalna zarhanizawany ŭ rožnyja palityčnyja partyi, nichto adnak nia daść jamu i biezinteresoŭna nie pamoža asiahnuć swaje narodnyja ideały. Heta jon musić sam sabie zdabyć. A ci-ž kwołaje fizyčna hramadzianstwa moža być da hetaha zdolna? Chiba što nie. Tak jak matka nia maje paciechi z chworych swaich dziaciej, jakija nia tolki što nia jość pad poraj jej, ale nawat mohuć spraŭlać jej kłopat, tak i Matka-Baćkaŭščyna nia budzie<noinclude></noinclude> 72pao3jxbfnaulpz2c8c5tga7gtwuas 104 123445 285943 2026-05-16T11:25:01Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «mieć karyści z kwołych fizyčna dziaciej — hramadzian. {{Водступ|2|em}}Moža chto skaža, što Biełarusy dahetul nia mieli himnastyčna-sportawych arhanizacyjaŭ, adnak jość fizyčna zdarowy i zahartawany. Heta praŭda, što žyćciowyja abstawiny Biełarusa zahartawali, a moładź, addajučysia instynktoŭna rožnym tawaryskim ruchawym hulniam i ihram, fizyčna jość dawoli łoŭkaja; heta adnak nia značyć, što nia treba jaje daskanalić...» 285943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>mieć karyści z kwołych fizyčna dziaciej — hramadzian. {{Водступ|2|em}}Moža chto skaža, što Biełarusy dahetul nia mieli himnastyčna-sportawych arhanizacyjaŭ, adnak jość fizyčna zdarowy i zahartawany. Heta praŭda, što žyćciowyja abstawiny Biełarusa zahartawali, a moładź, addajučysia instynktoŭna rožnym tawaryskim ruchawym hulniam i ihram, fizyčna jość dawoli łoŭkaja; heta adnak nia značyć, što nia treba jaje daskanalić. Kali-ž našaje hramadzianstwa budzie zarhanizawana ŭ himnastyčna-sportawyja ararhanizacyi i budzie świedama karyści i nieadzoŭnaj patreby fizyčnaha wychawańnia, dyk biełaruskaja moładź lohka moža zdabyć pačesnaje miesca ŭ mižnarodnym sporcie i hetym samym moža prypaminać usiamu świetu ab žyćci biełaruskaha narodu. {{Водступ|2|em}}Pišučy ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ, ja mieŭ na mecie dać karotki ahlad taho, što, jak manie zdajecca, upływała i ŭpływaje na fizyčnaje raźwićcio Biełarusaŭ. Materyjał tut padany jość jašče daloka nia ŭwieś, ale pry biednaści našaj literatury ŭ hetym kirunku chacia trocha daść ahlad fizyčnaha wychawańnia ŭ našym narodzie. {{Водступ|2|em}}Druhoj majej metaj było prypomnić biełaruskaj intelihiencyi ab nieadzoŭnaj patrebie arhanizawańnia hramadzianstwa ŭ himnastyčna-sportawym kirunku. Hetaha ad nas wymahaje naša Baćkaŭščyna. Biaz hetaha my nia zmožam asiahnuć našych patryjatyčnych latucieńniaŭ. {{block center/s}} Dyk ŭzmacniaj, Biełaruś,<br /> Situ dzietak swaich,<br /> Kab mahli ŭsie hrudźmi<br /> Baranić praŭ Twaich.<br /><noinclude></noinclude> pt0v1bvcszcf8c5ahe9ldrkgf7t173x 104 123446 285944 2026-05-16T11:29:06Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Pradmowa"/>{{gap|2.5em}}Bo nichto dla Ciabie<br /> {{gap|2.5em}}Dobraj doli nia daść,<br /> {{gap|2.5em}}Tolki dzietki Twaje<br /> {{gap|2.5em}}Musiać sami uziać.<br /> Dyk hartuj swaju moc,<br /> Kab być ćwiordaj jak stal<br /> I pracuj ŭ dzień i noč,<br /> Jak u kuźni kawal! {{block center/e}} <section end="Pradmowa"/> <section begin="I"/>{{Цэнтар|I.<br />'''Histaryčny narys.'''}} {{Водступ|2|em}}Našyja prarodzičy...» 285944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Pradmowa"/>{{gap|2.5em}}Bo nichto dla Ciabie<br /> {{gap|2.5em}}Dobraj doli nia daść,<br /> {{gap|2.5em}}Tolki dzietki Twaje<br /> {{gap|2.5em}}Musiać sami uziać.<br /> Dyk hartuj swaju moc,<br /> Kab być ćwiordaj jak stal<br /> I pracuj ŭ dzień i noč,<br /> Jak u kuźni kawal! {{block center/e}} <section end="Pradmowa"/> <section begin="I"/>{{Цэнтар|I.<br />'''Histaryčny narys.'''}} {{Водступ|2|em}}Našyja prarodzičy Sławianie mieli rožnyja zwyčai, światkawańni, relihijnyja abrady i h. p., jakija pryčynialisia da fizyčnaha i duchowaha ich raźwićcia. Jany, taksama jak i inšyja staradaŭnyja narody, swaje światkawańni i rožnyja ŭračystaści abchodzili hramadoju. Prahrama takich abchodaŭ, ci to na čeść niaboščyka, ci na čeść jakoha-niebudź bažka, była z dawoli rožnym źmiestam. Tam byli śpiewy, malitwy, wadzilisia charawody i rabilisia ihryščy. U staroj biełaruskaj piśmiennaści šmat dzie ŭspaminajecca pra ihryščy, jakija adbywalisia ŭ našych prarodzičaŭ Krywičoŭ. Źmiest henych ihryščaŭ wyrazna i napeŭna trudna dahetul ustanawić. Možna tolki bolš-mienš praŭdapadobna ćwierdzić, što ŭ henyja ihryščy ŭwachodzili roznyja sporty, tancy, hulni, ihry i charawody. Usio heta ŭwachodziła ŭ źmiest siamiejnych, relihijnych, abo inšych światkawańniaŭ pahanskich Sławianaŭ, upływajučy hetym samym karysna na fizyčnaje wychawańnie našych prarodzičaŭ. Wučonyja dahadywajucca, što ŭ źmiest światkawańnia na čeść umioršaha {{перанос-пачатак|п=ŭwacho|к=dziła}}<section end="I"/><noinclude></noinclude> jxrth9k237xju39xz3drbr52ggv80jl 285945 285944 2026-05-16T11:31:13Z Gleb Leo 2440 285945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Pradmowa"/>{{gap|2.5em}}Bo nichto dla Ciabie<br /> {{gap|2.5em}}Dobraj doli nia daść,<br /> {{gap|2.5em}}Tolki dzietki Twaje<br /> {{gap|2.5em}}Musiać sami uziać.<br /> Dyk hartuj swaju moc,<br /> Kab być ćwiordaj jak stal<br /> I pracuj ŭ dzień i noč,<br /> Jak u kuźni kawal! {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} <section end="Pradmowa"/> <section begin="I"/>{{Цэнтар|I.<br />'''Histaryčny narys.'''}} {{Водступ|2|em}}Našyja prarodzičy Sławianie mieli rožnyja zwyčai, światkawańni, relihijnyja abrady i h. p., jakija pryčynialisia da fizyčnaha i duchowaha ich raźwićcia. Jany, taksama jak i inšyja staradaŭnyja narody, swaje światkawańni i rožnyja ŭračystaści abchodzili hramadoju. Prahrama takich abchodaŭ, ci to na čeść niaboščyka, ci na čeść jakoha-niebudź bažka, była z dawoli rožnym źmiestam. Tam byli śpiewy, malitwy, wadzilisia charawody i rabilisia ihryščy. U staroj biełaruskaj piśmiennaści šmat dzie ŭspaminajecca pra ihryščy, jakija adbywalisia ŭ našych prarodzičaŭ Krywičoŭ. Źmiest henych ihryščaŭ wyrazna i napeŭna trudna dahetul ustanawić. Možna tolki bolš-mienš praŭdapadobna ćwierdzić, što ŭ henyja ihryščy ŭwachodzili roznyja sporty, tancy, hulni, ihry i charawody. Usio heta ŭwachodziła ŭ źmiest siamiejnych, relihijnych, abo inšych światkawańniaŭ pahanskich Sławianaŭ, upływajučy hetym samym karysna na fizyčnaje wychawańnie našych prarodzičaŭ. Wučonyja dahadywajucca, što ŭ źmiest światkawańnia na čeść umioršaha {{перанос-пачатак|п=ŭwacho|к=dziła}}<section end="I"/><noinclude></noinclude> 9yg0lm0d0n4seqc14gl42hzhqoluof1 0 123447 285946 2026-05-16T11:31:20Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Pradmowa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = | наступны = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Histaryčny narys|Histaryčny narys]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages i...» 285946 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Pradmowa | аўтар = Уладзіслаў Казлоўскі | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Гістарычна-этнаграфічная праца | папярэдні = | наступны = [[Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928)/Histaryčny narys|Histaryčny narys]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ab fizyčnym wychawańni ŭ Biełarusaŭ (1928).pdf" from="9" to="11" tosection="Pradmowa" /> {{Выроўніваньне-канец}} fgzcssh99whjk8osdolhm79n1wttvqn